Νεότερα δεδομένα για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της βρουκέλωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Νεότερα δεδομένα για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της βρουκέλωσης"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2010, 27(1):37-47 Νεότερα δεδομένα για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση της βρουκέλωσης Η βρουκέλωση είναι ζωονόσος που μεταδίδεται στον άνθρωπο συνήθως από προσβεβλημένα ζώα ή τα προϊόντα τους. Σε παγκόσμια κλίμακα, η λοίμωξη από B. melitensis αποτελεί την κυριότερη αιτία βρουκέλωσης και προκαλεί τη σοβαρότερη λοίμωξη στον άνθρωπο. Σπανιότερα προκαλούν λοίμωξη η B. abortus, η B. suis, η B. canis και τα είδη που προσβάλλουν θαλάσσιους οργανισμούς. Η βρουκέλα προσβάλλει όλα τα όργανα, ενώ η λοίμωξη χαρακτηρίζεται από ποικίλες και άτυπες εκδηλώσεις. Η βρουκέλωση μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνια, υποτροπιάζουσα ή εντοπισμένη λοίμωξη. Το ιστορικό επαφής του ασθενούς με ζώα σε περιοχές όπου ενδημεί η νόσος είναι ενδεικτικό λοίμωξης από βρουκέλα. Ωστόσο, η διάγνωση της βρουκέλωσης γίνεται με εργαστηριακές εξετάσεις, που επιβεβαιώνουν την παρουσία της βρουκέλας ή την ανοσιακή απάντηση του οργανισμού κατά των αντιγόνων των βρουκελών. Τα τελευταία χρόνια, πολλές μελέτες αξιολόγησαν την αποτελεσματικότητα διαφόρων αντιβιοτικών σχημάτων. Ωστόσο, οι οδηγίες για τη θεραπεία της βρουκέλωσης που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με τις προηγούμενες οδηγίες. Προτείνεται διπλό ή τριπλό θεραπευτικό σχήμα, το οποίο πρέπει να περιλαμβάνει και αμινογλυκοσίδη. Για τις εντοπισμένες μορφές της βρουκέλωσης, όπως τη σπονδυλίτιδα, την οστεομυελίτιδα, τη βρουκέλωση του κεντρικού νευρικού συστήματος και την ενδοκαρδίτιδα, προτείνεται παράταση του χρόνου θεραπείας. Επιπλέον, για τη βρουκέλωση της παιδικής ηλικίας και της κύησης συνιστώνται εναλλακτικές θεραπείες. ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE 2010, 27(1): Φ. Αποστόλου, Ε. Λυμπερόπουλος, Μ. Ελισάφ... Παθολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, Ιωάννινα New aspects in the diagnosis and treatment of Brucella infection Λέξεις ευρετηρίου Βρουκέλωση Διάγνωση Επιδημιολογία Θεραπεία Copyright Athens Medical Society ARCHIVES OF HELLENIC MEDICINE: ISSN Abstract at the end of the article Υποβλήθηκε Εγκρίθηκε ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1. Ιστορική αναδρομή Η βρουκέλωση είναι μια χρόνια κοκκιωματώδης λοίμωξη από ενδοκυττάρια Gram (-) βακτήρια. Η λοίμωξη μεταδίδεται στον άνθρωπο από προσβεβλημένα ζώα, κυρίως οικόσιτα θηλαστικά. Είναι διαδεδομένη σε ολόκληρο τον κόσμο και ελάχιστες χώρες κατάφεραν την εκρίζωσή της από το ζωικό πληθυσμό. Το 1861 περιγράφηκαν για πρώτη φορά τα συμπτώματα της νόσου στον άνθρωπο από τον J.A. Martson. Η νόσος ονομάστηκε τότε μεσογειακός πυρετός. 1 Ο αιτιολογικός παράγοντας της νόσου παρέμεινε άγνωστος μέχρι το 1887, όταν ο χειρουργός David Bruce απομόνωσε τις βρουκέλες από τους σπλήνες νεκρών στρατιωτών. Εξαιτίας του μικρού μεγέθους του μικροβίου, ο Bruce το ονόμασε μικρόκοκκο. Αργότερα, το 1919, το μικρόβιο ονομάστηκε βρουκέλα και η νόσος βρουκέλωση προς τιμήν του. Μέχρι τότε, η νόσος ήταν γνωστή ως «πυρετός της Μάλτας», «κυματοειδής πυρετός» και στην Ελλάδα ως «μελιταίος πυρετός». Το 1897, οι Wright και Smith ανίχνευσαν αντισώματα κατά της B. melitensis σε ορό μολυσμένων ανθρώπων και ζώων. Το 1905, οι Zammit et al απομόνωσαν τη βρουκέλα στο γάλα μολυσμένων ζώων και αποκάλυψαν ότι η κατανάλωση μολυσμένων γαλακτοκομικών προϊόντων προκαλεί νόσο στον άνθρωπο Μικροβιολογικά χαρακτηριστικά Το μέγεθος του γονιδιώματος είναι 2, daltons. Με βάση τη 16S RNA ακολουθία του γονιδιώματος, οι βρουκέλες ταξινομούνται στην α-2 υποομάδα των Proteobacteria και έχουν στενή φυλογενετική σχέση με τα είδη Ochrobactrum, Rhizobium, Rhodobacter, Agrobacterium, Bartonella και Rickettsia. 2 Οι βρουκέλες είναι μικρά, Gram (-), μη σπορογόνα βακτηρίδια, χωρίς έλυτρο. Αναπτύσσονται αερόβια σε θρεπτικά υλικά με πεπτόνη, με επώαση στους 37 ο C. In

2 38 Φ. Αποστόλου και συν vivo οι βρουκέλες συμπεριφέρονται ως ενδοκυττάρια παράσιτα και είναι ευαίσθητες στο ηλιακό φως και την ιονίζουσα ακτινοβολία. Καταστρέφονται με το βρασμό και την παστερίωση, αλλά είναι ανθεκτικές στην κατάψυξη και την ξήρανση. Παράγουν ουρεάση, η οποία προστατεύει τις βρουκέλες από το όξινο ph του στομάχου και καθιστά τη βρώση μολυσμένων προϊόντων το συχνότερο τρόπο μετάδοσης της λοίμωξης. Οι αποικίες που αναπτύσσονται στις καλλιέργειες διακρίνονται σε λείες (smooth) και τραχείς (rough). Η μορφολογία των αποικιών εξαρτάται από τη σύσταση των λιποπολυσακχαριδών (LPS) των βρουκελών. Ειδικότερα, οι LPS που έχουν έναν πολυσακχαρίτη με τύπο αλυσίδων Ο συσχετίζονται με τις λείες αποικίες (S-LPS), ενώ οι LPS που δεν έχουν Ο αλυσίδες συσχετίζονται με τις τραχείες αποικίες (R-LPS). Επιπλέον, οι τυπικοί λοιμογόνοι μικροοργανισμοί σχηματίζουν το λείο τύπο αποικιών, ενώ οι μη λοιμογόνοι τον τραχύ τύπο Ταξινόμηση Υπάρχουν έξι είδη βρουκέλας. 4 Η ταξινόμηση των βρουκελών γίνεται ανάλογα με τον ξενιστή που προσβάλλει το κάθε είδος του μικροβίου. Οι βιότυποι, τα ζώα-ξενιστές και τα είδη που προσβάλλουν τον άνθρωπο περιγράφονται στον πίνακα 1. Τα τελευταία χρόνια, απομονώθηκαν από θαλάσσιους οργανισμούς δύο νέα είδη, η B. pinnipediae και η Β. cetaceae. 5,6 Ωστόσο, μόνο ορισμένα είδη (B. melitensis, B. abortus, B. suis, B. canis, B. pinnipediae και Β. cetaceae) προκαλούν νόσο στον άνθρωπο. Πίνακας 1. Τα είδη της βρουκέλας και τα χαρακτηριστικά τους. Είδη Βιότυποι Ζώα ξενιστές B. melitensis 1 3 Αιγοπρόβατα, καμήλες Περιγράφηκε από Νόσος στον άνθρωπο Bruce, B. abortus 1 6, 9 Βοοειδή Bang, B. suis 1 5 Χοίροι Traum, B. canis Κυνοειδή Carmichael και Bruner, 1968 B. ovis Πρόβατα Van Drimmelen, 1953 B. neotomae Τρωκτικά Stoenner και Lackman, 1957 B. pinnipediae Β. cetaceae Θαλάσσιοι οργανισμοί Ewalt και Ross, Αυτή η ταξινόμηση έχει καθιερωθεί και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα, παρόλο που πιθανόν οι βρουκέλες είναι ένα είδος (B. suis βιότυπος 3), με μερικές βιολογικές παραλλαγές και διαφοροποιήσεις ώστε να προσβάλλουν διαφορετικούς ξενιστές. 4,7 2. ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η βρουκέλωση είναι ζωονόσος που ενδημεί στις αναπτυσσόμενες χώρες και η συχνότητά της εξαρτάται από τον επιπολασμό της στα οικόσιτα ζώα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (World Health Organization), καταγράφονται νέα περιστατικά βρουκέλωσης κάθε χρόνο και η επίπτωση της νόσου κυμαίνεται από <0, περιστατικά/ άτομα. Ωστόσο, ο πραγματικός επιπολασμός της βρουκέλωσης δεν είναι γνωστός εξαιτίας της ανεπάρκειας των συστημάτων αναφοράς και επιτήρησης σε πολλές χώρες. Γι αυτόν το λόγο, ο WHO εκτιμά ότι η πραγματική επίπτωση της νόσου είναι φορές μεγαλύτερη από την επίσημα καταγεγραμμένη. 8 H βρουκέλωση είναι σπάνια σε χώρες με προγράμματα πρόληψης και ελέγχου των ζώων. Για παράδειγμα, στη Γαλλία αναφέρθηκαν <50 περιστατικά ανθρώπινης βρουκέλωσης/έτος. Ωστόσο, η λοίμωξη από βρουκέλα αποτελεί ακόμη και σήμερα μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας στις μεσογειακές χώρες, στη δυτική, την κεντρική και τη νότια Ασία, σε περιοχές της Αφρικής, της νότιας και της κεντρικής Αμερικής. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επίσημα στοιχεία, η επίπτωση της νόσου παγκόσμια παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις. 9 Η Ελλάδα περιλαμβάνεται στον κατάλογο των 25 χωρών με τη μεγαλύτερη επίπτωση της βρουκέλωσης σε παγκόσμια κλίμακα. Το Υπουργείο Υγείας κατέγραψε και ανακοίνωσε επίσημα τα περιστατικά βρουκέλωσης στην Ελλάδα μέχρι το Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός των περιστατικών είναι μεγαλύτερος, γιατί όπως και σε άλλες χώρες πολλά περιστατικά βρουκέλωσης δεν αναφέρονται και δεν καταγράφονται Επιδημιολογικά χαρακτηριστικά Οι άνδρες προσβάλλονται συχνότερα από τις γυναίκες εξαιτίας της αυξημένης επαγγελματικής έκθεσης. Ωστόσο, η βρουκέλα προσβάλλει άτομα κάθε ηλικίας και φύλου. Η λοίμωξη από B. melitensis αποτελεί την κυριότερη αιτία βρουκέλωσης και προκαλεί τη σοβαρότερη λοίμωξη στον άνθρωπο. Μελέτες έδειξαν ότι διαφορετικοί βιότυποι της B. melitensis επικρατούν σε διαφορετικές περιοχές. Ειδικότερα, ο τύπος 1 επικρατεί στην Τουρκία, ο τύπος 2 στη νοτιοανατολική Ελλάδα και ο τύπος 3 στην Ισπα-

3 Διάγνωση και θεραπεία της βρουκέλωσης 39 νία. 1 Η λοίμωξη από Β. abortus είναι συχνά υποκλινική και λιγότερο σοβαρή από τη λοίμωξη που οφείλεται σε B. melitensis. Ο επιπολασμός της ανθρώπινης λοίμωξης από B. suis είναι γενικά χαμηλός. Η ανθρώπινη λοίμωξη από B. canis είναι εξαιρετικά σπάνια και μόνο ελάχιστες περιπτώσεις λοίμωξης έχουν καταγραφεί, κυρίως σε εργαζόμενους σε μικροβιολογικά εργαστήρια και σε ιδιοκτήτες μολυσμένων σκύλων Μετάδοση Οι βρουκέλες εισέρχονται στον οργανισμό με την κατάποση μολυσμένων προϊόντων, με την εισπνοή και διαμέσου των βλεννογόνων και της λύσης της συνέχειας του δέρματος. 1 Συνήθης τρόπος μετάδοσης της λοίμωξης είναι η κατανάλωση μολυσμένων γαλακτοκομικών προϊόντων. Τα απαστερίωτα γαλακτοκομικά προϊόντα, όπως το γάλα και το μαλακό τυρί, είναι επικίνδυνα τρόφιμα για τη μετάδοση της βρουκέλωσης. Το σκληρό τυρί, το γιαούρτι και το ξινό γάλα είναι λιγότερο επικίνδυνα τρόφιμα, επειδή έχουν υποστεί προπιονική και γαλακτική ζύμωση. Το βακτηριακό φορτίο στους ιστούς των μολυσμένων ζώων είναι χαμηλό, ωστόσο η κατανάλωση ήπατος και σπλήνα μπορεί να οδηγήσει σε λοίμωξη. Η βρουκέλα επιβιώνει στη σκόνη, στην κοπριά, στο νερό, στο χώμα, στο κρέας και στα γαλακτοκομικά προϊόντα. Ο χρόνος επιβίωσης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως από τη φύση του υποστρώματος, το μικροβιακό φορτίο, τη θερμοκρασία, το ph και την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία. Σε περιοχές όπου ενδημεί η νόσος, οι κτηνοτρόφοι, οι βοσκοί, οι κτηνίατροι και οι εργαζόμενοι σε σφαγεία και σε εργοστάσια επεξεργασίας κρέατος είναι εκτεθειμένοι σε αυξημένο κίνδυνο λοίμωξης από βρουκέλα. Επιπλέον, οι εργαζόμενοι του εργαστηρίου που χειρίζονται τις καλλιέργειες και τα μολυσμένα δείγματα είναι επίσης άτομα αυξημένου κινδύνου για λοίμωξη από βρουκέλα. Επειδή ελαττώνεται η γαστρική οξύτητα, η οποία παρέχει αντιμικροβιακή προστασία, άτομα που λαμβάνουν αντιόξινα ή πάσχουν από γαστρική αχλωρυδρία είναι περισσότερο ευάλωτοι στη νόσο όταν καταναλώνουν απαστερίωτα γαλακτοκομικά προϊόντα. 10 Επίσης, η μετάδοση από άτομο σε άτομο είναι πολύ σπάνια και γίνεται με τη δωρεά αίματος ή ιστού. 11 Παρόλο που η βρουκέλα έχει απομονωθεί στο ανθρώπινο σπέρμα, η μετάδοση με τη σεξουαλική επαφή θεωρείται εξαιρετικά σπάνια. 12 Επιπλέον, δεν υπάρχουν ενδείξεις αυξημένης επίπτωσης ή μεγαλύτερης βαρύτητας της νόσου σε ασθενείς με λοίμωξη από HIV ή με άλλες μορφές ανοσοανεπάρκειας ή ανοσοκαταστολής. 13 Πρέπει να αναφερθεί ότι η βρουκέλα μελετήθηκε από τον Αμερικανικό Στρατό ως πιθανό βιολογικό όπλο. Σε ένα υποθετικό σενάριο επίθεσης, η μόλυνση του αέρα και η μετάδοση της Β. suis διαμέσου της εισπνοής μπορεί να προκαλέσει μολύνσεις και 413 θανάτους ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ O ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΟΚΙΝΩΝ Μικρός αριθμός μικροβίων (10 βρουκέλες) είναι ικανός να προκαλέσει λοίμωξη. Ο χρόνος επώασης της νόσου κυμαίνεται από 7 ημέρες έως 3 μήνες και σπάνια έως 10 μήνες. 15 Μετά από την είσοδό τους στο ανθρώπινο σώμα, οι βρουκέλες προσλαμβάνονται από τα λεμφοκύτταρα των προσβεβλημένων ιστών και μεταφέρονται στους επιχώριους λεμφαδένες. Στη συνέχεια, μεταφέρονται αιματογενώς σε όλους τους ιστούς και προσβάλλουν κυρίως το δικτυοενδοθηλιακό σύστημα. Ο οργανισμός αντιδρά στην εγκατάσταση των μικροβίων με τη δημιουργία μικροσκοπικών κοκκιωμάτων, που αποτελούνται από επιθηλιοειδή κύτταρα, πολυμορφοπύρηνα λευκοκύτταρα, λεμφοκύτταρα και γιγαντοειδή κύτταρα. Στα κοκκιώματα, συχνά αναπτύσσεται ινώδης συνδετικός ιστός και αποτιτανώσεις Είσοδος στα κύτταρα Οι βρουκέλες διαθέτουν έναν ειδικό ρυθμιστικό μηχανισμό, τον BvrR/BvrS, ο οποίος διευκολύνει τη φαγοκυττάρωσή τους. Ο BvrR/BvrS ελέγχει την έκφραση ορισμένων πρωτεϊνών στην εξωτερική μεμβράνη των βρουκελών που διευκολύνουν τη φαγοκυττάρωση. 16 Στη συνέχεια, πολλές βρουκέλες καταστρέφονται ενδοκυττάρια με την επίδραση των λυσοσωμάτων. Ωστόσο, το 15 30% αυτών των μικροοργανισμών επιβιώνουν και πολλαπλασιάζονται στο ενδοπλασματικό δίκτυο Ενδοκυττάρια επιβίωση Οι βρουκέλες αναπτύσσονται ενδοκυττάρια αν και οι μηχανισμοί που επιτρέπουν την ενδοκυττάρια επιβίωσή τους δεν είναι σαφείς. Μελέτες έδειξαν ότι παράγεται μονοφωσφορική αδενοσίνη και μονοφωσφορική γουανίνη, οι οποίες αναστέλλουν τη σύντηξη και την αποκοκκίωση των λυσοσωμάτων. 18 Επιπλέον, για την ενδοκυττάρια επιβίωση των βρουκελών είναι σημαντική η μεταβολή του ενδοκυττάριου ph. 1,19 Πράγματι, οι ενδοκυττάριες βρουκέλες προάγουν τη σύνθεση πρωτεϊνών που ελαττώνουν το ενδοκυττάριο ph (<4). Το όξινο ενδοκυττάριο περιβάλλον εμποδίζει τη δράση των αντιβιοτικών και εξηγεί τις διαφορετικές παρατηρήσεις των ερευνητών σε in vivo και in vitro μελέτες. Επιπρόσθετα, το virb γονιδίωμα του μικροβίου κωδικοποιεί ένα σύστημα μεταφοράς μακρομο-

4 40 Φ. Αποστόλου και συν ρίων (εκκριτικό σύστημα τύπου IV), το οποίο διευκολύνει την ενδοκυττάρια μετακίνηση των βρουκελών. 20 Αρχικά, οι βρουκέλες πολλαπλασιάζονται χωρίς να επηρεάζουν το προσβεβλημένο κύτταρο. Στη συνέχεια, με την επίδραση αιμολυσινών το κύτταρο καταστρέφεται, οι βρουκέλες ελευθερώνονται και προσβάλλουν άλλα κύτταρα Ο ρόλος των κυτταροκινών στη λοίμωξη από βρουκέλα Η έκθεση στο μικροοργανισμό προκαλεί χυμικές και κυτταρικές ανοσιακές αντιδράσεις. Τα ειδικά αντισώματα που παράγονται ως απάντηση στη λοίμωξη επιταχύνουν την εξαφάνιση των εξωκυττάριων βρουκελών και διευκολύνουν τη φαγοκυττάρωσή τους από τα πολυμορφοπύρηνα φαγοκύτταρα. Ωστόσο, η αντισωματική απάντηση δεν είναι ικανή να εκριζώσει τη λοίμωξη και δεν αποτελεί σημαντικό μηχανισμό άμυνας του οργανισμού κατά της βρουκέλας. 4 Η ενεργοποίηση της κυτταρικής ανοσίας είναι ο πλέον σημαντικός μηχανισμός άμυνας. Διερευνήθηκε ο ρόλος πολλών κυτταροκινών στη βρουκέλωση και διαπιστώθηκαν μεταβολές των επιπέδων πολλών από αυτές. Ωστόσο, η ιντερφερόνη-γ (ΙNF-γ), η ιντερλευκίνη (IL)-12 και ο παράγοντας νέκρωσης όγκου α (TNF-α) διαδραματίζουν ιδιαίτερο ρόλο. Σημαντικός είναι ο ρόλος της INF-γ, 22 η οποία ενεργοποιεί τα μακροφάγα, προάγει την απόπτωση και τη διαφοροποίηση των κυττάρων και ευνοεί την παραγωγή άλλων κυτταροκινών. Η επίδραση του πολυμορφισμού της INF-γ (+874A αλλήλιο) επιβεβαιώνει το βασικό ρόλο της στην εξέλιξη της βρουκέλωσης. Πράγματι, οι ομοζυγώτες για το +874A αλλήλιο είναι περισσότερο ευάλωτοι σε λοίμωξη από βρουκέλα. 23 Πολλές μελέτες έδειξαν ότι η IL-12, με μηχανισμούς που δεν έχουν διευκρινιστεί, προάγει την παραγωγή της INFγ. 24,25 Η αύξηση των κυτταροκινών που συσχετίζονται με την ενεργοποίηση του τύπου Ι της ανοσιακής αντίδρασης επιβεβαιώνει το σημαντικό ρόλο της κυτταρικής ανοσίας στη βρουκέλωση. Ο ρόλος του TNF-α στη βρουκέλωση δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως. Μελέτες έδειξαν ότι τα επίπεδα του TNF-α ελαττώνονται στα πρώιμα στάδια της λοίμωξης. Επιπλέον, η μείωση αυτή περιορίζει τη δραστηριότητα των κυττάρων φυσικών φονέων. Πιθανόν μια πρωτεΐνη, η Omp25, που βρίσκεται στην επιφάνεια της βρουκέλας, ενεργοποιεί ένα μηχανισμό καταστολής της παραγωγής του TNF-α. 26 Αντίθετα, άλλες μελέτες έδειξαν ότι ο ΤNF-α αυξάνεται στη βρουκέλωση παράλληλα με τους άλλους δείκτες φλεγμονής KΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Η εισβολή της νόσου είναι αιφνίδια ή σταδιακή. H λοίμωξη από βρουκέλα εκδηλώνεται με πυρετό και δύσοσμους, νυκτερινούς ιδρώτες. Τυπικά, ο πυρετός είναι κυματοειδής και στις περισσότερες περιπτώσεις συνοδεύεται από συμπτώματα και σημεία από το μυοσκελετικό σύστημα. Επιπρόσθετα, συχνά συμπτώματα είναι οι μυαλγίες, οι αρθραλγίες, η εύκολη κόπωση, τα φρίκια, η κεφαλαλγία και η απώλεια βάρους. Η ταξινόμηση της βρουκέλωσης σε οξεία (διάρκεια συμπτωμάτων <2 μήνες), υποξεία (2 12 μήνες) και χρόνια (>1 έτος) είναι περιορισμένου κλινικού ενδιαφέροντος. Επιπλέον, η διάκριση της υποτροπής και της επαναλοίμωξης είναι δυσχερής. Δεν υπάρχουν τυπικά συμπτώματα και σημεία για τη διάγνωση της βρουκέλωσης. Πράγματι, η βρουκέλα προσβάλλει όλα τα όργανα και η λοίμωξη εμφανίζεται με ποικίλες εκδηλώσεις. Συχνά, η αιτία προσέλευσης του ασθενούς είναι τα συμπτώματα από τα προσβεβλημένα όργανα (εντοπισμένη νόσος). Τα οστά και οι αρθρώσεις προσβάλλονται σε σημαντικό ποσοστό (>40%) 28 των ασθενών. Οι συνήθεις θέσεις προσβολής είναι οι σπόνδυλοι, οι ιερολαγόνιες και οι μεγάλες περιφερικές αρθρώσεις. Συχνά, υπάρχει οστεομυελίτιδα των οσφυϊκών και των κατώτερων θωρακικών σπονδύλων και σπανιότερα των ανώτερων θωρακικών και των αυχενικών σπονδύλων. 4 Η σηπτική αρθρίτιδα εντοπίζεται συχνά στο γόνατο, το ισχίο, τις ιερολαγόνιες, την πηχεοκαρπική, την ποδοκνημική, την άρθρωση του ώμου και τη στερνοκλειδική άρθρωση. Εκτός από την άμεση προσβολή των αρθρώσεων, η λοίμωξη από βρουκέλα συχνά προκαλεί και αντιδραστική αρθρίτιδα. Επιπρόσθετα, οι αρθραλγίες είναι από τα συχνότερα συμπτώματα της νόσου. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, υπάρχει γενετική προδιάθεση και συσχέτιση του αντιγόνου HLA (human leucocyte antigen)- B39 με την οστεοαρθρική προσβολή. 29 Αξιοσημείωτο είναι ότι η προσβολή των αρθρώσεων και των οστών από τη βρουκέλωση (κυρίως των σπονδύλων) συγχέεται συχνά με τη φυματίωση (πίν. 2). Το ουροποιογεννητικό σύστημα προσβάλλεται επίσης συχνά. Η επιδιδυμίτιδα των όρχεων είναι η πλέον συχνή επιπλοκή. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την επίδραση της λοίμωξης στη γονιμότητα. Επίσης, στη βιβλιογραφία αναφέρονται σπάνιες επιπλοκές της βρουκέλωσης: υδροκήλη, 1 πυελονεφρίτιδα, 1 σαλπιγγίτιδα, πυελικά αποστήματα 30 και προστατικό απόστημα. 31

5 Διάγνωση και θεραπεία της βρουκέλωσης 41 Πίνακας 2. Ακτινολογική διάκριση φυματίωσης και βρουκέλλωσης. Βρουκέλωση Φυματίωση Θέση Οσφυϊκή μοίρα σπονδυλικής στήλης Οσφυϊκή, θωρακική μοίρα σπονδυλικής στήλης Σπόνδυλοι Πολλαπλοί ή συνεχόμενοι Συνεχόμενοι Δισκίτιδα Όψιμη Πρώιμη Σώμα σπονδύλου Άθικτο Διαταραχή της αρχιτεκτονικής Συμπίεση νωτιαίου σωλήνα Σπάνια Συνήθης Επιφυσίτιδα Περιορισμένη: Στις επιφύσεις της ανώτερηςπροσθίας επιφάνειας των σπονδύλων (Pons s sign) 4 Γενικευμένη: Στις επιφύσεις της ανώτερης και της κατώτερης επιφάνειας των σπονδύλων, στην περιοχή του δίσκου, κεντρικά και υποπεριοστικά Οστεόφυτα Πρόσθια και πλάγια εντόπιση Ασυνήθης παρουσία Παραμόρφωση Η σφηνοειδής παραμόρφωση είναι σπάνια Στην πρόσθια επιφάνεια, μορφολογία σφηνοειδής ή υβώδης Αποκατάσταση Σκλήρυνση Ποικίλη εξέλιξη Παρασπονδυλικό απόστημα Μικρό και σαφώς αφοριζόμενο Σύνηθες Απόστημα στον ψοΐτη Σπάνιο Πιθανό Επιπλέον, η συχνότητα των αποβολών στις έγκυες γυναίκες με βρουκέλωση είναι αυξημένη. 32 Η ανάπτυξη των βρουκελών ευνοείται από την παρουσία μιας αλκοόλης, της ερυθριτόλης, η οποία βρίσκεται στον πλακούντα των ζώων που εγκυμονούν και προκαλεί αυτόματες αποβολές των κυημάτων. 33 Η ερυθριτόλη δεν ανιχνεύεται σε σημαντικές συγκεντρώσεις στον πλακούντα των γυναικών. Σύμφωνα με τον WHO (Brucellosis in humans and animals. World Health Organization, 2006), δεν παρατηρούνται περισσότερες αποβολές στις έγκυες γυναίκες με βρουκέλωση σε σύγκριση με άλλες λοιμώξεις, εκτός αν υπάρχει μικροβιαιμία, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια της κύησης. Ωστόσο, δεν είναι γνωστή η συχνότητα των αποβολών στις έγκυες γυναίκες με μικροβιαιμία από βρουκέλα σε σύγκριση με τις έγκυες γυναίκες με μικροβιαιμία από άλλους μικροοργανισμούς. Η λοίμωξη είναι δυνατόν να μεταδοθεί στο έμβρυο, ωστόσο δεν έχει περιγραφεί τερατογένεση. H προσβολή του ήπατος είναι συχνή και εκδηλώνεται με ηπατομεγαλία (25%) και ήπια τρανσαμινασαιμία. Σε περίπτωση ηπατικής προσβολής, η βιοψία του ήπατος αποκαλύπτει κοκκιώματα. Η ανάπτυξη κίρρωσης εξαιτίας ηπατικής προσβολής από τη βρουκέλα είναι εξαιρετικά σπάνια. Επιπλέον, η σπληνομεγαλία (25%) και η λεμφαδενοπάθεια (10 20%) αποτελούν συχνά κλινικά ευρήματα. Αντίθετα, το ηπατικό απόστημα, ο ίκτερος, 34 η χολοκυστίτιδα, 35 η ασκιτική συλλογή και η περιτονίτιδα 36 είναι σπάνιες επιπλοκές. Η προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ) 37 (μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα και σπανιότερα εγκεφαλικό απόστημα, αγγειίτιδα, απομυελινωτική νόσος, ανευρύσματα) παρατηρείται στο 5 7% των περιπτώσεων λοίμωξης από βρουκέλα. Στη βρουκέλωση του ΚΝΣ, οι βρουκέλες απομονώνονται σπάνια. Ωστόσο, στην πλειοψηφία των περιστατικών τα ειδικά αντισώματα κατά των βρουκελών ανιχνεύονται στον ορό και στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ). 38 Η ενδοκαρδίτιδα 39 από βρουκέλα είναι σπάνια (<2%), αλλά αποτελεί τη σοβαρότερη επιπλοκή, μπορεί να είναι θανατηφόρα και αποτελεί ένδειξη για άμεση αντικατάσταση της βαλβίδας. Η βρουκέλα προσβάλλει τις φυσικές και τις προσθετικές βαλβίδες και συχνότερα την αορτική βαλβίδα. Επιπλέον, η λοίμωξη από βρουκέλα μπορεί να οδηγήσει σε σχηματισμό ανευρυσμάτων 40 και σε ενδαρτηρίτιδα. 41 Η προσβολή του αναπνευστικού συστήματος 4 (πνευμονία, εμπύημα, απόστημα, πυλαία ή παραπυλαία λεμφαδενοπάθεια, διάμεση πνευμονίτιδα) και του δέρματος (μη ειδικό κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα, φυσαλίδες, 42 οζώδες ερύθημα, 43 σύνδρομο Stevens-Johnson 44 ) δεν είναι συχνές. Ακόμη σπανιότερες δερματικές εκδηλώσεις, όπως τα δερματικά έλκη, τα αποστήματα και η λεμφαγγειίτιδα, 45 συσχετίζονται με λοίμωξη από B. suis. Η προσβολή των οφθαλμών στη βρουκέλωση είναι σπάνια, ενώ η συχνότερη επιπλοκή είναι η ραγοειδίτιδα. 46 Σπάνια μπορεί να εμφανιστεί οπτική νευρίτιδα και σε αυτή την περίπτωση, παράλληλα με τα αντιβιοτικά, πρέπει να χορηγηθούν κορτικοστεροειδή. 47 Η υποτροπή παρατηρείται σε ποσοστό 10% μέσα στον πρώτο χρόνο και οφείλεται σε ατελή θεραπεία ή συσχετίζεται με τα χαρακτηριστικά της αρχικής λοίμωξης. 48 Συγκεκριμένα, η πιθανότητα υποτροπής είναι μεγαλύτερη στους άνδρες, όταν η διάρκεια των συμπτωμάτων πριν

6 42 Φ. Αποστόλου και συν από την έναρξη της θεραπείας είναι >10 ημέρες και όταν υπάρχει θρομβοπενία ή βακτηριαιμία. 49 Η βρουκέλωση στα παιδιά έχει συνήθως ήπια πορεία και απαντά ικανοποιητικά στη θεραπεία ΔΙΑΓΝΩΣΗ Στον εργαστηριακό έλεγχο τυπικά διαπιστώνεται ήπια λευκοπενία με σχετική λεμφοκυττάρωση, αναιμία, θρομβοπενία και ήπια τρανσαμινασαιμία. Όταν υπάρχει εντοπισμένη νόσος, στα αντίστοιχα σωματικά υγρά, π.χ. στο ΕΝΥ και στο αρθρικό υγρό, κατά κανόνα υπάρχει λεμφοκυττάρωση, ενώ τα επίπεδα της γλυκόζης είναι χαμηλά. Επειδή τα επίπεδα της δεαμινάσης της αδενοσίνης αυξάνονται στο ΕΝΥ 51 και στο πλευριτικό υγρό, 52 η εξέταση αυτή δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διάκριση της φυματιώδους μηνιγγίτιδας και της μηνιγγίτιδας από τη βρουκέλα. Επιπλέον, οι βιοψίες από τους προσβεβλημένους ιστούς μπορεί να αποκαλύψουν μη τυροειδοποιημένα κοκκιώματα. Η διάγνωση της βρουκέλωσης γίνεται με την απομόνωση της βρουκέλας από το αίμα ή τους προσβεβλημένους ιστούς, καθώς και με την ανίχνευση του γονιδιώματος και των ειδικών αντισωμάτων κατά της βρουκέλας Καλλιέργειες αίματος Οι θετικές καλλιέργειες αίματος 4 θέτουν οριστικά τη διάγνωση. Εντούτοις, ακόμη και με τα σύγχρονα αυτοματοποιημένα συστήματα οι καλλιέργειες αίματος γίνονται θετικές συνήθως σε 7 10 ημέρες και πρέπει να παρέλθει χρονικό διάστημα τουλάχιστον 3 εβδομάδων για να χαρακτηριστούν αρνητικές. Συνήθως, οι καλλιέργειες θετικοποιούνται μεταξύ 7ης και 21ης ημέρας και μόνο το 2% των καλλιεργειών μετά από την 27η ημέρα. Επιπλέον, η ευαισθησία των καλλιεργειών αίματος έχει μεγάλη διακύμανση (15 70%) εξαιτίας των διαφορών στις τεχνικές και τις δυνατότητες των εργαστηρίων. Επιπρόσθετα, η ευαισθησία των καλλιεργειών ελαττώνεται σε περίπτωση χρόνιας νόσου και στις υποτροπές της νόσου. Η καλλιέργεια του μυελού των οστών αποτελεί εξέταση με σημαντική ευαισθησία, αφού η βρουκέλα προσβάλλει το δικτυοενδοθηλιακό σύστημα. Πρέπει να αναφερθεί ότι ο κίνδυνος για λοίμωξη από βρουκέλα είναι αυξημένος στους εργαζόμενους στα εργαστήρια όπου γίνεται η επώαση των καλλιεργειών Μέθοδος PCR Η μέθοδος PCR 1,4 (polymerase chain reaction) εφαρμόστηκε για τη διάγνωση της βρουκέλωσης πρώτη φορά το 1990 με την ανίχνευση του 635-bp τμήματος της αλυσίδας 19 του γονιδιώματος της Β. abortus. Έχει μεγάλη ευαισθησία, παρέχει γρήγορα αποτελέσματα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κάθε είδος ιστού. Για τη διάγνωση της βρουκέλωσης, η μέθοδος PCR ανιχνεύει τους προωθητές (primers) για τη συνδετική περιοχή των γονιδίων τα οποία κωδικοποιούν τα 16S και 23S ριβοσωμιακά RNA, την πρωτεΐνη Omp25 της εξωτερικής μεμβράνης, την ακολουθία IS711 και το γονίδιο BCSP31. Επειδή η ευαισθησία των καλλιεργειών αίματος ή των δειγμάτων από τους προσβεβλημένους ιστούς είναι χαμηλή και επιπλέον η μέθοδος PCR απαιτεί εξειδικευμένο εργαστήριο, η ανίχνευση αντισωμάτων κατά της βρουκέλας είναι ιδιαίτερα χρήσιμη μέθοδος για τη διάγνωση της βρουκέλωσης. Συχνά, οι ορολογικές εξετάσεις αποτελούν τα μοναδικά θετικά αποτελέσματα για τη διάγνωσή της. Τα αντιγόνα της βρουκέλας που προκαλούν ανιχνεύσιμη αντισωματική απάντηση είναι το S-LPS αντιγόνο της εξωτερικής μεμβράνης και οι κυτταροπλασματικές πρωτεΐνες Συγκολλητινοαντίδραση Wright H συγκολλητινοαντίδραση Wright [standard tube agglutination test (SAT)] είναι η πλέον κοινή και απλή εξέταση για τη διάγνωση της βρουκέλωσης και ανιχνεύει αντισώματα κατά του S-LPS. Επειδή η αντίδραση Wright υπολογίζει τη συνολική ποσότητα των αντισωμάτων, δεν διακρίνει την οξεία από τη χρόνια νόσο και τις υποτροπές της. Επιπλέον, η αντίδραση Wright δεν ανιχνεύει τα αντισώματα κατά της Β. suis. Τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα της συγκολλητινοαντίδρασης Wright οφείλονται σε διασταυρούμενες αντιδράσεις της βρουκέλας τύπου S-LPS με Yersinia enterocolitica O:9, Escherichia hermanni, Escherichia coli O:157, Salmonella O:30, Stenotrophomonas maltophila, Vibrio cholerae O:1, Francisella tularensis, Xanthomonas maltophilia και Afipia clevelandensis. Οι διασταυρούμενες αντιδράσεις οφείλονται στην ομοιότητα των συστατικών των λιποπολυσακχαριτών (LPS) της βρουκέλας και των παραπάνω μικροβίων (συγκεκριμένα, στην παρουσία των αλυσίδων τύπου Ο στο μόριο των LPS). Ένας τίτλος αντισωμάτων 1/160 ( 1/320 σε περιοχές όπου ενδημεί η νόσος) θεωρείται ενδεικτικός παλαιότερης ή ενεργού νόσου. Η σταδιακή αύξηση του τίτλου των αντισωμάτων, όταν υπάρχουν κλινικά συμπτώματα, υποδηλώνει πρόσφατη λοίμωξη από βρουκέλα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν γίνεται συγκόλληση των αντισωμάτων σε χαμηλές αραιώσεις του ορού, ενώ η συγκόλληση πραγματοποιείται σε συγκεντρώσεις >1/640.

7 Διάγνωση και θεραπεία της βρουκέλωσης 43 Τα ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα στις χαμηλές αραιώσεις οφείλονται στην παρουσία ατελώς δεσμευτικών αντισωμάτων. Το φαινόμενο είναι γνωστό ως «φαινόμενο προζώνης». Συνεπώς, για να θεωρηθεί αρνητικό ένα αποτέλεσμα πρέπει να εξετάζονται διαδοχικές αραιώσεις >1/ Συγκολλητινοαντίδραση Rose Begal Plate Agglutination test Η συγκολλητινοαντίδραση Rose Begal Plate Agglutination test (RBPT) γίνεται γρήγορα και εύκολα, ενώ έχει υψηλή ευαισθησία (>99%) αλλά χαμηλή ειδικότητα. Σε περιοχές όπου ενδημεί η νόσος, η ειδικότητα της εξέτασης αυξάνεται όταν εκτιμάται η συγκόλληση σε τίτλους >1/8 ή 1/16. Είναι χρήσιμη εξέταση για τη διάγνωση της βρουκέλωσης σε δείγματα σωματικών υγρών, π.χ. ΕΝΥ και αρθρικό υγρό, όταν υπάρχει αντίστοιχη προσβολή Ειδικά αντισώματα Ο προσδιορισμός των ειδικών αντισωμάτων κατά των βρουκελών γίνεται με πολλές μεθόδους [δοκιμασία σύνδεσης του συμπληρώματος, δοκιμασία αντιανθρώπινης σφαιρίνης (μέθοδος Coombs)], ωστόσο η ενζυμική ανοσοπροσροφητική μέθοδος (ELISA) είναι η πλέον αξιόπιστη. Με την ELISA, για την ανίχνευση των αντισωμάτων κατά των βρουκελών (ΙgM, IgG, IgA), κατά κανόνα χρησιμοποιούνται ως αντιγόνα κυτταροπλασματικές πρωτεΐνες. Με την ανίχνευση των αντισωμάτων κατά των κυτταροπλασματικών πρωτεϊνών αποφεύγονται τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα και οι διασταυρούμενες αντιδράσεις με τα μικρόβια που αναφέρθηκαν παραπάνω (αν και περιγράφηκαν διασταυρούμενες αντιδράσεις με μικρόβια του γένους Οchrobactrum). Η συνεκτίμηση των αποτελεσμάτων της εξέτασης Wright και των αντισωμάτων συμβάλλει σημαντικά στη διάγνωση της βρουκέλωσης. Την πρώτη εβδομάδα της νόσου εμφανίζονται τα IgM αντισώματα και ακολουθούν τα ΙgG τη δεύτερη εβδομάδα. Οι υψηλότεροι τίτλοι και των δύο κατηγοριών των παραπάνω ανοσοσφαιρινών ανιχνεύονται την 4η εβδομάδα της λοίμωξης και ελαττώνονται μέσω της θεραπείας με αντιβιοτικά. Οι IgM ανοσοσφαιρίνες συχνά εμφανίζουν υψηλότερους τίτλους από τις ΙgG για >6 μήνες. Η ανίχνευση ΙgG και IgA αντισωμάτων για >6 μήνες συσχετίζεται με χρόνια νόσο. Υπάρχει μία μόνο αναφορά σχετικά με την ανίχνευση αντιγόνου της βρουκέλας 53 με τη μέθοδο ΕLISA, με ευαισθησία 100% και ειδικότητα 92,2%. Αν η μέθοδος ανίχνευσης αντιγόνου της βρουκέλας γίνει τελικά αποδεκτή, θα συνεισφέρει σημαντικά στη διάγνωση της βρουκέλωσης. Οι ενδοδερμικές δοκιμασίες η χορήγηση αντιγόνων της βρουκέλας ενδοδερμικά για την ανάπτυξη επιβραδυνόμενης ευαισθησίας δεν χρησιμοποιούνται. 6. ΘΕΡΑΠΕΙΑ Για τη θεραπεία 4,54,55 της βρουκέλωσης χρησιμοποιούνται αντιβιοτικά ικανά να διεισδύουν στα μακροφάγα και να δρουν σε όξινο ενδοκυττάριο περιβάλλον. Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της βρουκέλωσης είναι η δοξυκυκλίνη (DOX), η ριφαμπικίνη (RIF), η στρεπτομυκίνη (STR), η γενταμικίνη (GENT) και η τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη (TMP-SMX). Ο συνδυασμός αντιβιοτικών είναι απαραίτητος, αφού η μονοθεραπεία οδηγεί σε υψηλά ποσοστά υποτροπών. Οι οδηγίες για τη θεραπεία της βρουκέλωσης που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα 55 παρουσιάζουν κοινά σημεία και διαφορές σε σύγκριση με τις προηγούμενες οδηγίες 54 (πίν. 3). Κοινά σημεία των παλαιοτέρων και των πρόσφατων οδηγιών είναι τα εξής: Οι οδηγίες αφορούν στη μη επιπλεγμένη βρουκέλωση, ενώ οι συγγραφείς είναι επιφυλακτικοί για την εντοπισμένη νόσο (προσβολή ΚΝΣ, ενδοκαρδίτιδα, οστεομυελίτιδα) και τις ειδικές περιπτώσεις (βρουκέλωση στην κύηση και την παιδική ηλικία). Επιπλέον, τονίζεται ο σημαντικός ρόλος των αμινογλυκοσιδών στη θεραπεία της βρουκέλωσης. Ακόμη, επισημαίνεται ότι ο χρόνος θεραπείας δεν πρέπει να είναι μικρότερος των 6 εβδομάδων, γιατί σε αυτή την περίπτωση αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος υποτροπών. Σε σύγκριση με τις παλαιότερες οδηγίες (πίν. 3), για τη θεραπεία της μη επιπλεγμένης βρουκέλωσης είναι αξιοσημείωτα τα παρακάτω: Σύμφωνα με τις παλαιότερες οδηγίες, o συνδυασμός DOX+STR υπερέχει σε μικρό βαθμό του συνδυασμού DOX+RIF, πιθανόν επειδή η RIF αυξάνει την κάθαρση της DOX και ελαττώνει τα δραστικά της επίπεδα στο αίμα. 56 Επιπλέον, η παρατεταμένη χορήγηση της RIF σε περιοχές ενδημικές για φυματίωση μπορεί να αυξήσει την αντίσταση του μυκoβακτηριδίου της φυματίωσης στη RIF και σε άλλα αντιφυματικά φάρμακα. 57 Ωστόσο, το σχήμα DOX+RIF έχει το πλεονέκτημα της από του στόματος χορήγησης, ενώ επιπλέον αποφεύγονται οι τοξικές δράσεις της STR. Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τις παλαιότερες οδηγίες, η GENT σε δόση 5 mg/kg/ημέρα ενδοφλέβια ή ενδομυϊκά για 7 10 ημέρες μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί της STR για τη θεραπεία της βρουκέλωσης. Ωστόσο, υπάρχει διχογνωμία σχετικά με τον επαρκή χρόνο θεραπείας με GENT (5 14 ημέρες) για την πρόληψη των υποτροπών.

8 44 Φ. Αποστόλου και συν Πίνακας 3. Οδηγίες για τη θεραπεία της μη επιπλεγμένης βρουκέλωσης. 54 1η επιλογή WHO/1986 PLoS medicine, 2007 BMJ, 2008 DOX 6 εβδομάδες + RIF 6 εβδομάδες Εναλλακτικά Tετρακυκλίνη 6 εβδομάδες + STR 2 3 εβδομάδες DOX 6 εβδομάδες + STR 2 3 εβδομάδες DOX 6 εβδομάδες + RIF 6 εβδομάδες 2η επιλογή DOX 6 εβδομάδες + GENT 1 εβδομάδα Προαιρετικά/ υπάρχουν λίγα διαθέσιμα στοιχεία TMP-SMX α. TMP-SMX 6 εβδομάδες ως 3o φάρμακο σε συνδυασμό πάντοτε με DOX β. Οφλοξασίνη ή σιπροφλοξασίνη, 6 εβδομάδες ως 2ο ή 3ο φάρμακο σε συνδυασμό πάντοτε με DOX DOΧ 6 εβδομάδες + RIF 6 εβδομάδες + GENT 2 εβδομάδες ή DOΧ 6 εβδομάδες + GENT 2 εβδομάδες DOX 6 εβδομάδες + STR 2 εβδομάδες DOΧ 6 εβδομάδες + RIF 6 εβδομάδες ή υδροχλωρική τετρακυκλίνη 6 εβδομάδες + GENT ή STR 2 εβδομάδες TMP-SMX + DOX ή RIF 6 εβδομάδες Δεν συνιστάται Αζιθρομυκίνη ή μεροπενέμη Μονοθεραπεία ή <30 ημέρες θεραπεία ή κινολόνη με ή χωρίς RIF ή DOΧ DOX: Δοξυκυκλίνη 100 mg 2, GENT: Γενταμικίνη 240 mg/ημέρα, RIF: Ριφαμπικίνη 900 mg 1 1, STR: Στρεπτομυκίνη 1 g/ημέρα, TMP-SMX: Τριμεθοπρίμη-σουλφαμεθοξαζόλη ( mg) 2, Υδροχλωρική τετρακυκλίνη 500 mg 4 Σύμφωνα με τις πρόσφατες οδηγίες, η GENT (διάρκεια θεραπείας 2 εβδομάδες) μπορεί να αντικαταστήσει τη STR για τη θεραπεία της βρουκέλωσης, αν και η σύγκριση των δύο φαρμάκων έδειξε μικρή υπεροχή της GENT, χωρίς όμως στατιστικά σημαντική διαφορά. Προκειμένου να ελαττωθούν οι υποτροπές, σύμφωνα με τις πρόσφατες οδηγίες, ως θεραπεία πρώτης επιλογής προτείνεται η προσθήκη τρίτου φαρμάκου (της GENT) στο συνδυασμό DOX+RIF. Επιπλέον, ο κλασικός συνδυασμός DOX+RIF συνιστάται ως θεραπεία 2ης επιλογής. Σύμφωνα με τις παλαιότερες οδηγίες, οι κινολόνες είναι χρήσιμα φάρμακα για τη θεραπεία της βρουκέλωσης. Ωστόσο, οι αναφορές στη βιβλιογραφία για την αποτελεσματική θεραπεία της βρουκέλωσης είναι σποραδικές. Επιπρόσθετα, οι κινολόνες έχουν επίσης αντιφυματική δράση ενώ το κόστος τους είναι υψηλό και για το λόγο αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται ως φάρμακα πρώτης επιλογής για τη θεραπεία της βρουκέλωσης. Προτείνεται η χορήγηση οφλοξασίνης ή σιπροφλοξασίνης (ως δεύτερο ή τρίτο φάρμακο) σε συνδυασμό πάντοτε με DOX. Ωστόσο, σύμφωνα με τις πρόσφατες οδηγίες, οι κινολόνες δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της βρουκέλωσης. Η TMP-SMX χρησιμοποιήθηκε με επιτυχία για τη θεραπεία της βρουκέλωσης σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα. Η tigecycline, το νεότερο φάρμακο της ομάδας των τετρακυκλινών, έχει χημική δομή παρόμοια με τη μινοκυκλίνη και είναι δραστική έναντι πολλών μικροοργανισμών. Ιn vitro μελέτες έδειξαν ότι η tigecycline είναι αποτελεσματική κατά της βρουκέλας. 58 Ωστόσο, πρέπει να διεξαχθούν κλινικές μελέτες προκειμένου να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα της tigecycline στη θεραπεία των σοβαρών μορφών της βρουκέλωσης Οστική προσβολή Σπονδυλίτιδα Ο χρόνος χορήγησης των αντιβιοτικών είναι πιο σημαντικός παράγοντας από την επιλογή του συνδυασμού των αντιβιοτικών για τη θεραπεία της σπονδυλίτιδας από βρουκέλα. Ο χρόνος θεραπείας πρέπει να είναι τουλάχιστον 3 μήνες. 4 Ωστόσο, ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ο συνδυασμός που περιέχει αμινογλυκοσίδη υπερέχει έναντι του συνδυασμού που περιέχει RIF. 59 Δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες αναφορικά με το συγκεκριμένο θεραπευτικό σχήμα για τη θεραπεία της οστεομυελίτιδας από βρουκέλα, ωστόσο η STR μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε περιπτώσεις σοβαρών τοπικών επιπλοκών, όπως σε παρασπονδυλικά ή επισκληρίδια αποστήματα. Η χειρουργική παρέμβαση σπάνια είναι αναγκαία. Η μαγνητική τομογραφία (magnetic resonance imaging, MRI) της προσβεβλημένης περιοχής αναδεικνύει τις βλάβες και την προσβολή του νωτιαίου μυελού. Η ακινητοποίηση της σπονδυλικής στήλης είναι απαραίτητη, κυρίως σε σπονδυλίτιδα της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης Bρουκέλωση του κεντρικού νευρικού συστήματος Φάρμακα όπως η DOX και η STR, που χρησιμοποιούνται στη συστηματική βρουκέλωση, δεν διαπερνούν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και δεν είναι χρήσιμα για τη θεραπεία της βρουκέλωσης του ΚΝΣ. Παρόλα αυτά, η θεραπεία πρέπει να στοχεύει συγχρόνως στη λοίμωξη του ΚΝΣ και στη συστηματική προσβολή στο αρχικό στάδιο

9 Διάγνωση και θεραπεία της βρουκέλωσης 45 της θεραπείας. Σε λοίμωξη του ΚΝΣ από βρουκέλα προτείνεται ο συνδυασμός DOX με RIF ή και με TMP-SMX. Δεν υπάρχουν σαφείς οδηγίες για τη διάρκεια της θεραπείας, η οποία κυμαίνεται από 2 μήνες έως 1 έτος. Σχετικά με το όφελος της χορήγησης των στεροειδών υπάρχουν λίγες μελέτες. Ωστόσο, τα στεροειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη βρουκέλωση του ΚΝΣ, κυρίως όταν υπάρχει εγκεφαλικό οίδημα. δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλούν τερατογένεση, ωστόσο ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν μπορεί να αποκλειστεί. Μελέτες έδειξαν ικανοποιητικά αποτελέσματα με TMP-SMX ή το συνδυασμό TMP-SMX+RIF. 55 Ορισμένοι συγγραφείς προτείνουν τη μονοθεραπεία για τουλάχιστον 45 ημέρες με RIF, 54 προκειμένου να αποφευχθούν οι ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων, καθώς η RIF είναι ασφαλέστερο φάρμακο σε σχέση με την TMP-SMX Ενδοκαρδίτιδα Αν και η ενδοκαρδίτιδα από βρουκέλα είναι σπάνια, θεωρείται ως η σοβαρότερη επιπλοκή της νόσου και αποτελεί ένδειξη για αντικατάσταση της προσβεβλημένης βαλβίδας. Ο WHΟ (2006) συνιστά το συνδυασμό DOX-STR με τρίτο φάρμακο τη RIF ή το συνδυασμό TMP-SMX. Επιπλέον, προτείνει διάρκεια θεραπείας 8 εβδομάδες και παράταση της θεραπείας για αρκετές εβδομάδες μετά από τη χειρουργική αντικατάσταση της προσβεβλημένης βαλβίδας Κύηση Η βέλτιστη θεραπεία της βρουκέλωσης στην εγκυμοσύνη δεν έχει καθοριστεί. Τα φάρμακα που προτείνονται 6.5. Παιδιά ηλικίας <8 ετών Η θεραπεία εκλογής είναι ο συνδυασμός TMP-SMX για 6 εβδομάδες. Επιπρόσθετα φάρμακα που μπορεί να χρησιμοποιηθούν είναι οι αμινογλυκοσίδες και η RIF. 7. ΠΡΟΛΗΨΗ Η επίπτωση της βρουκέλωσης στον άνθρωπο ελαττώνεται όταν μειωθεί η αντίστοιχη επίπτωση στα ζώα. Μελλοντικά, η διάθεση ανθρώπινου εμβολίου για τη βρουκέλα θα βοηθήσει στον έλεγχο της νόσου στις ενδημικές περιοχές. ABSTRACT New aspects in the diagnosis and treatment of Brucella infection F. Apostolou, E. Liberopoulos, M. Elisaf Department of Internal Medicine, University of Ioannina, Ioannina, Greece Archives of Hellenic Medicine 2010, 27(1):37 47 Brucellosis is a zoonosis which is transmitted to humans, almost always, by direct or indirect contact with infected animals or their products. Brucella melitensis continues to be the major cause of human brucellosis worldwide, followed by Brucella abortus and Brucella suis, and rare cases of infection by Brucella canis, as well as by novel Brucella pathogens from marine mammals have also emerged. Brucellosis may be insidious, or may present with atypical manifestations, and elicitation of a careful clinical history is essential for suspicion of the diagnosis. Occupational exposure in an area in which the infection is epidemic raises the possibility of brucellosis. However, the diagnosis of human brucellosis cannot be made solely on clinical grounds, because of the wide variety of clinical manifestations, and laboratory investigation is needed to confirm the presence of the organism or the specific immune response to its antigens. The administration of effective antibiotics for an adequate length of time is essential for the treatment of all forms of human brucellosis. A number of clinical studies have assessed the efficacy of different antibiotics, and the current recommendation is that treatment should consist of dual or triple regimens. Treatment of complications such as spondylitis, osteomyelitis, neurobrucellosis and endocarditis require combination therapy for longer periods. Special situations, such as childhood brucellosis and brucellosis during pregnancy require alternative medications. Key words: Brucellosis, Diagnosis, Epidemiology, Treatment

10 46 Φ. Αποστόλου και συν Βιβλιογραφία 1. Mantur BG, Amarnath SK, Shinde RS. Review of clinical and laboratory features of human brucellosis. Indian J Med Microbiol 2007, 25: Moreno E, Stackebrandt E, Dorsch M, Wolters J, Busch M, Mayer H. Brucella abortus 16S rrna and lipid A reveal a phylogenetic relationship with members of the alpha-2 subdivision of the class Proteobacteria. J Bacteriol 1990, 172: Cardoso PG, Macedo GC, Azevedo V, Oliveira SC. Brucella spp noncanonical LPS: Structure, biosynthesis, and interaction with host immune system. Microb Cell Fact 2006, 5:13 4. Pappas G, Akritidis N, Bosilkovski M, Tsianos E. Brucellosis. N Engl J Med 2005, 352: Ewalt DR, Payeur JB, Martin BM, Cummins DR, Miller WG. Characteristics of a Brucella species from a bottlenose dolphin (Tursiops truncatus). J Vet Diagn Invest 1994, 6: Ross HM, Jahans KL, McMillan AP, Reid RJ, Thompson PM, Foster G. Brucella species infection in North Sea seal and cetacean populations. Vet Rec 1996, 138: Moreno E, Cloeckaert A, Moriyon I. Brucella evolution and taxonomy. Vet Microbiol 2002, 90: Boschiroli ML, Foulongne V, O Callaghan D. Brucellosis: A worldwide zoonosis. Curr Opin Microbiol 2001, 4: Pappas G, Papadimitriou P, Akritidis N, Christou L, Tsianos EV. The new global map of human brucellosis. Lancet Infect Dis 2006, 6: Cristiano P, Paradisi F. Can cimetidine facilitate infections by oral route? Lancet 1982, ii: Naparstek E, Block CS, Slavin S. Transmission of brucellosis by bone marrow transplantation. Lancet 1982, i: Mantur BG, Mangalgi SS, Mulimani M. Brucella melitensis a sexually transmissible agent? Lancet 1996, 347: Moreno S, Ariza J, Espinosa FJ, Podzamczer D, Miro JM, Rivero A et al. Brucellosis in patients infected with the human immunodeficiency virus. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 1998, 17: Kaufmann AF, Meltzer MI, Schmid GP. The economic impact of a bioterrorist attack: Are prevention and post-attack intervention programs justifiable? Emerg Infect Dis 1997, 3: Georghiou PR, Young EJ. Prolonged incubation in brucellosis. Lancet 1991, 337: Guzman-Verri C, Manterola L, Sola-Landa A, Parra A, Cloeckaert A, Garin J et al. The two-component system BvrR/ BvrS essential for Brucella abortus virulence regulates the expression of outer membrane proteins with counterparts in members of the Rhizobiaceae. Proc Natl Acad Sci USA 2002, 99: Arenas GN, Staskevich AS, Aballay A, Mayorga LS. Intracellular trafficking of Brucella abortus in J774 macrophages. Infect Immun 2000, 68: Canning PC, Roth JA, Deyoe BL. Release of 5 -guanosine monophosphate and adenine by Brucella abortus and their role in the intracellular survival of the bacteria. J Infect Dis 1986, 154: Pizarro-Cerda J, Moreno E, Sanguedolce V, Mege JL, Gorvel JP. Virulent Brucella abortus prevents lysosome fusion and is distributed within autophagosome-like compartments. Infect Immun 1998, 66: Celli J, de Chastellier C, Franchini DM, Pizarro-Cerda J, Moreno E, Gorvel JP. Brucella evades macrophage killing via VirBdependent sustained interactions with the endoplasmic reticulum. J Exp Med 2003, 198: Gorvel JP, Moreno E. Brucella intracellular life: From invasion to intracellular replication. Vet Microbiol 2002, 90: Zhan Y, Cheers C. Endogenous gamma interferon mediates resistance to Brucella abortus infection. Infect Immun 1993, 61: Bravo MJ, de Dios Colmenero J, Alonso A, Caballero A. Polymorphisms of the interferon gamma and interleukin 10 genes in human brucellosis. Eur J Immunogenet 2003, 30: Ahmed K, Al-Matrouk KA, Martinez G, Oishi K, Rotimi VO, Nagatake T. Increased serum levels of interferon-gamma and interleukin-12 during human brucellosis. Am J Trop Med Hyg 1999, 61: Zhan Y, Cheers C. Endogenous interleukin-12 is involved in resistance to Brucella abortus infection. Infect Immun 1995, 63: Jubier-Maurin V, Boigegrain RA, Cloeckaert A, Gross A, Alvarez-Martinez MT, Terraza A et al. Major outer membrane protein Omp25 of Brucella suis is involved in inhibition of tumour necrosis factor alpha production during infection of human macrophages. Infect Immun 2001, 69: Demirdag K, Ozden M, Kalkan A, Godekmerdan A, Sirri Kilic S. Serum cytokine levels in patients with acute brucellosis and their relation to the traditional inflammatory markers. FEMS Immunol Med Microbiol 2003, 39: Mousa AR, Muhtaseb SA, Almudallal DS, Khodeir SM, Marafie AA. Osteoarticular complications of brucellosis: A study of 169 cases. Rev Infect Dis 1987, 9: Bravo MJ, Colmenero Jde D, Alonso A, Caballero A. HLA-B*39 allele confers susceptibility to osteoarticular complications in human brucellosis. J Rheumatol 2003, 30: Seoud MA, Kanj SS, Habli M, Araj GF, Khalil AM. Brucella pelvic tubo-ovarian abscess mimicking a pelvic malignancy. Scand J Infect Dis 2003, 35: Dakdouki GK, Al Awar GN. Brucella prostatic abscess: First case report. Scand J Infect Dis 2005, 37: Khan MY, Mah MW, Memish ZA. Brucellosis in pregnant women. Clin Infect Dis 2001, 32: Trujillo IZ, Zavala AN, Caceres JG, Miranda CQ. Brucellosis. Infect Dis Clin North Am 1994, 8: Ariza J, Pigrau C, Canas C, Marron A, Martinez F, Almirante B et al. Current understanding and management of chronic hepatosplenic suppurative brucellosis. Clin Infect Dis 2001, 32: Kanafani ZA, Sharara AI, Issa IA, Kanj SS. Acute calculous cholecystitis associated with brucellosis: A report of two cases and review of the literature. Scand J Infect Dis 2005, 37: Akritidis N, Pappas G. Ascites caused by brucellosis: A report

11 Διάγνωση και θεραπεία της βρουκέλωσης 47 of two cases. Scand J Gastroenterol 2001, 36: Shakir RA, Al Din AS, Araj GF, Lulu AR, Mousa AR, Saadah MA. Clinical categories of neurobrucellosis. A report on 19 cases. Brain 1987, 110: Mantur BG, Biradar MS, Bidri RC, Mulimani MS, Veerap pa, Kariholu P et al. Protean clinical manifestations and diagnostic challenges of human brucellosis in adults: 16 years experience in an endemic area. J Med Microbiol 2006, 55: Reguera JM, Alarcon A, Miralles F, Pachon J, Juarez C, Colmenero JD. Brucella endocarditis: Clinical, diagnostic, and therapeutic approach. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 2003, 22: Bergeron P, Gonzales-Fajardo J, Mangialardi N, Courbier R. False aneurysm of the abdominal aorta due to Brucella suis. Ann Vasc Surg 1992, 6: Aguado JM, Barros C, Gomez Garces JL, Fernandez-Guerrero ML. Infective aortitis due to Brucella melitensis. Scand J Infect Dis 1987, 19: Metin A, Akdeniz H, Buzgan T, Delice I. Cutaneous findings encountered in brucellosis and review of the literature. Int J Dermatol 2001, 40: Akcali C, Savas L, Baba M, Turunc T, Seckin D. Cutaneous manifestations in brucellosis: A prospective study. Adv Ther 2007, 24: Babayigit A, Olmez D, Uzuner N, Caglayan S, Kumral A, Asilsoy SK et al. Stevens-Johnson syndrome associated with Brucella infection. Pediatr Dermatol 2007, 24: Christianson HB, Pankey GA, Applewhite ML. Ulcers of skin due to Brucella suis. Report of a case. Arch Dermatol 1968, 98: Karahocagil MK, Demirok A, Kilic A, Cinal A, Caksen H, Yasar T. Brucellosis and uveitis. Ann Ophthalmol (Skokie) 2008, 40: Abd Elrazak M. Brucella optic neuritis. Arch Intern Med 1991, 151: Solera J, Martinez-Alfaro E, Espinosa A, Castillejos ML, Geijo P, Rodriguez-Zapata M. Multivariate model for predicting relapse in human brucellosis. J Infect 1998, 36: Ariza J, Corredoira J, Pallares R, Viladrich PF, Rufi G, Pujol M et al. Characteristics of and risk factors for relapse of brucellosis in humans. Clin Infect Dis 1995, 20: Shaalan MA, Memish ZA, Mahmoud SA, Alomari A, Khan MY, Almuneef M et al. Brucellosis in children: Clinical observations in 115 cases. Int J Infect Dis 2002, 6: Da Cunha S. Adenosine deaminase in cerebrospinal fluid during Brucella meningitis. J Infect 1995, 31: Dikensoy O, Namiduru M, Hocaoglu S, Ikidag B, Filiz A. Increased pleural fluid adenosine deaminase in brucellosis is difficult to differentiate from tuberculosis. Respiration 2002, 69: Al-Shamahy HA, Wright SG. Enzyme-linked immunosorbent assay for Brucella antigen detection in human sera. J Med Microbiol 1998, 47: Ariza J, Bosilkovski M, Cascio A, Colmenero JD, Corbel MJ, Falagas ME et al. Perspectives for the treatment of brucellosis in the 21st century: The Ioannina recommendations, 2007, 4:e Skalsky K, Yahav D, Bishara J, Pitlik S, Leibovici L, Paul M. Treatment of human brucellosis: Systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Br Med J 2008, 336: Colmenero JD, Fernandez-Gallardo LC, Agundez JA, Sedeno J, Benitez J, Valverde E. Possible implications of doxycycline-rifampin interaction for treatment of brucellosis. Antimicrob Agents Chemother 1994, 38: Marianelli C, Ciuchini F, Tarantino M, Pasquali P, Adone R. Genetic bases of the rifampin resistance phenotype in Brucella spp. J Clin Microbiol 2004, 42: Dizbay M, Kilic S, Hizel K, Arman D. Tigecycline: Its potential for treatment of brucellosis. Scand J Infect Dis 2007, 39: Solera J, Lozano E, Martinez-Alfaro E, Espinosa A, Castillejos ML, Abad L. Brucellar spondylitis: Review of 35 cases and literature survey. Clin Infect Dis 1999, 29: Corresponding author: M. Elisaf, Department of Internal Medicine, Medical School, University of Ioannina, GR Ioannina, Greece xxxxxxxxxxxxx

Βρουκέλλωση. Κ. Πουλόπουλος Αγροτικός Ιατρός Ε. Βρυώνης Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Γ.Ν. Καλαμάτας

Βρουκέλλωση. Κ. Πουλόπουλος Αγροτικός Ιατρός Ε. Βρυώνης Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Γ.Ν. Καλαμάτας Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Βρουκέλλωση Κ. Πουλόπουλος Αγροτικός Ιατρός Ε. Βρυώνης Παθολόγος- Λοιμωξιολόγος Γ.Ν. Καλαμάτας Είδη βρουκέλλας (παθογόνα για τον

Διαβάστε περισσότερα

Βξνπθέιισζε: Μία παιαηά αιιά φρη μεραζκέλε λφζνο. Πεξνπλάθε Μαξία Παζνιφγνο-Λνηκσμηνιφγνο ΓΝΑ «Ιππνθξάηεην»

Βξνπθέιισζε: Μία παιαηά αιιά φρη μεραζκέλε λφζνο. Πεξνπλάθε Μαξία Παζνιφγνο-Λνηκσμηνιφγνο ΓΝΑ «Ιππνθξάηεην» Βξνπθέιισζε: Μία παιαηά αιιά φρη μεραζκέλε λφζνο Πεξνπλάθε Μαξία Παζνιφγνο-Λνηκσμηνιφγνο ΓΝΑ «Ιππνθξάηεην» 28-29 Μαξηίνπ 2014 Βξνπθέιισζε ή Μειηηαίνο Ππξεηφο I Αλζξσπνδσνλφζνο. Πξνθαιείηαη απφ ηα Gram-αξλεηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Περιστατικού. Ρακιτζή Παντελίτσα Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική Kλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο

Παρουσίαση Περιστατικού. Ρακιτζή Παντελίτσα Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική Kλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρουσίαση Περιστατικού Ρακιτζή Παντελίτσα Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπ. Παθολογική Kλινική Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο Παρούσα νόσος Ασθενής 27 ετών διακομίζεται σε ημέρα γενικής εφημερίας απο το Γενικό Νοσοκομείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΕΜΠΥΡΕΤΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

ΠΑΡΑΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΕΜΠΥΡΕΤΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΑΡΑΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΕΜΠΥΡΕΤΟ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝΤΩΝΙΑΔΟΥ ΕΠΙΚ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Δ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ασθενής άνδρας 63 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία για εμπύρετο από 15νθημέρου.

Διαβάστε περισσότερα

Οι τρεις Επικράτειες

Οι τρεις Επικράτειες Οι τρεις Επικράτειες Επικράτεια Βακτήρια α- Πρωτεοβακτήρια β- Πρωτεοβακτήρια γ- Πρωτεοβακτήρια δ- Πρωτεοβακτήρια ε- Πρωτεοβακτήρια Rhizobiales Legionellales Brucellaceae Legionellaceae Brucella Legionella

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO

Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Ορθολογική χρήση κοινών εργαστηριακών παραμέτρων στην παιδιατρική πράξη: ASTO Πολυξένη Πρατσίδου-Γκέρτση Πανεπιστημιακός Υπότροφος ΑΠΘ στην Παιδιατρική Ρευματολογία Α Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα

είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι τα αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ο ανοσολογικό (αμυντικό) σύστημα έχει σκοπό την προστασία του οργανισμού από ξένους εισβολείς, όπως είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. VERAFLOX δισκία των 15 mg για σκύλους & γάτες ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. VERAFLOX δισκία των 15 mg για σκύλους & γάτες ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΓΙΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ Λεπτομερείς πληροφορίες για τo παρόν προϊόν διατίθενται στο δικτυακό τόπο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ) στη διεύθυνση http://www.ema.europa.eu/. ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ VERAFLOX δισκία των 15 mg

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΧΟΛΕΡΑ (ICD-10 Α00): ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΟΣΗΜΑΤΟΣ 1. Λοιμογόνος παράγοντας H χολέρα είναι μια οξεία διαρροϊκή νόσος που οφείλεται στην προσβολή του εντέρου από την

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών

Ρευματοειδής αρθρίτιδα. Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μαρία Γ. Τεκτονίδου Επίκουρος Καθηγήτρια Ρευματολογίας Α Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Αθηνών Ρόλος Ανοσοποιητικού Συστήματος Προστασία του οργανισμού έναντι εξωτερικών εισβολέων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014

«Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 «Πρόληψη υποτροπών και επιπλοκών της κοιλιοκάκης» 12 η Εκπαιδευτική Διημερίδα της ΕΠΕΓΕ Αθήνα 2014 Κοιλιοκάκη Ι Η κοιλιοκάκη είναι ανοσολογική πάθηση, που προκαλεί κυρίως βλάβες στο λεπτό έντερο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος

Αυτοάνοσα νοσήματα. Χ.Μ. Μουτσόπουλος Αυτοάνοσα νοσήματα Χ.Μ. Μουτσόπουλος Καθηγητής Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Η έγκαιρη αντιμετώπιση αποτελεί «κλειδί» για τον έλεγχο των αυτοάνοσων ασθενειών- της μεγάλης αυτής κατηγορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΕΣ Η έννοια της οροαρνητικής ΣπΑ Προακτινολογική ΣπΑ ΣΠΥΡΟΣ ΑΣΛΑΝΙΔΗΣ ΣπΑ Ομάδα φλεγμονωδών αρθροπαθειών Με κοινά κλινικά χαρακτηριστικά και γενετικούς προδιαθεσικούς παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2.

Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα Δώνου 2, Ελευθέριος Κουτσαντωνίου 1, Σοφία Λαφογιάννη 1, Χαρίκλεια Λούπα 2. Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΑΠΛΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΣΤΕΟΜΥΕΛΙΤΙΔΑΣ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑΣ (Charcot) ΣΕ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟ ΠΟΔΙ. Γεώργιος Λεβαντής 1, Ελένη Κυρίου 1,Ελευθέριος Βογιατζόγλου 2, Ανδριάνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης. Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Αντιμετώπιση οξείας ουρολοίμωξης Δέσποινα Τράμμα Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Νεφρολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Θεραπεία Στόχοι : Περιορισμός της οξείας λοίμωξης Πρόληψη άμεσων επιπλοκών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ. Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΗ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΟΠΑΘΕΙΑ Χατζημιχαηλίδου Σοφία ΟΡΟΑΡΝΗΤΙΚΕΣ ΣΠΟΝΔΥΛΑΡΘΡΙΤΙΔΕΣ Οσφυαλγία (φλεγμονώδους τύπου) Ιερολαγονίτιδα Ασύμμετρη περιφερική αρθρίτιδα Ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

Yersiniae. Yersinia pestis Yersinia enterocolytica Yersinia pseudotuberculosis

Yersiniae. Yersinia pestis Yersinia enterocolytica Yersinia pseudotuberculosis Yersiniae Yersinia pestis Yersinia enterocolytica Yersinia pseudotuberculosis 1 Yersinia enterocolytica 2 Yersinia enterocolytica Ανάπτυξηστους 37 0 C µετά από 48 ώρες Κινητόστους 25 0 C. ακίνητοστους

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤ 2007. Αντιφυµατικά Φάρµακα. Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία. Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας

ΚΤ 2007. Αντιφυµατικά Φάρµακα. Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία. Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Αντιφυµατικά Φάρµακα Αργή ανάπτυξη Μακροχρόνια θεραπεία Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας Φυµατίωση (ΤΒ) Νόσος κυρίως του ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ συστήµατος Μεταδίδεται µε πταρµό - βήχα Συσχέτιση

Διαβάστε περισσότερα

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος

Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab. Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Η φαρµακοκινητική και φαρµακοδυναµική του Rituximab Αθηνά Θεοδωρίδου Ρευµατολόγος Ra: Διαρκής κίνηση αυτοδραστικών Β-κυττάρων από τον µυελό των οστών στα περιφερικά λεµφικά όργανα και τον προσβεβληµένο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΗΜΕΡΑ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ 12 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 TI ENNOOYME ΛΕΓΟΝΤΑΣ «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» Ο όρος «ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ» περιλαμβάνει μια ομάδα μυοσκελετικών παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα

Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Ενδοβρογχική φυματίωση: Ένα σπάνιο αίτιο χρόνιου βήχα Γκιόκα Χ. Σπυράτος Δ. Γκιουλέκας Δ. Ιακωβίδης Δ. Κοντακιώτης Θ. Χλωρός Δ. Σιχλετίδης Λ. Πνευμονολογική Κλινική ΑΠΘ Παρουσίαση περιστατικού Ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE)

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) ρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Τεχρνο 9 ν - Άξζξν 6 ν

Τεχρνο 9 ν - Άξζξν 6 ν Τεχρνο 9 ν - Άξζξν 6 ν ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΓΥΤΙΚΟΥ ΝΔΙΛΟΥ (WNV) Τζίληνπ Μαγδαιελή* Ιαηξηθή Σρνιή Παλεπηζηεκίνπ Θεζζαιίαο. *Editor in Chief, reviewer, webmaster. Περίληψη. Ο ηφο ηνπ Γπηηθνχ Νείινπ είλαη

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα

Ρευματοειδής αρθρίτιδα Ρευματοειδής αρθρίτιδα Μ.Ν. Μανουσάκης En. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μία χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων (Πιν. 1). Με τον όρο χρόνια φλεγμονή των αρθρώσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Ταινιασεις Σ. ΜΥΓΙΑΚΗΣ. Λεκτορας Παθολογιας 11/4/2011. ΧΔΣ (Xωρις οικονομικα ή αλλα συμφεροντα No Conflicting Interests)

Ταινιασεις Σ. ΜΥΓΙΑΚΗΣ. Λεκτορας Παθολογιας 11/4/2011. ΧΔΣ (Xωρις οικονομικα ή αλλα συμφεροντα No Conflicting Interests) Ταινιασεις Σ. ΜΥΓΙΑΚΗΣ Λεκτορας Παθολογιας 11/4/2011 ΧΔΣ (Xωρις οικονομικα ή αλλα συμφεροντα No Conflicting Interests) Ταξινομηση Μορφες Το αιτιο Κυκλος ζωης Ξενιστες Επιδημιολογια Παθογενεια Κλινικη εικονα

Διαβάστε περισσότερα

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ

25. RHESUS (Rh) ANOΣΟΠΟΙΗΣΗ Η Rh ανοσοποίηση οφείλεται σε εμβρυο-μητρική μετάγγιση (ΕΜΜ), όπου ποσότητα Rh θετικού εμβρυϊκού αίματος εισέρχεται στη μητρική κυκλοφορία Rh αρνητικής εγκύου και δημιουργούνται αντισώματα κατά του παράγοντα

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

Αιμορραγικός πυρετός Ebola

Αιμορραγικός πυρετός Ebola Αιμορραγικός πυρετός Ebola Επιστημονική Συνάντηση SOS Ιατρών 29/11/2014 Φώτιος Π. Πετρόπουλος MD, MHA Ειδικός Παθολόγος Δεν υπάρχει καμία οικονομική ή άλλη εξάρτηση του ομιλούντος που να μπορεί να επηρεάσει

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011

Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum Ruhrgebiet Herne Ruhr-University Bochum Germany. 23-26 Ιουνίου 2011 Ο ρευµατολόγος και η χρήση του µαγνητικού συντονισµού στην πρώιµη διάγνωση των σπονδυλαρθιτίδων και στην παρακολούθηση της αποτελεσµατικότητας της θεραπείας 23-26 Ιουνίου 2011 Dr. X. Baraliakos Rheumazentrum

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Μυκοπλάσμωση 1 Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Τα είδη του γένους Mycoplasma, χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλομορφία επειδή δεν φέρουν κυτταρικό τοίχωμα. Δεν είναι εύκολο να αναδειχθούν. Καλλιεργείται

Διαβάστε περισσότερα

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME

www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME www.pediatric-rheumathology.printo.it ΑΡΘΡΙΤΙ Α ΤΟΥ LYME Τι είναι; Η αρθρίτιδα του Lyme είναι µία από τις νόσους που προκαλούνται από το µικρόβιο Βorrelia burgdorferi (νόσος του Lyme ή Μπορρελίωση) που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ! ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣΕΠΙΠΛΟΚΕΣΛΟΙΜΩΞΕΩΝΚΝΣ ΜΑΡΘΑΣΠΗΛΙΩΤΗ Νευρολόγος Α ΝευρολογικήΚλινική ΝοσοκομείοΑΧΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ15/12/2012 ΕΝΤΟΠΙΣΗΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΚΝΣ/ΠΝΣ ΚΝΣ Εγκέφαλος Μήνιγγες Νωτιαίος μυελός ΠΣ Περιφερικά

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Μαρία Σουλή Επ. Καθηγήτρια Παθολογίας-Λοιμώξεων Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ Γυναίκα 25 ετών προσέρχεται λόγω δυσουρίας και

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9

Νοσολογία_Νοσ. 1201 Παθήσεις των Αρθρώσεων και Οστών. C.D.A. Εβδ.9 1.Γενικά περί Ρευµατικών Νοσηµάτων 2.Συστηµατικός Ερυθηµατώδης Λύκος ( Σ. Ε. Λ.) 3. Ρευµατοειδής Αρθρίτιδα 4. Οστεοαρθρίτιδα 5. Σκληρόδερµα, Προοδευτική Συστηµατική Σκλήρυνση 01/15 1.Γενικά περί Ρευµατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΣΤΩΝ & ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ Μαρία Οικονόμου Μικροβιολογικό Εργαστήριο Γ.Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΣΗΠΤΙΚΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη πύου μέσα σε μία άρθρωση, ύστερα από την εγκατάσταση σ αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 24 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΜΟΡΙΑΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗΣ ΑΝΤΟΧΗΣ Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας

Ι. Βλαχογιαννάκος, Γ. Β. Παπαθεοδωρίδης, Γ.Ν. Νταλέκος, Α. Αλεξοπούλου, Χ. Τριάντος, Ε. Χολόγκιτας, Ι. Κοσκίνας ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΗΠΑΤΟΣ (ΕΕΜΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΗΣ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑΣ Β ΚΑΤΑ ΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Ι. Βλαχογιαννάκος,

Διαβάστε περισσότερα

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας.

Τα αποτελέσματά μας δεν αποτελούν ελεγχόμενη μελέτη ή κλινική δοκιμή, αλλά στοιχεία μητρώου των ασθενών μας. CUMMULATINE SUCCESS SCORE % ΙΣΧΙΟ CUMMULATINE SUCCESS RATE % YΛΙΚΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ ΑΣΘΕΝΕΙΣ 42 ΑΝΔΡΕΣ 16 ΓΥΝΑΙΚΕΣ 26 ΗΛΙΚΙΑ 63.1 (42-92) ΥΨΟΣ 171 (162-191) Δ.Μ.Σ 36 (22-47) Το ποσοστό των ασθενών που αναφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΓΟΝΑ. Aπτίνες Ετερόφιλα αντιγόνα Ομάδες αίματος 18/3/2015, M.ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ

ΑΝΤΙΓΟΝΑ. Aπτίνες Ετερόφιλα αντιγόνα Ομάδες αίματος 18/3/2015, M.ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ ΑΝΤΙΓΟΝΑ Antigens Ags Aπτίνες Ετερόφιλα αντιγόνα Ομάδες αίματος 18/3/2015, M.ΧΡΙΣΤΟΦΙΔΟΥ ΑΝΤΙΓΟΝΟ Χημική ένωση διαγείρει Β, Τ -λεμφοκύτταρα σε ειδική ανοσολογική απόκριση μέσω υποδοχέων (Igs, ΤCR) Ειδική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας )

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας ) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλ, Δ Πλαχούρας ) Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστματος είναι από τις πλέον συχνές βακτηριακές λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλίες RhD - Σύγχρονη προσέγγιση κατά τις μεταγγίσεις. M. Ξημέρη, ειδικ. Αιματολογίας

Ποικιλίες RhD - Σύγχρονη προσέγγιση κατά τις μεταγγίσεις. M. Ξημέρη, ειδικ. Αιματολογίας Ποικιλίες RhD - Σύγχρονη προσέγγιση κατά τις μεταγγίσεις M. Ξημέρη, ειδικ. Αιματολογίας Εισαγωγή Σύστημα RhD : - αναγνωρίστηκε το 1939 - το πιο σημαντικό κλινικά σύστημα μετά το ΑΒΟ - προκαλεί αιμολυτικές

Διαβάστε περισσότερα

- Θεωρία- Δρ. ΠέτρουΚαρκαλούσου

- Θεωρία- Δρ. ΠέτρουΚαρκαλούσου - Θεωρία- Έκδοση2008 Πρόλογος Αγαπητοίσπουδαστέςοισημειώσειςπουκρατάτεσταχέριασαςέχουνσκοπόνασας εισαγάγουνστιςβασικέςγνώσειςμιαςαπότιςσημαντικότερεςβιοιατρικέςεπιστήμες, της ανοσολογίας. Η ανοσολογίαείναιμιασχετικάνέαεπιστήμηηοποίαεμφανίστηκεστοτέλοςτου

Διαβάστε περισσότερα

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων:

Το Simponi είναι αντιφλεγμονώδες φάρμακο. Χορηγείται σε ενήλικες για τη θεραπεία των ακόλουθων νόσων: EMA/411054/2015 EMEA/H/C/000992 Περίληψη EPAR για το κοινό γολιμουμάμπη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014

HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη. Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 HIV λοίμωξη στα παιδιά: από τη θεραπεία... στην πρόληψη Βάνα Παπαευαγγέλου ΑΤΤΙΚΟΝ 30/09/2014 Περιεχόµενα Επιδηµιολογία HIV λοίµωξης (2014) ΟιόςHIV ιάγνωση κλινική εικόνα Θεραπεία Κάθετη µετάδοση: απο

Διαβάστε περισσότερα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα

Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Συσχέτιση Περιοδοντικών Λοιμώξεων με Συστηματικά Νοσήματα Πέτρος Δ. Δαμουλής, D.M.D., D.M.Sc. Περιοδοντολόγος Επισκέπτης Καθηγητής Πανεπιστημίου Tufts, ΗΠΑ Η Περιοδοντική Νόσος είναι μία Λοίμωξη που προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα