ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ"

Transcript

1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΠΟ ΟΤΙΚΟΥ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ Υ ΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ Υποβληθείσα στο: Τµήµα Χηµικών Μηχανικών του Πανεπιστηµίου Πατρών Υπό: Saleh Saqer του Mohammed Για την απόκτηση του τίτλου του ιδάκτορα του Πανεπιστηµίου Πατρών ΠΑΤΡΑ, 2009

2 Στην Οικογένεια µου Στην Πατρίδα µου

3 Πρόλογος Η παρούσα διδακτορική διατριβή πραγµατοποιήθηκε στο Εργαστήριο Ετερογενούς Κατάλυσης του τµήµατος Χηµικών Μηχανικών του Πανεπιστηµίου Πατρών. Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως τον επιβλέποντα καθηγητή µου κ. Ξενοφώντα Βερύκιο για την επιστηµονική καθοδήγηση που µου παρείχε και την αρµονική µας συνεργασία, παράγοντες που συνετέλεσαν στην επιτυχή ολοκλήρωση της παρούσας διατριβής. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επίκουρο καθηγητή κ. ηµήτρη Κονταρίδη για τις πολύτιµες συµβουλές και κατευθύνσεις που µου έδινε συνεχώς, ειδικά στις δυσκολίες που συναντούσα. Οφείλω να ευχαριστήσω τον κ. ηµήτρη Ματαρά, µέλος της τριµελούς µου επιτροπής, για την βοήθεια που µου πρόσφερε όποτε χρειαζόταν. Ευχαριστώ τον καθηγητή κ. Κωνσταντίνο βαγενά, τον καθηγητή κ. Χρήστο Κορδούλη, τον αναπληρωτή καθηγητή κ. Συµεών Μπέµπελη και την επίκουρο καθηγήτρια κ. Χριστίνα Παπαδόπουλου, για την ευγένεια και προθυµία που έδειξαν να συµµετάσχουν στην επταµελή εξεταστική επιτροπή. εν θα µπορούσα να µην ευχαριστήσω τους συναδέλφους µου µεταπτυχιακούς φοιτητές για την βοήθεια που µου πρόσφεραν όλα αυτά τα χρόνια. Τέλος, ένα µεγάλο ευχαριστώ στην οικογένεια µου και τους φίλους µου για την συµπαράσταση και την υποµονή τους, αλλά και τη στήριξη που µου παρείχαν όλα αυτά τα χρόνια. Η χρηµατοδότηση της παρούσας διδακτορικής διατριβής πραγµατοποιήθηκε από το την ΕΕ (80%) και τη ΓΓΕΤ (20%) στα πλαίσια του Προγράµµατος ΠΕΝΕ 2003 (03Ε 257). i

4 Περίληψη Στην παρούσα διατριβή µελετάται η ανάπτυξη υποστηριγµένων καταλυτών Pt και καταλυτών (σύνθετων και απλών) µεταλλικών οξειδίων υποστηριγµένων σε γ- Al 2 O 3 για την αντίδραση της οξείδωσης του τολουολίου σε χαµηλές θερµοκρασίες καθώς και η κινητική της εν λόγω αντίδρασης. Τα πειράµατα πραγµατοποιήθηκαν στην θερµοκρασιακή περιοχή o C µε τροφοδοσία αποτελούµενη από µίγµα 0.1% C 7 H 8 σε αέρα. Η καταλυτική ενεργότητα των καταλυτών Pt/M x O y εξαρτάται από την φύση του φορέα (CeO 2, TiO 2, SiO 2, Al 2 O 3, La 2 O 3, κ.λ.) µε το Pt/CeO 2 να παρουσιάζει την µεγαλύτερη ενεργότητα σε χαµηλές θερµοκρασίες. H αύξηση της ποσότητας του Pt από 0.5% έως 5.0% οδηγεί σε σηµαντική µετατόπιση της καµπύλης µετατροπής του τολουολίου προς χαµηλότερες θερµοκρασίες, ενώ η συχνότητας αναστροφής του τολουολίου (TOF) δεν εξαρτάται από τη φόρτιση σε µέταλλο, τουλάχιστον για καταλύτες Pt. Τα αναγώγιµα µεταλλικά οξείδια, όπως η δηµήτρια, είναι ενεργά για την οξείδωση του τολουολίου και η καταλυτική τους ενεργότητα αυξάνεται µε αύξηση της ειδικής επιφάνειας. Ωστόσο, ο εγγενής ρυθµός ανά m 2 επιφάνειας καταλύτη παραµένει ο ίδιος για όλα τα δείγµατα που δοκιµάστηκαν. Μελετήθηκε η καταλυτική συµπεριφορά διάφορων µεταλλικών οξειδίων υποστηριγµένων σε γ-al 2 O 3 (M x O y /Al 2 O 3 ). Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι η διασπορά των M x O y σε αδρανή φορέα υψηλής επιφάνειας, όπως γ-al 2 O 3, οδηγεί σε καταλύτες που χαρακτηρίζονται από σχετικά µεγάλη καταλυτική δραστικότητα, η οποία είναι σηµαντικά υψηλότερη για τα αναγώγιµα από ότι για τα µη-αναγώγιµα. Η καταλυτική συµπεριφορά µπορεί να βελτιωθεί µε την κατάλληλη επιλογή της ποσότητας φόρτισης σε M x O y. Καλύτερη απόδοση σε αυτή την σειρά καταλυτών παρουσιάζουν οι καταλύτες 60%MnO x, 90%CeO 2 και 5%CuO υποστηριγµένοι σε Al 2 O 3, οι οποίοι, κάτω από τις παρούσες συνθήκες αντίδρασης, είναι ικανοί να επιτυγχάνουν ολική µετατροπή τολουολίου σε θερµοκρασίες χαµηλότερες από 350 o C. Η προσθήκη του Pt σε M x O y /Al 2 O 3 βελτιώνει σηµαντικά την καταλυτική συµπεριφορά των µη-αναγώγιµων M x O y, αλλά δεν µεταβάλλει, ουσιαστικά, την ενεργότητα των αναγώγιµων M x O y. Προκειµένου να βελτιωθεί περαιτέρω η καταλυτική συµπεριφορά µελετήθηκε η καταλυτική ενεργότητα σύνθετων οξειδίων µετάλλων (M x O y = CuO, CeO 2, MnO x ) ii

5 διεσπαρµένων σε γ-al 2 O 3 για την αντίδραση της οξείδωση του τολουολίου. Τα αποτελέσµατα των πειραµάτων που πραγµατοποιήθηκαν στη θερµοκρασιακή περιοχή ο C έδειξαν ότι η ενεργότητα των σύνθετων καταλυτών εξαρτάται σηµαντικά από τη φύση, τη φόρτιση και την αναγωγιµότητα των επιµέρους οξειδίων. Βέλτιστη καταλυτική συµπεριφορά παρατηρήθηκε για µικτά οξείδια 10%CuO-60%MnO x, 15%CuO-75%CeO 2 και 30%MnO x -50%CeO 2 σε γ-al 2 O 3, η ενεργότητα των οποίων είναι συγκρίσιµη µε τους καταλύτες διασπαρµένων ευγενών µετάλλων. Η συµπεριφορά των βέλτιστων σύνθετων καταλυτών σε σύγκριση µε τα επιµέρους απλά µεταλλικά οξείδια υποστηριγµένα στον ίδιο φορέα (γ-al 2 O 3 ) µελετήθηκε περαιτέρω. Μετρήσεις του εγγενούς ρυθµού που πραγµατοποιήθηκαν σε διαφορικές συνθήκες αντίδρασης έδειξαν ότι η ενεργότητα αυτών των υλικών είναι περισσότερο από µία τάξη µεγέθους υψηλότερη από αυτή των αντίστοιχων απλών οξειδίων, υποδεικνύοντας την ύπαρξη φαινοµένων συνέργειας. Τα αποτελέσµατα πειραµάτων XRD που ελήφθησαν από τους σύνθετους καταλύτες δεν έδειξαν το σχηµατισµό κάποιας καινούργιας φάσης σε σύγκριση µε τα αντίστοιχα απλά οξείδια. Οι αλληλεπιδράσεις µεταξύ των ενεργών φάσεων και του φορέα εξετάστηκαν µέσω τεχνικών TPD και TPO. Στα πειράµατα TPD παρατηρήθηκε ότι οι πιο ενεργοί καταλύτες είναι αυτοί που εκροφούν µεγαλύτερες ποσότητες τολουολίου και παραγάγουν περισσότερο CO 2 ή/και σε χαµηλότερη θερµοκρασία. Τα πειράµατα TPO έδειξαν ότι οι βέλτιστοι καταλύτες παράγουν µικρότερες ποσότητες CO 2. Η επίδραση της παρουσίας δεύτερου VOC (προπανίου) ή υδρατµών στην τροφοδοσία µελετήθηκε στους βέλτιστους σύνθετους καταλύτες. Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι η παρουσία του νερού ή του προπανίου επιδρά παρεµποδιστικά στην καύση του τολουολίου, η παρουσία του οποίου, γενικά, δεν επηρεάζει σηµαντικά την οξείδωση του προπανίου στους τρεις βέλτιστους καταλύτες. Η επίδραση της µερικής πίεσης του τολουολίου στον εγγενή ρυθµό της αντίδρασης µελετήθηκε µε χρήση των τριών βέλτιστων σύνθετων καταλυτών στην θερµοκρασιακή περιοχή o C. Η χρησιµοποιούµενη τροφοδοσία αποτελείται από (% κ.ο.) C 7 H 8 και σταθερή συγκέντρωση οξυγόνου (20.9 κ.ο % O 2 ). Τα αποτελέσµατα δείχνουν ότι ο ρυθµός της αντίδρασης αυξάνεται, άλλα όχι πολύ σηµαντικά, µε αύξηση της µερικής πίεσης του τολουολίου. Τα κινητικά αποτελέσµατα προσαρµόστηκαν σε εµπειρική εκθετική εξίσωση (Power Law), από την οποία προέκυψαν οι τάξεις των αντιδρώντων, η φαινόµενη ενέργεια ενεργοποίησης της αντίδρασης καθώς και η αντίστοιχη εξίσωση ρυθµού. iii

6 Συµπεραίνεται ότι κατάλληλος συνδυασµός οξειδίων µετάλλων διεσπαρµένων σε γ-al 2 O 3 µπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη καταλυτών µε ενεργότητα συγκρίσιµη µε αυτή των υποστηριγµένων καταλυτών ευγενών µετάλλων. iv

7 Abstract Volatile organic compounds (VOCs) present at low concentrations in industrial waste streams are considered as significant air pollutants due to their toxic and malodorous nature, as well as their contribution to the formation of photochemical smog. Catalytic combustion over supported noble metal catalysts provides an effective method for the elimination of VOCs in exhaust gases and this technology seems to be able to satisfy strict emission standards. Efforts in this field are currently directed toward the development of cheaper, noble metal-free catalytic materials characterized by high activity at low temperatures and long-term stability under reaction conditions. In the present thesis, oxidation of toluene has been investigated over supported platinum catalysts as well as over single and mixed metal oxide (M x O y ) catalysts dispersed on high surface γ-al 2 O 3. Catalysts were characterized with respect to their specific surface area (BET), metal dispersion (selective chemisorption of CO), phase composition and M x O y crystallite size (XRD) and reducibility (H 2 -TPR, CO-TPR). Catalytic performance for the title reaction was investigated in the temperature range of o C, using a feed composition consisting of 0.1% toluene in air. For Pt/M x O y catalysts, it has been found that catalytic performance depends on the nature of the support, with Pt/CeO 2 being the most active catalyst at low temperatures. The intrinsic reaction rate per surface platinum atom does not depend on Pt loading (0.5-5 wt.%), at least for Pt/Al 2 O 3 catalyst, but the global reaction rate increases with increase of exposed metallic surface area. Reducible metal oxides, such as ceria, are active for the title reaction and catalytic performance is improved significantly with increase of specific surface area (SSA). However, the intrinsic reaction rate per unit surface area is the same regardless of SSA. Dispersion of M x O y on high surface inert supports, such as Al 2 O 3, results in materials with relatively high catalytic activity, which is considerably higher for reducible, compared to irreducible metal oxides. Catalytic performance of M x O y /Al 2 O 3 catalysts can be optimized by proper selection of M x O y loading. Best performing catalysts of this series include 60%MnOx, 90%CeO 2 and 5%CuO on Al 2 O 3 which, under the present experimental conditions, are able to completely convert toluene toward CO 2 at temperatures lower than 350 o C. Dispersion of Pt on M x O y /Al 2 O 3 catalysts improves significantly the catalytic v

8 performance of irreducible M x O y but does not alter appreciably activity of reducible M x O y /Al 2 O 3 catalysts. The catalytic oxidation of toluene has been investigated also over single and composite metal oxide catalysts supported on γ-al 2 O 3. Catalysts were synthesized with the impregnation method and were characterized with respect to their specific surface area (BET method), crystalline mode and mean crystallite size (XRD technique), as well as with respect to their reducibility (temperature programmed reduction with H 2 or CO). The effects of the nature, loading and composition of catalytic materials on their performance for VOC combustion has been investigated. Optimal results were obtained over Al 2 O 3 -supported CuO, CeO 2, MnO 2 catalysts and their mixtures. For certain metal oxide combinations, e.g., 10%CuO-60%MnO x, 15%CuO-75%CeO 2 and 30%MnO x -50%CeO 2, activity was found to be comparable to that of supported noble metal catalysts. Measurements of reaction rates under differential reaction conditions showed that specific activity of these materials was up to one order of magnitude higher, compared to that of the corresponding single metal oxides, implying that synergistic effects are operable. Results of XRD experiments did not show formation of new phases, but mixed oxide catalysts were found to exhibit a higher reducibility compared to catalysts consisting of the corresponding single metal oxides. The synergic effect of metal oxides interaction on the oxidation reaction was studied employing TPD and TPO techniques. The more active catalyst, the higher the amount of desorbed toluene and the higher the amount of CO 2 production in the in the TPD experiments. The TPO experiments indicate that the optimized composite catalysts produce lower amounts of CO 2 at lower temperature, compared to the corresponding single metal oxides. The influence of the presence of a second VOC (propane) or of water on the oxidation of toluene was also investigated. Results showed that the presence of water or propane in the feed results in a decrease of catalytic activity, while the presence of toluene doesn t have any influence in the catalytic oxidation of propane over the optimized composite catalysts. The effect of partial pressure of toluene on the kinetic reaction rate has been investigated over the optimum composite catalysts in the o C range using a feed stream consisting of vol%c 7 H 8 and a constant concentration of oxygen (20.9 vol% O 2 ). Result showed that increasing the partial pressure of toluene leads to an increase of the reaction rate. vi

9 The orders of the reaction with respect to reactants for the optimized catalysts were determined by fitting the experimental data to an empirical power-law rate expression according to which the reaction rate is given by the following relationships: r = kp p (1) k a tol. b O2. Ea R. T = k0 e (2) Results of the present study show that the catalytic performance of certain Al 2 O 3 -supported composite metal oxide catalysts is comparable to that of conventional supported noble metal catalysts. These materials could provide the basis for the development of cost-effective catalysts for combustion of VOCs present in waste gas streams. vii

10 viii

11 Βιογραφικό Σηµείωµα ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοµατεπώνυµο: Saleh Saqer του Mohammed Ηµεροµηνία γέννησης: 30 Μαρτίου 1980 Τόπος Γέννησης: Υπηκοότητα: ιεύθυνση κατοικίας: Rafah- Gaza Strip- Palestine Παλαιστινιακή Τηλέφωνο: Ε-mail: Φοιτητική Εστία Πατρών ( ωµάτιο 52Η), Ρίο -Πάτρα ΣΠΟΥ ΕΣ 1998: Απόφοιτος Λυκείου Καµαλ Εντωαν (Παλαιστίνη) Βαθµός απολυτηρίου: 19.2 (Άριστα) 2005: ιπλωµατούχος Χηµικός Μηχανικός Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστηµίου Πατρώ Βαθµός διπλώµατος: 7.22 (Λίαν Καλώς) Υποψήφια διδάκτορας του Τµήµατος Χηµικών Μηχανικών του Πανεπιστηµίου Πατρών Μεταπτυχιακό στην Ενέργειας και Περιβάλλον από το Τµήµα Χηµικών Μηχανικών του Πανεπιστηµίου Πατρών. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Πρακτική άσκηση στο εργοστάσιο ΕΛ.ΒΙ.ΦΑ.-Μ.Η.ΚΑΛΟΕΡΑΚΗΣ Α.Ε (Εργοστάσιο ΓΟΜΟΣΤΟΥ) για παραγωγή πλεκτών υφασµάτων κα ρούχων έως ix

12 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ Επικουρική ιδασκαλία στα εξής µαθήµατα του Τµήµατος Χηµικών Μηχανικών του Πανεπιστηµίου Πατρών Μαθηµατικά IV, (Φροντιστήριο) Αναλυτική Χηµεία, (Εργαστήριο) Φυσικοχηµεία, (Εργαστήριο) ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΕ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Τίτλος Προγράµµατος: Σχεδιασµός και ανάπτυξη συστηµάτων απογραφής και καταστροφής εκποµπών υδρογονανθράκων στην ατµόσφαιρα και εκτίµησης βιοµηχανικού κίνδυνου σε εγκαταστάσεις διυλιστηρίων Χρηµατοδότηση από τη Γενική Γραµµατεία Έρευνας και Τεχνολογίας, Πρόγραµµα Ενίσχυσης Ερευνητικού υναµικού (ΠΕΝΕ 2003), µε κωδικό έργου 03Ε 257, 01/12/2005 έως 31/12/2008. ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 1. Σεµινάριο: Ερευνητικής µεθοδολογίας, ιοίκηση της Έρευνας και της Καινοτοµίας, Αποτίµηση της Τεχνολογίας, την Εκµετάλλευση της Ερευνητικής και Τεχνολογικής (Ε&Τ) γνώσης και Ενσωµάτωσής της στη ιαδικασία της Οικονοµικής και Κοινωνικής Ανάπτυξης, στα πλαίσια των έργων ΠΕΝΕ της ΓΓΕΤ, Πάτρα, 12 Μαρτίου-9 Ιουλίου, Θεωρητικό σεµινάριο κατάρτισης: Εφαρµογές της φωτοκατάλυσης και ηλεκτροκατάλυσης σε ενεργειακές και περιβαλλοντικές εφαρµογές, στα πλαίσια του προγράµµατος ΕΠΑΝ-ΜΕΤΡΟ 8.3, ΡΑΣΗ Ανθρώπινα δίκτυα Ε&Τ επιµόρφωσης µε κωδικό υποέργου 06Α Β-59, Πάτρα, Μάρτιος, ΥΠΟΤΡΟΦΙΑ Υποτροφία από το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών για σπουδές στο Τµήµα Χηµικών Μηχανικών του Πανεπιστηµίου Πατρών x

13 ΤΙΤΛΟΙ ΗΜΟΣΙΕΥΣΕΩΝ Α. Σε διεθνή επιστηµονικά περιοδικά µε κριτές: 1. Saleh M. Saqer, D. I. Kondarides, X.E. Verykios, Catalytic activity of supported platinum and metal oxide catalysts for toluene oxidation, Topics in Catalysis 52 (2009) Saleh M. Saqer, D. I. Kondarides, X.E. Verykios, Effect of deposition two metal oxides (CuO, CeO 2, MnO 2 ) on γ-al 2 O 3 support for toluene total oxidation, (in preperation) Β. Σε πρακτικά ιεθνών συνεδρίων µε κριτές: 1. Saleh M. Saqer, Dimitris I. Kondarides, Xenophon E. Verykios, (2009), Effect of deposition two metal oxides (CuO, CeO 2, MnO 2 ) on γ- Al 2 O 3 support for toluene total oxidation, 5 th International Conference of Enviromental Catalysis, September 2009, Belfast, Northern Ireland, United Kingdom. Γ. Σε πρακτικά Πανελληνίων συνεδρίων µε κριτές: 1. Saleh M. Saqer, Dimitris I. Kondarides, Xenophon E. Verykios, καταλυτική καύση τολουολίου σε µικτά οξείδια µετάλλων υποστηριγµένων σε γ-al 2 O 3, 7 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Χηµικής Μηχανικής, Πάτρα 3-5 Ιουνίου, Saleh M. Saqer, Dimitris I. Kondarides, Xenophon E. Verykios, Καταλυτική καύση τολουολίου σε µικτά οξείδια µετάλλων υποστηριγµένων σε γ- Al 2 O 3, 9 ο Πανελλήνιο Συµπόσιο Κατάλυσης, Μέτσοβο, 3-4 Οκτωβρίου, Saleh M. Saqer, A. Kotsifa, Dimitris I. Kondarides, Xenophon E. Verykios, Καταλυτική καύση τολουολίου σε µικτά οξείδια µέταλλων, 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Χηµικής Μηχανικής, Αθήνα 31 Μάιου-2 Ιουνίου, Saleh M. Saqer, A. Kotsifa, Dimitris I. Kondarides, Xenophon E. Verykios, Καταλυτική καύση τολουολίου σε υποστηριγµένους καταλύτες Pt, 9 ο Πανελλήνιο Συµπόσιο Κατάλυσης, Λευκάδα, 6-7 Οκτωβρίου, ΛΟΙΠΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ιπλωµατική εργασία που εκπονήθηκε στο Εργαστήριο Μεταλλογνωσίας στο Τµήµα Χηµικών Μηχανικών του Πανεπιστηµίου Πατρών, υπεύθυνος καθηγητής κ. Γεώργιος Ν.Αγγελόπουλος xi

14 και Θέµα εργασίας: Αξιοποίηση της σιδηραλούµινα στην παραγωγή του τσιµέντου τύπου Portland. ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ Αρκετά καλή γνώση της Αγγλικής γλώσσας και χηµικής ορολογίας: Κάτοχος Certificate of Competency in English of University of Michigan Αραβική γλώσσα (Μητρική γλώσσα) ΓΝΩΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Λειτουργικό Σύστηµα: Λογιστικά Πακέτα Άψογη Χρήση MS DOS, MS Windows (Vista, XP, 2000, NT, 98) Άριστη γνώση εφαρµογών MS Office 2003 (Word, Excel, PowerPoint) Πιστοποιητικό γνώσης Πληροφορικής και Χειρισµού Ηλεκτρονικών Υπολογιστών από το τµήµα Χηµικών του Πανεπιστηµίου Πατρών Μηχανικών Γλώσσες προγραµµατισµού: Fortran, Turbo Pascal. xii

15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κατάλογος Πινάκων Κατάλογος Σχηµάτων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΠΤΗΤΙΚΕΣ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 1.1 Εισαγωγή Ατµοσφαιρική Ρύπανση Πτητικές οργανικές ενώσεις VOC (υδρογονάνθρακες) Ορισµός των VOC Συµβολή των VOCs στο φαινόµενο της ατµοσφαιρικής ρύπανσης Επιπτώσεις των VOCs στη υγεία Κύριες πηγές των πτητικών οργανικών ενώσεων Νοµοθεσίες και Οδηγίες για περιορισµό εκποµπών των VOCs στην Ευρωπαϊκή Ένωση (Ελλάδα) και στις ΗΠΑ Όρια εκποµπής VOCs Τεχνολογίες µείωσης εκποµπών των VOCs Τεχνολογίες ανάκτησης VOC Συµπύκνωση Προσρόφηση Απορρόφηση Τεχνολογίες καταστροφής VOC Θερµική Καύση Καταλυτική Οξείδωση Βιολογική Οξείδωση Βιβλιογραφία 18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΟΞΕΙ ΩΣΗ VOCs 2.1 Εισαγωγή - Καταλυτική Οξείδωση VOCs Καταλύτες 24 xiii

16 2.2.1 ευγενή µέταλλα Μεταλλικά Οξείδια Μίγµατα ευγενών µετάλλων και µεταλλικών οξειδίων Προτεινόµενοι µηχανισµοί Ευγενή µέταλλα Μεταλλικά Οξείδια Το φαινόµενο συνέργειας (synergic effect) Καταλύτες CuO-CeO Καταλύτες MnO χ -CeO Καταλύτες CuO-MnO χ Ιδιότητες τολουολίου και αντίδραση οξείδωσής του Σκοπός της εργασίας Βιβλιογραφία 39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 3.1 Εισαγωγή Παρασκευή καταλυτών Μέθοδοι παρασκευής φορέων 48 Παρασκευή ενισχυµένου φορέα TiO Παρασκευή καταλυτών CeΟ Παρασκευή µεταλλικών οξειδίων υποστηριγµένων σε γ-al 2 O Μέθοδοι εναπόθεσης ευγενών µετάλλων (Pt) Τεχνικές χαρακτηρισµού φορέων και καταλυτών Μέτρηση της ολικής ειδικής επιφάνειας Τεχνική περίθλασης ακτινών Χ (XRD) Θεωρητικό υπόβαθρο Πειραµατική διαδικασία Προσδιορισµός της εκτιθέµενης µεταλλικής επιφάνειας 56 Προσδιορισµός εκτιθέµενης µεταλλικής επιφάνειας 57 Προσδιορισµός της διασποράς του µετάλλου 58 Μέση διάµετρος κρυσταλλιτών του µετάλλου υναµικά πειράµατα σε φασµατογράφο µάζας 58 xiv

17 Πειραµατική συσκευή Πειραµατική διαδικασία Πειράµατα καταλυτικής ενεργότητας Πειραµατική συσκευή Πειραµατική διαδικασία Βιβλιογραφία 66 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ο Η ΑΝΤΙ ΡΑΣΗ ΟΞΕΙ ΩΣΗΣ ΤΟΥ ΤΟΛΟΥΟΛΙΟΥ ΣΕ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΟΥΣ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ Pt ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΙΚΩΝ ΟΞΕΙ ΙΩΝ 4.1 Εισαγωγή Οµογενής αντίδραση και ενεργότητα του φορέα γ-al 2 O Καταλύτες Pt διεσπαρµένοι σε οξείδια µετάλλων (εµπορικούς φορείς) Επίδραση της φύσης του φορέα Επίδραση της φόρτισης σε µέταλλο (Pt) Καταλύτες απλών µεταλλικών οξειδίων (χωρίς πλατίνα) Καταλύτες υποστηριγµένων µεταλλικών οξειδίων (10%M x O y /Al 2 O 3 ) Χαρακτηρισµός των καταλυτών Πειράµατα καταλυτικής ενεργότητας Αναγωγιµότητα των καταλυτών (10% M x O y /Al 2 O 3 ) Πειράµατα Θερµοπρογραµµατιζόµενης αναγωγής (TPR) µε H Πειράµατα Θερµοπρογραµµατιζόµενης αναγωγής (TPR) µε CO Επίδραση της προσθήκης Pt στην καταλυτική συµπεριφορά Επίδραση της φόρτισης σε µεταλλικό οξειδίου M x O y (M = Mn, Ce, Cu, Mg) σε υποστηριγµένους καταλύτες M x O y /Al 2 O Χαρακτηρισµός των καταλυτών Πειράµατα καταλυτικής ενεργότητας Επίδραση της προσθήκης Pt στην καταλυτική συµπεριφορά Συµπεράσµατα Βιβλιογραφία 108 xv

18 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο Η ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΤΟΥ ΤΟΛΟΥΟΛΙΟΥ ΣΕ ΜΙΚΤΑ ΟΞΕΙ ΙΑ ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ γ-al 2 O Εισαγωγή Επίδραση της σύστασης και της φόρτισης δυαδικών οξειδίων µετάλλων M x O y (M=Mn, Ce, Cu) υποστηριγµένων σε γ-al 2 O 3 στην καταλυτική ενεργότητα Καταλύτες CuO-MnO x /γ-al 2 O Καταλύτες MnO x -CeO 2 /Al 2 O Καταλύτες CuO-CeO 2 /Al 2 O Καταλυτική συµπεριφορά των βέλτιστων σύνθετων καταλυτών και σύγκριση τους µε τα αντίστοιχα απλά µεταλλικά οξείδια Χαρακτηρισµός των καταλυτών Μετρήσεις καταλυτικής ενεργότητας Πειράµατα θερµοπρογραµµατιζόµενης αναγωγής (TPR) Καταλύτης 10%CuO-60%MnO x /γ-al 2 O 3 και τα αντίστοιχα απλά οξείδια Καταλύτης 30%MnO x -50%CeO 2 /γ-al 2 O 3 και τα αντίστοιχα απλά οξείδια Καταλύτης 15%CuO-75%CeO 2 /γ-al 2 O 3 και τα αντίστοιχα απλά οξείδια Πειράµατα θερµοπρογραµµατιζόµενης εκρόφησης (TPD) τολουολίου Καταλύτης 10%CuO-60%MnO x /γ-al 2 O 3 και τα αντίστοιχα απλά οξείδια Καταλύτης 30%MnO x -50%CeO 2 /γ-al 2 O 3 και τα αντίστοιχα απλά οξείδια Καταλύτης 15%CuO -75%CeO 2 /γ-al 2 O 3 και τα αντίστοιχα απλά οξείδια Πειράµατα θερµοπρογραµµατιζόµενης Οξείδωσης (TPO) Συµπεράσµατα Βιβλιογραφία 156 xvi

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο ΚΙΝΗΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΠΑΡΕΜΠΟ ΙΣΗΣ 6.1 Εισαγωγή Επίδραση της µερικής πίεσης του τολουολίου στην καταλυτική συµπεριφορά των βέλτιστων καταλυτών Προσαρµογή των κινητικών αποτελεσµάτων σε εµπειρική εξίσωση power-law υαδικά µίγµατα τολουολίου προπανίου Επίδραση της παρουσίας Η 2 Ο στην τροφοδοσία Συµπεράσµατα Βιβλιογραφία 182 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ο ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ 7.1 Συµπεράσµατα 1 (I) Καταλύτες Pt υποστηριγµένοι σε M x O y ή M x O y /γ-al 2 O 3 2 (ΙI) Καταλύτες µεταλλικών οξειδίων υποστηριγµένων σε γ-al 2 O (M x O y /γ-al 2 O 3 ) 2 (IΙI) Μικτά οξείδια µέταλλων υποστηριγµένων σε γ-al 2 O Προτάσεις για µελλοντική µελέτη 4 xvii

20 Κατάλογος Πινάκων Πίνακας 1.1: Πίνακας 1.2: Πίνακας 2.1: Πίνακας 2.2: Πίνακας 2.3: Πίνακας 3.1: Πίνακας 3.2: Πίνακας 4.1: «του ΓΚΕΤΕΜΠΟΡΓΚ» Εθνικά ανώτατα όρια εκποµπών για τα VOCs (σε χιλιάδες τόνων), που πρέπει να επιτευχθούν µέχρι το Επιπτώσεις των VOCs στην ανθρώπινη υγεία συναρτήσει της συγκέντρωσης τους (mg/m3) στην ατµόσφαιρα. Συνθήκες καταλυτικές οξειδώσεις VOCs. Παρατηρούµενη σειρά καύσης VOCs. Επίδραση της σύνθεσης καταλύτη στην οξείδωση του βενζολίου (Τροφοδοσία: 300ppm βενζολίου και 1.5% H 2 O σε αέρα). Εµπορικοί φορείς που χρησιµοποιήθηκαν για την παρασκευή των καταλυτών. Πρόδροµες ενώσεις που χρησιµοποιήθηκαν για την Παρασκευή µεταλλικών οξειδίων. Μετρήσεις ειδικής επιφάνειας των φορέων. Πίνακας 4.2: Μετρήσεις διασποράς και µέσου µεγέθους κρυσταλλιτών καταλυτών Pt (0.5 wt.%) και οι ενέργειες ενεργοποίησης τους για την αντίδραση οξείδωσης τολουολίου. Πίνακας 4.3: Πίνακας 4.4: Πίνακας 4.5: Πίνακας 4.6: Πίνακας 4.7: Μετρήσεις διασποράς και µέσου µεγέθους κρυσταλλιτών για τους καταλύτες Pt (0.5-5 wt.%)/al 2 O 3. Μετρήσεις ειδικής επιφάνειας των φορέων. Μετρήσεις ειδικής επιφάνειας και µέγεθος κρυσταλλιτών των καταλυτών 10%M x O y /Al 2 O 3 (Μ = V, Cu, Cr, Cs, Nd, Zr, Ce, Mg, Mn). Αποτελέσµατα µετρήσεων εκλεκτικής χηµειορόφησης καταλυτών Pt (0.5 wt.%) υποστηριγµένων σε 10%M x O y /Al 2 O 3 και οι ενέργειες ενεργοποίησης τους για την αντίδραση οξείδωσης του τολουολίου. Ειδική επιφάνεια και µέσο µέγεθος κρυσταλλιτών των καταλυτών M x O y /Al 2 O 3 (Μ = Cu, Mn, Ce, Mg). Πίνακας 4.8: Φυσικοχηµικά χαρακτηριστικά των καταλυτών M x O y /Al 2 O 3 (Μ = Cu, Mn, Ce, Mg). xviii

21 Πίνακας 5.1: Μετρήσεις ειδικής επιφάνειας και µέγεθος κρυσταλλιτών των καταλυτών σύνθετων και των αντίστοιχων απλών µεταλλικών οξειδίων. Πίνακας 5.2: Οι ενέργειες ενεργοποίησης των σύνθετων και απλών υποστηριγµένων µεταλλικών οξειδίων για την αντίδραση οξείδωσης τολουολίου. Πίνακας 5.3: Πίνακας 5.4: Πίνακας 5.5: Πίνακας 6.1: Πίνακας 6.2: Πίνακας 6.3: Πίνακας 6.4: Ποσότητες καταναλισκόµενου υδρογόνου και µονοξειδίου του άνθρακα κατά την διάρκεια των πειραµάτων H 2 -TPR και CO-TPR σε σύνθετους και απλούς καταλυτών µεταλλικών οξειδίων. Ποσότητες εκροφούµενου τολουολίου και παραγόµενου διοξειδίου του άνθρακα κατά την διάρκεια των C 7 H 8 -TPD σε σύνθετους και απλούς καταλύτες µεταλλικών οξειδίων. Ποσότητες παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα κατά την διάρκεια των πειραµάτων TPO µετά από C 7 H 8 -TPD σε σύνθετους και απλούς καταλυτών µεταλλικών οξειδίων. Ενέργειες ενεργοποίησης της αντίδρασης οξείδωσης τολουολίου στους βέλτιστους σύνθετους καταλύτες για διαφορετική σύσταση τολουολίου στην τροφοδοσία. Κινητικές παράµετροι που υπολογίστηκαν από την εµπειρική εκθετική εξίσωση ρυθµού (Εξ. 6.1) για την οξείδωση τολουολίου σε σύνθετους καταλύτες. βιβλιογραφικές αναφορές µε εµπειρικές εκθετικές εξισώσεις ρυθµών Power-Law) για την οξείδωση των VOC. Οι ενέργειες ενεργοποίησης βέλτιστων σύνθετων καταλυτών µεταλλικών οξειδίων για την αντίδραση οξείδωσης τολουολίου απουσία και παρουσία του νερού στην τροφοδοσία. xix

22 Κατάλογος Σχηµάτων Σχήµα 1.1: Σχήµα 1.2: Σχήµα 1.3: Εκποµπές των αερίων ρύπων SO 2, NO x, VOC, NH 3 and PM2.5 στην EU-25 With climate measures projection, relative to year 2000 [= 100%] VOCs : Το καύσιµο της ατµόσφαιρας Εκποµπές των πτητικών οργανικών ενώσεων (VOC) 2002 στην HΠΑ Σχήµα 1.4: Προβλεπόµενη µεταβολή των πηγών εκποµπών των VOC από 2000 έως του 2020 στα 25 κράτη-µέλη της Ευρωπαϊκή Ένωση (EU-25) Σχήµα 1.5: Σχήµα 1.6: Σχήµα 1.7: Σχήµα 1.8: οι εκποµπές των VOC από1990 έως του 2001 στα 15 κράτη-µέλη της Ευρωπαϊκή Ένωση (EU-15) και τα ανώτατα όρια εκποµπής για το 2010 Σύστηµα Προσρόφησης «proconcentrator type» θερµικός καυστήρας Καταλυτικός καυστήρας Σχήµα 2.1: Ρυθµός ετερογενούς καταλυτικής οξείδωσης συναρτήσει της θερµοκρασίας Σχήµα 3.1: Σχήµα 3.2: Σχήµα 3.3:. Σχήµα 3.4: Σχήµα 3.5: Σχήµα 3.6: Σχήµα 3.7: Σχήµα 4.1: Σχήµα 4.2: Σχηµατική διάταξη συσκευής µέτρησης ειδικών επιφανειών. Περίθλαση των ακτίνων Χ από έναν κρύσταλλο Σχηµατική απεικόνιση της διάταξης περιθλασίµετρου ακτίνων Χ Σχηµατικό διάγραµµα της συσκευής που χρησιµοποιήθηκε στα πειράµατα εκλεκτικής χηµειορόφησης. Σχηµατικό διάγραµµα της συσκευής όπου πραγµατοποιήθηκαν πειράµατα θερµοπρογραµµατιζόµενης εκρόφησης (TPD) ), οξείδωσης(tpo) και αναγωγής (TPR) µε Η 2 και CO. Σχηµατικό διάγραµµα της συσκευής όπου πραγµατοποιήθηκαν τα πειράµατα καταλυτικής ενεργότητας Αντιδραστήρας σταθερής κλίνης Οξείδωση του τολουολίου σε οµογενή αντίδραση και παρουσία φορέα γ-al 2 O 3 Επίδραση της φύσης του φορέα στην ενεργότητα των διεσπαρµένων καταλυτών Pt (0.5 wt.%). xx

23 Σχήµα 4.3: Σχήµα 4.4: Σχήµα 4.5: Σχήµα 4.6: ιαγράµµατα Arrhenius του ρυθµού µετατροπής του τολουολίου ανά γραµµάριο καταλύτη σε καταλύτες 0.5 % Pt/M x O y ιαγράµµατα Arrhenius της συχνότητας αναστροφής (TOF) του τολουολίου σε καταλύτες 0.5 % Pt/M x O y Επίδραση της µεταλλικής φόρτισης (0.5-5%) στην ενεργότητα των καταλυτών Pt/Al 2 O 3. ιαγράµµατα Arrhenius της συχνότητας αναστροφής (TOF) του τολουολίου σε καταλύτες Pt/Al 2 O 3 διαφορετικής µεταλλικής φόρτισης (0.5-5%) Σχήµα 4.7: Επίδραση της ειδικής επιφάνεια στην καταλυτική ενεργότητα των CeO 2 καταλυτών Σχήµα 4.8: Σχήµα 4.9: ιάγραµµα Arrhenius του ρυθµού µετατροπής του τολουολίου ανά γραµµάριο καταλύτη CeO 2. ιάγραµµα Arrhenius του ρυθµού µετατροπής του τολουολίου ανά µονάδα επιφάνειας καταλύτη CeO 2. Σχήµα 4.10: Φάσµατα περίθλασης ακτίνων Χ (XRD) των καταλυτών 10%M x O y /Al 2 O 3 (Μ = V, Cu, Cr, Cs, Nd, Zr, Ce, Mg, Mn). Σχήµα 4.11: Μετατροπή τολουολίου σαν συνάρτηση της θερµοκρασίας στους καταλύτες 10%M x O y /Al 2 O 3 (Μ = V, Cu, Cr, Cs, Nd, Zr, Ce, Mg, Mn). Σχήµα 4.12: Κατανάλωση H 2 κατά τη διάρκεια πειραµάτων TPR σε προοξειδωµένους καταλύτες 10%M x O y /Al 2 O 3. Σχήµα 4.13: Κατανάλωση CO κατά τη διάρκεια πειραµάτων TPR σε προοξειδωµένους καταλύτες 10%M x O y /Al 2 O 3 Σχήµα 4.14: Σχήµα 4.15: Σχήµα 4.16: Μετατροπή τολουολίου σα συνάρτηση της θερµοκρασίας στους καταλύτες Pt (0.5 wt.%)/10%(m x O y /Al 2 O 3 ) (Μ = V, Cu, Cr, Cs, Nd, Zr, Ce, Mg, Mn). ιαγράµµατα Arrhenius του ρυθµού µετατροπής του τολουολίου ανά γραµµάριο καταλύτη σε καταλύτες Pt (0.5 wt.%)/10%(m x O y /Al 2 O 3 ) (Μ = V, Cu, Cr, Cs, Nd, Zr, Ce, Mg, Mn). ιαγράµµατα Arrhenius της συχνότητας αναστροφής (TOF) του τολουολίου σε καταλύτες Pt (0.5 wt.%)/10%(m x O y /Al 2 O 3 ) (Μ = V, Cu, Cr, Cs, Nd, Zr, Ce, Mg, Mn). Σχήµα 4.17: Φάσµατα περίθλασης ακτίνων Χ (XRD) των υποστηριγµένων σε γ- Al 2 O 3 καταλυτών (Α) MnO x ; (Β) CeO 2 ; (C) CuO µε διαφορετική φόρτιση M x O y. xxi

24 Σχήµα 4.18: Σχήµα 4.19: Σχήµα 4.20: Σχήµα 4.21: Σχήµα 5.1: Σχήµα 5.2: Σχήµα 5.3: Σχήµα 5.4:. Σχήµα 5.5: Σχήµα 5.6: Σχήµα 5.7: Μετατροπή τολουολίου σα συνάρτηση της θερµοκρασίας στους καταλύτες διαφορετικής φόρτισης M x O y : (A) MnO x ; (B) CeO 2 υποστηρισµένων σε Al 2 O 3 µεγάλης επιφάνειας. Μετατροπή τολουολίου σαν συνάρτηση της θερµοκρασίας στους καταλύτες διαφορετικής φόρτισης M x O y : (A) CuO; (B) MgO υποστηρισµένων σε Al 2 O 3 µεγάλης επιφάνειας. Μετατροπή τολουολίου σα συνάρτηση της θερµοκρασίας στους καταλύτες Pt (0.5 wt.%)/(m x O y /Al 2 O 3 ) διαφορετικής φόρτισης M x O y : (A) MnO x ; (B) CeO 2. Μετατροπή τολουολίου σα συνάρτηση της θερµοκρασίας στους καταλύτες Pt (0.5 wt.%)/(m x O y /Al 2 O 3 ) διαφορετικής φόρτισης M x O y : (Α) CuO; (B) MgO. Μετατροπή τολουολίου σα συνάρτηση της θερµοκρασίας σε καταλύτες 5-15% CuO και % MnO x υποστηριγµένων σε Al 2 O 3 µεγάλης ειδικής επιφάνειας. Μετατροπή τολουολίου σα συνάρτηση της θερµοκρασίας σε καταλύτες διαφορετικής φόρτισης MnO x - CeO 2 υποστηριγµένων σε Al 2 O 3 µεγάλης ειδικής επιφάνειας. Μετατροπή τολουολίου σαν συνάρτηση της θερµοκρασίας σε καταλύτες διαφορετικής φόρτισης CuO-CeO 2 υποστηριγµένους σε Al 2 O 3 µεγάλης ειδικής επιφάνειας. Φάσµατα περίθλασης ακτίνων Χ (XRD) των σύνθετων καταλύτων (Α) CuO-MnO x, (Β) MnO x -CeO 2 και (C) CuO-CeO 2 υποστηριγµένων σε γ- Al 2 O 3, και σύγκριση µε τα αντίστοιχα υποστηριγµένα απλά οξείδια Μετατροπή του τολουολίου σε καταλύτες µικτών οξειδίων (Α) CuO- MnO x, (Β) MnO x -CeO 2 και (C) CuO-CeO 2 υποστηριγµένων σε γ-al 2 O 3 σε σύγκριση µε τα επιµέρους υποστηριγµένα απλά οξείδια. Μετατροπή του τολουολίου σε καταλύτη µικτών οξειδίων CuO-MnO x υποστηριγµένων σε γ-al 2 O 3 σε σύγκριση µε το αντίστοιχο µηχανικό µίγµα των επιµέρους απλών οξειδίων. ιάγραµµα Arrhenius του ρυθµού κατανάλωσης του τολουολίου στο σύνθετο καταλύτη CuO-MnO x υποστηριγµένο σε γ-al 2 O 3, και σύγκριση µε τα αντίστοιχα απλά οξείδια. Σχήµα 5.8: ιάγραµµα Arrhenius του ρυθµού µετατροπής του τολουολίου στο σύνθετο καταλύτη MnO x -CeO 2 υποστηριγµένο σε γ-al 2 O 3, και σύγκριση µε τα αντίστοιχα απλά οξείδια xxii

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη

Το φαινόμενου του θερμοκηπίου. 3/12/2009 Δρ. Ελένη Γουμενάκη Το φαινόμενου του θερμοκηπίου Μέση θερμοκρασία σε παγκόσμια κλίμακα Ατμόσφαιρα ονομάζεται το αέριο τμήμα του πλανήτη, το οποίο τον περιβάλλει και τον ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών του Τα αέρια της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2

ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 ΜΕΛΕΤΗ ΤHΣ ΘΕΡΜΙΚΗΣ ΙΑΣΠΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ V 2 O 5 ΚΑΙ TΩΝ ΠΡΟ ΡΟΜΩΝ ΕΝΩΣΕΩΝ ΑΥΤΟΥ ΣΤΗΡΙΓΜΕΝΩΝ ΣΕ TiΟ 2 Λ. Ναλµπαντιάν Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών ιεργασιών, ΕΚΕΤΑ, Τ.Θ. 361, 57001, Θέρµη,Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που

η βελτίωση της ποιότητας του αέρα στα κράτη µέλη της ΕΕ και, ως εκ τούτου, η ενεργός προστασία των πολιτών έναντι των κινδύνων για την υγεία που Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τύποι εκποµπών που εκλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH

Ν + O ΝO+N Μηχανισµός Zel'dovich Ν + O ΝO+O ΝO+H N + OH 4CO + 2ΗΟ + 4ΝΟ 5Ο 6ΗΟ + 4ΝΟ 4HCN + 7ΗΟ 4ΝΗ + CN + H O HCN + OH Τεχνολογίες ελέγχου των εκποµπών των Συµβατικών Ατµοηλεκτρικών Σταθµών (ΣΑΗΣ) µε καύσιµο άνθρακα ρ. Ανανίας Τοµπουλίδης Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Εκποµπές NO Χ που παράγονται

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ε. Πουλάκης, Α. Ζέρβα, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π., Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Αθήνα ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η φωτοκαταλυτική επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών

Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών IP/04/84 Βρυξέλλες, 22 Ιανουάριος 2004 Ατµοσφαιρική ρύπανση: η Επιτροπή αναλαµβάνει περαιτέρω νοµική δράση κατά 9 κρατών µελών Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαµβάνει ευρέως φάσµατος νοµική δράση µε στόχο να

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΡΥΠΩΝ ΒΕΝΖΙΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ΕΥΤΕΡΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2009 *.Βαρθολοµαίος 1,Β.Μπαρλάκας 2,Κ.Βασδέκης 1 1 Εργαστήριο Εφαρµοσµένης Φυσικής, Τµήµα οχηµάτων, ΑΤΕΙΘ 2 Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΡΥΠΑΝΣΗ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Είδη ρύπανσης Το νέφος του Λονδίνου (1950) Πρωτογενείς ρύποι: Μονοξείδιο του άνθρακα, ιοξείδιο του θείου Καπνός Το νέφος του Λος Άντζελες (1970) ευτερογενείς ρύποι: Όζον Mόλυβδος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης

Πιλοτική Μελέτη. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας. Εργαστήριο Μελέτης. Ατμοσφαιρικής. Ρύπανσης Πιλοτική Μελέτη Εργαστήριο Μελέτης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης Ατμοσφαιρικής Ρύπανσης στον Δήμο της Ελευσίνας Πανδής Σπύρος Καλτσονούδης Χρήστος Φλώρου Καλλιόπη Σταθμοί Μετρήσεων Δημοτικό parking 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004

ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ. Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 ΤΑΞΙΝOΜΗΣΗ ΦΛΟΓΩΝ ΒΑΘΜΟΣ ΑΠΟ ΟΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΗΣ Μ. Φούντη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών, 2004 Oρισµός φλόγας Ογεωµετρικός τόπος στον οποίο λαµβάνει χώρα το µεγαλύτερο ενεργειακό µέρος της χηµικής µετατροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΑΤΣΟΥΚΑ. Μεσολογγίου και Αγίας Λαύρας, Χανιά, Κρήτη

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΑΤΣΟΥΚΑ. Μεσολογγίου και Αγίας Λαύρας, Χανιά, Κρήτη ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΜΑΤΣΟΥΚΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙA Ονοματεπώνυμο Όνομα πατρός Όνομα μητρός Οικογενειακή κατάσταση Βασιλική Ματσούκα Κωνσταντίνος Αικατερίνη Άγαμη Ημερομηνία γέννησης 18 Ιουνίου 1979

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική Ρύπανση

Ατμοσφαιρική Ρύπανση Ατμοσφαιρική Ρύπανση Τι είναι ατμοσφαιρική ρύπανση; Ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η εισαγωγή στον αέρα χημικών, αιωρούμενων στερεών ή οργανισμών που προκαλούν προβλήματα υγείας στους ανθρώπους ή σε άλλους

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια

Πτυχιακή εργασία. Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Παραγωγή Βιοντίζελ από Χρησιμοποιημένα Έλαια Ελένη Χριστοδούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ 1 ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Ονοματεπώνυμο : Σπανουδάκη Κατερίνα Όνομα Πατρός Μητρός : Εμμανουήλ Ειρήνη Έτος Γέννησης : 1977 Αριθμός Ταυτότητας : Ρ 834308 Τόπος Γέννησης : Ηράκλειο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...17 Εισαγωγή...19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Προσπάθεια Ανάπτυξης με Σεβασμό στο Περιβάλλον 1.1 Εισαγωγή...29 1.2 Μηδενική Ανάπτυξη ή Βιομηχανία της Αντιρρύπανσης;...30 1.3 Η Σημερινή Κατάσταση...32

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου»

Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Εργασία στο μάθημα «Οικολογία για μηχανικούς» Θέμα: «Το φαινόμενο του θερμοκηπίου» Επιβλέπουσα καθηγήτρια: κ.τρισεύγενη Γιαννακοπούλου Ονοματεπώνυμο: Πάσχος Απόστολος Α.Μ.: 7515 Εξάμηνο: 1 ο Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÊÏÑÕÖÁÉÏ ÅÕÏÓÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 3 Απριλίου 014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr

Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr Η Ατμοσφαιρική Ρύπανση στο Λεκανοπέδιο Αθηνών Εισηγητής: Αλέξανδρος Παπαγιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ Εργαστήριο Τηλεπισκόπησης Laser apdlidar@central.ntua.gr Περιεχόμενα Βασικοί αέριοι ρύποι Ανθρώπινη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc

ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ : «ΚΕΛΙΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΜΕ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑ ΒΙΟΑΙΘΑΝΟΛΗΣ» ΚΟΚΚΙΝΟΥΛΗ ΝΙΚΟΛΕΤΑ, Χηµικός Μηχανικός, MSc ΟΜΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΥΨΕΛΙ ΕΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΤΡΩΔΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΝΕΡΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά

Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά Το βιοντίζελ στην Ελληνική Αγορά 21 Απριλίου 2007 Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» EXPOLINK 07 Ν. Ζαχαριάδης Περιεχόμενα Τι είναι βιοκαύσιμα Νομοθεσία για τη διάθεση στην Ελληνική αγορά Τάσεις στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ Πρακτικά 2 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Χηµικής Μηχανικής, σελ.325 (1999) ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΟΥ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ ΣΤΗΝ ΟΞΕΙ ΩΣΗ ΣΩΜΑΤΙ ΙΩΝ ΑΙΘΑΛΗΣ Ε.. Παπαϊωάννου,.Θ. Ζάρβαλης και Α.Γ. Κωνσταντόπουλος Ίδρυµα Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ. Είδη ενέργειας ΘΕΡΜΟΔΥΝΑΜΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ Όλες οι χημικές αντιδράσεις περιλαμβάνουν έκλυση ή απορρόφηση ενέργειας υπό μορφή θερμότητας. Η γνώση του ποσού θερμότητας που συνδέεται με μια χημική αντίδραση έχει και πρακτική και θεωρητική

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής

Συνδυασµός Θερµοχηµικής και Βιοχηµικής Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Ινστιτούτο Τεχνολογίας & Εφαρµογών Στερεών Καυσίµων (ΕΚΕΤΑ / ΙΤΕΣΚ) Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Εργαστήριο Ατµοπαραγωγών & Θερµικών Εγκαταστάσεων (ΕΜΠ / ΕΑ&ΘΕ

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ

ΠΕΝΤΕΛΗ. Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13, Τηλ. 210 8048919 / 210 6137110 Κτίριο 2 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 29, Τηλ. 210 8100606 ΒΡΙΛΗΣΣΙΑ Τάξη Μάθημα Εξεταστέα ύλη Καθηγητές Γ Λυκείου XHMEIA Γ Λυκείου Οργανική-Οξειδοαναγωγή- Θερμοχημεία-Χημική κινητική Δημητρακόπουλος Θοδωρής Τζελέπη Αναστασία ΠΕΝΤΕΛΗ Κτίριο 1 : Πλ. Ηρώων Πολυτεχνείου 13,

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος

Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων με τη Τεχνολογία της Αεριοποίησης Πλάσματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργαστήριο Θερμοδυναμικής και Φαινομένων Μεταφοράς Ηρώων Πολυτεχνείου 9, Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, 15780, Αθήνα Ενεργειακή Αξιοποίηση Αστικών Απορριμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΣΗ Περίληψη Η κίνηση των οχηµάτων µε φυσικό αέριο εν συγκρίση µε τα συµβατικά καύσιµα συντελεί στη µείωση της ατµοσφαιρικής ρύπανσης στα αστικά κέντρα, µε λειτουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη

Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη 1η Ημερίδα Εταιρείας Δημόσιας και Περιβαλλοντικής Υγιεινής 11 Ιουνίου 2010, Λάρισα Συγκριτική ανάλυση ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε αστικές περιοχές Διαχρονική εξέλιξη Τσιρόπουλος Νικ. Αναπληρωτής Καθηγητής,

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα

Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ/ΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ & ΘΟΡΥΒΟΥ Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Δρ. Αναστάσιος Αδαμόπουλος Η ατμοσφαιρική ρύπανση στην Αθήνα Η αστική ρύπανση οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ. A. Λονδίνο B. Αθήνα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ A. Λονδίνο B. Αθήνα A. Λονδίνο Απόσπασµα από το AIR POLLUTION του Henry C. Perkins, U.S., 1974 Σελίδες 332, 341, 342, 343 B. Αθήνα Στοιχεία ατµοσφαιρικής ρύπανσης µέτρα για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ ΕΛΒΙΟ Α.Ε. Συστηµάτων Παραγωγής Υδρογόνου και Ενέργειας ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΟΝΑ ΩΝ ΣΥΜΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΑ ΜΕΣΩ Υ ΡΟΓΟΝΟΥ Θ. Χαλκίδης,. Λυγούρας, Ξ. Βερύκιος 2 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ

ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ TiO2 ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ ΦΩΤΟΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΥΣΑΕΡΙΩΝ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΘΕΡΜΙΚΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟ Ti ΜΕ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΠΛΑΤΙΝΑΣ Ε. Πουλάκης, Κ. Φιλιππόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Ηρώων Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003

ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2003 ΧΗΜΕΙΑ Β ΤΑΞΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 003 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1.1-1.4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επώνυμο: Όνομα: Λαφατζής Δημήτριος ΣΠΟΥΔΕΣ 1988-1991: Απόφοιτος από το 2 0 Λύκειο Συκεών 1992-1997: Πτυχιούχος του τμήματος Φυσικής της Φυσικομαθηματικής Σχολής του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕ ΠΛΗΡΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ Η ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΕΝ ΥΣΗ ΤΗΣ Μ.Ι.ΜΑΙΛΛΗΣ ΑΕΒΕ ΥΨΟΥΣ ΤΕΣΣΑΡΩΝ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΕΥΡΩ ΚΑΘΙΣΤΑ ΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΟΙΝΟΦΥΤΩΝ ΠΡΟΤΥΠΗ «ΠΡΑΣΙΝΗ» ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΜΟΝΑ Α H εταιρεία Μ.Ι.ΜΑΙΛΛΗΣ, ως ηγέτης

Διαβάστε περισσότερα

panagiotisathanasopoulos.gr

panagiotisathanasopoulos.gr Χημική Ισορροπία 61 Παναγιώτης Αθανασόπουλος Χημικός, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Πατρών Χημικός Διδάκτωρ Παν. Πατρών 62 Τι ονομάζεται κλειστό χημικό σύστημα; Παναγιώτης Αθανασόπουλος Κλειστό ονομάζεται το

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής

Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία. Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Βιοµηχανική παραγωγή βιοντίζελ στην Θεσσαλία Κόκκαλης Ι. Αθανάσιος Χηµικός Μηχ/κός, MSc Υπεύθυνος παραγωγής Ορισµοί 1. Βιοµάζα : το βιοαποικοδοµήσιµο κλάσµα προϊόντων, αποβλήτων και καταλοίπων που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο

Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο Μάθημα Αναγωγή Οξειδίων με Άνθρακα, Μονοξείδιο του Άνθρακα και Υδρογόνο Εξαγωγική Μεταλλουργία Καθ. Ι. Πασπαλιάρης Εργαστήριο Μεταλλουργίας ΕΜΠ Αναγωγικά μέσα Πως μπορεί να απομακρυνθεί το O 2 (g) από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ι.Σιταράς Χημικός Περιβαλλοντολόγος-PhD, MSc Πρόεδρος Επιστημονικού Τμήματος Περιβάλλοντος, Υγείας & Ασφάλειας της Εργασίας Ένωση Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΜΕ ΑΤΜΟ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ

ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΜΕ ΑΤΜΟ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ 10 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΗΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ, ΠΑΤΡΑ, 46 ΙΟΥΝΙΟΥ, 2015. ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΑΝΟΛΗΣ ΜΕ ΑΤΜΟ ΣΕ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΒΑΛΤΙΟΥ Ε. Παπαδοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης

κάποτε... σήμερα... ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΡΙΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ: ποιος ρυπαίνει; κάποτε... η βιομηχανία ήταν ο βασικός χρήστης ενέργειας και κύριος τομέας ενεργειακής κατανάλωσης σήμερα... σήμερα ΚΤΗΡΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: σημαντικός ρυπαντής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ-ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΤΕΡΥΓΩΝ Α ΚΑΙ Δ ΚΤΗΡΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ-ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΤΕΡΥΓΩΝ Α ΚΑΙ Δ ΚΤΗΡΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ-ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΤΕΡΥΓΩΝ Α ΚΑΙ Δ ΚΤΗΡΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Παρουσιάζονται βασικές παράμετροι γύρω από: ΤΟ ΚΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΛΥΦΟΣ & ΤΗΝ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΤΑ ΕΙΔΗ ΣΚΙΑΣΗΣ & ΑΕΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ ΚΑΥΣΗ Την εργασία επιμελήθηκαν οι: Αναστασοπούλου Ευτυχία Ανδρεοπούλου Μαρία Αρβανίτη Αγγελίνα Ηρακλέους Κυριακή Καραβιώτη Θεοδώρα Καραβιώτης Στέλιος Σπυρόπουλος Παντελής Τσάτος Σπύρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΥΛΩΝΑΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΑΒΡΑΑΜ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ-ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΘ Εργαστήριο Μετάδοσης Θερμότητας & Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση

3 ο κεφάλαιο. καύσιμα και καύση 3 ο κεφάλαιο καύσιμα και καύση 1. Τι ονομάζουμε καύσιμο ; 122 Είναι διάφοροι τύποι υδρογονανθράκων ΗC ( υγρών ή αέριων ) που χρησιμοποιούνται από τις ΜΕΚ για την παραγωγή έργου κίνησης. Το καλύτερο καύσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της Ποιότητας Εσωτερικού Περιβάλλοντος και δομικών υλικών διαμερίσματος

Αξιολόγηση της Ποιότητας Εσωτερικού Περιβάλλοντος και δομικών υλικών διαμερίσματος 2011 Αξιολόγηση της Ποιότητας Εσωτερικού Περιβάλλοντος και δομικών υλικών διαμερίσματος Εργαστήριο Μέτρησης Ποιότητας Εσωτερικού Περιβάλλοντος Ομάδα Μελετών Κτιριακού Περιβάλλοντος Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΔΥΟΣΜΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΕΡΑΤΩ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Λεμεσός 2014

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας

Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Ορισμός Αναλυτικής Χημείας Αναλυτική Χημεία ορίζεται ως ο επιστημονικός κλάδος, που αναπτύσσει και εφαρμόζει μεθόδους, όργανα και στρατηγικές, για να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη σύσταση και φύση υλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. Δεκέμβριος 2012 Σελίδα1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Δεκέμβριος 2012 Τα τελευταία δύο χρόνια οι επιστήμονες παρατηρούν στα μεγάλα αστικά κέντρα ότι η στροφή στη φθηνότερη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΜΕΝΩΝ ΙΑΧΥΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΑ ΣΩΜΑΤΙ ΙΑ. ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΥΧΑΙΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΥΜΕΡΙΚΗΣ ΙΑΣΤΟΛΗΣ Β. Κανελλόπουλος, Γ. οµπάζης, Χ. Γιαννουλάκης και Κ. Κυπαρισσίδης Τµήµα Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ 1. ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΣΠΟΡΑΣ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Ως γνωστόν, οι χηµικές ενώσεις προκύπτουν από την ένωση δύο ή περισσοτέρων στοιχείων, οπότε και έχουµε σηµαντική µεταβολή του ενεργειακού περιεχοµένου του συστήµατος.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος

Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος Οικονομική κρίση και ρύπανση στην Ελλάδα: οι δυο όψεις του νομίσματος Ε. Γερασόπουλος, Δ/ντής Ερευνών Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΕΘΝΙΚΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Αθήνα, Μάρτιος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat).

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου. του (Agriculture and climate, Eurostat). Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α.1 Το φαινόµενο του θερµοκηπίου Ένα από τα µεγαλύτερα περιβαλλοντικά προβλήµατα που αντιµετωπίζει η ανθρωπότητα και για το οποίο γίνεται προσπάθεια επίλυσης είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο

Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο Διαγώνισμα στο 4 ο κεφάλαιο 1. Από ποια συστήματα ( εκτός από το σύστημα του καταλύτη ) χρησιμοποιούνται για τον έλεγχο της εκπομπής ρύπων από το αυτοκίνητο ; 137 2. Από ποια μέρη αποτελείται το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα.

ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ. Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Εργασία των μαθητριών: Μπουδαλάκη Κλεοπάτρα, Λιολιοσίδου Χριστίνα, Υψηλοπούλου Δέσποινα. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Το φυσικό αέριο είναι: Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος

Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου Μελέτη βιοδιαθεσιμότητας του παραγόμενου προϊόντος ΠΡΑΞΗ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΜΒΕΛΕΙΑΣ «Πρόγραμμα Ανάπτυξης Βιομηχανικής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΑΒΕΤ) 2013» Δευτέρα 25 Μαΐου, 2015 Ημερίδα - Κ.Ε.Δ.Ε.Α. Θεσσαλονίκη Χαρακτηρισμός των στερεών ιζημάτων ανάκτησης φωσφόρου

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός

Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός Αέρια ρύπανση: Θεσμικό πλαίσιο, πηγές & υφιστάμενη κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Λάρισας Κων/νος Ι. Δελήμπασης, Χημικός Μηχανικός ΤΕΕ τμ. Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας, Μ.Ε. Περιβάλλοντος & Αειφορίας ΙΟΥΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, όπως

Επαγγελµατικής Εκπαίδευσης του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, όπως ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝ. ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚEYMAΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ, ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Β - T.E.E Ταχ. /νση: Ανδρέα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ

ΕΤΚΛ ΕΜΠ. Τεχνολογία Πετρελαίου και Και Λιπαντικών ΕΜΠ Φυσικού Αερίου Κοιτάσματα Κάθε κοίτασμα φυσικού αερίου περιέχει και βαρύτερους υδρογονάνθρακες σε υγρή μορφή, οι οποίοι κατά την εξόρυξη ξη συλλέγονται για να αποτελέσουν τα λεγόμενα υγρά φυσικού αερίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΥ ΝΩΠΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ Λούκας Νεοφύτου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ

ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ΙΟΝΤΩΝ ΧΡΩΜΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΡΟ ΜΕ ΚΕΡΑΜΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ Αδαµαντία Ε. Παγανά,, Στυλιανή. Σκλαρή, Ευστάθιος Σ. Κικκινίδης,, Βασίλειος Τ. Ζασπάλης Εργαστήριο Ανόργανων Υλικών, Ινστιτούτο Τεχνικής Χηµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα