Κάπνισμα. Ο φαρμακοποιός είναι ο σύμμαχος στην προσπάθεια διακοπής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κάπνισμα. Ο φαρμακοποιός είναι ο σύμμαχος στην προσπάθεια διακοπής"

Transcript

1

2 Κάπνισμα Ο φαρμακοποιός είναι ο σύμμαχος στην προσπάθεια διακοπής

3 ΚΑΠΝΙΣΜΑ Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας: 1 Το κάπνισμα είναι η συχνότερη χρόνια νόσος του ανεπτυγμένου κόσμου Υποτροπές Διάθεση 2 Ο καπνιστής είναι ασθενής και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται

4 ΚΑΠΝΙΣΜΑ Γιατί πρέπει να θεραπεύσουμε τη Νόσο του Καπνίσματος ;;

5 Nicotine Carbon Monoxide Ναργιλές = 100 φορές περισσότερο CO-Hb At diminished oxygen transport Sympathetic Nervous system Tissue hypoxia, Benzpyrenes glycoproteins Platelet aggregation, Fibrinogen, Oxo-LDL, Formation of O-radicals, Damaged endothial cells Ισχύουν και στο παθητικό κάπνισμα BP, HR Myocardial contractility; vasoconstriction Myocardial hypoxia Myocardial ischaemia Acute myocardial infraction Sudden heart death Atherogenesis, Hypertension, Peripheral arterial occlusive disease Apoplexia

6 Κάπνισμα: αυξάνει τον κίνδυνο αιφνίδιου καρδιακού θανάτου Relative Risk (95% CI)a 4,0 3,0 2,3 2,0 1,0 1,0 0,0 Nonsmokers Current Smokers Wannamethee et al. Circulation. 1995;91:

7 Περιφερική αγγειοπάθεια Build-up of atherosclerotic plaque in arterial wall Hankey et al. JAMA. 2006;295: ; Hooi et al. Am J Epidemiol. 2001;153: ; Hooi et al. Br J Gen Pract. 1999;49:49-55; Hooi et al. Scand J Prim Health Care. 1998;16: ;

8 Άσθμα και κάπνισμα στο περιβάλλον Το παθητικό κάπνισμα επιδεινώνει το άσθμα στην παιδική ηλικία Παιδιά που οι γονείς καπνίζουν: Το κάπνισμα στην εγκυμοσύνη σχετίζεται με αυξημένη επίπτωση 1. Παθαίνουν συχνά κρίσεις άσθματος άσθματος στα παιδιά 2. Οι κρίσεις είναι σοβαρές

9 FEV1 (% της τιμής στην ηλικία των 25) Η διακοπή του καπνίσματος επιβραδύνει την εξασθένηση της λειτουργίας των πνευμόνων Δεν κάπνισαν ποτέ ή δεν είναι επιρρεπείς στο κάπνισμα Κάπνιζαν τακτικά ΧΑΠ : κακή ποιότητα ζωής και είναι επιρρεπείς Σταμάτησαν στα 45 στις επιδράσεις του Φάρμακα 50 Ανικανότητα Οξυγονοθεραπεία 25 Σταμάτησαν στα 65 Νοσηλείες Θάνατος Ηλικία (χρόνια) Fletcher et al, Br Med J

10 (a) Centrilobular (centriacinar) emphysema (b) Panacinar emphysema (c) barium sulfate precipitation

11 Απόφραξη αεραγωγών

12 Κάπνισμα και Καρκίνος Ευθύνεται για : 30% όλων των καρκίνων 87% των καρκίνων του πνεύμονα Συνέχιση του καπνίσματος μετά τη διάγνωση Επηρεάζει την απάντηση στη θεραπεία Επιδεινώνει την ποιότητα ζωής Αυξάνει την πιθανότητα υποτροπών Ελαττώνει το προσδόκιμο επιβίωσης C. Lerman. J Clin Oncol (23) 2 ; 2005

13 Κίνδυνος καρκίνου ουροδόχου κύστης Το κάπνισμα είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες Λιγότεροι καρκίνοι κύστεως: κινδύνου εμφάνισης καρκίνου ουροδόχου κύστεως 25% στις γυναίκες Οι καπνιστές έχουν και 3-πλάσιο κίνδυνο εμφάνισης 50% στους καρκίνου άνδρες ουροδόχου κύστεως από τους μηκαπνιστές Zeegers et al. World J Urol. 2004;21: ;

14 Καρκίνος επιδερμίδας Οι καπνιστές έχουν 50% περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης επιδερμοειδούς καρκίνου από τους μη-απνιστές Grodstein et al. J Nat Cancer Inst. 1995; 8714: ; Hertog et al. J Clin Oncol. 2001; 191:

15 Tobacco Smoke: καρκινογόνα Other organic and inorganic compounds Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) Nitrohydrocarbons Heterocyclic hydrocarbons Volatile hydrocarbons N-nitrosamines Aromatic amines Phenolic compounds Aldehydes a Hoffmann et al. Chem Res Toxicol. 2001;14(7):

16 Tobacco Smoke: Components Ο καπνός που παράγεται από ένα τσιγάρο περιέχει mg νικοτίνης 1-3 mg καρκινογόνων Carcinogens 1-3 mg Καπνίζοντας 1 τσιγάρο = 2-3 φορές περισσότερα καρκινογόνα από νικοτίνη Hecht. Nat Rev Cancer. 2003;3(10): ; Hoffmann et al. Chem Res Toxicol. 2001;14(7):

17

18 Στοματική κοιλότητα χαρακτηριστικός κίτρινος χρωματισμός στα δόντια Μειώνεται η αίσθηση της όσφρησης και της γεύσης Δυσάρεστη αναπνοή Μετά από εξαγωγή δοντιού καθυστέρηση της επούλωσης και πόνος. Εμφάνιση ουλίτιδας και περιοδοντικής νόσου

19 Δέρμα Καταστροφή των ίνων ελαστίνης και κολλαγόνου του συνδετικού ιστού που συγκρατούν τα κύτταρα του δέρματος Πρόωρη γήρανση στο δέρμα Μείωση της ικανότητας του δέρματος να αναγεννάται κατά την επούλωση μιας πληγής. ξηρότητα και ερυθρότητα στο δέρμα ανάπτυξη καρκινώματος στα πλακώδη επιθηλιακά κύτταρα του δέρματος

20

21 Γιατί καπνίζουν οι άνθρωποι ;;

22

23 Ηλικία έναρξης καπνίσματος μεταξύ καπνιστών ηλικίας /01/2012 Giovani AG Epidimiol Rev 1995 GIOVANI AG. Epidimiol Review

24 Ιστορία 1604: King James referred to smoking as smoking is a branch of the sin of drunkenness,which is the root of all sins Russel MA. Br J Med Phychol 1971; 44(1) 1996: δημοσιεύονται οι πρώτες κατευθυντήριες οδηγίες 1964: Smoking and Health Report επελέγει Και συνεχώς ανανεώνονται σαν ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά συγγράμματα που Agency for Healthcare Policy τα and Research, δημοσιεύτηκαν τελευταία 100 χρόνια US Dept. of Health and Human Services. Surgeon s General Report 24 26/01/2012

25 Why do people smoke... to relax; for the taste; to fill the time; something to do with my hands.... But, for the most part, people continue to smoke because they find it too uncomfortable to quit Philip Morris, 1984 Philip Morris. Internal presentation. 1984, 20th March; Kenny et al. Pharmacol Biochem Behav. 2001;70:

26

27 Αν στον καπνό δεν υπήρχε η νικοτίνη η σχέση των ανθρώπων με τα τσιγάρα θα ήταν όπως αυτή με τις τσιχλό-φουσκες MA H Russell, tobacco researcher, 1977

28 Κλίμακα Εξάρτησης σε Ουσίες (Scale 0 3) Μέση εξάρτηση Ευχαρίστησ η Ψυχολογική Εξάρτηση Σωματική Εξάρτηση Heroin Cocaine Tobacco Alcohol Amphetamine Cannabis Ουσία Nutt et al, Lancet 2007;369:

29 Οι οδοί του εθισμού Οδός ανταμοιβής (mesolimbic dopamine system) Οδός στέρησης (locus coeruleus)

30 Μηχανισμός Δράσης της Νικοτίνης στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα *Μεσομεταιχμιακό Σύστημα b2 b2 a4 b2 a4 * 4b2 Κύριοι Νικοτινικοί Υποδοχείς Επικλινής πυρήνας (nacc) Κοιλιακό καλυπτρικό πεδίο (VTA) Νικοτίνη Ντοπαμίνη Η νικοτίνη προσδένεται εκλεκτικά σε νικοτινικούς ακετυλοχολινεργικούς (nach) υποδοχείς στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Ο κύριος υποδοχέας είναι ο 4 2 νικοτινικός υποδοχέας στο Κοιλιακό Καλυπτρικό Πεδίο (VTA) Η πρόσδεση της νικοτίνης στον 4 2 νικοτινικό υποδοχέα στο VTA έχει ως αποτέλεσμα την απελευθέρωση ντοπαμίνης στον Επικλινή Πυρήνα (nacc), η οποία πιστεύεται ότι συνδέεται με αισθήματα επιβράβευσης

31 Νικοτίνη= φαρμακευτική ουσία 1 Ενεργοποιεί το ντοπαμινεργικό σύστημα 2 Διεγείρει υποδοχείς νικοτίνης-ακετυλχολίνης (πενταμερικοί ιονοτροπικοί Να+ και Cα2+ υποδοχείς που βρίσκονται προσυναπτικά σε όλο το ΝΣ και μετασυναπτικά στο ΑΝΣ) : ρυθμίζουν την απελευθέρωση γαγγλιονικών δυναμικών και νευρομεταβιβαστών 3 Νευρομεταβιβαστές Αντιμετωπίζεται Σεροτονίνη : τροποποιεί την διάθεση Νορ-επινεφρίνη : ενισχύει την εγρήγορση Ντοπαμίνη : προκαλεί ευχαρίστηση

32 Ο Κύκλος του Εθισμού στη Νικοτίνη Η συνεχής δέσμευση της νικοτίνης στους nacc υποδοχείς παρατεταμένη διέγερση, απευαισθητοποίηση και αύξηση του αριθμού των υποδοχέων Ντοπαμίνη Νικοτίνη Ανοχή Ευχαρίστηση Ηρεμία 1. Jarvis MJ. BMJ. 2004; 328: Picciotto MR, et al. Nicotine and Tob Res. 1999: Suppl 2:S121-S125.

33 Ο Κύκλος του Εθισμού στη Νικοτίνη Παρατεταμένη χρήση Εθισμός σε αυξημένα επίπεδα νευρομεταβιβαστών Διακοπή Ελάττωση επιπέδων ντοπαμίνης νορεπινεφρίνης σεροτονίνης Συμπτώματα στέρησης

34 Εμφάνιση συμπτωμάτων στέρησης 26/01/2012 Di Franza Tob CONTROL

35 Σύνδρομο Στέρησης Ευερεθιστότητα, απογοήτευση ή θυμός (<4 εβδομάδες)2 Αϋπνία / διαταραχές ύπνου (<4 εβδομάδες)2 Άγχος (μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί με τη διακοπή του καπνίσματος)1,2 Νευρικότητα ή ανυπομονησία (<4 εβδομάδες)2 Αυξημένη όρεξη ή πρόσληψη σωματικού βάρους (>10 εβδομάδες)2 Δυσφορία ή καταθλιπτική διάθεση (<4 εβδομάδες)2 Δυσκολία Συγκέντρωσης (<4 εβδομάδες)2 1. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, IV-TR. Washington, DC: APA; 2006: West RW, et al. Fast Facts: Smoking Cessation. 1st ed. Oxford, United Kingdom. Health Press Limited

36 Πρόληψη υποτροπών Τους πρώτους 3 μήνες Ενίσχυση της απόφασης Παρακολούθηση Βοήθεια επίλυσης προβλημάτων Desire to quit smoking The 5 A s Yes No Patient examination Counselling No Low dependency No co-morbidities Breastfeeding Pregnancy Adolescents High dependency The 5 R s Repeat counselling Προσέγγιση καπνιστού Co-morbidities Discussing patient s preference Evaluate co-morbidities No severe co-morbidities Counselling Counselling + Behavioural support + Behavioural support NRT Mitrouska et al. PPT 2006 Counselling + Behavioural support + Therapy (NRT or Bupr or Varenik) Severe co-morbidities Refer to smoking cessation clinics

37 ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Βήμα 1. Ρώτησε (Ask) Ερωτώ Βήμα 2. Συμβούλευσε (Advise) Ενημερώνω Βήμα 3. Αξιολόγησε (Assess) Εκτιμώ Βήμα 4. Βοήθησε (Assist) Επεμβαίνω Βήμα 5. Προγραμμάτισε (Arange) Επανεξετάζω 5 A 5 Ε

38 ΒΗΜΑ 2. ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΣΕ Οι συμβουλές θα πρέπει να είναι: Σαφείς Έντονες Προσωπικές

39 Κλινικά Οφέλη από τη Διακοπή Time After Stopping 15years Risk of stroke back to normal 20 minutes BP, HR & peripheral circulation improve 10 years Risk of lung cancer reduced by 50%. Risk of MI back to normal 8 hours Nicotine & CO levels Fall by 50%. PaO2 - N 1 year 24 hours Risk of MI reduced by 50% All Nicotine eliminated Taste & smell improved 3-9 mths 48 hours Cough & wheeze improve CO normal, mucociliary clearance, risk of MI falls 72 hours Breathing easier, bronchospasm relaxes. Energy improves 2-12 wks Circulation improves

40 Χρόνος από τη Ευεργετικές αλλαγές που συμβαίνουν στην υγεία διακοπή 20 λεπτά Η αρτηριακή πίεση και η καρδιακή συχνότητα επιστρέφουν σε φυσιολογικά επίπεδα 8 ώρες Τα επίπεδα νικοτίνης και μονοξειδίου του άνθρακα στο αίμα μειώνονται στο μισό, ενώ τα επίπεδα οξυγόνου επιστρέφουν σε φυσιολογικά επίπεδα 24 ώρες Το μονοξείδιο του άνθρακα αποβάλλεται από το σώμα Οι πνεύμονες αρχίζουν να αποβάλλουν τη βλέννα και άλλα υπολείμματα του καπνίσματος 48 ώρες 72 ώρες Δεν υπάρχει πλέον νικοτίνη στο σώμα Η γεύση και η όσφρηση βελτιώνονται σημαντικά Η αναπνοή γίνεται πιο εύκολη καθώς οι βρόγχοι χαλαρώνουν ενώ αυξάνονται τα επίπεδα ενέργειας 2-12 εβδομάδες Βελτιώνεται η κυκλοφορία 3-9 μήνες Βελτιώνεται ο βήχας, η δύσπνοια και τα αναπνευστικά συμπτώματα καθώς η πνευμονική λειτουργία αυξάνεται έως και 10%. 5 χρόνια Ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής μειώνεται στο μισό του κινδύνου που διατρέχει ένας καπνιστής 10 χρόνια Ο κίνδυνος καρκίνου των πνευμόνων μειώνεται στο μισό του κινδύνου που διατρέχει ένας καπνιστής Ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής μειώνεται στα ίδια επίπεδα με αυτόν του μη καπνιστή

41 Διαδικασία Παρέμβασης για τη Διακοπή Καπνίσματος ΕΡΩΤΗΣΗ Ταυτοποίηση Καπνιστών ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ Κινδύνους και Οφέλη Σε προσωπικό Επίπεδο ΕΚΤΙΜΗΣΗ Κινητοποιησης για την διακοπή

42 Προσδιορισμός βαθμού Κινητοποίησης Απλό ποιοτικό test της διάθεσης Θέλετε να διακόψετε το κάπνισμα οριστικά; Ενδιαφέρεστε να κάνετε μια σοβαρή προσπάθεια στο άμεσο μέλλον Ενδιαφέρεστε για ιατρική βοήθεια σ αυτή τη προσπάθεια 26/01/2012 Adopted from attendance in 2002 at NHS cessation clinics West R. BMJ 2004;328:

43 Προσδιορισμός βαθμού εξάρτησης Ποιοτικές μέθοδοι Ποσοτικές μέθοδοι Αντικειμενικές μέθοδοι 26/01/2012 West R. BMJ 2004;328:

44 Προσδιορισμός βαθμού εξάρτησης Ποιοτικές μέθοδοι Η απλούστερη ποιοτική προσέγγιση αφορά σε ερωτήσεις του τύπου: Το βρίσκετε δύσκολο να μην καπνίζεται σε καταστάσεις που φυσιολογικά καπνίζετε; Προσπαθήσατε στο παρελθόν να διακόψετε το κάπνισμα οριστικά αλλά διαπιστώσατε ότι δεν μπορείτε; 26/01/2012 West R. BMJ 2004;328:

45 Προσδιορισμός βαθμού βαθμού εξάρτησης εξάρτησης Προσδιορισμός Ποσοτικές μέθοδοι Fagerstrom test: Είναι η συχνότερα χρησιμοποιούμενη μέθοδος Έχει αποδειχθεί χρήσιμη στην πρόβλεψη της εξέλιξης της προσπάθειας διακοπής Όσο μεγαλύτερη η βαθμολογία τόσο μεγαλύτερη η εξάρτηση Η ερωτήσεις που αφορούν στον αριθμό των τσιγάρων / 24ωρο και στην ώρα του πρώτου τσιγάρου έχουν την μεγαλύτερη προγνωστική αξία Ο μέσος όρος βαθμολογίας στον γενικό πληθυσμό καπνιστών είναι 4 26/01/2012 Heatherton. Br J Addict 1991; 86: West R. BMJ 2004;328:

46

47 Κριτήρια μεγάλης εξάρτησης στην νικοτίνη FTND score 6 points (out of 10) και Επίπεδα κοτινίνης στον ορό 250mg/ml ορού Πρώτο τσιγάρο < 30 λεπτά μετά την αφύπνιση Αυτό το κριτήριο δεν είναι υποχρεωτικό αλλά όταν υπάρχει προσφέρει ένα αξιόπιστο κλινικό προγνωστικό δείκτη υψηλής εξάρτησης Fagestrom. Addict Behav. 1978;3: Heatherton. Br J Addict 1991; 86: Sachs Eur Respir J. 1996;9: /01/

48 ΒΗΜΑ 4. ΒΟΗΘΗΣΕ Φαρμακευτική Αγωγή Συμβουλευτική και Ψυχολογική υποστήριξη Συνδυασμός

49 Φάρμακα στη Διακοπή του Καπνίσματος Αντικαταθλιπτικά: Nortriptyline Fluoxetine Doxepin Αγχολυτικά : Diazepam Meprobamate Hydroxyzine Buspirone

50 Ακόμη: 1. Ανταγωνιστές της νικοτίνης: α) Mecamylamine β) Naltrexone 2. Διεγερτικά των αισθητικών υποδοχέων 3. Φάρμακα που ελέγχουν τα συμπτώματα στέρησης: α) Clonidine β) Lobeline 4. Ανορεκτικά 5. Φάρμακα που προκαλούν αποστροφή α)silver acetate

51 Aveyard P. West R BMJ 2007;335-37

52 Εγκεκριμένη Φαρμακοθεραπεία στη διακοπή του καπνίσματος Υποκατάστατα νικοτίνης Συνιστώμενη θεραπεία πρώτης γραμμής Μακράς δράσης Patch Βραχείας δράσης Bupropion Gum Inhaler Nasal spray Sublingual tablets/lozenges Συνιστώμενη θεραπεία πρώτης γραμμής (WHO, US, Europe, UK) Nortriptyline Συνιστώμενη θεραπεία δεύτερης γραμμής (WHO, US) side effects: Συνιστώμενη θεραπεία δεύτερης γραμμής σε κάποια κράτη dizziness sedation, BP Clonidine Varenikline Henningfield JE. CA Cancer J Clin 2005;55:281 Hughes JR. Nicotine Tob Res 2005;7:491 West R. Smoking cessation guidelines: an update. Thorax 2000;55:987

53 Συγκέντρωση νικοτίνης στο αίμα

54 Θεραπεία με Υποκατάστατα Νικοτίνης (ΝRΤ) 26/01/

55 Υποκατάστατα Νικοτίνης Πώς δρουν; Διεγείρει τους νικοτινικούς και ντοπαμινικούς υποδοχείς απελευθέρωση νευρομεταβιβαστών Κεντρική δράση Περιφερική δράση Δεν εξαφανίζουν εντελώς τα συμπτώματα στέρησης Όλα τα διαθέσιμα σκευάσματα χορήγησης νικοτίνης εξαρτώνται από την φλεβική απορρόφηση Δεν επιτυγχάνεται η γρήγορη και υψηλή συγκέντρωση στο αρτηριακό αίμα που επιτυγχάνεται όταν εισπνέεται ο καπνός του τσιγάρου A.Molyneux, ΒMJ 328;2004:

56 Επίπεδα νικοτίνης στο πλάσμα σύγκριση μεταξύ τσιγάρων και NRT

57 Υποκατάστατα Νικοτίνης (τύποι τύποι)) Αυτοκόλλητα Patch 16h: Patch 24h: 25, 15, 10 ή 5mg 21, 14 ή 7mg Τσίχλες 2 ή 4mg/τεμάχιο Εισπνεόμενα Inhaler: 10mg Nasal spray: 10mg /ml, 0,5mg/ψεκασμό Υπογλώσσια δισκία / Διαλυόμενες παστίλιες (lozenge) 1, 2 ή 4mg / δισκίο 26/01/

58 Υποκατάστατα Νικοτίνης Διάρκεια θεραπείας > 8 εβδομ Αυτοκόλλητα Η αρχική δόση (25 ή 21mg/24h) πρέπει να διατηρείται για 2-4 εβδομάδες Προοδευτική μείωση κάθε 2 ή 1 βδομάδα Τσίχλες 2mg (<25 τσιγάρα την ημέρα) 4mg (>25 τσιγάρα την ημέρα) 1 τσίχλα την ώρα max 24 τσίχλες το 24ωρο Εισπνεόμενα Inhalers 6-16 εισνοές /24h (4mg/2mg στην κυκλοφορία) Nasal spray 1-2 (0.5mg each)δόσεις/h A.Molyneux, ΒMJ 328;2004:

59 Αποτελεσματικότητα διαφόρων σκευασμάτων υποκατάστατων νικοτίνης 2,5 2 1,5 1 0,5 0 Patch Gum Inhaler N. spray Lozenge Fiore MC. Treating tobacco use and dependence: Resp Care 2000;45(10):1196 Silagy C et al. Nicotine replasement therapy for smoking cessation. Chocrane Database Syst Rev 2009(3):CD000146

60 Odds Ratio για αποχή από το κάπνισμα στους 6 μήνες 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 Varen (2) NNS HDNP LTNG Varen (1) NI Bup NP LTNP Nor Taylor J Mayo Clin Proc 2009;84(8): NG

61 Υποκατάστατα Νικοτίνης Είναι ασφαλή; Ακόμη και μακροχρόνια θεραπεία δεν έχει συσχετισθεί με σοβαρές παρενέργειες Συχνότερες παρενέργειες Ξηροστομία / Στεγνός λαιμός Λόξυγκας Όξινες εριγές / Ναυτία Εφιάλτες Δερματικοί ερεθισμοί (patch) Πονοκέφαλος Aίσθημα προκαρδίων παλμών West R. Thorax 2000;55:987-99

62 Taylor J Mayo Clin Proc 2009;84(8):

63 ΦΑΡΜΑΚΟ ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ Η δόση ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ προσαρμόζεται στα επίπεδα εξάρτησης ΝΙΚΟΤΙΝΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΑΓΩΓΗΣ ΑΝΤΕΔΕΙΞΕΙΣ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ Όχι μικρότερη Επίθεμα: των αλλεργία σε με σταδιακή μείωση 8εβδομάδων. συστατικό του ΕΠΙΘΕΜΑ:25mg/d ΕΠΙΘΕΜΑ Συνήθως 10- επιθέματος αρχικά 18 ΤΣΙΧΛΑ: 8-10τεμάχια εβδομάδες ΤΣΙΧΛΑ (2ή4mg έκαστο) (Σπάνια έως ημερησίως 1 έτος για την INHALER (εισπνευστήρας): πρόληψη 4-6 puffs ημερησίως υποτροπών) ΥΠΟΓΛΩΣΣΙΑ ΔΙΣΚΙΑ: 9-20 ΔΙΣΚΙΑ ημερησίως ΡΙΝΙΚΟ SPRAY Επίθεμα: ερεθισμός δέρματος, διαταραχές ύπνου Τσίχλα ή lozenge: ερεθισμός στοματικής κοιλότητας με έλκη, δυσπεψία, λόξυγκας Εισπνευστήρας: βήχας, ερεθισμός στοματικής κοιλότητας

64 Παρενέργειες που σχετίζονται με τη χρήση NRT καπνιστές Καμία παρενέργεια δεν αποτελεί λόγο διακοπής της αγωγής Και Δεν είναι ιδιαίτερα σοβαρή 26/01/2012 Mills EJ Tob Ind Diseas 2010:88 64

65 Εγκεκριμένη Φαρμακοθεραπεία στη διακοπή του καπνίσματος Υποκατάστατα νικοτίνης Συνιστώμενη θεραπεία πρώτης γραμμής Μακράς δράσης Patch Βραχείας δράσης Gum Inhaler Nasal spray Sublingual tablets/lozenges Bupropion Συνιστώμενη θεραπεία πρώτης γραμμής (WHO, US, Europe, UK) Varenikline Henningfield JE. CA Cancer J Clin 2005;55:281 Hughes JR. Nicotine Tob Res 2005;7:491 West R. Smoking cessation guidelines: an update. Thorax 2000;55:987

66 ΒΟΥΠΡΟΠΙΟΝΗ ΣΤΑΘΕΡΗΣ ΑΠΟΔΕΣΜΕΥΣΗΣ (ZYBAN) 150mg/d τις 3 πρώτες 8 ημέρες, στη συνέχεια εβδομάδες 300mg/d Έως 1 έτος για την πρόληψη υποτροπών ΒΑΡΕΝΙΚΛΙΝΗ (CHAMPIX) 0.5mg/d τις 3 πρώτες ημέρες, στη συνέχεια 0.5mg δύο φορές ημερησίως για 4 μέρες και ακολούθως 1mg 2 φορές την ημέρα Κακοήθεια Αϋπνία, Ξηροστομία, κεντρικού Διαταραχές του ΓΕΣ, νευρικού Κεφαλαλγία συστήματος, διπολική διαταραχή, αλκοολισμός, ηπατικά νοσήματα, διατροφικές διαταραχές (βουλιμία, ανορεξία), χρήση βενζοδιαζεπινών, λήψη αναστολέων ΜΑΟ 12 Καμία εβδομάδες Έως 24 βδομάδες για την πρόληψη υποτροπών Τάση προς έμετο, έμετοι, δυσκοιλιότητα, μετεωρισμός, διαταραχές ύπνου, εφιάλτες, κακοσμία στοματικής κοιλότητας

67 Ποιός πρέπει να πάρει φαρμακοθεραπεία για να διακόψει το κάπνισμα;

68 Όλοι οι καπνιστές που προσπαθούν να διακόψουν το κάπνισμα. Ιδιαίτερη προσοχή στους: Καπνιστές με ιατρικές αντενδείξεις Όσους καπνίζουν < 10 τσιγάρα/ημέρα Εγκύους / θηλάζουσες Εφήβους Fiore MC. JAMA 2002; 288,14:

69 Υποκατάστατα Νικοτίνης προσοχή στη χορήγηση: Καπνιστές με καρδιαγγειακό νόσημα Πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου Απειλητικές για τη ζωή αρρυθμίες Μικρότερη ηλικία χορήγησης: Σοβαρή ή επιδεινούμενη στηθάγχη USA (FDA) 18 έτη Καπνιστές με άλληαγγλία υποκείμενη κατάσταση 16 έτη Ενεργό πρόβλημα κροταφογναθικής (όχι τσίχλες) Εγκυμοσύνη θηλασμός

70 Διάρκεια θεραπείας Υποκατάστατα νικοτίνης 2 4 μήνες Υδροχλωρική βουπροπιόνη (Zyban) 8 εβδομάδες 150mg x 2 Βαρενικλίνη (Champix) 3 μήνες 1mg x 2

71 Συνδυασμένη αγωγή; Συνδυασμός διάφορων τύπων υποκατάστατων νικοτίνης Συνδυασμός βουπροπιόνης με υποκατάστατα (ΝRT) O πιο αποτελεσματικός συνδυασμός Συνδυασμός βουπροπιόνης με βαρενικλίνη Λίγα δεδομένα SOS OXI Βαρενικλίνη με NRT Taylor J Mayo Clin Proc 2009;84(8):

72 Δείκτες ανάγκης αυξημένης παρακολούθησης εξάρτηση στην Νικοτίνη Ιστορικό πολλών υποτροπών Βαρείς καπνιστές (>25 τσιγάρα /24ωρο) Γυναίκες Συμπτώματα στέρησης σε προηγούμενες προσπάθειες Έναρξη καπνίσματος σε νεαρή ηλικία Πολλοί καπνιστές στο οικογενειακό περιβάλλον Ιστορικό κατάθλιψης ή δυσφορίας Ιστορικό αλκοολισμού ή χρήσης εθιστικών ουσιών Killen. JAMA : , JAMA 1996;275: Hughes.Arch Gen Psych. 1986;43: /01/

73 Συγκριτική οικονομική επίπτωση της διακοπής του καπνίσματος ανα έτος / ζωή που σώθηκε Pravastatin: πρόληψη καρδιαγγειακής νόσ. 20,37λ Simvastatin: μετά το ΟΕΜ 5,50λ Aspirin: στην δευτερ. πρόληψη Στεφ νόσου 7,75λ Διακοπή καπνίσματος λ J Clin Psychiatry Monog 2003; 18(1) 58-63

74 Συμπέρασμα Ρώτησε Ο φαρμακοποιός μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο αρχίζοντας την διαδικασία διακοπής ή αναφέροντας τον καπνιστή περαιτέρω Συμβούλευσε Ως επαγγελματίας της υγείας θα πρέπει να ενσωματώσει έστω και σύντομες παρεμβάσεις που αφορούν στο κάπνισμα, στην καθημερινή του πρακτική Και Παρακολούθησε ή Παρέπεμψε

75

76

77 Μελλοντικές κατευθύνσεις Πρόσφατες μελέτες στην κατανόηση της νευροβιολογίας της εξάρτησης από την νικοτίνη έχουν δείξει πολλούς νευρομεταβιβαστές οι οποίοι συμβάλλουν στην διατήρηση ή την υποτροπή του καπνίσματος Φάρμακα που χρησιμοποιούνται για άλλα νοσήματα Κατάθλιψη (fluoxetine) Αλκοολοσμό (naltrexone) Νόσο Parkinson Φάρμακα που δρούν σε νέους φαρμακολογικούς στόχους Εκλεκτικούς υποδοχείς ντοπαμίνης Νικοτίνης ακετυλχολίνης GABA Εμβόλια Αυτο-ελεγχόμενο σύστημα χορήγησης νικοτίνης

Φαρμακευτική αντιμετώπιση της νόσου του καπνίσματος. Ι. Μητρούσκα Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστήμιο Κρήτης

Φαρμακευτική αντιμετώπιση της νόσου του καπνίσματος. Ι. Μητρούσκα Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστήμιο Κρήτης Φαρμακευτική αντιμετώπιση της νόσου του καπνίσματος Ι. Μητρούσκα Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστήμιο Κρήτης 1 13/12/2010 The future of tobacco treatment in the health care system Most smokers know they

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ Π.Ο.Υ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΟ ΜΕ ΕΞΑΡΣΕΙΣ ΚΑΙ ΥΦΕΣΕΙΣ. Ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ

Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΣΥΝΕΙΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΓΝΩΣΤΑ ΕΩΣ ΠΑΣΙΓΝΩΣΤΑ Το κάπνισμα αποτελεί τη μόνη αιτία θανάτου που μπορεί να προληφθεί Η νικοτίνη προκαλεί αληθινή εξάρτηση παρόμοια με της ηρωίνης, της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ

ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΤΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΣΙΟΥΔΑ ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞ/ΣΙΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ ΠΕΖΙΡΚΙΑΝΙΔ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ Π.Ο.Υ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΟ ΜΕ ΕΞΑΡΣΕΙΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Χρ.Γκράτζιου Πνευμονολόγος Αν.Καθ/τρια Παν/μιου Αθηνών

Χρ.Γκράτζιου Πνευμονολόγος Αν.Καθ/τρια Παν/μιου Αθηνών Στρατηγικές Διακοπής Καπνίσματος Χρ.Γκράτζιου Πνευμονολόγος Αν.Καθ/τρια Παν/μιου Αθηνών A brief history ~ ------ American inhabitants use tobacco (smoking, chewing, hallucinogenic enemas in Peru) ~ 500

Διαβάστε περισσότερα

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Υποτροπή - Αντιμετώπιση Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία Ομαδα Εργασίας Διακοπής Καπνίσματος και Προαγωγης Υγείας Υποτροπή Ορισμοί συχνότητα Παράγοντες κινδύνου Εργαλεία πρόβλεψης

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν καπνίζει σε κλειστούς χώρους. Είναι εφικτό;

Η Ελλάδα δεν καπνίζει σε κλειστούς χώρους. Είναι εφικτό; Η Ελλάδα δεν καπνίζει σε κλειστούς χώρους. Είναι εφικτό; Δ. ΡΙΧΤΕΡ, MD, FESC, FAHA -Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής Ευρωκλινικής Αθηνών Γενικός Γραμματέας Ελληνικής Εταιρείας Λιπιδιολογίας Μέλος ΔΣ ΕΛΙΚΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια επιλογής του καπνιστή υποψήφιου για διακοπή

Κριτήρια επιλογής του καπνιστή υποψήφιου για διακοπή Κριτήρια επιλογής του καπνιστή υποψήφιου για διακοπή Νικολέττα Ροβίνα Α Πανεπιστηµιακή Πνευµονολογική Κλινική Νοσοκοµείο «η Σωτηρία» Πόσο δύσκολο είναι να διακόψει κανείς το κάπνισµα; Σύνολο καπνιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΟΒΤΣΙΝΙΚΟΒΑ ΞΕΝΙΑ ΝΟΝΗ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΦΟΙΤΗΤΡΙΕΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος. Στερητικά Συμπτώματα. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος. Στερητικά Συμπτώματα. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Άμεσα αποτελέσματα διακοπής του καπνίσματος Στερητικά Συμπτώματα Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Εκδηλώσεις αμέσως μετά τη διακοπή του καπνίσματος Στερητικές εκδηλώσεις - ταξινόμηση Εργαλεία διάγνωσης και καταγραφής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ ΠΑΤΑΚΑΑΤΑΚΑ Κίνητρο Είναι ο δυναμικός παράγοντας ο οποίος διεγείρει, καθορίζει και κατευθύνει τη συμπεριφορά του ατόμου προς ένα σκοπό. Model of

Διαβάστε περισσότερα

3. ΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΙΑΚΟΠΗ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια /ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.Ν.Καβάλας

3. ΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΙΑΚΟΠΗ. Σταυρούλα Μπουσμουκίλια /ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.Ν.Καβάλας 3. ΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΟΡΙΣΤΙΚΗ ΙΑΚΟΠΗ Σταυρούλα Μπουσμουκίλια /ντρια Β Πνευμονολογικής κλινικής Γ.Ν.Ν.Καβάλας Κάπνισμα: η κυρίαρχη αιτία νόσων και θανάτων δυνάμενων να προληφθούν Οι 3 Κορυφαίες Αποδιδόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος

Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος Άν καπνίζεις... Η ιστορία του καπνίσματος Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι. Συνήθιζαν να καπνίζουν πίπα ή πούρο. Με την άφιξη των πρώτων ευρωπαίων στην αμερικανική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΧΑΣΑΠΗ ΧΡΥΣΑΝΘΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΟΣ Ν.Μ ΝΑΥΠΛΙΟΥ MASTER IN PUBLIC HEALTH(ESDY ATHENS) ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ ΠΜΣ ΔΙΕΘΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΡΙΣΕΩΝ ΥΓΕΙΑΣ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ) ΚΑΠΝΙΣΜΑ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΚΡΕΚΑ ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ ΝΑΝΤΙΑ ΤΣΟΜΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΟΣ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ Είναι αναµφισβήτητη αλήθεια πια ότι η νικοτίνη(τοτσιγάρο) προκαλείταχύτατα

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου. Λάθος ή Πάθος;

Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου. Λάθος ή Πάθος; 31 Μαΐου: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Λάθος ή Πάθος; Εξάρτηση: Κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την έντονη προσήλωση του ατόμου σε ένα αντικείμενο ή πρόσωπο, χωρίς το οποίο αδυνατεί να λειτουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά

Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Παθητικό κάπνισμα και παιδιά Το παθητικό κάπνισμα αποτελεί παγκόσμιο φαινόμενο δεδομένου ότι οι άνθρωποι σε όλες τις χώρες και τους πολιτισμούς εκτίθενται σε αυτό ( second hand smoke SHS ). Εμφανίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ. Επιδημιολογία

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ. Επιδημιολογία Επιδημιολογία ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Σήμερα υπάρχουν 1.1 δισεκατομμύρια καπνιστές παγκοσμίως. Κάθε μέρα, περίπου 80-100.000 νέοι άνθρωποι παγκοσμίως αρχίζουν το κάπνισμα. Εάν οι τρέχουσες τάσεις συνεχιστούν

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα

Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Σημαντικές πληροφορίες για το κάπνισμα Το κάπνισμα του τσιγάρου είναι η πιο διαδεδομένη μορφή κατανάλωσης του καπνού. Πρόκειται για μια συνήθεια που σε αρχικό

Διαβάστε περισσότερα

Ενημέρωση/ Ψυχοεκπαίδευση για το κάπνισμα. Τεχνικές για τη διακοπή του καπνίσματος

Ενημέρωση/ Ψυχοεκπαίδευση για το κάπνισμα. Τεχνικές για τη διακοπή του καπνίσματος Διακοπή Καπνίσματος Κωνσταντίνος Ευθυμίου Αναστασία Σοφιανοπούλου Τμήμα Θεραπειών Ενηλίκων, Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς Δομή Παρουσίασης Ενημέρωση/ Ψυχοεκπαίδευση για το κάπνισμα

Διαβάστε περισσότερα

Διακοπή καπνίσματος σε ειδικές ομάδες καπνιστών

Διακοπή καπνίσματος σε ειδικές ομάδες καπνιστών Διακοπή καπνίσματος σε ειδικές ομάδες καπνιστών Αγγελική Φλώρου Πνευμονολόγος Ιατρείο Διακοπής καπνίσματος «Ευγενίδειο Θεραπευτήριο» ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ Ειδικές Ομάδες Καπνιστών Ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΜΙΑΝΑΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΜΙΑΝΑΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΗΖΩΗ ΧΩΡΙΣ ΤΣΙΓΑΡΟ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΜΙΑΝΑΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ Ιστορία Τα φύλλα καπνού κάπνιζαν οι ιθαγενείς της Αµερικής νοτιότερα του Μεξικού 5 αιώνες πριν την άφιξη του Χριστόφορου Κολόµβου.

Διαβάστε περισσότερα

Μύθοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα.

Μύθοι που σχετίζονται µε το κάπνισµα. Πώς θα σου φαινόταν να ξυπνήσεις αύριο και να µην θέλεις να καπνίσεις; Να µην έχεις την ανάγκη να ανάψεις ένα τσιγάρο; Να µην βήχεις κάθε πρωί και να µην ψάχνεσαι για ένα τσιγάρο; Και την ίδια στιγµή να

Διαβάστε περισσότερα

Κάπνισμα και Υγεία. Παρασκευή Αργυροπούλου-Πατάκα Μπούτου Αφροδίτη

Κάπνισμα και Υγεία. Παρασκευή Αργυροπούλου-Πατάκα Μπούτου Αφροδίτη Κάπνισμα και Υγεία Παρασκευή Αργυροπούλου-Πατάκα Μπούτου Αφροδίτη Σχηματική αναπαράσταση των τεσσάρων σταδίων εξέλιξης της πανδημίας του καπνίσματος Lopez et al, Tobacco Control, 1994 Επιπολασμός καπνίσματος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΩΣ ΕΘΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΩΣ ΕΘΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΩΣ ΕΘΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ Νικολέττα Ροβίνα Πνευμονολόγος Λέκτορας Π.Δ. 407, Κλινική Εντατικής Θεραπείας Ευαγγελισμού Καπνός τσιγάρου Καπνιστική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η είδηση περί καπνού και χρησιμοποιήσεώς του έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. Αργότερα η χρήση του καπνού στην Ευρώπη ξεκινάει σαν ένα δώρο προς μια βασίλισσα

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή. Έκταση του φαινομένου. Κάπνισμα και ιατροί. Ουσίες του τσιγάρου. Βλαπτική δράση της πίσσας 14/3/2013 ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ

Ιστορική αναδρομή. Έκταση του φαινομένου. Κάπνισμα και ιατροί. Ουσίες του τσιγάρου. Βλαπτική δράση της πίσσας 14/3/2013 ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ιστορική αναδρομή ΚΑΠΝΙΣΜΑ & ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Πνευμονολογική Κλινική ΠΓΝΠατρών 600 π.χ. Εμφάνιση του φυτού στην Αμερική 1492 μ.χ. Rodrigo de Jerez- 7 έτη φυλάκιση 1600 Καθολική Εκκλησία 1633 Τουρκία Σουλτάνος

Διαβάστε περισσότερα

Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη Πυρρολιζιδίνη Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη Νικοτινικό οξύ (Νιασίνη, Β3) Ινδολιζιδίνη Κινολιζιδίνη Γλουταμικό οξύ Ορνιθίνη

Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη Πυρρολιζιδίνη Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη Νικοτινικό οξύ (Νιασίνη, Β3) Ινδολιζιδίνη Κινολιζιδίνη Γλουταμικό οξύ Ορνιθίνη COOH Πυρρολιδίνη Πυρρολιζιδίνη Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη Νικοτινικό οξύ (Νιασίνη, Β3) Ινδολιζιδίνη HOOC COOH H 2 H 2 H 2 COOH Κινολιζιδίνη Γλουταμικό οξύ Ορνιθίνη HOOC COOH HOOC COOH O H 2 Α-κετογλουταρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣHΣ ΣΤΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣHΣ ΣΤΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣHΣ ΣΤΗ ΔΙΑΚΟΠΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Δημήτριος Ιωαννίδης Γενικός Ιατρός Επιστημονικός Συνεργάτης Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ, Γ.Ν.Θ. «Γ.Παπανικολάου» Νοέμβριος 2010 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΝΕΟΓΝΟ 7ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΘΗΡΟΣΚΛΗΡΩΣΗΣ Δρ. Μαρία Τζητηρίδου- Χατζοπούλου Παιδίατρος Νεογνολόγος-Αναπτυξιολόγος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Π.Ο.Υ

Διαβάστε περισσότερα

"ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ"

ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ "ΑΓΧΟΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ" Γεώργιος Σ. Γκουμάς MD, PhD, FESC Αν. Διευθυντής Καρδιολογικής Κλινικής, Ευρωκλινική Αθηνών Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Πρόληψης και Επιδημιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής

Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Βασιλική Ψάρρα, MSc Επιμελήτρια Β Ψυχιατρικής Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής Εισαγωγή Η διάγνωση καρκίνου του μαστού αποτελεί ιδιαίτερα τραυματικό γεγονός 1,2 Στην τελευταία έκδοση του Diagnostic and Statistical

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΝΕΥΡΙΚΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ - ΝΤΕΛΙΜΙΧΑΛΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ MSc ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Ι.ΙΕΚ ΒΑΪΑ ΜΠΑΛΩΤΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΜΕΘ ΠΓΝ ΛΑΡΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές

με το Διαβητικό πόδι Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Δ,Γουλή Σκούτας Δ,Καραγιάννη Ε,Ρογκότη Ο,Παππά Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Το Κάπνισμα και η σχέση του με το Διαβητικό πόδι Σκούτας Δ,Καραγιάννη Δ,Γουλή Ο,Παππά Ε,Ρογκότη Μ, ΠαπαντωνίουΣ,Εξιάρα Τ,Δούκας, Λ,Σακαλή Κ,Μανές Χ. Διαβητολογικό Κέντρο Π.Γ.Ν.ΠαπαγεωργίουΠαπαγεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Ν. Ροβίνα, Χρ. Γκράτζιου Ιατρείο Διακοπής Καπνίσματος Πανεπιστημίου Αθηνών Κλινική Εντατικής Θεραπείας Ευαγγελισμού ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κάπνισμα παγκοσμίως,

Διαβάστε περισσότερα

Μαθαίνω να Μην καπνίζω

Μαθαίνω να Μην καπνίζω Μαθαίνω να Μην καπνίζω 1ο Βραβείο: Μπαμπά μην καπνίζεις Κεκλίκογλου Γ., Κουρουνιώτη Δ., Μολύνδρη Μ., Πλαμαντούρα, Κ. Δημοτικό Σχολείο Σταυράκη Το κάπνισμα είναι η πρώτη αποτρέψιμη αιτία θανάτου σε ολόκληρο

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. Inhaler 10mg/unit Σύνθεση: Δραστική ουσία: Νικοτίνη Levomenthol και πορώδες βύσμα. 10mg νικοτίνης.

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ. Inhaler 10mg/unit Σύνθεση: Δραστική ουσία: Νικοτίνη Levomenthol και πορώδες βύσμα. 10mg νικοτίνης. ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ NICORETTE Inhaler 10mg/unit Σύνθεση: Δραστική ουσία: Νικοτίνη Εκδοχα: Levomenthol και πορώδες βύσμα Φαρμακοτεχνική μορφή: Περιεκτικότητα σε δραστική ουσία: Περιγραφή συσκευασίας: Eισπνοές

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

3. Θεραπείες Διακοπής του Καπνίσματος: Απο τα Πρώτα Βήματα έως τα Εμβόλια Νικοτίνης

3. Θεραπείες Διακοπής του Καπνίσματος: Απο τα Πρώτα Βήματα έως τα Εμβόλια Νικοτίνης 174 3. Θεραπείες Διακοπής του Καπνίσματος: Απο τα Πρώτα Βήματα έως τα Εμβόλια Νικοτίνης Ο. Ανδρούτσος 1,2 Α. Λυσικάτου 1 1 Τμήμα Γενικής Ιατρικής, Γενικό Νοσοκομείο Πειραιά «Τζάνειο» 2 Ψυχιατρική Κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Περιεχόμενα: Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Τι είναι η ακετυλοχολίνη; Συνέπειες Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Ο καπνός προέρχεται από το φυτό Nicotiana tabacum. Αν και

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΑΛ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΩΡΩΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΗΣ Α ΤΑΞΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ «ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΟΙ» Παρακαλούμε να απαντήσετε ανώνυμα ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1.Καπνίζεις; Αν ναι γιατί; 2. Αν καπνίζεις πότε

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρίας κ.ιωάννης Καλλικάζαρος,

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρίας κ.ιωάννης Καλλικάζαρος, Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος 31 Μαΐου 2013 «Επιτακτική ανάγκη είναι η λήψη μέτρων, που θα ανακόψουν τη φόρα της θανατηφόρας αυτής συνήθειας, από την Πολιτεία» Αθήνα, 29 Μαΐου 2013 Απελευθερωθείτε

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο

Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αντιμετώπιση ασθενούς με στεφανιαία και περιφερική αγγειακή νόσο Αθανάσιος Καπετανόπουλος Καπετανόπουλος, FACC, FESC, FSCAI Επεμβατικός Καρδιολόγος, EUROMEDICA, Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης Συχνότητα συνδυασμένης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2.

ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. ΣΥΣΧΕΤΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2. Χαράλαμπος Ταμβάκος, Αναστάσιος Κουτσοβασίλης, Αλέξης Σωτηρόπουλος, Μαρία Παππά, Ουρανία Αποστόλου,

Διαβάστε περισσότερα

Αν έχετε πολύ χαμηλή πίεση

Αν έχετε πολύ χαμηλή πίεση Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για το χρήστη Betaloc ZOK 25 mg, 50 mg, 100 mg και 200 mg ελεγχόμενης αποδέσμευσης δισκία ηλεκτρική μετοπρολόλη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φυλλάδιο πριν αρχίσετε

Διαβάστε περισσότερα

Βήχας: Προβληµατισµοί στη διάγνωση και αντιµετώπιση. Θεοφάνης Τσιλιγιάννης Παιδίατρος - Παιδοπνευµονολόγος

Βήχας: Προβληµατισµοί στη διάγνωση και αντιµετώπιση. Θεοφάνης Τσιλιγιάννης Παιδίατρος - Παιδοπνευµονολόγος Βήχας: Προβληµατισµοί στη διάγνωση και αντιµετώπιση Θεοφάνης Τσιλιγιάννης Παιδίατρος - Παιδοπνευµονολόγος Τι είναι ο βήχας (ένα ή δύο παρόµοια πράγµατα;) Widdicombe J Fonata G: Cough: What s in a name?

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S The "Annual Report to the Nation on the Status of Cancer,, 1975-2001*"

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση;

Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Βοηθά η θεραπεία στην ιδιοπαθή πνευμονική ίνωση; Μάης 2010 Κατερίνα Μαρκοπούλου Επιμελήτρια Α 1 η Πνευμονολογική Κλινική Ν.Γ.Παπανικολάου Στόχοι θεραπείας Βελτίωση επιβίωσης Βελτίωση κλινικών συμπτωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών

Αγχολυτικά -Υπνωτικά. Χριστίνα άλλα. Λέκτορας Φαρμακολογίας. Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών Αγχολυτικά -Υπνωτικά Χριστίνα άλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Αθηνών e-mail: cdalla@med.uoa.gr http://www.med.uoa.gr/pharmacology Συμπτωματολογία DSMΙV Κατάθλιψη Αγχώδης διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του καπνίσματος

Η ιστορία του καπνίσματος ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Η ιστορία του καπνίσματος Οι πρώτοι που ανακάλυψαν τις χαλαρωτικές ιδιότητες του καπνού ήταν οι Ινδιάνοι. Συνήθιζαν να καπνίζουν πίπα ή πούρο. Με την άφιξη των πρώτων ευρωπαίων στην

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

1.Για να ηρεμίσουν, να ανακουφιστούν, από κάποια συναισθηματική φόρτιση. Π.χ. όταν έχουν νεύρα για κάτι το οποίο δεν έγινε όπως το ήθελαν.

1.Για να ηρεμίσουν, να ανακουφιστούν, από κάποια συναισθηματική φόρτιση. Π.χ. όταν έχουν νεύρα για κάτι το οποίο δεν έγινε όπως το ήθελαν. ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ Στις μέρες μας βλέπουμε καθημερινά ανθρώπους διαφόρων ηλικιών να καπνίζουν. Τι είναι, όμως, το κάπνισμα; Τι το κάνει τόσο εθιστικό και αναγκαίο για τους χρήστες του; Σ αυτή την εργασία θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ IRBEPRESS 75 mg, 150 mg, 300 mg δισκία Ιρβεσαρτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο. Φυλάξτε

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ. Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΥΠΝΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΚΑΙ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗΣ Νικολέτα Καρτάλη Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ Burwell et al, Am J Med 1956 SLEEP BREATHING DISORDERS ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΠΝΟΙΩΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών

Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Ψαλτοπούλου Θεοδώρα, Παθολόγος, Επίκ. Καθηγήτρια Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Συσχέτιση της σωματικής δραστηριότητας (ΣΔ) με τον κίνδυνο για νεοπλασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 14 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ OMNIC TOCAS 0,4 mg δισκία παρατεταμένηςαποδέσμευσης Υδροχλωρική Ταμσουλοζίνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ

ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ Γεωργία Γ. Πίτσιου,, MD, PhD Πνευμονολόγος Εντατικολόγος Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας ΑΠΘ ΑΓΓΕΙΟΔΙΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ Ανταγωνιστές

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138

Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία. Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 Ψυχοφαρμακολογία των διατροφικών διαταραχών στην παιδική και εφηβική ηλικία Pediatr Clin N Am 58 (2011) 121-138 a Nevile H. Golden, MD, b Evelyn Attia, MD a Division of Adolescent Medicine, Stanford University

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία

Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Διαταραχές Πρόσληψης Τροφής στην Εφηβεία Β. Α. Παπαγεωργίου MD, Med, Δρ. Α.Π.Θ. Παιδοψυχίατρος - TEACCH Consultant τ. Επίκουρος Καθηγήτρια Παιδοψυχιατρικής Οι Δ.Π.Τ. Δεν είναι απλώς αποκλίνουσες διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτησιογόνες ουσίες

Εξαρτησιογόνες ουσίες Ναρκωτικά Ναρκωτικά-Εξάρτηση Ο όρος ναρκωτικά χρησιµοποιείται για να χαρακτηρίσει όλες τις τοξικές ψυχοτρόπες ουσίες που διακινούνται παρανόµως και προκαλούν σοβαρή διαστρέβλωση της προσωπικότητας του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΝΗΣΟ ΜΗΛΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΣΥΝΟΨΗ Η παρούσα μελέτη αποτελεί συνέχεια της αρχικής φάσης της μελέτης νοσηρότητας και θνησιμότητας στη νήσο Μήλο που πραγματοποιήθηκε το

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. Ε.Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. Ε.Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Ε.Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Η αποκατάσταση περιλαμβάνει: 1. Ιατρική αξιολόγηση 2. 6σκηση 3. Τροποποίηση παραγόντων κινδύνου 4. Εκπαίδευση 5.Μεταβολές συμπεριφοράς

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΣΚΟΠΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Ελένη Κουτίνου 1,Γεωργία Κουτουλάκη 2

ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΣΚΟΠΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Ελένη Κουτίνου 1,Γεωργία Κουτουλάκη 2 ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ (2015),ΤΟΜΟΣ 4,ΤΕΥΧΟΣ 1 ΑΝΑΣΚΟΠΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΚΟΠΗ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ Ελένη Κουτίνου 1,Γεωργία Κουτουλάκη 2 1. Νοσηλεύτρια, Msc, Προϊσταμένη Χειρουργείου, Γ.Ν.ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ)

ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗΣ ΣΤΗΝ ΕΚΒΑΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΞΥΝΣΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ (ΧΑΠ) Ανδριάνα Ι Παπαϊωάννου 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Σταματούλα Τσικρικά 1, Φωτεινή Καρακοντάκη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ [1] Β ΑΡΣΑΚΕΙΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΨΥΧΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) ΤΑΞΗ: Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗΣ «ΙΝΔΙΑΝΩΝ ΣΗΜΕΙΑ! ΚΑΠΝΙΣΜΑ;» Παρακαλούμε να απαντήσετε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο με ειλικρίνεια.

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν πάρετε το Naramig

2. Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν πάρετε το Naramig ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ 2,5 mg επικαλυμμένο με λεπτό υμένιο δισκίο Ναρατριπτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης πριν αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο.

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες

Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συµµαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Χρόνιες Πνευμονοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής ΕΚΕΤΑ Δίπλα Κωνσταντίνα, Λέκτορας ΤΕΦΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. CLARITYNE-D 5 mg/120 mg δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης λοραταδίνη/θειική ψευδοεφεδρίνη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. CLARITYNE-D 5 mg/120 mg δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης λοραταδίνη/θειική ψευδοεφεδρίνη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ CLARITYNE-D 5 mg/120 mg δισκία παρατεταμένης αποδέσμευσης λοραταδίνη/θειική ψευδοεφεδρίνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011

7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης. Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 7 ο ετήσιο συνέδριο αθηροσκλήρωσης Θεσσαλονίκη 10-12 Μαρτίου 2011 Κάπνισμα, περιοδοντική νόσος και υγιεινή του στόματος Νίκος Α. Ευθυμιάδης, D.D.S., M.Sc. Οδοντίατρος-Περιοδοντολόγος Τι είναι η περιοδοντίτιδα

Διαβάστε περισσότερα