ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ"

Transcript

1 ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΝΟΜΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Χριστίνα Τεσσερομμάτη Αναπ. Καθηγήτρια Φαρμακολογίας

2

3

4

5 Σχηματική παρασταση αυτονόμου νευρικού συστήματος

6

7 Νευρομεταβιβαστές Ακετυλοχολίνη Τόπος δράσης Τελικές κινητικές πλάκες γραμμωτών μυών, Συνάψεις παρασυμπαθητικού μεταγαγγλιακά (Μ1,Μ2,Μ3), Ιδρωτοποιοί αδένες, Προγαγγλιακές συνάψεις όλοκλήρου του αυτονόμου Νοραδρεναλίνη Συνάψεις συμπαθητικού Ντοπαμίνη ΚΝΣ, (βασικά γάγγλια, μεταιχμιακό σύστημα, υποθάλαμο) Αδρεναλίνη Σεροτονίνη GABA Γλουταμικό οξύ ΚΝΣ, καρδιά, αγγεία, βρόγχοι ΚΝΣ, γαστρεντερικός σωλήνας ΚΝΣ(ανασταλτικός νευρομεταβιβαστής) ΚΝΣ (διεγερτικός νευρομεταβιβαστής)

8

9

10 Παρασυμπαθητικό ελέγχει λειτουργίες ΓΕΣ Οφθαλμού Μυϊκής κινητικής πλάκας Καρδιά-βραδυκαρδία

11

12

13

14 Απελευθέρωση νευρομεταβιβαστή Όταν το νευρικό κύτταρο βρίσκεται σε διέγερση τότε ιόντα Να+ εισέρχονται στο κυτταρόπλασμα μέσω της κυτταρικής μεμβράνης ενώ εξέρχονται ιόντα Κ+. Τα ιόντα Να+ συμπαρασύρουν στο εσωτερικό του κυττάρου και ιόντα ασβεστίου (Ca++). Παρουσία Ca++ τα κυστίδια απελευθερώνουν την Ach στη συναπτική σχισμή. Στη συνέχεια τα μόρια Ach συνδέονται με τους χολινεργικούς υποδοχείς και τους οποίους και ενεργοποιούν. παρασυμπαθητική δράση. Η δράση της Ach μέσα στη συναπτική σχισμή είναι πολύ σύντομη διότι διασπάται από την ακετυλοχολινοεστεράση σε οξεικό οξύ και μόρια χολίνης τα οποία δύνανται να ξαναπρoσληφθούν από το προσυναπτικό κύτταρο και να χρησιμοποιηθούν πάλι για σύνθεση νέας Ach. Εκτός από την χολινοεστεράση που βρίσκεται στο συναπτικό χάσμα και είναι η ιστική ή αληθής χολινεστεράση

15

16

17 Δράσεις Ακετυλοχολίνης Επιβραδύνει την καρδιακή και αναπνευστική λειτουργία(μ2) Προκαλεί μύση ελάττωση του εύρους της κόρης και ενδοφθαλμιας πίεσης. Ενίσχυση της κινητικότητας του γαστρεντερικού σωλήνα(μ3) Προκαλεί έπειξη προς αφόδευση και κένωση της ουροδόχου κύστης.

18

19

20 Σύναψη Ach 1.Σύνθεση χολίνη+acetylcoa 2.Αποθήκευση σε κυστίδια 3. Απελευθέρωση συναπτική σχισμή. 4.Δράση στους υποδοχείς 5.Διάσπαση από AchE 6.Eπαναπρόσληψη χολίνης

21 χολίνη ακετυλοχολίνη

22

23 Χολινεργικοί υποδοχείς Οι υποδοχείς τόσο στο χολινεργικό σύστημα όσο και οπουδήποτε αλλού διακρίνονται σε διάφορες ομάδες ανάλογα με την απάντηση που προκαλούν από τον αντίστοιχο μεταβιβαστή ή άλλης ουσίας με αγωνιστική δράση. Η αρχιτεκτονική δομή των χολινεργικών υποδοχέων των μεταγαγγλιακών ινών και των εκτελεστικών οργάνων διαφέρει και σ αυτό οφείλεται η εκλεκτικότητα ορισμένων φαρμάκων με αυτούς. Νικοτινικοί υποδοχείς (Ν). Τόσο στο παρασυμπαθητικό όσο και στο συμπαθητικό νευρικό σύστημα οι υποδοχείς των μεταγαγγλιακών κυττάρων (όπως η τελική κινητική πλάκα των γραμμωτών μυών) που ανταποκρίνονται στη δράση, της νικοτίνης αναγνωρίζονται ως νικοτινικοί. Νικοτινικοί υποδοχείς είναι οι υποδοχείς των γαγγλίων του αυτονόμου, της τελικής κινητικής πλάκας των γραμμωτών μυών και ορισμένων σχηματισμών του νωτιαίου μυελού. Ανταγωνιστικές ουσίες της ακετυλοχολίνης στους νικοτινικούς υποδοχείς πχ γάγγλια αυτονόμου (και συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού ) είναι τα γαγγλιοπληγικά με κύριο εκπρόσωπο το εξαμεθώνιο. Ανταγωνιστές της ακετυλοχολίνης στην τελική κινητική πλάκα είναι τα μυοπληγικά με εκπροσώπους το κουράριο και τη σουκινυλοχολίνη.

24 Μουσκαρινικοί υποδοχείς(μ). Οι υποδοχείς των κυττάρων των οργάνων στόχων του παρασυμπαθητικού όπως των λείων μυϊκών ινών ή των αδένων δεν δύναται να διεγερθούν από την νικοτίνη, αλλά από την μουσκαρίνη ουσία που προέρχεται από ένα είδος μανιταριών, την Amanita muscaria και γι αυτό λέγονται και μουσκαρινικοί υποδοχείς. Ανταγωνιστικές ουσίες της ακετυλοχολίνης στους μουσκαρινικούς υποδοχείς πχ εκτελεστικά όργανα είναι τα αντιμουσκαρινικά με κύριο εκπρόσωπο την ατροπίνη. Αmanita muscaria

25

26

27 VPHY8300/Spring 04 Muscarinic effects of acetylcholine Lungs Acetylcholine increases bronchial secretions and constricts the sphincter muscles of air passages Βρογχόσπασμός αύξηση εκκρίσεων Dyspnea, pneumonia

28 H εικόνα η οσμή και η γεύση της τροφής προκαλούν αύξηση της έκκρισης σιάλου και διέγερση του παρασυμπαθητικού προς απελευθέρωση ακετυλοχολίνης

29 Muscarinic effects of acetylcholine GI tract Acetylcholine increases glandular secretions and constricts the smooth muscles of the GI tract but relaxes sphincters VPHY8300/Spring 04 Vomiting, diarrhea, dehydration, Εμετός, διάρροια, αφυδάτωση σιαλόρροια, σπασμός των ΛΜΙ στο ΓΕΣ salivation, cramps

30 Eye Muscarinic effects of acetylcholine Acetylcholine increases tears and constricts the sphincter muscle of iris VPHY8300/Spring 04 Lacrimation and miosis Δακρύρροια και μύση ελάττωση ενδοφθάλμιας πίεσης

31 Nicotinic effects of acetylcholine Ganglia Acetylcholine is a universal neurotransmitter in all ganglia and therefore increases tone and activity Generalized hyperactivity, tremors Γενικευμένη υπερδραστηριότητα στα γάγγλια-τρόμος

32 Αμεσα χολινεργικά Διακρίνονται ανάλογα με την χημική τους δομή σε: I Αγωνιστές των μουσκαρινικών υποδοχέων -Εστέρες της χολίνης (μεταχολίνη, καρβαχόλη, βητανεχόλη, πιλοκαρπίνη) -Αλκαλοειδή (μουσκαρίνη,)-δεν χρησιμοποιείται στην κλινική πράξη.φάρμακα (άμεσα παρασυμπαθομιμητικά) Ενδείξεις Μετεγχειρητική ατονία εντέρου και ουροδόχου κύστης Πριν από την έναρξη ακτινοβολίας κεφαλής για διατήρηση λειτουργικότητας των παρωτίδων Γλαύκωμα (μέσω μύση της κόρης βελτιώνεται η παροχέτευση του υδατοϋδούς υγρού και ελαττώνεται η ενδοφθάλμια πίεση)

33 Δράσεις Διέγερση των υποδοχέων ακετυλοχολίνης Ενίσχυση της δράσης του παρασυμπαθητικού. Ανεπιθύμητες ενέργειες Σιαλόρροια Διάρροια, εμετός, ναυτία Βρογχοσυστολή Βραδυκαρδία Αγγειοδιαστολή των αγγείων του δέρματος

34

35

36 Αντενδείξεις παρασυμπαθομιμητικών Βραδυκαρδία, υπόταση, καρδιακή ανεπάρκεια Βρογχικό άσθμα (ενίσχυση σπασμού των βρόγχων ακόμη και με χορήγηση σε μορφή κολλυρίου περιέχοντος παρασυμπαθομιμητικά) Υπερθυρεοειδισμός (μπορεί να οδηγήσει σε κοιλιακή μαρμαρυγή) Γαστρικόν έλκος Οι ανεπιθύμητες ενέργειες των άμεσων παρασυμπαθομιμητικών ανατάσσονται με ατροπίνη Τα άμεσα παρασυμπαθομιμητικά έχουν παρόμοια χημική δομή με την ακετυλοχολίνη συνδέονται με τους χολινεργικούς υποδοχείς και μιμούνται τη δράση της.

37

38 Ocular effects Pilocarpine Muscarinic receptor agonist Miosis-Pupillary constriction Ακτιωτός μυς Ζίννειος ζώνη Atropine Muscrinic recep. antagonist Pupillary dilatation 38

39

40

41

42

43 Ενεργοποίηση των μουσκαρινικών υποδοχέων από χολινεργικούς (μουσκαρινικούς ) αγωνιστές, ή από αναστολείς της χολινεστεράσης οδηγεί σε συστολή του ακτινωτού μυός και του σφιγκτήρα της κόρης. Η συστολή του σφιγκτήρα της κόρης προκαλεί μύση (1). Αποτέλεσμα της συστολής του ακτινωτού μυός (2) είναι, χάλαση της Ζιννείου ζώνης, κύρτωση του φακού, προσαρμογή και επιπέδωση του προσθίου θαλάμου. Επιπλέον ο σκληραίος πτερνιστήρ (έσω τοίχωμα του προσθίου θαλάμου) διατείνει τον διηθητικό ηθμό στη γωνία του θαλάμου καθώς και τον σωλήνα του Schlemm και έτσι διευκολύνεται η παροχέτευση του υδατοειδούς υγρού και ελαττώνεται η ενδοφθάλμια πίεση και βελτιώνεται η εικόνα του γλαυκώματος.

44 Αλκαλοειδή δρώντα άμεσα Πιλοκαρπίνη από τον Πιλόκαρπο - (Pilocarpus pennatifolius φάρμακα Eίδος υποδοχέα Υδρόλυση από χολινεστεράση Οδός χορήγησης χρήσεις Mουσκαρίνη Μουσκαρινικος οχι οχι οχι Nικοτίνη νικοτινικός οχι από το στόμα διαδερμικά Προγραμμα διακοπής καπνίσματος Πιλοκαρπίνη Μουσκαρινικος> νικοτινικός οχι Τοπικά στον οφθαλμό από το στόμα Γλαύκωμα ξηροστομία 44

45

46

47 σύδρομο Sjoegren Ξηροστομία Ξηροφθαλμία

48 Φάρμακα Χρήσεις Δράση φυσοστιγμίνη γλαύκωμα Αυξάνει δράση Ach Νεοστιγμίνη Πυριδοστιγμίνη Εδροφώνιο Μυασθένια, και ανατάσσουν νευρομυϊκό αποκλεισμό Αυξάνουν δράση Ach Αυξάνουν δυνατότητα έκτασης μυών

49 49

50

51

52 Δράση άμεσων χολινεργικών Όργανα στόχοι Οφθαλμός σφιγκτήρας ίριδας φθαλμός ακτινωτός μ υς Καρδιά Φλεβόκομβος Κόλποι Κολποκοιλιακός κόμβος Κοιλίες Αγγεία Αρτηρίες Φλέβες Πνεύμονες Λείοι Μύες βρόγχων Αδένες βρόγχων ΓΕΣ Κινητικότητα Δράση Συστολή μύση Συστολή κοντινή όραση Ελάττωση καρδιακού ρυθμού αρνητική χρονότροπος Ελάττωση συσταλτότητας αρνητική ινότροπη Ελάττωση αγωγιμότητας αρνητική δρομότροπη Ελάττωση συσταλτότητας Διαστολή Διαστολή Συστολή βρογχόσπασμος Αύξηση εκκρίσεων αύξηση

53 Σφιγκτήρες Εκκρίσεις Ουροδόχος κύστη Εξωστήρας Σφιγκτήρας Αδένες ιδρωτοποιοί,σιαλογόνοι,δακρυϊκοί χάλαση αύξηση Συστολή Χάλαση Αύξηση εκκρίσεων

54

55 Β Εμμεσα δραστικά αναστολείς της χολινεστεράσης (ανατάξιμους νεοστιγμίνη, φυσοστιγμίνη, πυριδοστιγμίνη και μη ανατάξιμους οργανοφωσφορικοί εστέρες) -αναστέλλουν τον μεταβολισμό της Ach -εμφανίζουν παρόμοια δράση με τα άμεσα δραστικά και μάλιστα πιο παρατεταμένη. 1.νευρικό ερέθισμα 2.απελευθέρωση Ach στη σύναψη 3.ενεργοποίηση χολινεργικού υποδοχέα 4.επαναπρόσληψη ή καταστροφή της Ach

56 πορεία συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού Κεντρική (εγκέφαλος νωτιαίος μυελός) και Περιφερική μοίρα εκτελεστικά όργανα

57

58 Ενδείξεις Μυασθένεια Δηλητηρίαση με ατροπίνη και τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά(ενδείκνυται κυρίως φυσοστιγμίνη) Ανταγωνίζονται τη δράση των μυοχαλαρωτικών (ενδείκνυται κυρίως νεοστιγμίνη) Μετεγχειρητική ατονία εντέρου

59

60

61

62 Μηχανισμός δράσης. Φυσιολογικά η Ach μεταβολίζεται μέσα στη σύναψη ( χρόνος ημίσειας ζωής 40msec) -Τα έμμεσα δραστικά χολινεργικά αποκλείουν, παρεμποδίζουν την ενζυμική υδρόλυση της Ach και αυξάνουν τις συγκεντρώσεις της. -Ενισχύονται οι δράσεις της Αch μουσκαρινικές ή νικοτινικές ανάλογα με το είδος των υποδοχέων που βρίσκεται σε κάθε όργανο. -Έχουν θεραπευτικές ενδείξεις α) στην αντιμετώπιση του γλαυκώματος (ελαττώνοντας την ενδοφθάλμια πίεση β) στην αντιμετώπιση του μετεγχειρητικού (παραλυτικού ειλεού*) αυξάνοντας την συσταλτικότητα του εντέρου γ)χορηγούνται στη βαρεία μυασθένεια δ) σαν αντίδοτα σε δηλητηρίαση με ατροπίνη ε)για την αναστροφή ανάταξη της δράσης των εκπολωτικών μυοπληγικών (πχ σουκινυλοχολίνης) στ) αύξηση της κινητικότητας και του περισταλτισμού του γαστρεντερικού σωλήνα και ενίσχυση του τόνου της ουροδόχου κύστεως * ειλεός: αδυναμία προώθησης αερίων και κοπράνων στον εντερικό σωλήνα, πρόκειται για κατάσταση που μπορεί να αποβεί μοιραία για τον άρρωστο

63 Κατηγορίες Ι-Ανατάξιμοι αναστολείς ακετυλοχολινοεστεράσης: α)νεοστιγμίνη απορροφείται ελάχιστα. Η διάρκεια δράσης εξαρτάται από το χρονικό διάστημα που παραμένει συνδεδεμένη με ομοιοπολικό δεσμό στην ακετυλχολινεστεράση. Δεν διέρχεται τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Απαιτείται χορήγηση κάθε 2-4 ώρες β)πυριδοστιγμίνη έχει παρόμοια δράση αλλά πιο παρατεταμένη απαιτείται χορήγηση κάθε 3-6 ώρες. γ)φυσοστιγμίνη έχει καλύτερη απορρόφηση από τον τόπο εφαρμογής της διέρχεται τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό,επειδή είναι περισσότερο λιποδιαλυτή από τις προηγούμενες. δ)εδροφώνιο είναι εξαιρετικά βραχείας δράσης. Χρησιμοποιείται στη διάγνωση της μυασθένειας. Ενδοφλέβια χορήγηση προκαλεί ταχεία μικρής διάρκειας βελτίωση της μυϊκής αδυναμίας της βαρείας μυασθένειας

64 Ανεπιθύμητες ενέργειες Όμοιες με εκείνες των άμεσων παρασυμπαθομιμητικών αλλά ασθενέστερες. Αντενδείξεις Βρογχικό άσθμα Καρδιακή ανεπάρκεια, έμφραγμα μυοκαρδίου Βραδυκαρδία Αποφρακτικός ειλεός, έλκος γαστρεντερικού

65 ΙΙ Μη ανατάξιμοι αναστολείς της ακετυλχολινοεστεράσης -Οργανοσφωσφορικοί εστέρες.(παραθείο-μαλαθείο). Συνδέονται με ομοιοπολικό δεσμό με την ακετυλοχολινοεστεράση.. Παρουσιάζουν εκλεκτική τοξικότητα για τα έντομα και χρησιμοποιούνται σαν εντομοκτόνα στη γεωργία. Η δηλητηρίαση με οργανοφωσφορικά εμφανίζει εκδηλώσεις από την υπέρμετρη διέγερση του παρασυμπαθητικού όπως: βρογχοσυστολή, εμετό-διάρροια, εφίδρωση, διέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος πονοκέφαλος, ανησυχία, τρόμος καταστολή θάνατος Σε περίπτωση δηλητηρίασης πρέπει έγκαιρα να χορηγηθεί η πραλιδοξίμη ουσία που διασπά τα σύμπλοκα της ακετυλχολινεστεράσης με τις φωσφορικές ρίζες των μη ανατάξιμων αναστολέων και αναγεννάται η χολινεστεράση. Ακόμη πρέπει να χορηγηθούν αντιμουσκαρινικά όπως ατροπίνη για να ανταγωνιστούν τους κατειλημμένους υποδοχείς από την Ach και να αναταχθούν οι ζωτικές λειτουργίες του αρρώστου (καρδιακή λειτουργία αναπνοή)

66 Σημείωση Αναστολείς της ακετυλοχολινεστεράσης είναι επίσης ορισμένες οργανοφωσφορικές ενώσεις (φυτοφάρμακαπαρασιτοκτόνα, όπως πχ παραθείο) που προσδέονται μη ανατάξιμα στο ένζυμο και προκαλούν μόνιμη διέγερση του παρασυμπαθητικού με αποτέλεσμα άπνοια-καρδιακή παύλα και θάνατο. Τα έμμεσα παρασυμπαθομιμητικά αναστέλλουν το ένζυμο ακετυλοχολινοεστεράση, παρεμποδίζουν την αποδόμηση της ακετυλοχολίνης και ενισχύουν τη δράση της.

67 Η χολινεστεράση διαθέτει ανιοντικό και εστερασικό κέντρο. Το ανιοντικό κέντρο περιέχει γλουταμικό οξύ και τρυπτοφάνη όπου ενπεριέχεται το Ν. Ηαναστολή της ΑchE γίνεται με: Α. Μη εστερικούς αναστολείς πχ εδροφώνιο Β.Καρβαμυλικούς αναστολείς νεοστιγμίνη Γ.Φωσφορυλιωμένους αναστολείς φθοριοστιγμίνη

68

69 Οι καρβαμυλικοί και φωσφορυλιωμένοι αναστολείς σχηματίζουν σύμπλοκο Το καρβαλυλικό σύμπλοκο διασπάται ταχέως (min) κιι ανατάξιμα ενώ το φωσφορικό πολύ βραδέως (μέρες) κα μη ανατάξιμα Οι οξίμες ενεργοποιούν το τμήμα του φωσφορυλιωμένου ενζύμου.

70 VPHY8300/Spring 04 Ανταγωνιστές ακετυλοχολινεστεράσης AChE oργανοφωσφορικά καρβαμάτες

71

72

73 πραλιδοξίμη

74

75

76

77 VPHY8300/Spring 04 Συμπτώματα δηλητηρίασης από οργανοφωσφορικά εμετός,διάρροια,σιαλορροια,δακρύρροια δυσκολία αναπνοής βρογχόσπασμος Mύση Bραδυκαρδία μυϊκός τρόμος, παράλυση, αναπνευστική κάμψη θάνατος από ασφυξία

78 VPHY8300/Spring 04 οργανοφωσφορικά μη ανατάξιμοι αναστολείς ΑchΕ φωσφορυλιώνουν το ένζυμο γήρανση του ενζύμου ΑchΕ ορού δείκτης δηλητηρίασης Χρήση 2-PAM εντός (2 hrs) Εμετός Περιεχόμενο στομάχου και δερμα,ανάλυση για τοξικόττητα

79 VPHY8300/Spring 04 Θεραπευτική αντιμετώπιση πλυσιμο επιφανειών από τα οργανοφωσφορικά πλύση στομάχου διασωλήνωση ATROPINE (for muscarinic effects) 2-PAM, αμέσως μετα τη διάγνωση Σε κυάνωση όχι ατροπίνη παρεντερική διατροφή

80

81

82

83

84

85

86

87 αποδόμηση

88 Υδραερικά επίπεδα μετά από παραλυτικό ειλεό

89

90

91 εξωστήρας σφιγτήρας

92

93 ατροπίνη Ανταγωνιστές α αδρενεργικών

94

95 Σύνθεση ACh Η Ach συντίθεται από την Ch και το ACoAστις χολινεργικές νευρικές απολήξεις Η Ach αποθηκεύεται στα κυστίδια, μέσω μεταφορέως (carrier) παρουσία ΑΤΡ Απελευθερώνεται με διάχυση από την προσυναπτική κυτταρική μεμβράνη της νευρ. απόληξης Αδρανοποιείται στο συναπτικό χάσμα παρουσία AchE H εξωκύττωση της Ach αναστέλλεται από την βουτυλοτοξίνη

96

97 Συστολή

98

99 Φυσοστιγμίνη ανατάξιμος αναστολέας της AchE,αυξάνει ικανοποιητικά την συγκέντρωση της Ach στις θέσεις της χολινεργικής μεταβίβασης Αναστέλλει την αποδομητική δράση της AchE,επιμηκύνει & ενισχύει την δράση της Ach. ΚΝΣ:ανησυχία, άγχος, παραισθήσεις, αποπροσανατολισμός,παραισθήσεις, υπερδιέγερση, σπασμοί.

100 Ενέσιμα χορηγούμενη Φυσοστιγμίνη ανατάσσει ανατάξιμα την χολινεστεράση αυξάνει την συγκέντωση της ακετυλοχολίνης στα σημεία της χολινεργικής μεταβίβασης Αναστέλλει την αποδομητική δράση της ΑchE και παρατείνει και ενισχύει δράση Αch Ανεπιθύμητες δράσεις ΚΝΣ ανησυχία,παραισθήσεις αποπροσανατολισμό υπερκινητικότητα σπασμοί, delirium,

101 Για την ανάταξη της δράσης από αντιχολινεργικά φάρμακα που μπορεί να έχουν χορηγθεί στην γενική αναισθησία πχ.ατροπίνη μετά από γεν. αναισθησία. Η φυσσοστιγμίνη δεν πρέπει να δίδεται παρουσία: Άσθματος Γάγγραινας-διαβήτη Καρδιαγγειακής νόσου Μηχανικής απόφραξης του ΓΕΣ ή του ουροποιητικού Επί αγωγής με χολινεργικά (εστέρες χολίνης) -----μυοπληγικά (σουκινυλοχολίνη) Δεν συνιστάται η συγχορήγηση φυσοστιγμίνης και ατροπίνης λόγω ανταγωνιστικής δράσης

102

103 Νικοτινικοί υποδοχείς σκελετικοί μύες γάγγλια I. Nicotinic Receptors (Skeletal muscle, Ganglia) Αρχικά a. Ινιδιακές κινήσεις b. Μυϊκές συσπάσεις 1. Οψιμα a. Αδυναμία-παράλυση Γαγγλιακή δράση 1 υπέρταση 2 Δράση στο καρδιαγγειακό/ Καρδιά (κοιλιακή αρρυθμία)

104

105 Δηλητηρίαση από ΑchE I. Symptoms (Mneumonic: DUMBELLS) A. Diarrhea (and Diaphoresis)Διαρροια and abdominal cramping B. Urination Ακράτεια ούρων C. Miosis (pinpoint pupils) Μύση D. Bradycardia (muscarinic) or Tachycardia (nicotinic) Βραδυκαρδία E. Emesis (Nausea and Vomiting) Εμετός F. Lacrimation Δακρύρροια G. Lethargy Λήθαργος H. Salivation Σιαλόρροια

106 Assess Your Patient The mnemonic DUMBELS can assist in remembering the clinical signs associated with nerve agent exposure. D Diarrhea. U Urination. M Miosis. (Pinpoint pupils) B Bradycardia, Bronchospasm, Bronchorhea. E Emesis. L Lacrimation. S Sweating, Salivation, Secretions, and Seizures.

107 I. Συμπτώματα συνέχεια Α ανησυχία, υπερκινητικότητα, σπασμοί,κώμα Β. Ινιδιακές κινήσεις μυών Γ.Παράλυση αναπνευστικών μυών διαφραγμα-πλευρικοί

108 I. Αντιμετώπιση /Αντίδοτα Ατροπίνη α. Δρα στους μουσκαρινικούς υποδοχείς β ελαττώνει εκκρίσεις βελτιώνει αναπνοή Πραλιδοξίμη 2-ΡΑΜ αναγενά χολινεστεράση Διαζεπάμη α αυξάνει τον ουδό σπασμών β αγωγή επιληψίας

109

110

111 galanthus nivalis

112 Το χολινεργικό σύστημα συμμετέχει στις διαταραχές της συμπεριφοράς πχ νόσος Αlzheimer -Διακοπή της χορήγησης AchE προκαλεί διαταραχές συμπεριφοράς -Η αποτελεσματικότητα των ΑchE συνίσταται στην -Ελάττωση της απάθειας -Ελάττωση του άγχους -Ελάττωση των παραισθήσεων Οι ασθενείς που ανταποκρίνονται παρουσιάζουν καλύτρη λειτουργία του μετωπιαίου φλοιού

113 Δράσεις του παρασυμπαθητικού Αμεσα παρασυμπαθομιμητικά Ουσίες που προκαλούν διέγερση Εμμεσα παρασυμπαθομιμητικά Ουσίες που προκαλούν αναστολή Παρασυμπαθολυτικά Μηχανισμός δράσης Μηχανισμός δράσης Μηχανισμός δράσης Άμεση διέγερση των υποδοχέων ακετυλοχολίνης Αναστολή της χοληνεστεράσης, περιορισμός της αποδόμησης ακετυλοχολίνης Κύρια δράση Κύρια δράση Κύρια δράση Ενίσχυση της δράσης της ακετυλοχολίνης Ενίσχυση και παράταση της δράσης της ακετυλοχολίνης Ενδείξεις Ενδείξεις Ενδείξεις Ατονία ουροδόχου κύστης και εντέρου Βαρεία Μυασθένεια Ανταγωνισμός ως προς τα μυοχαλαρωτικά Ατονία εντέρου Ουσίες Ουσίες Ουσίες Καρβαχόλη Πιλοκαρπίνη Νεοστιγμίνη Φυσοστιγμίνη Εκτόπιση ακετυλοχολίνης από τους υποδοχείς της Εξασθένηση της δράσης της ακετυλοχολίνης. Μυδρίαση Κωλικός γαστρεντερικού σωλήνα Προαναισθητική αγωγή Βραδυκαρδία Ατροπίνη βουτυλοσκοπολαμίνη

114 Δράση συμπαθητικού-παρασυμπαθητικού στα διάφορα όργανα Οργανα Συμπαθητικό Παρασυμπαθητικό Καρδιά Συχνότητα συστολή Αιμοφόρα αγγεία Στεφανιαία Αγγεία δέρματος Αγγεία μυών Αγγεία σπλάχνων Πνεύμονες Βρόγχοι Γαστεντερικός σωλήνας Περισταλτισμός Σφιγκτήρες Αύξηση αύξηση Αγγειοδιαστολή Αγγειοσυστολή Αγγειοδιαστολή αγγειοσυστολή βρογχοδιαστολή Εξασθένηση Συστολή Ελάττωση Ελάττωση Αγγειοδιαστολή Αγγειοδιαστολή - - βρογχοσυστολή Ενίσχυση Χάλαση Χοληδόχος κύστη Χάλαση Συστολή Ουροδόχος κύστη Σφιγκτήρας Συστολή Κόρη Διεύρυνση του εύρους της κόρης (μυδρίαση) Χάλαση Ελάττωση του εύρους της κόρης ( μύση)

115 Νικοτινικοί ανταγωνιστές Γαγγλιοπληγικά Παρεμβαίνουν στην μετασυναπτική μεταβίβαση της Ach Αποκλείουν δράση Ach στους νικοτινικούς υποδοχείς

116

117

118 μυοπληγικά Μη εκπολωτικά Εκπολωτικά (σουκινυλοχοκλίνη) Παρατεταμενης διάρκειας τουβοκουρανίνη Βραχείας διάρκειας Βενκουράριο πανκουράριο Τα μυοπληγικά χρησιμοποιούνται για χάλαση σκελετικών μυών στις χειρουρ. επεμβάσεις

119 Τοξικότητα 1 παράλυση προσαρμογής. Χωρίς διασωλήνωση ασφυξία 2. Κακοήθης υπερθερμία διαταραχή (επικρατούσης κληρονομικότητας) των σκελετικών μυών. Κυριότερη αιτία θανάτου κατα την γενική αναισθησία Τα εκπολωτικά μυοπληγικά (ΣΟΥΚΙΝΥΛΟΧΟΛΊΝΗ ) μπορεί να οδηγήσουν σε κακοήθη υπερθερμία Αποδίδεται στη συνεχή απελευθέρωση Ca++ από το σαρκοπλασματικό δύκτιο. Κλινικά παρατηρείται υπερθερμία,μεταβολική οξέωση, ταχυκαρδία,,αυξημένος μεταβολισμός μυών και συστολή Γενετικά αποδίδεται σε μετάλαξη των διαύλων απελευθέρωσης Ca++(υποδοχείς ρυανοδίνης[ryanodine ] Δαντρολένη χορηγείται για την αγωγή της υπερθερμίας Αποκλείει την απελευθέρωση Ca++ από το σαρκοπλασματικό δύκτιο, ελαττώνει την παραγωγή θερμότητας και το μυϊκό τόνο

120 Τοξικότητα 1 παράλυση προσαρμογής. Χωρίς διασωλήνωση ασφυξία 2. Κακοήθης υπερθερμία διαταραχή (επικρατούσης κληρονομικότητας) των σκελετικών μυών. Κυριότερη αιτία θανάτου κατα την γενική αναισθησία Τα εκπολωτικά μυοπληγικά (ΣΟΥΚΙΝΥΛΟΧΟΛΊΝΗ ) μπορεί να οδηγήσουν σε κακοήθη υπερθερμία Αποδίδεται στη συνεχή απελευθέρωση Ca++ από το σαρκοπλασματικό δύκτιο. Κλινικά παρατηρείται υπερθερμία, μεταβολική οξέωση, ταχυκαρδία,,αυξημένος μεταβολισμός μυών και συστολή Γενετικά αποδίδεται σε μετάλαξη των διαύλων απελευθέρωσης Ca++(υποδοχείς ρυανοδίνης[ryanodine ]) Δαντρολένη χορηγείται για την αγωγή της υπερθερμίας Αποκλείει την απελευθέρωση Ca++ από το σαρκοπλασματικό δύκτιο, ελαττώνει την παραγωγή θερμότητας και το μυϊκό τόνο

121

122 ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Κυστίδια με Ach Περιοχή κυτταρικής μεμβράνης με υποδοχείς Ακχ Βασική μεμβράνη με ΑchE Συναπτικ ή σχισμή

123 Nευρομυϊκός αποκλεισμός(μη εκπολωτικά). Αναστέλλουν την νευρομυϊκή μεταβίβαση αποκλείοντας τη δράση της Αch στην νευρομυϊκή σύναψη δεν έχουν αναλγητική ούτε αγχολυτική δράση ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Χάλαση σκελετικών μυών διευκόλυνση ενδοτραχειακής διασωλήνωσης για χειρ. αναισθησία Διευκόλυνση οξυγ ονωσης Μετα κουράριο,τουβοκουραρίνη:θεραπεία με ηλεκτοσοκ T ουβοκουραρίνη : Διάγνωση myasthenia gravis Κατάγματα ανάταξη εξαρθρημάτων

124 Ανεπιθύμητες ενέργειες κουραρίου έκκλιση ισταμίνης κίνδυνος αλλεργίας Κίνδυνος αρρυθμίας Ασθενείς 3ης ηλικίας με νεφρική λειτουγία-- αποβολή κουραρίου παράλυση Κακοήθη υπερθερμία παρατείνει και αυξάνει παράλυση Ηπατική νόσος μετυαβολισμός κουραρίου Ασθενείς σε Shock (παράτση παράλυσης με γαλλαμίνη

125 Μυοχάλαση Μυοχαλαρωτικά κεντρικού τύπου Μυοπληγικά περιφερική δράση στον μυ 1.Ανταγωνιστές νικοτινικών υποδοχέων(μη εκπολωτικά) ανταγωνιστές Ach τύπου κουραρίου 2.Προκαλούντα μόνιμη εκπόλωση αγωνιστές Ach σουκινυλοχολίνη

126 Ανεπιθύμητες δράσεις μυοπληγικών Απελευθέρωση Ηist Νικοτινική δρ.γάγγλια τουβοκουραρίνη Σαφής Block (-) Μουσκαρινική δρ.καρδιά Αλκουράριο (-) Ήπιο Block Ήπιο Block Πανκουράριο Ήπια Ήπιο Block Ήπιο Block Ατρακουράριο Ηπια (-) (-) Σουκινυλοχολίνη Ηπια ενεργοποίηση ενεργοποίηση

127 Δράσεις μυοπληγικών Η απελευθέρωση Hist από τα μαστοκύτταρα. Πτώση αρτηρ. Πίεσης Ερύθημα προσώπου Βρογχοσυστολή Δράση στους χολινεργικούς υποδοχείς Πτώση αρτ. Πίεσης (αποκλεισμός γαγγλίων εν μέρει) τύπου κουραρίου Τύπου σουκινυλοχολίνης αντιμουσκαρινική δράση Αρρυθμίες φλεβοκομβική βραδυκαρδία

128 Ανεπιθύμητες ενέργειες μυοπληγικών(συνέχεια) Μυικοί πόνοι Υπερκαλιαιμία- απώλεια Κ+ από τους μυς Αύξηση ενδοφθαλμιας πίεσης (συστολή γραμμωτών μυών οφθαλμού) Κακοήθης υπερθερμία λόγω μεγάλης απελευθέρωσης Ca++στο σαρκόπλασμα κρεατινοκινάσης Νεφρικές βλάβες(λόγω αποβολής μυοσφαιρίνης)

129 Decamethonium Depolarizing Blockers Succinylcholine εκπολωτικά Συναγωνι στικώς δρώντα Competitive Blockers Vecuronium D-tubocurarine pancuronium

130 Τα μανιτάρια δεν περιέχουν ακετυλοχολίνη αλλα ωρισμένα είδη περιέχουν μουσκαρίνη (αγωνιστική ουσία ακετυλοχολίνης). Mushrooms do not contain acetylcholine. But some do contain muscarine, an acetylcholine agonist, and one would be wise to avoid chowing down on a salad filled with muscarine mushrooms. If you did, you would soon notice that you couldn't breath. Your bronchi would constrict, closing off the flow of air. And worse, they would fill with mucous. Lots of mucous. Σε περίπτωση κατάποσης προκαλούν έντονα αναπνευστικά προβλήματα με βρογχοσυστολή απόφραξη αεροφόρων οδών και έκκριση βλεννώδους εκκρίματος.

131 Ανταγωνιστές των χολινεργικών υποδοχέων απομακρύνουν τον νευρομεταβιβαστά Receptor antagonists από τους υποδοχείς. work by keeping the neurotransmitters away from their receptors. Antagonist often bind to the receptor themselves, but do not have the capacity activate the receptor. Οι χολινεργικοί ανταγωνιστες συνδέονται με τους υποδοχείς αλλα δεν έχουν την ικανότητα να ενεργοποιήσουν τον αντίστοιχο υποδοχέα

132 Aτροπίνη Δρασεις:αντιχολινεργικήαντιμουσκαρινική αναστέλει Ach στο παρασυμπαθητικό αντιαρρυθμική

133 Ατροπίνη Atropos Belladona

134

135

136

137 Datura Stramonium L φυτό με δραστικά συστατικά αντιχολινεργικού τύπου

138 MYΔΡΙΑΣΗ

139 Κλινική εφαρμογή αντιμουσκαρινικών Οργανα φάρμακα εφαρμογή ΚΝΣ Βενζατροπίνη Σκοπολαμίνη Αγωγή εκδηλώσει ς Parkinson Πρόληψη ή αντιμετώπιση ναυτίας οφθαλμός ατροπίνη Μυδρίαση, κυκλοπληγία ΓΕΣ Μεθυλοσκοπολαμίνη Ελάττωση κινητικότητας χορηγείται μαζί με άλλα αντιελκωτικά φάρμακα Βρόγχοι Ιπρατροπιο Βρογχοδιασταλτικό - άσθμα ουρογενετικό οξυβουτίνη Αγωγή κυστίτιδας και μετεγχειρητικός σπασμός ουροδόχου κύστεως

140 Ακτινωτό σώμα φακός κόρη Υδατοειδές Schlemm

141 Aντιχολινεργική δράση στον οφθαλμό Καταστολή των μουσκαρινικών υποδοχέων με αντιχολινεργικά (ανταγωνιστές των μουσκαρινικών υποδοχέων) Α. χάλαση του ακτινωτού μυός και του σφιγκτήρα της κόρης. Β. αύξηση του εύρους της κόρης μυδρίαση (κυκλοπληγία) (4), Γ. Η χάλαση του ακτινωτού μυός οδηγεί σε χάλαση της προσαρμογής (5), επιπέδωση του φακού, βάθυνση του προσθίου θαλάμου και διάταση της Ζιννείου ζώνης. Η άρση της τάσεως(6) στον σκληραίο πτερνιστήρα προκαλεί στένωση του δικτυωτού ηθμού στη γωνία του προσθίου θαλάμου καθώς και του σωλήνα του Schlemm με αποτέλεσμα παρεμπόδιση της παροχέτευσης του υδατοειδούς υγρού και αύξηση της ενδοφθαλμιας πίεσης και η εικόνα του γλαυκώματος επειδεινώνεται.

142 Ατροπίνη μετασυναπτικό παρασυμπαθολυτικό. Ανταγωνίζεται Ach στους Λείους μυς,καρδιά και εξωκρινείς αδένες. Αυξάνει καρδιακή συχνότητα. προκαλεί χάλαση τους βρόγχους ελαττώνει τις αντιστάσεις των αεροφόρων Ελαττωνει έκκριση σιάλου Ελαττωνει περισταλτισμό,κινήσεις και εκκρίσεις ΓΕΣ. Ανεπιθύμητες ενέργειες σύγχυση παραλήρημα ερύθημα δέρματος ανιδρωσία μυδρίαση., αύξηση ΕΔΠ

143 Αντενδείξεις ατροπίνης Γλαύκωμα Υπερτροφία του προστάτη

144 Συντομεύσεις

145 Ούρηση-ηρεμία ούρηση ηρεμία

146 εξωστήρας ατροπίνη σφιγκτήρας

147

148 Κλινική δράση διάφορων αντιμουσκαρινικών Ατροπίνη απορροφείται καλώς και διέρχεται τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και έχει χρόνο ημισείας ζωής 2h. Πιρενζεπίνη Απορροφείται καλώς. Χορηγείται για την εκλεκτική ανταγωνιστική της δράση στους μουσκαρινικούς υποδοχείς στο γαστρεντερικό σωλήνα. Βενζατροπίνη: Όπως η ατροπίνη απορροφείται καλώς και διέρχεται ταχέως από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Ιπρατρόπιο:Αντίθετα από τις παραπάνω ουσίες το ιπρατρόπιο δεν απορροφείται καλώς. Χρησιμοποιείται μόνο υπό μορφή εισπνοών σαν βρογχοδιασταλτικό Βουτυλοσκοπολαμίνη συνθετικό αντιμουσκαρικό χορηγείται για την χάλαση των λείων μυϊκών ινών των σπλάχνων κυρίως σε περιπτώσεις κωλικών των χοληφόρων.

149 Θεραπευτικές χρήσεις Οφθαλμό: Η ατροπίνη και τα παράγωγά της χρησιμοποιούνται στην αντιμετώπιση της ιρίτιδας, σαν μυδριατικά φάρμακα, και επομένως δρουν προληπτικά στην αντιμετώπιση συμφύσεων μεταξύ ίριδας και κερατοειδούς. Ακόμη χρησιμοποιείται σαν μυδριατικό για την βυθοσκόπιση (δηλ την εξέταση του αμφιβληστροειδή) Κεντρικό νευρ. Σύστημα: Η βενζατροπίνη και άλλα παράγωγα χρησιμοποιούνται στην αντιμετώπιση του παρκισσονισμού. Τα αντιμουσκαρινικά επίσης χορηγούνται για την αντιμετώπιση της ναυτίας. Γαστρεντερικός σωλήνας:η πιρενζιπίνη είναι δεύτερης επιλογής φάρμακο στην αντιμετώπιση του πεπτικού έλκους. Στην πρόληψη της ναυτίας των ταξιδίων και σε κωλικούς των σπλάχνων

150 Καρδιά: Η ατροπίνη χορηγούμενη ενδοφλεβίως αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό σε ασθενείς με βραδυκαρδία.επίσης χορηγείται για την αντιμετώπιση καρδιακής παύλας(ασυστολίας) Βρόγχοι: Το ιπρατρόπιο χρησιμοποιείται σαν βρογχοδιασταλτικό στην αντιμετώπιση του άσθματος. Δίδεται υπό μορφή εισπνοών και επειδή δεν απορροφείται δεν παρουσιάζει δράσεις στα άλλα συστήματα και επομένως και παρενέργειες. Ουροδόχος κύστη: Τα αντιμουσκαρινικά προκαλούν χάλαση των τοιχωμάτων της ουροδόχου κύστεως αυξάνουν τον τόνο του σφικτήρα και μπορεί να δοθούν σε ορισμένες περιπτώσεις για την αντιμετώπιση της ακράτειας.

151 Γαγγλιοπληγικά αγωνιστές-ανταγωνιστές νικοτινικών υποδοχλέων Αγωνιστές-διεγείρουν Ανταγωνιστές-αποκλείουν Αγωνιστές Νικοτίνη Κυτισίνη Λοβελίνη

152 Δράσεις γαγγλιοπληγικών(nικοτίνη) Καρδιακή συχνότητα διέγερση συμπαθητικούπαράλυση παρασυμπαθητικού Καρδιακή συχνότητα αποκλεισμός συμπαθητικού Διέγερση παρασυμπαθητικού ΓΕΣ δράση μέσω Ach ή κατεχολαμινών ΚΝΣ διεγερτική δράση Τρόμος Ικανότητα προσοχής αποσυχρονισμός στο ΗΕΓ Διέγερση αναπνοής,κέντρου εμέτου,εκκρισης ορμονών ΑDH,ACTH,

153 Ανταγωνιστές Ach γαγγλιοπληγικά Εξαμεθώνιο Αντιυπερτασικό Αγωνιστής στις ΤΚΠ Καρδιακή συσχνότητα αυξάνει (στον φλεβόκομβο επικρατεί το συμπαθητικό του παρασυμπαθητικού)

154

155 Ανταγωνιστές ακετυλοχολίνης Εκπρόσωποι της ομάδας αυτής είναι ενώσεις κουραρίου: 1 Τουβοκουραρίνη: 2.Πανκουράριο Ανεπιθύμητες ενέργειες Υπόταση. Πολλά φάρμακα της ομάδας των μη εκοπλωτικών προκαλούν απελευθέρωση ισταμίνης με επακόλουθο αγγειοδιαστολή. Αλλεργική αντίδραση: Ερύθημα δέρματος προσώπου, τραχήλου, θώρακα, βρογχόσπασμο Αποκλεισμό νικοτινικών υποδοχέων :Σε μεγάλες δόσεις μπορεί να αποκλείσουν τους νικοτινικούς υποδοχείς του αυτονόμου. Η υπόταση εκτός της αγγειοδιαστολής λόγω απελευθέρωσης ισταμίνης μπορεί να αποδοθεί και στον αποκλεισμό των γαγγλίων του αυτονόμου όπου συμπεριλαμβάνονται και τα γάγγλια του συμπαθητικού Αντενδείξεις Αντενδείκνυνται σε ασθενείς με μυασθένεια Gravis.

156 Ανεπιθύμητες ενέργειες Αποπολωτικών(Φάρμακα που προκαλούν μόνιμη εκπόλωση 1 άτυπη βουτυρυλοχολινεστεράση: Περίπου 1/2800 ασθενείς γενετικά έχει βουτυρυλοχολινεστεράση με σημαντικά ελαττωμένη δραστηριότητα. Σ αυτούς τους ασθενείς το φάρμακο πρέπει να αποφεύγεται διότι μπορεί να παραταθεί σημαντικά η δράση του 2 αρρυθμία Η σουκινυλοχολίνη μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνη βραδυαρρυθμία 3 κακοήθη υπερθερμία. Σπάνια αλλά απειλητική για τη ζωή παρατηρείται έντονη χάλαση των μυών 4 υπερκαλιαιμία αυτό μπορεί να αποτελέσει σημαντικό πρόβλημα ειδικότερα σε ασθενείς με τραύμα ή έγκαυμα όπου υπάρχει καταστροφή ιστών και περαιτέρω απελευθέρωση Κ+. 5.Ινιδιακοί σπασμοί. Πριν από την μυϊκή παράλυση παρατηρούνται σπασμοί που εκδηλώνεται σαν «τουρτούρισμα».φαίνεται ότι οι σπασμοί αυτοί προκαλούν βλάβη της μεμβράνης που περιβάλλει την μυϊκή ίνα και την επόμενη μέρα αυτό εκδηλώνεται σαν μυϊκός πόνος την επόμενη μέρα. Η βλάβη αυτή προκαλεί απελευθέρωση Κ+.

157 Ανεπιθύμητες ενέργειες μυοπληγικών υπόταση Ελαττωση τόνου και κινητικότητας ΓΕΣ Τα εκπολωτικά έξοδο K+ ασθενείς με έγκαυμα,τραύμα,απομυελίνωση υπερκαλιαιμία Παρατεταμένη άπνοια (έλεγχος γενετικού πολυμορφισμού χολινεστεράσης) Κακοήθης υπερθερμία (succinylcholine + halothane especially) Κολπική βραδυκαρδία (with succinylcholine)

158 Αλληλεπιδράσεις Γενικά αναισθητικά: αυξάνουν την δράση των μη προκαλούντων εκπόλωση (κουράριο) Αμινογλυκοσίδες : έχουν ανταγωνιστικές δράσεις στους νικοτινικούς υποδοχείς και μπορεί να ενισχύσουν την δράση των ανταγωνιστών της ακετυλοχολίνης του τύπου μη εκπολωτικών. Άλλα αντιβιοτικά με παρόμοια δράση είναι οι πολυμιξίνες και οι τετρακυκλίνες Ακόμη και οι στατίνες επειδή προκαλούν ραβδομυόλυση αλληλεπιδρουν με τα μη εκπολωτικά

159 Το συμπαθητικό νευρικό σύστημα ρυθμίζει κυρίως την λειτουργία της καρδιάς και των αγγείων. Οι νευρικές ίνες που ανήκουν στο συμπαθητικό ξεκινούν από τον νωτιαίο μυελό από τη θωρακική μοίρα δηλαδή από το Θ1 έως την οσφυϊκή μοίρα το Ο2 νευροτόμιο. Καθώς εξέρχονται από τον νωτιαίο σωλήνα οι συμπαθητικές νευρικές ίνες σχηματίζουν δύο επιμήκεις αλυσίδες εκατέρωθεν του νωτιαίου μυλεού, τα παρασπονδυλικά συμπαθητικά γάγγλια.

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Φάρµακα του συµπαθητικού Αδρενεργικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Ι. Νευροφαρµακολογία αδρενεργικών συνάψεων Μεταγαγγλιακός νευρώνας του

Διαβάστε περισσότερα

Φάρμακα στον οφθαλμό και στην ουροδόχο κύστη

Φάρμακα στον οφθαλμό και στην ουροδόχο κύστη Φάρμακα στον οφθαλμό και στην ουροδόχο κύστη Χριστίνα Τεσσερομμάτη Αναπ. Καθηγήτρια Φαρμακολογίας Η κόρη είναι το μεταβλητό σε μέγεθος άνοιγμα του ματιού στο κέντρο της ίριδας Τα κύρια ανατομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 4ο ΜΕΡΟΣ Β ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το Νευρικό Σύστημα έχει δύο μοίρες Το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Εγκέφαλος και Νωτιαίος Μυελός) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (Σωματικό και Αυτόνομο τμήμα) ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά.

Η μεταφορά των φαρμάκων γίνεται με παθητική διάχυση ή με ενεργητική μεταφορά. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟ. Φάρμακο λέμε οποιαδήποτε ουσία που όταν χορηγηθεί στον άνθρωπο, τα ζώα ή τα φυτά με συγκεκριμένο τρόπο και σε συγκεκριμένη δόση έχει θεραπευτικό αποτέλεσμα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΑΤΡΟΠΙΝΗ ΘΕΙΙΚΗ/DEMO ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ 1 MG/ML AMP

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΑΤΡΟΠΙΝΗ ΘΕΙΙΚΗ/DEMO ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ 1 MG/ML AMP ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΑΤΡΟΠΙΝΗ ΘΕΙΙΚΗ/DEMO ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ 1 MG/ML AMP 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΑΤΡΟΠΙΝΗ ΘΕΙΙΚΗ 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Atropine sulfate 1 mg/ml.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Εγκέφαλος Μεγάλη αιµάτωση, πολύ σηµαντική για την λειτουργία του Επικοινωνία µε το περιβάλλον Χρησιµοποιεί το 20% του Ο 2 και ως πηγή ενέργειας γλυκόζη Στις χειρουργικές επεµβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη Πυρρολιζιδίνη Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη Νικοτινικό οξύ (Νιασίνη, Β3) Ινδολιζιδίνη Κινολιζιδίνη Γλουταμικό οξύ Ορνιθίνη

Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη Πυρρολιζιδίνη Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη Νικοτινικό οξύ (Νιασίνη, Β3) Ινδολιζιδίνη Κινολιζιδίνη Γλουταμικό οξύ Ορνιθίνη COOH Πυρρολιδίνη Πυρρολιζιδίνη Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη Νικοτινικό οξύ (Νιασίνη, Β3) Ινδολιζιδίνη HOOC COOH H 2 H 2 H 2 COOH Κινολιζιδίνη Γλουταμικό οξύ Ορνιθίνη HOOC COOH HOOC COOH O H 2 Α-κετογλουταρικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία Ι Αυτόχθονα Βιοδραστικά Μόρια Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου, Γ. Λεονταρίτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς

Παθήσεις Θυρεοειδούς. Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Παθήσεις Θυρεοειδούς Καρακώστας Γεώργιος Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Γ.Ν.Κιλκίς Η καρδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη δράση της θυρεοειδικής ορµόνης. Έτσι, η δυσλειτουργία του θυρεοειδούς µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα

Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα Αυτόνοµο νευρικό σύστηµα Το αυτόνοµο νευρικό σύστηµα νευρώνει όργανα των οποίων οι λειτουργία δεν εξαρτάται από την θέλησή µας, όπως είναι η καρδιά, οι λείοι µύεςτωναγγείωνκαιτωνσπλάχνωνκαιοιαδένες. Xωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ 11. ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ Στον ανθρώπινο οργανισμό υπάρχουν δύο είδη αδένων, οι εξωκρινείς και οι ενδοκρινείς. Οι εξωκρινείς (ιδρωτοποιοί αδένες, σμηγματογόνοι αδένες κ.ά.) εκκρίνουν το προϊόν τους στην επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι. Φυσιολογία Μυών. Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015

TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι. Φυσιολογία Μυών. Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015 TMHMA ΙΑΤΡΙΚΗΣ - ΠΑΝ/ΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Φυσιολογία Μυών Κων/νος Παπαθεοδωρόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής * Εργαστήριο Φυσιολογίας 2015 ΣΚΕΛΕΤΙΚΟΣ ΜΥΣ ΜΥΕΣ ΜΥΪΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (ΜΥΪΚΗ ΙΝΑ) ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ & ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση

Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση Επίδραση Φαρµάκων στο ΚΝΣ Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση Μετασυναπτικά: 7.σύνδεση µε τον υποδοχέα 8.µεταβολές διαπερατότητας

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1. Που βρίσκεται η καρδιά; Α) Εξ ολοκλήρου στο αριστερό μεσοθωράκιο Β) Πίσω από την τραχεία Γ) Εξ ολοκλήρου στο δεξί μεσοθωράκιο Δ) Μπροστά από την τραχεία Ε) Παρασπονδυλικά αριστερά 2. Ποια από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΑ ΞΕΝΟΒΙΟΤΙΚΗ ΟΥΣΙΑ χημική ουσία που δεν παράγεται στον οργανισμό και εισαγόμενη στον οργανισμό δεν αξιοποιείται για την εξασφάλιση ενέργειας ή σύνθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM,

ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM, Καρδιοφαρµακολογία ΧΡΗΣΤΟΣ Κ. ΚΟΥΤΙΝΑΣ, DVM, PhD Λέκτορας Παθολογίας Ζώων Συντροφιάς Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Κατηγορίες φαρµάκων ιουρητικά Αγγειοδιασταλτικά Θετικά ινοτρόπα Αρνητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ MESTINON 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε επικαλυμμένο δισκίο περιέχει 60 mg της δραστικής ουσιάς βρωμιούχος πυριδοστιγμίνη

Διαβάστε περισσότερα

Factors Influencing Myocardial Oxygen Supply and Demand

Factors Influencing Myocardial Oxygen Supply and Demand ΑΝΤΙΣΤΗΘΑΓΧΙΚΑ Factors Influencing Myocardial Oxygen Supply and Demand Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση αθηροσκλήρωσης Υψηλά επίπεδα χοληστερόλης LDL και χαμηλά HDL Προχωρημένη ηλικία και το να

Διαβάστε περισσότερα

Μυοχαλαρωτικά και Παρακολούθηση του Νευρομυϊκού Αποκλεισμού

Μυοχαλαρωτικά και Παρακολούθηση του Νευρομυϊκού Αποκλεισμού ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 127 Μυοχαλαρωτικά και Παρακολούθηση του Νευρομυϊκού Αποκλεισμού ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΜΑΝΙΤΗ, ΦΩΤΕΙΝΗ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΑΚΙΔΟΥ, ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΑΛΙΟΓΚΑ, ΟΥΡΑΝΙΑ ΣΑΧΙΝΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα

Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα Εισαγωγή Συµπαθητική Φυγόκεντρος Οδός Κεντρική Μοίρα (Εγκεφαλικό Σκέλος) Προγαγγλιακές Ίνες Μεταγαγγλιακές Ίνες Συµπαθητική Κεντροµόλος Οδός Το Συµπαθητικό Στέλεχος ή Συµπαθητική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Δηλητηρίαση Η έκθεση σε τοξίνη που δύναται να έχει βλαπτική επίδραση στον οργανισμό Τοξίνη είναι η ουσία που προκαλεί βλάβη στη λειτουργία ενός ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D.

Καρδιά. Καρδιά. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Άσκηση και αρτηριακή πίεση. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία. Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τ.Ε.Φ.Α.Α. Μεταπτυχιακό πρόγραμμα Άσκηση και Υγεία Μεταβολικές ασθένειες και άσκηση Άσκηση και αρτηριακή πίεση Πασχάλης Βασίλης, Ph.D. Καρδιά Καρδιά Η καρδιά είναι ένα μυϊκό όργανο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΑΜΙΝΟΦΥΛΛΙΝΗ ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ / DEMO 250mg/10ml AMP

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΑΜΙΝΟΦΥΛΛΙΝΗ ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ / DEMO 250mg/10ml AMP ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΑΜΙΝΟΦΥΛΛΙΝΗ ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ / DEMO 250mg/10ml AMP 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΑΜΙΝΟΦΥΛΛΙΝΗ ΕΝΕΣΙΜΟ ΔΙΑΛΥΜΑ / DEMO 250mg/10ml AMP 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης»

Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Πεπτικό σύστημα και το κόστος της «καλοπέρασης» Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Διευθυντής ο Καθηγητής Γ.Ανωγειανάκις

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ Ζωή Σ. Πολυζοπούλου Αναπλ.καθηγήτρια, DipECVCP Διαγνωστικό Εργαστήριο Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ (ΚΝΣ-ΑΝΣ)

Διαβάστε περισσότερα

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π. Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ Μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης φαρμάκων Περίπου 20% των φαρμάκων που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης και της Καρδιακής Παροχής

Ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης και της Καρδιακής Παροχής Ρύθμιση της Αρτηριακής Πίεσης και της Καρδιακής Παροχής Βραχυπρόθεσμοι και Μακροπρόθεσμοι Μηχανισμοί ρύθμισης της Αρτηριακής Πίεσης Ζωτικοί Παράμετροι :Αρτηριακή Πίεση, Καρδιακή Συχνότητα, Συχνότητα της

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση.

ΙΣΤΟΙ Ως προς τη µορφή και τη λειτουργία τους. Κυτταρική διαφοροποίηση. ΙΣΤΟΙ 1. Τα κύτταρα που αποτελούν τον οργανισµό µας, διακρίνονται σε διάφορους τύπους, παρά το γεγονός ότι όλα, τελικώς, προέρχονται από το ζυγωτό, δηλαδή το πρώτο κύτταρο µε το οποίο ξεκίνησε η ζωή µας.

Διαβάστε περισσότερα

Διεγερτικές Ψυχότροπες Ουσίες. Κουμαντάκη Ερωφίλη-Ελένη

Διεγερτικές Ψυχότροπες Ουσίες. Κουμαντάκη Ερωφίλη-Ελένη Διεγερτικές Ψυχότροπες Ουσίες Κουμαντάκη Ερωφίλη-Ελένη 1 Εισαγωγή στο ΝΣ ΝΣ ΠεριφερικόΝΣ ΚεντρικόΝΣ -επικοινωνία μεταξύ -αποτελείται από ΚΝΣ και αισθητήριων τον εγκέφαλο και και εκτελεστικών τον νωτιαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις

Εργαστήριο Πειραματικής Φυσιολογίας, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Διευθυντής: Καθηγητής κ. Γεώργιος Ανωγειανάκις 1 Πόσα λίτρα πρόουρο σχηματίζονται ημερησίως; α) 15-18 L β) 1,5-1,7 L γ) 170-180 L δ) 1700-1800 L ε) 100-120 L 2. Ποιο τμήμα του νεφρού ανήκει στον μυελό του νεφρού; α) Τα νεφρικά σωμάτια β) Η κάψα του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK ΟΡΙΣΜΟΣ ΑΝΑΦΥΛΑΚΤΙΚΟΥ SHOCK Πρόκειται για μια σοβαρή, απειλητική για τη ζωή, πολυοργανική αντίδραση υπερευαισθησίας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή

Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Πεπτικό Σύστημα Πεπτικό σύστημα Περιγραφή Το γαστρεντερικό σύστημα (ΓΕΣ) αποτελείται από τα κοίλα όργανα που εκτείνονται από το στόμα έως τον πρωκτό και τους επικουρικούς αδένες που ευθύνονται για την

Διαβάστε περισσότερα

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια

Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα. Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Κινητικό σύστημα του ανθρώπου Μέρος Ι: Ερειστικό, μυϊκό και συνδεσμικό σύστημα Μάλλιου Βίβιαν Καθηγήτρια ΤΕΦΑΑ ΔΠΘ Φυσικοθεραπεύτρια Τα συστήματα του ανθρώπινου σώματος Αναπνευστικό σύστημα (αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΓΕΡΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΝΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΨΥΧΟΚΙΝΗΤΙΚΑ ΔΙΕΓΕΡΤΙΚΑ Διέγερση και ευφορία, μειώνουν το αίσθημα της κόπωσης και αυξάνουν την κινητική δραστηριότητα. ΨΥΧΩΣΟΜΙΜΗΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ Βαθιές μεταβολές στον τρόπο σκέψης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Άγχος. Σοβαρό. Ήπιο. Scream, Edvard Munch Ένταση Ανησυχία Φόβος (ενεργοποίηση ) ταχυκαρδία, εφίδρωση τρόµος, αίσθηµα παλµών ΚΤ 2008

Άγχος. Σοβαρό. Ήπιο. Scream, Edvard Munch Ένταση Ανησυχία Φόβος (ενεργοποίηση ) ταχυκαρδία, εφίδρωση τρόµος, αίσθηµα παλµών ΚΤ 2008 Αγχολυτικά (ελάσσονα ηρεµιστικά) Υπνωτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Άγχος ΚΤ 2008 Scream, Edvard Munch Ένταση Ανησυχία Φόβος (ενεργοποίηση ) ταχυκαρδία, εφίδρωση τρόµος, αίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού

Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Ρύθµιση του ισοζυγίου Νατρίου και Νερού Περιεχόµενα: Ισοζύγιο Σωµατικού Νατρίου και Ύδατος Νεφρική επεξεργασία Νατρίου και Ύδατος Νεφρική ρύθµιση Νατρίου Νεφρική ρύθµιση ύδατος ίψα και όρεξη άλατος Ρύθµιση

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

Α ΤΑΞΗ Τ.Ε.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΑΞΗ Τ... ΜΑΘΗΜΑ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΟΓΑΜΜΑ ΠΟΥΔΝ ΚΦΑΛΑΙΟ 1: ΚΥΤΤΑΟ ΚΦΑΛΑΙΟ 2: ΙΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 3: ΜΥΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 4: ΚΥΚΛΟΦΟΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 5: ΑΙΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΠΤΙΚΟ ΥΤΗΜΑ ΚΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι - ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΟΔΗΓΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ

ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι - ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΟΔΗΓΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι - ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΟΔΗΓΟΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ Σύγγραμμα: Harvey R., Φαρμακολογία, 3 η Έκδοση Ύλη: Κεφάλαια 1-7, 16-20, 22-24, 40 Μέθοδος εξέτασης: Πολλαπλής Επιλογής/ Σύντομης Ανάπτυξης Προσοχή: Χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. Sedator 1,0 mg/ml, ενέσιμο διάλυμα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. Sedator 1,0 mg/ml, ενέσιμο διάλυμα ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Sedator 1,0 mg/ml, ενέσιμο διάλυμα 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗ ΠΑΡΤΙΔΩΝ ΣΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ KAI ΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Νικόλαος Χ. Σύρμος ANAΠΑΡΑΓΩΓΗ Ο άνθρωπος αναπαράγεται με αμφιγονική αναπαραγωγή. Δύο γαμετικά κύτταρα,το ωάριο (θηλυκό)

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml

NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml NeuroBloc Αλλαντική τοξίνη τύπου Β ενέσιμο διάλυμα 5.000 U/ml Σημαντικές πληροφορίες ασφάλειας για γιατρούς Σκοπός αυτού του εγχειριδίου είναι να παρέχει σε γιατρούς με δικαίωμα συνταγογράφησης και χορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φυσιολογία Ι Μυϊκή συστολή Διδάσκων: Αν. Καθηγήτρια Πατρώνα Βεζυράκη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ & ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΩΝ Παυλίδου Κυριακή Υποψ.Διδάκτορας Αναισθησιολογίας & Εντατικής Θεραπείας, Κλινική Ζώων Συντροφιάς, Α.Π.Θ «Το δηλητήριο βρίσκεται σε καθετί και τίποτα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Πεπτικό σύστημα Β. Στεργίου - Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Φυσιολογίας Της Ιατρικής Σχολής του Α.Π.Θ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Φυσιολογία του στομάχου Η φυσιολογία του στομάχου εξετάζει τα

Διαβάστε περισσότερα

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγχολυτικά -Υπνωτικά Χριστίνα άλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών e-mail: cdalla@med.uoa.gr http://www.med.uoa.gr/pharmacology Συμπτωματολογία DSMΙV Κατάθλιψη Αγχώδης διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Περιεχόμενα: Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Τι είναι η ακετυλοχολίνη; Συνέπειες Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Ο καπνός προέρχεται από το φυτό Nicotiana tabacum. Αν και

Διαβάστε περισσότερα

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 3. ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα μα που κυκλοφορεί μέσα σ' αυτά. Στενά συνδεδεμένο με το κυκλοφορικό σύστημα είναι κύτταρα των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των αχρήστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ XATRAL OD 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε δισκίο Χatral OD παρατεταμένης αποδέσμευσης περιέχει 10 mg υδροχλωρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015

ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΡΧ. ΜΑΚΑΡΙΟΥ Γ - ΠΛΑΤΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ-ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/6/2015 ΒΑΘΜΟΣ ΒΑΘΜΟΣ:... ΤΑΞΗ: Γ Αριθμητικά.. ΧΡΟΝΟΣ: 2 ώρες Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά

Tοξικότητα. Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας. 6/3/2008 Αρτεμις Αγησ. Ντονά Tοξικότητα Αρτεμις Ντονά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας Αντικείμενα του μαθήματος Να εξοικειωθεί με την έννοια της τοξικότητας, όργανο στόχος Να μπορεί να ξεχωρίσει την οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Περιοδική υπερκαλιαιμική παράλυση ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Αγόρι 6 ετών μεταφέρεται στον οικογενειακό ιατρό από τους γονείς του λόγω εμφάνισης δυσκολίας στην κίνηση των άκρων (άνω και

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ AEROLIN 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Σαλβουταμόλη (ως θειϊκό άλας) 2.5mg/2.5ml & 5mg/2.5ml 3. ΦΑΡΜΑΚΟΤΕΧΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις

Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις Συστήµατα Αισθήσεων Σωµατικές Αισθήσεις ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Φλοιός (Ανώτερος Εγκέφαλος) Κατώτερος Εγκέφαλος Ειδικές Αισθήσεις Εν τω Βάθει Αισθητικότητα Επί πολλής Αισθητικότητα Χυµικά Ερεθίσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ

ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΣΧΟΛΗ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II ΤΗΣ ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑΣ ΤΣΙΑΓΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΘΕΜΑ: ΚΟΛΠΙΚΗ ΜΑΡΜΑΡΥΓΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2. Η.Κ.Γ. 3. ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ 4.

Διαβάστε περισσότερα