Οικολογική αποτύπωση του Όρους Ταΰγετος για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οικολογική αποτύπωση του Όρους Ταΰγετος για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ Οικολογική αποτύπωση του Όρους Ταΰγετος για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας (τελική αναφορά κείμενο διαβούλευσης) ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Γεωργιακάκης Παναγιώτης Γκάνου Ευθυμία Ιωαννίδης Γιάννης Ξηρουχάκης Σταύρος Χριστοπούλου Αναστασία Γιαννάτος Γιώργος Γρίβας Κωνσταντίνος Μανωλόπουλος Άρης Σημαιάκης Στέλιος Κατακαλαίου Αναστασία Αθήνα, Απρίλιος 2011 Εταιρεία για τη Μελέτη και Διαχείριση του Φυσικού και Ανθρωπογενούς Περιβάλλοντος

2 ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΑΫΓΕΤΟΣ ΤΕΛΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΕΙΜΕΝΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Η μελέτη εκπονήθηκε κατ ανάθεση του Ελληνικού Κέντρου Βιοτόπων- Υγροτόπων (ΕΚΒΥ) στο πλαίσιο του έργου ΕΟΧ «Αποκατάσταση δασών Ορους Πάρνωνα και κατευθύνσεις διατήρησης Όρους Ταΰγετου στη Λακωνία». Το παρόν κείμενο αποτελεί το προϊόν εργασίας της ομάδας μελέτης του Αναδόχου και τελεί υπό την επιστημονική αξιολόγηση του ΕΚΒΥ. Παράλληλα αποτελεί αντικείμενο διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς της περιοχής μελέτης. ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2011

3 kra d toà Taãgštou TaletÕn Øpr Bruseîn nšcei. taúthn `Hl ou kaloàsin ƒer n kaˆ lla te aùtòqi `Hl J qúousi kaˆ ppouj tõ d aùtõ kaˆ Pšrsaj oda qúein nom zontaj. Taletoà d où pòrrw kaloúmenòj stin EÙÒraj, qhr a kaˆ lla tršfwn kaˆ agaj m lista gr aj. paršcetai d kaˆ di' Ólou tõ Taägeton tîn a gîn toútwn gran kaˆ Øîn, ple sthn d kaˆ l fwn kaˆ rktwn. Taletoà d tõ metaxý kaˆ EÙÒra Q»raj Ñnom zontej Lhtè fasin põ tîn krwn toà Taãgštou D»mhtroj p klhsin 'Eleusin aj stˆn ƒeròn Παυσανίας, Περιηγητικά,

4 ΟΜΑΔΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΡΓΟΥ Γεωργιακάκης Παναγιώτης Γιαννάτος Γεώργιος Γκάνου Ευθυμία Ειδικός επιστήμονας για τα θηλαστικά (Χειρόπτερα) Ειδικός επιστήμονας για τα θηλαστικά (εκτός των Χειρόπτερων) Ειδικός επιστήμονας για την χλωρίδα και τους χερσαίους τύπους οικοτόπων Πτυχίο Βιολογίας, PhD στην Διαχείριση θαλάσσιων και χερσαίων βιολογικών πόρων. Πτυχίο Γεωπονικής. M.Sc. Wildlife Biology. Πτυχίο Βιολογίας Γρίβας Κωνσταντίνος Υπεύθυνος έργου Πτυχίο Γεωπονικής. Ιωαννίδης Ιωάννης Ειδικός επιστήμονας για τα ερπετά και τα αμφίβια Πτυχίο Βιολογίας. M.Sc. Environmental Studies Σημαιάκης Στυλιανός Ειδικός επιστήμονας για τα ασπόνδυλα Πτυχίο Βιολογίας. PhD Περιβαλλοντική Βιολογία - Διαχείριση Χερσαίων και Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων. Ξηρουχάκης Σταύρος Χριστοπούλου Αναστασία Ειδικός επιστήμονας για την ορνιθοπανίδα Ειδικός επιστήμονας για την χλωρίδα και τους χερσαίους τύπους οικοτόπων Πτυχίο Βιολογίας. M.Sc. Wildlife Management and Pest Control. PhD στην Διαχείριση θαλάσσιων και χερσαίων βιολογικών πόρων. Πτυχίο Βιολογίας Μανωλόπουλος Άρης Υπεύθυνος ψηφιοποίησης Πτυχίο περιβαλλοντολόγου. M.Sc. Environmental Information Systems. 3

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ-ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Μορφολογία Γεωλογία 17 Πετρώματα 17 Πηγές 21 Φαράγγια Έδαφος ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Μετεωρολογικά στοιχεία 23 Θερμοκρασία υετός βιοκλίμα 25 Άνεμοι Κλίμα ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Υφιστάμενα δεδομένα 29 Αξιολόγηση της ποιότητας και επάρκειας των υφιστάμενων οικολογικών δεδομένων 30 Συλλογή βιβλιογραφίας 30 Σύστημα αξιολόγησης των δημοσιεύσεων 30 4

6 1.5.2 Πρωτογενή δεδομένα (εργασίες πεδίου) ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ 35 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΕΣ & ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 37 2 ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ 38 2.Α Ζώνες βλάστησης και φυτοκοινότητες 39 2.Α.1 Ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης 40 Υποζώνη Oleo-Ceratonion (υποζώνη Ελιάς- Χαρουπιάς) 40 Υποζώνη Quercion ilicis 42 2.Α.2 Παραμεσογειακή ζώνη βλάστησης 42 2.Α.3 Ορεινή-υποαλπική ζώνη βλάστησης 43 2.Α.4 Εξωδασική ζώνη βλάστησης υψηλών ορέων 44 2.Α.5 Αζωνική βλάστηση 46 2.Β Τύποι οικοτόπων 49 2.Β.1 Υλικά και μέθοδοι 49 2.Β.2 Περιγραφή τύπων οικοτόπων 51 2.Β.2.1 Εκβολές ποταμών (1130) 51 2.Β.2.2 Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες (2110) 52 2.Β.2.3 Ποταμοί της Μεσογείου με μόνιμη ροή του Paspalo- Agrostidion και πυκνή βλάστηση με μορφή παραπετάσματος από Salix & Populus alba στις όχθες τους (3280) 52 2.Β.2.4 Ποταμοί της Μεσογείου με περιοδική ροή από Paspalo- Agrostidion (3290) 53 2.Β.2.5 Ενδημικά ορεινά μεσογειακά χέρσα εδάφη με ακανθώδεις θάμνους (4090) 54 2.Β.2.6 Χέρσες εκτάσεις με φτέρη (πτεριάδες) (5150) 56 2.Β.2.7 Garrigues της Ανατολικής Μεσογείου (5340) 57 2.Β.2.8 Φρύγανα με Sarcopoterium spinosum (5420) 58 5

7 2.Β.2.9 Χλοώδεις διαπλάσεις με Nardus ποικίλων ειδών, σε πυριτούχα υποστρώματα των ορεινών ζωνών (και των υποορεινών ζωνών της ηπειρωτικής Ελλάδας) (6230*) 60 2.Β.2.10 Πηγές όπου δημιουργείται επίπαγος (Cratoneurion) (7220*) 61 2.Β.2.11 Λιθώνες της Ανατολικής Μεσογείου (8140) 62 2.Β.2.12 Ασβεστολιθικά βραχώδη πρανή με χασμοφυτική βλάστηση (8210) 63 2.Β.2.13 Ασβεστολιθικά βραχώδη πράνη με χασμοφυτική βλάστηση (8218) (Silenion auriculate) 64 2.Β.2.14 Σπήλαια των οποίων δεν γίνεται τουριστική εκμετάλλευση (8310) 65 2.Β.2.15 Δάση με Castanea sativa (9260) 65 2.Β.2.16 Δάση με Olea και Ceratonia (9320) 66 2.Β.2.17 Δάση με Quercus ilex και Quercus rotundifolia (9340) 67 2.Β.2.18 Θερμόφιλα δρυοδάση της Αν. Μεσογείου και της Βαλκανικής (924A) 69 2.Β.2.19 Ελληνικά δάση πρίνου (934Α) 70 2.Β.2.20 (Υπο)μεσογειακά πευκοδάση με ενδημικά μαυρόπευκα (9530*) 71 2.Β.2.21 Μεσογειακά πευκοδάση με ενδημικά είδη πεύκων της Μεσογείου (9540) 73 2.Β.2.22 Δάση Platanus orientalis και Liquidambar orientalis (Platanion orientalis) (92C0) 74 2.Β.2.23 Δάση ελληνικής ελάτης (Abies cephalonica) (951B) 75 2.Β.2.24 Άλλοι τύποι οικοτόπων 77 Οικότονοι 77 Ημιφυσικά οικοσυστήματα 77 Ανθρωπογενή οικοσυστήματα 78 2.Β.3 Αξιολόγηση κατάστασης διατήρησης οικοτόπων & τύπων βλάστησης 80 2.Β.3.1 Εισαγωγή 80 2.Β.3.2 Έκταση 80 2.Β.3.3 Απειλές 84 6

8 2.Β.3.4 Υφιστάμενη κατάσταση Συνολική αξιολόγηση οικοτόπων 95 2.Β.3.5 Συμπεράσματα Γ Χλωρίδα Γ.1 Υλικά και μέθοδοι Γ.2 Χλωριδικός Κατάλογος 110 Ανάλυση αποτελεσμάτων Γ.3 Ενδημικά και σπάνια είδη χλωρίδας 143 Ανάλυση αποτελεσμάτων Δ Συνολική αξιολόγηση ειδών χλωρίδας Συμπεράσματα Ε Απειλές Ε.1 Πυρκαγιές Ε.2 Βόσκηση Ε.3 Γεωργία Ε.4 Δασοπονία & Υλοτομία Ε.5 Άλλοι παράγοντες πίεσης ΣΤ Διαχειριστικά Μέτρα ΣΤ.1 Πυρκαγιές ΣΤ.2 Βόσκηση ΣΤ.3 Γεωργία ΣΤ.4 Δασοπονία & Υλοτομία ΣΤ.5 Άλλοι παράγοντες πίεσης ΠΑΝΙΔΑ ΑΣΠΟΝΔΥΛΑ Εισαγωγή Μεθοδολογία α Δεδομένα εργασίας πεδίου β Βιβλιογραφικά δεδομένα Αποτελέσματα 248 Κατάλογος ειδών Απειλές Διαχειριστικοί στόχοι 279 7

9 3.2 ΕΡΠΕΤΑ ΚΑΙ ΑΜΦΙΒΙΑ Μεθοδολογία Ηχητικές καταμετρήσεις σημείου Γραμμικές διαδρομές Τυχαίες διαδρομές / Γενική ερπετολογική έρευνα Διασχίσεις με όχημα Αποτελέσματα α Βιβλιογραφικά δεδομένα β Αποτελέσματα εργασιών πεδίου Αναλυτική παρουσίαση ειδών 287 Αμφίβια 287 Ερπετά Απειλές Διαχειριστικοί στόχοι ΟΡΝΙΘΟΠΑΝΙΔΑ Στόχος της μελέτης Μεθοδολογία Πλαίσιο εργασίας Εργασία πεδίου Αποτελέσματα Αριθμός ειδών & σύνθεση ορνιθοπανίδας Σπανιότητα Καθεστώς προστασίας Αξιολόγηση οικοτόπων Απειλές Διαχειριστικά Μέτρα ΘΗΛΑΣΤΙΚΑ (εκτός Χειρόπτερων) Μεθοδολογία Δενδρόβια τρωκτικά: Dryomys nitedula και Muscardinus avellanarius Τσακάλι (Canis aureus) Βίδρα (Lutra lutra) 318 8

10 3.4.2 Αποτελέσματα Συζήτηση 319 Α. Βιβλιογραφικά δεδομένα 319 Β. Εργασία πεδίου Τσακάλι και Βίδρα Δενδρόβια τρωκτικά (Dryomys nitedula και Muscardinus avellanarius) Αναλυτική παρουσίαση ειδών 321 Βίδρα 321 Τσακάλι 321 Βουνομυωξός 322 Δενδρομυωξός Απειλές 322 Τσακάλι 322 Βίδρα Διαχειριστικά Μέτρα 323 Τσακάλι 323 Βίδρα ΧΕΙΡΟΠΤΕΡΑ Εισαγωγή Μεθοδολογία Αξιοποίηση υφιστάμενων δεδομένων Συλλογή πρωτογενών δεδομένων Αποτελέσματα Αναλυτική παρουσίαση ειδών Απειλές Διαχειριστικά Μέτρα ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Περιοχές Υψηλής Αξίας Είδη σαν δείκτες ή διαχειριστικοί στόχοι Απειλές Προτεινόμενα Διαχειριστικά Μέτρα 354 9

11 5 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 379 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΧΑΡΤΕΣ 380 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΠΙΝΑΚΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 392 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ

12 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 11

13 1.1 ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ Η παρούσα μελέτη υλοποιείται στο πλαίσιο χρηματοδότησης των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών («ΕΖΕΣ») και ειδικότερα από τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού χώρου («ΕΟΧ»). Σκοπός του συγκεκριμένου χρηματοδοτικού μέσου είναι η ανάπτυξη της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ και των χωρών του ΕΟΧ και η μείωση των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων εντός της ΕΕ. Το παρόν έργο με τίτλο «ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΔΑΣΩΝ ΟΡΟΥΣ ΠΑΡΝΩΝΑ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ ΟΡΟΥΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ ΣΤΗ ΛΑΚΩΝΙΑ» αποβλέπει στην οικολογική αποτύπωση του ορεινού όγκου του Ταΰγετου και κυρίως των τμημάτων που συνδέονται βιογεωγραφικά με το όρος Πάρνωνας και δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς πανιδικά. Το Όρος Ταΰγετος, ένα από τα δύο κυρίαρχα ορεινά συγκροτήματα της Λακωνίας, είναι από τις σημαντικότερες περιοχές της Ελλάδας σε ό,τι αφορά τη βιοποικιλότητα. Τρία τμήματα του έχουν χαρακτηριστεί ως Τόποι Κοινοτικής Σημασίας του Δικτύου NATURA 2000 (GR «Όρος Ταΰγετος», GR «Λαγκάδα Τρύπης» και GR «Φαράγγι Νέδωνα»), ενώ μεγάλο τμήμα του έχει επίσης ενταχθεί στο Δίκτυο NATURA 2000 ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας (GR «Όρος Ταΰγετος Λαγκάδα Τρύπης»). Ο Ταΰγετος ως σύνολο παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις στην αποτύπωση των οικολογικών γνωρισμάτων του, γνώση ιδιαιτέρως κρίσιμη για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης στην ευρύτερη περιοχή. Ειδικότερα, για ένα μεγάλο μέρος του Ταϋγέτου δεν έχει καταγραφεί η έκταση και η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων και δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς η χλωρίδα και η πανίδα του. Αν και για ορισμένες ομάδες οργανισμών (π.χ. τα πουλιά, χλωρίδα) θεωρείται ότι είναι επαρκώς γνωστά τα είδη που απαντούν στον Ταΰγετο, υπάρχουν ωστόσο σοβαρές ελλείψεις αναφορικά με την κατάσταση των πληθυσμών τους, τις θέσεις όπου απαντούν και τα ενδιαιτήματά τους. Το τμήμα του Ταϋγέτου που κυρίως δεν έχει μελετηθεί είναι αυτό βόρεια της Λαγκάδας και αρκετές εκτάσεις σε υψόμετρο χαμηλότερο από τα 600 (με εξαίρεση τις εκτάσεις που καλύπτονται από τους τόπους κοινοτικής σημασίας). Η ζώνη αυτή αποτελεί σημαντική περιοχή σύνδεσης με αντίστοιχα οικοσυστήματα της κεντρικής Πελοποννήσου και του ΒΔ Πάρνωνα. Τυχόν απώλεια ή υποβάθμιση αυτής της ζώνης θα μετατρέψει τον Ταΰγετο σε νησίδα και θα θέσει σε κίνδυνο μεγάλο αριθμό ειδών. Για την εξασφάλιση της απαιτούμενης επικοινωνίας των πληθυσμών των διαφόρων ειδών φυτών και ζώων, με αυτούς της Κεντρικής Πελοποννήσου και του Πάρνωνα, έχει μεγάλη σημασία η προσεκτική διαχείριση του βόρειου τμήματος του Ταϋγέτου, στη βάση ενιαίων αρχών για το σύνολο του ορεινού όγκου και συντονισμένων ενεργειών από το σύνολο των πολυάριθμων εμπλεκόμενων (3 νομοί, πάνω από 10 δήμους, 3 δασαρχεία κ.λπ.). Οι ενιαίες αρχές θα πρέπει να εκπορεύονται από μία ολοκληρωμένη, κατά το δυνατόν, γνώση των οικολογικών γνωρισμάτων του Ταϋγέτου. Τα ανωτέρω κενά γνώσης των οικολογικών γνωρισμάτων καλείται να αντιμετωπίσει το παρόν έργο με τίτλο «Οικολογική αποτύπωση του Όρους Ταΰγετος για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας» 12

14 Αντικείμενα μελέτης αποτελούν: η χλωρίδα: ετήσια, πολυετή ποώδη και πολυετή ξυλώδη φυτά, η πανίδα: θηλαστικά, πουλιά, αμφίβια-ερπετά και ασπόνδυλα, η βλάστηση: κύριες ζώνες βλάστησης και τύποι οικοτόπων. Σκοπός του παρόντος έργου είναι η βελτίωση της γνώσης των οικολογικών γνωρισμάτων του Όρους Ταΰγετος, ως βάση για τη διατύπωση ενιαίων αρχών διαχείρισης του συνόλου του ορεινού όγκου και την ενσωμάτωση καλών πρακτικών κατά την άσκηση των χρήσεων γης στην περιοχή, ως πρώτο βήμα στο συντονισμό των ενεργειών των πολυάριθμων εμπλεκόμενων στη διαχείριση της περιοχής. Η ύπαρξη επαρκών και αξιόπιστων πρωτογενών δεδομένων αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον καθορισμό των απαιτούμενων διαχειριστικών μέτρων αλλά και για την συμμόρφωση της χώρας μας με την Οδηγία των Οικοτόπων (92/43) βάση της οποίας είμαστε υποχρεωμένοι υποβάλουμε ανά εξαετία εκθέσεις με πρόσφατα δεδομένα για τα είδη και τους οικοτόπους που περιλαμβάνονται στην Οδηγία αυτή. 1.2 ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ Η οροσειρά του Ταϋγέτου ονομάσθηκε από την Ταϋγέτη, μία από τις επτά Ατλαντίδες ή Πλειάδες, κόρες του Άτλαντα και της Πλειόνης. Σύμφωνα με άλλη παραλλαγή του μύθου, η Ταϋγέτη φέρεται ως σύζυγος του Λακεδαίμονα και ως μητέρα του Ευρώτα. Ο Ταΰγετος ή Πενταδάκτυλος, είναι η υψηλότερη οροσειρά της Πελοποννήσου. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του βουνού είναι οι πέντε κορφές του, από τις οποίες η ψηλότερη ονομάσθηκε από τους αρχαίους Ταλετόν. Στους ιστορικούς χρόνους το βουνό αναφέρεται ως Πενταδαχτυλιάς για να επανέλθει στους σύγχρονους καιρούς με το αρχικό του όνομα Ταΰγετος. Η ψηλότερη κορφή του, ο Προφήτης Ηλίας, έλαβε το όνομά του από το ομώνυμο εκκλησάκι που βρίσκεται εκεί σε υψόμετρο 2407μ. Στην υψηλότερη κορφή του Ταϋγέτου, που οι αρχαίοι την αποκαλούσαν Ταλετόν και την θεωρούσαν ιερή τοποθεσία του Ήλιου, οι κάτοικοι πραγματοποιούσαν διάφορες θυσίες, στις οποίες, όπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας, ανάμεσα σε άλλα θυσίαζαν και ίππους: «άκρα δε του Ταϋγέτου Ταλετόν υπέρ Βρυσεών ανέχει. Ταύτην Ηλίου καλούσιν ιεράν και άλλα τε αυτόθι Ηλίω θύουσι και ίππους» (Παυσανίας Γ 20, 4). Από το Παυσανία ακόμη πληροφορούμεθα ότι στο δρόμο από «την Οίτυλον» προς τις Θαλάμες, στο ιερό της Ινούς, ήταν στημένα δυο χάλκινα αγάλματα, ένα της Σελήνης, με το προσωνύμιο Πασιφάη και ένα του Ηλίου. (Παυσανίας Γ 26, 1). Επίσης διάφορες παραδόσεις τοποθετούσαν τη κατοικία του Ήλιου στο Ταίναρο και πίστευαν ότι εκεί έβοσκαν τα ιερά του βόδια (Ομηρικός Ύμνος προς Απόλλωνα). Κατά τη βυζαντινή περίοδο, η οροσειρά αναφέρεται με την ονομασία Πενταδάκτυλος, εξ αιτίας των πέντε κορυφών του. Στα χρόνια της Επανάστασης του 1821, η οροσειρά λεγόταν «Αγιολιάς ο μακρυνός», από το μεγάλο μήκος της οροσειράς, μέχρι τελικά που ξαναπήρε το αρχαίο όνομα, Ταΰγετος. Είναι 13

15 αξιοσημείωτο το γεγονός πως από τους 118 συνολικά παραδοσιακούς οικισμούς που βρίσκονται σε όλη την Πελοπόννησο, στην περιοχή του Ταϋγέτου εντοπίζονται οι ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Μορφολογία Η οροσειρά του Ταΰγετου έχει μήκος 115 km, μέγιστο πλάτος 30 km και έκταση περίπου km 2, συγκροτείται δε από τέσσερα κύρια τμήματα: τον Βόρειο (προς την Μεγαλόπολη), τον Μέσο Ανατολικό (προς την Σπάρτη), τον Δυτικό και το Νότιο Ταΰγετο που σχηματίζει τη χερσόνησο της Μάνης η οποία και καταλήγει στο Ακρωτήριο Ταίναρο. Η υψηλότερη κορυφή του Ταϋγέτου ονομάζεται Αγιολιάς ή Προφήτης Ηλίας, έχει ύψος m και βρίσκεται στο ανώτερο μέρος της τοποθεσίας που ονομάζεται Πυραμίδα, λόγω του χαρακτηριστικού σχήματος της. Δύο φαράγγια χωρίζουν τον Ταΰγετο, το ένα της «Μεγάλης Λαγκάδας», που χωρίζει το Βόρειο από τον Κεντρικό Ταΰγετο στο ύψος του χωριού Τρύπη και το δεύτερο στη περιοχή Αρεόπολη - Κότρωνας που χωρίζει τον Κεντρικό από το Νότιο Ταΰγετο και ονομάζεται Σαγγιάς. Στον Βόρειο Ταΰγετο υπάρχουν κορυφές όπως η Ξεροβούνα (1.852 m), ο Νεραϊδόβραχος (1.784 m), η Λεπενού (1.733 m) κλπ. Στον Κεντρικό Ταΰγετο βρίσκονται οι ψηλότερες κορφές της οροσειράς: ο Προφήτης Ηλίας (2.407 m), το Σιδηρόκαστρο (2.228 m), το Χαλασμένο Βουνό (2.204 m), το Βασιλικό Βουνό (2.100 m), το Σπανακάκι (2.098 m), η Νεραϊδοβούνα (2.031 m) και ο Άη Γιώργης (2.019 m). Ο Νότιος Ταΰγετος είναι χαμηλότερος, με υψηλότερο σημείο τον Σαγγιά (1.217 m). Η περιοχή μελέτης έχει έκταση εκτάρια (ha). Η μέση υψομετρική τιμή της περιοχής είναι 990 m (με σταθερή απόκλιση μέσης τιμής τα 330 m) και συνολικά το υψόμετρο κυμαίνεται από τα 40 μέχρι τα m στην κορυφή του Προφήτη Ηλία στο νότιο τμήμα της η οποία αποτελεί και το υψηλότερο σημείο της Πελοποννήσου. Η περιοχή λόγω του σύνθετου ορεινού ανάγλυφου της δεν περιλαμβάνει τόσες σημαντικές υδάτινες επιφάνειες σε αντίθεση με το εκτενές υδρογραφικό δίκτυο μήκους 380 km εντός της περιοχής που αποτελείται κυρίως από φαράγγια και απότομα ρέματα με ορμητικά νερά. Η περιοχή μελέτης καλύπτεται κατά 67% 14

16 ( ha σε έκταση) από τις ακόλουθες περιοχές του Δικτύου Natura 2000 οι οποίες περικλείονται πλήρως από το όριο της (Πίνακας 1.1). SCI: GR SCI: GR SCI: GR SPA: GR Φαράγγι Νέδωνα (Πέταλον - Χάνι) Όρος Ταΰγετος Λαγκαδά Τρύπης Όρος Ταΰγετος - Λαγκαδά Τρύπης ΠΙΝΑΚΑΣ 1.1. Περιοχές του Δικτύου Natura 2000 που περικλείονται πλήρως από το όριο της περιοχής μελέτης. Εκτός από τις περιοχές αυτές στην περιοχή μελέτης βρίσκονται εξ ολοκλήρου δύο Καταφύγια Άγριας Ζωής και τέσσερα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (Πίνακας 2). Το τότε ΥΠΕΧΩΔΕ ανέθεσε το Νοέμβριο 1995 στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ερευνητικό πρόγραμμα με θέμα «Οριοθέτηση και Καθορισμός Μέτρων Προστασίας Τοπίων Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους» ( ). Κατά την εκπόνηση του προγράμματος αναπτύχθηκε η μεθοδολογία για τον καθορισμό κριτηρίων επιλογής και αξιολόγησης των ΤΙΦΚ (ανάγλυφο, βλάστηση, χλωρίδα, ύπαρξη μνημείων, παραδοσιακός χαρακτήρας, ανάγκες και δυνατότητες προστασίας κλπ.). Από το ΕΜΠ σχεδιάστηκε και οργανώθηκε βάση δεδομένων με τις διαθέσιμες πληροφορίες που συλλέχθηκαν για την κάθε περιοχή, καθώς και προτάσεις μέτρων διαχείρισης 1. Παρόλο που το δίκτυο των περιοχών ΤΙΦΚ προβλέπεται να ενταχθεί τουλάχιστον μερικώς στο καθεστώς προστασίας που προβλέπεται από το Ν.1650/86, μέχρι στιγμής παραμένει χωρίς θεσμικό πλαίσιο. Μετά το παραπάνω ερευνητικό πρόγραμμα προστέθηκαν νέες περιοχές, υπό την κατηγορία «Άλλοι Βιότοποι», συχνά με εξαιρετικά περιορισμένο όγκο πληροφορίας και στοιχειοθέτησης (βλ. επίσης Πίνακα 1.2). 1 Βάση Δεδομένων «Φιλότης»: 15

17 ΚΩΔΙΚΟΣ (ΕΙΟΝΕΤ & ΕΜΠ) ΟΝΟΜΑ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΚΤΑΣΗ (ha) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΖ Άγιος Ιωάννης - Άγιος Γεώργιος, περιοχή Λαδά, Καρβελίου, Αρτεμισίας Δήμου Καλαμάτας 1265 ΦΕΚ 1087/02/08/05 ΚΑΖ Ντουμπίτσια (Εξωχωρίου) 833 ΦΕΚ 604/Β/76 ΤΙΦΚ ΑΤ Κεντρικός Ταΰγετος Ξηροκάμπι Κουμουστά Καταφύγιο Ταϋγέτου κορυφή Ταϋγέτου? 30/11/1998 ΤΙΦΚ AT Μυστρά- Παρορίου- Αγίου Ιωάννου Μυστράς- Παρόριο-Άγιος Ιωάννης /02/1997 ΤΙΦΚ AT Λαγκάδα Ταϋγέτου /03/1997 AB Ποταμός Νέδων Ποταμός Νέδων? 01/01/1997 AB Βόρειος Ταύγετος (Ξερόβουνα)? 01/01/1997 AB Μυστράς? 01/01/1997 AB Όρος Σελίτσα Μεσσηνίας? 01/01/1997 ΠΙΝΑΚΑΣ 1.2. Θεσμοθετημένες (ΚΑΖ) και μη (ΤΙΦΚ και ΑΒ) περιοχές εντός της περιοχής μελέτης. Η περιοχή περιλαμβάνεται εντός των διοικητικών ορίων των Δήμων Ανατολικής Μάνης, Δυτικής Μάνης, Καλαμάτας και Σπάρτης όπως αυτά προέκυψαν μετά το σχέδιο Καλλικράτης. Ειδικότερα (βλ. Χάρτης 1, Παράρτημα Ι), η περιοχή μελέτης εκτείνεται από το Οίτυλο της Λακωνίας, στο νότιο όριό της, έως τα σύνορα Λακωνίας-Αρκαδίας στην περιοχή Μονή Αμπελάκη-Σπαναίικα-Καμποχώρι, στο βόρειο όριο. Στο νότιο τμήμα της, οι περιοχές GR και GR του Δικτύου Natura 2000 οριοθετούν στο μεγαλύτερο μέρος τα ανατολικά και δυτικά όριά της. Στο βόρειο τμήμα της, το μεν ανατολικό όριό της ακολουθεί τη νοητή γραμμή που ορίζουν οι οικισμοί Σουστιάνοι, Καστρί, Καστόρειο, Αλευρού, 16

18 Γεωργίτσι, Αγόριανη, Λογκανίκο του Νομού Λακωνίας, το δε δυτικό ακολουθεί περίπου τη νοητή γραμμή που ορίζουν οι οικισμοί Λαίικα, Αίθαια, Άνω Άμφεια, Πόλιανη, Δυρράχιο, Κάτω Γιανναίοι και Καμάρα. Το όριο της περιοχής μελέτης κινείται πάντα εκτός οικισμών Γεωλογία Πετρώματα Ο Ταΰγετος έχει ασβεστολιθικά πετρώματα εναλλασσόμενα με σχιστόλιθο. Τα πλούσια ασβεστολιθικά πετρώματα, είναι πορώδη και στο πέρασμα των αιώνων τα νερά της βροχής και του χιονιού που κάθε χρόνο διαπερνούν τα έγκατα του βουνού δημιούργησαν πολλά αξιόλογα σπήλαια με πλούσιο διάκοσμο και φυσική ομορφιά. Τα νερά βρίσκουν διέξοδο στη θάλασσα ως υποθαλάσσιες εκβολές, οι αποκαλούμενοι ανάβολοι. Μέχρι σήμερα έχουν καταμετρηθεί 116 τέτοιοι και 22 υπόγειοι ποταμοί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα υπόγεια ποτάμια στη Γλυφάδα των σπηλαίων του Δυρού, του Δράκου που εκβάλλει στο χωριό Άγιος Δημήτριος του Δήμου Λεύκτρου, όπου και το σπήλαιο «καταφύγι Σελίνιτσας» που έχει σχηματισθεί σε παλαιότερη κοίτη υπόγειου ποταμού, στη Στούπα και αλλού. Κοντά στην κορυφή του Προφήτη Ηλία υπάρχει βάραθρο βάθους 12 m, που έχει σημανθεί για την ασφάλεια των επισκεπτών του βουνού. Κατά την αρχαιότητα από τον Ταΰγετο εξορύσσονταν μέταλλα και μάρμαρα, όπως τα κόκκινα μάρμαρα στα Δημαριώτικα (Δημαρίστικα) της Μάνης, δηλαδή το πολύτιμο rosso antico των Ρωμαίων, το Λακεδαιμόνιο μάρμαρο που είναι Σερπεντίτης, η λευκή κρυσταλλίνα της Μάνης, καθώς και το «μέλαν μάρμαρο» (marmor taenarium ή nero antico των Ρωμαίων), επίσης μάρμαρο πολυτελείας που εξάγονταν κάπου στο ακρωτήριο Ταίναρο. Τέλος, έκοβαν πέτρα για οικοδόμηση, η οποία χρησιμοποιείται και σήμερα. Το πέτρωμα από τα μαύρα ζωνάρια ή στεφάνια, που σχηματίζει ο κρυσταλλικός σχιστόλιθος, είναι ιδανικό ως ακόνι για τρόχισμα εργαλείων. Δύο από τα βασικά πετρώματα που κυριαρχούν ειδικά στις δασικές εκτάσεις του Ανατολικού και Δυτικού Ταϋγέτου είναι οι φυλλίτες, με τις μορφές του μαρμαρυγιακού σχιστολίθου και του μαρμαρυγιακού γνεύσιου και οι ασβεστόλιθοι (δολομιτικοί, κρυσταλλικοί ή άλλης μορφής). Πιο αναλυτικά τα πετρώματα που παρατηρούνται περιλαμβάνουν: Φυλιτική Χαλαζιτική σειρά. Αναπτύσσεται σε μεγάλη έκταση στο δάσος, είναι έντονα πτυχωμένη και επωθημένη στη σειρά Plattenkalk και υπόκειται τεκτονικά των «στρωμάτων Τυρού» ή των ανθρακικών πετρωμάτων της ζώνης Τρίπολης. Αποτελείται κυρίως από σχιστόλιθους που εναλλάσσονται με χαλαζίτες, μετακροκαλοπαγή, μεταβασάλτες, μάρμαρα και σε μια θέση παρεμβάλλεται σερπεντινίτης. Στο επάνω μέρος της σειράς, διαφοροποιείται μικρο-μακροσκοπικά 17

19 μικρή ενότητα πετρωμάτων που αποτελείται από γρανιτικούς-μαρμαρυγιακούς γλαυκοφαντικούς σχιστόλιθους, μαρμαρυγιακούς γνεύσιους, σερπεντινίτες και μάρμαρα. Σχιστόλιθους (C-P.sch), που παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία πετρογραφικών τύπων, με κυριότερους: α. Μαρμαρυγιακοί-χλωριτικοί σχιστόλιθοι με χαλαζία, χλωρίτη, μοσχοβίτη, φεγγίτηπαραγονίτη και μεταλλικά ορυκτά. β. Χλωριτοειδείς-χλωριτικοί-μαρμαρυγιακοί σχιστόλιθοι με μοσχοβίτη, φεγγίτηπαραγονίτη, χλωρίτη, χαλαζία, χλωριτοειδή και μερικές φορές με στιλπνομέλανα ή με επίδοτο και γρανάτη. γ. Μαρμαρυγιακοί σχιστόλιθοι πλούσιοι σε αλβίτη. δ. Κορφολιτικοί-μαρμαρυγιακοί σχιστόλιθοι με χλωριτοειδή και σπανιότερα πυροφυλλίτη και χλωρίτη. ε. Μαρμαρυγιακό-πυροφυλλιτικό σχιστόλιθο με Mg-καρφολίτη, χαλαζία και αιματίτη. Τα μετακροκαλοπαγή, χαλαζίτες και μεταβασάλτες (β). Τα πρώτα αποτελούνται από χαλαζιτικές κροκάλες μέσα στις οποίες εκτός του χαλαζία συναντώνται με μικρό ποσοστό συμμετοχής τα ορυκτά πυροφυλλίτης, χλωριτοειδής και αιματίτης. Το συνδετικό υλικό είναι πηλιτικής προέλευσης και αποτελείται από χαλαζία, χλωριτοειδή, πυροφυλλίτη, αιματίτη και μερικές φορές Mg-καρφολίτη. Οι χαλαζίτες εμφανίζονται συνήθως με τη μορφή boudinage, είναι μυλονιτιωμένοι και μερικές φορές ανακρυσταλλωμένοι (βλαστομυλωνίτες). Στην ορυκτολογική σύσταση αυτών εκτός από το χαλαζία συμμετέχουν σε μικρή αναλογία τα ορυκτά πυροφυλλίτης, χλωριτοειδής και αιματίτης. Οι μεταβασάλτες απαντούν συνήθως στα ανώτερα μέρη των φυλλιτών. Έχουν ιστό μικρομεσοκρυσταλλικό, υφή προσανατολισμένη και μικρές φακοειδείς συγκεντρώσεις χαλαζία και αλβίτη. Η ορυκτολογική τους σύσταση είναι χλωρίτης, γλαυκοφανής/κροσσίτης, λευκός μαρμαρυγίας, επίδοτο, αλβίτης, ασβεστίτης και αιματίτης. Οι σερπεντινίτες (σ). Στους σερπεντινίτες παρατηρήθηκε ότι: α) ο βαθμός μεταμόρφωσης δεν είναι σταθερός σε όλη την ανάπτυξη της σειράς. β) γενικά θεωρείται ότι η μεταμόρφωση της σειράς είναι υψηλών πιέσεων χαμηλών θερμοκρασιών. γ) την κύρια μεταμόρφωση ακολουθεί ανάδρομη μεταμόρφωση (χλωριτίωση ορυκτών της κύριας μεταμόρφωσης κλπ.). δ) δεν αποκλείεται η ύπαρξη παλαιότερου μεταμορφισμού στο ανώτερο τμήμα της φυλλιτικής χαλαζιτικής σειράς. Επίσης στη σειρά αυτή παρατηρήθηκαν μικρές εμφανίσεις σιδηρομεταλλεύματος στις θέσεις Αγ.Νικόλαος, Σταυρωτό Δενδρί, Αλαγονία, καθώς και μικρά φλεβίδια ολίγιστου συνήθως στα χαλαζιτικά πετρώματα. 18

20 Στους σχιστόλιθους παρατηρούνται πτυχές με διεύθυνση του άξονα περίπου Β 76 Α και μια μεταγενέστερη πτύχωση με διεύθυνση Β-Ν. Το πάχος της σειράς λόγω των πτυχώσεων και αναδιπλώσεων δεν προσδιορίζεται με ακρίβεια. Εκτιμάται όμως περίπου m. Στην περιοχή Δασάκι Αρτεμισίας και σε επαφή με αμφιβολιτικούς-μαρμαρυγιακούς σχιστόλιθους απάντά μικρή εμφάνιση σερπεντινίτη με ιστό κυψελώδη και αποτελείται κυρίως από αντιγορίτη, υπολειμματικούς κρυστάλλους πυροξένου και αρκετούς κόκκους μαγνητίτη. Τα μάρμαρα: στο ανώτερο μέρος της φυλλιτικής-χαλαζιτικής σειράς υπάρχουν μεγάλες φακοειδείς εμφανίσεις χαλαζιτικών μαρμάρων. Έχουν ιστό γρανοβλαστικόπορφυροκλαστικό με υφή προσανατολισμένη. Εκτός από τον ασβεστίτη, με μικρό ποσοστό συμμετοχής παρατηρούνται τα ορυκτά χαλαζίας και λευκός μαρμαρυγίας. Το πάχος της σειράς λόγω των πτυχώσεων και ανδιπλώσεων δεν προσδιορίζεται με ακρίβεια, εκτιμάται όμως περίπου στα m. Οι πυριτικοί σχιστόλιθοι (J i-m.sch). Τα κατώτερα στρώματα αντιστοιχούν με τους σχιστόλιθους με Posidonia της Ιονίου ζώνης. Κρυπτοκρυσταλλικοί με κρυστάλλους ασβεστίτη, λεπτοπορώδεις με εναλλαγή με λεπτοπλακώδεις ασβεστόλιθους. Τοπικά, στη βάση τους παρατηρούνται λατυποπαγή τεκτονικής προέλευσης, πάχους 1-2 m. Πολλές φορές πλευρικά αποσφηνώνονται. Η στρωματογραφική τους τοποθέτηση δίνεται με τους υποκείμενους και τους υπερκείμενους σχηματισμούς. Το πάχος τους ποικίλει από 0-40 m περίπου. Ο φλύσχης και στρώματα μετάβασης (fi): Ο φλύσχης αποτελείται από αργιλομαργαργαϊκό και αργιλοψαμμιτικό υλικό με έντονη διαγένεση. Έχει μικρή εξάπλωση και μπορεί να χαρακτηριστεί σαν φλυσχοειδές επειδή δεν έχει τη μορφή του τυπικού φλύσχη. Στα κατώτερα στρώματα περνούν σε στρώματα μετάβασης, όπου μαργαϊκοί, κρυσταλλικοί ασβεστόλιθοι («πολύχρωμα μάρμαρα») εναλλάσσονται με αργιλομαργαϊκό υλικό που επικρατεί στους ανώτερους ορίζοντες. Το χρώμα των κρυσταλλικών ασβεστολίθων ποικίλει από λευκό, πράσινο μέχρι ερυθρό και είναι αποτέλεσμα των διαφόρων προϊόντων τροφοδοσίας της λεκάνης κατά την ιζηματογένεση. Το πάχος του στρώματος εκτιμάται περίπου σε 100 m. Ο αδιαίρετος Φλύσχης (ft). Εμφανίζεται με τη μορφή του τυπικού φλύσχη κανονικού κυκλοθέματος. Αποτελείται από εναλλαγές τεφρών μαργών, ψαμμιτών με ενστρώσεις ή φακούς ασβεστόλιθων και κροκαλοπαγών. Ως επί το πλείστον η επαφή με τους υποκείμενους ασβεστόλιθους είναι τεκτονική. Το πάχος υπολογίζεται στα 450 m περίπου. 19

21 Οι κρυσταλλικοί πλακώδεις ασβεστόλιθοι (K 8 E i k) είναι τεφρόλευκοι, μικροκοκκώδεις, βιτουμενιούχοι, μικρολατυποπαγείς, μέχρι λατυποπαγείς, λεπτό έως μεσοπλακώδεις, με λεπτές ενστρώσεις ή κονδύλους πυριτόλιθων. Οι ασβεστόλιθοι σειράς Βίγλας (J s Kk) είναι ασβεστόλιθοι, κρυσταλλικοί, λεπτομεσοστρωματώδεις με κονδύλους πυριτόλιθων που εναλλάσσονται με πυριτολιθικές στρώσεις. Στα ανώτερα μέλη παρατηρούνται συχνά και πυριτικοί σχιστόλιθοι. Στρωματογραφικά η σειρά αυτή αποδίδεται στη σειρά Βίγλα της Ιονίου ζώνης. Οι ασβεστόλιθοι, δολομιτικοί ασβεστόλιθοι (K.k,d) είναι τέφροι, λίγο βιτουμενιούχοι, μέσο έως παχυστρωματώδεις με φλέβες ασβεστίτη. Στους κατώτερους ορίζοντες επικρατούν ενστρώσεις λατυποπαγών ασβεστόλιθων. Από τα ανώτερα προς τα κατώτερα στρώματα έχουν προσδιοριστεί συγκεντρώσεις μικροαπολιθωμάτων. Οι ασβεστόλιθοι (J.k) είναι ανοικτότεφροι, ροδόχρωμοι, μεσο έως παχυστρωματόδεις, δολομιτικοί, κρυσταλλικοί μέχρι μάρμαρα. Στα ανώτερα μέλη παρατηρούνται κατά θέσεις ενστρώσεις λατυποπαγών ασβεστόλιθων με λατύπες που προέρχονται από τον ίδιο σχηματισμό. Πρόκειται για ενδοκλάστες συνιζηματογενείς και με φλέβες ασβεστίτη. Το πάχος τους είναι περίπου 250 m. Οι δολομιτικοί ασβεστόλιθοι, δολομίτες (T m-s k,d) είναι γκρι σκούρα και κατά θέσεις μαύρα, βιταμενιούχα, συνήθως κρυσταλλικά, παχυστρωματώδη και ισχυρά τεκτονισμένα, ανθρακικά πετρώματα. Στα ανώτερα μέλη επικρατούν οι δολομιτικοί ασβεστόλιθοι, ενώ στα κατώτερα οι δολομίτες. Στη βάση της ανθρακικής σειράς παρατηρούνται κατά θέσεις εναλλαγές των δολομιτών με αργιλικές λεπτοστρώσεις. Χαρακτηριστική είναι η παρουσία των στρωματολίθων με παραθυροειδή δομή, ογκοειδών και παλαιοκάρστ. Πρόκειται για ανθρακικά πετρώματα νηριτικής παλιρροιακής απόθεσης. Η επαφή των δολομιτικών ασβεστόλιθων δολομιτών με υποκείμενα «Στρώματα Τύρου» είναι τεκτονική. Το πάχος τους ανέρχεται στα 450 m περίπου. Οι ασβεστόλιθοι (E m -Pc.k) είναι τεφροί, βιτουμενιούχοι, μεσοστρωματώδεις, μερικές φορές δολομιτιωμένοι με πάχος m. Η ηφαιστιοιζηματογενής σειρά (P?.tf). Πρόκειται για τόφφους, λάβες, τοφφίτες και κλαστικά ιζήματα σε μικρές εμφανίσεις στην περιοχή του Καλάθιου όρους. Η περμική σειρά ανθρακικών ιζημάτων (P.mr) είναι μικριτικοί ασβεστόλιθοι, βιτουμενιούχοι, λεπτοστρωματώδεις, εναλλασσόμενοι με αργιλικούς σχιστόλιθους. Υπάρχουν φλέβες γεμάτες με ασβεστίτη. Το πάχος της είναι περίπου m. 20

22 Τα πλευρικά κορήματα (H.sc) είναι χαλαρά έως συνεκτικά υλικά από λατύπες κρυσταλλικών ασβεστολίθων, με ανθρακικό συνδετικό υλικό και ερυθρές αργίλους. Οι χερσαίες αναβαθμίδες (Pt.t) αποτελούνται από ερυθρές αργίλους, αργιλούχες άμμους με διάσπαρτες λατύπες και παρεμβολές από κρακαλοπαγή, τα οποία επικρατούν στη βάση. Τοπικά τα στοιχεία αυτά είναι αδιαβάθμητα και πολύ συνεκτικά με αργιλικό ή ανθρακικό συνδετικό υλικό. Σε μερικές θέσεις εμφανίζονται μικρά κοιτάσματα μαγγανίου, τα οποία στην περιοχή του χωριού Λέϊκα και ανατολικά του οικισμού Γιαννιτσών έτυχαν εκμετάλλευσης. Το πάχος του στρώματος αυτού ανέρχεται σε m περίπου. Πηγές Τα ασβεστολιθικά πετρώματα του Ταΰγετου είναι πορώδη και τα νερά της βροχής και του χιονιού που κάθε χρόνο διαπερνούν τα έγκατα του βουνού, σχηματίζουν πολυάριθμες πηγές. Σημαντικές είναι της Αγίας Μαρίνας στην Άρνα, που στην πλατεία της βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα πλατάνια στην Ελλάδα με περίμετρο 13 και ύψος 30 m, οι πηγές «Πενταυλοί», «Μαγγανιάρη», «Άη-Γιάννη» της Τρύπης, «Άη Δημήτρη» του δάσους της Βασιλικής, «Μουζιά» κλπ. Στη Μάνη υπάρχουν τρεις κατηγορίες μεταλλικών πηγών που χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς (λουτροθεραπεία ή πόση), όλες τους μάλιστα έχουν κρύα νερά, που σημαίνει ότι δεν έρχονται από μεγάλα βάθη (Κισκύρας, 1988): 1. Χλωριονατριούχες πηγές. Όπως δείχνει το όνομά τους οι πηγές αυτές περιέχουν μαγειρικό αλάτι (Na C) πάνω όμως από ένα γραμμάριο ανά λίτρο. Μια τέτοια πηγή είναι κοντά στο Γύθειο, στη θέση «Στερνάκλες», με θεραπευτικές ιδιότητες στο στομάχι και το κυκλοφοριακό σύστημα. 2. Σιδηρούχες πηγές. Οι πηγές αυτές περιέχουν σίδηρο, 1/100 γρ. ανά λίτρο και χρησιμοποιούνται για αναιμίες και για τα νεφρά. Επειδή όμως το νερό αυτό αλλοιώνεται πολύ γρήγορα, πρέπει να πίνεται επί τόπου. Τέτοια πηγή είναι στο Σκουφομύτη, του Δήμου Γυθείου. 3. Αλατούχες ή πικροπηγές. Οι πηγές αυτές που βρίσκονται κοντά στη θάλασσα, περιέχουν εκτός από χλωριούχο νάτριο και θειϊκό μαγνήσιο, που έχει καθαρτικές ιδιότητες. Έτσι οι πηγές αυτές είναι γνωστές ως «Τσιρλονέρια» όπως αυτή στη Τσεροβά. Στην ίδια κατηγορία υπάγονται και τα γλυφά νερά στις παράκτιες και παραθαλάσσιες πηγές του Δυτικού Ταϋγέτου, στον Άγιο 21

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα

Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Εκτίμηση της μεταβολής των τιμών μετεωρολογικών παραμέτρων σε δασικά οικοσυστήματα στην Ελλάδα Δ. Παπαδήμος ΕΚΒΥ καθ. Δ. Παπαμιχαήλ - ΑΠΘ 8- Νοεμβρίου 204, Θεσσαλονίκη Περιοχές Μελέτης 4 πιλοτικές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Η παρακολούθηση των δασών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Γιώργος Πουλής, Δασολόγος M.Sc. Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων - Υγροτόπων Διάρθρωση της παρουσίασης Σχεδιασμός ενός προγράμματος παρακολούθησης Η

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΖΩΝΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα

Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Η επίδραση των Κοινοτικών Οδηγιών για τη Φύση στην προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος στην Ελλάδα Ελένη Τρύφων Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας Πόσο επίκαιρο είναι το ερώτημα; Η Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ

2. ΓΕΩΛΟΓΙΑ - ΝΕΟΤΕΚΤΟΝΙΚΗ 2. 2.1 ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζεται συνοπτικά το Γεωλογικό-Σεισμοτεκτονικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής του Π.Σ. Βόλου - Ν.Ιωνίας. Η ευρύτερη περιοχή της πόλης του

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΟΥΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΟΥΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΟΥΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 Χρηματοδότηση Η παρούσα μελέτη εκπονήθηκε υπό τον επιστημονικό συντονισμό και την επιμέλεια του Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΠΙΝΔΟΥ Γεωγραφικά στοιχεία Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου, γνωστός και ως Βάλια Κάλντα βρίσκεται σε ιδιαίτερα δυσπρόσιτη περιοχή της οροσειράς της Πίνδου στα όρια μεταξύ των νομών Γρεβενών και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΟΥ ΖΑΡΚΑΔΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΟΙΤΗ Τσαπάρης Δημήτρης (δρ. Βιολόγος), Ηλιόπουλος Γιώργος (δρ. Βιολόγος), 2013 Η Οίτη και οι γειτονικοί ορεινοί όγκοι των Βαρδουσίων,

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙ ΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ Α ΦΑΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Γενικά στοιχεία ανάθεσης της µελέτης Αναφέρονται τα στοιχεία ανάθεσης της µελέτης (φορέας ανάθεσης, στοιχεία σύµβασης, οµάδα µελέτης).

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K.

Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K. Δρ Παρισόπουλος Γεώργιος Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.Sc., Ph.D. Water Resources & Environmental Eng., I.C., U.K. Ανασκόπηση Λειτουργίας θυροφράγματος Κούλας και Διαχείρισης στάθμης λίμνης Μικρής Πρέσπας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ (ΒΑΣΗ ΤΟΥ Ν. 3316/05)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ (ΒΑΣΗ ΤΟΥ Ν. 3316/05) ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 1200Μ ΠΟΤΑΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΗΜΟΣ ΣΕΡΡΩΝ ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ (ΒΑΣΗ ΤΟΥ Ν. 3316/05) ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ 1200Μ ΠΟΤΑΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΙΤΛΟΣ ΦΟΡΕΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ

ΟΙΚΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΧΛΩΡΙΔΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ Ο Πενταδάκτυλος είναι μία από τις δύο οροσειρές της Κύπρου. Χωρίζει την πεδιάδα της Μεσαορίας από τις ακτές της Κερύνειας και θεωρείται το νοτιότερο τμήμα της ταυρο Δειναρικής Αλπικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση

Προστατευόμενη Περιοχή Χελμού-Βουραϊκού: δικτύωση : εκπαίδευση έρευνα δικτύωση Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Μαρία Καμηλάρη Βιολόγος, M.Sc. Φορέας Διαχείρισης Χελμού Βουραϊκού Ας συστηθούμε... 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos.

Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα Τηλ. Επικοινωνίας: 26920 29140, Φαξ: 26920 29141 e-mail: fdxb@otenet.gr Web site: http://www.fdchelmos. Το έργο και οι δράσεις του Φ.Δ. Χελμού- Βουραϊκού για την προστασία και διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Κουμούτσου Ελένη, Περιβαλλοντολόγος MSc, Συντονίστρια Έργου Δ/νση: Αγ. Αλεξίου 35, 250 01 Καλάβρυτα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ)

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΥΠΟΕΡΓΟ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΜΑΡΜΑΡΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΩΝ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ (ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ & ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Γ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΟΥΜΕΝΟ ΕΡΓΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (ΕΤΠΑ) ΕΛΛΑΔΑΣ (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ) ΕΡΓΟ:ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ

Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ - ΜΑΛΕΑ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ LEADER ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟ 3-4-5/12/2015 Συνεργασία για την Περιφερειακή Ανάπτυξη και τη διεθνή Αναγνώριση: Απόθεμα Βιόσφαιρας ΠΑΡΝΩΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την έκτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω για τη γη» του ΟΕΔΒ) Α ακτογραμμή Η γραμμή που σχηματίζουν οι ακτές μιας περιοχής. 25 ανάγλυφο της γης Η μορφή της γης με τις οροσειρές, τις

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δέλτα Έβρου

Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δέλτα Έβρου Ανάπτυξη Ολοκληρωμένου Γεωγραφικού Πληροφοριακού Συστήματος Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Δέλτα Έβρου ΓΕΩΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Ο.Ε. Γεώργιος Σακκάς Χρήστος Λαμπρόπουλος Ιωάννης Μισαηλίδης Κωνσταντίνος Κωνσταντινίδης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου.

Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου. Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου. Στο πλαίσιο του προγράμματος INTERRREG IIIb/WERMED (Weatherrouting dans la Méditerranée Occidentale) το Εθνικό Αστεροσκοπείο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Φ.. ΧΕΛΜΟΥ-ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ Dr. ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΙΑΤΡΟΥ Καθηγητής ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Πρόεδρος Σ Φ Χελµού-Βουραϊκού Σύντοµο ιστορικό 1992 Πρόταση Ορειβατικού Συλλόγου Καλαβρύτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα.

σύνολο της απορροής, μέσω διαδοχικών ρευμάτων, ποταμών, λιμνών και παροχετεύεται στη θάλασσα με ενιαίο στόμιο ποταμού, εκβολές ή δέλτα. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΟΔΗΓΙΑ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Η Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά ή αλλιώς Οδηγία 2000/60/ΕΚ, οποία τέθηκε σε ισχύ στις 22 Δεκεμβρίου 2000, προτείνει νέους, αποτελεσματικότερους τρόπους προστασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Ημερολόγιο 2011 «ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΘΕ ΧΕΙΜΩΝΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΝΑ ΑΟΡΑΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ» Φροντίδα και αγάπη για το φυσικό μας περιβάλλον

Ημερολόγιο 2011 «ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΘΕ ΧΕΙΜΩΝΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΝΑ ΑΟΡΑΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ» Φροντίδα και αγάπη για το φυσικό μας περιβάλλον Ημερολόγιο 2011 «ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΘΕ ΧΕΙΜΩΝΑ ΚΡΥΒΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑ ΕΝΑ ΑΟΡΑΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ» Φροντίδα και αγάπη για το φυσικό μας περιβάλλον Σχεδόν το 1/6 της έκτασης του Νομού Μεσσηνίας και περισσότερο από το 1/4 της

Διαβάστε περισσότερα

«Παρακολουθώντας» τη Φύση Λυδία Αλβανού Βιολόγος (PhD) Υπεύθυνη Παρακολούθησης της Βιοποικιλότητας

«Παρακολουθώντας» τη Φύση Λυδία Αλβανού Βιολόγος (PhD) Υπεύθυνη Παρακολούθησης της Βιοποικιλότητας «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» «Παρακολουθώντας» τη Φύση Λυδία Αλβανού Βιολόγος (PhD) Υπεύθυνη Παρακολούθησης της Βιοποικιλότητας 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ 32ης MARMINSTONE Θεσσαλονίκη 24 Φεβρουαρίου 2008 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΓΟΥ Γ ΚΠΣ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΙΓΜΕ 2003 2008: «Ολοκληρωμένη διαχείριση

Διαβάστε περισσότερα

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ

Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ Η εργασία έγινε στο μάθημα της Χημείας στα πλαίσια της προώθησης του Πρώτου Στόχου της Σχολικής Χρονιάς 2013-14 Δεν ξεχνώ Αγωνίζομαι Διεκδικώ ΗΧΗΤΙΚΟ - ΠΕΝΤΑΔΑΚΤΥΛΕ ΜΟΥ Ο Πενταδάκτυλος είναι επιμήκης ασβεστολιθική

Διαβάστε περισσότερα

Πελοπόννησος. Λεωνίδας Κραλίδης. 1 ο Π.Π.Σ. Α.Π.Θ. Ε2-2014-2015

Πελοπόννησος. Λεωνίδας Κραλίδης. 1 ο Π.Π.Σ. Α.Π.Θ. Ε2-2014-2015 Πελοπόννησος Λεωνίδας Κραλίδης 1 ο Π.Π.Σ. Α.Π.Θ. Ε2-2014-2015 Περιεχόµενα 1. Γεωφυσικά στοιχεία 2. Πόλεις 3. Πολιτισµός 4. Τουρισµός 1. Γεωφυσικά στοιχεία 1.1 Λίµνες 1.2 Ποτάµια 1.3 Βουνά 1.1 Λίµνες Λίµνη

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ : Κείμενο του ενημερωτικού εντύπου [ΕΓΝΑΤΙΑ - κείμενο εντύπου.doc] ΑΝΚΟ σελ 1/5 ΕΓΝΑΤΙΑ, ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η Εγνατία οδός είναι ένα έργο εξαιρετικά σημαντικό για την ανάπτυξη του τόπου. Ένας αυτοκινητόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών

Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών Δημιουργία εποπτικού χάρτη διαχείρισης δασών με την χρήση ΓΠΣ Νικόλαος Mέντης 1 - Γιάννης Μελιάδης 2 1 Δασάρχης Δασαρχείου Αριδαίας Ν. Πέλλας 2 Ερευνητής Δασολόγος Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Εισαγωγή Το

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ INTERREG IIIA / PHARE CBC ΕΛΛΑΔΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ: ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΔΙΑΣΥΝΟΡΙΑΚΗΣ ΛΕΚΑΝΗΣ ΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΣΤΟΥ Καθηγητής Βασίλειος A. Τσιχριντζής Διευθυντής, Εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος

ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ. Δρ Γεώργιος Μιγκίρος ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΕΞΩΜΑΛΥΝΣΗ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΑΝΑΓΛΥΦΟΥ Δρ Γεώργιος Μιγκίρος Καθηγητής Γεωλογίας ΓΠΑ Ο πλανήτης Γη έτσι όπως φωτογραφήθηκε το 1972 από τους αστροναύτες του Απόλλωνα 17 στην πορεία τους για τη σελήνη. Η

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης

Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης Γυμνάσιο Πλωμαρίου Σχολικό Έτος 2007-08 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Το δάσος του Αμπελικού ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου

Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Ολοκληρώθηκε η μελέτη για την αξιοποίηση του πολιτισμικού και περιβαλλοντικού κεφαλαίου της Περιφέρειας Πελοποννήσου Στο πλαίσιο του έργου CRESCENT που υλοποιεί η αναπτυξιακή σύμπραξη «Καλειδοσκόπιο» στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ

ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΤΡΩΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ MΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΛΟΓΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ & Υ ΡΟΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΗΡΩΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ 9, 157 80 ΖΩΓΡΑΦΟΥ, ΑΘΗΝΑ NATIONAL TECHNICAL

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας.

Εικ.IV.7: Μορφές Κυψελοειδούς αποσάθρωσης στη Νάξο, στην περιοχή της Στελίδας. ii. Μορφές Διάβρωσης 1. Μορφές Κυψελοειδούς Αποσάθρωσης-Tafoni Ο όρος Tafoni θεσπίστηκε ως γεωμορφολογικός από τον A. Penck (1894), εξαιτίας των γεωμορφών σε περιοχή της Κορσικής, που φέρει το όνομα αυτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ ΔΙΑΡΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ «Διερεύνηση αξιοποίησης νερού ομβρίων για δασοπυρόσβεση στο περιαστικό δάσος Θεσσαλονίκης Σεϊχ Σου» Εισηγητές: Σαμαράς

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, Σεπτεμβρίου 20 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ: 20 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τον εποχικά προσαρμοσμένο δείκτη ανεργίας για τον Ιούνιο 20.

Διαβάστε περισσότερα

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ Ηράκλειο 04-08-2015 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Αρ. πρωτ: 5686 ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ: ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

πανεπιστημιούπολη Καισαριανή Βύρωνας ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ Τοποθεσία Έτος ίδρυσης Έκταση Γεωγρ. Μήκος Γεωγρ. Πλάτος Υψόμετρο Προσανατολισμός Πέτρωμα Κατώτερη θερμοκρασία Ανώτερη θερμοκρασία Βροχόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΟΓΙΔΟΥ (Rupicapra rupicapra balcanica) ΣΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΔΡΥΜΟ ΟΙΤΗΣ Παπαϊωάννου Χαριτάκης (Βιολόγος Msc), 2013 1. Η ΟΙΤΗ Η Οίτη είναι βουνό της Στερεάς Ελλάδας και καταλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων.

Η παρούσα τεχνική έκθεση έχει βασιστεί στην πρώτη από τις δυο δέσμες μέτρων, στις οποίες κατέληξε η έκθεση του WWF Ελλάς προς το δήμο Μαλίων. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΠΡΑΣΙΝΟΥ, ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ & ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΔΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ ΜΑΛΙΩΝ Προϋπολογισμός: 46.635,00 ΕΥΡΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΔ ΠΟΚαΜαΚεΒε Προστασία & Ανάπτυξη

ΦΔ ΠΟΚαΜαΚεΒε Προστασία & Ανάπτυξη Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας Μαυροβουνίου Κεφαλόβρυσου Βελεστίνου (Π.Ο.Κα.Μα.Κε.Βε) Management Body of Ecodevelopment Area of Karla - Mavrovouni Kefalovriso Velestino (E.A.Ka.Ma.Ke.Ve)

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης. Εισαγωγή. Δεδομένα του Συστήματος

Οδηγίες Χρήσης. Εισαγωγή. Δεδομένα του Συστήματος Οδηγίες Χρήσης Εισαγωγή Η εφαρμογή Aratos Disaster Control είναι ένα Γεωγραφικό Πληροφοριακό Σύστημα, σκοπός του οποίου είναι η απεικόνιση δεδομένων καταστροφών(πυρκαγιές), ακραίων καιρικών συνθηκών (πλημμύρες)

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ)

ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) ΠΕΤΡΑ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΛΙΓΩΝΑ (ΥΔΡΟΜΥΛΟΙ) - ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (ΜΟΝΑΣΤΗΡΕΛΙΑ) - ΒΑΦΕΙΟΣ - ΠΕΤΡΙ ΑΧΙΛΛΕΙΟΠΗΓΑΔΑ - ΠΕΤΡΑ) 1. ΠΕΤΡΑ (ΟΤΕ). Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι διάσχισης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ Υ ΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ρ. Κ. ΤΣΑΓΚΑΡΗ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΣΤΑ ΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο πολυλειτουργικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΑΕΡΟΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΣΕ ΣΧΕ ΟΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΧΡΟΝΟ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ 6 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΕΡΟΣΩΜΑΤΙ ΙΑΚΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΑΠΟ ΟΡΥΦΟΡΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά

Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία. Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά Νέοι τόποι Περιπέτεια Φύση Παράδοση Ιστορία Πολιτισμός Ζωή Μνημεία Ασφάλεια Χαρά 1 2 Η Εγνατία Οδός δίνει άλλες διαστάσεις και ευκαιρίες στην επισκεψιμότητα. Η δυνατότητα του επισκέπτη να διασχίσει όλη

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης. του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric

Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης. του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric Παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης της ορνιθοπανίδας του Εθνικού Πάρκου Χελμού-Βουραϊκού Μ. Τζάλη, Ν. Προμπονάς, Τ. Δημαλέξης, J. Fric Εθνικό Πάρκο Χελμού Βουραϊκού, «Βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ 26 27 Φεβρουαρίου 2014, Athens Ledra Hotel, Αθήνα Η ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ Καθ. Ζαχαράτος Γεράσιμος Δρ. Μαρκάκη Μαρία Πανούση Σοφία Δρ. Σώκλης Γιώργος Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΒΙΚΟΥ-ΑΩΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤΑΜΙΑ - ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου

ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΒΙΚΟΥ-ΑΩΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤΑΜΙΑ - ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΘΕΜΑ: ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΒΙΚΟΥ-ΑΩΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΟΤΑΜΙΑ - ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου O Εθνικός

Διαβάστε περισσότερα

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS

VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS VIVIANNA A METALLINOU Architect, Environmental Historian YPERIA 2013, AMORGOS W A L K t h e B L U E Η γεωγραφική θέση των Κυκλάδων, google earth -2- Περιδιαβαίνοντας τον Ασφοντυλίτη Αιγιάλη Μινώα Αρκεσίνη

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS)

Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) Γεωγραφικό Σύστημα Πληροφοριών (GIS) ΔΒΔ του οδικού άξονα Πάτρας- Πύργου, χλμ. 18-50 Έκταση ΠΠ (Ζώνες Α & Β): 160.000 στρμ. Κατά 50%, περίπου, σε Π.Ε. Αχαΐας και Ηλείας Δήμοι Δυτικής Αχαΐας και Ανδραβίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα