ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ανταλλαγή εδοµένων σε Αδόµητα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων µε χρήση Οντολογιών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. ΚΑΡΑΝΑΣΟΥ Επιβλέπων : Τιµολέων Σελλής Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αθήνα, Οκτώβριος 2008

2

3 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ανταλλαγή εδοµένων σε Αδόµητα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων µε χρήση Οντολογιών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. ΚΑΡΑΝΑΣΟΥ Επιβλέπων : Τιµολέων Σελλής Καθηγητής Ε.Μ.Π. Εγκρίθηκε από την τριµελή εξεταστική επιτροπή την 29 η Οκτωβρίου Τιµολέων Σελλής Ιωάννης Βασιλείου Νεκτάριος Κοζύρης Καθηγητής Ε.Μ.Π. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αν. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αθήνα, Οκτώβριος 2008

4 4 Περιεχόμενα... ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ. ΚΑΡΑΝΑΣΟΣ ιπλωµατούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών Ε.Μ.Π All rights reserved

5 Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Καθηγητή κ. Τίµο Σελλή για την επίβλεψη της παρούσας διπλωµατικής. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον υποψήφιο διδάκτορα ηµήτρη Σκούτα για την καθοδήγηση και τη βοήθειά του στην εκπόνηση της εργασίας. Τέλος, θα ήθελα να πω ένα µεγάλο ευχαριστώ σε όλους εκείνους που ήταν δίπλα µου και µε στήριξαν όλα αυτά τα χρόνια.

6 6 Περιεχόμενα

7 Περίληψη Η παρούσα διπλωµατική εργασία εξετάζει αδόµητα συστήµατα οµότιµων κόµβων στα οποία οι κόµβοι ανταλλάσουν δοµηµένα δεδοµένα. Κάθε κόµβος διαθέτει µια τοπική βάση δεδοµένων και αντιστοιχίσεις µεταξύ του σχήµατος της βάσης του και των σχηµάτων των κόµβων µε τους οποίους είναι απευθείας συνδεδεµένος. Οι κόµβοι θέτουν ερωτήµατα στο δίκτυο ή επανεγγράφουν στο τοπικό τους σχήµα ερωτήµατα που τους απευθύνονται. Όµως, οι τυπικοί αλγόριθµοι επανεγγραφής ερωτηµάτων, που θεωρούν µόνο ερωτήµατα που µπορούν να επανεγγραφούν πλήρως σε ένα τοπικό σχήµα, δεν είναι επαρκείς για ένα περιβάλλον όπου οι κόµβοι αναζητούν και ικανοποιούνται µε πληροφορία που είναι σηµασιολογικά σχετική, αλλά όχι απαραίτητα ταυτόσηµη µε τις απαιτήσεις τους. Ουσιώδες πρόβληµα σε τέτοια συστήµατα είναι ότι οι κόµβοι δεν µπορούν να κρίνουν µε ευκολία τη σηµασιολογική οµοιότητα µεταξύ του δικού τους ενδιαφέροντος και της πληροφορίας των υπόλοιπων κόµβων. Επιπροσθέτως, οι κόµβοι δεν µπορούν να αξιολογήσουν τη σηµασιολογική σχετικότητα των απαντήσεων που δέχονται στα ερωτήµατα που θέτουν στο δίκτυο. Σκοπός της διπλωµατικής είναι η ανάπτυξη ενός συστήµατος στο οποίο να υπάρχει η δυνατότητα προσδιορισµού του βαθµού οµοιότητας των σχηµάτων των κόµβων, καθώς και των ερωτηµάτων που προκύπτουν από τη διαδικασία επανεγγραφής σε σχέση µε τα αρχικά. Στα πλαίσια αυτά, θεωρούµε την ύπαρξη µιας οντολογίας η οποία περιγράφει το πεδίο ενδιαφέροντος των κόµβων. Η οντολογία χρησιµοποιείται για να επισηµειώνεται σηµασιολογικά κάθε κόµβος, µε αποτέλεσµα να περιγράφεται µε σαφήνεια η πληροφορία που παρέχεται από αυτόν. Το µέτρο οµοιότητας στο οποίο βασίζεται το σύστηµα υιοθετεί τις έννοιες της ευστοχίας και της ακρίβειας από το πεδίο της ανάκτησης πληροφοριών και λαµβάνει υπόψη τις σηµασιολογικές επισηµειώσεις των κόµβων, τις αντιστοιχίσεις των σχηµάτων και το εκάστοτε ερώτηµα. Υλοποιήθηκαν αλγόριθµοι που υπολογίζουν τη σηµασιολογική οµοιότητα των κόµβων µε βάση τα κριτήρια αυτά. Η υλοποίηση βασίστηκε σε εργαλεία ανοικτού κώδικα, όπως το Jena και το Pellet. Για την πειραµατική αξιολόγηση του συστήµατος χρησιµοποιήθηκαν δεδοµένα από τη βάση ταινιών IMDb. Λέξεις Κλειδιά: ίκτυα Οµότιµων Κόµβων, Σηµασιολογικός Ιστός, RDF, RDFS, OWL, επανεγγραφή ερωτηµάτων, ευστοχία, ακρίβεια

8 8 Περιεχόμενα

9 Abstract The present thesis examines unstructured peer-to-peer systems in which peers share structured data. Every peer owns a local database and mappings between the schema of its database and the ones of the peers that are directly linked to it. Peers express their queries and rewrite incoming queries on their local schema. However, the available rewriting algorithms, which consider only queries that can be completely rewritten to a target schema, are not enough for an environment where peers seek, and are satisfied with, information semantically similar, but not necessarily identical, to their requests. A major problem in such systems is that peers cannot easily judge the semantic relativeness of their interests to interests of other peers. Moreover, peers cannot evaluate the semantic relativeness of answers that they receive to the queries they pose to the network. The purpose of the thesis is the development of a system which is capable of evaluating the semantic relativeness between peer schemas, as well as between queries and their rewritten versions on the peers. To this end, we assume the existence of a shared ontology describing the domain of interest of the peers. The ontology is used to semantically annotate each peer schema, making explicit the type of information provided by it. The semantic similarity measure on which the system is based, adopts the notions of recall and precision from the field of Information Retrieval and takes into consideration the semantic annotations of the peers, the pairwise mappings between the peers and the particular queries posed. Several algorithms that compute the semantic similarity of the peers were implemented with respect to these parameters. The implementation was based on open source tools like Jena and Pellet. Data from the movie database IMDb were used for the experimental evaluation of the system. Keywords: peer-to-peer networks, Semantic Web, RDF, RDFS, OWL, query rewriting, recall, precision

10 10 Περιεχόμενα

11 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή ίκτυα Οµότιµων Κόµβων και Σηµασιολογικός Ιστός Αντικείµενο ιπλωµατικής Συνεισφορά Οργάνωση κειµένου Θεωρητικό υπόβαθρο ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Τι είναι τα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Τύποι ικτύων Οµότιµων Κόµβων και χαρακτηριστικά παραδείγµατα Σηµασιολογικός Ιστός Βασικά Χαρακτηριστικά Οι γλώσσες του Σηµασιολογικού Ιστού Ανάκτηση Πληροφοριών Μετρικές επίδοσης Σχετικές Εργασίες SRI: Αξιοποίηση της Σηµασιολογικής Πληροφορίας για Αποτελεσµατική ροµολόγηση Ερωτήσεων σε ένα PDMS Piazza: Υποδοµή ιαχείρισης εδοµένων για Εφαρµογές Σηµασιολογικού Ιστού Αποτίµηση Συνδετικών Ερωτηµάτων Προτύπων Τριάδων σε Μεγάλα οµηµένα Επικαλυπτόµενα ίκτυα Ανάλυση Απαιτήσεων Συστήµατος Αρχιτεκτονική Περιγραφή Λειτουργιών Υποσύστηµα ηµιουργίας Τοπολογίας ικτύου και Αρχικοποίησης Κόµβων... 44

12 ii Περιεχόμενα Υποσύστηµα Παραµετροποίησης Συστήµατος Υποσύστηµα Υπολογισµού Recall και Precision Υποσύστηµα Σύγκρισης Σχηµάτων Κόµβων Υποσύστηµα Επανεγγραφής, Σύγκρισης και Απάντησης Ερωτηµάτων Υποσύστηµα Κατανοµής Συνόλου εδοµένων Σχεδίαση Συστήµατος Αρχιτεκτονική Περιγραφή Κλάσεων recallprecision.recallandprecision recallprecision.resourcerecallprecision recallprecision.classrecallprecision recallprecision.classlistrecallprecision recallprecision.propertyrecallprecision recallprecision.restrictionrecallprecision recallprecision.restrictionlistrecprec recallprecision.recallprecisionandresultset semanticpeer.semanticpeer semanticpeer.semannotation semanticpeer.overlaynetwork semanticpeer.testsemanticpeerwithschemas semanticpeer.testsemanticpeerwithquery query.rendersqlquery query.rewritingresult query.semanticsqlquery mysqlschema.extractschema jmdb.makepartitions jmdb.testsemanticpeerwithschemas jmdb.testsemanticpeerwithquery RecPrecOptions Κωδικοποίηση Αρχείων recprec.properties... 89

13 5.3.2 tableprobabilities Edges.txt localpeerschemas Αρχεία owl output.txt Υλοποίηση Αλγόριθµοι Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ κλάσεων Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ ιδιοτήτων Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ περιορισµών Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ λιστών κλάσεων Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ λιστών περιορισµών Αλγόριθµος υπολογισµού σηµασιολογικής οµοιότητας µεταξύ σχηµάτων κόµβων Αλγόριθµος υπολογισµού σηµασιολογικής οµοιότητας µεταξύ κόµβων σε σχέση µε κάποιο ερώτηµα Πλατφόρµες και προγραµµατιστικά εργαλεία Πλατφόρµα ανάπτυξης Jena Μηχανή Συλλογισµού Επεξεργαστής Οντολογιών Σύστηµα ιαχείρισης Βάσεων εδοµένων Έλεγχος και Πειραµατική Αξιολόγηση Μεθοδολογίες Ελέγχου Επιλογή και επεξεργασία συνόλου δεδοµένων Γεννήτρια γράφων ιεξαγωγή Πειραµάτων και Αποτελέσµατα Επίλογος Σύνοψη και Συµπεράσµατα Μελλοντικές επεκτάσεις Βιβλιογραφία

14 iv Περιεχόμενα

15 Κατάλογος Σχηµάτων 2.1 Το µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή Το µοντέλο οµότιµων κόµβων Η διαστρωµατωµένη αρχιτεκτονική του Σηµασιολογικού Ιστού Ένας RDFγράφος που περιγράφει τον Konstantinos RDF/XML περιγραφή του "Konstantinos" Τριάδες για την περιγραφή του "Konstantinos" µε χρήση συντοµεύσεων Ορισµός κλάσης στο RDFS Ορισµός αντικειµένου στο RDFS Ορισµός υποκλάσεων στο RDFS RDF/XML oρισµός κλάσεων και αντικειµένων στο RDFS ήλωση ιδιότητας, πεδίου ορισµού της και συνόλου τιµών της ήλωση υπο-ιδιότητας RDF/XML ορισµός ιδιοτήτων στο RDFS Αρχιτεκτονική του συστήµατος οµή του δικτύου των σηµασιολογικών κόµβων ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος ηµιουργίας Τοπολογίας ικτύου και Αρχικοποίησης Κόµβων Οντολογία για τον τοµέα της µουσικής ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Παραµετροποίησης Συστήµατος ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Υπολογισµού Recall και Precision ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Σύγκρισης Σχηµάτων Κόµβων ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Επανεγγραφής, Σύγκρισης και Απάντησης Ερωτηµάτων ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Κατανοµής Συνόλου εδοµένων Επεξεργασία οντολογίας µέσω του Protege Σχεσιακό διάγραµµα της βάσης δεδοµένων Η οθόνη επιλογών της γεννήτριας γράφων Τοπολογία του γράφου Γραφική παράσταση νόµου δύναµης και χαρακτηριστικά γράφου

16 vi Περιεχόμενα

17 Κατάλογος Πινάκων 2.1 Βασική κατηγοριοποίηση των δικτύων οµοτίµων µε παραδείγµατα Συµβολισµοί που χρησιµοποιήθηκαν Σηµασιολογική επισηµείωση των κόµβων ιαφορετικές περιπτώσεις υπαγωγής ανάµεσα σε δύο περιορισµούς R1 και R

18 viii Περιεχόμενα

19 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αρχικά µια εισαγωγή στο γενικότερο πεδίο µε το οποίο καταπιάνεται η παρούσα διπλωµατική εργασία (Ενότητα 1.1). Στην Ενότητα 1.2 παρουσιάζουµε το αντικείµενο της εργασίας και τη συνεισφορά της. Τέλος, στην ενότητα 1.3 παρουσιάζεται επιγραµµατικά το περιεχόµενο του κάθε κεφαλαίου της εργασίας. 1.1 ίκτυα Οµότιµων Κόµβων και Σηµασιολογικός Ιστός Η συνεχώς αυξανόµενη και ευρέως διαδεδοµένη διαθεσιµότητα δεδοµένων από πηγές πληροφοριών του ιαδικτύου έχει δηµιουργήσει µεγάλο ενδιαφέρον όσον αφορά στις δυνατότητες ανταλλαγής πληροφοριών. Στα πλαίσια αυτά δηµιουργήθηκαν τα δίκτυα οµότιµων κόµβων, τα οποία αποτελούν συστήµατα µε δυνατότητα κατανεµηµένων υπολογισµών, όπου οι κόµβοι ανταλλάσουν πληροφορίες και υπηρεσίες απευθείας µε τους άλλους κόµβους του δικτύου. Τα δίκτυα οµότιµων κόµβων έχουν χρησιµοποιηθεί εκτενώς τα τελευταία χρόνια για το µαζικό διαµοιρασµό και ανταλλαγή αδόµητων δεδοµένων, όπως είναι τα αρχεία. Μια εξέλιξη των δικτύων οµότιµων κόµβων αποτελούν τα Συστήµατα ιαχείρισης εδοµένων Κόµβων (Peer Data Management Systems, PDMS). Τα PDMS παίζουν ηγετικό ρόλο στην ανταλλαγή δοµηµένων πληροφοριών. Αποτελούνται από αυτόνοµες πηγές οι

20 2 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή οποίες αποθηκεύουν και διαχειρίζονται δοµηµένα δεδοµένα µε τοπικό τρόπο, αποκαλύπτοντας µέρος του τοπικού σχήµατος δεδοµένων στους υπόλοιπους κόµβους. Τα αγνά συστήµατα οµότιµων κόµβων (που δεν έχουν υπερ-κόµβους), θεωρείται ότι λειτουργούν χωρίς κάποιο καθολικό σχήµα. Χωρίς σχήµα αναφοράς, οι βάσεις δεδοµένων εκφράζουν και απαντούν ερωτήµατα βασισµένα στο τοπικό τους σχήµα. Πιο συγκεκριµένα, οι κόµβοι που είναι άµεσα συνδεδεµένοι, χρησιµοποιούν ένα τετριµµένο τρόπο ανταλλαγής και κατανόησης των δεδοµένων των γειτόνων τους. Συνήθως αυτό πραγµατοποιείται µε χρήση αντιστοιχίσεων µεταξύ των σχηµάτων των κόµβων. Χρησιµοποιώντας αυτές τις αντιστοιχίσεις και ένα κατάλληλο αλγόριθµο επανεγγραφής, δύο γειτονικοί κόµβοι µπορούν να προωθούν ερωτήµατα µεταξύ τους. Η φύση των δοµηµένων δεδοµένων που είναι αποθηκευµένα στο δίκτυο επιβάλλει αυστηρές µεθόδους επερώτησης και επανεγγραφής ερωτηµάτων. Εντούτοις, συχνά ο χρήστης επιζητά πληροφορίες που είναι σηµασιολογικά σχετικές µε το ερώτηµα που θέτει, παρά πληροφορίες που ικανοποιούν πολύ συγκεκριµένους δοµικούς περιορισµούς. Οι διαθέσιµοι αλγόριθµοι επανεγγραφής αναφέρονται σε ερωτήµατα που µπορούν να επανεγγραφούν πλήρως µε τη χρήση ενός συνόλου αντιστοιχίσεων. Η προσέγγιση αυτή δεν είναι αρκετή για ένα περιβάλλον όπου οι κόµβοι αναζητούν και ικανοποιούνται από πληροφορίες που είναι σηµασιολογικά όµοιες αλλά όχι απαραίτητα πανοµοιότυπες µε τις απαιτήσεις τους. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελούν οι εφαρµογές οµότιµων κόµβων για την ανταλλαγή αρχείων. Ένα άλλο πιο σύγχρονο παράδειγµα, στο οποίο η σηµασιολογική οµοιότητα παίζει ένα σηµαντικό ρόλο, είναι η δηµιουργία των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης (social networks), οι οποίες µοιάζουν µε τις ανθρώπινες κοινωνικές οµάδες. Οι υπηρεσίες αυτές σχηµατίζουν εικονικές κοινότητες, µε τον κάθε συµµετέχοντα να θέτει τα δικά του χαρακτηριστικά και ενδιαφέροντα. Σε ένα τέτοιο δίκτυο, η αναζήτηση πανοµοιότυπης πληροφορίας ανάµεσα στους χρήστες δεν είναι ένα ρεαλιστικό σενάριο. 1.2 Αντικείµενο ιπλωµατικής Με βάση τα προβλήµατα που υπάρχουν στα συστήµατα οµότιµων κόµβων, τα οποία αναφέρθηκαν στην παραπάνω ενότητα, προκύπτει η ανάγκη ενασχόλησης µε την έννοια της σηµασιολογικής οµοιότητας τόσο των σχηµάτων των κόµβων όσο και των ερωτηµάτων που προκύπτουν από τη διαδικασία επανεγγραφής σε σχέση µε τα αρχικά [SKS+07]. Αντικείµενο της παρούσας διπλωµατικής είναι η δηµιουργία ενός συστήµατος το οποίο θα χρησιµοποιεί διάφορα σηµασιολογικά κριτήρια για να καταστήσει αποδοτικότερη την επικοινωνία µεταξύ των κόµβων του δικτύου. Έτσι,

21 1.2 Αντικείμενο Διπλωματικής 3 χρησιµοποιώντας αυτά τα κριτήρια, οι κόµβοι θα µπορούν να ανακαλύψουν άλλους οµότιµους οι οποίοι έχουν παρόµοια ενδιαφέροντα µε αυτούς. Παράλληλα, το σύστηµα θα µπορεί να αποφασίσει, για ένα συγκεκριµένο ερώτηµα, ποιος κόµβος µπορεί να το επανεγγράψει καλύτερα. Τα σχήµατα των κόµβων και οι επανεγγραφές ερωτηµάτων θα ιεραρχούνται µε βάση την σηµασιολογική τους οµοιότητα ως προς ένα σχήµα αναφοράς ή ένα αρχικό ερώτηµα αντίστοιχα. εν είναι, όµως, εφικτό να αντιµετωπιστεί το πρόβληµα της σηµασιολογικής οµοιότητας στο πλαίσιο των δοµηµένων δεδοµένων χωρίς κάποια επιπλέον σηµασιολογική πληροφορία. Τα σχήµατα των βάσεων δεδοµένων και οι ανάλογες αντιστοιχίσεις δεν είναι αρκετές για να παρέχουν ικανοποιητικά σηµασιολογικά µεταδεδοµένα ώστε να είναι εφικτή µια ποιοτική λύση στο πρόβληµα. Για να αντιµετωπιστεί αυτό το ζήτηµα, στο σύστηµα που θα αναπτυχθεί βασιζόµαστε στις τεχνολογίες του Σηµασιολογικού Ιστού. Συγκεκριµένα, θεωρούµε ένα PDMS συνοδευόµενο από µια οντολογία πεδίου, η οποία εξυπηρετεί ως ένα κοινό λεξιλόγιο µεταξύ των κόµβων. Πρέπει να σηµειωθεί ότι η οντολογία αυτή διατηρεί τη βασική αρχή των αγνών συστηµάτων οµότιµων κόµβων περί απουσίας κεντρικού σχήµατος. Έτσι, οι κόµβοι δε χρειάζεται να ακολουθούν κάποιο περιορισµό, εκτός από το να χρησιµοποιούν όρους της οντολογίας για να επισηµειώνουν σηµασιολογικά τα στοιχεία τους, ώστε να ορίζουν µε σαφήνεια την πληροφορία που παρέχουν στο δίκτυο. Τέλος, για τις ανάγκες του συστήµατος, απαιτούνται ορισµένες µετρικές για την αξιολόγηση της σηµασιολογικής οµοιότητας. Έτσι, θα υιοθετηθούν οι έννοιες της ευστοχίας (recall) και της ακρίβειας (precision) από το πεδίο της Ανάκτησης Πληροφοριών (Information Retrieval) Συνεισφορά Η βασική συνεισφορά της παρούσας εργασίας συνοψίζεται στα ακόλουθα σηµεία. Καταπιανόµαστε µε το πρόβληµα της σηµασιολογικής οµοιότητας µεταξύ των σχηµάτων και των ερωτηµάτων σε ένα PDMS εφοδιασµένο µε µία καθολική οντολογία. Χρησιµοποιούνται οι έννοιες της ευστοχίας και της ακρίβειας για την ποσοτική εκτίµηση της σηµασιολογικής οµοιότητας

22 4 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Το σύστηµα που υλοποιείται χρησιµοποιεί ένα µέτρο σηµασιολογικής οµοιότητας το οποίο συνδυάζει τη σηµασιολογική επισηµείωση κάθε κόµβου, τις αντιστοιχίσεις µεταξύ τους, καθώς και το εκάστοτε ερώτηµα. Γίνεται προσπάθεια εξοµοίωσης πραγµατικών συνθηκών λειτουργίας ενός PDMS, τόσο ως προς τα δεδοµένα όσο και προς το µέγεθος του δικτύου, ώστε να αξιολογηθεί πειραµατικά η αποδοτικότητα του συστήµατος µας. 1.3 Οργάνωση κειµένου Το υπόλοιπο της διπλωµατικής οργανώνεται στα ακόλουθα κεφάλαια. Στο κεφάλαιο 2 παρουσιάζονται κάποιες βασικές έννοιες που χρησιµοποιήθηκαν στην παρούσα εργασία και είναι απαραίτητες για την κατανόηση του συστήµατος. Ανάµεσά τους είναι τα δίκτυα οµότιµων κόµβων, ο Σηµασιολογικός Ιστός και η ανάκτηση πληροφοριών. Το κεφάλαιο 3 αναφέρεται σε κάποιες προϋπάρχουσες εργασίες που σχετίζονται µε την προσπάθεια συνδυασµού των τεχνολογιών του Σηµασιολογικού Ιστού µε τα δίκτυα οµότιµων κόµβων. Το κεφάλαιο 4 αφορά στην ανάλυση των απαιτήσεων του συστήµατος. Το σύστηµα χωρίζεται σε υποσυστήµατα και παρουσιάζονται αναλυτικά οι λειτουργίες του καθενός από αυτά. Το κεφάλαιο 5 αναφέρεται στη σχεδίαση του συστήµατος. Αρχικά, δίνεται µια γενική περιγραφή των πακέτων στα οποία οργανώνονται οι κλάσεις της εφαρµογής και στη συνέχεια περιγράφονται αναλυτικά οι λειτουργίες κάθε κλάσης. Στο κεφάλαιο 6 παρουσιάζονται ορισµένες λεπτοµέρειες για την υλοποίηση του συστήµατος. Περιγράφονται οι πιο ενδιαφέροντες από τους αλγορίθµους που υλοποιήθηκαν κατά την ανάπτυξη του συστήµατος και γίνεται αναφορά στις πλατφόρµες, τα προγραµµατιστικά εργαλεία και τις βιβλιοθήκες που χρησιµοποιήθηκαν για την υλοποίηση. Το κεφάλαιο 7 αναφέρεται στην πειραµατική αξιολόγηση του συστήµατος. Περιγράφεται το σύνολο δεδοµένων και η τοπολογία του δικτύου που χρησιµοποιήθηκε και παρουσιάζονται τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από την εκτέλεση των πειραµάτων. Στο κεφάλαιο 8 γίνεται µια σύνοψη της εργασίας, παρατίθενται τα συµπεράσµατα και προτείνονται ιδέες για µελλοντικές επεκτάσεις. Στο κεφάλαιο 9 δίνεται η βιβλιογραφία που χρησιµοποιήθηκε.

23 2.1 Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων 5 Θεωρητικό υπόβαθρο Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται κάποιες βασικές έννοιες που χρησιµοποιήθηκαν στην παρούσα εργασία και είναι απαραίτητες για την κατανόηση του συστήµατος. Στην ενότητα 2.1 περιγράφονται τα Οµότιµα ίκτυα, στη 2.2 δίνεται µια παρουσίαση του Σηµασιολογικού Ιστού, ενώ στη 2.3 αναπτύσσονται επιλεκτικά κάποιες έννοιες του τοµέα της Ανάκτησης Πληροφοριών (Information Retrieval). 2.1 ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Οι δύο γνωστότερες αρχιτεκτονικές για την επικοινωνία µεταξύ υπολογιστών είναι το µοντέλο του πελάτη-εξυπηρετητή (client-server architecture) [Ede94] [Sch96] και το µοντέλο οµότιµων κόµβων (peer-to-peer network). Αρχικά, θα γίνει µια σύντοµη παρουσίαση του µοντέλου πελάτη-εξυπηρετητή και στη συνέχεια µια διεξοδική ανάλυση του µοντέλου οµότιµων κόµβων. Το µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή διαχωρίζει τα συστήµατα πελάτη από τα συστήµατα εξυπηρετητή, τα οποία επικοινωνούν µέσω ενός δικτύου υπολογιστών. Μια εφαρµογή πελάτη-εξυπηρετητή είναι ένα κατανεµηµένο σύστηµα, το οποίο αποτελείται από το λογισµικό πελάτη, το οποίο εκκινεί µια σύνοδο (session) επικοινωνίας, και το λογισµικό εξυπηρετητή, που αναµένει για αιτήσεις από τον πελάτη. Κάθε στιγµιότυπο πελάτη στέλνει αιτήσεις δεδοµένων σε έναν ή περισσότερους συνδεδεµένους σε αυτόν εξυπηρετητές, οι

24 6 Κεφάλαιο 2 Θεωρητικό υπόβαθρο οποίοι µε τη σειρά τους δέχονται αυτές τις αιτήσεις, τις επεξεργάζονται και επιστρέφουν στον πελάτη τα δεδοµένα που ζητήθηκαν. Χαρακτηριστικό παράδειγµα λογισµικού πελάτη είναι ο διαφυλλιστής Ιστού (web browser), µε τον οποίο µπορούµε να έχουµε πρόσβαση σε οποιοδήποτε εξυπηρετητή Ιστού. Πολλά από τα βασικά πρωτόκολλα του ιαδικτύου (HTTP, SMTP, Telnet, DNS, ) χρησιµοποιούν επίσης αυτό το µοντέλο. Εικόνα 2.1 Το µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή Παρά τις ευκολίες που προσφέρει, το µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή υποφέρει από ορισµένα ουσιώδη προβλήµατα. Η συµφόρηση κίνησης αποτελούσε πρόβληµα από την έναρξη λειτουργίας του µοντέλου. Όσο αυξάνεται ο αριθµός των πελατών, αυξάνεται αναπόφευκτα και ο αριθµός των ταυτόχρονων αιτήσεων από αυτούς και ο εξυπηρετητής µπορεί να υπερφορτωθεί σηµαντικά. Επιπλέον, το µοντέλο στερείται της ευρωστίας που χαρακτηρίζει ένα δίκτυο οµότιµων. Αν ένας εξυπηρετητής τεθεί εκτός λειτουργίας, τα δεδοµένα που προσφέρει παύουν να είναι διαθέσιµα στο δίκτυο και οι αιτήσεις των πελατών δεν µπορούν να εκπληρωθούν. Όπως το µοντέλο του πελάτη-εξυπηρετητή ήρθε να ξεπεράσει τα προβλήµατα των απολύτως κεντροποιηµένων, µονολιθικών κεντρικών υπολογιστών (mainframe computers), έτσι και τα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων ήρθαν να δώσουν λύσεις στα βασικά προβλήµατα του µοντέλου πελάτη-εξυπηρετητή.

25 2.1 Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων Τι είναι τα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Τα δίκτυα οµότιµων κόµβων είναι µια κατηγορία δικτύων στην οποία κάθε υπολογιστής (κόµβος) έχει ίδια δικαιώµατα και υποχρεώσεις. εν υπάρχει, δηλαδή, η έννοια του πελάτη και του εξυπηρετητή, καθώς κάθε κόµβος µπορεί να έχει και τους δύο ρόλους. Με τον τρόπο αυτό µεταφέρουµε την ευφυΐα του δικτύου στα άκρα του και όχι σε κάποιους συγκεκριµένους κόµβους. Ένας πιο τυπικός ορισµός θα έλεγε ότι τα δίκτυα οµότιµων είναι µια κλάση αρχιτεκτονικής δικτύου και εφαρµογών που χρησιµοποιούν κατανεµηµένους πόρους µε στόχο να πραγµατοποιήσουν εργασίες δροµολόγησης και δικτύωσης µε ένα αποκεντρωµένο και αυτό-οργανονούµενο τρόπο [ΕΗΚ+06]. Τα δίκτυα αυτά είναι χρήσιµα για ποικίλους σκοπούς. Ο διαµοιρασµός αρχείων που περιέχουν ήχο, εικόνα, δεδοµένα ή οτιδήποτε άλλο σε ψηφιακή µορφή είναι πολύ συνηθισµένος, ενώ και δεδοµένα πραγµατικού χρόνου, όπως η τηλεφωνική κίνηση, µπορούν να περαστούν χρησιµοποιώντας τεχνολογία οµότιµων. Αρχές Λειτουργίας Οι βασικές αρχές λειτουργίας των δικτύων οµότιµων κόµβων συνοψίζονται στα παρακάτω σηµεία: ιαµοιρασµός πόρων και υπηρεσιών: σε ένα δίκτυο οµότιµων κάθε κόµβος ενεργεί τόσο ως πάροχος όσο και ως καταναλωτής υπηρεσιών και πόρων, όπως πληροφορίες, αρχεία, εύρος ζώνης, αποθηκευτικό χώρο και κύκλους επεξεργαστή. Με τη διανοµή των πόρων µπορούν να εκτελεστούν εφαρµογές οι οποίες δεν θα µπορούσαν να οργανωθούν από έναν ενιαίο κόµβο. Αυτό ήταν η βασική κινητήρια ιδέα για ένα P2P σύστηµα όπως το Napster [Nap08] ή το [Set03]. Αποκέντρωση: δεν υπάρχει κεντρική συντονιστική αρχή για την οργάνωση του δικτύου ή για τη χρήση και την επικοινωνία µεταξύ των κόµβων του δικτύου. Αυτό συνδέεται µε το γεγονός ότι κανένας κόµβος δεν ασκεί κεντρικό έλεγχο πάνω στον άλλο. εδοµένου αυτού, η επικοινωνία µεταξύ των κόµβων γίνεται απευθείας. Βέβαια, η πλήρης αποκέντρωση αφορά στα λεγόµενα αγνά (pure) δίκτυα οµότιµων, τα οποία αποτελούν και τα δίκτυα αναφοράς. Υπάρχουν, όµως, και τα υβριδικά δίκτυα, τα οποία θα αναλυθούν σε επόµενη ενότητα. Αυτονοµία: κάθε κόµβος µπορεί αυτόνοµα να αποφασίσει πότε και σε τι βαθµό θα κάνει τους πόρους του διαθέσιµους στο δίκτυο.

26 8 Κεφάλαιο 2 Θεωρητικό υπόβαθρο Εικόνα 2.2 Το µοντέλο οµότιµων κόµβων Πλεονεκτήµατα Τα πλεονεκτήµατα των δικτύων οµότιµων, σχετίζονται, όπως είναι φυσικό, µε τις αρχές λειτουργίας τους. Ένας σηµαντικός στόχος στα συστήµατα οµότιµων κόµβων είναι ότι όλοι οι κόµβοι προσφέρουν πόρους, συµπεριλαµβανοµένου του εύρους ζώνης, του αποθηκευτικού χώρου και της υπολογιστικής δύναµης. Έτσι, καθώς νέοι κόµβοι προσθέτονται στο δίκτυο και οι απαιτήσεις στο σύστηµα αυξάνονται, η συνολική χωρητικότητα του δικτύου επίσης αυξάνεται. Κάτι τέτοιο δε συµβαίνει στο µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή, όπου η είσοδος νέων χρηστών µπορεί να σηµαίνει µειωµένη ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων για όλους τους χρήστες. Η κατανεµηµένη φύση των δικτύων οµότιµων αυξάνει και την ευρωστία του συστήµατος σε περίπτωση κάποιας αποτυχίας, µιας και διατηρούνται πολλαπλά αντίγραφα των δεδοµένων στους διάφορους κόµβους. Στην περίπτωση δε των αγνών συστηµάτων οµότιµων, οι χρήστες δε βασίζονται σε κάποιο κεντροποιηµένο εξυπηρετητή ευρετηρίου κι έτσι δεν υπάρχει περίπτωση αποτυχίας στο σύστηµα. Επικαλύπτοντα ίκτυα Ένα επικαλύπτον δίκτυο [sol08] είναι ένα δίκτυο που είναι χτισµένο πάνω σε ένα άλλο. Οι κόµβοι στο δίκτυο αυτό µπορεί να θεωρηθεί ότι συνδέονται µε εικονικές (virtual) ή λογικές (logical) συνδέσεις, καθεµιά από τις οποίες αντιστοιχεί σε ένα µονοπάτι, πιθανώς µέσω

27 2.1 Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων 9 πολλών φυσικών συνδέσεων στο υποκείµενο δίκτυο. Για παράδειγµα, οι dial-up συνδέσεις στο ιαδίκτυο αποτελούν ένα επικαλύπτον δίκτυο πάνω από το τηλεφωνικό δίκτυο. Τα επικαλύπτοντα δίκτυα µπορούν να κατασκευαστούν µε σκοπό να επιτρέπουν τη δροµολόγηση µηνυµάτων σε προορισµούς οι οποίοι δεν έχουν IP-διεύθυνση. Τα επικαλύπτοντα δίκτυα έχουν επίσης προταθεί σαν ένας τρόπος να βελτιωθεί η δροµολόγηση στο ιαδίκτυο, έτσι ώστε µέσω της ποιότητας των υπηρεσιών (QoS) να εγγυάται καλύτερη ποιότητα στα ρεύµατα πολυµέσων (streaming media). Το πλεονέκτηµα των δικτύων αυτών σε σχέση µε άλλες τεχνολογίες που έχουν προταθεί είναι ότι δεν απαιτούνται αλλαγές στα ήδη υπάρχοντα δίκτυα. Τέλος, να σηµειωθεί ότι το επικαλύπτον δίκτυο δεν µπορεί να ελέγξει πώς δροµολογούνται τα πακέτα στο υποκείµενο δίκτυο, αλλά µπορεί να ελέγξει την ακολουθία των κόµβων του επικαλύπτοντος δικτύου που θα µεσολαβήσουν µέχρι το µήνυµα να φτάσει στον προορισµό του. Τα δίκτυα οµότιµων χρησιµοποιούνται για να δηµιουργήσουν επικαλύπτοντα δίκτυα (overlay networks) τα οποία προσφέρουν υπηρεσίες στο IP επίπεδο που βρίσκεται ένα επίπεδο πιο κάτω [Cro08] Τύποι ικτύων Οµότιµων Κόµβων και χαρακτηριστικά παραδείγµατα Υπάρχουν ποικίλες κατηγοριοποιήσεις [AS04] για τα δίκτυα οµότιµων, ανάλογες µε το κριτήριο ταξινόµησης που χρησιµοποιούµε. Κατηγοριοποίηση µε βάση τις εφαρµογές Όσον αφορά στις εφαρµογές για τις οποίες χρησιµοποιείται κάθε δίκτυο οµότιµων, προκύπτουν οι παρακάτω κατηγορίες: Επικοινωνία και συνεργασία: Η κατηγορία αυτή περιλαµβάνει συστήµατα που παρέχουν την υποδοµή για να διευκολύνουν την απευθείας, συνήθως πραγµατικού χρόνου, επικοινωνία και συνεργασία µεταξύ των κόµβων. Περιλαµβάνει εφαρµογές συνοµιλίας (chat), στιγµιαίων µηνυµάτων (instant messaging) και τηλεφωνίας µέσω διαδικτύου (VoIP), όπως οι εφαρµογές AOL, ICQ, MSN, Jabber και Skype. Κατανεµηµένος υπολογισµός: Σε αυτή την κατηγορία περιλαµβάνονται συστήµατα που εκµεταλλεύονται την υπολογιστική δύναµη (κύκλοι CPU) των κόµβων. Αυτό επιτυγχάνεται διασπώντας µια εργασία σε µικρότερα τµήµατα και διανέµοντάς την σε διαφορετικούς κόµβους. Καθένας από τους κόµβους εκτελεί την εργασία που του δόθηκε και επιστρέφει τα αποτελέσµατα. Παραδείγµατα τέτοιων συστηµάτων είναι τα [Set03] και [Gen03].

28 10 Κεφάλαιο 2 Θεωρητικό υπόβαθρο Υποστήριξη υπηρεσιών ιαδικτύου: Ένας αριθµός διαφορετικών εφαρµογών βασισµένων σε συστήµατα οµότιµων έχουν χρησιµοποιηθεί για να υποστηρίξουν µια ποικιλία υπηρεσιών διαδικτύου, όπως συστήµατα πολυδιανοµής (multicast) οµότιµων και υποδοµές ασφάλειας εφαρµογών που προσφέρουν προστασία από ιούς και επιθέσεις άρνησης υπηρεσίας (DoS attacks). Συστήµατα Βάσεων εδοµένων: Σηµαντική προσπάθεια έχει γίνει για το σχεδιασµό κατανεµηµένων βάσεων δεδοµένων βασισµένων σε υποδοµές οµότιµων κόµβων. Στο LRM (Τοπικό Σχεσιακό Μοντέλο) [BGK+02] το σύνολο των δεδοµένων είναι αποθηκευµένα σε ένα δίκτυο οµότιµων που αποτελείται από ασυνεπείς τοπικές σχεσιακές βάσεις διασυνδεδεµένες µε σύνολα κανόνων µετάφρασης και σηµασιολογικών εξαρτήσεων µεταξύ τους. Το PIER [HHL+03] είναι µια κλιµακούµενη κατανεµηµένη µηχανή ερωτηµάτων χτισµένη πάνω από ένα δίκτυο οµότιµων, που επιτρέπει να αποτιµώνται σχεσιακά ερωτήµατα δια µέσου χιλιάδων υπολογιστών. Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι το σύστηµα Piazza, για το οποίο γίνεται αναλυτική παρουσίαση στο κεφάλαιο 3. ιανοµή περιεχοµένου: Τα περισσότερα από τα τρέχοντα δίκτυα οµότιµων υπάγονται σε αυτή την κατηγορία, η οποία περιλαµβάνει συστήµατα και υποδοµές σχεδιασµένα για την ανταλλαγή ψηφιακών µέσων και άλλων ειδών δεδοµένων µεταξύ των χρηστών. Τα δίκτυα οµότιµων κόµβων διανοµής περιεχοµένου κυµαίνονται από απλές εφαρµογές άµεσης ανταλλαγής αρχείων µέχρι πιο περίπλοκα συστήµατα που δηµιουργούν ένα µέσο κατανεµηµένης αποθήκευσης για ασφαλή και αποδοτική έκδοση, οργάνωση, αναζήτηση, ανανέωση και ανάκτηση δεδοµένων. Μερικά από αυτά είναι τα: Napster, Gnutella, Kazaa, Freenet, Chord, Groove. Κατηγοριοποίηση µε βάση την κεντροποίηση του επικαλύπτοντος δικτύου Παρόλο που στην πιο αγνή τους µορφή τα επικαλύπτοντα δίκτυα οµότιµων πρέπει να είναι πλήρως αποκεντρωµένα, πρακτικά αυτό δε συµβαίνει πάντα, για διάφορους λόγους, όπως είναι η οργάνωση και η απόδοση του συστήµατος. ιακρίνουµε τρεις βασικές κατηγορίες που αφορούν στο βαθµό κεντροποίησης (centralization). Πλήρως αποκεντρωµένες ( αγνές ) αρχιτεκτονικές: Όλοι οι κόµβοι του δικτύου εκτελούν ακριβώς τις ίδιες εργασίες, δρώντας τόσο ως πελάτες όσο και ως εξυπηρετητές, χωρίς να υπάρχει κεντρικός συντονισµός των δραστηριοτήτων. Εν µέρει κεντροποιηµένες αρχιτεκτονικές: Η βάση είναι η ίδια µε τα πλήρως αποκεντρωµένα συστήµατα. Εντούτοις, ορισµένοι κόµβοι παίζουν ένα σηµαντικότερο ρόλο δρώντας ταυτόχρονα ως τοπικά κεντρικά ευρετήρια για τα αρχεία που διαµοιράζονται στους τοπικούς κόµβους. Ο τρόπος µε τον οποίο αυτοί οι

29 2.1 Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων 11 υπερ-κόµβοι επιφορτίζονται µε αυτό το ρόλο από το δίκτυο ποικίλει µεταξύ των διαφόρων συστηµάτων. Είναι σηµαντικό, όµως, να αναφερθεί ότι αυτοί οι κόµβοι δεν αποτελούν µοναδικά σηµεία αποτυχίας για το σύστηµα, αφού το δίκτυο ορίζει τους υπερ-κόµβους δυναµικά. Έτσι, αν κάποιος τεθεί εκτός λειτουργίας, αντικαθίσταται από κάποιον άλλο. Υβριδικές αποκεντρωµένες αρχιτεκτονικές: Σε αυτά τα συστήµατα, υπάρχει ένας κεντρικός εξυπηρετητής που διευκολύνει την αλληλεπίδραση µεταξύ των κόµβων, διατηρώντας καταλόγους από µεταδεδοµένα που περιγράφουν τα διαµοιραζόµενα αρχεία του συστήµατος. Αν και η από-άκρο-σε-άκρο αλληλεπίδραση και ανταλλαγή αρχείων µπορεί να γίνει απευθείας ανάµεσα σε δύο κόµβους, ο κεντρικός εξυπηρετητής διευκολύνει τη δραστηριότητα εκτελώντας τις αναζητήσεις και αναγνωρίζοντας τους κόµβους στους οποίους είναι αποθηκευµένα τα απαιτούµενα αρχεία. Προφανώς, σε αυτά τα συστήµατα υπάρχει σηµείο µοναδικής αποτυχίας (ο εξυπηρετητής). Το γεγονός αυτό κάνει τα συστήµατα αυτά µη κλιµακούµενα (ο εξυπηρετητής υπερφορτώνεται) και ευάλωτα σε τεχνικές βλάβες ή κακόβουλες επιθέσεις. Κατηγοριοποίηση µε βάση τη δοµή του δικτύου Όσον αφορά στη δοµή, ενδιαφερόµαστε για το αν το επικαλύπτον δίκτυο δηµιουργείται µη ντετερµινιστικά καθώς οι κόµβοι και το περιεχόµενο προστίθεται στο δίκτυο ή αν η δηµιουργία του βασίζεται σε συγκεκριµένους κανόνες. ιακρίνουµε τρεις κατηγορίες. Αδόµητα δίκτυα: Η τοποθέτηση του περιεχοµένου (των αρχείων) είναι εντελώς ασυσχέτιστη µε το τοπολογία του επικαλύπτοντος δικτύου. Οι µηχανισµοί αναζήτησης σε ένα αδόµητο δίκτυο κυµαίνονται από εξαντλητικές (brute force) τεχνικές, όπως είναι η πληµµύρα του δικτύου µε ερωτήµατα που προωθούνται µε ένα τρόπο πρώτα-σε-βάθος (depth-first) ή πρώτα-σε-πλάτος (breadth-first) µέχρις ότου εντοπιστούν τα επιθυµητά δεδοµένα, µέχρι πιο πολύπλοκες και δεσµεύουσες πόρους τεχνικές, όπως η χρήση τυχαίων δρόµων ή ευρετηρίων δροµολόγησης. Οι µηχανισµοί αναζήτησης στα αδόµητα δίκτυα έχουν αναµενόµενες επιπλοκές, κυρίως όσον αφορά σε θέµατα διαθεσιµότητας, κλιµάκωσης και µονιµότητας. Τα αδόµητα συστήµατα είναι γενικά κατάλληλα για να δεχτούν προσωρινές οµάδες κόµβων. Μερικά αντιπροσωπευτικά παραδείγµατα αδόµητων συστηµάτων είναι τα Napster, Publius, Gnutella, Kazaa και Edutella. οµηµένα δίκτυα: Προέκυψαν κυρίως στην προσπάθεια να αντιµετωπιστούν τα θέµατα κλιµάκωσης τα οποία αντιµετώπισαν τα αδόµητα συστήµατα. Στα δοµηµένα δίκτυα, η τοπολογία του επικαλύπτοντος δικτύου είναι άµεσα ελεγχόµενη και τα

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κατάλογος εικόνων 13. Πρόλογος 15. 1 Το όραμα του Σημασιολογικού Ιστού 19

Περιεχόμενα. Κατάλογος εικόνων 13. Πρόλογος 15. 1 Το όραμα του Σημασιολογικού Ιστού 19 Περιεχόμενα Κατάλογος εικόνων 13 Πρόλογος 15 1 Το όραμα του Σημασιολογικού Ιστού 19 1.1 Ο σημερινός Ιστός 19 1.2 Από το σημερινό Ιστό στο Σημασιολογικό Ιστό: παραδείγματα 22 1.3 Τεχνολογίες Σημασιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο RDF. Το Resource Description Framework (RDF) Σταύρος Πολυβίου

Εισαγωγή στο RDF. Το Resource Description Framework (RDF) Σταύρος Πολυβίου Εισαγωγή στο RDF Σταύρος Πολυβίου Το Resource Description Framework (RDF) RDF: µία γλώσσα περιγραφής πληροφοριών (metadata) που αφορούν πόρους (resources) στο world wide web. Παραδείγµατα: ο τίτλος, ο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Τεχνική Ανίχνευσης του ICMP Echo Spoofing Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 98 ΜΕΡΟΣ Α: Έλεγχος του Icmp Echo Reply Πακέτου 103 A.1. Ανίχνευση του spoofed Icmp Echo Request Πακέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον

Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον Μονάδα Αριστείας Ανοικτού Λογισμικού - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ψηφιακό Τεκμήριο Οτιδήποτε υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή και μπορεί να προσπελαστεί μέσω υπολογιστή Μεταδεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Οντολογικής Γνώσης για Τεκμηρίωση Οπτικοακουστικού Περιεχομένου ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Ανάπτυξη Οντολογικής Γνώσης για Τεκμηρίωση Οπτικοακουστικού Περιεχομένου ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ανάπτυξη Οντολογικής Γνώσης για Τεκμηρίωση Οπτικοακουστικού Περιεχομένου

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σημασιολογική Συσταδοποίηση Αντικειμένων Με Χρήση Οντολογικών Περιγραφών.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 8: Εισαγωγή στη SPARQL Βασική Χρήση Μ.Στεφανιδάκης 3-5-2015. Η γλώσσα ερωτημάτων SPARQL Ερωτήσεις (και ενημερώσεις) σε σετ δεδομένων RDF Και σε δεδομένα άλλης μορφής

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση Οντολογιών Σε Σχήµατα Σχεσιακών Βάσεων εδοµένων Με Σκοπό Την Ανάκτηση εδοµένων Σηµασιολογικού Περιεχοµένου ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Απεικόνιση Οντολογιών Σε Σχήµατα Σχεσιακών Βάσεων εδοµένων Με Σκοπό Την Ανάκτηση εδοµένων Σηµασιολογικού Περιεχοµένου ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Απεικόνιση Οντολογιών Σε Σχήµατα Σχεσιακών Βάσεων εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd)

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd) Κατηγορία Καλύτερης Εφαρµογής 4-delta: ηµιουργία & ιαχείριση ιαδικασιών Αξιολόγησης στο ηµόσιο τοµέα Χονδρογιάννης Θεόδωρος Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αλεξόπουλος Χαράλαµπος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα

ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστηµών Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα Νικόλαος ηµόκας Μεταπτυχιακή Εργασία Ηράκλειο Κρήτης,

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol)

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol) Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Κέρκυρα ίκτυα - Internet 2 Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) ΜηχανέςΑναζήτησηςστοWeb Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ

Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ P2P Εναλλακτική λύση των παραδοσιακών συστημάτων κεντρικών Η/Υ Κυριότερα συστήματα:napster κ Gnutella Μελέτη μέτρησης συστημάτων (μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Υπηρεσία Αυτόματης Ανάκτησης Συνδεδεμένης Δομής Θεματικών Επικεφαλίδων μέσω

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη μηχανής παραγωγής φυσικής γλώσσας για οντολογίες OWL»

«Ανάπτυξη μηχανής παραγωγής φυσικής γλώσσας για οντολογίες OWL» «Ανάπτυξη μηχανής παραγωγής φυσικής γλώσσας για οντολογίες OWL» Διπλωματική εργασία ΜΠΣ «Επιστήμη Υπολογιστών» Γαλάνης Δημήτριος Επιβλέπων: Ι. Ανδρουτσόπουλος Δεύτερος Αξιολογητής: Π. Κωνσταντόπουλος Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Τεχνολογικά Επιτεύγµατα Ε-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Ανάπτυξη ισχυρών µικροεπεξεργαστών ηµιουργία τοπικών δικτύων υψηλών ταχυτήτων «Εισαγωγή στα Κατανεµηµένα Λειτουργικά Συστήµατα»

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Πρότυπο Σύστηµα Αποθήκευσης και ιαχείρισης Σχηµάτων RDFS ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003.1 - Επιστήµη της Πληροφορικής και Πληροφοριακά Συστήµατα Ακαδηµαϊκό έτος 2010 2011, Χειµερινό εξάµηνο Τελική Εξέταση: Σάββατο - 04/12/10, Ώρα: 08:30-11:30,

Διαβάστε περισσότερα

«Χρήση των μοντέλων OWL και OWL-S σε εφαρμογές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης»

«Χρήση των μοντέλων OWL και OWL-S σε εφαρμογές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης» Master in nformation Systems Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διπλωματική Εργασία «Χρήση των μοντέλων OWL και OWL-S σε εφαρμογές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης» 2008 Κουϊρουκίδης Νικόλαος mis0628@uom.gr 2 Tην αφιερώνω

Διαβάστε περισσότερα

RVL: ΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ ΟΨΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ RDF/S

RVL: ΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ ΟΨΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ RDF/S ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ RVL: ΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ ΟΨΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ RDF/S Αιµιλία Μ. Μαγκαναράκη Μεταπτυχιακή Εργασία Ηράκλειο, Νοέµβριος 2002 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑΡΧΙΕΣ ΚΟΜΒΩΝ ΔΟΜΗΜΕΝΕΣ ΣΕ ΔΑΚΤΥΛΙΟ ΓΙΑ Ρ2Ρ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΣΜΕΝΑ ΣΕ RDF ΣΧΗΜΑΤΑ Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ.

ΙΕΡΑΡΧΙΕΣ ΚΟΜΒΩΝ ΔΟΜΗΜΕΝΕΣ ΣΕ ΔΑΚΤΥΛΙΟ ΓΙΑ Ρ2Ρ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΣΜΕΝΑ ΣΕ RDF ΣΧΗΜΑΤΑ Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ. ΙΕΡΑΡΧΙΕΣ ΚΟΜΒΩΝ ΔΟΜΗΜΕΝΕΣ ΣΕ ΔΑΚΤΥΛΙΟ ΓΙΑ Ρ2Ρ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΣΜΕΝΑ ΣΕ RDF ΣΧΗΜΑΤΑ Η ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Υποβάλλεται στην ορισθείσα από την Γενική Συνέλευση Ειδικής Σύνθεσης του Τμήματος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ. Μελέτη υλοποίησης στο Protégé-2000

Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ. Μελέτη υλοποίησης στο Protégé-2000 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ Η ΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ Μελέτη υλοποίησης στο Protégé-2000 Μαρίνος Κάβουρας Αν. Καθηγητής ΕΜΠ ευκαλίων

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας. Υπηρεσίες Internet. ίκτυα Η/Υ. Επίπεδο Εφαρµογής. Ενότητα θ

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας. Υπηρεσίες Internet. ίκτυα Η/Υ. Επίπεδο Εφαρµογής. Ενότητα θ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας Υπηρεσίες Internet ίκτυα Η/Υ Επίπεδο Εφαρµογής O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ΙΑ ΙΚΤΥΑΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (Kεφ. 16) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ Αυτόνοµα Συστήµατα Πρωτόκολλο Συνοριακών Πυλών OSPF ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ (ISA) Κίνηση ιαδικτύου Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων. I. Sommerville 2006 Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Κεφ. 12 Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων Στόχοι Εξήγηση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων των αρχιτεκτονικών κατανεμημένων συστημάτων Εξέταση των αρχιτεκτονικών συστημάτων πελάτηδιακομιστή και των

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα

Πληροφοριακά Συστήµατα Nell Dale John Lewis Chapter 12 Πληροφοριακά Συστήµατα Στόχοι Ενότητας Η κατανόηση της έννοιας «Πληροφοριακό Σύστηµα» Επεξήγηση της οργάνωσης λογιστικών φύλλων (spreadsheets) Επεξήγηση της ανάλυσης δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σηµασιολογικό Ιστό. Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) Αιγαίου.

Σηµασιολογικό Ιστό. Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) Αιγαίου. Από τον Παγκόσµιο Ιστό στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας, Τµήµατος Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων. Παν/µίου Αιγαίου. Συνεργαζόµενος

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Ατομικής Διπλωματικής Εργασίας - DRAFT Ακαδημαϊκό Έτος 2015/2016. Γεωργία Καπιτσάκη (Λέκτορας)

Θέματα Ατομικής Διπλωματικής Εργασίας - DRAFT Ακαδημαϊκό Έτος 2015/2016. Γεωργία Καπιτσάκη (Λέκτορας) Θέματα Ατομικής Διπλωματικής Εργασίας - DRAFT Ακαδημαϊκό Έτος 2015/2016 Γεωργία Καπιτσάκη (Λέκτορας) ΠΕΡΙΟΧΗ Α: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ ΓΙΑ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΣΥΓΚΕΙΜΕΝΟΥ Οι αισθητήρες μας δίνουν τη δυνατότητα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

7.8 Σύστηµα ονοµάτων περιοχών (Domain Name System, DNS)

7.8 Σύστηµα ονοµάτων περιοχών (Domain Name System, DNS) 7.8 ύστηµα ονοµάτων περιοχών (Domain Name System, DNS) Ερωτήσεις 1. Γιατί χρησιµοποιούµε συµβολικά ονόµατα αντί για τις διευθύνσεις; 2. ε τι αναφέρονται το όνοµα και η διεύθυνση ενός υπολογιστή; Πώς και

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών

Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένηκλήση διαδικασιών Τοπική κλήση διαδικασιών Αποµακρυσµένη κλήση διαδικασιών Μεταβίβαση παραµέτρων Πρωτόκολλα επικοινωνίας Αντιγραφή µηνυµάτων Προδιαγραφές διαδικασιών RPC στο σύστηµα DCE Κατανεµηµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 7.1. Ανάπτυξη Προγράµµατος Τι είναι το Πρόγραµµα; Το Πρόγραµµα: Είναι ένα σύνολο εντολών για την εκτέλεση ορισµένων λειτουργιών από τον υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών

World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Περιεχόµενα World Wide Web: Ο παγκόσµιος ιστός Πληροφοριών Εισαγωγή Ιστορική Αναδροµή Το ιαδίκτυο και το WWW Υπερκείµενο Εντοπισµός πληροφοριών στο WWW Search Engines Portals Unicode Java Plug-Ins 1 2

Διαβάστε περισσότερα

"Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης

Αθηνά - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης "Αθηνά" - Ερευνητικό Κέντρο Καινοτομίας στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας, των Επικοινωνιών και της Γνώσης ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Προκήρυξη Υποτροφιών To Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 5: Resource Description Framework (RDF) Μ.Στεφανιδάκης 16-3-2015. Τα επίπεδα του Σημασιολογικού Ιστού RDF: Το κύριο πρότυπο του Σημασιολογικού Ιστού, χρησιμοποιεί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών

Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών. Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών Εισαγωγή στην επιστήμη των υπολογιστών Υλικό Υπολογιστών Κεφάλαιο 6ο ίκτυα υπολογιστών 1 ίκτυα μικρά και μεγάλα Ένα δίκτυο υπολογιστών (computer network) είναι ένας συνδυασμός συστημάτων (δηλαδή, υπολογιστών),

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων

ΤΕΙ Κρήτης, Παράρτηµα Χανίων ΠΣΕ, Τµήµα Τηλεπικοινωνιών & ικτύων Η/Υ Εργαστήριο ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ( ηµιουργία συστήµατος µε ροint-tο-ροint σύνδεση) ρ Θεοδώρου Παύλος Χανιά 2003 Περιεχόµενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ...2 2 ΤΟ ΚΑΝΑΛΙ PΟINT-TΟ-PΟINT...2

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού

Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού Προγράμματα για τη δημιουργία και διαχείριση θησαυρού Το λογισμικό θησαυρών μπορεί να προορίζεται για έναν υπολογιστή ή για μεγάλο σύστημα, μπορεί να αφορά στην κατασκευή και συντήρηση του θησαυρού ή στην

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής 4 φάσεις διαδικτυακών εφαρμογών 1.Εφαρμογές στατικής πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Πρακτική Εφαρµογή των Οντολογιών ως Εργαλεία Αναπαράστασης και ιαχείρισης Γνώσης στην

Διαβάστε περισσότερα

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ

ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Κεφάλαιο 1.3-1.4: Εισαγωγή Στον Προγραµµατισµό ( ιάλεξη 2) ιδάσκων: ηµήτρης Ζεϊναλιπούρ Περιεχόµενα Εισαγωγικές Έννοιες - Ορισµοί Ο κύκλος ανάπτυξης προγράµµατος Παραδείγµατα Πότε χρησιµοποιούµε υπολογιστή?

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Μαθήµατος

Επισκόπηση Μαθήµατος Βάσεις εδοµένων 5 ο Εξάµηνο ηµήτρης Λέκκας Επίκουρος Καθηγητής dlekkas@env.aegean.gr Τµήµα Στατιστικής & Αναλογιστικών-Χρηµατοοικονοµικών Μαθηµατικών Επισκόπηση Μαθήµατος Εισαγωγή (Σ Β ) Το µοντέλο σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος

ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ. Τι είναι αλγόριθμος ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ Στο σηµείωµα αυτό αρχικά εξηγείται η έννοια αλγόριθµος και παραθέτονται τα σπουδαιότερα κριτήρια που πρέπει να πληρεί κάθε αλγόριθµος. Στη συνέχεια, η σπουδαιότητα των αλγορίθµων συνδυάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ

ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 351 ΟΙ ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΕΙΚΟΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΩΣ ΔΟΜΕΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΈΡΓΟΥ Τζουμάκας Βασίλης Καθηγητής Πληροφορικής στο Παπαστράτειο Γυμνάσιο Αγρινίου vtzoum@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 3. Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας

Μάθηµα 3. Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας Μάθηµα 3 45 Ολοκληρωµένα Συστήµατα Βιβλιοθηκών Η έννοια του «Ολοκληρωµένου» Συστατικά (modules)( Καταλογογράφηση Προσκτήσεις ανεισµός ιαχείριση Περιοδικών ηµόσιος Κατάλογος (OPAC( OPAC-On-line Public Access

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση

Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Πρότυπα και Τεχνολογίες Semantic Web και Web 2.0 και η εφαρμογή τους στην Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση Νίκος Λούτας (nlout@uom.gr) http://nikosloutas.com Υποψήφιος Διδάκτορας, Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ

ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΓΝΩΣΗΣ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ RDF (Resource Description Framework) Ι. Χατζηλυγερούδης Ανεπάρκεια της XML Η XML είναι Μετα-γλώσσα ορισμού σήμανσης για ανταλλαγή δεδομένων και μεταδεδομένων μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης

Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Συντάκτης. Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Ηµεροµηνία Μάιος 2004 Πίνακας Περιεχοµένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ 4 ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση

Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Τµήµα Αρχειονοµίας Βιβλιοθηκονοµίας Ιόνιο Πανεπιστήµιο Το µάθηµα Ηλεκτρονική ηµοσίευση Σαράντος Καπιδάκης Επικοινωνία Σαράντος Καπιδάκης Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής ηµοσίευσης sarantos@ionio.gr

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web.

Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web. Τεχνολογία ανάπτυξης νέων ιστοσελίδων στο Semantic Web. ΒΕΖΕΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών & Μηχανικών Η/Υ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Λευκίππου 6, 67100 Ξάνθη ΕΛΛΑΔΑ leader@cosmos4u.com,

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr Πανεπιστήµιο Πειραιώς, Τµήµα Πληροφορικής Εισαγωγή στη Γεωπληροφορική Επισκόπηση µαθήµατος Γιάννης Θεοδωρίδης Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων http://infolab.cs.unipi.gr 13-Μαρ-09 Το κύριο µέροςτωνδιαφανειώνπροέρχεταιαπόταtextbooks

Διαβάστε περισσότερα

GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών

GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών Σηµειώσεις Σεµιναρίου ηµήτρης Τσολάκης v1.2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 9 1.1. GIS in Greek...10 1.2. Γιατί GIS;...10 1.3. Τι Είναι τα GIS...12 1.3.1.

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Βασικές έννοιες αντικειµενοστρεφούς τεχνολογίας ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Βασικές έννοιες αντικειµενοστεφούς τρόπου ανάπτυξης Τι είναι κλάση Τι είναι αντικείµενο 2 Βασικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link]

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link] Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών Βασικά ζητήµατα σχεδίασης Η διαδικασία ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Η οµάδα ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής. 7.11.2 Βασικές και Προηγµένες Υπηρεσίες ιαδικτύου. Ηλεκτρονικό Ταχυδροµείο. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.11 Πρωτόκολλα Εφαρµογής 104. Αναφέρετε ονοµαστικά τις πιο χαρακτηριστικές εφαρµογές που υποστηρίζει η τεχνολογία TCP/IP οι οποίες είναι διαθέσιµες στο ιαδίκτυο 1. Ηλεκτρονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές

ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ. Δίκτυα Υπολογιστών. Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές ΤΕΙ Στερεάς Ελλάδας Τμ. Ηλ.γων Μηχ/κων ΤΕ Δίκτυα Υπολογιστών Διάλεξη 1: Εισαγωγή στα δίκτυα υπολογιστών και βασικές αρχές Γενικά Τα αρχεία των διαλέξεων του μαθήματος μπορείτε να βρείτε στο: http://eclass.gunet.gr/

Διαβάστε περισσότερα

Information Technology for Business

Information Technology for Business Information Technology for Business! Lecturer: N. Kyritsis, MBA, Ph.D. Candidate!! e-mail: kyritsis@ist.edu.gr Διαχείριση Επιχειρηματικών Δεδομένων - Databases Ορισμός Βάσης Δεδομένων Συλλογή συναφών αρχείων

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον

Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Ανάπτυξη Εφαρµογών σε Προγραµµατιστικό Περιβάλλον Κεφάλαιο 6ο Εισαγωγή στον Προγραµµατισµό Μέρος Πρώτο (6.1, 6.2 και 6.3) Α. Ερωτήσεις Σωστού Λάθους 1. Η γλώσσα µηχανής είναι µία γλώσσα υψηλού επιπέδου.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD

ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΙΣΤΟΣΕΛΙ ΑΣ ΣΤΟ MICROSOFT WORD Σε ορισµένες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα χρήσιµη η δηµιουργία ιστοσελίδων ενηµερωτικού περιεχοµένου οι οποίες στη συνέχεια µπορούν να δηµοσιευθούν σε κάποιο τόπο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23

ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ... 22 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ... 23 Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης GUnet e-class Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Τίτλος Πλατφόρµα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Συντάκτης Ακαδηµαϊκό ιαδίκτυο GUnet Οµάδα Ασύγχρονης

Διαβάστε περισσότερα

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη.

το ιαδίκτυο συνδέει εκατοµµύρια χρήστες αποτελώντας την µεγαλύτερη πηγή πληροφοριών και ανταλλαγής µηνυµάτων στον πλανήτη. το ιαδίκτυο Μέχρι τώρα µάθαµε να εργαζόµαστε σε έναν από τους υπολογιστές του Εργαστηρίου µας. Όµως παρατηρήσαµε ότι οι υπολογιστές αυτοί µπορούν να ανταλλάσσουν στοιχεία, να τυπώνουν όλοι σε έναν εκτυπωτή

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της παρουσίασης

Στόχος της παρουσίασης Τεχνολογίες ιαχείρισης Ταυτότητας ρ. Κωνσταντίνος Μουλίνος Αρχή Προστασίας Προσωπικών εδοµένων Στόχος της παρουσίασης Να δοθεί ορισµός της ψηφιακής ταυτότητας Να δοθούν παραδείγµατα (paradigms) διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία

Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Εισαγωγή στην αντικειµενοστρεφή τεχνολογία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γιατί µοντελοποιούµε Εισαγωγή στη UML Ένα απλό παράδειγµα 2 Γιατί µοντελοποιούµε; Ησηµασία της µοντελοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΑΝΟΙΚΤΗΣ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΙΔΡΥΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΤΗΡΙΟ «ΟΛΥΜΠΙΑΣ» Διαλειτουργικότητα Ιδρυματικών Αποθετηρίων Δημητριάδης Σάββας Πληροφορικός, MSc. Συνεργάτης Έργου Το Ιδρυματικό

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Τηλεφωνικών Κλήσεων

ιαχείριση Τηλεφωνικών Κλήσεων ιαχείριση Τηλεφωνικών Κλήσεων 1 Διαχει ριση Τηλεφωνικω ν Κλη σεων ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ... 3 ΔΟΜΗ ΧΡΗΣΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ ΚΛΗΣΕΩΝ... 3 ΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ... 4 ΕΙΣΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΚΛΗΣΕΙΣ... 5

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση θέµατος πτυχιακής εργασίας

Πρόταση θέµατος πτυχιακής εργασίας Σχεδιασµό και υλοποίηση παιχνιδιού για τη συλλογή δεδοµένων µε σκοπό την προστασία της ιδιωτικότητας Τα παιχνίδια µε σκοπό (games with a purpose) είναι µια νέα ιδέα που εκµεταλλεύεται την ανθρώπινη αντίληψη

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη και Ανάπτυξη ενός Εργαλείου Υποβοήθησης στη Σχεδίαση µίας Βάσης εδοµένων Τύπου Graph από Τελικούς Χρήστες

Μελέτη και Ανάπτυξη ενός Εργαλείου Υποβοήθησης στη Σχεδίαση µίας Βάσης εδοµένων Τύπου Graph από Τελικούς Χρήστες Μελέτη και Ανάπτυξη ενός Εργαλείου Υποβοήθησης στη Σχεδίαση µίας Βάσης εδοµένων Τύπου Graph από Τελικούς Χρήστες ηµήτρης Λαµπούδης Επιβλέπων: Νικόλαος Πρωτόγερος ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και Σχεδιασµός Πληροφοριακών Συστηµάτων

Ανάλυση και Σχεδιασµός Πληροφοριακών Συστηµάτων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 1/10 2/20 3/15 4/10 5/20 6/20 7/10 /105 Συνολο Ανάλυση και Σχεδιασµός Πληροφοριακών Συστηµάτων ΕΞΕΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Εξειδίκευση στα Πληροφοριακά Συστήµατα. Ανάπτυξη Μοντέλου και Πρωτότυπου Συστήµατος Context-Aware E-learning. Βασίλειος Κ.

Μεταπτυχιακή Εξειδίκευση στα Πληροφοριακά Συστήµατα. Ανάπτυξη Μοντέλου και Πρωτότυπου Συστήµατος Context-Aware E-learning. Βασίλειος Κ. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Μεταπτυχιακή Εξειδίκευση στα Πληροφοριακά Συστήµατα ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ανάπτυξη Μοντέλου και Πρωτότυπου Συστήµατος Context-Aware E-learning

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι

Λειτουργικά. Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Δυτικής Μακεδονίας Σιώζιος Κων/νος - Πληροφορική Ι Λειτουργικά Συστήματα 1 Λογισμικό του Υπολογιστή Για να λειτουργήσει ένας Η/Υ εκτός από το υλικό του, είναι απαραίτητο και το λογισμικό Το σύνολο των προγραμμάτων που συντονίζουν τις λειτουργίες του υλικού

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Εισαγωγή. Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1 Εισαγωγή Υλισµικό Λογισµικό Αρχές σχεδίασης ιαφάνεια Κλιµάκωση Παρεχόµενες υπηρεσίες Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή Μοντέλο πελάτη εξυπηρετητή τριών επιπέδων Κατανοµή επεξεργασίας Κατανεµηµένα Συστήµατα 01-1

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. ΜΕΡΟΣ Α: Επίλυση Προβληµάτων... 17

Περιεχόµενα. ΜΕΡΟΣ Α: Επίλυση Προβληµάτων... 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ... I ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ...III ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... IX ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... XI 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 1 1.1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ... 1 1.1.1 Ορισµός της Νοηµοσύνης... 2 1.1.2 Ορισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοµατοποίηση Βιβλιοθηκών & Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορίας. Καθηγητής Γ. Μπώκος

Αυτοµατοποίηση Βιβλιοθηκών & Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορίας. Καθηγητής Γ. Μπώκος Αυτοµατοποίηση Βιβλιοθηκών & Νέες Τεχνολογίες της Πληροφορίας Καθηγητής Γ. Μπώκος Μάθηµα 1 2 Το γενικό διάγραµµα ΗΙστορία Η διαχείριση της αυτοµατοποίησης και των τεχνολογιών πληροφόρησης Ο εξοπλισµός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση

Κεφάλαιο 8. Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής. Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Κεφάλαιο 8 Βασικές Αρχές Αναπαράστασης Γνώσης και Συλλογιστικής Τεχνητή Νοηµοσύνη - Β' Έκδοση Ι. Βλαχάβας, Π. Κεφαλάς, Ν. Βασιλειάδης, Φ. Κόκκορας, Η. Σακελλαρίου Αναπαράσταση Γνώσης Σύνολο συντακτικών

Διαβάστε περισσότερα

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων

8 η ιάλεξη: σε δίκτυα δεδομένων Εργαστήριο ικτύων Υπολογιστών 8 η ιάλεξη: Βασικές αρχές δρομολόγησης Βασικές αρχές δρομολόγησης σε δίκτυα δεδομένων ρομολόγηση (Routing) Μεταφορά μηνυμάτων μέσω του διαδικτύου από μία πηγή σε ένα προορισμό

Διαβάστε περισσότερα