ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ"

Transcript

1 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ανταλλαγή εδοµένων σε Αδόµητα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων µε χρήση Οντολογιών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. ΚΑΡΑΝΑΣΟΥ Επιβλέπων : Τιµολέων Σελλής Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αθήνα, Οκτώβριος 2008

2

3 ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ανταλλαγή εδοµένων σε Αδόµητα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων µε χρήση Οντολογιών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. ΚΑΡΑΝΑΣΟΥ Επιβλέπων : Τιµολέων Σελλής Καθηγητής Ε.Μ.Π. Εγκρίθηκε από την τριµελή εξεταστική επιτροπή την 29 η Οκτωβρίου Τιµολέων Σελλής Ιωάννης Βασιλείου Νεκτάριος Κοζύρης Καθηγητής Ε.Μ.Π. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αν. Καθηγητής Ε.Μ.Π. Αθήνα, Οκτώβριος 2008

4 4 Περιεχόμενα... ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ. ΚΑΡΑΝΑΣΟΣ ιπλωµατούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών Ε.Μ.Π All rights reserved

5 Ευχαριστίες Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Καθηγητή κ. Τίµο Σελλή για την επίβλεψη της παρούσας διπλωµατικής. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον υποψήφιο διδάκτορα ηµήτρη Σκούτα για την καθοδήγηση και τη βοήθειά του στην εκπόνηση της εργασίας. Τέλος, θα ήθελα να πω ένα µεγάλο ευχαριστώ σε όλους εκείνους που ήταν δίπλα µου και µε στήριξαν όλα αυτά τα χρόνια.

6 6 Περιεχόμενα

7 Περίληψη Η παρούσα διπλωµατική εργασία εξετάζει αδόµητα συστήµατα οµότιµων κόµβων στα οποία οι κόµβοι ανταλλάσουν δοµηµένα δεδοµένα. Κάθε κόµβος διαθέτει µια τοπική βάση δεδοµένων και αντιστοιχίσεις µεταξύ του σχήµατος της βάσης του και των σχηµάτων των κόµβων µε τους οποίους είναι απευθείας συνδεδεµένος. Οι κόµβοι θέτουν ερωτήµατα στο δίκτυο ή επανεγγράφουν στο τοπικό τους σχήµα ερωτήµατα που τους απευθύνονται. Όµως, οι τυπικοί αλγόριθµοι επανεγγραφής ερωτηµάτων, που θεωρούν µόνο ερωτήµατα που µπορούν να επανεγγραφούν πλήρως σε ένα τοπικό σχήµα, δεν είναι επαρκείς για ένα περιβάλλον όπου οι κόµβοι αναζητούν και ικανοποιούνται µε πληροφορία που είναι σηµασιολογικά σχετική, αλλά όχι απαραίτητα ταυτόσηµη µε τις απαιτήσεις τους. Ουσιώδες πρόβληµα σε τέτοια συστήµατα είναι ότι οι κόµβοι δεν µπορούν να κρίνουν µε ευκολία τη σηµασιολογική οµοιότητα µεταξύ του δικού τους ενδιαφέροντος και της πληροφορίας των υπόλοιπων κόµβων. Επιπροσθέτως, οι κόµβοι δεν µπορούν να αξιολογήσουν τη σηµασιολογική σχετικότητα των απαντήσεων που δέχονται στα ερωτήµατα που θέτουν στο δίκτυο. Σκοπός της διπλωµατικής είναι η ανάπτυξη ενός συστήµατος στο οποίο να υπάρχει η δυνατότητα προσδιορισµού του βαθµού οµοιότητας των σχηµάτων των κόµβων, καθώς και των ερωτηµάτων που προκύπτουν από τη διαδικασία επανεγγραφής σε σχέση µε τα αρχικά. Στα πλαίσια αυτά, θεωρούµε την ύπαρξη µιας οντολογίας η οποία περιγράφει το πεδίο ενδιαφέροντος των κόµβων. Η οντολογία χρησιµοποιείται για να επισηµειώνεται σηµασιολογικά κάθε κόµβος, µε αποτέλεσµα να περιγράφεται µε σαφήνεια η πληροφορία που παρέχεται από αυτόν. Το µέτρο οµοιότητας στο οποίο βασίζεται το σύστηµα υιοθετεί τις έννοιες της ευστοχίας και της ακρίβειας από το πεδίο της ανάκτησης πληροφοριών και λαµβάνει υπόψη τις σηµασιολογικές επισηµειώσεις των κόµβων, τις αντιστοιχίσεις των σχηµάτων και το εκάστοτε ερώτηµα. Υλοποιήθηκαν αλγόριθµοι που υπολογίζουν τη σηµασιολογική οµοιότητα των κόµβων µε βάση τα κριτήρια αυτά. Η υλοποίηση βασίστηκε σε εργαλεία ανοικτού κώδικα, όπως το Jena και το Pellet. Για την πειραµατική αξιολόγηση του συστήµατος χρησιµοποιήθηκαν δεδοµένα από τη βάση ταινιών IMDb. Λέξεις Κλειδιά: ίκτυα Οµότιµων Κόµβων, Σηµασιολογικός Ιστός, RDF, RDFS, OWL, επανεγγραφή ερωτηµάτων, ευστοχία, ακρίβεια

8 8 Περιεχόμενα

9 Abstract The present thesis examines unstructured peer-to-peer systems in which peers share structured data. Every peer owns a local database and mappings between the schema of its database and the ones of the peers that are directly linked to it. Peers express their queries and rewrite incoming queries on their local schema. However, the available rewriting algorithms, which consider only queries that can be completely rewritten to a target schema, are not enough for an environment where peers seek, and are satisfied with, information semantically similar, but not necessarily identical, to their requests. A major problem in such systems is that peers cannot easily judge the semantic relativeness of their interests to interests of other peers. Moreover, peers cannot evaluate the semantic relativeness of answers that they receive to the queries they pose to the network. The purpose of the thesis is the development of a system which is capable of evaluating the semantic relativeness between peer schemas, as well as between queries and their rewritten versions on the peers. To this end, we assume the existence of a shared ontology describing the domain of interest of the peers. The ontology is used to semantically annotate each peer schema, making explicit the type of information provided by it. The semantic similarity measure on which the system is based, adopts the notions of recall and precision from the field of Information Retrieval and takes into consideration the semantic annotations of the peers, the pairwise mappings between the peers and the particular queries posed. Several algorithms that compute the semantic similarity of the peers were implemented with respect to these parameters. The implementation was based on open source tools like Jena and Pellet. Data from the movie database IMDb were used for the experimental evaluation of the system. Keywords: peer-to-peer networks, Semantic Web, RDF, RDFS, OWL, query rewriting, recall, precision

10 10 Περιεχόμενα

11 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή ίκτυα Οµότιµων Κόµβων και Σηµασιολογικός Ιστός Αντικείµενο ιπλωµατικής Συνεισφορά Οργάνωση κειµένου Θεωρητικό υπόβαθρο ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Τι είναι τα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Τύποι ικτύων Οµότιµων Κόµβων και χαρακτηριστικά παραδείγµατα Σηµασιολογικός Ιστός Βασικά Χαρακτηριστικά Οι γλώσσες του Σηµασιολογικού Ιστού Ανάκτηση Πληροφοριών Μετρικές επίδοσης Σχετικές Εργασίες SRI: Αξιοποίηση της Σηµασιολογικής Πληροφορίας για Αποτελεσµατική ροµολόγηση Ερωτήσεων σε ένα PDMS Piazza: Υποδοµή ιαχείρισης εδοµένων για Εφαρµογές Σηµασιολογικού Ιστού Αποτίµηση Συνδετικών Ερωτηµάτων Προτύπων Τριάδων σε Μεγάλα οµηµένα Επικαλυπτόµενα ίκτυα Ανάλυση Απαιτήσεων Συστήµατος Αρχιτεκτονική Περιγραφή Λειτουργιών Υποσύστηµα ηµιουργίας Τοπολογίας ικτύου και Αρχικοποίησης Κόµβων... 44

12 ii Περιεχόμενα Υποσύστηµα Παραµετροποίησης Συστήµατος Υποσύστηµα Υπολογισµού Recall και Precision Υποσύστηµα Σύγκρισης Σχηµάτων Κόµβων Υποσύστηµα Επανεγγραφής, Σύγκρισης και Απάντησης Ερωτηµάτων Υποσύστηµα Κατανοµής Συνόλου εδοµένων Σχεδίαση Συστήµατος Αρχιτεκτονική Περιγραφή Κλάσεων recallprecision.recallandprecision recallprecision.resourcerecallprecision recallprecision.classrecallprecision recallprecision.classlistrecallprecision recallprecision.propertyrecallprecision recallprecision.restrictionrecallprecision recallprecision.restrictionlistrecprec recallprecision.recallprecisionandresultset semanticpeer.semanticpeer semanticpeer.semannotation semanticpeer.overlaynetwork semanticpeer.testsemanticpeerwithschemas semanticpeer.testsemanticpeerwithquery query.rendersqlquery query.rewritingresult query.semanticsqlquery mysqlschema.extractschema jmdb.makepartitions jmdb.testsemanticpeerwithschemas jmdb.testsemanticpeerwithquery RecPrecOptions Κωδικοποίηση Αρχείων recprec.properties... 89

13 5.3.2 tableprobabilities Edges.txt localpeerschemas Αρχεία owl output.txt Υλοποίηση Αλγόριθµοι Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ κλάσεων Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ ιδιοτήτων Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ περιορισµών Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ λιστών κλάσεων Αλγόριθµος υπολογισµού recall και precision µεταξύ λιστών περιορισµών Αλγόριθµος υπολογισµού σηµασιολογικής οµοιότητας µεταξύ σχηµάτων κόµβων Αλγόριθµος υπολογισµού σηµασιολογικής οµοιότητας µεταξύ κόµβων σε σχέση µε κάποιο ερώτηµα Πλατφόρµες και προγραµµατιστικά εργαλεία Πλατφόρµα ανάπτυξης Jena Μηχανή Συλλογισµού Επεξεργαστής Οντολογιών Σύστηµα ιαχείρισης Βάσεων εδοµένων Έλεγχος και Πειραµατική Αξιολόγηση Μεθοδολογίες Ελέγχου Επιλογή και επεξεργασία συνόλου δεδοµένων Γεννήτρια γράφων ιεξαγωγή Πειραµάτων και Αποτελέσµατα Επίλογος Σύνοψη και Συµπεράσµατα Μελλοντικές επεκτάσεις Βιβλιογραφία

14 iv Περιεχόμενα

15 Κατάλογος Σχηµάτων 2.1 Το µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή Το µοντέλο οµότιµων κόµβων Η διαστρωµατωµένη αρχιτεκτονική του Σηµασιολογικού Ιστού Ένας RDFγράφος που περιγράφει τον Konstantinos RDF/XML περιγραφή του "Konstantinos" Τριάδες για την περιγραφή του "Konstantinos" µε χρήση συντοµεύσεων Ορισµός κλάσης στο RDFS Ορισµός αντικειµένου στο RDFS Ορισµός υποκλάσεων στο RDFS RDF/XML oρισµός κλάσεων και αντικειµένων στο RDFS ήλωση ιδιότητας, πεδίου ορισµού της και συνόλου τιµών της ήλωση υπο-ιδιότητας RDF/XML ορισµός ιδιοτήτων στο RDFS Αρχιτεκτονική του συστήµατος οµή του δικτύου των σηµασιολογικών κόµβων ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος ηµιουργίας Τοπολογίας ικτύου και Αρχικοποίησης Κόµβων Οντολογία για τον τοµέα της µουσικής ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Παραµετροποίησης Συστήµατος ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Υπολογισµού Recall και Precision ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Σύγκρισης Σχηµάτων Κόµβων ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Επανεγγραφής, Σύγκρισης και Απάντησης Ερωτηµάτων ιάγραµµα Ροής εδοµένων Υποσυστήµατος Κατανοµής Συνόλου εδοµένων Επεξεργασία οντολογίας µέσω του Protege Σχεσιακό διάγραµµα της βάσης δεδοµένων Η οθόνη επιλογών της γεννήτριας γράφων Τοπολογία του γράφου Γραφική παράσταση νόµου δύναµης και χαρακτηριστικά γράφου

16 vi Περιεχόμενα

17 Κατάλογος Πινάκων 2.1 Βασική κατηγοριοποίηση των δικτύων οµοτίµων µε παραδείγµατα Συµβολισµοί που χρησιµοποιήθηκαν Σηµασιολογική επισηµείωση των κόµβων ιαφορετικές περιπτώσεις υπαγωγής ανάµεσα σε δύο περιορισµούς R1 και R

18 viii Περιεχόμενα

19 Εισαγωγή Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται αρχικά µια εισαγωγή στο γενικότερο πεδίο µε το οποίο καταπιάνεται η παρούσα διπλωµατική εργασία (Ενότητα 1.1). Στην Ενότητα 1.2 παρουσιάζουµε το αντικείµενο της εργασίας και τη συνεισφορά της. Τέλος, στην ενότητα 1.3 παρουσιάζεται επιγραµµατικά το περιεχόµενο του κάθε κεφαλαίου της εργασίας. 1.1 ίκτυα Οµότιµων Κόµβων και Σηµασιολογικός Ιστός Η συνεχώς αυξανόµενη και ευρέως διαδεδοµένη διαθεσιµότητα δεδοµένων από πηγές πληροφοριών του ιαδικτύου έχει δηµιουργήσει µεγάλο ενδιαφέρον όσον αφορά στις δυνατότητες ανταλλαγής πληροφοριών. Στα πλαίσια αυτά δηµιουργήθηκαν τα δίκτυα οµότιµων κόµβων, τα οποία αποτελούν συστήµατα µε δυνατότητα κατανεµηµένων υπολογισµών, όπου οι κόµβοι ανταλλάσουν πληροφορίες και υπηρεσίες απευθείας µε τους άλλους κόµβους του δικτύου. Τα δίκτυα οµότιµων κόµβων έχουν χρησιµοποιηθεί εκτενώς τα τελευταία χρόνια για το µαζικό διαµοιρασµό και ανταλλαγή αδόµητων δεδοµένων, όπως είναι τα αρχεία. Μια εξέλιξη των δικτύων οµότιµων κόµβων αποτελούν τα Συστήµατα ιαχείρισης εδοµένων Κόµβων (Peer Data Management Systems, PDMS). Τα PDMS παίζουν ηγετικό ρόλο στην ανταλλαγή δοµηµένων πληροφοριών. Αποτελούνται από αυτόνοµες πηγές οι

20 2 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή οποίες αποθηκεύουν και διαχειρίζονται δοµηµένα δεδοµένα µε τοπικό τρόπο, αποκαλύπτοντας µέρος του τοπικού σχήµατος δεδοµένων στους υπόλοιπους κόµβους. Τα αγνά συστήµατα οµότιµων κόµβων (που δεν έχουν υπερ-κόµβους), θεωρείται ότι λειτουργούν χωρίς κάποιο καθολικό σχήµα. Χωρίς σχήµα αναφοράς, οι βάσεις δεδοµένων εκφράζουν και απαντούν ερωτήµατα βασισµένα στο τοπικό τους σχήµα. Πιο συγκεκριµένα, οι κόµβοι που είναι άµεσα συνδεδεµένοι, χρησιµοποιούν ένα τετριµµένο τρόπο ανταλλαγής και κατανόησης των δεδοµένων των γειτόνων τους. Συνήθως αυτό πραγµατοποιείται µε χρήση αντιστοιχίσεων µεταξύ των σχηµάτων των κόµβων. Χρησιµοποιώντας αυτές τις αντιστοιχίσεις και ένα κατάλληλο αλγόριθµο επανεγγραφής, δύο γειτονικοί κόµβοι µπορούν να προωθούν ερωτήµατα µεταξύ τους. Η φύση των δοµηµένων δεδοµένων που είναι αποθηκευµένα στο δίκτυο επιβάλλει αυστηρές µεθόδους επερώτησης και επανεγγραφής ερωτηµάτων. Εντούτοις, συχνά ο χρήστης επιζητά πληροφορίες που είναι σηµασιολογικά σχετικές µε το ερώτηµα που θέτει, παρά πληροφορίες που ικανοποιούν πολύ συγκεκριµένους δοµικούς περιορισµούς. Οι διαθέσιµοι αλγόριθµοι επανεγγραφής αναφέρονται σε ερωτήµατα που µπορούν να επανεγγραφούν πλήρως µε τη χρήση ενός συνόλου αντιστοιχίσεων. Η προσέγγιση αυτή δεν είναι αρκετή για ένα περιβάλλον όπου οι κόµβοι αναζητούν και ικανοποιούνται από πληροφορίες που είναι σηµασιολογικά όµοιες αλλά όχι απαραίτητα πανοµοιότυπες µε τις απαιτήσεις τους. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελούν οι εφαρµογές οµότιµων κόµβων για την ανταλλαγή αρχείων. Ένα άλλο πιο σύγχρονο παράδειγµα, στο οποίο η σηµασιολογική οµοιότητα παίζει ένα σηµαντικό ρόλο, είναι η δηµιουργία των υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης (social networks), οι οποίες µοιάζουν µε τις ανθρώπινες κοινωνικές οµάδες. Οι υπηρεσίες αυτές σχηµατίζουν εικονικές κοινότητες, µε τον κάθε συµµετέχοντα να θέτει τα δικά του χαρακτηριστικά και ενδιαφέροντα. Σε ένα τέτοιο δίκτυο, η αναζήτηση πανοµοιότυπης πληροφορίας ανάµεσα στους χρήστες δεν είναι ένα ρεαλιστικό σενάριο. 1.2 Αντικείµενο ιπλωµατικής Με βάση τα προβλήµατα που υπάρχουν στα συστήµατα οµότιµων κόµβων, τα οποία αναφέρθηκαν στην παραπάνω ενότητα, προκύπτει η ανάγκη ενασχόλησης µε την έννοια της σηµασιολογικής οµοιότητας τόσο των σχηµάτων των κόµβων όσο και των ερωτηµάτων που προκύπτουν από τη διαδικασία επανεγγραφής σε σχέση µε τα αρχικά [SKS+07]. Αντικείµενο της παρούσας διπλωµατικής είναι η δηµιουργία ενός συστήµατος το οποίο θα χρησιµοποιεί διάφορα σηµασιολογικά κριτήρια για να καταστήσει αποδοτικότερη την επικοινωνία µεταξύ των κόµβων του δικτύου. Έτσι,

21 1.2 Αντικείμενο Διπλωματικής 3 χρησιµοποιώντας αυτά τα κριτήρια, οι κόµβοι θα µπορούν να ανακαλύψουν άλλους οµότιµους οι οποίοι έχουν παρόµοια ενδιαφέροντα µε αυτούς. Παράλληλα, το σύστηµα θα µπορεί να αποφασίσει, για ένα συγκεκριµένο ερώτηµα, ποιος κόµβος µπορεί να το επανεγγράψει καλύτερα. Τα σχήµατα των κόµβων και οι επανεγγραφές ερωτηµάτων θα ιεραρχούνται µε βάση την σηµασιολογική τους οµοιότητα ως προς ένα σχήµα αναφοράς ή ένα αρχικό ερώτηµα αντίστοιχα. εν είναι, όµως, εφικτό να αντιµετωπιστεί το πρόβληµα της σηµασιολογικής οµοιότητας στο πλαίσιο των δοµηµένων δεδοµένων χωρίς κάποια επιπλέον σηµασιολογική πληροφορία. Τα σχήµατα των βάσεων δεδοµένων και οι ανάλογες αντιστοιχίσεις δεν είναι αρκετές για να παρέχουν ικανοποιητικά σηµασιολογικά µεταδεδοµένα ώστε να είναι εφικτή µια ποιοτική λύση στο πρόβληµα. Για να αντιµετωπιστεί αυτό το ζήτηµα, στο σύστηµα που θα αναπτυχθεί βασιζόµαστε στις τεχνολογίες του Σηµασιολογικού Ιστού. Συγκεκριµένα, θεωρούµε ένα PDMS συνοδευόµενο από µια οντολογία πεδίου, η οποία εξυπηρετεί ως ένα κοινό λεξιλόγιο µεταξύ των κόµβων. Πρέπει να σηµειωθεί ότι η οντολογία αυτή διατηρεί τη βασική αρχή των αγνών συστηµάτων οµότιµων κόµβων περί απουσίας κεντρικού σχήµατος. Έτσι, οι κόµβοι δε χρειάζεται να ακολουθούν κάποιο περιορισµό, εκτός από το να χρησιµοποιούν όρους της οντολογίας για να επισηµειώνουν σηµασιολογικά τα στοιχεία τους, ώστε να ορίζουν µε σαφήνεια την πληροφορία που παρέχουν στο δίκτυο. Τέλος, για τις ανάγκες του συστήµατος, απαιτούνται ορισµένες µετρικές για την αξιολόγηση της σηµασιολογικής οµοιότητας. Έτσι, θα υιοθετηθούν οι έννοιες της ευστοχίας (recall) και της ακρίβειας (precision) από το πεδίο της Ανάκτησης Πληροφοριών (Information Retrieval) Συνεισφορά Η βασική συνεισφορά της παρούσας εργασίας συνοψίζεται στα ακόλουθα σηµεία. Καταπιανόµαστε µε το πρόβληµα της σηµασιολογικής οµοιότητας µεταξύ των σχηµάτων και των ερωτηµάτων σε ένα PDMS εφοδιασµένο µε µία καθολική οντολογία. Χρησιµοποιούνται οι έννοιες της ευστοχίας και της ακρίβειας για την ποσοτική εκτίµηση της σηµασιολογικής οµοιότητας

22 4 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Το σύστηµα που υλοποιείται χρησιµοποιεί ένα µέτρο σηµασιολογικής οµοιότητας το οποίο συνδυάζει τη σηµασιολογική επισηµείωση κάθε κόµβου, τις αντιστοιχίσεις µεταξύ τους, καθώς και το εκάστοτε ερώτηµα. Γίνεται προσπάθεια εξοµοίωσης πραγµατικών συνθηκών λειτουργίας ενός PDMS, τόσο ως προς τα δεδοµένα όσο και προς το µέγεθος του δικτύου, ώστε να αξιολογηθεί πειραµατικά η αποδοτικότητα του συστήµατος µας. 1.3 Οργάνωση κειµένου Το υπόλοιπο της διπλωµατικής οργανώνεται στα ακόλουθα κεφάλαια. Στο κεφάλαιο 2 παρουσιάζονται κάποιες βασικές έννοιες που χρησιµοποιήθηκαν στην παρούσα εργασία και είναι απαραίτητες για την κατανόηση του συστήµατος. Ανάµεσά τους είναι τα δίκτυα οµότιµων κόµβων, ο Σηµασιολογικός Ιστός και η ανάκτηση πληροφοριών. Το κεφάλαιο 3 αναφέρεται σε κάποιες προϋπάρχουσες εργασίες που σχετίζονται µε την προσπάθεια συνδυασµού των τεχνολογιών του Σηµασιολογικού Ιστού µε τα δίκτυα οµότιµων κόµβων. Το κεφάλαιο 4 αφορά στην ανάλυση των απαιτήσεων του συστήµατος. Το σύστηµα χωρίζεται σε υποσυστήµατα και παρουσιάζονται αναλυτικά οι λειτουργίες του καθενός από αυτά. Το κεφάλαιο 5 αναφέρεται στη σχεδίαση του συστήµατος. Αρχικά, δίνεται µια γενική περιγραφή των πακέτων στα οποία οργανώνονται οι κλάσεις της εφαρµογής και στη συνέχεια περιγράφονται αναλυτικά οι λειτουργίες κάθε κλάσης. Στο κεφάλαιο 6 παρουσιάζονται ορισµένες λεπτοµέρειες για την υλοποίηση του συστήµατος. Περιγράφονται οι πιο ενδιαφέροντες από τους αλγορίθµους που υλοποιήθηκαν κατά την ανάπτυξη του συστήµατος και γίνεται αναφορά στις πλατφόρµες, τα προγραµµατιστικά εργαλεία και τις βιβλιοθήκες που χρησιµοποιήθηκαν για την υλοποίηση. Το κεφάλαιο 7 αναφέρεται στην πειραµατική αξιολόγηση του συστήµατος. Περιγράφεται το σύνολο δεδοµένων και η τοπολογία του δικτύου που χρησιµοποιήθηκε και παρουσιάζονται τα αποτελέσµατα που προέκυψαν από την εκτέλεση των πειραµάτων. Στο κεφάλαιο 8 γίνεται µια σύνοψη της εργασίας, παρατίθενται τα συµπεράσµατα και προτείνονται ιδέες για µελλοντικές επεκτάσεις. Στο κεφάλαιο 9 δίνεται η βιβλιογραφία που χρησιµοποιήθηκε.

23 2.1 Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων 5 Θεωρητικό υπόβαθρο Στο κεφάλαιο αυτό παρουσιάζονται κάποιες βασικές έννοιες που χρησιµοποιήθηκαν στην παρούσα εργασία και είναι απαραίτητες για την κατανόηση του συστήµατος. Στην ενότητα 2.1 περιγράφονται τα Οµότιµα ίκτυα, στη 2.2 δίνεται µια παρουσίαση του Σηµασιολογικού Ιστού, ενώ στη 2.3 αναπτύσσονται επιλεκτικά κάποιες έννοιες του τοµέα της Ανάκτησης Πληροφοριών (Information Retrieval). 2.1 ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Οι δύο γνωστότερες αρχιτεκτονικές για την επικοινωνία µεταξύ υπολογιστών είναι το µοντέλο του πελάτη-εξυπηρετητή (client-server architecture) [Ede94] [Sch96] και το µοντέλο οµότιµων κόµβων (peer-to-peer network). Αρχικά, θα γίνει µια σύντοµη παρουσίαση του µοντέλου πελάτη-εξυπηρετητή και στη συνέχεια µια διεξοδική ανάλυση του µοντέλου οµότιµων κόµβων. Το µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή διαχωρίζει τα συστήµατα πελάτη από τα συστήµατα εξυπηρετητή, τα οποία επικοινωνούν µέσω ενός δικτύου υπολογιστών. Μια εφαρµογή πελάτη-εξυπηρετητή είναι ένα κατανεµηµένο σύστηµα, το οποίο αποτελείται από το λογισµικό πελάτη, το οποίο εκκινεί µια σύνοδο (session) επικοινωνίας, και το λογισµικό εξυπηρετητή, που αναµένει για αιτήσεις από τον πελάτη. Κάθε στιγµιότυπο πελάτη στέλνει αιτήσεις δεδοµένων σε έναν ή περισσότερους συνδεδεµένους σε αυτόν εξυπηρετητές, οι

24 6 Κεφάλαιο 2 Θεωρητικό υπόβαθρο οποίοι µε τη σειρά τους δέχονται αυτές τις αιτήσεις, τις επεξεργάζονται και επιστρέφουν στον πελάτη τα δεδοµένα που ζητήθηκαν. Χαρακτηριστικό παράδειγµα λογισµικού πελάτη είναι ο διαφυλλιστής Ιστού (web browser), µε τον οποίο µπορούµε να έχουµε πρόσβαση σε οποιοδήποτε εξυπηρετητή Ιστού. Πολλά από τα βασικά πρωτόκολλα του ιαδικτύου (HTTP, SMTP, Telnet, DNS, ) χρησιµοποιούν επίσης αυτό το µοντέλο. Εικόνα 2.1 Το µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή Παρά τις ευκολίες που προσφέρει, το µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή υποφέρει από ορισµένα ουσιώδη προβλήµατα. Η συµφόρηση κίνησης αποτελούσε πρόβληµα από την έναρξη λειτουργίας του µοντέλου. Όσο αυξάνεται ο αριθµός των πελατών, αυξάνεται αναπόφευκτα και ο αριθµός των ταυτόχρονων αιτήσεων από αυτούς και ο εξυπηρετητής µπορεί να υπερφορτωθεί σηµαντικά. Επιπλέον, το µοντέλο στερείται της ευρωστίας που χαρακτηρίζει ένα δίκτυο οµότιµων. Αν ένας εξυπηρετητής τεθεί εκτός λειτουργίας, τα δεδοµένα που προσφέρει παύουν να είναι διαθέσιµα στο δίκτυο και οι αιτήσεις των πελατών δεν µπορούν να εκπληρωθούν. Όπως το µοντέλο του πελάτη-εξυπηρετητή ήρθε να ξεπεράσει τα προβλήµατα των απολύτως κεντροποιηµένων, µονολιθικών κεντρικών υπολογιστών (mainframe computers), έτσι και τα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων ήρθαν να δώσουν λύσεις στα βασικά προβλήµατα του µοντέλου πελάτη-εξυπηρετητή.

25 2.1 Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων Τι είναι τα ίκτυα Οµότιµων Κόµβων Τα δίκτυα οµότιµων κόµβων είναι µια κατηγορία δικτύων στην οποία κάθε υπολογιστής (κόµβος) έχει ίδια δικαιώµατα και υποχρεώσεις. εν υπάρχει, δηλαδή, η έννοια του πελάτη και του εξυπηρετητή, καθώς κάθε κόµβος µπορεί να έχει και τους δύο ρόλους. Με τον τρόπο αυτό µεταφέρουµε την ευφυΐα του δικτύου στα άκρα του και όχι σε κάποιους συγκεκριµένους κόµβους. Ένας πιο τυπικός ορισµός θα έλεγε ότι τα δίκτυα οµότιµων είναι µια κλάση αρχιτεκτονικής δικτύου και εφαρµογών που χρησιµοποιούν κατανεµηµένους πόρους µε στόχο να πραγµατοποιήσουν εργασίες δροµολόγησης και δικτύωσης µε ένα αποκεντρωµένο και αυτό-οργανονούµενο τρόπο [ΕΗΚ+06]. Τα δίκτυα αυτά είναι χρήσιµα για ποικίλους σκοπούς. Ο διαµοιρασµός αρχείων που περιέχουν ήχο, εικόνα, δεδοµένα ή οτιδήποτε άλλο σε ψηφιακή µορφή είναι πολύ συνηθισµένος, ενώ και δεδοµένα πραγµατικού χρόνου, όπως η τηλεφωνική κίνηση, µπορούν να περαστούν χρησιµοποιώντας τεχνολογία οµότιµων. Αρχές Λειτουργίας Οι βασικές αρχές λειτουργίας των δικτύων οµότιµων κόµβων συνοψίζονται στα παρακάτω σηµεία: ιαµοιρασµός πόρων και υπηρεσιών: σε ένα δίκτυο οµότιµων κάθε κόµβος ενεργεί τόσο ως πάροχος όσο και ως καταναλωτής υπηρεσιών και πόρων, όπως πληροφορίες, αρχεία, εύρος ζώνης, αποθηκευτικό χώρο και κύκλους επεξεργαστή. Με τη διανοµή των πόρων µπορούν να εκτελεστούν εφαρµογές οι οποίες δεν θα µπορούσαν να οργανωθούν από έναν ενιαίο κόµβο. Αυτό ήταν η βασική κινητήρια ιδέα για ένα P2P σύστηµα όπως το Napster [Nap08] ή το [Set03]. Αποκέντρωση: δεν υπάρχει κεντρική συντονιστική αρχή για την οργάνωση του δικτύου ή για τη χρήση και την επικοινωνία µεταξύ των κόµβων του δικτύου. Αυτό συνδέεται µε το γεγονός ότι κανένας κόµβος δεν ασκεί κεντρικό έλεγχο πάνω στον άλλο. εδοµένου αυτού, η επικοινωνία µεταξύ των κόµβων γίνεται απευθείας. Βέβαια, η πλήρης αποκέντρωση αφορά στα λεγόµενα αγνά (pure) δίκτυα οµότιµων, τα οποία αποτελούν και τα δίκτυα αναφοράς. Υπάρχουν, όµως, και τα υβριδικά δίκτυα, τα οποία θα αναλυθούν σε επόµενη ενότητα. Αυτονοµία: κάθε κόµβος µπορεί αυτόνοµα να αποφασίσει πότε και σε τι βαθµό θα κάνει τους πόρους του διαθέσιµους στο δίκτυο.

26 8 Κεφάλαιο 2 Θεωρητικό υπόβαθρο Εικόνα 2.2 Το µοντέλο οµότιµων κόµβων Πλεονεκτήµατα Τα πλεονεκτήµατα των δικτύων οµότιµων, σχετίζονται, όπως είναι φυσικό, µε τις αρχές λειτουργίας τους. Ένας σηµαντικός στόχος στα συστήµατα οµότιµων κόµβων είναι ότι όλοι οι κόµβοι προσφέρουν πόρους, συµπεριλαµβανοµένου του εύρους ζώνης, του αποθηκευτικού χώρου και της υπολογιστικής δύναµης. Έτσι, καθώς νέοι κόµβοι προσθέτονται στο δίκτυο και οι απαιτήσεις στο σύστηµα αυξάνονται, η συνολική χωρητικότητα του δικτύου επίσης αυξάνεται. Κάτι τέτοιο δε συµβαίνει στο µοντέλο πελάτη-εξυπηρετητή, όπου η είσοδος νέων χρηστών µπορεί να σηµαίνει µειωµένη ταχύτητα µεταφοράς δεδοµένων για όλους τους χρήστες. Η κατανεµηµένη φύση των δικτύων οµότιµων αυξάνει και την ευρωστία του συστήµατος σε περίπτωση κάποιας αποτυχίας, µιας και διατηρούνται πολλαπλά αντίγραφα των δεδοµένων στους διάφορους κόµβους. Στην περίπτωση δε των αγνών συστηµάτων οµότιµων, οι χρήστες δε βασίζονται σε κάποιο κεντροποιηµένο εξυπηρετητή ευρετηρίου κι έτσι δεν υπάρχει περίπτωση αποτυχίας στο σύστηµα. Επικαλύπτοντα ίκτυα Ένα επικαλύπτον δίκτυο [sol08] είναι ένα δίκτυο που είναι χτισµένο πάνω σε ένα άλλο. Οι κόµβοι στο δίκτυο αυτό µπορεί να θεωρηθεί ότι συνδέονται µε εικονικές (virtual) ή λογικές (logical) συνδέσεις, καθεµιά από τις οποίες αντιστοιχεί σε ένα µονοπάτι, πιθανώς µέσω

27 2.1 Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων 9 πολλών φυσικών συνδέσεων στο υποκείµενο δίκτυο. Για παράδειγµα, οι dial-up συνδέσεις στο ιαδίκτυο αποτελούν ένα επικαλύπτον δίκτυο πάνω από το τηλεφωνικό δίκτυο. Τα επικαλύπτοντα δίκτυα µπορούν να κατασκευαστούν µε σκοπό να επιτρέπουν τη δροµολόγηση µηνυµάτων σε προορισµούς οι οποίοι δεν έχουν IP-διεύθυνση. Τα επικαλύπτοντα δίκτυα έχουν επίσης προταθεί σαν ένας τρόπος να βελτιωθεί η δροµολόγηση στο ιαδίκτυο, έτσι ώστε µέσω της ποιότητας των υπηρεσιών (QoS) να εγγυάται καλύτερη ποιότητα στα ρεύµατα πολυµέσων (streaming media). Το πλεονέκτηµα των δικτύων αυτών σε σχέση µε άλλες τεχνολογίες που έχουν προταθεί είναι ότι δεν απαιτούνται αλλαγές στα ήδη υπάρχοντα δίκτυα. Τέλος, να σηµειωθεί ότι το επικαλύπτον δίκτυο δεν µπορεί να ελέγξει πώς δροµολογούνται τα πακέτα στο υποκείµενο δίκτυο, αλλά µπορεί να ελέγξει την ακολουθία των κόµβων του επικαλύπτοντος δικτύου που θα µεσολαβήσουν µέχρι το µήνυµα να φτάσει στον προορισµό του. Τα δίκτυα οµότιµων χρησιµοποιούνται για να δηµιουργήσουν επικαλύπτοντα δίκτυα (overlay networks) τα οποία προσφέρουν υπηρεσίες στο IP επίπεδο που βρίσκεται ένα επίπεδο πιο κάτω [Cro08] Τύποι ικτύων Οµότιµων Κόµβων και χαρακτηριστικά παραδείγµατα Υπάρχουν ποικίλες κατηγοριοποιήσεις [AS04] για τα δίκτυα οµότιµων, ανάλογες µε το κριτήριο ταξινόµησης που χρησιµοποιούµε. Κατηγοριοποίηση µε βάση τις εφαρµογές Όσον αφορά στις εφαρµογές για τις οποίες χρησιµοποιείται κάθε δίκτυο οµότιµων, προκύπτουν οι παρακάτω κατηγορίες: Επικοινωνία και συνεργασία: Η κατηγορία αυτή περιλαµβάνει συστήµατα που παρέχουν την υποδοµή για να διευκολύνουν την απευθείας, συνήθως πραγµατικού χρόνου, επικοινωνία και συνεργασία µεταξύ των κόµβων. Περιλαµβάνει εφαρµογές συνοµιλίας (chat), στιγµιαίων µηνυµάτων (instant messaging) και τηλεφωνίας µέσω διαδικτύου (VoIP), όπως οι εφαρµογές AOL, ICQ, MSN, Jabber και Skype. Κατανεµηµένος υπολογισµός: Σε αυτή την κατηγορία περιλαµβάνονται συστήµατα που εκµεταλλεύονται την υπολογιστική δύναµη (κύκλοι CPU) των κόµβων. Αυτό επιτυγχάνεται διασπώντας µια εργασία σε µικρότερα τµήµατα και διανέµοντάς την σε διαφορετικούς κόµβους. Καθένας από τους κόµβους εκτελεί την εργασία που του δόθηκε και επιστρέφει τα αποτελέσµατα. Παραδείγµατα τέτοιων συστηµάτων είναι τα [Set03] και [Gen03].

28 10 Κεφάλαιο 2 Θεωρητικό υπόβαθρο Υποστήριξη υπηρεσιών ιαδικτύου: Ένας αριθµός διαφορετικών εφαρµογών βασισµένων σε συστήµατα οµότιµων έχουν χρησιµοποιηθεί για να υποστηρίξουν µια ποικιλία υπηρεσιών διαδικτύου, όπως συστήµατα πολυδιανοµής (multicast) οµότιµων και υποδοµές ασφάλειας εφαρµογών που προσφέρουν προστασία από ιούς και επιθέσεις άρνησης υπηρεσίας (DoS attacks). Συστήµατα Βάσεων εδοµένων: Σηµαντική προσπάθεια έχει γίνει για το σχεδιασµό κατανεµηµένων βάσεων δεδοµένων βασισµένων σε υποδοµές οµότιµων κόµβων. Στο LRM (Τοπικό Σχεσιακό Μοντέλο) [BGK+02] το σύνολο των δεδοµένων είναι αποθηκευµένα σε ένα δίκτυο οµότιµων που αποτελείται από ασυνεπείς τοπικές σχεσιακές βάσεις διασυνδεδεµένες µε σύνολα κανόνων µετάφρασης και σηµασιολογικών εξαρτήσεων µεταξύ τους. Το PIER [HHL+03] είναι µια κλιµακούµενη κατανεµηµένη µηχανή ερωτηµάτων χτισµένη πάνω από ένα δίκτυο οµότιµων, που επιτρέπει να αποτιµώνται σχεσιακά ερωτήµατα δια µέσου χιλιάδων υπολογιστών. Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι το σύστηµα Piazza, για το οποίο γίνεται αναλυτική παρουσίαση στο κεφάλαιο 3. ιανοµή περιεχοµένου: Τα περισσότερα από τα τρέχοντα δίκτυα οµότιµων υπάγονται σε αυτή την κατηγορία, η οποία περιλαµβάνει συστήµατα και υποδοµές σχεδιασµένα για την ανταλλαγή ψηφιακών µέσων και άλλων ειδών δεδοµένων µεταξύ των χρηστών. Τα δίκτυα οµότιµων κόµβων διανοµής περιεχοµένου κυµαίνονται από απλές εφαρµογές άµεσης ανταλλαγής αρχείων µέχρι πιο περίπλοκα συστήµατα που δηµιουργούν ένα µέσο κατανεµηµένης αποθήκευσης για ασφαλή και αποδοτική έκδοση, οργάνωση, αναζήτηση, ανανέωση και ανάκτηση δεδοµένων. Μερικά από αυτά είναι τα: Napster, Gnutella, Kazaa, Freenet, Chord, Groove. Κατηγοριοποίηση µε βάση την κεντροποίηση του επικαλύπτοντος δικτύου Παρόλο που στην πιο αγνή τους µορφή τα επικαλύπτοντα δίκτυα οµότιµων πρέπει να είναι πλήρως αποκεντρωµένα, πρακτικά αυτό δε συµβαίνει πάντα, για διάφορους λόγους, όπως είναι η οργάνωση και η απόδοση του συστήµατος. ιακρίνουµε τρεις βασικές κατηγορίες που αφορούν στο βαθµό κεντροποίησης (centralization). Πλήρως αποκεντρωµένες ( αγνές ) αρχιτεκτονικές: Όλοι οι κόµβοι του δικτύου εκτελούν ακριβώς τις ίδιες εργασίες, δρώντας τόσο ως πελάτες όσο και ως εξυπηρετητές, χωρίς να υπάρχει κεντρικός συντονισµός των δραστηριοτήτων. Εν µέρει κεντροποιηµένες αρχιτεκτονικές: Η βάση είναι η ίδια µε τα πλήρως αποκεντρωµένα συστήµατα. Εντούτοις, ορισµένοι κόµβοι παίζουν ένα σηµαντικότερο ρόλο δρώντας ταυτόχρονα ως τοπικά κεντρικά ευρετήρια για τα αρχεία που διαµοιράζονται στους τοπικούς κόµβους. Ο τρόπος µε τον οποίο αυτοί οι

29 2.1 Δίκτυα Ομότιμων Κόμβων 11 υπερ-κόµβοι επιφορτίζονται µε αυτό το ρόλο από το δίκτυο ποικίλει µεταξύ των διαφόρων συστηµάτων. Είναι σηµαντικό, όµως, να αναφερθεί ότι αυτοί οι κόµβοι δεν αποτελούν µοναδικά σηµεία αποτυχίας για το σύστηµα, αφού το δίκτυο ορίζει τους υπερ-κόµβους δυναµικά. Έτσι, αν κάποιος τεθεί εκτός λειτουργίας, αντικαθίσταται από κάποιον άλλο. Υβριδικές αποκεντρωµένες αρχιτεκτονικές: Σε αυτά τα συστήµατα, υπάρχει ένας κεντρικός εξυπηρετητής που διευκολύνει την αλληλεπίδραση µεταξύ των κόµβων, διατηρώντας καταλόγους από µεταδεδοµένα που περιγράφουν τα διαµοιραζόµενα αρχεία του συστήµατος. Αν και η από-άκρο-σε-άκρο αλληλεπίδραση και ανταλλαγή αρχείων µπορεί να γίνει απευθείας ανάµεσα σε δύο κόµβους, ο κεντρικός εξυπηρετητής διευκολύνει τη δραστηριότητα εκτελώντας τις αναζητήσεις και αναγνωρίζοντας τους κόµβους στους οποίους είναι αποθηκευµένα τα απαιτούµενα αρχεία. Προφανώς, σε αυτά τα συστήµατα υπάρχει σηµείο µοναδικής αποτυχίας (ο εξυπηρετητής). Το γεγονός αυτό κάνει τα συστήµατα αυτά µη κλιµακούµενα (ο εξυπηρετητής υπερφορτώνεται) και ευάλωτα σε τεχνικές βλάβες ή κακόβουλες επιθέσεις. Κατηγοριοποίηση µε βάση τη δοµή του δικτύου Όσον αφορά στη δοµή, ενδιαφερόµαστε για το αν το επικαλύπτον δίκτυο δηµιουργείται µη ντετερµινιστικά καθώς οι κόµβοι και το περιεχόµενο προστίθεται στο δίκτυο ή αν η δηµιουργία του βασίζεται σε συγκεκριµένους κανόνες. ιακρίνουµε τρεις κατηγορίες. Αδόµητα δίκτυα: Η τοποθέτηση του περιεχοµένου (των αρχείων) είναι εντελώς ασυσχέτιστη µε το τοπολογία του επικαλύπτοντος δικτύου. Οι µηχανισµοί αναζήτησης σε ένα αδόµητο δίκτυο κυµαίνονται από εξαντλητικές (brute force) τεχνικές, όπως είναι η πληµµύρα του δικτύου µε ερωτήµατα που προωθούνται µε ένα τρόπο πρώτα-σε-βάθος (depth-first) ή πρώτα-σε-πλάτος (breadth-first) µέχρις ότου εντοπιστούν τα επιθυµητά δεδοµένα, µέχρι πιο πολύπλοκες και δεσµεύουσες πόρους τεχνικές, όπως η χρήση τυχαίων δρόµων ή ευρετηρίων δροµολόγησης. Οι µηχανισµοί αναζήτησης στα αδόµητα δίκτυα έχουν αναµενόµενες επιπλοκές, κυρίως όσον αφορά σε θέµατα διαθεσιµότητας, κλιµάκωσης και µονιµότητας. Τα αδόµητα συστήµατα είναι γενικά κατάλληλα για να δεχτούν προσωρινές οµάδες κόµβων. Μερικά αντιπροσωπευτικά παραδείγµατα αδόµητων συστηµάτων είναι τα Napster, Publius, Gnutella, Kazaa και Edutella. οµηµένα δίκτυα: Προέκυψαν κυρίως στην προσπάθεια να αντιµετωπιστούν τα θέµατα κλιµάκωσης τα οποία αντιµετώπισαν τα αδόµητα συστήµατα. Στα δοµηµένα δίκτυα, η τοπολογία του επικαλύπτοντος δικτύου είναι άµεσα ελεγχόµενη και τα

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:

ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΤΙΤΛΟΣ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ: Υπολογιστικά Συστήµατα & Τεχνολογίες Πληροφορικής ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Γιώργος Γιαννόπουλος, διδακτορικός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: Γιαννόπουλος Γεώργιος ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Καθ. Ι. Βασιλείου ΒΟΗΘΟΙ: Α. ηµητρίου, Θ. αλαµάγκας Γενικά Οι µηχανές αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας

ΜΑΘΗΜΑ 6. Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων. Το RDF Το Warwick Framework. Ιόνιο Πανεπιστήµιο - Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας ΜΑΘΗΜΑ 6 195 Σχήµατα ιαλειτουργικότητας Μεταδεδοµένων Το RDF Το Warwick Framework 196 1 Resource Data Framework RDF Τα πολλαπλά και πολλαπλής προέλευσης σχήµατα παραγωγής δηµιουργούν την ανάγκη δηµιουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Aναπαράσταση Γνώσης στο Σημασιολογικό Ιστό

Aναπαράσταση Γνώσης στο Σημασιολογικό Ιστό Aναπαράσταση Γνώσης στο Σημασιολογικό Ιστό Οι γλώσσες RDF(S) και OWL Γ. Στάμου Περιγραφή Μεταδεδομένων με την RDF Η RDF χρησιμοποιείται για την απλή περιγραφή πόρων (resources) του διαδικτύου o Περιγράφει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο RDF. Το Resource Description Framework (RDF) Σταύρος Πολυβίου

Εισαγωγή στο RDF. Το Resource Description Framework (RDF) Σταύρος Πολυβίου Εισαγωγή στο RDF Σταύρος Πολυβίου Το Resource Description Framework (RDF) RDF: µία γλώσσα περιγραφής πληροφοριών (metadata) που αφορούν πόρους (resources) στο world wide web. Παραδείγµατα: ο τίτλος, ο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κατάλογος εικόνων 13. Πρόλογος 15. 1 Το όραμα του Σημασιολογικού Ιστού 19

Περιεχόμενα. Κατάλογος εικόνων 13. Πρόλογος 15. 1 Το όραμα του Σημασιολογικού Ιστού 19 Περιεχόμενα Κατάλογος εικόνων 13 Πρόλογος 15 1 Το όραμα του Σημασιολογικού Ιστού 19 1.1 Ο σημερινός Ιστός 19 1.2 Από το σημερινό Ιστό στο Σημασιολογικό Ιστό: παραδείγματα 22 1.3 Τεχνολογίες Σημασιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής

Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο. Η Ανάλυση και ο Σχεδιασµός στην Ενοποιηµένη ιαδικασία. ρ. Πάνος Φιτσιλής 1 Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήµιο Η και ο στην Ενοποιηµένη ιαδικασία ρ. Πάνος Φιτσιλής Περιεχόµενα Γενικές αρχές ανάλυσης και σχεδιασµού Τα βήµατα της ανάλυσης και του σχεδιασµού Συµπεράσµατα 2 3 Η ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας

Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας Σχεδιασµός Ανάπτυξη Οντολογίας ΈλεναΜάντζαρη, Γλωσσολόγος, Ms.C. ΙΑΤΡΟΛΕΞΗ: Ανάπτυξη Υποδοµής Γλωσσικής Τεχνολογίας για το Βιοϊατρικό Τοµέα Τι είναι η οντολογία; Μιαοντολογίαείναιέναλεξικόόρωνπου διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών

Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών Σημασιολογική Ολοκλήρωση Δεδομένων με τη χρήση Οντολογιών Λίνα Μπουντούρη - Μανόλης Γεργατσούλης Ιόνιο Πανεπιστήμιο 15ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών Διαδίκτυο και Επίπεδα ετερογένειας δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό

Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αναπαράσταση Γνώσης και Αναζήτηση στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) (alexv@aegean.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας Τµήµα Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 6: RDF Schema (RDFS) Μ.Στεφανιδάκης 21-3-2016. Τι μπορούμε να εκφράσουμε με την RDF; Δηλώσεις σε μορφή τριάδων (s,p,o) Χωρίς οποιαδήποτε έννοια δομής... Παράδειγμα:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ.

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής Περιεχόµενα Κατηγορίες Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων ιοίκησης Υποστήριξης Αποφάσεων Έµπειρα Συστήµατα Ατόµων και Οµάδων Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Ορισµός Φάσεις Χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112

Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Σχολή Προγραµµατιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών (ΣΠΗΥ) Τµήµα Προγραµµατιστών Σειρά 112 Πλωτάρχης Γ. ΚΑΤΣΗΣ ΠΝ Γιατί χρησιµοποιούµε δίκτυα? Δίκτυο Σύνολο Η/Υ και συσκευών Συνδεδεµένα µε κάποιο µέσο Stand-alone

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση

ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση ΘΕΜΑ 1 Τεχνικές Εξαγωγής Συµφράσεων από εδοµένα Κειµένου και Πειραµατική Αξιολόγηση Οι συµφράσεις είναι ακολουθίες όρων οι οποίοι συνεµφανίζονται σε κείµενο µε µεγαλύτερη συχνότητα από εκείνη της εµφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Τεχνική Ανίχνευσης του ICMP Echo Spoofing Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 98 ΜΕΡΟΣ Α: Έλεγχος του Icmp Echo Reply Πακέτου 103 A.1. Ανίχνευση του spoofed Icmp Echo Request Πακέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Οντολογικής Γνώσης για Τεκμηρίωση Οπτικοακουστικού Περιεχομένου ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Ανάπτυξη Οντολογικής Γνώσης για Τεκμηρίωση Οπτικοακουστικού Περιεχομένου ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Ανάπτυξη Οντολογικής Γνώσης για Τεκμηρίωση Οπτικοακουστικού Περιεχομένου

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 8: Εισαγωγή στη SPARQL Βασική Χρήση Μ.Στεφανιδάκης 3-5-2015. Η γλώσσα ερωτημάτων SPARQL Ερωτήσεις (και ενημερώσεις) σε σετ δεδομένων RDF Και σε δεδομένα άλλης μορφής

Διαβάστε περισσότερα

P2P αρχιτεκτονικές. για Υλοποίηση Επιχειρησιακών Μοντέλων για Η- Εμπόριο. S3 Laboratory - Τεχνολογία Ηλεκτρονικού Εμπορίου

P2P αρχιτεκτονικές. για Υλοποίηση Επιχειρησιακών Μοντέλων για Η- Εμπόριο. S3 Laboratory - Τεχνολογία Ηλεκτρονικού Εμπορίου P2P αρχιτεκτονικές για Υλοποίηση Επιχειρησιακών Μοντέλων για Η- Εμπόριο P2P αρχιτεκτονική P2P δικτύωση: νέα μορφή προγραμματισμού κατανεμημένων εφαρμογών P2P δίκτυα: διαθέτουν κόμβους που αλληλεπιδρούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Σημασιολογική Συσταδοποίηση Αντικειμένων Με Χρήση Οντολογικών Περιγραφών.

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη στη ιαχείριση Γνώσης

Υποστήριξη στη ιαχείριση Γνώσης Υποστήριξη στη ιαχείριση Γνώσης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση ενότητας Γνώση και

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ

Γενικές Αρχές. Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ Τεχνολογία ικτύων Επικοινωνιών ΙΙ 7.1.1. Γενικές Αρχές 1. Τι ονοµάζεται επικοινωνιακό υποδίκτυο και ποιο είναι το έργο του; Το σύνολο όλων των ενδιάµεσων κόµβων που εξασφαλίζουν την επικοινωνία µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον

Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον Μεταδεδομένα στο Ψηφιακό περιβάλλον Μονάδα Αριστείας Ανοικτού Λογισμικού - Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Ψηφιακό Τεκμήριο Οτιδήποτε υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή και μπορεί να προσπελαστεί μέσω υπολογιστή Μεταδεδομένα

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις εδοµένων. Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Βάσεις εδοµένων. Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αγρονόµων Τοπογράφων Μηχανικών Βάσεις εδοµένων Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης v.vescoukis@cs.ntua.gr ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Συστήµατα ιαχείρισης Βάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση Οντολογιών Σε Σχήµατα Σχεσιακών Βάσεων εδοµένων Με Σκοπό Την Ανάκτηση εδοµένων Σηµασιολογικού Περιεχοµένου ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Απεικόνιση Οντολογιών Σε Σχήµατα Σχεσιακών Βάσεων εδοµένων Με Σκοπό Την Ανάκτηση εδοµένων Σηµασιολογικού Περιεχοµένου ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Απεικόνιση Οντολογιών Σε Σχήµατα Σχεσιακών Βάσεων εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd)

...στις µέρες µας, όσο ποτέ άλλοτε, οι χώρες καταναλώνουν χρόνο και χρήµα στη µέτρηση της απόδοσης του δηµόσιου τοµέα...(oecd) Κατηγορία Καλύτερης Εφαρµογής 4-delta: ηµιουργία & ιαχείριση ιαδικασιών Αξιολόγησης στο ηµόσιο τοµέα Χονδρογιάννης Θεόδωρος Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Αλεξόπουλος Χαράλαµπος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

7.6 ιευθυνσιοδότηση. Ερωτήσεις

7.6 ιευθυνσιοδότηση. Ερωτήσεις 7.6 ιευθυνσιοδότηση Ερωτήσεις 1. Να εξηγήσετε τους όρους διεύθυνση, όνοµα και διαδροµή στην τεχνολογία TCP/IP και να εξηγήσετε πώς σχετίζονται αυτοί µεταξύ τους. 2. Τι είναι η φυσική διεύθυνση ή διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομένων. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα

Βάσεις Δεδομένων. Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Βάσεις Δεδομένων Τ.Ε.Ι. Ιονίων Νήσων Σχολή Διοίκησης και Οικονομίας - Λευκάδα Στέργιος Παλαμάς, Υλικό Μαθήματος «Βάσεις Δεδομένων», 2015-2016 Κεφάλαιο 2: Περιβάλλον Βάσεων Δεδομένων Μοντέλα Δεδομένων 2.1

Διαβάστε περισσότερα

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών 1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών Τα Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση καταχωρήσεων βιβλιοθηκών. Τα περιεχόμενα των βιβλιοθηκών αυτών είναι έντυπα έγγραφα, όπως βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα

ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστηµών Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών ιαµοιρασµός και ιαχείριση Σχεσιακών εδοµένων σε Οµότιµα ίκτυα Νικόλαος ηµόκας Μεταπτυχιακή Εργασία Ηράκλειο Κρήτης,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού

Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΜΑΤΙΚΗΣ Ανάλυση Απαιτήσεων Απαιτήσεις Λογισµικού Μάρα Νικολαϊδου Δραστηριότητες Διαδικασιών Παραγωγής Λογισµικού Καθορισµός απαιτήσεων και εξαγωγή προδιαγραφών

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Η έννοια πρόβληµα Ανάλυση προβλήµατος Με τον όρο πρόβληµα εννοούµε µια κατάσταση η οποία χρήζει αντιµετώπισης, απαιτεί λύση, η δε λύση της δεν είναι γνωστή ούτε προφανής. Μερικά προβλήµατα είναι τα εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Γνώσης σε Ενδοεπιχειρισιακά ίκτυα και το ιαδίκτυο (ΗΥ-566)

ιαχείριση Γνώσης σε Ενδοεπιχειρισιακά ίκτυα και το ιαδίκτυο (ΗΥ-566) ιαχείριση Γνώσης σε Ενδοεπιχειρισιακά ίκτυα και το ιαδίκτυο (ΗΥ-566) Άσκηση 3 - Αναφορά "Κατασκευή Οντολογίας σε DAML+OIL για την Περιγραφή του Παραδείγµατος που εκφράστηκε σε RDFS στην Άσκηση 2" Γιαννακόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική του πληροφοριακού συστήµατος Cardisoft Γραµµατεία 2003 ιαχείριση Προσωπικού

Αρχιτεκτονική του πληροφοριακού συστήµατος Cardisoft Γραµµατεία 2003 ιαχείριση Προσωπικού Αρχιτεκτονική του πληροφοριακού συστήµατος Cardisoft Γραµµατεία 2003 ιαχείριση Προσωπικού Γενικά Η αρχιτεκτονική ανάπτυξης τους πληροφοριακού συστήµατος Γραµµατεία 2000 υποσύστηµα διαχείρισης προσωπικού

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 1: Σημασιολογία και Μεταδεδομένα Μ.Στεφανιδάκης 5-2-2016. Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα.

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls. Χάρης Μανιφάβας

Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls. Χάρης Μανιφάβας Δίκτυα Υπολογιστών Firewalls Χάρης Μανιφάβας 1 Επικοινωνία Βασίζεται στη μεταβίβαση μηνυμάτων (λόγω απουσίας διαμοιραζόμενης μνήμης) Απαιτείται συμφωνία φόρμας μηνυμάτων Πρότυπο Στόχος τυποποίησης = Συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol)

ίκτυα - Internet Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer Protocol) Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Κέρκυρα ίκτυα - Internet 2 Υπηρεσίες Internet O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) ΜηχανέςΑναζήτησηςστοWeb Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία

Διαβάστε περισσότερα

Κατανεμημένα Συστήματα: Θεωρία και Προγραμματισμός. Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής

Κατανεμημένα Συστήματα: Θεωρία και Προγραμματισμός. Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Κατανεμημένα Συστήματα: Θεωρία και Προγραμματισμός Ενότητα # 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γεώργιος Ξυλωμένος Τμήμα: Πληροφορικής Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές ταξινόµησης αποτελεσµάτων µηχανών αναζήτησης µε βάση την ιστορία του χρήστη

Τεχνικές ταξινόµησης αποτελεσµάτων µηχανών αναζήτησης µε βάση την ιστορία του χρήστη Τεχνικές ταξινόµησης αποτελεσµάτων µηχανών αναζήτησης µε βάση την ιστορία του χρήστη Όνοµα: Νικολαΐδης Αντώνιος Επιβλέπων: Τ. Σελλής Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Συνεπιβλέποντες: Θ. αλαµάγκας, Γ. Γιαννόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Β ΣΕ Ε Σ Ι ΟΜΕΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Β ΣΕ Ε Σ Ι ΟΜΕΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Βασικές Έννοιες - εδοµένα { Νίκος, Μιχάλης, Μαρία, Θάλασσα, Αυτοκίνητο }, αριθµοί, π.χ. {1, 2, 3, 5, 78}, συµβολοσειρές (strings) π.χ. { Κώστας, 5621, ΤΡ 882, 6&5 #1, +

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα

Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών; Αρχιτεκτονική επιπέδων πρωτοκόλλων. Δικτυακά πρωτόκολλα Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Εναλλακτικές Τεχνικές Εντοπισµού Θέσης Όνοµα: Κατερίνα Σπόντου Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο της διπλωµατικής Ο εντοπισµός

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις εδοµένων. Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΚΛΑΣΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Βάσεις εδοµένων. Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΚΛΑΣΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αγρονόµων Τοπογράφων Μηχανικών Βάσεις εδοµένων Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης v.vescoukis@cs.ntua.gr ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΚΛΑΣΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ Βάσεις εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα διπλωματικών εργασιών σε. Συστοιχίες παράλληλης εξυηρέτησης εφαρμογών Διαδικτύου

Θέματα διπλωματικών εργασιών σε. Συστοιχίες παράλληλης εξυηρέτησης εφαρμογών Διαδικτύου Θέματα διπλωματικών εργασιών σε συστοιχίες παράλληλης εξυπηρέτησης εφαρμογών Διαδικτύου Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Τεχνολογίας Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

«Ανάπτυξη μηχανής παραγωγής φυσικής γλώσσας για οντολογίες OWL»

«Ανάπτυξη μηχανής παραγωγής φυσικής γλώσσας για οντολογίες OWL» «Ανάπτυξη μηχανής παραγωγής φυσικής γλώσσας για οντολογίες OWL» Διπλωματική εργασία ΜΠΣ «Επιστήμη Υπολογιστών» Γαλάνης Δημήτριος Επιβλέπων: Ι. Ανδρουτσόπουλος Δεύτερος Αξιολογητής: Π. Κωνσταντόπουλος Παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή Διατριβή

Μεταπτυχιακή Διατριβή Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Πληροφορικής Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Πληροφορική» Μεταπτυχιακή Διατριβή Τίτλος Διατριβής Υπηρεσία Αυτόματης Ανάκτησης Συνδεδεμένης Δομής Θεματικών Επικεφαλίδων μέσω

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητική προσέγγιση του Σημασιολογικού Ιστού στο χώρο της πολιτισμικής πληροφορίας: μία πρότυπη εφαρμογή στη βιβλιοθηκονομία

Θεωρητική προσέγγιση του Σημασιολογικού Ιστού στο χώρο της πολιτισμικής πληροφορίας: μία πρότυπη εφαρμογή στη βιβλιοθηκονομία Θεωρητική προσέγγιση του Σημασιολογικού Ιστού στο χώρο της πολιτισμικής πληροφορίας: μία πρότυπη εφαρμογή στη βιβλιοθηκονομία Σοφία Ζαπουνίδου, Αρχειονόμος Βιβλιοθηκονόμος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06

Τεχνολογικά Επιτεύγµατα. Πλεονεκτήµατα. Ορισµός Κατανεµηµένου Συστήµατος. Μειονεκτήµατα. E-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ 6. Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Τεχνολογικά Επιτεύγµατα Ε-03: Λειτουργικά Συστήµατα ΙΙ Εαρινό Εξάµηνο 2005-06 Ανάπτυξη ισχυρών µικροεπεξεργαστών ηµιουργία τοπικών δικτύων υψηλών ταχυτήτων «Εισαγωγή στα Κατανεµηµένα Λειτουργικά Συστήµατα»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ Γ.Τ.Π

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ Γ.Τ.Π ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ Ε.Α.Π. Γ.Τ.Π. 61 2008 Τσιγώνιας Αντώνης 14/12/2008 Εισαγωγή Το ιαδίκτυο και ο Παγκόσµιος Ιστός ήταν µια επανάσταση για την τεχνολογία της πληροφόρησης

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Groupware. Λογισμικό Συνεργασίας Ομάδων (Groupware) Λογισμικό Groupware. Υπάρχουν διάφορα είδη groupware ανάλογα με το αν οι χρήστες εργάζονται:

Είδη Groupware. Λογισμικό Συνεργασίας Ομάδων (Groupware) Λογισμικό Groupware. Υπάρχουν διάφορα είδη groupware ανάλογα με το αν οι χρήστες εργάζονται: Μάθημα 10 Συστήματα Διάχυσης και Διαχείρισης Γνώσης Chapter 10 Knowledge Transfer In The E-world Chapter 13 Knowledge Management Tools and Knowledge Portals Συστήματα Διάχυσης και Διαχείρισης Γνώσης Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Προδιαγραφές ιαλειτουργικότητας

Τεχνικές Προδιαγραφές ιαλειτουργικότητας ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΕΙΓΜΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000-2006 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «Κοινωνία της Πληροφορίας» http://www.infosociety.gr Μάιος 2003 Τεχνικές Προδιαγραφές ιαλειτουργικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ

Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ Ομότιμα συστήματα p2p systems ΠΡΙΝΕΑ ΜΑΡΙΑ 10 ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΕΡΙΛΗΨΗ P2P Εναλλακτική λύση των παραδοσιακών συστημάτων κεντρικών Η/Υ Κυριότερα συστήματα:napster κ Gnutella Μελέτη μέτρησης συστημάτων (μέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΧΕ ΙΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ web εφαρµογής - ηλεκτρονικού κατατήµατος για έξυπνα κινητά

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΧΕ ΙΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ web εφαρµογής - ηλεκτρονικού κατατήµατος για έξυπνα κινητά ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΧΕ ΙΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ web εφαρµογής - ηλεκτρονικού κατατήµατος για έξυπνα κινητά Για την STUDIO KOSTA BODA ILLUM Χανίων Πέµπτη, 9 Φεβρουαρίου 2012 Για την εταιρεία ACTS : Παπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10. Υπηρεσίες και εφαρμογές Διαδικτύου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Υπηρεσίες και εφαρμογές Διαδικτύου. Α Γενικού Λυκείου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10. Υπηρεσίες και εφαρμογές Διαδικτύου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Υπηρεσίες και εφαρμογές Διαδικτύου. Α Γενικού Λυκείου Α Γενικού Λυκείου 87 Διδακτικές ενότητες 10.1 Υπηρεσίες Διαδικτύου 10.2 Ο παγκόσμιος ιστός, υπηρεσίες και εφαρμογές Διαδικτύου Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να μπορούν να διακρίνουν

Διαβάστε περισσότερα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα

ίκτυα υπολογιστών Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα Στόχοι κεφαλαίου ίκτυα υπολογιστών (Κεφαλαιο 15 στο βιβλιο) Περιγραφή των κύριων θεµάτων σχετικά µε τα δίκτυα υπολογιστών Αναφορά στα διάφορα είδη δικτύων Περιγραφή των διαφόρων τοπολογιών των τοπικών

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας

Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Περίληψη ιπλωµατικής Εργασίας Θέµα: Πρότυπη Εφαρµογή ιαλειτουργικότητας για Φορητές Συσκευές Όνοµα: Κωνσταντίνος Χρηστίδης Επιβλέπων: Ιωάννης Βασιλείου Συν-επιβλέπων: Σπύρος Αθανασίου 1. Αντικείµενο Αντικείµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΗΥ562 Προχωρημένα Θέματα Βάσεων Δεδομένων Efficient Query Evaluation over Temporally Correlated Probabilistic Streams

ΗΥ562 Προχωρημένα Θέματα Βάσεων Δεδομένων Efficient Query Evaluation over Temporally Correlated Probabilistic Streams ΗΥ562 Προχωρημένα Θέματα Βάσεων Δεδομένων Efficient Query Evaluation over Temporally Correlated Probabilistic Streams Αλέκα Σεληνιωτάκη Ηράκλειο, 26/06/12 aseliniotaki@csd.uoc.gr ΑΜ: 703 1. Περίληψη Συνεισφοράς

Διαβάστε περισσότερα

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η / Δ Ι Π Λ Ω Μ ΑΤ Ι Κ Η Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η / Δ Ι Π Λ Ω Μ ΑΤ Ι Κ Η Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Ε Ι Ο Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Θ Ε Σ Σ Α Λ Ο Ν Ι Κ Η Σ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η / Δ Ι Π Λ Ω Μ ΑΤ Ι Κ Η Ε Ρ ΓΑ Σ Ι Α ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΔΙΑΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

7.9 ροµολόγηση. Ερωτήσεις

7.9 ροµολόγηση. Ερωτήσεις 7.9 ροµολόγηση Ερωτήσεις 1. Να δώσετε τον ορισµό της δροµολόγησης; 2. Από τι εξαρτάται η χρονική στιγµή στην οποία λαµβάνονται οι αποφάσεις δροµολόγησης; Να αναφέρετε ποια είναι αυτή στην περίπτωση των

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Πληροφορίας

Ανάκτηση Πληροφορίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Ανάκτηση Πληροφορίας Διδάσκων: Φοίβος Μυλωνάς fmylonas@ionio.gr Διάλεξη #02 Ιστορική αναδρομή Σχετικές επιστημονικές περιοχές 1 Άδεια χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

7.2 Τεχνολογία TCP/IP

7.2 Τεχνολογία TCP/IP 7.2 Τεχνολογία TCP/IP Ερωτήσεις 1. Πώς χρησιµοποιείται σήµερα ο όρος TCP/IP; ε ποια πρωτόκολλα αναφέρεται και γιατί έχει επικρατήσει αυτή η ονοµασία; 2. Ποια ανάγκη οδήγησε στην επικράτηση της τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ...

ΜΕΡΟΣ Ι: ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι: ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ...1 1. Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ...3 Κατηγορίες των Γεωγραφικών εδοµένων...3 Γεωγραφικές οντότητες...3 ιαστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο)

Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15. Δίκτυα υπολογιστών. (και το Διαδίκτυο) Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Πληροφορικής Εισαγωγή στην Επιστήμη των Υπολογιστών 2014-15 Δίκτυα υπολογιστών (και το Διαδίκτυο) http://di.ionio.gr/~mistral/tp/csintro/ Μ.Στεφανιδάκης Τι είναι ένα δίκτυο υπολογιστών;

Διαβάστε περισσότερα

Linked Data for the Masses: Η προσέγγιση και το λογισμικό

Linked Data for the Masses: Η προσέγγιση και το λογισμικό Linked Data for the Masses: Η προσέγγιση και το λογισμικό Γιώργος Αναδιώτης, Πάνος Ανδριόπουλος, Πάνος Αλεξόπουλος, ημήτρης Βεκρής, Αριστοτέλης Ζωσάκης IMC Technologies S.A. 15/05/2010 Linked Data for

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας

Ιόνιο Πανεπιστήμιο - Τμήμα Αρχειονομίας - Βιβλιοθηκονομίας Μεταδεδομένα για Ψηφιακές Βιβλιοθήκες Γ. Δ. Μπώκος Μεταδεδομένα: Ο όρος Μεταδεδομένα: «Δεδομένα σχετικά με Δεδομένα» Αναλυτικότερα: «Το σύνολο όσων θα μπορούσε να πει κανείς για ένα πληροφοριακό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος εδοµένα οµές δεδοµένων και αλγόριθµοι Τα δεδοµένα είναι ακατέργαστα γεγονότα. Η συλλογή των ακατέργαστων δεδοµένων και ο συσχετισµός τους δίνει ως αποτέλεσµα την πληροφορία. Η µέτρηση, η κωδικοποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών

Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών 1 Αλγόριθµοι δροµολόγησης µε µέσα µαζικής µεταφοράς στο µεταφορικό δίκτυο των Αθηνών ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ της Κωτσογιάννη Μαριάννας Περίληψη 1. Αντικείµενο- Σκοπός Αντικείµενο της διπλωµατικής αυτής εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ηυιοθέτησητης τεχνολογίαςκαι αρχιτεκτονικής TCP/IP δεν έρχεται σε σύγκρουσηµε το µοντέλο του OSI και αυτό γιατί και τα δυο συστήµατααναπτύχθηκαν συγχρόνως. Παρόλα αυτά, υπάρχουν ορισµένες ουσιώδεις διαφορές

Διαβάστε περισσότερα

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας. Υπηρεσίες Internet. ίκτυα Η/Υ. Επίπεδο Εφαρµογής. Ενότητα θ

Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας. Υπηρεσίες Internet. ίκτυα Η/Υ. Επίπεδο Εφαρµογής. Ενότητα θ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας - Βιβλιοθηκονοµίας Υπηρεσίες Internet ίκτυα Η/Υ Επίπεδο Εφαρµογής O Παγκόσµιος Ιστός (World Wide Web) Ηλεκτρονική Αλληλογραφία (E-mail) Υπηρεσία FTP (File Transfer

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική Ομοιογένεια

Εννοιολογική Ομοιογένεια Ιόνιο Πανεπιστήμιο Τμήμα Αρχειονομίας Βιβλιοθηκονομίας Εργαστήριο Ψηφιακών Βιβλιοθηκών και Ηλεκτρονικής Δημοσίευσης Εννοιολογική Ομοιογένεια Αξιοποίηση Ταξινομικών Συστημάτων Γεωργία Προκοπιάδου, Διονύσης

Διαβάστε περισσότερα

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος

Επιµέλεια Θοδωρής Πιερράτος Εισαγωγή στον προγραµµατισµό Η έννοια του προγράµµατος Ο προγραµµατισµός ασχολείται µε τη δηµιουργία του προγράµµατος, δηλαδή του συνόλου εντολών που πρέπει να δοθούν στον υπολογιστή ώστε να υλοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οιμηχανέςαναζήτησηςτουinternet αναπτύχθηκαν για να κάνουν αναζήτηση πληροφοριών σε πολλαπλές τοποθεσίες ιστού.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οιμηχανέςαναζήτησηςτουinternet αναπτύχθηκαν για να κάνουν αναζήτηση πληροφοριών σε πολλαπλές τοποθεσίες ιστού. Τζίτζικας Αγαπητός Τζίτζικας Αγαπητός Σε παγκόσμιο επίπεδο, οιμηχανέςαναζήτησηςτουinternet αναπτύχθηκαν για να κάνουν αναζήτηση πληροφοριών σε πολλαπλές τοποθεσίες ιστού. Δυστυχώς, αυτές οι μηχανές αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ

ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ ιαδίκτυα & Ενδοδίκτυα Η/Υ (Kεφ. 10) ΡΟΜΟΛΟΓΗΣΗ Χαρακτηριστικά Στρατηγικές ροµολόγησης Παραδείγµατα Βιβλίο Μαθήµατος: Επικοινωνίες Υπολογιστών & εδοµένων, William Stallings, 6/e, 2000. ΕΥ - κεφ.10 (2/3)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 003.1 - Επιστήµη της Πληροφορικής και Πληροφοριακά Συστήµατα Ακαδηµαϊκό έτος 2010 2011, Χειµερινό εξάµηνο Τελική Εξέταση: Σάββατο - 04/12/10, Ώρα: 08:30-11:30,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ. 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή. Θα παρουσιαστεί µε τρόπο απλό και κατανοητό,

Α ΤΑΞΗ. 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή. Θα παρουσιαστεί µε τρόπο απλό και κατανοητό, 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή 1. εδοµένα, Πληροφορίες και Υπολογιστές 2. Πώς φτάσαµε στους σηµερινούς υπολογιστές 3. Το υλικό ενός υπολογιστικού συστήµατος 4. Το λογισµικό ενός υπολογιστικού συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

7.8 Σύστηµα ονοµάτων περιοχών (Domain Name System, DNS)

7.8 Σύστηµα ονοµάτων περιοχών (Domain Name System, DNS) 7.8 ύστηµα ονοµάτων περιοχών (Domain Name System, DNS) Ερωτήσεις 1. Γιατί χρησιµοποιούµε συµβολικά ονόµατα αντί για τις διευθύνσεις; 2. ε τι αναφέρονται το όνοµα και η διεύθυνση ενός υπολογιστή; Πώς και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Κύκλος Ζωής Εφαρμογών ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Εφαρμογές Πληροφορικής. Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών 44 Διδακτικές ενότητες 5.1 Πρόβλημα και υπολογιστής 5.2 Ανάπτυξη εφαρμογών Διδακτικοί στόχοι Σκοπός του κεφαλαίου είναι οι μαθητές να κατανοήσουν τα βήματα που ακολουθούνται κατά την ανάπτυξη μιας εφαρμογής.

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Ατομικής Διπλωματικής Εργασίας - DRAFT Ακαδημαϊκό Έτος 2015/2016. Γεωργία Καπιτσάκη (Λέκτορας)

Θέματα Ατομικής Διπλωματικής Εργασίας - DRAFT Ακαδημαϊκό Έτος 2015/2016. Γεωργία Καπιτσάκη (Λέκτορας) Θέματα Ατομικής Διπλωματικής Εργασίας - DRAFT Ακαδημαϊκό Έτος 2015/2016 Γεωργία Καπιτσάκη (Λέκτορας) ΠΕΡΙΟΧΗ Α: ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΜΕ ΑΙΣΘΗΤΗΡΕΣ ΓΙΑ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΣΥΓΚΕΙΜΕΝΟΥ Οι αισθητήρες μας δίνουν τη δυνατότητα συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

«Χρήση των μοντέλων OWL και OWL-S σε εφαρμογές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης»

«Χρήση των μοντέλων OWL και OWL-S σε εφαρμογές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης» Master in nformation Systems Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Διπλωματική Εργασία «Χρήση των μοντέλων OWL και OWL-S σε εφαρμογές ηλεκτρονικής διακυβέρνησης» 2008 Κουϊρουκίδης Νικόλαος mis0628@uom.gr 2 Tην αφιερώνω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παράδοση Ασκήσεων Κεφάλαιο 2 Ασκήσεις 3,6,8,9,15,22,24,26. Γεωργόπουλος Άλκης Α.Μ.: 39 Κοντογιώργης Αναστάσιος A.M.

ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παράδοση Ασκήσεων Κεφάλαιο 2 Ασκήσεις 3,6,8,9,15,22,24,26. Γεωργόπουλος Άλκης Α.Μ.: 39 Κοντογιώργης Αναστάσιος A.M. ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Παράδοση Ασκήσεων Κεφάλαιο 2 Ασκήσεις 3,6,8,9,15,22,24,26 Γεωργόπουλος Άλκης Α.Μ.: 39 Κοντογιώργης Αναστάσιος A.M.: 43 Άσκηση 3 Μια αξιόπιστη multicast υπηρεσία επιτρέπει σε έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Πρότυπο Σύστηµα Αποθήκευσης και ιαχείρισης Σχηµάτων RDFS ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

Σηµασιολογικό Ιστό. Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) Αιγαίου.

Σηµασιολογικό Ιστό. Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) Αιγαίου. Από τον Παγκόσµιο Ιστό στον Σηµασιολογικό Ιστό Αλέξανδρος Βαλαράκος (alexv@iit.demokritos.gr) Υποψήφιος ιδάκτορας, Τµήµατος Μηχανικών Υπολογιστικών και Πληροφοριακών Συστηµάτων. Παν/µίου Αιγαίου. Συνεργαζόµενος

Διαβάστε περισσότερα

Search and Replication in Unstructured Peer-to-Peer Networks

Search and Replication in Unstructured Peer-to-Peer Networks Search and Replication in Unstructured Peer-to-Peer Networks Presented in P2P Reading Group in 11/10/2004 Abstract: Τα µη-κεντρικοποιηµένα και µη-δοµηµένα Peer-to-Peer δίκτυα όπως το Gnutella είναι ελκυστικά

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση οντολογιών: μελέτη και εμβάθυνση στα βασικά προβλήματα που την αφορούν και παρουσίαση υπαρχουσών βιβλιοθηκών οντολογιών

Διαχείριση οντολογιών: μελέτη και εμβάθυνση στα βασικά προβλήματα που την αφορούν και παρουσίαση υπαρχουσών βιβλιοθηκών οντολογιών 15ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ Διαχείριση οντολογιών: μελέτη και εμβάθυνση στα βασικά προβλήματα που την αφορούν και παρουσίαση υπαρχουσών βιβλιοθηκών οντολογιών ΓΑΪΤΑΝΟΥ ΠΑΝΩΡΑΙΑ gaitanou@benaki.gr

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης

Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Συστήματα Πληροφοριών Διοίκησης Ενότητα 2: Γενική θεώρηση και κατάταξη συστημάτων πληροφοριών διοίκησης Διονύσιος Γιαννακόπουλος, Καθηγητής Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση

Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού. Βασικές αρχές Τεχνολογίας Λογισμικού, 8η αγγ. έκδοση Διαδικασίες παραγωγής λογισμικού Περιεχόμενα Παρουσίαση μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Περιγραφή τριών γενικών μοντέλων διεργασίας ανάπτυξης λογισμικού Γενική περιγραφή των διαδικασιών που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 ΕΙ Η, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ 7.1. Ανάπτυξη Προγράµµατος Τι είναι το Πρόγραµµα; Το Πρόγραµµα: Είναι ένα σύνολο εντολών για την εκτέλεση ορισµένων λειτουργιών από τον υπολογιστή.

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Δοµές Δεδοµένων και Αλγόριθµοι - Εισαγωγή

Δοµές Δεδοµένων και Αλγόριθµοι - Εισαγωγή Δοµές Δεδοµένων και Αλγόριθµοι - Εισαγωγή Στην ενότητα αυτή θα µελετηθούν τα εξής επιµέρους θέµατα: Εισαγωγή στις έννοιες Αλγόριθµοι και Πολυπλοκότητα, Οργάνωση Δεδοµένων και Δοµές Δεδοµένων Χρήσιµοι µαθηµατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ. Έννοιες-κλειδιά. Σύνοψη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ. Έννοιες-κλειδιά. Σύνοψη ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Σκοπός του κεφαλαίου είναι η εισαγωγή της έννοιας της διάταξης λογισμικού, ως αρχιτεκτονικής δόμησης των υπολογιστικών πόρων και της ανάθεσης σε αυτούς συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΙΚΟΝΙΚΗΣ ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΗΠΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΠΤΙΚΟΥ ΜΕΣΟΥ Δηµήτρης Δούνας

Διαβάστε περισσότερα

Παραδοτέο Π.2.1. Υπερχώρος και διαχείριση μοντέλων

Παραδοτέο Π.2.1. Υπερχώρος και διαχείριση μοντέλων Έργο: Τίτλος Υποέργου: «ΘΑΛΗΣ: Ενίσχυση της Διεπιστημονικής ή και Διιδρυματικής έρευνας και καινοτομίας με δυνατότητα προσέλκυσης ερευνητών υψηλού επιπέδου από το εξωτερικό μέσω της διενέργειας βασικής

Διαβάστε περισσότερα

RVL: ΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ ΟΨΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ RDF/S

RVL: ΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ ΟΨΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ RDF/S ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ RVL: ΜΙΑ ΓΛΩΣΣΑ ΟΡΙΣΜΟΥ ΟΨΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ RDF/S Αιµιλία Μ. Μαγκαναράκη Μεταπτυχιακή Εργασία Ηράκλειο, Νοέµβριος 2002 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 2 η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΟΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (WORKFLOW MANAGEMENT) 2.1 Εισαγωγή

ΕΝΟΤΗΤΑ 2 η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΟΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (WORKFLOW MANAGEMENT) 2.1 Εισαγωγή ΕΝΟΤΗΤΑ 2 η ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΡΟΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (WORKFLOW MANAGEMENT) 2.1 Εισαγωγή Οι σηµερινές δραστηριότητες των επιχειρήσεων δηµιουργούν την ανάγκη για όσο το δυνατό µεγαλύτερη υποστήριξη από τα πληροφοριακά τους

Διαβάστε περισσότερα

P-Μiner : ιαχείριση Πυλών Καταλόγων (Portals) µε Υποστήριξη ιαδικασιών Εξόρυξης εδοµένων Χρήσης

P-Μiner : ιαχείριση Πυλών Καταλόγων (Portals) µε Υποστήριξη ιαδικασιών Εξόρυξης εδοµένων Χρήσης P-Μiner : ιαχείριση Πυλών Καταλόγων (Portals) µε Υποστήριξη ιαδικασιών Εξόρυξης εδοµένων Χρήσης ιπλωµατική Εργασία του Θεοδώρου Ι. Γαλάνη ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γενικά Με την εξάπλωση του διαδικτύου όλο και περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστηµάτων Επισκόπηση Π.Σ. & τεχνικές για Ανάλυση και Ανάπτυξη. πληροφοριακών συστηµάτων

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ. Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστηµάτων Επισκόπηση Π.Σ. & τεχνικές για Ανάλυση και Ανάπτυξη. πληροφοριακών συστηµάτων Ανάπτυξη Πληροφοριακών Συστηµάτων Επισκόπηση Π.Σ. & τεχνικές για Ανάλυση και Ανάπτυξη πληροφοριακών συστηµάτων οµή παρουσίασης Τεχνολογική-Ιστορική Επισκόπηση Φάσεις Ανάπτυξης Πληροφοριακού Συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα