ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ"

Transcript

1 ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Παντελής Α. Σαραφίδης, MD, MSc, PhD Λέκτορας Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Νεφρολογική Κλινική Α.Π.Θ., Ιπποκράτειο Νοσοκομείο

2 Χρόνια Νεφρική Νόσος Βασική Ανατομία/Φυσιολογία Νεφρού

3 Λειτουργίες του νεφρού αποβολή άχρηστων μεταβολικών προϊόντων (προϊόντα μεταβολισμού Ν 2 ) ρύθμιση ισοζυγίου Η 2 Ο / ηλεκτρολυτών ρύθμιση οξεοβασικής ισορροπίας παραγωγή ρενίνης (ρύθμιση ΑΠ) παραγωγή ερυθροποιητίνης παραγωγή ενεργού βιταμίνης D [1.25(ΟΗ) 2 D 3 ]

4 Βασική Ανατομία

5

6

7 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη Ορισμοί & Βασικά Επιδημιολογικά Δεδομένα

8 Σακχαρώδης Διαβήτης: Επιπλοκές Μακροαγγειακές Αγγειακή εγκεφαλική νόσος Μικροαγγειακές Οφθαλμική νόσος (αμφιβληστροειδοπάθεια - καταράκτης) Στεφανιαία νόσος Νεφροπάθεια Περιφερική αγγειακή νόσος Νευροπάθεια προβλήματα ποδιού προβλήματα ποδιού Meltzer et al. CMAJ 1998;20(Suppl 8):S1-S29.

9 Διαβητική Νεφροπάθεια Στο κλινικό αυτό σύνδρομο περιλαμβάνονται [1-4]: 1. Σταθερή λευκωματινουρία (>300 mg/24) 2. Eλάττωση του GFR (2-20 ml/min/έτος) 3. Αύξηση αρτηριακής πίεσης 4. Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια 5. Απουσία (κλινική-εργαστηριακή) άλλης υπεύθυνης διαταραχής [1]. Deckert T, Parving H-H, Andersen AR, et al: Advances in Diabetes Epidemiology. Elsevier Biomedical Press, Amsterdam, 1982,. [2]. Parving H-H, Smidt UM, Friisberg B, et al: Diabetologia 20: , [3]. Malins JM: Clinical Diabetes Mellitus. Eyre & Spottiswoode, London, 1968 [4]. Mogensen CE:. Scand J Clin Lab Invest 36: , 1976.

10 Ιστορικά στοιχεία τον 18 ο αιώνα στους διαβητικούς αναγνωρίζονται σημεία της νεφρικής συμμετοχής Contunnius (1764) και Rollo (1798):ανέφερε την παρουσία πρωτεϊ'νης στα ούρα διαβητικών ασθενών. 1836: Richard Bright έδωσε την πρώτη πλήρη περιγραφή της λευκωματίνης στα ούρα Kimmelstiel and Wilson (1936) περιέγραψαν την ανάπτυξη των οζωδών σπειραματικών μεσοτριχοειδών βλαβών σε ασθενείς με από μακρού ΣΔ τύπου 2, που είχαν το κλινικό σύνδρομο της βαριάς λευκωματουρίας και της νεφρικής ανεπάρκειας, συνοδευόμενα από αρτηριακή υπέρταση 1950s το πρόβλημα της διαβητικής νεφροπάθειας έγινε σαφές

11 Ορισμός της Χρόνιας Νεφρικής Νόσου 1. Νεφρική βλάβη επί 3 μήνες: δομικές ή λειτουργικές διαταραχές του νεφρού, με ή χωρίς GFR, εκδηλούμενες με: Παθολογοανατομικές αλλοιώσεις ή Δείκτες νεφρικής βλάβης: διαταραχές των εξετάσεων του αίματος ή των ούρων ή των απεικονιστικών δοκιμασιών 2. GFR < 60 ml/min/1.73m 2 επί 3 μήνες με ή χωρίς νεφρική βλάβη K/DOQI clinical practice guidelines for chronic kidney Disease, Am J Kidney Dis 2002

12 Prevalence of CKD and Estimated Number of Adults with CKD in the US (NHANES 88-94) Stage 1 2 Description Kidney Damage with Normal or GFR Kidney Damage with Mild GFR GFR (ml/min/1.73 m 2 ) Prevalence* N (1000s) % 90 5, , Moderate GFR , Severe GFR Kidney Failure < 15 or Dialysis *Stages 1-4 from NHANES III ( ). Population of 177 million with age 20. Stage 5 from USRDS (1998), includes approximately 230,000 patients treated by dialysis, and assuming 70,000 additional patients not on dialysis. GFR estimated from serum creatinine using MDRD Study equation based on age, gender, race and calibration for serum creatinine. For Stage 1 and 2, kidney damage estimated by spot albumin-to-creatinine ratio 17 mg/g in men or 25 mg/g in women in two measurements.

13 mg/day The Spectrum of Albuminuria 0 Normal CV Risk and Vascular Dysfunction Microalbuminuria CV Risk and Presence of Vascular Dysfunction and Renal Dysfunction Albuminuria (Proteinuria)

14 Ενήλικοι με διεγνωσμένο ΣΔ στις Η.Π.Α. 4.9% DM Prevalence 7.3% DM Prevalence No data available 11.1 % Obesity 19.8 % Obesity Less than 4% 4%-6% Above 6% *Includes women with a history of gestational diabetes. Mokdad AH, et al. JAMA. 2001;286(10):

15 WHO Report World Health Organization. Geneva;1997. Estimates of Diabetes Prevalence in World Regions Africa Americas Eastern Europe Southeast Mediterranean Asia Western Pacific

16 Αριθμός ασθενών με ΧΝΝ τελικού σταδίου παγκοσμίως

17 Major types of CKD and prevalence among patients with end-stage renal disease K/DOQI clinical practice guidelines on hypertension and antihypertensive agents in chronic kidney disease. Am J Kidney Dis 2004

18 Βασική αιτία ΧΝΝ τελικού σταδίου ασθενών που εντάσσονται σε πρόγραμμα υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας Αριθμός αιμοκαθαιρόμενων (χιλιάδες) Άλλα ΣΔ 50.1% 10% Σπειραματονεφρίτις 13% 243,524 ΑΥ 27% 281, ,240 No. ασθενών Προέκταση 95% CI United States Renal Data System. Annual data report

19 Incident counts & adjusted rates of ESRD by primary diagnosis Incident ESRD patients; rates adjusted for age, gender, & race. USRDS 2008, Figure 2.8 (Volume 2)

20 USRDS Incident patients with diabetic nephropathy, Percent of patients ADR Chile Catalan Singapore United States New Zealand Japan* Finland Austria Latvia Australia Sweden Hungary Uruguay Greece UK* Germany Norway Yugoslavia Russia

21 USRDS Percent of incident patients with diabetes, 2004 Data presented only for those countries from which relevant information was available. All rates are unadjusted. Incident data from Israel, Jalisco, Japan, Pakistan, the Philippines, & Taiwan are dialysis only ADR

22 Υ.Σ.Ε. Γ.Α.Ιωαννίδης, και συν. Ελληνική Νεφρολογία 2004

23 Υ.Σ.Ε. Γ.Α.Ιωαννίδης, και συν. Ελληνική Νεφρολογία 2004

24 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη Φυσική Ιστορία στον Τύπο 1 και τον Τύπο 2

25 Εξέλιξη της διαβητικής νεφροπάθειας σε ασθενείς με ΣΔ τύπου 1 Pre- Microalbuminuria Macroproteinuria End-stage renal disease GFR (ml/min) Albuminuria (mg/24 h) Years Mogensen C, et al. 2003

26 Duration of Diabetes and Nephropathy (Pima Indians) Cumulative Incidence Nephropathy (%) Y Y Y The duration of diabetes, rather than the age at diagnosis, is predictive of nephropathy (Krakoff. Diabetes Care 2003;26:76) Duration (years)

27 Cumulative risk of proteinuria and renal failure in patients with type 1 and type 2 diabetes Hasslacher C, et al. Nephrol Dial Transplant 1989

28 Φυσική Ιστορία του ΣΔ τύπου 2 Fasting glucose I II III IV V Hyperglycemia Glucose tolerance Abnormal glucose tolerance Insulin sensitivity Decreased insulin sensitivity Insulin secretion Hyperinsulinemia, then β-cell failure Normal IGT Type 2 diabetes Sarafidis P, Fundam Clin Pharmacol 2008

29 Hypertension in Diabetes Mellitus If hypertension develops in a patient with type 1 diabetes, it is almost always of renal parenchymal origin. In contrast, in patients with type 2 diabetes, hypertension often precedes the onset of diabetes, let alone diabetic nephropathy, by years and decades, since it is often the consequence of the metabolic syndrome rather that nephropathy. In these patients hypertension does not indicate the presence of diabetic nephropathy Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

30 Συχνότητα εμφάνισης υπέρτασης σε ασθενείς με ΣΔ τύπου 2 Φυσιολογική αλβουμινουρία (n = 323) Mικροαλβουμινουρία (n = 151) Mακροαλβουμινουρία (n = 75) Σύνολο (n = 549) Eπιπολασμός Yπέρτασης Ως υπέρταση ορίστηκε> 140/90mmHg Tarnow L et al. Diabetes Care 1994;17:

31 Εξέλιξη της XNN σε ασθενείς με ΣΔ Serum creatinine plot for a 58- year-old man with CKD secondary to diabetic nephropathy. An exponential increase over time is seen between 2000 and However, an abrupt rise occurs in April 2005 when the patient receives contrast medium for coronary angiography without prior hydration. The patient s kidney function never recovered to the previous baseline, and he began hemodialysis in December Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

32 Causes of ESRD in patients with diabetes Glomerulonephritis superimposed on diabetic nephropathy. A glomerulus showing a cellular crescent with rupture of Bowman s capsule superimposed on nodular diabetic nephropathy. The patient, known to have diabetic nephropathy, presented with rapidly deteriorating renal function and red-cell casts in the urine. Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

33 Causes of ESRD in patients with diabetes Typical diabetic nephropathy (large kidneys, 60% proteinuria>1 gr/day with or without retinopathy) Ischaemic nephropathy 13% - bilateral renal artery stenosis - benign nephrosclerosis - cholesterol embolism Other primary renal diseases 27% - polycystic renal disease - analgesic nephropathy - glomerulonephritis Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

34 Νέα Ονοματολογία Diabetic kidney disease: presumptive diagnosis of kidney disease caused by diabetes mellitus. Replaces diabetic nephropathy Diabetic glomerulopathy: biopsy-proven kidney disease caused by diabetes K-DOQI Clinical Practice Guidelines: Am J Kidn Dis 2007;49(2 Suppl 2):S12-154

35 Φυσική Ιστορία Διαβητικής Νεφροπάθειας Development of Incipient Diabetic Nepropathy (Persistent Microalbuminuria) in: 30-50% of patients with Type 1 DM within 5-10 years after onset 20-30% of patients with Type 2 DM at onset Development of Overt Diabetic Nepropathy (Macroalbuminuria) in: 30-40% of patients with Type 1 DM 10-20% of patients with Type 2 DM (risk varies with ethnic origin) (>90% of those with DM entering ESRD programmes are now Type 2 - better treatment of hypertension & CVD leading to longer survival) Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

36 Φυσική Ιστορία Διαβητικής Νεφροπάθειας 60-90% των διαβητικών είναι τύπου 2 τύπος 1 τύπος 2 80% 1/3 20% 1/4 Διαβητική Νεφροπάθεια περίπου 20-30% των ασθενών με ΣΔ τύπου 1 ή 2 θα εμφανίσουν ΔΝ, 30% Diabetic Nephropathy, American Diabetes Association Diabetes Care 26:S94-S98, 2003

37

38 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη Παθογένεια - Παθοφυσιολογία

39 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ Cooper ME, Diabetologia 2001

40 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη «Μεταβολικοί» Παθογενετικοί Μηχανισμοί

41

42 Προταθέντες παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί και πιθανές θεραπείες στη διαβητική νεφροπάθεια Metabolic Hyperglycaemia Insulin* Increased glucose-derived Aminoguanidine proteins (eg, AGE) AGE cross-link breakers (eg, PTB) Polyol Aldose reductase inhibitors Hemodynamic Elevated systemic blood pressure Increased intraglomerular pressure Increased vasoactive hormones (eg, angiotensin-ii, endothelin) Antihypertensive drugs* ACE inhibition,* low protein diets* ACE inhibition,* ARBs ET receptorantagonists Intermediate pathways Growth factors eg, TGFβ, IGF Protein kinase C dependent Antibodies PKCβ inhibition *Proven clinically. Proven experimentally and now under investigation in human beings. Under experimental investigation. TGF=transforming growth factor; IGF=insulin like growth factor; AGE=advanced glycated endproducts; ACE=angiotensin converting enzyme; ET=endothelin; PTB=phenacylthiazolium bromide; PKC=protein kinase C. Cooper ME, Lancet 1998

43 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη «Αιμοδυναμικοί» Παθογενετικοί Μηχανισμοί

44 Σπειραματική υπέρταση, υπερδιήθηση, πρωτεϊνουρία Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

45 Στένωση Νεφρικής Αρτηρίας και Ισχαιμική Νεφροπάθεια

46 Συχνότητα μικρο/μακρολευκωματινουρίας στο γενικό πληθυσμό Coresh J et al., J Am Soc Nephrol 16: , 2005

47 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη «Νεώτεροι» Παθογενετικοί Μηχανισμοί

48

49 Ενδοθηλιακή δυσλειτουργία στη διαβ. νεφροπάθεια: ανισορροπία μεταξύ ενδοθηλίνης και ΝΟ

50 Nitric oxide in Diabetic Nephropathy. during the early phases of nephropathy, the balance between these two opposing forces is shifted toward NO. This plays a role in the development of characteristic hemodynamic changes and may contribute to consequent structural alterations in glomeruli... As the duration of exposure to the diabetic milieu increases, factors that suppress NO bioavailability gradually prevail.. Komers R & Anderson S Am J Physiol Renal Physiol 2003

51

52

53 Insulin resistance/hyperinsulinemia and CKD NHANES III, Chen J, et al, JASN 2003

54 Αντίσταση στην ινσουλίνη και νεφρική βλάβη Παθοφυσιολογία Sarafidis P & Ruilope G, Am J Nephrol 2006

55 ΒΜΙ και κίνδυνος ESRD Adjusted relative risk for ESRD by body mass BMI. Model adjusted for Multiphasic Health Checkup period, age, sex, race, education level, smoking status, history of myocardial infarction, serum cholesterol level, proteinuria, hematuria, and serum creatinine level Hsu et al. Ann Intern Med :21 28.

56 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη «Cross-talk» με τα μονοπάτια της φλεγμονής

57

58 Παθογένεια Διαβητικής νεφροπάθειας «Cross-talk» με τα μονοπάτια της φλεγμονής

59 Diabetic nephropathy: mechanisms connecting mechanical stretch in intraglomerular hypertension with extracellular matrix deposition in the mesangium Giunti et al, Hypertension 2006

60 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη Ιστολογικές Αλλοιώσεις

61

62 Pathologic lesions of Diabetic Nephropathy Light microscopy of structural changes in diabetic nephropathy. a, Normal glomerulus (periodic acid Schiff). b, Diffuse glomerular lesion: widespread mesangial expansion (periodic acid Schiff). Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

63 Pathologic lesions of Diabetic Nephropathy Light microscopy of structural changes in diabetic nephropathy. c, Nodular lesion: as well as mesangial expansion, there is a typical Kimmelstiel-Wilson nodule at the top of the glomerulus (arrow) (periodic acid Schiff). d, Nodular lesion: methenamine silver staining showing the marked nodular expansion of mesangial matrix. Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

64

65

66

67

68 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη Διαγνωστική Προσπέλαση

69 Clinical evaluation of diabetic nephropathy: Main diagnostic procedures Determination of albuminuria / proteinuria Measurement of blood pressure Measurement of SCr and estimation of GFR Opthalmologic examination Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

70 ΑΔΡΟΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ Ουρία (Blood urea nitrogen, BUN) Φ.Τ.: mg/dl = 0,1-0,5 g/l Κρεατινίνη Ορού (Serum Creatine, Scr) Φ.Τ.: Άνδρες 0,7-1,3 mg/dl = μmol/l Γυναίκες 0,6-1,1 mg/dl = μmol/l

71 GFR vs serum creatinine

72 Calculating Creatinine Clearance & egfr Cockcroft-Gault Equation Modified MDRD Equation CKD-EPI equation CrCl men = (140 - Age) x LBW (x 0.85 if women) Scr x 72 egfr men = 186 x (Scr) x (age) egfr women = egfr men x egfr African American = egfr men x men: 141 minimum (cr/0.9, 1) maximum (cr/0.9, 1) Age (if black); women: 141 minimum (cr/0.7, 1) maximum (cre/0.7, 1) Age (if black)

73

74 egfr 22 y.o. bodybuilder Weight 120 kg Plasma creat 1.6 mg/dl..egfr 123 ml/min 85 y.o. elderly woman Weight 46 kg Plasma Creat 1.6 mg/dl.egfr 18.6 ml/min

75 Σπειραματικός ηθμός Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

76 Τύποι λευκωματουρίας 3 τύποι παθολογικής λευκωματουρίας Σπειραματική αυξημένη διήθηση των μακρομορίων (ιδιαίτερα λευκωματίνης) από τα σπειραματικά τριχοειδή (ευαίσθητος δείκτης παρουσίας σπειραματοπάθειας). Σωληναριακή αυξημένη έκκριση πρωτεϊνών μικρότερου ΜΒ, δεν διαγιγνώσκεται κλινικά (δεν την ανιχνεύει το dipstick), μικρή ποσότητα. Υπερχείλισης αυξημένη έκκριση πρωτεϊνών μικρού ΜΒ, λόγω υπερπαραγωγής μιας πρωτεϊνης (σχεδόν πάντα ελαφριές αλυσίδες ανοσοσφαιρινών πολλαπλού μυελώματος). λευκωματουρία Λε ούρων > 300mg /24ωρο(dipstick (+)) Ανιχνεύεται μόνο η σπειραματική λευκωματουρία (albuminuria) με το dipstick.

77 Ορισμός Μικρο- και Μακρολευκωματινουρίας Sarafidis P. et al, Am J Kidney Dis 2007 (Modified from K-DOQI and ADA guidelines)

78 Σχέση Λευκωματινουρίας =Αλβουμινουρίας και Λευκωματουρίας = Πρωτεϊνουρίας Αλβουμίνη ούρων Φυσιολογικά Μικροαλβουμινουρία Μακροαλβουμινουρία <30 mg/24 h ACR < 30 mg/g mg/24 h ACR mg/g >300 mg/24 h ACR >300 mg/g Πρωτεΐνη ούρων Φυσιολογικά Πρωτεϊνουρία < 150 mg/24 h ( mg/24 h) >500 mg/24 h

79 Methods of urine albumin measurement Sarafidis P & Bakris G, NDT 2006 Sarafidis P, et al, Am J Kidney Dis 2007, Sarafidis P, et al. Am J Nephrol 2008

80 Diabetic Nephropathy: Screening

81 Factors that can affect the measurement of urine albumin to creatinine rate in a spot specimen Sarafidis P and Bakris G, Nephrol Dial Transplant 2006 Albumin excretion (1) Blood pressure (2) Time of the day (3) Fasting vs non-fasting sample (4) Salt intake (5) Volume status Creatinine excretion (1) Gender (2) Race (3) Muscle mass

82 Referral to a nephrologist Several studies have shown that late referral leads to increased morbidity, prolonged hospital stay and early mortality on dialysis. Uraemic symptoms and complications often occur earlier in diabetics compared to non-diabetics and dialysis may be required once GFR falls to 15 ml/min. Evaluation by a nephrologist should be considered once GFR falls below 60 ml/min. Measures that would need to be instituted include : - optimisation of blood pressure control and proteinuria reduction to retard further progression of renal failure - correction of anaemia - correction of calcium and phosphate abnormalities - nutritional management - counselling and assessment for dialysis - early preparation of access for dialysis

83 Referral to a nephrologist Earlier referral to a nephrologist may be indicated if : - the diagnosis of diabetic nephropathy is in doubt e.g. proteinuria occurs in the absence of retinopathy, renal failure occurs without proteinuria - nephrotic syndrome or unexplained haematuria occurs - a sudden worsening of renal function occurs - blood pressure is difficult to control - hyperkalaemia arises - renal artery stenosis is suspected

84 Clinical evaluation of diabetic nephropathy Ritz E. Pathogenesis, Clinical Manifestations and Natural History of Diabetic Nephropathy. In: Feehally J, Floege J, Johnson RJ (eds). Comprehensive Clinical Nephrology, 3 rd Edn. Mosby Elsevier, Philadelphia, PA, 2007

85 Σακχαρώδης Διαβήτης και Νεφρική Βλάβη Προληπτικές/Θεραπευτικές Παρεμβάσεις

86 Παρεμβάσεις για την πρόληψη της εξέλιξης της νεφρικής νόσου σε διαβητικούς ασθενείς ΠΡΟΛΗΨΗ ΑΝΑΣΤΡΟΦΗ Πρωτογενής Δευτερογενής Τριτογενής Normoalbuminuria Microalbuminuria Proteinuria GFR ESRD Αυστηρός γλυκαιμικός έλεγχος Αυστηρός έλεγχος υπέρτασης, Χορήγηση ACEi-ARB, πρωτεϊνική πρόσληψη, statins,..

87 Διαβητική Νεφροπάθεια Πρόληψη - Θεραπεία Γλυκαιμικός έλεγχος Έλεγχος αρτηριακής πίεσης Αποκλεισμός ΣΡΑ Περιορισμός λευκώματος Έλεγχος λιπιδίων Μείωση σωματικού βάρους σε παχύσαρκους Διακοπή καπνίσματος Αποφυγή νεφροτοξικών παραγόντων

88 DCCT Diabetes Control Complications Trial intensive insulin therapy can delay the development of microalbuminuria HbA1c from 9.0% to 7.0% p < 0.04 Type 1 DM * insulin pump or (>3/ D ) insulin injections, 1441 patients were followed for 6.5 years The Diabetes Control and Complications Trial Research Group (DCCT) N Engl J Med. 1993;329;977-86

89 Epidemiology of Diabetes Interventions and Complications (EDIC) DCCT cohort examined annually for another 8 years patients of strict glycemic control maintained their risk reduction advantage 53% of microalbuminuria and 86% of macroalbuminuria even without a specific intervention. Type 1 DM Epidemiology of Diabetes Interventions and Complications (EDIC) study. JAMA 290: , 2003

90 UKPDS 33: relative risk reduction with intensive treatment 0 Intensive treatment reduced HbA 1c by 0.9% (7.9% to 7.0%) Type 2 DM Relative risk reduction for intensive treatment (%) * ** * * in 3,867 pts type 2 diabetes for a median of 10 years * p < 0.05 ** p < 0.01 ** UKPDS 33. U.K. Prospective Diabetes Study Lancet 1998;352(9131):

91 Γλυκαιμικός έλεγχος σε ΔΝ Προγευματικό σάκχαρο mg/dl HbA1C <7.0% (?? 7-8%) Μέγιστο μεταγευματικό σάκχαρο <180 mg/dl Αυτο-έλεγχος θεραπείας

92 Dose of hypoglycemic agents in CKD

93 Διαβητική Νεφροπάθεια Γλιταζόνες και μικρολευκωματινουρία Sarafidis P, et al. Am J Kidney Dis 2010

94 Διαβητική Νεφροπάθεια Γλιταζόνες και πρωτεϊνουρία Sarafidis P, et al. Am J Kidney Dis 2010

95 Γλυκαιμικός έλεγχος Διαβητική Νεφροπάθεια Πρόληψη - Θεραπεία Έλεγχος αρτηριακής πίεσης Αποκλεισμός ΣΡΑ Περιορισμός λευκώματος Έλεγχος λιπιδίων Μείωση σωματικού βάρους σε παχύσαρκους Διακοπή καπνίσματος Αποφυγή νεφροτοξικών παραγόντων

96 Βραδύτερη έκπτωση της νεφρικής λειτουργίας με καλύτερη ρύθμιση της ΑΠ σε ασθενείς με διαβητική και μη διαβητική νεφρική νόσο Mean arterial pressure (mm Hg) r = 0.69; p<0.05 GFR decline (ml/min/year) -4-8 Untreated HTN /85 140/90 Relationship between achieved blood pressure control and declines in GFR in 6 clinical trials of diabetic and 3 trials in nondiabetic renal disease Bakris GL. for the NKF Hypertension and Diabetes Executive Committees Working Group. Am J Kidney Dis. 2000;36:

97 UKPDS: Έλεγχος της ΑΠ έναντι ελέγχου του σακχάρου ορού Tight control (n=758): mean achieved BP of 144/82 mmhg Less tight control (n=390): mean achieved BP of 154/87 mmhg 0 Stroke Any DM endpoint DM death Microvascular complications Reduction in Risk (%) DM=diabetes mellitus FPG=fasting plasma glucose *P<0.05. * * Tight glucose control (FPG < 107 mg/dl) UKPDS 35. BMJ. 2000;321: ; UKPDS 38. BMJ. 1998;317: * Tight BP control (<150/85 mm Hg ) * vs <180/105 mm Hg

98 Όρια-Στόχοι της ΑΠ σε ασθενείς με ΣΔ ή ΧΝΝ Organization Year Systolic BP Diastolic BP NICE 2008 <130 <80 ESH/ESC 2007 <130 <80 JNC VII 2003 <130 <80 British Hypertension Society 2004 <130 <80 ESH/ESC 2003 <130 <80 American Diabetes Association 2001 <130 <80 National Kidney Foundation 2000 <130 <80 Canadian Hypertension Society 1999 <130 <80 British Hypertension Society 1999 <140 <80 WHO/ISH 1999 <130 <85 JNC VI 1997 <130 <85

99 Η σημασία του ελέγχου της ΑΠ σε σχέση με το επίπεδο της πρωτεϊνουρίας Adjusted Relative Risk of Doubling of Serum Creatinine or ESRD ( ± 95% CI) Proteinuria > 1 g/day Proteinuria < 1 g/day 4.81 reference < > Usual Systolic BP (mm Hg) during follow up 8.40 Sarafidis P, et al. Am J Kidney Dis 2007

100 ΑΠ Στόχος σε ασθενείς με ΧΝΝ Protein excretion <0.3 g/day (Normoalbuminuria, Microalbuminuria, mg/day) Protein excretion g/day (Microalbuminuria mg/day, Macroalbuminuria mg/day) Protein excretion >1 g/day (Macroalbuminuria >500 mg/day) Nondiabetic kidney disease Diabetic kidney disease <140/90 mmhg <130/80 mmhg <125/75 mmhg * SBP < mmhg DBP <80 mmhg <130/80 mmhg <130/80 mmhg (<125/75 mmhg for young patients with heavy proteinuria) Sarafidis PA, Ruilope LM. Blood pressure targets for patients with chronic kidney disease. ESH Newsletter 2013;55, Sarafidis PA, Ruilope LM. Kidney International 2014

101 Γλυκαιμικός έλεγχος Διαβητική Νεφροπάθεια Πρόληψη - Θεραπεία Έλεγχος αρτηριακής πίεσης Αποκλεισμός ΣΡΑ (μείωση πρωτεϊνουρίας) Περιορισμός λευκώματος Έλεγχος λιπιδίων Μείωση σωματικού βάρους σε παχύσαρκους Διακοπή καπνίσματος Αποφυγή νεφροτοξικών παραγόντων

102 ESC/ESH 2007: Επιλογή αντιυπερτασικών φαρμάκων Κύηση ΚΔ/ΣΛ, CCBs (μη DHP), β-,α/β- ή α 1 - αποκλειστές Μεμονωμένη ΣΑΥ (ηλικιωμένοι) Ασυμπτωματική αθηροσκλήρωση «Μεταβολικό σύνδρομο» ΣΔ Περιφερική Αρτηριακή Νόσος Μικροαλβουμινουρία / Νεφρική δυσλειτουργία Τελικού σταδίου ΧΝΝ / Πρωτεϊνουρία Υπερτροφία ΑΡ κοιλίας Κολπική μαρμαρυγή ΚΑ Στηθάγχη ΕΜ ΑΕΕ Διουρητικά, CCBs α-μεα, CCBs α-μεα, ΑRBs, CCBs α-μεα, ΑRBs CCBs α-μεα, ΑRBs α-μεα, ΑRBs, διουρητικά αγκύλης α-μεα, ΑRBs, CCBs β-αποκλειστές, μη DHP-CCBs, α-μεα, ΑRBs Διουρητικά, β-αποκλειστές, α-μεα, ΑRBs ανταγωνιστές αλδοστερόνης β-αποκλειστές, CCBs β-αποκλειστές, α-μεα, ΑRBs όλα ESH-ESC Task Force on the Management of Arterial Hypertension. J Hypertens 2007;25(9):

103 Αναστολή της εξέλιξης της διαβητικής νεφροπάθειας μέσω του αποκλεισμού του RAS ΑRB TRENDY LIFE-Diabetes DETAIL INNOVATION IRMA-2 MARVAL IDNT RENAAL AMADEO VIVALDI Τύπου ΙΙ Σ. Διαβήτης Υπέρταση Ενδοθηλιακή δυσλειτουργία Μίκροαλβουμινουρία Αλβουμινουρία Νεφρική Ανεπάρκεια ESRD TRENDY DETAIL?? α-μεα BENEDICT MICRO HOPE Cap.Study Χρόνος εξέλιξης μέχρι 25 χρόνια Schmieder RE. J Hypertens.Suppl 2006;24:S31 S35

104 Preventing Microalbuminuria in Type 2 Diabetes (BENEDICT) 1204 ασθενείς 3 χρόνια ΑΥ, ΣΔτ2, νορμοαλβουμινουρία Trandolapril plus verapamil vs trandolapril vs verapamil alone Κύριο τελικό σημείο: μικροαλβουμινουρία Ruggenenti et al., N Engl J Med 2004

105 Μελέτη BENEDICT: Συχνότητα ανάπυξης μικρολευκωματινουρίας Placebo Verapamil Τrandolapril Verapamil plus trandolapril Άτομα με μικρολευκωματουρία % Επανέλεγχος, μήνες 11.9% 10.0% 6.0% 5.7% V 0.83 (p = 0.54) T 0.47 (p = 0.01) V+T 0.39 (p = 0.01) Bergamo Nephrologic Diabetes Complication Trial Ruggenenti P et al. New Engl J Med 2004; 351:

106 IRMA 2: Σχεδιασμός 590 ασθενείς με υπέρταση, ΣΔ τύπου 2 μικρολευκωματινουρία ( µg/min) και φυσιολογική νεφρική λειτουργία Screening/Εισαγωγή Διπλή-τυφλή αγωγή Ομάδα ελέγχου* Irbesartan 150 mg* Εως 5 εβδομάδες Irbesartan 300 mg* Παρακολούθηση: 2 έτη Χορήγηση συμπληρωματικής αντιυπερτασικής αγωγής (εκτός από ΑΜΕΑ, AIIRAs and διυδροπυρινικούς CCBs) για την επίτευξη παρόμοιας μείωσης της ΑΠ Parving H-H, et al. N Engl J Med 2001; 345:

107 IRMA 2 - Χρόνος ως την εμφάνιση κλινικής πρωτεϊνουρίας Όφελος παρατηρείται από τον 3ο κιόλας μήνα και διατηρείται στη συνέχεια Ασθενείς (%) Ομάδα ελέγχου Irbesartan 150 mg Irbesartan 300 mg 39% p= % p= Παρακολούθηση (μήνες) Parving H-H, et al. N Engl J Med 2001; 345:

108 INNOVATION Study 527 Ιάπωνες ασθενείς με μικρολευκωματινουρία. Ελάχιστο διάστημα παρακολούθησης: 1 έτος Τελικό σημείο: ποσοστό μετάπτωσης σε overt nephropathy (UACR >300 mg/g and increase >30% from baseline at two consecutive 4-week visits) Makino et al. Diabetes Care 2007

109 RENAAL; AII-antagonist (+ conv tx) more renal protective in type 2 diabetes; similar BP, different albuminuria % with event Risk Reduction: 16% p=0.024 Placebo Losartan Blood Pressure (mmhg) 160 P Systolic 140 L MAP 80 Diastolic 60 Pulse Pressure Mo Brenner et al; New Engl J Med 2001 Albuminuria (Change,%) % Overall Reduction -40 p=<0.001 L Mo P

110 IDNT; AII-antagonist (+ conv tx) more renal protective in type 2 diabetes; similar BP, different albuminuria Subjects (%) RRR 20%; P=0.02 RRR 23% P=0.006 Amlodipine Irbesartan Control BP (mm Hg) SBP Mean DBP Follow-up (mo) U Alb/Cr Lewis EJ et al. N Engl J Med 2001;345: Time (mo)

111 Επίδραση των α-μεα και των ΑΥΑ συγκριτικά με αγωγή που δεν συμπεριελάμβανε αποκλειστή του ΣΡΑΑ στη επίπτωση ΤΣΧΝΑ. Sarafidis P, et al. Am J Hypertens 2008

112 Επίδραση των α-μεα και των ΑΥΑ συγκριτικά με αγωγή που δεν συμπεριελάμβανε αποκλειστή του ΣΡΑΑ στο διπλασιασμό της κρεατινίνης ορού Sarafidis P, et al. Am J Hypertens 2008

113 Diabetics Exposed to Telmisartan and Enalapril (DETAIL study) 250 ασθενείς Ηλικίας ετών ΣΔτ2 & νεφροπάθεια 5 χρόνια Telmisartan (80 mg daily) vs enalapril (20 mg daily). Κύριο τελικό σημείο η μεταβολή στο GFR Barnett et al., N Engl J Med 2005

114 DETAIL study: Μεταβολές στο GFR Barnett et al., N Engl J Med 2005

115 Νεφροπροστατευτικό αποτέλεσμα των α-μεα και ARB Οφείλεται: Ελάττωση της συστηματικής αρτηριακής πίεσης Ελάττωση της σπειραματικής τριχοειδικής πίεσης Ελάττωση της δραστηριότητας του ενδονεφρικού ΣΡΑ Ελάττωση των τροφικών και λοιπών δυσμενών δράσεων της ΑγγΙΙ Ελάττωση της πρωτεϊνουρίας

116 Direct health care costs of treating for 5 years mild-to-moderate uncomplicated hypertension in Greece. Stafilas PC, Sarafidis PA, Lasaridis AN, et al. Am J Hypertens 2005

117 Cost to prevent one patient with DN from developing ESRD and the net cost-savings per patient. Greece Cost to prevent one ESRD ($) Net cost savings per patient ($) Mean 95% CI Mean 95% CI ACE inhibitors (39412, NA ) (2251, NA ) ARBs (19443, 85442) (1940, 13631) ACE inhibitors or ARBs (24900, NA ) (5413, NA ) USA ACE inhibitors (95799, NA ) (2442, NA ) ARBs (25858, ) (2671, 18524) ACE inhibitors or ARBs (48160, NA ) (6885, NA ) Stafilas PC, Sarafidis PA, et al. J Clin Hypertens 2007

118 Πρώτης γραμμής αντι-υπερτασικά φάρμακα σε ΧΝΝ Nondiabetic kidney disease Diabetic kidney disease Normoalbuminuria (<30 mg/day or ACR <30 mg/g) Microalbuminuria ( mg/day or ACR mg/g) Macroalbuminuria (>300 mg/day or ACR >300 mg/g) or Clinical Proteinuria (>0.5 g/day) None preferred None preferred ACEI or ARB * ACEI or ARB ACEI or ARB ACEI or ARB* Sarafidis PA, Ruilope LM. Renin-angiotensin-aldosterone system blockade in hypertensive patients with chronic kidney disease. ESH Newsletter 2013;56 Sarafidis PA, Ruilope LM. Kidney International 2014

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΔΥΑΣΜΩΝ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δρ. Παντελής Α. Σαραφίδης Α Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στόχοι αντιυπερτασικής αγωγής σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Νεφροί: Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία

Υπέρταση και Νεφροί: Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία Υπέρταση και Νεφροί: Οι βλάβες, η διάγνωση, η θεραπεία Δημήτριος Β. Βλαχάκος Αναπληρωτής Καθηγητής Νεφρολογίας B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Νεφρολογική Μονάδα Πανεπιστημιακό Γ.Ν. «ΑΤΤΙΚΟΝ» Υπέρταση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΑΥ & ΣΔ: Κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως ΑΥ & ΣΔ: Βασικοί παράγοντες ανάπτυξης καρδιαγγειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΝΕΦΡΙΚΗ ΒΛΑΒΗ Δημήτριος Β. Βλαχάκος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Υπεύθυνος Νεφρολογικής Μονάδας Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» Ο πατέρας της Νεφρολογίας Arthur Guyton

Διαβάστε περισσότερα

H αντιμετώπιση της υπέρτασης στο άτομο με ΣΔ και έκδηλη νεφρική νόσο

H αντιμετώπιση της υπέρτασης στο άτομο με ΣΔ και έκδηλη νεφρική νόσο H αντιμετώπιση της υπέρτασης στο άτομο με ΣΔ και έκδηλη νεφρική νόσο Αντώνης Αλαβέρας Διευθυντής Παθολόγος Γ Παθολογικό Τμήμα Γενικό Νοσοκομείο Κοργιαλένειο-Μπενάκειο ΕΕΣ Διαβήτης και τελικό στάδιο νεφρικής

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση

Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση Η σημασία της ρύθμισης μεταβολικών παραμέτρων στην πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών του διαβήτη: Γλυκαιμική ρύθμιση Ιωάννα Ελευθεριάδου Πανεπιστημιακή Υπότροφος Παθολόγος Α Προπαιδευτική Παθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ. Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΣΔ ΚΑΙΡΟΣ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ Κ. Καρατζίδου Α Παθ. Κλινική ΓΝΘ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» The Third National Health and Nutrition Evaluation Survey (NHANES III) Am J Prev Med 22:42 48, 2002 75% ατόμων με ΣΔ ΑΥ 29%

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG

Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών IFG Πρωτογενής πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων στον προ-διαβήτη. Έχει θέση; IFG Δρ Σταύρος Μπούσμπουλας Διευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής & Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Νίκαιας Πειραιά Προ-διαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και υπέρταση

Σακχαρώδης Διαβήτης και υπέρταση Σακχαρώδης Διαβήτης και υπέρταση Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ European Society Hypertension Center of Excellence Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανισμοί Bλάβης Eνδοθηλίου και Mικρολευκωματινουρία

Μηχανισμοί Bλάβης Eνδοθηλίου και Mικρολευκωματινουρία Μηχανισμοί Bλάβης Eνδοθηλίου και Mικρολευκωματινουρία Δημήτριος Βλαχάκος Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Παν/μίου Αθηνών «Αττικό» Νοσοκομείο, Αθήνα Ventricular Dilation/

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητική Νεφρική Νόσος

Διαβητική Νεφρική Νόσος ΤΕΙ Θεσσαλονίκης ΜΠΣ «Φροντίδα στο Σακχαρώδη Διαβήτη» Διαβητική Νεφρική Νόσος Παντελής Α. Σαραφίδης, MD, MSc, PhD Λέκτορας Νεφρολογίας Α.Π.Θ., Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Ιατρικό Κέντρο «Αρεταίος», ΜΧΑ «Θεραπευτική»

Διαβάστε περισσότερα

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας»

«Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» 2. Νεφρολογική κλινική Α.Π.Θ., Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκης «Επιπολασμός της υπερκαλιαιμίας σε ασθενείς με και χωρίς σακχαρώδη διαβήτη ανάλογα με το επίπεδο της νεφρικής λειτουργίας» Π. Τολίκα¹,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, MD ΕΙΔΙΚΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ Επικ.ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝ ΒΟΛΟΥ «ΑΧΙΛΛΟΠΟΥΛΕΙΟΝ»

ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, MD ΕΙΔΙΚΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ Επικ.ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝ ΒΟΛΟΥ «ΑΧΙΛΛΟΠΟΥΛΕΙΟΝ» ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, MD ΕΙΔΙΚΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ Επικ.ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΓΝ ΒΟΛΟΥ «ΑΧΙΛΛΟΠΟΥΛΕΙΟΝ» Chronic Kidney Disease Improving Patient Outcomes in the Primary Care Setting

Διαβάστε περισσότερα

Επιβράδυνση εξέλιξης και αντιμετώπιση επιπλοκών ΧΝΝ

Επιβράδυνση εξέλιξης και αντιμετώπιση επιπλοκών ΧΝΝ 3 ο Περιφερικό Συμπόσιο Γεν. Ιατρικής Κ. Μακεδονίας Θεσ/νίκη 2010 Επιβράδυνση εξέλιξης και αντιμετώπιση επιπλοκών ΧΝΝ Βασίλης Κ. Λιακόπουλος Λέκτορας Νεφρολογίας Α Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Επιπολασμός

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και αγγειακή βλάβη

Υπέρταση και αγγειακή βλάβη Υπέρταση και αγγειακή βλάβη Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ European Society Hypertension Center of Excellence Γ ΠΑΘOΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δευτεροπαθής υπέρταση. Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο

Δευτεροπαθής υπέρταση. Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Δευτεροπαθής υπέρταση Αστέριος Καραγιάννης Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αίτια δευτεροπαθούς υπέρτασης (1) Νεφρογενή αίτια 1. Νεφραγγειακή υπέρταση

Διαβάστε περισσότερα

Έναρξη & Στόχοι Θεραπείας Αρτηριακής Υπέρτασης

Έναρξη & Στόχοι Θεραπείας Αρτηριακής Υπέρτασης Πανελλήνιa Σεμινάρια Ομάδων Εργασίας Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία Θεσσαλονίκη, 16-18/2/2017 Έναρξη & Στόχοι Θεραπείας Αρτηριακής Υπέρτασης Δρ. Παναγιώτης Χ. Σταφυλάς Καρδιολόγος - ESH Hypertension Specialist

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Παχυσαρκία και νεφρική νόσος ΠΑΓΚΌΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΝΕΦΡΟΥ 2017 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Κριτήρια* Η διαπίστωση για 3 μήνες: Νεφρικής βλάβης GFR < 60 ml/min/1.73m2 με ή χωρίς νεφρική

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης: Highlights 2015

Σακχαρώδης Διαβήτης: Highlights 2015 Σακχαρώδης Διαβήτης: Highlights 2015 Δρ. Αλέξανδρος Καμαράτος, Παθολόγος-Διαβητολόγος Διευθυντής, Α Παθολογική Κλινική, Διαβητολογικό Κέντρο Ιατρείο Διαβητικού ποδιού «ΤΖΑΝΕΙΟ» Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ

Κώστας Παλέτας. Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση. Παχυσαρκία και Υπέρταση. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Μη Φαρµακευτικές Παρεµβάσεις στην υπέρταση Παχυσαρκία και Υπέρταση Κώστας Παλέτας Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ ιευθυντής Γ Παθολογικής Κλινικής ΑΠΘ Νοσοκοµείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ταξινόµηση Αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητική νεφροπάθεια

Διαβητική νεφροπάθεια Διαβητική νεφροπάθεια Αρχικά Στάδια Νεφρικής Βλάβης Μικρολευκωµατινουρία - Μακρολευκωµατουρία, Αντιµετώπιση Δρ. Γεώργιος Βισβάρδης Δ/ντής Νεφρολόγος Ιστορικά στοιχεία τον 18ο αιώνα αναγνωρίζονται σηµεία

Διαβάστε περισσότερα

Υπέρταση και Διατροφή

Υπέρταση και Διατροφή Υπέρταση και Διατροφή Αντώνης Ζαμπέλας Μονάδα Διατροφής του Ανθρώπου Τμήμα Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Συχνότητα εμφάνισης της υπέρτασης στην Ελλάδα. Μελέτη Αττικής

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη

Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Η Αξία της Αυτομέτρησης στο Σακχαρώδη Διαβήτη Τι είναι η αυτομέτρηση; Η αυτομέτρηση είναι: Ο προσδιορισμός του σακχάρου σύμφωνα όμως με τις οδηγίες και τις κατευθύνσεις των επαγγελματιών υγείας Η αυτομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα

DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα DECODE σχετικός κίνδυνος θνητότητας από κάθε αίτιο σε µη διαβητικά άτοµα 2.5 Hazard ratio 2.0 1.5 1.0 0.5 0

Διαβάστε περισσότερα

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού.

Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Μακροαγγειακές επιπλοκές και παράγοντες κινδύνου. Συνύπαρξη και ο ρόλος τους στην αιτιοπαθογένεια και στη βαρύτητα του Διαβητικού Ποδιού. Σκούτας Δ, Καραγιάννη Δ, Σέκερη Ζ, Σιώμος Κ,Κοντόπουλος Μ, Λαζαρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικο ς ε λεγχος στην υπε ρταση: με χρι που πρε πει να φθα νει;

Διαγνωστικο ς ε λεγχος στην υπε ρταση: με χρι που πρε πει να φθα νει; Διαγνωστικο ς ε λεγχος στην υπε ρταση: με χρι που πρε πει να φθα νει; Δρ Ι. Ζαρι φης καρδιολόγος Συντ διευθυντής καρδιολογικού Νοσ Γ Παπανικολαου (Θεσσαλονι κη) Πρόεδρος ΟΕ αρτηριακής υπερτασης ΓΙΑΤΙ

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητική Νεφροπάθεια. Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Διαβητολογίας Α ΠΡΠ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Διαβητική Νεφροπάθεια. Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Διαβητολογίας Α ΠΡΠ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Διαβητική Νεφροπάθεια Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Διαβητολογίας Α ΠΡΠ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Ο ΣΔ αποτελεί τη συχνότερη αιτία ΧΝΝ τελικού σταδίου Seminars in Dialysis 23: 129 133, 2010 Δομή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ

ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ 1 ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Αν. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων European SCOPE fellow 1η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ελληνική Ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας

Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας Ι. Παπαδόπουλος Παθολόγος Συνεργάτης Διαβητολογικού Ιατρείου Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο Ν. Ιωνίας 25.0 39.7 59% 10.4 19.7 88% 189 εκατομμύρια το 2003 324 εκατομ. Υπολογίζονται 2025 72% αύξηση 38.2 44.2

Διαβάστε περισσότερα

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο

Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο Προδιαβήτης και µεταβολικό σύνδροµο ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ Ι. Ιωαννίδης Παθολόγος Υπεύθυνος ιαβητολογικού Ιατρείου και Ιατρείου Παχυσαρκίας Κωνσταντοπούλειο Συγκρότηµα Γ.Ν.Ν.Ιωνίας«Αγία Όλγα» Προδιαβήτης

Διαβάστε περισσότερα

«Είναι απαραίτητος ο αποκλεισμός του συστήματος ρενίνης - αγγειοτενσίνης αλδοστερόνης στην χρόνια νεφρική νόσο;»

«Είναι απαραίτητος ο αποκλεισμός του συστήματος ρενίνης - αγγειοτενσίνης αλδοστερόνης στην χρόνια νεφρική νόσο;» «Είναι απαραίτητος ο αποκλεισμός του συστήματος ρενίνης - αγγειοτενσίνης αλδοστερόνης στην χρόνια νεφρική νόσο;» Ρήγας Καλαϊτζίδης Νεφρολόγος Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Θεσ/νικη,

Διαβάστε περισσότερα

Νεφροπάθεια και Υπέρταση σε ασθενή με ΣΔ

Νεφροπάθεια και Υπέρταση σε ασθενή με ΣΔ Νεφροπάθεια και Υπέρταση σε ασθενή με ΣΔ Δημήτριος Β. Βλαχάκος Καθηγητής Παθολογίας - Νεφρολογίας Υπεύθυνος Νεφρολογικής Μονάδας Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «ΑΤΤΙΚΟΝ» 1/3 of the population are obese

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΝΙΔΙΠΙΝΗ: ΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Η ΜΑΝΙΔΙΠΙΝΗ: ΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ Η ΜΑΝΙΔΙΠΙΝΗ: ΕΝΑ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟ ΦΑΡΜΑΚΟ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ, ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΜΑΝΙΔΙΠΙΝΗ Αποκλείει τους L-type διαύλους Ca 2+, αλλά επίσης και τους T-type

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ

ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΝΟΣΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ, ΣΚΟΠΟΣ Η αρτηριακή υπέρταση αποτελεί ένα γνωστό παράγοντα κινδύνου για στεφανιαία νόσο. Η αποδεκτή τιμή της αρτηριακής

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και στόχοι της αντι τ ϋπε π ρ ε τ ρ α τ σ α ι σ κή κ ς ή θε θ ρ ε α ρ πε π ί ε ας

Αρχές και στόχοι της αντι τ ϋπε π ρ ε τ ρ α τ σ α ι σ κή κ ς ή θε θ ρ ε α ρ πε π ί ε ας Αρχές και στόχοι της αντιϋπερτασικής θεραπείας Η Συνύπαρξη Παραγόντων Κινδύνου Πολλαπλασιάζει τον Κίνδυνο Εµφάνισης Καρδιαγγειακών Συµβαµάτων Κάπνισµα Υπέρταση (ΣΠ 195 mmhg) x 1,6 x 4,5 x 3 x 16 x 6 x

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιμετώπιση της διαβητικής νεφροπάθειας

Η αντιμετώπιση της διαβητικής νεφροπάθειας Η αντιμετώπιση της διαβητικής νεφροπάθειας Χρήστος Σαμπάνης Διαβητολογικό Κέντρο Β` Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Α.Π.Θ. Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Διαβητική νεφροπάθεια περιστατικό Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτασικός 69 ετών με διαβητική νεφροπάθεια νοσηλεία για οξύ στεφανιαίο σύνδρομο για το οποίο θα κάνει προγραμματισμένη PCI

Υπερτασικός 69 ετών με διαβητική νεφροπάθεια νοσηλεία για οξύ στεφανιαίο σύνδρομο για το οποίο θα κάνει προγραμματισμένη PCI Υπερτασικός 69 ετών με διαβητική νεφροπάθεια νοσηλεία για οξύ στεφανιαίο σύνδρομο για το οποίο θα κάνει προγραμματισμένη PCI ΜΑΡΙΑ ΜΑΡΚΕΤΟΥ ΔΙΕΥΘ. ΕΣΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Conflict of interest:

Διαβάστε περισσότερα

Αζιλσαρτάνη: Ο νέος, ισχυρός ανταγωνιστής υποδοχέων αγγειοτασίνης ΙΙ. Μιχάλης Δούμας Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ GW University, Washington, DC

Αζιλσαρτάνη: Ο νέος, ισχυρός ανταγωνιστής υποδοχέων αγγειοτασίνης ΙΙ. Μιχάλης Δούμας Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ GW University, Washington, DC Αζιλσαρτάνη: Ο νέος, ισχυρός ανταγωνιστής υποδοχέων αγγειοτασίνης ΙΙ Μιχάλης Δούμας Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ GW University, Washington, DC Δήλωση συμφερόντων Τιμητικές αμοιβές από: Novartis, Menarini,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικοί στόχοι στο σακχαρώδη διαβήτη Τι μάθαμε από τις κλασσικές (DCCT-UKPDS) και νεότερες μελέτες (ACCORD-ADVANCE-VADT)

Θεραπευτικοί στόχοι στο σακχαρώδη διαβήτη Τι μάθαμε από τις κλασσικές (DCCT-UKPDS) και νεότερες μελέτες (ACCORD-ADVANCE-VADT) Θεραπευτικοί στόχοι στο σακχαρώδη διαβήτη Τι μάθαμε από τις κλασσικές (DCCT-UKPDS) και νεότερες μελέτες (ACCORD-ADVANCE-VADT) ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΡΥΛΑΚΗΣ EΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Α ΠΡΟΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ: ΥΠΕΡΛΙΠΙ ΑΙΜΙΑ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ: ΥΠΕΡΛΙΠΙ ΑΙΜΙΑ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ ΣΕ ΕΙ ΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ: ΥΠΕΡΛΙΠΙ ΑΙΜΙΑ ΕΛΕΝΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙ Η ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Β ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΤΤΙΚΟΝ Θέµατα προς συζήτηση Επιδηµιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ ΝΕΦΡΙΚΗ ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ. ΥΓΙΗΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΓΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΝΕΦΡΟΥΣ Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού Η Παγκόσμια Ημέρα Νεφρού εορτάζεται από το 2006 κάθε χρόνο τη δεύτερη Πέμπτη του Μαρτίου στοχεύοντας στην κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

«Με μικρο- και μακρολευκωματινουρία»

«Με μικρο- και μακρολευκωματινουρία» Κλινική προσέγγιση υπερτασικών ασθενών με νεφρολογικά προβλήματα «Με μικρο- και μακρολευκωματινουρία» Ρήγας Καλαϊτζίδης Νεφρολόγος Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων Αθήνα, 16ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Ουρικό οξύ: έχει κλινική σημασία;

Ουρικό οξύ: έχει κλινική σημασία; 3 η Συνάντηση Ειδικών σε θέματα καρδιομεταβολικών παραγόντων κινδύνου: αμφιλεγόμενα θέματα αιχμής ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ 2014 Ουρικό οξύ: έχει κλινική σημασία; Kυριάκος Δημητριάδης, MD, PhD, FESC Καρδιολόγος Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ

ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΔΟΥΒΟΓΙΑΝΝΗ Κ Λ Ι Ν Ι Κ Η Δ Ι Α Ι Τ Ο Λ Ο Γ Ο Σ - Δ Ι ΑΤ Ρ Ο Φ Ο Λ Ο Γ Ο Σ M S C, R D Περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2

Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Eίναι τελικά ο διαβήτης ισοδύναμο στεφανιαίας νόσου; Η αλήθεια για τον πραγματικό καρδιαγγειακό κίνδυνο στον ΣΔ τύπου 2 Σ. Θ. Λιάτης Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Διαβάστε περισσότερα

08/05/12 7. Θεραπεία (Ι) **

08/05/12 7. Θεραπεία (Ι) ** 08/05/12 7. Θεραπεία (Ι) ** Σκοπός Είδη θεραπευτικών μελετών Είναι τα αποτελέσματα της μελέτης έγκυρα; Είναι τα αποτελέσματα της μελέτης σημαντικά; Σχετικός και απόλυτος κίνδυνος Number Needed to Treat

Διαβάστε περισσότερα

ιαβητική νεφροπάθεια και υπέρταση

ιαβητική νεφροπάθεια και υπέρταση ιαβητική νεφροπάθεια και υπέρταση Μιχάλης ούμας Παθολόγος Β ΠΠ Κλινική ΑΠΘ Diabetic nephropathy Diabetic nephropathy is irreversible in humans No cases of recovery or cure have been reported in the literature

Διαβάστε περισσότερα

Π.ΓΙΑΜΑΛΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ

Π.ΓΙΑΜΑΛΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ Π.ΓΙΑΜΑΛΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ IDF Diabetes Atlas 5 th Ed. 2012 IDF Diabetes Atlas 5 th Ed. 2012 IDF Diabetes Atlas 5 th Ed. 2012 Τυχαίο δείγμα (mg/g Cr) Ούρα 24ωρου (mg/24h) Σε συγκεκριμένο χρόνο (μg/min) Φυσιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ

ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ: «Πώς επιτυγχάνω καλή ρύθμιση στις δύσκολες περιπτώσεις: Σχέδιο δράσης» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Δρ. Α. Μελιδώνης Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου Γ.Ν. Πειραιά «ΤΖΑΝΕΙΟ» Διαβητολογικό Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ,, Μαρτίου Νεφρός : Αίτιο και στόχος της Υπέρτασης. Ζεµπεκάκης Παντελής. Αν. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ. Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ.

ΑΘΗΝΑ,, Μαρτίου Νεφρός : Αίτιο και στόχος της Υπέρτασης. Ζεµπεκάκης Παντελής. Αν. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ. Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ. 13 ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρίας Υπέρτασης ΑΘΗΝΑ,, 8-108 Μαρτίου 2012 Νεφρός : Αίτιο και στόχος της Υπέρτασης Ζεµπεκάκης Παντελής Αν. Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚH ΥΠEΡΤΑΣΗ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΊ ΣΤOΧΟΙ ΜΕΤA ΤΗ ΜΕΛEΤΗ SPRINT ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΔΗΣ AN. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΙΝΙΚΗΣ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

ΑΡΤΗΡΙΑΚH ΥΠEΡΤΑΣΗ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΊ ΣΤOΧΟΙ ΜΕΤA ΤΗ ΜΕΛEΤΗ SPRINT ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΔΗΣ AN. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΙΝΙΚΗΣ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΤΗΡΙΑΚH ΥΠEΡΤΑΣΗ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΊ ΣΤOΧΟΙ ΜΕΤA ΤΗ ΜΕΛEΤΗ SPRINT ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΤΥΛΙΑΔΗΣ AN. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΙΝΙΚΗΣ ΓΝΘ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΗYPERTENSION GUIDELINES AHA/ACC/CDC ADVISORY ALGORITHM

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση της αντιυπερτασικής θεραπείας στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνησιμότητα ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2

Η επίδραση της αντιυπερτασικής θεραπείας στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνησιμότητα ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 Η επίδραση της αντιυπερτασικής θεραπείας στην καρδιαγγειακή νοσηρότητα και θνησιμότητα ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 Λιάμης Γεώργιος Αναπληρωτής Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Πρέπει η αντιπρωτεϊνουρική δράση να αποτελεί στόχο της αντιϋπερτασικής αγωγής;

Πρέπει η αντιπρωτεϊνουρική δράση να αποτελεί στόχο της αντιϋπερτασικής αγωγής; Πρέπει η αντιπρωτεϊνουρική δράση να αποτελεί στόχο της αντιϋπερτασικής αγωγής; Ρήγας Γ. Καλαϊτζίδης gg Νεφρολόγος, Επιμελητής Α ΕΣΥ, Νεφρολογική Κλινική Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το

Διαβάστε περισσότερα

ΓΣ Στεργίου. Κέντρο Υπέρτασης, Γ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Σωτηρία

ΓΣ Στεργίου. Κέντρο Υπέρτασης, Γ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Σωτηρία ΣΥΝΔΥΑΣΜΕΝΗ ΑΝΤΙΥΠΕΡΤΑΣΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ - 2010 ΓΣ Στεργίου Κέντρο Υπέρτασης, Γ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Νοσοκομείο Σωτηρία PROSPECTIVE STUDIES COLLABORATION Δεδομένα 1.000.000 αρρώστων 61 Mελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Μικροαλβουμινουρία. Δείκτης νεφρικής νόσου ή/και καρδιαγγειακών επιπλοκών;

Μικροαλβουμινουρία. Δείκτης νεφρικής νόσου ή/και καρδιαγγειακών επιπλοκών; Μικροαλβουμινουρία Δείκτης νεφρικής νόσου ή/και καρδιαγγειακών επιπλοκών; Αντώνης Αλαβέρας Διευθυντής Παθολόγος Γ Παθολογικό Τμήμα Γενικό Νοσοκομείο Κοργιαλένειο Μπενάκειο ΕΕΣ Μικροαλβουμινουρία Δείκτης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΝΤΙΟΥΔΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΤΝ ΓΝΝ ΔΡΑΜΑΣ

ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΝΤΙΟΥΔΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΤΝ ΓΝΝ ΔΡΑΜΑΣ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΝΤΙΟΥΔΗΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΜΤΝ ΓΝΝ ΔΡΑΜΑΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΒΗΤΗΣ στον αναπτυγμένο κόσμο Η κυριότερη αιτία Χρόνιας Νεφρικής Νόσου Η κυριότερη αιτία Τελικού Σταδίου ΧΝΝ ΔΙΑΒΗΤΗΣ στον αναπτυσσόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Αρτηριακή Υπέρταση Και Υψηλός Καρδιαγγειακός Κίνδυνος

Αρτηριακή Υπέρταση Και Υψηλός Καρδιαγγειακός Κίνδυνος Αρτηριακή Υπέρταση Και Υψηλός Καρδιαγγειακός Κίνδυνος Δημήτρης Π. Παπαδόπουλος-FESC Επιμελητής Καρδιολογικής Κλινικής Π.Γ.Ν.Α. «ΛΑΪΚΟ» Υπεύθυνος Αντιυπερτασικού Ιατρείου Clinical Hypertension Specialist

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαβητική νεφροπάθεια: η σημασία της αναστολής του άξονα ρενίνης αγγειοτενσίνης ΤΣΟΥΧΝΙΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ

Διαβητική νεφροπάθεια: η σημασία της αναστολής του άξονα ρενίνης αγγειοτενσίνης ΤΣΟΥΧΝΙΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ Διαβητική νεφροπάθεια: η σημασία της αναστολής του άξονα ρενίνης αγγειοτενσίνης ΤΣΟΥΧΝΙΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΟΣ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ Age-adjusted Percentage of U.S. Adults Who Were Obese or Who Had Diagnosed

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ

ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Β. ΚΩΤΣΗΣ MD, Ph.D, FESH ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΙΑΤΡΕΙΟΥ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ-24ΩΡΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ, Hypertension Excellence Centre of the European

Διαβάστε περισσότερα

Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Δεν έχω λάβει αμοιβή από οποιαδήποτε φαρμακευτική εταιρεία

Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων. Δεν έχω λάβει αμοιβή από οποιαδήποτε φαρμακευτική εταιρεία Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων Δεν έχω λάβει αμοιβή από οποιαδήποτε φαρμακευτική εταιρεία ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ Δρ. Γιαννάκης Στυλιανού ΘΕΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση ερευνητικού έργου

Παρουσίαση ερευνητικού έργου Παρουσίαση ερευνητικού έργου Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων B Καρδιολογική Κλινική Study of peripheral circulation in patients with Heart Failure 11/2/2016 Μπεχλιούλης Άρης, MD, PhD Kαρδιολόγος, Επιστημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ CONFLICT OF INTEREST ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Να καταγράψει τον επιπολασμό του καρδιαγγειακού κινδύνου σε υπερτασικούς ασθενείς υπό θεραπεία, που

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας

ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ. Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ Φανή Παπουλίδου Νεφρολόγος ΓΝ Καβάλας 1 δισεκατομμύριο άτομα έχουν υπέρταση 1,56 δισεκατομμύρια άτομα θα έχουν υπέρταση το 2025 639 εκ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα

ΙΔΡΥΜΑ. Θεσσαλονίκη, ύλα ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ, ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΔ ΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ & ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Chronic Renal Failure with Chronic Coronary Artery Disease Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και Χρόνια Στεφανιαία Νόσος

Chronic Renal Failure with Chronic Coronary Artery Disease Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και Χρόνια Στεφανιαία Νόσος Chronic Renal Failure with Chronic Coronary Artery Disease Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια και Χρόνια Στεφανιαία Νόσος I.Ν.Μπολέτης Νεφρολογική Κλινική & Μονάδα Μεταμόσχευσης Νεφρού, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ, ΓΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διατροφή

Εισαγωγή στη Διατροφή Εισαγωγή στη Διατροφή Ενότητα 9 η ΜΕΡΟΣ Β THE INTERNATIONAL OBESITY TASK FORCE (IOTF) Όνομα καθηγητή: Μ. ΚΑΨΟΚΕΦΑΛΟΥ Όνομα καθηγητή: Α. ΖΑΜΠΕΛΑΣ Τμήμα: Επιστήμης τροφίμων και διατροφής του ανθρώπου ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες υποκλινικές βλάβες πρέπει να αναζητούνται στα υπερτασικά άτομα; Η ταυτοποίησή τους αλλάζει την θεραπευτική μας στρατηγική;

Ποιες υποκλινικές βλάβες πρέπει να αναζητούνται στα υπερτασικά άτομα; Η ταυτοποίησή τους αλλάζει την θεραπευτική μας στρατηγική; Ποιες υποκλινικές βλάβες πρέπει να αναζητούνται στα υπερτασικά άτομα; Η ταυτοποίησή τους αλλάζει την θεραπευτική μας στρατηγική; Ι ω ά ν ν α Ε λ ε υ θ ε ρ ι ά δ ο υ Π α θ ο λ ό γ ο ς Α Π ρ ο π α ι δ ε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΕΣ. Διαγνωστική προσέγγιση

ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΕΣ. Διαγνωστική προσέγγιση ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΝΕΦΡΙΤΙΔΕΣ Διαγνωστική προσέγγιση Ιστορικό Κληρονομικό Ιστορικό Αντικειμενική εξέταση Προσεκτική γενική εξέταση των ούρων (Λευκ.ούρων) Εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας (GFR) Απεικονιστικός έλεγχος

Διαβάστε περισσότερα

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας

Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ο αποκλεισμός του άξονα ρενίνης ως βάση της συνδυαστικής θεραπείας Ευστράτιος Βαρσαμής Διευθυντής Β' Παθολογικής Κλινικής, Κωνσταντοπούλειο Νοσοκομείο «Αγία Όλγα» Αγγειοτασινογόνο Χυμάση Αγγειοτασίνη

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιµική # αγωγή σε ασθενείς µε Χρόνια Νεφρική Νόσο;

Υπολιπιδαιµική # αγωγή σε ασθενείς µε Χρόνια Νεφρική Νόσο; Υπολιπιδαιµική # αγωγή σε ασθενείς µε Χρόνια Νεφρική Νόσο; Νικόλαος Παπάνας Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Εξωτερικό Διαβητολογικό Ιατρείο Εξωτερικό Ιατρείο Διαβητικού Ποδιού Β Παθολογική Κλινική ΔΠΘ *

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης

Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης µιας κατάστασης 1st Workshop on Evidence Based Medicine Athens, 6-7 December 2003 Ελληνικό Ίδρυµα Καρδιολογίας & Εργ. Βιοστατιστικής, Τµήµατος Νοσηλευτικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Μέτρα Υπολογισµού του Κινδύνου εκδήλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Τ2 σακχαρώδη διαβήτη. Δρ. Δημήτρης Δημητρίου Παθολόγος-Διαβητολόγος Λεμεσός

Πρόληψη Τ2 σακχαρώδη διαβήτη. Δρ. Δημήτρης Δημητρίου Παθολόγος-Διαβητολόγος Λεμεσός Πρόληψη Τ2 σακχαρώδη διαβήτη Δρ. Δημήτρης Δημητρίου Παθολόγος-Διαβητολόγος Λεμεσός Εξέλιξη σακχαρώδη διαβήτη Το 50% των ΝΕΟΔΙΑΓΝΩΣΘΕΝΤΩΝ ασθενών έχουν εγκατεστημένες επιπλοκές Μίκρο - αγγειακές Μάκρο

Διαβάστε περισσότερα

«Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού»

«Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού» «Ο διαβητικός ασθενής στο φαρμακείο. Ένας χρόνιος ασθενής στα χέρια του/της φαρμακοποιού» Σακχαρώδης Διαβήτης (facts) Μια συνεχώς αυξανόμενη νόσος με πρόβλεψη εμφάνισης αυτής τα 3 εκατομμύρια ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών

2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών 26 2. Η Βαρύτητα Διαφόρων Γλυκαιμικών Δεικτών Νοσηλείας στην Λειτουργική Έκβαση του ΑΕΕ των Διαβητικών Ασθενών Β. Δραγουμάνος 1, Δ. Αθανασόπουλος 2, Ε. Φουστέρης 1, Δ. Αναστασόπουλος 2, Π. Φουρλεμάδης

Διαβάστε περισσότερα

IgA ACEI/ARB, ACEI/ARB. IgA ACEI/ARB. IgA. (P = 0.007) (1.5 g/d vs. 0.7 g/d,p = 0.008), 15.1%(95%CI:-18.7%~48.9%),

IgA ACEI/ARB, ACEI/ARB. IgA ACEI/ARB. IgA. (P = 0.007) (1.5 g/d vs. 0.7 g/d,p = 0.008), 15.1%(95%CI:-18.7%~48.9%), 2012 34 5 339 ACEI/ARB IgA * (ACEI/ARB)IgA 32 3 ACEI/ARB 0.5 g/d IgA 16 (20 mg/d) ACEI/ARB ACEI/ARB 1 4 8 12 6 9 1 9-43.6%[95% (CI):-71.2%~-16.1%] 15.1%(95%CI:-18.7%~48.9%) (P = 0.007) (1.5 g/d vs. 0.7

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Άλλα φάρμακα για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών: Εzetimibe / φιμπράτες / colesevelam / ω-3 λιπαρά οξέα

Άλλα φάρμακα για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών: Εzetimibe / φιμπράτες / colesevelam / ω-3 λιπαρά οξέα Άλλα φάρμακα για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών: Εzetimibe / φιμπράτες / colesevelam / ω-3 λιπαρά οξέα Ευάγγελος Ρίζος Παθολόγος Διαβητολόγος Επιμελητής Α ΠΓΝΙ Disclosures Speaker honoraria, consulting

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΠΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Δ. Κιόρτσης. Ενδοκρινολόγος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων

ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΠΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Δ. Κιόρτσης. Ενδοκρινολόγος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΡΟΠΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 1 Δ. Κιόρτσης Ενδοκρινολόγος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Ιωαννίνων Percentage with Diabetes Number with Diabetes (Millions) Number and Percentage of

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογικά. Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα

Επιδημιολογικά. Ηλίας Ν. Μυγδάλης. Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα ΕΤΟΣ Ι ΡΥΣΕΩΣ 1942 Επιδημιολογικά δεδομένα καρδιοαγγειακής νόσου στον σακχαρώδη διαβήτη Ηλίας Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκομείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα 22ο ΕτήσιοΣυνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ

ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΟΡΤΗΣ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ ΚΟΙΛΙΑΣ Αλέξανδρος Στεφανίδης Καρδιολόγος Α Καρδιολογικό τμήμα, Γ.Ν.Νίκαιας Παρουσίαση περιστατικού Ανδρας 60 ετών, εισάγεται λόγω ΟΠΟ. Ιστορικό ΑΥ, υπερλιπιδαιμίας

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση αρτηριακής υπέρτασης σε διαβητικούς ασθενείς σημεία αντιπαράθεσης. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας ΑΠΘ

Αντιμετώπιση αρτηριακής υπέρτασης σε διαβητικούς ασθενείς σημεία αντιπαράθεσης. Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας ΑΠΘ Αντιμετώπιση αρτηριακής υπέρτασης σε διαβητικούς ασθενείς σημεία αντιπαράθεσης Ηλιάδης Φώτης Λέκτορας ΑΠΘ 1 ο Περιστατικό Ασθενής 58 ετών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 και χωρίς εμφανείς εκδηλώσεις μακρο

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της συνδυασμένης αντιυπερτασικής αγωγής στη θεραπευτική αντιμετώπιση της καρδιαγγειακής νόσου

Ο ρόλος της συνδυασμένης αντιυπερτασικής αγωγής στη θεραπευτική αντιμετώπιση της καρδιαγγειακής νόσου Ο ρόλος της συνδυασμένης αντιυπερτασικής αγωγής στη θεραπευτική αντιμετώπιση της καρδιαγγειακής νόσου Αστέριος Καραγιάννης MD, FESH, FASA Καθηγητής Παθολογίας ΑΠΘ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο. Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν.

Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο. Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν. Διάρκεια διπλής αντιαιµοπεταλιακής αγωγής µετά από οξύ στεφανιαίο σύνδροµο Α. Ζιάκας, Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ ΑΣΠΙΡΙΝΗ - ΚΛΟΠΙΔΟΓΡΕΛΗ How do we treat ACS? Is prolonging

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της αντιρετροϊκής αγωγής στη νεφρική λειτουργία. Μαρία Χίνη Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Μονάδα Λοιμώξεων ΝΕΕΣ

Επίδραση της αντιρετροϊκής αγωγής στη νεφρική λειτουργία. Μαρία Χίνη Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Μονάδα Λοιμώξεων ΝΕΕΣ Επίδραση της αντιρετροϊκής αγωγής στη νεφρική λειτουργία Μαρία Χίνη Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Μονάδα Λοιμώξεων ΝΕΕΣ Δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων Εγκύκλιος ΕΟΦ 81867/19.11.2012 Κατά την τελευταία διετία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ 69 ΕΤΩΝ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΟΡΤΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ

ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ 69 ΕΤΩΝ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΟΡΤΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ 37 ο Πανελλήνιο Καρδιολογικό Συνέδριο ΑΘΗΝΑ 2016 ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΟΣ 69 ΕΤΩΝ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΟΡΤΟΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗ ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΕΙΡΗΝΗ Καρδιολόγος Μονάδα Υπέρτασης Α Πανεπιστηµιακή Καρδιολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Υπερτασική Νεφροσκλήρυνση

Υπερτασική Νεφροσκλήρυνση Υπερτασική Νεφροσκλήρυνση Παντελής Α. Σαραφίδης, MD, MSc, PhD Λέκτορας Νεφρολογίας Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Νεφρολογική Κλινική Α.Π.Θ., Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Υπέρταση και ΧΝΝ Το δίπολο When patients were

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός

Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Μεταβολικό Σύνδροµο (NCEP) -2ος ορισµός Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults. JAMA. 21;285:2486-2497. 2497. Σ ή Σάκχαρο >11 >11 mg% Τριγλυκερίδια >15

Διαβάστε περισσότερα

Περίπτωση ασθενούς µε ιδιαίτερα ανθεκτική υπέρταση επιτυχώς αντιµετωπισθείσα µε απονεύρωση νεφρικών αρτηριών

Περίπτωση ασθενούς µε ιδιαίτερα ανθεκτική υπέρταση επιτυχώς αντιµετωπισθείσα µε απονεύρωση νεφρικών αρτηριών Περίπτωση ασθενούς µε ιδιαίτερα ανθεκτική υπέρταση επιτυχώς αντιµετωπισθείσα µε απονεύρωση νεφρικών αρτηριών Α. Ζιάκας, Κ. Τσιούφης, Δ. Πέτρογλου, Θ. Γκόσιος, Λ. Λίλλης, Χ. Καρβούνης Π.Γ.Ν. ΑΧΕΠΑ, Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Circulation. 2014;129:e28-e292

Circulation. 2014;129:e28-e292 Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία Σταµάτης Σ. Μακρυγιάννης, Καρδιολόγος Σε ασθενείς µε νεφρική δυσλειτουργία 30-40% 13% πληθυσµού παρουσιάζουν νεφρική δυσλειτουργία (AHA για τις ΗΠΑ) 6% για τις ηλικίες

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση

Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις. συνάντηση Ομιλίες σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια-επιστημονικές συναντήσεις Τίτλος Reverse white coat effect Clinic and ambulatory blood pressure in acute stroke Αρτηριακή υπέρταση και νόσος των καρωτίδων Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Στατίνες και σακχαρώδης διαβήτης Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Σακχαρώδης διαβήτης και καρδιαγγειακός κίνδυνος Μετα-ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ, Αθήνα

Β Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ, Αθήνα Οι ανταγωνιστές του συστήματος ρενίνης-αγγειοτενσίνηςαλδοστερόνης βελτιώνουν τα επίπεδα του ενδοθηλιακού γλυκοκάλυκα και την αορτική σκληρία μετά από ένα έτος επιτυχούς αντιυπερτασικής αγωγής σε πρωτοδιαγνωσθέντες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Γενική Ιατρική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Γενική Ιατρική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Γενική Ιατρική Σακχαρώδης διαβήτης: πρωτογενής πρόληψη και πρόληψη των επιπλοκών Υπεύθυνη μαθήματος: Επίκ. Καθηγήτρια Α. Τατσιώνη Άδειες Χρήσης Το παρόν

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ

ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑ ΙΩΑΝΝΗΣ Ν ΒΛΑΣΕΡΟΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν. ΑΘΗΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ H χρόνια νεφρική ανεπάρκεια έχει σηµαντική επίπτωση στον γενικό πληθυσµό και είναι παρούσα σε µεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα