ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Το ΞΕΚΙΝΗΜΑ. Αισθάνεσαι τη ΔΥΝΑΜΗ; Η πρώτη ΥΛΗ. Μπορείς να δεις το ΦΩΣ; Ομιλείτε ελληνικά;... 8 Τα σκοτεινά χρόνια Αναγένηση...

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Το ΞΕΚΙΝΗΜΑ. Αισθάνεσαι τη ΔΥΝΑΜΗ; Η πρώτη ΥΛΗ. Μπορείς να δεις το ΦΩΣ; Ομιλείτε ελληνικά;... 8 Τα σκοτεινά χρόνια... 12 Αναγένηση..."

Transcript

1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το ΞΕΚΙΝΗΜΑ Ομιλείτε ελληνικά;... 8 Τα σκοτεινά χρόνια Αναγένηση O κόσμος του Γαλιλαίου To Σύμπαν του Νεύτωνα Αισθάνεσαι τη ΔΥΝΑΜΗ; Tι είναι η δύναμη; Είναι νόμος Μαθαίνουμε Φυσική με ορθοπεταλιά 26 Τι προκαλεί την τριβή; Πόσο γρήγορα τρέχεις; Δύναμη g Eνέργεια Πώς μεγαλώνει μια δύναμη; Πώς λειτουργεί το ποδήλατο; Πόσο γρήγορα πέφτεις; Πως πετάνε τα αεροπλάνα; Γιατί τα μπαλάκια του γκόλφ έχουν λακκάκια; 44 Το τέλειο σχήμα για το αυτοκίνητο Πώς αναπηδούν οι μπάλες; Μπορείς να κάνεις τον φακίρη; Η πρώτη ΥΛΗ Από τι είναι φτιαγμένη η ύλη; Τι υπάρχει μέσα στο άτομο; Γιατί τα μπαλόνια κολλάνε στον τοίχο; 58 Πειράματα που σοκάρουν Πώς δουλεύουν οι μαγνήτες; Αισθάνεσαι την έξαψη; Καταστάσεις της ύλης Τι σχήμα έχει η σταγόνα; Μπορείς να βαδίσεις σε κρέμα; Πώς σκάνε τα μπαλόνια; Μπορείς να δεις το ΦΩΣ; Μπορείς να δεις το φως; Τι χρώμα έχει το φως; Βλέπεις ουράνια τόξα σε φούσκες; Πότε είναι το φως αόρατο; Ο ουρανός είναι γαλανός Πόσο γοργό είναι το Φως; Μπορείς να τρέξεις με την ταχύτητα του φωτός; 88 Βιογραφίες Γλωσσάρι Index... 96

2 Αυτό είναι Φυσική Μα τι λες; Δεν έχει εφευρεθεί ακόμη Το ΞΕΚΙΝΗΜΑ Ο άνθρωπος χρησιμοποιούσε τη Φυσική από εδώ που τα λέμε, από πάντα. Τη χρησιμοποιούσε για να σπρώχνει μαμούθ στο γκρεμό, για ν ανάβει φωτιά, για να πετάει το δόρυ του Επομένως εμείς οι άνθρωποι ήμασταν ανέκαθεν εξαιρετικοί στη Φυσική. Ωστόσο, δεν ξέραμε εξίσου καλά γιατί τα πράγματα δουλεύουν έτσι. Γιατί δηλαδή μετά την εκτόξευσή του το δόρυ ταξιδεύει σε καμπύλη τροχιά; Πώς η φωτιά τσουρουφλίζει τα χέρια μας και μαγειρεύει το φαγητό μας; Και γιατί ένα μαμούθ πέφτει από τον γκρεμό; Οι πρώτες απαντήσεις ήρθαν μόνο όταν αρχίσαμε να εκτελούμε πειράματα και μετρήσεις. Για να δούμε πως άρχισαν όλα αυτά, πρέπει να ταξιδέψουμε χρόνια πίσω. 7

3 Το ξεκίνημα Ομιλείτε ελληνικά; Από πολύ-πολύ παλιά, οι άνθρωποι στηρίζονταν σε προλήψεις και μύθους για να εξηγήσουν τον κόσμο. Όμως όλα αυτά άλλαξαν χρόνια πριν στην Ελλάδα, όπου οι παλιές δοξασίες ξέπεσαν και οι άνθρωποι αποφάσισαν να εξετάζουν τα πάντα από την αρχή. Ήταν αν θέλετε τα εγκαίνια της επιστήμης. τό Εντυπωσιακό ήλεκτρό ΟΙ Έλληνες ήταν περισσότερο φιλόσοφοι παρά επιστήμονες. Είχαν υπέροχες ιδέες, αλλά σπάνια εκτελούσαν πειράματα για να τις ελέγξουν. Μα και πάλι κατόρθωσαν να προχωρήσουν σε επιστημονικές ανακαλύψεις (όπως ο ηλεκτρισμός) πριν το 600 π.χ. Γνώριζαν πως το ορυκτό ήλεκτρο μπορεί να έλξει πούπουλα αν τριφτεί με μάλλινο ύφασμα. Σκέτη μαγεία Ήλεκτρο (κεχριμπάρι) Η λέξη «ηλεκτρισμός» προέρχεται από το ήλεκτρο, την ελληνική λέξη για το κεχριμπάρι. Γιατί οι ελέφαντες πεφτόυν πιο γρήγορα; πεσmενα φτερα Ένας από τους πρώτους που στοχάστηκαν για τη βαρύτητα ήταν ο Έλληνας φιλόσοφος Αριστοτέλης. Παρατήρησε πως οι πέτρες πέφτουν πιο γρήγορα από τα φτερά και κατέληξε (χωρίς να το ελέγξει) πως τα βαρύτερα σώματα πέφτουν γρηγορότερα. Δεν ήταν σωστό, αλλά έπρεπε να περάσουν χρόνια πριν εκτελέσει κάποιος ένα πείραμα για να το ελέγξει. Ομιλείτε ελληνικά; Aριστοτέλης Όπως πολλοί στοχαστές και επιστήμονες, ο Αριστοτέλης ήταν λίγο εκκεντρικός. Μιλούσε με επιτηδευμένη προφορά και ασχολούνταν υπερβολικά με το ντύσιμο και την κόμμωσή του. Δεν ήταν ιδιαίτερα καλός στη Φυσική, αλλά επειδή ήταν ευφυέστατος σχεδόν σε όλα τα άλλα, οι ιδέες του άντεξαν για αιώνες. AριστότΕλήσ π.χ. 600 π.χ. 400 π.χ. 350 π.χ. Φωτιά mαγνήτικεσ σόλεσ Σύμφωνα με το μύθο, ένας Έλληνας βοσκός, ο Μάγνης, ανακάλυψε τη δύναμη του μαγνητισμού όταν το πόδι του κόλλησε σε ένα βράχο από μαγνητίτη που έλκυε τα καρφιά στα σανδάλια του. Οι Έλληνες θεώρησαν πως ο μαγνητίτης περιείχε ένα «πνεύμα» που τραβούσε το σίδηρο. τι Ειναι ή υλή; Οι Έλληνες ανέπτυξαν τη θεωρία, χωρίς όμως να έχουν αποδείξεις, ότι τα πάντα αποτελούνται από άτομα: σωματίδια τόσο μικροσκοπικά που δεν κόβονται άρα δεν μπορεί να υπάρξει τίποτα μικρότερο. Θεωρούσαν επίσης πως το σχήμα των ατόμων εξηγούσε τις ιδιότητές τους: τα άτομα της φωτιάς ήταν αιχμηρά, ενώ του νερού πιο στρογγυλά. Γη Νερό "#$% Μή σταmατασ Ο Αριστοτέλης προσπάθησε να βρει πώς οι δυνάμεις κινούν τα σώματα. Θεώρησε ότι για να κινείται συνεχώς ένα σώμα πρέπει να του ασκείται διαρκώς δύναμη. Όχι: μόλις αρχίσει ένα σώμα να κινείται, δε σταματά αν δεν το εμποδίσει η τριβή ή κάποια άλλη δύναμη. 8 9

4 Το ξεκίνημα Ομιλείτε ελληνικά; ευρηκα Ο ευφυέστερος των Ελλήνων ήταν ο Αρχιμήδης, που κάποτε όταν έλυσε ένα δύσκολο πρόβλημα πετάχτηκε από το μπάνιο του και τρέχοντας γυμνός κραύγαζε «Εύρηκα» Ο βασιλιάς των Συρακουσών τού ζήτησε να βρει αν το νέο του στέμμα ήταν από καθαρό χρυσό, αλλά χωρίς να το καταστρέψει και ο Αρχιμήδης έλυσε το γρίφο στο μπάνιο του. Θα μετρούσε τον όγκο του στέμματος βυθίζοντάς το στο νερό και παρατηρώντας πόσο θα ανέβαινε η στάθμη. Αν χρυσός ίσου βάρους είχε τον ίδιο όγκο, το στέμμα ήταν γνήσιο. Όπως όμως απέδειξε, ήταν κίβδηλο και ο χρυσοχόος εκτελέστηκε ςτο κεντρο Όλοι πίστευαν πως η Γη είναι επίπεδη, όμως οι ευφυείς Έλληνες όχι μόνο αντιλήφθηκαν ότι είναι σφαιρική αλλά υπολόγισαν και το μέγεθός της μετρώντας τη σκιά αντικειμένων σε διαφορετικούς τόπους. Δε γνώριζαν όμως ότι η Γη περιστρέφεται κι έτσι αιτιολόγησαν την κίνηση του Ήλιου και των άστρων με την περιστροφή τους γύρω από τη Γη. Πίστευαν, έτσι, πως η Γη ήταν στο κέντρο του Σύμπαντος: μια ιδέα που ίσχυσε για αιώνες. Σύμφωνα με τους ελληνικούς μύθους, ο θεός Άτλας υποβάσταζε το Σύμπαν. ουρανιες ςφαιρες Εφόσον ο Ήλιος, τα άστρα και οι πλανήτες γύριζαν γύρω από τη Γη, οι Έλληνες θεώρησαν ότι το Σύμπαν στηριζόταν σε σφαίρες. Φαντάστηκαν πως κάθε πλανήτης ήταν τοποθετημένος σε μια γιγαντιαία σφαίρα που γύριζε γύρω από τη Γη, με όλα τα άστρα βαλμένα σε μια πελώρια σφαίρα έξω από αυτή των πλανητών. Έτσι προέβλεπαν την ανατολή και δύση των πλανητών, αν και έπρεπε να προσθέτουν συνεχώς νέες μικρότερες σφαίρες για να έχουν σωστά αποτελέσματα. Ωστόσο, το σύστημα αυτό λειτουργούσε τόσο καλά που χρειάστηκαν δύο χιλιετίες για να αντικατασταθεί Αφροδίτη Σελήνη Γη Ερμής Ήλιος 250 Π.χ. 240 Π.χ. 150 Π.χ. 50 μ.χ. Με έναν μακρύ μοχλό μπορώ να σηκώσω τα πάντα Πολεmικες mηχανες Ο Αρχιμήδης ήταν λαμπρός εφευρέτης. Επινόησε τους μοχλούς που πολλαπλασιάζουν τις δυνάμεις και κατασκεύασε πολεμικές μηχανές. Μια από αυτές ήταν ένας τεράστιος ξύλινος γερανός με ένα γάντζο στην άκρη: σήκωνε τα πλοία από τη θάλασσα και, στριφογυρίζοντάς τα, τα διέλυε πάνω στα βράχια αρχιmηδης Π.χ. Τρελος εφευρετης Ένας από τους ύστερους Έλληνες φιλοσόφους και εφευρέτες ήταν ο Ήρων. Έφτιαξε απίθανες συσκευές: μηχανικά πουλιά που κελαηδούσαν, οδόμετρο για άρματα, έναν χειροκίνητο καταπέλτη και την πρώτη μηχανή αυτόματης πώλησης με κέρματα Ο Ήρων κατάλαβε πως ο αέρας είναι ύλη και ανακάλυψε πως μπορεί να τον συμπιέζει γεγονός που τον οδήγησε να πιστεύει ότι αποτελείται από άτομα. 10 Οι Έλληνες θεωρούσαν τους πλανήτες και τα άστρα κολλημένα σε τεράστιες γυάλινες σφαίρες 11

5 Αισθάνεσαι τη δύναμη; Είναι νόμος Είναι NOMOΣ Ενώ μελετούσε πώς η βαρύτητα καθορίζει την κίνηση των πλανητών, ο Νεύτων ανακάλυψε τρεις νόμους που περιγράφουν την επίδραση των 1 2 και ισχύουν σχεδόν για τα πάντα, από δυνάμεων στην κίνηση. Αυτοί οι «νόμοι της κίνησης» οδήγησαν στην ίδρυση της επιστήμης της Φυσικής τους ψύλλους έως τις μπάλες και από τα άτομα έως τους πλανήτες. Ένα σώμα που δεν το τραβά ή δεν το σπρώχνει καμία δύναμη κινείται σε ευθεία γραμμή με σταθερή ταχύτητα ή μένει ακίνητο. Οι δυνάμεις επιταχύνουν τα σώματα. Όσο μεγαλύτερη η δύναμη και ελαφρύτερο το σώμα, τόσο μεγαλύτερη είναι η επιτάχυνση. με άλλα λόγια Αν αφήσεις να κινηθεί ένα καλάθι του σούπερ μάρκετ, συνεχίζει να κινείται ευθύγραμμα έως ότου χτυπήσει πάνω σε κάτι. Ο νόμος σχετίζεται με την αδράνεια. Είναι απλή λογική ότι ένα σώμα παραμένει ακίνητο έως ότου κάτι το σπρώξει, αλλά τι συμβαίνει με το δεύτερο μέρος του νόμου; Με την καθημερινή μας εμπειρία τα σώματα δε συνεχίζουν να κινούνται για πάντα με σταθερή ταχύτητα επιβραδύνουν και σταματούν. Αυτό οφείλεται στην τριβή και σε άλλες δυνάμεις. Αν όμως μειώσεις την τριβή φορώντας για παράδειγμα πατίνια ή κινούμενος στο Διάστημα, ο πρώτος νόμος του Νεύτωνα δουλεύει πολύ καλύτερα. με άλλα λόγια Είναι ευκολότερο να επιταχύνεις ένα ελαφρύ αγωνιστικό ποδήλατο σε σχέση με μια νταλίκα. Αυτός ο νόμος μάς λέει τι συμβαίνει όταν σπρώχνεις κάτι. Στην καθημερινή γλώσσα, «επιτάχυνση» σημαίνει αύξηση της ταχύτητας αυτό που συμβαίνει αν σπρώξεις κάτι μπροστά. Όσο λιγότερο ζυγίζεις εσύ και το ποδήλατό σου, τόσο ευκολότερο είναι να επιταχυνθείς. Στη Φυσική, ο όρος επιτάχυνση δε σημαίνει μόνο αύξηση της ταχύτητας αλλά οποιαδήποτε αλλαγή από την ακινησία ή την κίνηση σε ευθεία γραμμή με σταθερή ταχύτητα. Έτσι, όταν τραβάς το φρένο για να μειώσεις την ταχύτητά σου, η δύναμη της τριβής σού δίνει αρνητική επιτάχυνση: δηλαδή σε επιβραδύνει. 3 Κάθε δράση έχει μία ίση και αντίθετη αντίδραση. με άλλα λόγια Όταν ένας πύραυλος στέλνει καυσαέρια προς τα πίσω, αυτά τον σπρώχνουν εμπρός εκτοξεύοντάς τον στο Διάστημα. Ο Νεύτωνας κατάλαβε πως οι δυνάμεις (τις αποκαλούσε «δράσεις») υπάρχουν πάντα σε ζεύγη. Αν ένα σώμα σπρώχνει ένα άλλο, το δεύτερο αντιδρά σπρώχνοντας πίσω με ίση δύναμη. Οι δυνάμεις είναι ίσες, αλλά τα αποτελέσματά τους δεν είναι απαραίτητα τα ίδια. Αν πετάξεις μια μπάλα, η μπάλα σπρώχνει το χέρι σου πίσω αλλά μόνο η μπάλα εκτοξεύεται. Αν σπρώξεις απότομα με τα πόδια σου το έδαφος, αυτό θα σε σπρώξει αντίθετα και θα πετάξεις στον αέρα: πηδάς. Την ίδια στιγμή, η δύναμη από τα πόδια σου σπρώχνει προς τα κάτω ολόκληρο τον πλανήτη οκέι, όχι και πολύ 24 25

6 Αισθάνεσαι τη δύναμη; Μαθαίνουμε Φυσική... με Μαθαίνουμε Φυσική με ορθοπεταλιά ορθοπεταλιά Για να καταλάβεις τους νόμους του Νεύτωνα, δεν έχεις παρά να πας μια βόλτα με το ποδήλατό σου. 1 Φύγαμε στην αρχή, το ποδήλατό σου είναι ακίνητο: δεν ασκείται συνολικά καμιά δύναμη επάνω του. Ο πρώτος νόμος του Νεύτωνα σε εφαρμογή. Όταν αρχίσεις πεντάλ, εφαρμόζεις δύναμη και το ποδήλατο επιταχύνεται υπακούοντας στον δεύτερο νόμο. Αν το ποδήλατο είναι ελαφρύ, θα επιταχυνθεί πιο εύκολα: επίσης λόγω του δεύτερου νόμου. 2 κατηφοριές κατεβαίνοντας μια πλαγιά, σε επιταχύνει μια επιπλέον δύναμη: η βαρύτητα. Πηγαίνεις όλο και πιο γρήγορα χωρίς να κάνεις πεντάλ πηγαίνεις τόσο γρήγορα που χρειάζεται να πατήσεις φρένο. Τα φρένα εφαρμόζουν στους τροχούς και τους επιβραδύνουν με τη δύναμη της τριβής. Ασκώντας δύναμη ή δύναμη που ωθεί το ποδήλατο προέρχεται από τα πόδια σου: τα πεντάλ, η αλυσίδα και τα γρανάζια τη μεταδίδουν στον πίσω τροχό, που σπρώχνει το έδαφος καθώς γυρίζει. Τα μηχανικά μέρη μετατρέπουν τη μικρή κίνηση των ποδιών σου σε πολύ μεγαλύτερη, αυτή του λάστιχου των τροχών. 3 Βουτιές Οχ Πάτησες πολύ δυνατά τα φρένα γιατί το ποδήλατο σταμάτησε, αλλά εσύ συνέχισες. ή αδράνεια κράτησε το σώμα σου σε κίνηση σε ευθεία τροχιά και πέρασες πάνω απ το τιμόνι. υπεύθυνος για το πάθημά σου είναι ο πρώτος νόμος του Νεύτωνα. Ανέβα πάλι και συνέχισε 4 Χωρίς πεντάλ Όταν φτάσεις στους πρόποδες, σταματάς να επιταχύνεσαι αλλά δε χρειάζεται να κάνεις πεντάλ. Το ποδήλατο κινείται με σταθερή ταχύτητα λόγω του πρώτου νόμου του Νεύτωνα τώρα η αδράνεια τού ποδηλάτου και του σώματός σου συμμαχούν. στο ίσιωμα καθώς κινείσαι χωρίς πεντάλ στο ίσιωμα, επιβραδύνεις. Ωστόσο, ο πρώτος νόμος του Νεύτωνα ορίζει πως τα αντικείμενα συνεχίζουν να κινούνται με σταθερή ταχύτητα εκτός αν ασκείται κάποια δύναμη επάνω τους. Είναι πάλι η τριβή, μα τώρα προέρχεται κυρίως από τον αέρα που αντιστέκεται στην κίνησή σου: κάνε πεντάλ για να την εξουδετερώσεις. Ανηφοριές Τώρα η βαρύτητα εμποδίζει την κίνηση του ποδηλάτου και σε επιβραδύνει λόγω του δεύτερου νόμου του Νεύτωνα. ή βαρύτητα εδώ είναι πιο ισχυρή από την αντίσταση του αέρα και θέλεις πολλή δύναμη στο πεντάλ για να εξουδετερώσεις και τις δυο. στροφές Ο δρόμος στρίβει, κι έτσι στρίβεις κι εσύ το τιμόνι. σύμφωνα με τον πρώτο νόμο, πρέπει να συνεχίζεις να κινείσαι ευθύγραμμα αν δεν υπάρχει δύναμη επομένως, πού είναι η δύναμη; Είναι η τριβή μεταξύ του δρόμου και των τροχών. Όταν στρίβεις είναι μεγαλύτερη από τη μια πλευρά και έτσι σε σπρώχνει προς την άλλη. σπρώχνοντας και ο τρίτος νόμος; Πού είναι; Αυτός εξηγεί τη λειτουργία του ποδηλάτου. καθώς περιστρέφεις τον τροχό, το λάστιχό του εφαρμόζει στο έδαφος και το σπρώχνει πίσω. Το έδαφος αντιδρά σπρώχνοντας εμπρός και Ο αέρας αντιστέκεται Αυτό που κυρίως σε επιβραδύνει όταν κινείσαι στο οριζόντιο επίπεδο είναι η αντίσταση του αέρα μια πολύπλοκη μορφή τριβής. Το σκυφτό σώμα, τα λεία ρούχα και το ειδικά σχεδιασμένο κράνος βοηθούν στη δραστική της μείωση. κινεί το ποδήλατο Θα υπακουσεισ στους νόμους μου Και πρώτα-πρώτα να φορέσεις κράνος ποτέ δεν ξέρεις πότε θα κάνεις μια ωραία βουτιά 7 8

7 Αισθάνεσαι τη δύναμη; Eνέργεια 34 ΜοΡφΕΣ ΕνΕΡγΕΙΑΣ? Η δυναμική ενέργεια αποθηκεύεται όταν σηκώνεις ένα βάρος, παραμορφώνεις ένα ελατήριο ή τεντώνεις ένα λάστιχο. Η χημική ενέργεια αποθηκεύεται στα μόρια. Οι τροφές, η βενζίνη και άλλα καύσιμα είναι πλούσια σε χημική ενέργεια. Ένα κινούμενο σώμα έχει κινητική ενέργεια που αυξάνει με την ταχύτητά του. Το φως είναι ενέργεια που τρέχει με ασύλληπτη ταχύτητα. Σχεδόν όλη η ενέργεια που χρησιμοποιούμε έρχεται από τον Ήλιο. Η θερμότητα οφείλεται στην ταλάντωση των ατόμων. Όσο θερμότερο ένα σώμα, τόσο ταχύτερα ταλαντώνονται τα άτομά του. Η ηλεκτρική είναι μια μορφή ενέργειας που μπορεί να ταξιδεύει μέσα από καλώδια με μικρές απώλειες. Η σκοτεινή ενέργεια είναι μια μυστηριώδης μορφή ενέργειας που διαστέλλει το Σύμπαν. Η πυρηνική ενέργεια απελευθερώνεται όταν διασπώνται ή συντήκονται οι πυρήνες των ατόμων, όπως στην έκρηξη ατομικής βόμβας. ΕΝΕΡΓΕΙΑ Δεν υπάρχουν δυνάμεις χωρίς ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Στην ενέργεια οφείλεται το γεγονός ότι μια δύναμη σπρώχνει ή τραβά ένα σώμα. Χωρίς ενέργεια δε θα συνέβαινε τίποτα στο Σύμπαν. ΜΕΤΑΤΡΕΠονΤΑΣ ΤΗν ΕνΕΡγΕΙΑ Ένας από τους νόμους της Φυσικής λέει ότι η ενέργεια δε χάνεται, αλλά μετατρέπεται σε άλλη μορφή όταν τη χρησιμοποιούμε. Η ενέργεια που χρησιμοποιείς για να κάνεις ποδήλατο προέρχεται από τις πυρηνικές αντιδράσεις στον Ήλιο. Για να φτάσει στο ποδήλατό σου έχει υποστεί μετατροπές σε διάφορες μορφές Φωτεινή ενέργεια Η ενέργεια εκπέμπεται από τον Ήλιο σε μορφή φωτεινής και θερμικής. Μεγιστοποίησε τη δυναμική σου ενέργεια Η αποθηκευμένη ενέργεια καλείται και δυναμική. Καθώς σκαρφαλώνεις στο «λόφο» τού ρολερκόστερ, αυξάνεται η δυναμική σου ενέργεια. Όταν τρέχεις στην πλαγιά, η δυναμική ενέργεια μετατρέπεται σε κινητική κι έτσι τρέχεις όλο και πιο γρήγορα. Τα φυτά συλλέγουν τη φωτεινή ενέργεια και την αποθηκεύουν με μορφή χημικής. Έχω μέγιστη δυναμική ενέργεια ΠΩΣ ΛΕΙΤουΡγΕΙ Η ΕνΕΡγΕΙΑ; Η ενέργεια συμπεριφέρεται όπως τα χρήματα, που τα αποταμιεύεις ή τα ξοδεύεις. Η ενέργεια που αποθηκεύεται δεν προκαλεί τίποτα, αλλά έχει τη δυνατότητα, το δυναμικό, να δημιουργήσει. Όταν χρησιμοποιείται, όπως και με τα χρήματα, κερδίζεις κάτι σε ανταπόδοση της χρήσης της το φως από το φακό, αλλά σου μένει λιγότερο αποταμιευμένο ποσό. Η τροφή περικλείει χημική ενέργεια που δημιούργησαν τα φυτά. ΨΩΜΙ Χημική ενέργεια Έχω μέγιστη κινητική ενέργεια Οι λόφοι στο ρολερκόστερ χαμηλώνουν γιατί μέρος της κινητικής ενέργεια χάνεται λόγω των τριβών. Όταν κινείσαι, οι μύες μετατρέπουν τη χημική ενέργεια σε κινητική. Το σώμα σου αποθηκεύει (ως λίπος και άλλες ουσίες) τη χημική ενέργεια από την τροφή. Κινητική ενέργεια Σώνεται η ενέργειά μου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ Πώς μετράμε την ενέργεια; Η ενέργεια μετριέται σε joule (τζάουλ). Ένα τζάουλ είναι περίπου ίσο με την ενέργεια που απαιτείται για να σηκώσεις 1 μήλο κατά 1 μέτρο. Μια λάμπα καταναλώνει περίπου 100 joule/δευτ., ένας σπρίντερ και ένα αμάξι Μία τάρτα κεράσι περιέχει τζάουλ αρκετά για να κινηθεί ένα αμάξι επί 20 δευτερόλεπτα ή να σηκωθούν μήλα κατά 1 μέτρο Από πού προέρχεται η ενέργεια; Όταν ανάβεις το φως, την τηλεόραση ή οδηγείς αυτοκίνητο, χρησιμοποιείς ενέργεια. Το μεγαλύτερο μέρος τής ενέργειας που χρησιμοποιούμε προέρχεται από ορυκτά καύσιμα που καίγονται σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας. Τα ορυκτά καύσιμα είναι μη ανανεώσιμη μορφή ενέργειας, γιατί κάποια στιγμή θα εξαντληθούν. Άλλες μορφές, όπως η ηλιακή ενέργεια, καλούνται ανανεώσιμες: υπάρχει άπειρο απόθεμα. E = mc 2 Όταν εκρήγνυται μια πυρηνική βόμβα, μέρος της ύλης μετατρέπεται σε καθαρή ενέργεια. Η διάσημη εξίσωση του Αϊνστάιν μάς πληροφορεί για το ακριβές ποσό της ενέργειας (Ε) που εκλύεται. Για να την υπολογίσουμε σε τζάουλ, πολλαπλασιάζουμε τη μάζα (m) με έναν τεράστιο αριθμό: το τετράγωνο της ταχύτητας του φωτός (c2). Το ποσό είναι τεράστιο

8 Αισθάνεσαι τη δύναμη; Γιατί τα μπαλάκια του ΓΚΟΛΦ έχουν λακκάκια; Ενώ τα αεροπλάνα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο λεία και αεροδυναμικά, το αντίθετο συμβαίνει με το μπαλάκι του γκολφ. Τα 300 λακκάκια προσφέρουν έως και τρεις φορές μακρύτερη πτήση σε σχέση με τη λεία επιφάνεια. Και νά πώς Κάν το όπως ο ΜΠΕΚΑΜ Γιατί τα μπαλάκια του γκολφ έχουν λακκάκια; Ένας ποδοσφαιριστής μπορεί όχι μόνο να καμπυλώσει την τροχιά της μπάλας αλλά να την κλοτσήσει με τέτοιο τέτοιο τρόπο ώστε να μπει στα δίχτυα στρίβοντας την τελευταία στιγμή. Το μυστικό είναι το ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΜΑΓΚΝΟΥΣ. Πλατιά ζώνη στροβιλισμών του αέρα Τα λακκάκια «αγριεύουν» τον αέρα που περνά κοντά στο μπαλάκι. Χωρίς να γνωρίζουμε τη διαδικασία με ακρίβεια, ο αέρας παγιδεύεται για λίγο στην επιφάνεια πριν διαφύγει, με αποτέλεσμα η ζώνη της τυρβώδους ροής να είναι στενότερη άρα και μικρότερη η αντίσταση του αέρα. Τροχιά Only balls with evenly spaced dimples are allowed in golf. Uneven patterns are banned because they can make the ball fly too well Στενή ζώνη στροβιλισμών του αέρα Ροή του αέρα Ο αέρας απομακρύνεται από την επιφάνεια Τροχιά Η αντίσταση του αέρα που επιβραδύνει μια μπάλα προκαλείται από την τριβή και από τη λεγόμενη ΤΥΡΒΩΔΗ ΡΟΗ: έχει πολλές περιδινήσεις που αφαιρούν την κινητική ενέργεια από τη μπάλα και την επιβραδύνουν. Μια λεία μπάλα δημιουργεί μεγάλη περιοχή τυρβώδους ροής πίσω της, χάνοντας πολλή ενέργεια. Ο αέρας παγιδεύεται στην επιφάνεια 5. Επειδή η πίεση του αέρα είναι μεγαλύτερη στη δεξιά πλευρά, η μπάλα ωθείται προς τα αριστερά και η τροχιά της καμπυλώνεται. ΓΚΟΛ 4. Στην πλευρά αυτή, το περιστρεφόμενο στρώμα κινείται μαζί με τον εξωτερικό αέρα και μειώνεται η πίεση. Στις υψηλές ταχύτητες η τροχιά της μπάλας μόλις που καμπυλώνεται, ενώ στις χαμηλές η καμπύλη είναι έντονη. Ένας προικισμένος παίκτης μπορεί να ελέγξει την καμπύλη συνδυάζοντας την περιστροφή («φάλτσο») και την ταχύτητα, έτσι ώστε η μπάλα να κινείται σχεδόν ευθύγραμμα και ξαφνικά, στο τέλος της τροχιάς της και καθώς ελαττώνεται η ταχύτητά της, να στρίβει προς τα δίχτυα. 3. Στην πλευρά αυτή, το περιστρεφόμενο στρώμα αέρα κινείται αντίθετα από τον εξωτερικό αέρα και αυξάνεται η πίεση. 2. Η περιστρεφόμενη μπάλα συγκρατεί ένα στρώμα αέρα στην επιφάνειά της που περιστρέφεται μαζί της. 1. Ο παίκτης κλοτσά με φάλτσο για να αναγκάσει τη μπάλα σε περιστροφή. Πώς δουλευει mια ςφαιρα; Αυτή η απίστευτα υψηλής ταχύτητας φωτογραφία αποκαλύπτει τι συμβαίνει στον αέρα καθώς μια σφαίρα εγκαταλείπει το στόμιο της κάννης του όπλου. Κινούμενη με ταχύτητα μεγαλύτερη του ήχου (υπερηχητική), η σφαίρα αφήνει πίσω της ένα ίχνος σχήματος V και ένα σφαιρικό κρουστικό κύμα το ΜΠΑΜ γεμάτο με καπνό από την έκρηξη της πυρίτιδας. Οι κάννες έχουν στο εσωτερικό τους ελικοειδείς αυλακιές που προκαλούν την περιστροφή της σφαίρας, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη αδράνεια (τη γυροσκοπική αδράνεια) που μειώνει την καμπύλωση της τροχιάς της. Η περιστρεφόμενη σφαίρα ακολουθεί σχεδόν ευθεία τροχιά. Αν και μικροσκοπικά, τα βλήματα των όπλων έχουν εκπληκτικά μεγάλη κινητική ενέργεια λόγω της ταχύτητάς τους (ξεπερνά τα χμ. την ώρα). Αυτή τα κάνει τόσο επικίνδυνα

9 Η πρώτη ύλη Τι υπάρχει μέσα στο άτομο; Τι υπάρχει μέσα στο ΑΤΟΜΟ; Μέσα στο άτομο ζει μια ποικιλία μικρότερων σωματιδίων: ένας παράξενος κόσμος, όπου οι νόμοι της Φυσικής για την καθημερινή ζωή δεν ισχύουν. Ηλεκτρόνιό Τα ηλεκτρόνια στριφογυρίζουν στον πυρήνα χάρη στην ελκτική του δύναμη. Νομίζαμε ότι περιστρέφονταν όπως οι πλανήτες, μα η πραγματικότητα είναι πιο παράξενη. Το ηλεκτρόνιο δεν είναι ποτέ ακριβώς σε μια θέση κάποια χρονική στιγμή: υπάρχει σ όλες τις θέσεις ταυτόχρονα ως νέφος πιθανότητας. Ακόμη πιο παράξενη είναι η δυνατότητά του να αλλάζει τροχιές χωρίς να διασχίζει το χώρο: με ένα «κβαντικό άλμα». νετρόνιό Τα νετρόνια μοιάζουν με τα πρωτόνια αλλά δεν έχουν φορτίο και μετατρέπονται σε πρωτόνια εκπέμποντας ένα ηλεκτρόνιο για να μείνουν θετικά φορτισμένα. Τα περισσότερα άτομα έχουν περίπου ίσο αριθμό πρωτονίωννετρονίων, αλλά στα μεγάλα άτομα έχουμε περίσσεια νετρονίων για πιο ισχυρή πυρηνική δύναμη (αυτή συγκρατεί και τα πρωτόνια). Έξω από τον πυρήνα το νετρόνιο «ζει» μόλις 886 δευτ.: μετά διασπάται. ΠυρΗνας Ο πυρήνας είναι το κέντρο του ατόμου: εκεί συγκεντρώνεται σχεδόν όλη η μάζα του. Είναι τρομερά μικροσκοπικός: πιάνει μόλις το ένα χιλιοστό του δισεκατομμυριοστού του χώρου στο άτομο. Αν πούμε ότι το άτομο έχει το μέγεθος εκκλησίας, ο πυρήνας θα είχε το μέγεθος μιας μύγας. Καθώς τα ηλεκτρόνια είναι ακόμη μικρότερα (στην ουσία έχουν μηδενικό μέγεθος), ο χώρος του ατόμου είναι κατά βάση άδειος. κόυαρκ Κάθε ένα από τα πρωτόνια και τα νετρόνια αποτελείται από τρία ακόμη πιο παράξενα σωματίδια, τα κουάρκ, τα οποία δεν υπάρχουν ελεύθερα εμφανίζονται μόνο σε ζεύγη ή σε τριάδες. Μερικές φορές ζεύγη κουάρκ εκπέμπονται από το πουθενά χωρίς καμιά εμφανή αιτία. Η συνοχή του πυρήνα οφείλεται στην ισχυρή πυρηνική δύναμη, δηλαδή σε αλληλεπίδραση μεταξύ ζευγαριών κουάρκ. Πρωτόνιό Ο πυρήνας αποτελείται από δύο είδη σωματιδίων: πρωτόνια και νετρόνια. Τα πρωτόνια έχουν θετικό φορτίο και έλκουν τα αρνητικά νετρόνια. Ο πυρήνας μπορεί να περιέχει περισσότερα από 100 πρωτόνια αλλά γιατί δε διασπάται αυθόρμητα, αφού όλα αυτά τα θετικά φορτισμένα σωματίδια αλληλοαπωθούνται; Η απάντηση είναι μια μεγάλη ελκτική δύναμη που υπάρχει μόνο μέσα στον πυρήνα: η ισχυρή πυρηνική δύναμη. ΧόρδΗ Φαντάσου να συρρικνωθείς στο μέγεθος του ατόμου, κατόπιν για δεύτερη φορά άλλο τόσο, και τέλος να ξανασυρρικνωθείς και τρίτη φορά. Τι θα «δεις»; Σύμφωνα με την τελευταία μεγάλη θεωρία, θα «δεις» θηλιές «χορδών». Η θεωρία των χορδών ισχυρίζεται πως όλα τα σωματίδια είναι ταλαντώσεις στο ίδιο είδος χορδής, όπως η χορδή του βιολιού μπορεί να παράγει όλες τις διαφορετικές νότες. Τα άτομα μοιάζουν κάπως με τις ρώσικες κούκλες. Οι επιστήμονες αρχικά θεωρούσαν ότι είναι τα μικρότερα σωμάτια της ύλης, μα στη συνέχεια ανακάλυψαν πολλά στο εσωτερικό τους. Στον πυρήνα υπάρχουν τα πρωτόνια και τα νετρόνια και μέσα σε αυτά τα κουάρκ. Μέχρι εκεί έχουμε φτάσει σήμερα, αλλά ορισμένοι φυσικοί επιμένουν ότι ακόμη βαθύτερα υπάρχουν και άλλα σωματίδια. Άτομο Πυρήνας Πρωτόνιο 3 κουάρκ 2 κουάρκ Χορδή 56 57?

10 Η πρώτη ύλη Γιατί τα μπαλόνια κολλάνε στον τοίχο; Γιατί τα μπαλόνια ΚΟΛΛΑΝΕ στον τοίχο; Τρίψε ένα μπαλόνι στα μαλλιά σου και κράτα το σε επαφή με τον τοίχο. Θα κολλήσει εκεί αλλά τι το συγκρατεί; Αυτό που παγιδεύει τα ηλεκτρόνια γύρω από τον πυρήνα των ατόμων: ο ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. ερωτησεισ, ΠαρακαλΩ Τι συμβαίνει όταν ανάβεις το φως; Ενώ στα μπαλόνια τα ηλεκτρόνια παγιδεύονται, σε άλλα υλικά όπως στα μέταλλα μπορούν να περάσουν: είναι το ηλεκτρικό ρεύμα. Όταν ανάβεις το φως, συνδέεις δύο καλώδια (αγωγούς) και επιτρέπεις στο ρεύμα να κυκλοφορήσει μέσα από ένα κύκλωμα. Τα κινούμενα ηλεκτρόνια μεταφέρουν ενέργεια και ανάβουν τη λάμπα. Πόσο γρήγορα τρέχουν; Το ηλεκτρικό ρεύμα δεν είναι σαν το τρεχούμενο νερό: μοιάζει με μπάλες μπιλιάρδου κολλημένες στη σειρά. Αν χτυπήσεις την πρώτη, η δύναμη μεταδίδεται καθώς η μια σπρώχνει την άλλη. Τα ηλεκτρόνια σε έναν αγωγό που διαρρέεται από ρεύμα δρουν παρόμοια. Είναι αργά σαν σαλιγκάρια, αλλά η ενέργεια μεταφέρεται από αυτά με την ταχύτητα του φωτός. Σύντομη ιστορία Τι ειναι ο ηλεκτρισmοσ; Στα άτομα, τα αρνητικά φορτισμένα ηλεκτρόνια συγκρατούνται συνήθως από μια ΔΥΝΑΜΗ που ασκεί ο θετικά φορτισμένος πυρήνας. Τα αντίθετα φορτία έλκονται περίπου όπως οι αντίθετοι πόλοι ενός μαγνήτη, ενώ τα ομώνυμα απωθούνται. Τα ηλεκτρόνια και τα πρωτόνια έχουν αντίθετο φορτίο και έλκονται δημιουργώντας τα άτομα, χωρίς όμως να παραμένουν πάντα συνδεδεμένα. Μερικές φορές τα ελαφρύτερα ηλεκτρόνια διαφεύγουν μεταφέροντας το φορτίο τους μακριά: σ αυτό ακριβώς στηρίζεται το ηλεκτρικό ρεύμα. Μπορείς να κάνεις τις τρίχες σου να σηκωθούν; Θεωρούμε το ηλεκτρικό ρεύμα ως τον ηλεκτρισμό που «τρέχει», αλλά συχνά τα φορτία παραμένουν σε μία περιοχή. Τότε, συζητάμε για στατικό ηλεκτρισμό. Είναι εύκολο να τον δημιουργήσεις με την τριβή αντικειμένων μεταξύ τους. Αν τρίψεις τα μαλλιά σου με ένα μπλουζάκι από πολυεστέρα, το μπλουζάκι θα αφαιρέσει ηλεκτρόνια και τα μαλλιά σου θα φορτιστούν θετικά. Οι τρίχες, έχοντας το ίδιο φορτίο, απωθούνται και έτσι «σηκώνονται». Πώς κολλάνε τα μπαλόνια στον τοίχο; Αφού τα έχεις τρίψει στα μαλλιά σου, ο στατικός ηλεκτρισμός συγκρατεί τα μπαλόνια στον τοίχο. Καθώς τρίβονται, ηλεκτρόνια μεταφέρονται από τα μαλλιά σου στο μπαλόνι φορτίζοντάς το αρνητικά. Όταν το πιέζεις στον τοίχο, τα ηλεκτρόνια αυτά απωθούν τα αντίστοιχα του τοίχου και η επιφάνειά του φορτίζεται θετικά. Το αρνητικά φορτισμένο μπαλόνι έλκεται από τη θετικά φορτισμένη επιφάνεια του τοίχου. Τα ετερώνυμα έλκονται, τα ομώνυμα απωθούνται. Ηλεκτρισμένα χαλιά Τα ηλεκτρόνια που λόγω στατικού ηλεκτρισμού είναι παγιδευμένα κάπου μεταπηδούν σε όποιο σώμα τα αγγίζει. Η ταχύτητά τους είναι πολύ μεγάλη και προκαλεί σπινθήρα ή ηλεκτρικό σοκ. Αν φοράς παπούτσια με πλαστικές σόλες και πατάς σε συνθετικό χαλί, στο σώμα σου συγκεντρώνονται ηλεκτρόνια. Όταν αγγίξεις μία μεταλλική επιφάνεια, ένα πόμολο π.χ., αισθάνεσαι σοκ: τα ηλεκτρόνια χιμούν στο πόμολο του ηλεκτρισμού ερωτησεισ, ΠαρακαλΩ Πώς γεννιέται ο κεραυνός; Η δημιουργία του κεραυνού οφείλεται στον στατικό ηλεκτρισμό. Στο εσωτερικό τού νέφους σε μια καταιγίδα, οι παγοκρύσταλλοι, καθώς ανεβοκατεβαίνουν, τρίβονται και ηλεκτρόνια συγκεντρώνονται στο κάτω μέρος του. Το φορτίο είναι τόσο τεράστιο που φτάνει στο έδαφος μέσω της εξαγωγής των ηλεκτρονίων του αέρα για να δημιουργηθεί ένα αγώγιμο μονοπάτι: ο κεραυνός. Πόσο πάχος έχει ο κεραυνός; Το πάχος του είναι μόλις 2-3 εκατ., αλλά η ενέργεια που μεταφέρει είναι τεράστια. Με ταχύτητα χμ. την ώρα, θερμαίνει τον αέρα στους ο C προκαλώντας έκρηξη (τη βροντή). Οι κεραυνοί αποτελούνται από αρνητικά φορτία, αλλά υπάρχουν κι αυτοί που ξεκινούν από την κορυφή του νέφους, με θετικά. Είναι πιο θανατηφόροι και φτάνουν πολλά χιλιόμετρα σε μήκος. Οι αρχαίοι Έλληνες Γύρω στα 1700, οι Ο Άγγλος Στίβεν Γκρέι Ο Αμερικανός πολιτικός Βενιαμίν Ο Ρώσος Γκέοργκ Ο Ιταλός Λουίτζι Γκαλβάνι Ο Αλεσάντρο Βόλτα Μετά από χιλιάδες Ο Άγγλος Tζ. Τζ. Τόμσον ανακάλυψαν τον επιστήμονες επινόησαν κρέμασε ένα αγόρι με Φραγκλίνος πέταξε έναν χαρταετό Ρίχμαν δοκίμασε να ανακάλυψε ότι τα πόδια των μελέτησε τα πειράματα δοκιμές, ο Θωμάς ανακάλυψε το ηλεκτρόνιο ηλεκτρισμό στο μηχανές που παρήγαν μεταξένια σχοινιά και το μες στην καταιγίδα για να αποδείξει επαναλάβει το πείραμα βατράχων συσπώνται με ηλεκτρικό του Γκαλβάνι και Έντισον τελειοποίησε το 1897 πολλά χρόνια κεχριμπάρι το 600 π.χ. ισχυρότατες φόρτισε με στατικό ότι ο κεραυνός προκαλείται από τον του Φραγκλίνου, σοκ και συμπέρανε ότι ο επινόησε τη μπαταρία. τον ηλεκτρικό λαμπτήρα. αφότου είχε καθιερωθεί η εκκενώσεις ηλεκτρισμό ηλεκτρισμό. Ονόμασε αλλά πέθανε ηλεκτρισμός είναι η ουσία χρήση του στατικού αποδεικνύοντας ότι το τα αντίστοιχα φορτία κεραυνοβολημένος. της ζωής. Η θεωρία ηλεκτρι- ηλεκτρισμού. σώμα μας φορτίζεται θετικό και αρνητικό. ενέπνευσε το μύθο του σμού. 58 όπως το ήλεκτρο. Φρανκενστάιν

11 Μπορείς να δεις το φως; Τι χρώμα έχει το φως; Πώς βλέπουμε τα χρώματα; Τα μάτια μας έχουν τρεις ανιχνευτές χρώματος: για το κόκκινο, το πράσινο και το μπλε. Ο συνδυασμός τους μας βοηθά να διακρίνουμε όλα τα χρώματα. Ευφυές σύστημα, μα εύκολα εξαπατάται. Η τηλεόραση σε ξεγελά παρουσιάζοντάς σου χρώματα που δεν έχει. Για να φτιάξει, π.χ., κίτρινο, αναμειγνύει μικροσκοπικά πράσινα και κόκκινα φώτα, ερεθίζοντας στα μάτια σου τον ίδιο κυτταρικό συνδυασμό με το κίτρινο φως. Ουράνιο τόξο Εμφανίζεται όταν ο Ήλιος είναι πίσω σου και η βροχή πέφτει μπροστά σου. Το φως μπαίνει σε κάθε σταγόνα, ανακλάται στο πίσω μέρος της και ξαναβγαίνει από μπροστά, αναλυμένο σε χρώματα όπως από ένα πρίσμα. Παρατηρούμε τα χρώματα μόνο όταν το φως έρχεται υπό συγκεκριμένη γωνία, γι αυτό μοιάζει έτσι. Αν δεν υπήρχε το έδαφος, θα ήταν κυκλικό. Τι χρώμα έχει Το φως που φαίνεται λευκό είναι ένα μείγμα από όλα τα χρώματα τόσο σωστά ανακατεμένα που δεν μπορείς να ξεχωρίσεις κανένα τους. Όταν το ηλιακό φως περνά μέσα από μια σταγόνα ή ανακλάται στην επιφάνεια ενός CD, τα κρυμμένα χρώματα διαχωρίζονται και αποκαλύπτονται. Γιατί υπάρχουν τα χρώματα; Επειδή τα φωτεινά κύματα έχουν διαφορετικά μήκη κύματος. Αν τα κύματα είναι ΜΕΓΑΛΑ, φαίνονται κόκκινα. Αν τα κύματα είναι ΜΙΚΡΑ, φαίνονται μπλε. Τα φωτεινά κύματα έχουν πολύ μικρά μήκη κύματος. Για να φτάσουν το ένα χιλιοστό μάκρος, απαιτούνται κυματισμοί το ΦΩΣ; Ποιος ανακάλυψε τα χρώματα στο φως; Μια ηλιόλουστη μέρα του 1665, όταν ο Νεύτων ήταν μόλις 22 ετών, κλείστηκε σε ένα σκοτεινό δωμάτιο στη φάρμα της μητέρας του. Άφησε να περάσει μια δέσμη φωτός από τις κουρτίνες και τοποθέτησε στην πορεία της μια τριγωνική γυάλινη σφήνα: ένα «πρίσμα». Η δέσμη αναλύθηκε σε ένα φάσμα χρωμάτων. Οι επιστήμονες ήδη γνώριζαν αυτό το όμορφο φαινόμενο, μα θεωρούσαν πως τα χρώματα προέρχονται από το γυαλί. Ο Νεύτων απέδειξε το αντίθετο. Έβαλε το φάσμα να περάσει από ένα δεύτερο πρίσμα και ξαναένωσε τις ακτίνες. Απίστευτο Στον τοίχο εμφανίστηκε μια κηλίδα λευκού φωτός Λίγο μετά την ανακάλυψή του, ο Νεύτων ήταν διάσημος. Καυτά μάτια Ο Νεύτωνας προχώρησε και σε άλλα πειράματα. Ένα όμως ήταν πολύ ανόητο. Θεώρησε πως το ανθρώπινο μάτι λειτουργεί όπως το πρίσμα και αναλύει το φως σε χρώματα. Για να ελέγξει τη θεωρία του, έσπρωξε το βολβό του ματιού του πιέζοντας από το πλάι του μια βελόνα πλεξίματος για να δει αν εμφανίζονται χρώματα προφανώς όχι. Η θεωρία ήταν λανθασμένη και ο Νεύτων κατέληξε με μια λοίμωξη στο μάτι και μόλις απέφυγε την τύφλωση. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ, ΠΑΡΑΚΑΛΩ Αστραφτερά διαμάντια Τα διαμάντια αναλύουν το λευκό φως στα χρώματά του πιο αποτελεσματικά από ένα γυάλινο πρίσμα. Ένα καλά κομμένο διαμάντι αναγκάζει το φως να ανακλάται πολλές φορές μέσα του: γι αυτό λαμποκοπά με έντονα χρώματα. Φανέρωσε το φάσμα Δημιούργησε το φάσμα μ ένα ποτήρι νερό. Τοποθέτησέ το στο περβάζι ενός ηλιόλουστου παραθύρου. Φτιάξε μια σχισμή σε ένα μεγάλο χαρτόνι και βάλ το πίσω από το τζάμι ώστε οι ακτίνες του Ήλιου να περνούν μέσα από το νερό. Το λευκό φως θα διαθλαστεί στο νερό και θα αναλυθεί στο φάσμα του. Πρόσθεσε τα χρώματα Μπορείς κι εσύ να προσθέσεις τα χρώματα. Χρησιμοποίησε μπογιές για να φτιάξεις έναν έγχρωμο δίσκο όπως αυτός κάτω. Κόλλα τον σ ένα χαρτόνι και τρύπησέ τον στο κέντρο μ ένα μολύβι. Άρχισε να τον περιστρέφεις: αν έχεις βάλει σωστά τα χρώματα, ο δίσκος θα φαίνεται λευκός 78 Όταν τα χρώματα μπαίνουν σε σειρά ανάλογα με το μήκος κύματός τους, δημιουργούν το φάσμα. Το φάσμα έχει επτά κύριες ζώνες που εισχωρούν η μία στην άλλη σταδιακά, δημιουργώντας άπειρα χρώματα. Το ανθρώπινο μάτι μπορεί να δει έως και 10 εκατομμύρια χρώματα ακόμα και κάποια που δεν υπάρχουν στο φάσμα: το καφέ, τη ματζέντα κ.ά. Μάθε τον κανόνα για να θυμάσαι τη σειρά των χρωμάτων στο φάσμα: ΚΟΚΚΙΝΟΠΟΡΤΟΚΑΛΙΚΙΤΡΙΝΟ ΠΡΑΣΙΝΟ ΜΠΛΕ indigo Violet Κάθε πρωτότυπος κανόνας gave battle in vain 79

12 Μπορείς να δεις το φως; Ο ουρανός είναι ΓΑΛΑΝΟΣ Το χρώμα του ουρανού προέρχεται από τον αέρα, που στο ηλιακό φως μοιάζει γαλάζιος. Αν ήσουν στη Σελήνη, που δεν έχει αέρα, ο ουρανός θα ήταν ολόμαυρος. Η Γη, ωστόσο, καλύπτεται από ένα λεπτό στρώμα αέρα την ατμόσφαιρα. Σκέδαση Επειδή τα μόρια του αέρα είναι μικροσκοπικά, αλληλεπιδρούν μόνο με τα μικρά μήκη κύματος του φωτός. Το μπλε έχει το μικρότερο μήκος κύματος, άρα σκεδάζεται πολύ, ενώ το υπεριώδες ακόμη περισσότερο. Όταν έχει ήλιο, λόγω του σκεδαζόμενης υπεριώδους ακτινοβολίας μαυρίζεις και στη σκιά Όταν μετά το μακρύ ταξίδι τους οι ηλιακές ακτίνες φτάνουν στη Γη, περνούν μέσα από την ατμόσφαιρα. Θυμήσου ότι το λευκό ηλιακό φως είναι ένα μείγμα όλων των χρωμάτων του φάσματος. Μερικά χρώματα, όπως το κόκκινο, διαπερνούν τον αέρα χωρίς πρόβλημα. Άλλα όμως ιδιαίτερα στην περιοχή του μπλε συγκρούονται με τα μόρια του αέρα και εκτρέπονται σε νέες κατευθύνσεις. Όταν κοιτάς ψηλά, βλέπεις το από σκέδαση φως ως λαμπερό γαλάζιο του ουρανού. Ήλιος ΦΩΤΕΙΝΗ ΑΚΤΙΝΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΜΟΡΙΟ ΑΕΡΑ Σταγονίδιο νερού Ο μεσημεριανός Ήλιος στο ζενίθ Περισσότερος αέρας για να διανύσει Ο ουρανός είναι γαλανός Λευκά σύννεφα Δε σκεδάζουν το φως μόνο τα μόρια του αέρα αλλά και τα σταγονίδια νερού μέσα στα σύννεφα. Είναι μεγαλύτερα από τα μόρια αέρα και σκεδάζουν μεγάλα και μικρά μήκη κύματος. Εφόσον όλα τα διαφορετικά μήκη κύματος αν συνδυαστούν δημιουργούν λευκό χρώμα, το φως από τα σύννεφα είναι λευκό. Κόκκινο ηλιοβασίλεμα Καθώς ο Ήλιος στο τέλος της ημέρας βυθίζεται στον ορίζοντα, το φως του διανύει ένα όλο και πιο παχύ στρώμα ατμόσφαιρας. Ο αέρας σκεδάζει περισσότερο τα μικρά μήκη κύματος αφήνοντας μόνο τα μεγάλα όπως το κίτρινο και το κόκκινο. Έτσι, το ηλιοβασίλεμα είναι κόκκινο ενώ σωματίδια όπως αλάτι επάνω από τη θάλασσα κοκκινίζουν ακόμη περισσότερο τον ουρανό στη δύση του Ήλιου. Μπλε θάλασσα Το νερό είναι άχρωμο, αλλά το νερό της θάλασσας μιας ηλιόλουστης μέρας είναι βαθύ μπλε. Το χρώμα του δεν προκαλείται από τη σκέδαση: το νερό απορροφά τα μεγάλα μήκη κύματος του φωτός όπως το κόκκινο αλλά αφήνει τα μικρότερα, όπως το μπλε, να περάσουν και να ανακλαστούν. Έτσι, το φως που διαπερνά το νερό είναι μπλε. Σε μεγάλα βάθη το μπλε απορροφάται επίσης και η θάλασσα είναι μαύρη. Άστρα που τρεμοπαίζουν Όταν κοιτάς τα άστρα, τρεμοπαίζουν. Αν όμως δεις έναν πλανήτη, το φως του δεν τρεμοσβήνει καθόλου. Γιατί υπάρχει αυτή η διαφορά; Τα άστρα είναι εκατομμύρια φορές μακρύτερα από τους πλανήτες και τα βλέπουμε σαν μικρές κουκκίδες φωτός. Η φωτεινή δέσμη από ένα άστρο είναι τόσο στενή που την εκτρέπουν ψυχρές και θερμές περιοχές στην ατμόσφαιρα και φαίνεται σαν να τρεμοσβήνει

13 Μπορείς να δεις το φως; Πόσο γοργό είναι το Φως; Το φως είναι η ταχύτερη οντότητα στο Σύμπαν. Τρέχει με περίπου 1 δισεκατομμύριο χμ. την ώρα, δηλαδή 10 εκατομμύρια φορές το όριο ταχύτητας στην Εθνική οδό και φορές ταχύτερα από το Διαστημικό Λεωφορείο. Μια δέσμη φωτός μπορεί να περιστραφεί επτά φορές γύρω από τη Γη σε ένα μόλις δευτερόλεπτο Γιατί το φως είναι αλλόκοτο; Υπάρχει κάτι παράξενο με το φως Φαντάσου ότι κυνηγάς ένα αυτοκίνητο που τρέχει με 30 χμ. την ώρα. Αν τρέχεις πίσω του με 29 χμ. την ώρα και μετρήσεις την ταχύτητά του, το αυτοκίνητο θα τρέχει ως προς εσένα με 1 χμ. την ώρα. Το παράξενο είναι ότι με το φως δεν ισχύει αυτό. Όσο γρήγορα και να τρέχεις κυνηγώντας το, εκείνο τρέχει πάντα ως προς εσένα ακριβώς με την ίδια ταχύτητα. Ακόμη και αν ο Σούπερμαν έτρεχε με χμ. την ώρα πίσω από μια φωτεινή δέσμη, το φως θα έτρεχε ως προς αυτόν με 1 δισεκατομμύριο χμ. την ώρα (και όχι με 1 χμ. την ώρα). Μα είναι δυνατόν; Ναι. Ο πρώτος που συνειδητοποίησε ότι το φως ταξιδεύει μ αυτό τον φαινομενικά αδύνατο τρόπο ήταν ο Αϊνστάιν. Υπολόγισε πως, αν το φως δε μεταβάλλει τη σχετική του ταχύτητα, ο χρόνος και ο χώρος συστέλλονται και διαστέλλονται για να το εξισορροπήσουν. Άρα, καθώς ο Σούπερμαν πλησιάζει την ταχύτητα του φωτός, το σώμα του μικραίνει και ο χρόνος διαστέλλεται. Αλβέρτος Αϊνστάιν ( ) Καλή προσπάθεια, φίλε, αλλά σπαταλάς το χρόνο σου. Δεν πιάνομαι Μπορεί να επιβραδυνθεί; Το φως φτάνει τη μέγιστη ταχύτητά του στον κενό χώρο του Διαστήματος. Αν υπάρχει κάποιο υλικό π.χ., αέρας, νερό ή γυαλί, επιβραδύνει. Η ξαφνική αλλαγή της ταχύτητας προκαλεί τη διάθλαση του φωτός: γι αυτό τα σώματα δείχνουν σπασμένα όταν μπαίνει τμήμα τους στο νερό. Αν δεν υπήρχε η διάθλαση, δε θα μπορούσαμε να φτιάξουμε τηλεσκόπια, κάμερες, μεγεθυντικούς φακούς ή γυαλιά μυωπίας. Όσο και να τρέχεις εσύ, το φως πάντα θα ταξιδεύει με ένα δισεκατομμύριο χιλιόμετρα την ώρα

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ.

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑ 1 ο (Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. 1. πεδίο είναι ένας χώρος μέσα στον οποίο ασκούνται δυνάμεις Σ Λ 2. όταν κόβουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 2012 - \ ΕΝΟΤΗΤΑ 1η ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις - Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΤΙΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ.Π. Γ Λυκείου / Το Φως 1. Η υπεριώδης ακτινοβολία : a) δεν προκαλεί αμαύρωση της φωτογραφικής πλάκας. b) είναι ορατή. c) χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. d) έχει μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ.

(Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. ΓΕΝΙΚΑ ΘΕΜΑ 1 ο (Α). Να κυκλώσεις το Σ εάν η πρόταση είναι ορθή, ενώ αν η πρόταση είναι λανθασμένη να κυκλώσεις το Λ. 1. πεδίο είναι ένας χώρος μέσα στον οποίο ασκούνται δυνάμεις Σ Λ 2. όταν κόβουμε ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρισμός. TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια»

Ηλεκτρισμός. TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» Ηλεκτρισμός TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ - ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ. 3ο Γ/σιο Τρικάλων

ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ. 3ο Γ/σιο Τρικάλων ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μαυρομμάτη Ειρήνη - ΠΕ0401 3ο Γ/σιο Τρικάλων Σχολικό Έτος: 2014-2015 1ο ΠΕΙΡΑΜΑ: ΗΛΕΚΤΡΙΚΟΣ ΚΙΝΗΤΗΡΑΣ Κατασκευές στο εργαστήριο, σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù

ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù ημήτρης Μαμούρας Γ' γυµνασίου ðìïðïéèíûîè õåöòýá ùíûîá ðáòáäåýçíáôá òöôüóåé õåöòýá Íìùôå áóëüóåé ðáîôüóåé åòöôüóåöî óøïìéëïà âéâìýïù www.ziti.gr Πρόλογος Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας είναι γραμμένο

Διαβάστε περισσότερα

διατήρησης της μάζας.

διατήρησης της μάζας. 6. Ατομική φύση της ύλης Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η ύλη αποτελείται από δομικά στοιχεία ήταν ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Δημόκριτος. Το πείραμα μετά από 2400 χρόνια ήρθε και επιβεβαίωσε την άποψη αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και

Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Κεφάλαιο 6 ο : Φύση και Διάδοση του Φωτός Φυσική Γ Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Η εξέλιξη ξ των αντιλήψεων για την όραση Ορισμένοι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι ερμήνευαν την

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2: Ηλεκτρικό Ρεύμα Μέρος 1 ο Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική ήγ Γυμνασίου Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις αλληλεπιδράσεις των στατικών (ακίνητων) ηλεκτρικών φορτίων. Σε αυτό το κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο Ηλεκτρισμένα σώματα 1.1 Ποια είναι ; Σώματα (πλαστικό, γυαλί, ήλεκτρο) που έχουν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

φυσική κεφ.3 ΔΥΝΑΜΕΙΣ Επισημάνσεις από τη θεωρία του βιβλίου

φυσική κεφ.3 ΔΥΝΑΜΕΙΣ Επισημάνσεις από τη θεωρία του βιβλίου φυσική κεφ.3 ΔΥΝΑΜΕΙΣ Επισημάνσεις από τη θεωρία του βιβλίου Η δύναμη προκαλεί μεταβολή στην ταχύτητα του υλικού σημείου στο οποίο ασκείται. Π.χ. η ρακέτα ασκεί δύναμη στο μπαλάκι και του αλλάζει την ταχύτητα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη. ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη. 1. Σώματα, όπως ο πλαστικός χάρακας ή το ήλεκτρο, που αποκτούν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενός ισοπλεύρου τριγώνου ΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σημειακά ηλεκτρικά φορτία 1 =2μC και 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ Μοντέλο ατόμου m p m n =1,7x10-27 Kg m e =9,1x10-31 Kg Πυρήνας: πρωτόνια (p + ) και νετρόνια (n) Γύρω από τον πυρήνα νέφος ηλεκτρονίων (e -

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Στατικός Ηλεκτρισμός

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Στατικός Ηλεκτρισμός ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Στατικός Ηλεκτρισμός Βασίλης Γαργανουράκης Φυσική Γ Γυμνασίου http://users.sch.gr/vgargan g g Φυσική Γ Γυμνασίου Κεφάλαιο 1: Στατικός Ηλεκτρισμός - http://vgargan.gr Τι είναι ο Στατικός Ηλεκτρισμός;

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα.

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1 Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. Α2. Για τον προσδιορισμό μιας δύναμης που ασκείται σε ένα σώμα απαιτείται να

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων. Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Βαρβιτσιώτης Ιωάννης Πρότυπο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Αγίων Αναργύρων Μάιος 2015 Α. Εισαγωγή Ερώτηση 1. Η τιμή της μάζας ενός σώματος πιστεύετε ότι συνοδεύει το σώμα εκ κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙ ΜΕΡΟΥΣ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΙΣ ΔΥΟ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στο μέρος αυτό της εργασίας παρουσιάζονται ο συχνότητες και τα ποσοστά στις απαντήσεις των μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

7. Α) Τι ονομάζουμε ηλεκτρικό ρεύμα; Β) Πώς ορίζεται η ένταση ηλεκτρικού ρεύματος; Γράψτε τον αντίστοιχο τύπο εξηγώντας το κάθε σύμβολο.

7. Α) Τι ονομάζουμε ηλεκτρικό ρεύμα; Β) Πώς ορίζεται η ένταση ηλεκτρικού ρεύματος; Γράψτε τον αντίστοιχο τύπο εξηγώντας το κάθε σύμβολο. 1. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές και ποιες λάθος; Α. Όταν τα άτομα προσλάβουν ή αποβάλουν ένα ή περισσότερα ηλεκτρόνια γίνονται ιόντα. Β. Όταν ένα άτομο αποβάλει ηλεκτρόνια φορτίζεται αρνητικά.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΓΚΥΠΡΙ ΟΛΥΜΠΙ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, πριλίου, Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση Γενικές Οδηγίες: ) Είναι πολύ σημαντικό να δηλώσετε

Διαβάστε περισσότερα

2. Μια μοτοσυκλέτα τρέχει με ταχύτητα 108 km/h. α) Σε πόσο χρόνο διανύει τα 120 m; β) Πόσα μέτρα διανύει σε 5 s;

2. Μια μοτοσυκλέτα τρέχει με ταχύτητα 108 km/h. α) Σε πόσο χρόνο διανύει τα 120 m; β) Πόσα μέτρα διανύει σε 5 s; 1. Αυτοκίνητο κινείται σε ευθύγραμμο δρόμο με σταθερή φορά και το ταχύμετρο του (κοντέρ) δείχνει συνεχώς 36 km/h. α) Τι είδους κίνηση κάνει το αυτοκίνητο; β) Να μετατρέψετε την ταχύτητα του αυτοκινήτου

Διαβάστε περισσότερα

32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 32ο Μάθημα MΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ - ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Χημική, εσωτερική, κινητική, δυναμική, φωτεινή, ηλεκτρική Η ενέργεια αποθηκεύεται στα υλικά σώματα σε διάφορες μορφές, ως χημική, εσωτερική,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΩΝ (ΒΑΣΙΚΟ+ΣΥΝΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ)

ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΩΝ (ΒΑΣΙΚΟ+ΣΥΝΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ) ΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΩΝ (ΒΑΣΙΚΟ+ΣΥΝΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ) ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΤΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΤΟ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΟΡΙΣΜΟ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΜΑΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ 1. Για το κωνικό

Διαβάστε περισσότερα

Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις.

Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις. ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΝΟΜΟΙ ΤΟΥ ΝΕΥΤΩΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΙΝΗΣΗ Να σχεδιάσετε και να υπολογίσετε τη συνισταμένη δύναμη στις πιο κάτω περιπτώσεις. F 2=2N F 1=6N F 3=3N F 4=5N (α) (β) F 5=4N F 6=1N F 7=3N (γ) Να σχεδιάσετε και

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές ερωτήσεις Μηχανικής για τους υποψήφιους ΠΕ04 του ΑΣΕΠ

Ενδεικτικές ερωτήσεις Μηχανικής για τους υποψήφιους ΠΕ04 του ΑΣΕΠ Ενδεικτικές ερωτήσεις Μηχανικής για τους υποψήφιους ΠΕ του ΑΣΕΠ Ένα κινητό κινείται σε κύκλο Κεντρομόλος και επιτρόχια επιτάχυνση υπάρχουν: α Και οι δύο πάντα β Η πρώτη πάντα γ Η δεύτερη πάντα δ Ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

4η εργασία Ημερομηνία αποστολής: 1 Απριλίου 2007 (Τα θέματα κάθε άσκησης θεωρούνται ισοδύναμα)

4η εργασία Ημερομηνία αποστολής: 1 Απριλίου 2007 (Τα θέματα κάθε άσκησης θεωρούνται ισοδύναμα) 4η εργασία Ημερομηνία αποστολής: 1 Απριλίου 007 (Τα θέματα κάθε άσκησης θεωρούνται ισοδύναμα) Άσκηση 1 (10 μονάδες) A) Ένα βλήμα μάζας m που κινείται με ταχύτητα v διαπερνά τη σφαίρα ενός εκκρεμούς μάζας

Διαβάστε περισσότερα

Απάντηση: α) 16,0 Ν, β) 10,2 Ν

Απάντηση: α) 16,0 Ν, β) 10,2 Ν Σώμα με μάζα m 1 τοποθετείται πάνω σε κεκλιμένο επίπεδο με γωνία κλίσεως α και είναι δεμένο με σχοινί με δεύτερο σώμα μάζας m 2 το οποίο κρέμεται, το σχοινί περνά, από μικρή άτριβη τροχαλία. Ο συντελεστής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Πρώτη Φάση) Κυριακή, 15 Δεκεμβρίου, 2013 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από πέντε (5) σελίδες και πέντε (5) θέματα. 2) Να απαντήσετε σε

Διαβάστε περισσότερα

3 ος νόμος του Νεύτωνα Δυνάμεις επαφής δυνάμεις από απόσταση

3 ος νόμος του Νεύτωνα Δυνάμεις επαφής δυνάμεις από απόσταση 3 ος νόμος του Νεύτωνα Δυνάμεις επαφής δυνάμεις από απόσταση ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 1. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι η σωστή; Με βάση τον 3 ο νόμο του Νεύτωνα, όταν δυο σώματα αλληλεπιδρούν και

Διαβάστε περισσότερα

Β ΛΥΚΕΙΟΥ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Β ΛΥΚΕΙΟΥ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Ποια η σημασία των παρακάτω μεγεθών; Αναφερόμαστε στην κυκλική κίνηση. Α. Επιτρόχια επιτάχυνση: Β. Κεντρομόλος επιτάχυνση: Γ. Συχνότητα: Δ. Περίοδος: 2. Ένας τροχός περιστρέφεται

Διαβάστε περισσότερα

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν σαν σωστές (Σ) ή λάθος (Λ). Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες είναι λάθος (Λ).

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν σαν σωστές (Σ) ή λάθος (Λ). Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες είναι λάθος (Λ). 1 ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν σαν σωστές (Σ) ή λάθος (Λ). Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες είναι λάθος (Λ). *1. Μια κίνηση είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο Φυσική Β Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις κινήσεις των σωμάτων. Το επόμενο βήμα είναι να αναζητήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014

minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/2014 minimath.eu Φυσική A ΛΥΚΕΙΟΥ Περικλής Πέρρος 1/1/014 minimath.eu Περιεχόμενα Κινηση 3 Ευθύγραμμη ομαλή κίνηση 4 Ευθύγραμμη ομαλά μεταβαλλόμενη κίνηση 5 Δυναμικη 7 Οι νόμοι του Νεύτωνα 7 Τριβή 8 Ομαλη κυκλικη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Θέμα Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 3 ΜΑΪΟΥ 016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

6. Το µέγεθος που χρησιµοποιούµε για να συγκρίνουµε τις αδράνειες των σωµάτων είναι α. η µάζα β. η ταχύτητα γ. το βάρος δ. ο όγκος

6. Το µέγεθος που χρησιµοποιούµε για να συγκρίνουµε τις αδράνειες των σωµάτων είναι α. η µάζα β. η ταχύτητα γ. το βάρος δ. ο όγκος Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΝΑΜΕΙΣ ΝΟΜΟΙ ΝΕΥΤΩΝΑ 4. Ένα σώµα ισορροπεί ως προς ένα σύστηµα αναφοράς όταν: α. είναι ακίνητο. β. έχει σταθερή επιτάχυνση. γ. έχει σταθερή ταχύτητα. δ. η συνισταµένη των δυνάµεων που ασκούνται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικό κύκλωµα. Βασική θεωρία

Ηλεκτρικό κύκλωµα. Βασική θεωρία 8 Ηλεκτρικό κύκλωµα Ηλεκτρικό κύκλωµα Βασική θεωρία Ηλεκτρικό κύκλωμα ονομάζεται κάθε διάταξη που αποτελείται από κλειστούς αγώγιμους «δρόμους», μέσω των οποίων μπορεί να διέλθει ηλεκτρικό ρεύμα. Κλειστό

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου

Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου Ηλεκτρισμός: Το φορτίο στο εσωτερικό του ατόμου TINA ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 «Ηλεκτρικές αλληλεπιδράσεις -Ηλεκτρικό φορτίο» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «Απλά ηλεκτρικά κυκλώματα» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο «Ηλεκτρική ενέργεια» 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1ο ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Το ηλεκτρικό φορτίο

1.2 Το ηλεκτρικό φορτίο 1.2 Το ηλεκτρικό φορτίο 1 2 Τι προκαλεί τις ηλεκτρικές δυνάμεις; Τι συμβαίνει στον πλαστικό χάρακα, στη γυάλινη ράβδο ή στο κεχριμπάρι όταν τα τρίβουμε με το χαρτί ή το ύφασμα και ηλεκτρίζονται; Για να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΪΟΥ 2016 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ. Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη. ΕΝΟΤΗΤΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 1. Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο. 1.1 Γνωριμία με την ηλεκτρική δύναμη. 1. Ποια σώματα ονομάζονται ηλεκτρισμένα; Ποιες δυνάμεις λέγονται ηλεκτρικές; Σώματα, όπως ο πλαστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΦΩΤΟΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΦΩΤΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ ΦΩΤΟΣ 1.. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες λανθασμένες (Λ); α. Στη διάθλαση όταν το φως διέρχεται από ένα οπτικά πυκνότερο υλικό σε ένα οπτικά αραιότερο

Διαβάστε περισσότερα

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ 2-1 Ένας φύλακας του ατομικού ρολογιού καισίου στο Γραφείο Μέτρων και Σταθμών της Ουάσιγκτον. 2-2 Άτομα στην επιφάνεια μιας μύτης βελόνας όπως φαίνονται μεηλεκτρονικόμικροσκό 2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 4 Δυναµική: Νόµοι Κίνησης του Νεύτωνα

Κεφάλαιο 4 Δυναµική: Νόµοι Κίνησης του Νεύτωνα Κεφάλαιο 4 Δυναµική: Νόµοι Κίνησης του Νεύτωνα Δύναµη Περιεχόµενα Κεφαλαίου 4 1 ος Νόµος Κίνησης του Νεύτωνα Μάζα 2 ος Νόµος Κίνησης του Νεύτωνα 3 ος Νόµος Κίνησης του Νεύτωνα Βάρος: Η Δύναµη της Βαρύτητας

Διαβάστε περισσότερα

Niels Bohr ( ) ΘΕΜΑ Α

Niels Bohr ( ) ΘΕΜΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Niels Bohr (885-962) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα το γράμμα που

Διαβάστε περισσότερα

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων

Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Κατακόρυφη πτώση σωμάτων Τα ερωτήματα Δύο σώματα έχουν το ίδιο σχήμα και τις ίδιες διαστάσεις με το ένα να είναι βαρύτερο του άλλου. Την ίδια στιγμή τα δύο σώματα αφήνονται ελεύθερα να πέσουν μέσα στον

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Β Παράδειγμα 1. Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 8)

ΘΕΜΑ Β Παράδειγμα 1. Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας. (Μονάδες 8) ΘΕΜΑ Β Παράδειγμα 1 Β1. Στο σχολικό εργαστήριο μια μαθήτρια περιεργάζεται ένα ελατήριο και λέει σε συμμαθητή της: «Θα μπορούσαμε να βαθμολογήσουμε αυτό το ελατήριο και με τον τρόπο αυτό να κατασκευάσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΒΟΛΗ ΘΕΩΡΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΒΟΛΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ o ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΒΟΛΗ ΘΕΩΡΙΑ.) Τ ι γνωρίζετε για την αρχή της ανεξαρτησίας των κινήσεων; Σε πολλές περιπτώσεις ένα σώμα εκτελεί σύνθετη κίνηση, δηλαδή συμμετέχει σε περισσότερες από μία κινήσεις. Για

Διαβάστε περισσότερα

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο Προλογοσ Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται με αναλυτικό τρόπο οι δύο τελευταίες ενότητες («Το φως» και «Ατομικά φαινόμενα») της διδακτέας ύλης της Φυσικής γενικής παιδείας της B Λυκείου. Σε κάθε κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 17/4/2016 ΘΕΜΑ Α

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 17/4/2016 ΘΕΜΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 7/4/06 ΘΕΜΑ Α Στις παρακάτω ερωτήσεις - 7 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα σε κάθε αριθμό το γράµμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό Πεδίο

Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό Πεδίο Ηλεκτρικό Φορτίο Ν.Coulomb Όπου χρειάζεται στις παρακάτω ασκήσεις θεωρείστε δεδομένες τις τιμές των μεγεθών: k ηλ = 9.10 9 Nm 2 /C 2, e = 1,6.10-19 C, m e = 9,1.10-31 kg, m p = 1,7.10-27 kg, g = 10 m/s

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΓΡΑΠΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2007

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΓΡΑΠΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2007 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ Φυσική Θετικής και Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου ΓΡΑΠΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΤΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2007 Θέμα 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΠΥΡΙΔΩΝΑ ΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΤΑΕΙ ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31-05-2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 07.45 10.15 Οδηγίες 1. Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Γ Γυμνασίου Επαναληπτικές Ασκήσεις

Φυσική Γ Γυμνασίου Επαναληπτικές Ασκήσεις Φυσική Γ Γυμνασίου Επαναληπτικές Ασκήσεις Επιμέλεια: Αγκανάκης Α. Παναγιώτης Κεφάλαιο - Ηλεκτρισμός 9 9 Στις παρακάτω ασκήσεις να θεωρήσετε k 9 0 Nm, e.6 0 C C. Φέρνουμε σε επαφή δύο σφαίρες, Α και Β.

Διαβάστε περισσότερα

ÁÎÉÁ ÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÓ ÏÌÉËÏÓ

ÁÎÉÁ ÅÊÐÁÉÄÅÕÔÉÊÏÓ ÏÌÉËÏÓ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) 3 ΜΑΪOY 016 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΔΙΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΛΗ Οτιδήποτε έχει μάζα και καταλαμβάνει χώρο Μάζα είναι η ποσότητα αδράνειας ενός σώματος, μονάδα kilogram (kg) (σύνδεση( δύναμης & επιτάχυνσης) F=m*γ Καταστάσεις της ύλης Στερεά,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση

Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση Κεφάλαιο 1.1 Ευθύγραμμη κίνηση 1 H θέση ενός κινητού που κινείται σε ένα επίπεδο, προσδιορίζεται κάθε στιγμή αν: Είναι γνωστές οι συντεταγμένες του κινητού (x,y) ως συναρτήσεις του χρόνου Είναι γνωστό

Διαβάστε περισσότερα

34ο Μάθημα ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ - ΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΩΤΕΣ

34ο Μάθημα ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ - ΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΩΤΕΣ 34ο Μάθημα ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΕΞΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ - ΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΩΤΕΣ Αρνητικά ηλεκτρικά φορτία μπορεί να κινούνται εύκολα και γρήγορα μέσα στους αγωγούς Τι συμβαίνει στα σώματα όταν ηλεκτρίζονται; Οι επιστήμονες

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Εικόνα: Το Σέλας συμβαίνει όταν υψηλής ενέργειας, φορτισμένα σωματίδια από τον Ήλιο ταξιδεύουν στην άνω ατμόσφαιρα της Γης λόγω της ύπαρξης του μαγνητικού της πεδίου. Μαγνητισμός

Διαβάστε περισσότερα

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014)

Σε γαλάζιο φόντο ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ (2013 2014) Σε μαύρο φόντο ΘΕΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΔΙΔΑΚΤΕΑΣ ΥΛΗΣ (2013-2014) > Φυσική Β Γυμνασίου >> Αρχική σελίδα ΔΥΝΑΜΗ ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς μμ εε ααππααννττήή σσεει ιςς (σελ. 1) ΕΕρρωττήήσσεει ιςς ΑΑσσκκήήσσεει ιςς χχωρρί ίςς ααππααννττήήσσεει ιςς (σελ. 5) ΙΑΒΑΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει:

1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 120 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΣΜΟΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΕΠΙΛΟΓΩΝ Ηλεκτρικό φορτίο Ηλεκτρικό πεδίο 1.Η δύναμη μεταξύ δύο φορτίων έχει μέτρο 10 N. Αν η απόσταση των φορτίων διπλασιαστεί, το μέτρο της δύναμης θα γίνει: (α)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΛΑ Β) ΕΥΤΕΡΑ 3 ΜΑΙΟΥ 016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

2) Ορμή και ρυθμός μεταβολής της στην κυκλική κίνηση. 3) Ένα σύστημα σωμάτων σε πτώση. 4) Ένα σύστημα επιταχύνεται. Γ) Ορμή και διατήρηση ορμής

2) Ορμή και ρυθμός μεταβολής της στην κυκλική κίνηση. 3) Ένα σύστημα σωμάτων σε πτώση. 4) Ένα σύστημα επιταχύνεται. Γ) Ορμή και διατήρηση ορμής Γ) Ορμή και διατήρηση ορμής 1) Στο ταβάνι, στον τοίχο ή στο πάτωμα; Βρισκόμαστε σε ένα δωμάτιο όπου ταβάνι τοίχος και δάπεδο έχουν φτιαχτεί από το ίδιο υλικό και κάνουμε το εξής πείραμα. Εκτοξεύουμε μπαλάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις παρακάτω ερωτήσεις 1-4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις παρακάτω ερωτήσεις 1-4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Ο λαµπτήρας φθορισµού:

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενόςισοπλεύρου τριγώνου ΑΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σηµειακά ηλεκτρικά φορτία q 1 =2µC και q 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ-ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ Όλη η ύλη αποτελείται από άτομα και μόρια που κινούνται συνεχώς. Με το συνδυασμό τους προκύπτουν στερεά, υγρά, αέρια ή πλάσμα, ανάλογα με κίνηση των μορίων. Το πλάσμα είναι η πλέον

Διαβάστε περισσότερα

Έργο. Είναι μονόμετρο φυσικό μέγεθος και μετράται σε Joule = Ν m. Παραγόμενο έργο, καταναλισκόμενο έργο, μηδενικό έργο

Έργο. Είναι μονόμετρο φυσικό μέγεθος και μετράται σε Joule = Ν m. Παραγόμενο έργο, καταναλισκόμενο έργο, μηδενικό έργο Ενέργεια Έργο Ισχύς Ενέργεια Δυναμική ενέργεια Κινητική ενέργεια Θεώρημα έργου-ενέργειας Κινητική ενέργεια και ορμή Διατήρηση της Ενέργειας Μηχανές Απόδοση 1 Έργο Έργο δύναμης ορίζεται ως το γινόμενο της

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ

Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ Γενικές αρχές ακτινοφυσικής Π. ΓΚΡΙΤΖΑΛΗΣ Μέρος πρώτο ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Να εξηγηθούν βασικές έννοιες της φυσικής, που θα βοηθήσουν τον φοιτητή να μάθει: Τι είναι οι ακτίνες Χ Πως παράγονται Ποιες είναι

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου

Απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd Email : stvrentzou@gmail.com 1 Απαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου Χρησιμοποίησε και εφάρμοσε τις έννοιες που έμαθες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο: ΚΡΟΥΣΕΙΣ -ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5ο: ΚΡΟΥΣΕΙΣ -ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ DOPPLER ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ. ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ http://www.study4exams.gr/ ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 η ΟΜΑΔΑ. ΦΥΣ η Πρόοδος: 15-Οκτωβρίου-2011

1 η ΟΜΑΔΑ. ΦΥΣ η Πρόοδος: 15-Οκτωβρίου-2011 1 η ΟΜΑΔΑ Σειρά Θέση ΦΥΣ. 131 1 η Πρόοδος: 15-Οκτωβρίου-2011 Πριν αρχίσετε συµπληρώστε τα στοιχεία σας (ονοµατεπώνυµο και αριθµό ταυτότητας). Ονοµατεπώνυµο Αριθµός ταυτότητας Απενεργοποιήστε τα κινητά

Διαβάστε περισσότερα

Στεφάνου Μ. 1 Φυσικός

Στεφάνου Μ. 1 Φυσικός 1 ΕΡΓΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ Α. ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Βιομηχανική επανάσταση ατμομηχανές καύσιμα μηχανές απόδοση μιας μηχανής φως θερμότητα ηλεκτρισμός κ.τ.λ Οι δυνάμεις δεν επαρκούν πάντα στη μελέτη των αλληλεπιδράσεων Ανεπαρκείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 26 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 13 Μαΐου, 2012 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση Γενικές Οδηγίες: 1) Είναι πολύ σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

6. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση.

6. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση. 12ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΣΕ ΜΙΑ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 1. Να βρείτε ποια είναι η σωστή απάντηση. Το όργανο μέτρησης του βάρους ενός σώματος είναι : α) το βαρόμετρο, β) η ζυγαριά, γ) το δυναμόμετρο, δ) ο αδρανειακός ζυγός.

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 17 Μαίου, 2009 Ώρα: 10:00-12:30 ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΛΤΕΙ

Κυριακή, 17 Μαίου, 2009 Ώρα: 10:00-12:30 ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΛΤΕΙ ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαίου, 2009 Ώρα: 10:00-12:30 ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΛΤΕΙ 1. α) Ζεύγος δυνάμεων Δράσης Αντίδρασης είναι η δύναμη που ασκεί ο μαθητής στο έδαφος

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΤΕΡΕΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ Όποτε χρησιμοποιείτε το σταυρό ή το κλειδί της εργαλειοθήκης σας για να ξεσφίξετε τα μπουλόνια ενώ αντικαθιστάτε ένα σκασμένο λάστιχο αυτοκινήτου, ολόκληρος ο τροχός αρχίζει να στρέφεται και θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

3. Σε κύκλωµα LC που εκτελεί ηλεκτρικές ταλαντώσεις όταν ο πυκνωτής έχει την ελάχιστη ηλεκτρική δυναµική ενέργεια, τότε α. το πηνίο έχει τάση V L =0 β

3. Σε κύκλωµα LC που εκτελεί ηλεκτρικές ταλαντώσεις όταν ο πυκνωτής έχει την ελάχιστη ηλεκτρική δυναµική ενέργεια, τότε α. το πηνίο έχει τάση V L =0 β THΛ: 270727 222594 THΛ: 919113 949422! " # $ # # " % $ & " ' " % $ ' " ( # " ' ) % $ Α. Για τις παρακάτω προτάσεις 1-4 να γράψετε το γράµµα α, β, γ ή δ, που αντιστοιχεί στην σωστή απάντηση 1. Σε σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Έργο= Δύναμη x απόσταση (9)

Έργο= Δύναμη x απόσταση (9) 5. Ενέργεια Η έννοια της ενέργειας είναι ίσως η βασικότερη έννοια σ ολόκληρη τη φυσική επιστήμη. Ο συνδυασμός ενέργειας και ύλης αποτελεί το Σύμπαν. Η ύλη είναι η ουσία και η ενέργεια η κινητήρια δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 2 ο. Δίνεται Κ ηλ = Ν m 2 /C 2 και επιτάχυνση της βαρύτητας στην επιφάνεια της Γης 10 m/s 2.

Θέμα 2 ο. Δίνεται Κ ηλ = Ν m 2 /C 2 και επιτάχυνση της βαρύτητας στην επιφάνεια της Γης 10 m/s 2. Γ Γυμνασίου 7 Μαρτίου 2015 Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1 ο Α. Ένας μαθητής φορτίζει θετικά μια μεταλλική σφαίρα. Η μάζα της σφαίρας i. παραμένει σταθερή, ii. αυξάνεται, iii. μειώνεται Επιλέξτε τη σωστή απάντηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ

ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ Πολυχρόνης Καραγκιοζίδης Mcs χημικός www.polkarag.gr Μετά τη δημιουργία του Σύμπαντος 380.000 έτη 6000 ο C Τα ηλεκτρόνια μπορούν να συνδεθούν με τα πρωτόνια ή τους άλλους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο. ΘΕΜΑ 2 ο. Η δυναμική ενέργεια ανήκει στο σύστημα των δύο φορτίων και δίνεται από τη σχέση:

ΘΕΜΑ 1 ο. ΘΕΜΑ 2 ο. Η δυναμική ενέργεια ανήκει στο σύστημα των δύο φορτίων και δίνεται από τη σχέση: ΑΠΑΝΤΗΣΕΕΙΙΣ ΣΤΟ ΙΙΑΓΓΩΝΙΙΣΜΑ ΦΦΥΥΣΙΙΚΚΗΣ ΚΚΑΤΕΕΥΥΘΥΥΝΣΗΣ ΒΒ ΛΥΥΚΚΕΕΙΙΟΥΥ 1133 33 001111 ΘΕΜΑ 1 ο 1. β. γ 3. α 4. β 5. α ΘΕΜΑ ο 1. α. Σωστό Η δυναμική ενέργεια του συστήματος των δύο φορτίων δίνεται από

Διαβάστε περισσότερα

1. Η απομάκρυνση σώματος που πραγματοποιεί οριζόντια απλή αρμονική ταλάντωση δίδεται από την σχέση x = 0,2 ημ π t, (SI).

1. Η απομάκρυνση σώματος που πραγματοποιεί οριζόντια απλή αρμονική ταλάντωση δίδεται από την σχέση x = 0,2 ημ π t, (SI). 1. Η απομάκρυνση σώματος που πραγματοποιεί οριζόντια απλή αρμονική ταλάντωση δίδεται από την σχέση x = 0,2 ημ π t, (SI). Να βρείτε: α. το πλάτος της απομάκρυνσης, της ταχύτητας και της επιτάχυνσης. β.

Διαβάστε περισσότερα

ο ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ

ο ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ο ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ και ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ οι ΙΔΕΕΣ και οι ΕΝΝΟΙΕΣ ηλεκτρικό φορτίο και ηλεκτρικό φορτίο στο µεταξύ κάποιος τον αναγκάζει να µε πλησιάζει κι όσο µε πλησιάζει τόσο περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος.

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2008 Πανεπιστήμιο Αθηνών Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος. Θεωρητικό Μέρος Θέμα 1 ο A Λυκείου 22 Μαρτίου 2008 Στις ερωτήσεις Α,Β,Γ,Δ,E μια μόνο απάντηση είναι σωστή. Γράψτε στο τετράδιό σας το κεφαλαίο γράμμα της ερώτησης και το μικρό γράμμα της σωστής απάντησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΣΑΣ ΚΙ 2014

ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΣΤΗ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΣΑΣ ΚΙ 2014 ΤΟ ΥΛΙΚΟ ΕΧΕΙ ΑΝΤΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΨΗΦΙΑΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ http://www.study4exams.gr/ ΕΧΕΙ ΤΑΞΙΝΟΜΗΘΕΙ ΑΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑ ΤΥΠΟ ΓΙΑ ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΑΣ ΕΡΩΤΗΣΗ 1. Το φαινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΗ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ

ΕΙΔΗ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΙΔΗ ΔΥΝΑΜΕΩΝ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΙΔΗ ΔΥΝΑΜΕΩΝ 1 Οι δυνάμεις μπορούν να χωριστούν σε δυο κατηγορίες: Σε δυνάμεις επαφής, που ασκούνται μόνο ανάμεσα σε σώματα που βρίσκονται σε επαφή, και σε δυνάμεις

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική για Μηχανικούς

Φυσική για Μηχανικούς Φυσική για Μηχανικούς Εικόνα: O Carlos Santana εκμεταλλεύεται τα στάσιμα κύματα στις χορδές του. Αλλάζει νότα στην κιθάρα του πιέζοντας τις χορδές σε διαφορετικά σημεία, μεγαλώνοντας ή μικραίνοντας το

Διαβάστε περισσότερα

2. Δύο αυτοκίνητα Α και Β κινούνται σε προσανατολισμένη ευθεία, ομαλά. Οι ταχύτητες των αυτοκινήτων είναι αντίστοιχα, A

2. Δύο αυτοκίνητα Α και Β κινούνται σε προσανατολισμένη ευθεία, ομαλά. Οι ταχύτητες των αυτοκινήτων είναι αντίστοιχα, A ΦΥΣΙΚΗ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΗ - 1 Ος,2 Ος ΝΟΜΟΣ ΝΕΥΤΩΝΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ Ημερομηνία: 22/12/14 Διάρκεια διαγωνίσματος: 120 Υπεύθυνος καθηγητής: Τηλενίκης Ευάγγελος ΖΗΤΗΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1-6

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΑΤΟΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ. 1 η Ατομική θεωρία 2.1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ. 2 η Ατομική θεωρία (Thomson)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΑΤΟΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ. 1 η Ατομική θεωρία 2.1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ. 2 η Ατομική θεωρία (Thomson) 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΑΤΟΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ 2.1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ 2 η Ατομική θεωρία (Thomson) Tο άτομο αποτελείται από μία σφαίρα ομοιόμορφα κατανεμημένου θετικού φορτίου μέσα στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Β Τάξης ΓΕΛ 4 ο ΓΕΛ ΚΟΖΑΝΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΣΤΕΦΑΝΟΥ Μ. ΦΥΣΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΠΕΔΙΟ - ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ Δυναμική ενέργεια δυο φορτίων Δυναμική ενέργεια τριών ή περισσοτέρων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης.

Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης. 1 Αρχή της απροσδιοριστίας και διττή σωματιδιακή και κυματική φύση της ύλης. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα υπήρχε μια αντίληψη για τη φύση των πραγμάτων βασισμένη στις αρχές που τέθηκαν από τον Νεύτωνα

Διαβάστε περισσότερα

H Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Μ Α Γ Ν Η Τ Ι Σ Μ Ο Σ ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΓΝΗΤΕΣ

H Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Μ Α Γ Ν Η Τ Ι Σ Μ Ο Σ ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΓΝΗΤΕΣ H Λ Ε Κ Τ Ρ Ο Μ Α Γ Ν Η Τ Ι Σ Μ Ο Σ ΜΑΘΑΙΝΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΓΝΗΤΕΣ Οι Μαγνήτες έχουν την ιδιότητα να έλκουν ορισμένα υλικά όπως ο σίδηρος, το κοβάλτιο και το νικέλιο, και σύνθετα αυτών όπως ο χάλυβας(ατσάλι),

Διαβάστε περισσότερα