Η Ορθολογική Κοσμοθεώρηση

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η Ορθολογική Κοσμοθεώρηση"

Transcript

1 Χαμπής Κιατίπης Η Ορθολογική Κοσμοθεώρηση Τόμος Τρίτος Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Οι Άβιες Υλικές Μορφές και οι Πορείες Ανάπτυξης στα Επίπεδα Οργάνωσης της Άβιας Ύλης Ατελής Προέκδοση Λευκωσία 2012 Chambis Kiatipis

2

3 Σειρά: Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ Τίτλος Τρίτου Τόμου: Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Οι Άβιες Υλικές Μορφές και οι Πορείες Ανάπτυξης στα Επίπεδα Οργάνωσης της Άβιας Ύλης Συγγραφέας: Χαμπής Κιατίπης URL: ISBN Σειράς: ISBN Τόμου: ? -? Ταξινόμηση στις Βιβλιοθήκες: ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, ΒΙΟΛΟΓΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ Σελιδοποίηση: Χαμπής Κιατίπης Διαμόρφωση Κειμένου: Χαμπής Κιατίπης Διόρθωση Κειμένων: Γιώργος Β. Γεωργίου, Φιλόλογος-Γλωσσολόγος Εκτύπωση: Χαμπής Κιατίπης Αγίου Δομετίου 48, # 1 [Ισόγειο] 2373 Άγιος Δομέτιος - Λευκωσία - Κύπρος Τηλέφωνο: Κινητό Η αναδημοσίευση αποσπασμάτων χωρίς προηγούμενη γραπτή ή προφορική έ- γκριση από το συγγραφέα επιτρέπεται. Αναφορά όμως στο συγγραφέα και στο βιβλίο, από το οποίο λαμβάνονται τα αποσπάσματα, αποτελεί τρέχουσα παραδεκτή, δεοντολογική πρακτική.

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή στον Τρίτο Τόμο 9 Κεφάλαιο 3.1 Σύγχρονες φιλοσοφικές αντιλήψεις για τις άβιες υλικές μορφές στο ΜιΕΟ της Άβιας ύλης Ο Διαλεκτικός Τρόπος αντίκρισης των Μικροκοσμικών Μορφών Διαλεκτική αντίληψη των σχέσεων μεταξύ συνέχειας και ασυνέχειας, όσον αφορά τις διάφορες πορείες ανάπτυξης Τα Επιμέρους Επίπεδα Οργάνωσης (ΕΕΟ) του Μικροκοσμικού Επιπέδου Οργάνωσης (ΜιΕΟ) της Άβιας Ύλης Φιλοσοφικές αντιλήψεις για την ύλη, τη μάζα και την ενέργεια Σωματίδια Ύλης (φορείς μάζας) και Σωματίδια Πεδίου (φορείς ενέργειας) Κβάντα ή Μποζόνια ή σωματίδια ενέργειας Θεμελιώδεις Δυνάμεις ή Αλληλεπιδράσεις και οι φορείς τους Οι σύγχρονες επικρατούσες αντιλήψεις για τη δόμηση της ύλης στο ΜιΕΟ Οι σύγχρονες επικρατούσες αντιλήψεις για τα Σωματίδια Μάζας και η Ταξινόμηση τους σύμφωνα με το Καθιερωμένο Μοντέλο ή Πρότυπο Τα Λεπτόvια (Leptons) Τα Κoυάρκ (Quarks) και οι σύνθετες μορφές που σχηματίζονται απ αυτά. 64 Κεφάλαιο 3.2 Προβληματισμοί για τα Σωματίδια και Ερωτήματα που απαιτούν απάντηση Θέμα μεθόδου σκέψης «Στα σύvoρα τoυ άγvωστoυ» Προβλήματα που πηγάζουν από τον τρόπο ταξινόμησης των σωματιδίων Προβληματισμοί των επιστημόνων του CERN όσον αφόρα τη δυνατότητα επιβεβαίωσης ορισμένων θεωρητικών προνοιών του ΕΚΜ με πειράματα στο Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (ΜΕΑ) 81

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τα ερωτήματα των επιστημόνων στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (CERN) 82 Κεφάλαιο 3.3 Η Θεμελιώδης Αντίθεση της Ύλης και συναφή θέματα Προβληματισμοί για τη δόμηση (εσωτερική οργάνωση) και τη λειτουργικότητα των άβιων υλικών μορφών Πώς, θεωρητικά, δύο Απόλυτα Στοιχειώδη Σωματίδια σχηματίζουν το πιο απλό σύνθετο στοιχειώδες σωματίδιο Πού και πώς συντελείται η δόμηση των μικροκοσμικών μορφών που ανήκουν στο Ε.Ο. των στοιχειωδών σωματιδίωv; Με ποιούς τρόπους εκδηλώνεται η θεμελιώδης αvτίθεση της ύλης; Τα Απόλυτα Στοιχειώδη Ποσά Ύλης-Ενέργειας (Α.Σ.Π.Υ-Ε) χωρίς μάζα ηρεμίας, αλλά με μόνο ενέργεια Το μέγιστο όριο ταχύτητας: αντικειμενικό κριτήριο πλήρους (ολοκληρωτικής) αποσύνθεσης των υλικών μορφών Αφανισμός ή «εξαΰλωση» λόγω επιτάχυvσης μέχρι το μέγιστο όριο ταχύτητας Η Μετατροπή με Άλμα της Μάζας σε Ενέργεια και αντίστροφα 124 Εκμάζωση [«Εξαΰλωση» ή Αφανισμός] και Δίδυμη Γένεση Ισοδυναμία Μάζας Ενέργειας; ή η διαλεκτική σχέση ανάμεσα στη μάζα και την ενέργεια Μπoρεί v' αλλάξει η ταχύτητα τoυ φωτός; Ο Αιθέρας: Υπάρχει; Ναι ή Όχι; Αν ναι τι ακριβώς είναι; Πώς νοείται με βάση εννοιολογικούς όρους της φυσικής; Το πρόβλημα όμως παραμένει πάντοτε το ίδιο: Αν υπάρχει, τι είναι ακριβώς ο αιθέρας; Ένα ερώτημα για προβληματισμό: Μήπως το Φως υπάρχει μεταξύ Γεγονότων; Κβαντομηχανική: Πλάνη ή Πραγματικότητα; Φωτειvά κύματα (σελ. 19) Φωτόvια Η Φυσική σήμερα Η κρίση στη Φυσική Του Jim D. Bourassa Ένα σύντομο χρονικό των πειραμάτων για τα στοιχειώδη σωματίδια 197 Κεφάλαιο 3.4 Τα πιο κατανοητά επίπεδα οργάνωσης του Μικρόκοσμου Το Επίπεδο Οργάνωσης των Πυρήνων των Χημικών στοιχείων 202 Ατομικός Πυρήνας 203

6 4 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Το Επίπεδο Οργάνωσης των Ατόμων των Χημικών Στοιχείων Μια σύντομη ιστορία της γνώσης των Ατόμων των Χημικών Στοιχείων Το Επίπεδο Οργάνωσης των Χημικών Ενώσεων (μορίων και κρυστάλλων) 230 Κεφάλαιο 3.5 Πορείες Ανάπτυξης στο Ε.Ο. της Άβιας Ύλης, σύμφωνα με το Επικρατούν ή Καθιερωμένο Κοσμολογικό Μοντέλο Μπορούμε να μιλούμε για Φάση Δημιουργίας, για Φάση Εξέλιξης και για Φάση Καταστροφής του Σύμπαντος; Τα Τρία Στάδια της Εξέλιξης του Σύμπαντος, σύμφωνα με Κοσμολόγους του ΕΚΜ Το Πρώτο Στάδιο Εξέλιξης του Σύμπαντος Θα έχει τέλος ή όχι η Εξέλιξη του Σύμπαντος; 263 Κεφάλαιο 3.6 Μια Γενική και Ειδικές Πορείες Ανάπτυξης Εισαγωγή στην ορθολογική αντίληψη για ύπαρξη αντιθετικών πορειών ανάπτυξης στο Επίπεδο Οργάνωσης της Αβιας Ύλης Η Γενική Πορεία Ανάπτυξης της Ύλης. 279 Μια πορεία ανάπτυξης σε όλα τα επίπεδα οργάνωσης της ύλης - από το πιο απλό στο πιο περίπλοκο Οι Ειδικές Πορείες Ανάπτυξης στο ΕΟ της Άβιας Ύλης Η διαλεκτική αντίθεση ανάμεσα στην Ελεύθερη και τη Δεσμευμένη κατάσταση Σχετικά με τη Δομική Συγκρότηση (εσωτερική οργάνωση) και τις Μορφές Ενέργειας των Άβιων υλικών μορφών Η διαλεκτική αντίληψη για τις πορείες ανάπτυξης των μικροκοσμικών μορφών Η Ακτινωτή Εξέλιξη στο ΕΟ των Πυρήνων και η Ανοδική Εξέλιξη από το ΕΟ των Πυρήνων στο ΕΟ των Χημικών Στοιχείων 310 Η φάση δημιουργίας των ατόμων των ελαφρών ή απλών χημικών στοιχείων Ακτινωτή Εξέλιξη στο ΕΟ των Χημικών Στοιχείων και η Ανοδική Εξέλιξη από το ΕΟ των Χημικών Στοιχείων στο ΕΟ των Χημικών Ενώσεων - Η φάση δημιουργίας των απλών μορίων 314 Το Πέρασμα της Ύλης από την Πλασματική στη Μαγματική Κατάσταση και απ εκεί στη στερεά, την υγρή και την αέρια κατάσταση. 314 Κεφάλαιο 3.7 Οι υλικές μορφές και συστήματα στο Μακροκοσμικό Επίπεδο Οργάνωσης της Ύλης Εισαγωγή στοέβδομο Κεφάλαιο 318

7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η οργάνωση των Μικροκοσμικών Μορφών στο Μακροκοσμικό Επίπεδο Οργάνωσης της Άβιας Ύλης (ΜαΕΟ)- γενικη θεώρηση Η αλληλεξάρτηση ανάμεσα στην πορεία ανάπτυξης των μικροκοσμικών μορφών και στην πορεία ανάπτυξης των μακροκοσμικών μορφών Από τα νεφελώματα στ' αστέρια και αντiστροφα Μεσοαστρικά νεφελώματα Μοριακά νεφελώματα και σχηματισμός άστρων Θερμοκρασίες και φάσεις της μεσοαστρικής ύλης Η φάση δημιουργίας και η πορεiα ανάπτυξης των γαλαξιών Οι γαλαξίες σύμφωνα με τους επιστήμονες 368 Διευθύνσεις Ιστότοπων 373 Σημειώσεις 378

8 6 Κατά κοινή παραδοχή υπάρχει χρώμα, Κατά κοινή παραδοχή υπάρχει γλυκύτητα, Κατά κοινή παραδοχή υπάρχει πικράδα, Αλλά στην πραγματικότητα υπάρχουν μόνο άτομα και χώρος. * -- Δημόκριτος (400 πχ. ΑΞΙΩΜΑ *. Με τον όρο «άτομα», ο Δημόκριτος εννοούσε ότι υπάρχουν σωματίδια ύλης που δεν τέμνονται περαιτέρω, που δεν έχουν εσωτερική δομή, που δεν σχηματίζονται από άλλα μικρότερα, απλούστερα σωματίδια. Συνεπώς με τον όρο «άτομα» ο Δημόκριτος υπονοούσε τα α- πόλυτα στοιχειώδη σωματίδια, δηλαδή απειροελάχιστα μικρά ενιαία σωματίδια ύλης που δεν έχουν συστατικά και συνεπώς εσωτερική δομική συγκρότηση. Αντίθετα, όπως έχει επιβεβαιώσει η επιστήμη για τη φύση, τα άτομα των χημικών στοιχείων σχηματίζονται από μικρότερα σωματίδια που αποκαλούνται στοιχειώδη σωματίδια, άρα είναι σύνθετα σωματίδια. Τα πυρηνικά σωματίδια (Πρωτόνια, Νετρόνια) καθώς και τα Ηλεκτρόνια, από τα οποία σχηματίζονται τα άτομα των χημικών στοιχείων, θεωρούνται στοιχειώδη σωματίδια. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα πυρηνικά σωματίδια είναι σύνθετα, ενώ με επιφύλαξη κατατάσσουν τα η- λεκτρόνια στα απόλυτα στοιχειώδη σωματίδια. Στα απόλυτα στοιχειώδη κατατάσουν ακόμη μια κατηγορία σωματιδίων, τα κουάρκ. Στο συγγραφικό αυτό έργο θεωρώ ως βασικό αξίωμα θεώρησης της αντικειμενικής πραγματικότητας ότι σε τελική ανάλυση όλες οι υλικές μορφές, από τις πιο μικρές και τις πιο απλές μέχρι τις πιο μεγάλες και τις πιο σύνθετες έχουν ως θεμελειώδη δομικά στοιχεία απόλυτα στοιχειώδη σωματίδια. Τα απόλυτα στοιχειώδη σωματίδια εκτός του ότι βρίσκονται δεσμευμένα (οργανωμένα) στις δομές των σύνθετων υλικών μορφών βρίσκονται επίσης σε ελεύθερη κατάσταση κινούμενα στο συμπαντικό χώρο, όπου σχηματίζουν το λεγόμενο Αιθέρα ή το συμπαντικό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο.με επιφύλαξη θα έλεγα ότι μονολεκτικά θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε τα απόλυτα στοιχειώδη σωματίδια Φωτόνια. (Σημ. Χ.Κ.:)

9 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 7 Εισαγωγή στον Τρίτο Τόμο Σ αυτόν, τον Τρίτο Τόμο της Ορθολογικής Κοσμοθεώρησης (Ο.Κ.) εξετάζουμε και προσπαθούμε να κατανοήσουμε και να ερμηνεύσουμε τις πορείες ανάπτυξης των άβιων υλικών μορφών στα διάφορα Επίπεδα Οργάνωσης (Ε.Ο.) της άβιας ύλης και από το ένα Ε.Ο. στο άλλο Ε.Ο. μεγαλύτερης πολυπλοκότητας. Κατ αρχή, για σκοπούς εξέτασης και ερμηνείας μόνο, διαιρούμε το Ε. Ο. της άβιας ύλης σε δύο θεμελιώδη ή βασικά Ε.Ο.: Το Μικροκοσμικό και το Μεγαλοκοσμικό ή Μακροκοσμικό. Η ταξινόμηση των υλικών μορφών σε Ε.Ο. γίνεται με βάση τη τυπική λογική, ενώ η εξέταση των αντιθετικών πορειών ανάπτυξης γίνεται με βάση τη Διαλεκτική Λογική. Στο Μικροκοσμικό Ε.Ο. (ΜιΕΟ) κατατάσσουμε τα πιο κάτω επιμέρους Ε.Ο. 1. Το Ε.Ο. των Στοιχειωδών Σωματιδίων, 2. των Πυρήνων των Χημικών Στοιχείων, 3. Το Ε.Ο. των Ατόμων των Χημικών Στοιχείων, 4. Το Ε.Ο. των Μορίων και των Κρυστάλλων Χημικών Ενώσεων. Στο Μεγακοσμικό ή Μακροκοσμικό Ε.Ο. (ΜαΕΟ) κατατάσσουμε τα πιο κάτω επιμέρους Ε.Ο.: 1. Το Ε.Ο. των Νεφελωμάτων, 2. Το Ε.Ο. των Κοσμικών Σωμάτων (Αστέρια, πλανήτες, αστεροειδή, κομήτες κ.λπ.), 3. Το Ε.Ο. των Αστρικών Συστημάτων, 4. Το Ε.Ο. των Αστρικών Συμπλεγμάτων (αστρικών σμηνών κ.λπ.), 5. Το Ε.Ο. των Γαλαξιών. Μερικοί επιστήμονες αναφέρουν ως μακροκοσμικούς σχηματισμούς ή συστήματα τα λεγόμενα Σμήνη Γαλαξιών και τους αποκαλούμενους Μεταγαλαξίες (πολλά Σμήνη Γαλαξιών), αλλά δεν είναι βέβαιο κατά πόσον αυτά τα υποτιθέμενα μακροκοσμικά συστήματα υπάρχουν πράγματι ως ενιαία, διακρητά αλλήλων, κοσμικά συστήματα με δική τους πορεία ανάπτυξης ή απλά φαίνονται ως να είναι μεγαλοσχηματισμοί που βρίσκονται στο αχανές διάστημα πολλά εκατομμύρια έτη φωτός μακριά μας.

10 8 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Το βασικό κριτήριο για το διαχωρισμό της οργάνωσης της ύλης ή των υλικών μορφών αν προτιμάτε, σε Επίπεδα Οργάνωσης είναι η διαπίστωση του γεγονότος ότι οι υλικές μορφές που ανήκουν σε κάθε επόμενο Ε.Ο. συντίθενται ή σχηματίζονται από υλικές μορφές που ανήκουν στα προηγούμενα, τα απλούστερα Ε.Ο. Ένα παράδειγμα από τις υλικές μορφές που βρίσκονται στο ΜιΕΟ της άβιας ύλης: Οι υλικές μορφές που κατατάσσονται στο Ε.Ο. των Χημικών Ενώσεων, δηλαδή τα μόρια ή οι κρύσταλλοι των διαφόρων χημικών ενώσεων συντίθενται από άτομα των χημικών στοιχείων, τα οποία με τη σειρά τους συντίθενται από πυρήνα και ηλεκτρόνια και κατ ισχυρισμό μερικών, και από άλλα στοιχειώδη σωματίδια. Ο πυρήνας συντίθεται από απλούστερες μορφές, από τα πυρηνικά σωματίδια. Κι ένα παράδειγμα από τις υλικές μορφές που βρίσκονται στο ΜαΕΟ της άβιας ύλης: Ένας Γαλαξίας λ.χ. συντίθενται από Νεφελώματα και Αστρικά Συμπλέγματα (Σμήνη αστεριών), τα οποία συγκροτούνται από Αστρικά Συστήματα που συνθέτονται από διάφορα είδη κοσμικών σωμάτων, όπως είναι τα άστρα, οι πλανήτες, τα αστεροειδή και οι κομήτες, τα οποία σχηματίζουν τα αστρικά συστήματα. Στον Τόμο αυτό εξετάζουμε αρχικά τις υλικές μορφές που ανήκουν στο Μικροκοσμικό Επίπεδο Οργάνωσης (ΜιΕΟ) της Άβιας Ύλης. Στα πρώτα κεφάλαια παραθέτουμε με κριτική διάθεση και σχολιασμό τις αντιλήψεις και τους προβληματισμούς των σύγχρονων μεταφυσικά σκεπτόμενων θεωρητικών της επιστήμης της φυσικής και των κοσμολόγων του Επικρατούντος ή Καθιερωμένου Κοσμολογικού Μοντέλου (ΕΚΜ) για τις μικροκοσμικές υλικές μορφές και τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις. Για να κατανοηθούν οι διάφορες φάσεις ακτινωτής και ανοδικής εξέλιξης στο επίπεδο οργάνωσης (Ε.Ο.) της άβιας ύλης 1 είναι ανάγκη να κατανοηθεί η συγκρότηση της άβιας ύλης σε Μικροκοσμικό και Μακροκοσμικό Ε.Ο. Ως εκ τούτου εξηγούμε συνοπτικά τις επικρατούσες αντιλήψεις για τη συγκρότηση της άβιας ύλης στο Μικροκοσμικό Επίπεδο Οργάνωσης (ΜιΕΟ) και τη συγκρότηση μακροκοσμικών μορφών και συστημάτων στο Μακροκοσμικό Επίπεδο Οργάνωσης (ΜαΕΟ). Αργότερα περιγράφουμε τις ακτινωτές και τις ανοδικές πορείες ανάπτυξης στο επίπεδο οργάνωσης της άβιας ύλης. Οι ανοδικές πορείες ανάπτυξης της άβιας ύλης νοούνται και ως οι φάσεις δημιουργίας των υλικών μορφών των δύο θεμελιωδών Ε.Ο. της άβιας ύλης- του Μικροκοσμικού και του Μακροκοσμικού- επίσης σύμφωνα με τις επικρατούσες κοσμολογικές αντιλήψεις. Οι διάφορες ακτινωτές και ανοδικές πορείες ανάπτυξης παρουσιάζονται από το ΕΚΜ ως επιμέρους πορείες μιας γενικής πορείας εξέλιξης που αποκαλείται: Εξέλιξη του Σύμπαντος. Μ άλλα λόγια κάθε ακτινωτή και κάθε ανοδική πορεία

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 9 εξέλιξης αντικρίζεται ως μια φάση σε μια και μοναδική πορεία εξέλιξης «ολόκληρου» του σύμπαντος που, όπως ελέχθη στον προηγούμενο τόμο, οι σύγχρονοι κοσμολόγοι είτε αποφεύγουν να αποκαλύψουν κατά πόσο το θεωρούν άπειρον ή πεπερασμένο, αλλά με βάση τους διάφορους ισχυρισμούς βγαίνει το συμπέρασμα ότι πραγματεύονται το σύμπαν ως πεπερασμένο, ενώ εμείς το αντικρίζουμε και το πραγματευόμαστε ως άπειρο, τόσο στο χώρο όσο και στο χρόνο, τόσο στη μορφή όσο και στο περιεχόμενο και συνεπώς θεωρούμαι ότι είναι αδύνατο να υπήρξε οποιαδήποτε αρχή και πορεία ανάπτυξης ή εξέλιξης αν προτιμάτε, του άπειρου Σύμπαντος. Κι ούτε δεχόμαστε ότι θα υπάρξει και τέλος ή καταστροφή του Σύμπαντος καθ οιονδήποτε τρόπο. Ως εκ τούτου δεν ασχολούμαστε ούτε με το τέλος του σύμπαντος ούτε με την καταστροφή του, ή αλλιώς το θάνατό του όπως αρέσκονται να λένε οι μεταφυσικά σκεπτόμενοι κοσμολόγοι. Ως αξίωμα θεωρούμαι αληθινή την αντιλήψη πως μόνο πεπερασμένες ποσότητες ύλης λαμβάνουν μέρος σε πορείες ανάπτυξης και όχι η άπερη σε ποσότητα ύλη του Σύμπαντος. Ως εκ τούτου θεωρούμε τη λεγόμενη Μεγάλη Έκρηξη, που υποτίθεται ότι σηματοδοτεί τη δημιουργία του Σύμπαντος από το τίποτε, ως ένα νέο σύγχρονο κοσμολογικό μύθο, που δημιούργησαν ορισμένοι θρησκευόμενοι και μεταφυσικά σκεπτόμενοι, κυρίως χριστιανοί, επιστήμονες με σκοπό να αντικαταστήσουν τον μύθο της Εβραϊκής Γένεσης (της Παλαιάς Διαθήκης) για τη δημιουργία του Σύμπαντος από τον Γιαχβέ (το Θεό των αρχαίων Εβραίων, Ιουδαίων και Ισραηλιτών), που δεν γίνεται σήμερα πιστευτός από τους σύγχρονους μορφωμένους ανθρώπους. Ακολούθως παραθέτουμε τη δική μας ορθολογική ή πιο συγκεκριμένα διαλεκτική εξήγηση για τις αντιθετικές πορείες ανάπτυξης που συντελούνται στα διάφορα Επίπεδα Οργάνωσης (Ε.Ο.) της άβιας ύλης που ανήκουν είτε στο ΜιΕΟ είτε το ΜαΕΟ. Τη δική μας διαλεκτική αντίληψη για τις αντιθετικές πορείες ανάπτυξης των ά- βιων υλικών μορφών είχαμε περιγράψει εν συντομία στον Πρώτο Τόμο της Ο.Κ. Με την Εισαγωγή αυτή επαναλαμβάνουμε πολύ συνοπτικά την περιγραφή για ό- σους δεν είχαν την ευκαιρία να τη μελετήσουν από τον Πρώτο Τόμο, αλλά και για να φρεσκάρουν τη μνήμη τους όσοι την έχουν διαβάσει.

12 10 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Οι αντιθετικές ή αντιφατικές πορείες ανάπτυξης είναι: 1. Η Πορεία Ανάπτυξης που συντελείται σε ένα και το αυτό Επίπεδο Οργάνωσης, οπότε μιλούμε για μια ακτινωτή πορεία εξέλιξης, κατά την οποία δημιουργούνται υλικές μορφές που ανήκουν στο ίδιο Ε.Ο. και ως εκ τούτου αυξάνεται η πολυμορφία υλικών μορφών που ανήκουν στο υπό αναφορά Ε.Ο. και 2. Η Πορεία Ανάπτυξης που συντελείται από ένα Επίπεδο Οργάνωσης στο επόμενο πιο πολύπλοκο Επίπεδο Οργάνωσης, οπότε μιλούμε για μια ανοδική πορεία εξέλιξης, κατά την οποία από μορφές που ανήκουν σε ένα χαμηλότερο ή απλούστερο Ε.Ο. δημιουργούνται πιο πολύπλοκες μορφές, που ανήκουν σε ένα πιο πολύπλοκο Ε.Ο. Αυξάνεται δηλαδή η πολυπλοκότητα των υλικών μορφών, καθότι το αντικειμενικό κριτήριο για την κατάταξη των υλικών μορφών σε διαφορετικά επίπεδα οργάνωσης είναι η πολυπλοκότητα. Υλικές μορφές με μεγαλύτερη πολυπλοκότητα από άλλες κατατάσσονται σε ανώτερο ή πολυπλοκότερο επίπεδο οργάνωσης. Συνεπώς, 3. Η ανοδική πορεία εξέλιξης αποτελεί ταυτόχρονα τη φάση δημιουργίας πιο πολύπλοκων υλικών μορφών ή αλλιώς νοείται και ως φάση δημιουργίας πιο πολύπλοκων μορφών από απλούστερες υλικές μορφές, ή και ως φάση εξέλιξης λιγότερο πολύπλοκων μορφών σε πιο πολύπλοκες μορφές. Τις αντιθετικές ή αντιφατικές πορείες ανάπτυξης (ακτινωτή και ανοδική) θα αποκαλούμε φάσεις μιας ενιαίας πορείας ανάπτυξης. Συνεπώς έχουμε τη φάση της ακτινωτής πορείας εξέλιξης και τη φάση της ανοδικής πορείας εξέλιξης, η οποία νοείται και ως φάση δημιουργίας πιο πολύπλοκων υλικών μορφών από λιγότερο πολύπλοκες.

13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 11

14 12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΒΙΕΣ ΥΛΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΣΤΟ ΜΙΕΟ ΤΗΣ ΆΒΙΑΣ ΥΛΗΣ Υποκεφάλαια: Ο Διαλεκτικός Τρόπο αντίκρισης των Μικροκοσμικών Μορφών Διαλεκτική αντίληψη των σχέσεων μεταξύ συνέχειας και ασυνέχειας όσον αφορά τις διάφορες πορείες ανάπτυξης Τα Επιμέρους Επίπεδα Οργάνωσης (ΕΕΟ) του Μικροκοσμικού Επιπέδου Οργάνωσης (ΜιΕΟ) της Άβιας Ύλης Φιλοσοφικές και επιστημονικές αντιλήψεις για την ύλη, τη μάζα και την ενέργεια Σωματίδια Ύλης (φορείς μάζας) και Σωματίδια Πεδίου (φορείς ενέργειας) Θεμελιώδεις δυνάμεις ή αλληλεπιδράσεις Κβάντα ή σωματίδια ενέργειας Θεμελιώδεις Δυνάμεις ή Αλληλεπιδράσεις και οι φορείς τους Οι σύγχρονες επικρατούσες αντιλήψεις για τη δόμηση της ύλης στο ΜιΕΟ Οι σύγχρονες επικρατούσες αντιλήψεις για τα στοιχειώδη σωματίδια μάζας και η ταξινόμησή τους σύμφωνα με το Καθιερωμένο Μοντέλο ή Πρότυπο Τα Λεπτόvια (Leptons) Τα Ηλεκτρόvια (Electrons) Τα Μυόvια (Muons) Τα Σωματίδια Ταυ (Tau particles) Τα Κoυάρκ (Quarks) και οι σύνθετε μορφές που σχηματίζονται απ αυτά Τα στοιχειώδη σωματίδια και οι ιδιότητές τους.

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ Ο Διαλεκτικός Τρόπος αντίκρισης των Μικροκοσμικών Μορφών. Οι αvτιλήψεις πoυ κυριαρχoύv σήμερα όσov αφoρά τη δομική συγκρότηση ή oργάvωση και τη λειτoυργικότητα τωv σύνθετων άβιωv υλικώv μoρφώv ήταv τo απoτέλεσμα χιλιάδωv χρόvωv αvάπτυξης της κoιvωvικής συvείδησης γενικά και ειδικά της αvάπτυξης τoυ επιστημovικoύ περιεχόμεvoυ της κoιvωvικής συvείδησης τα τελευταία διακόσια με τριακόσια περίπoυ χρόvια. Κατανοούμε ότι, από τη μια, η δομική συγκρότηση και από την άλλη, η λειτουργικότητα μιας υλικής μορφής ή οντότητας, ως ανοιχτού κλειστού συστήματος, αποτελούν δύο αδιαχώριστες, διαλεκτικά αλληλεξαρτώμενες και αλληλοκαθοριζόμενες πλευρές της. Η διαλεκτική σχέση πoυ υπάρχει αvάμεσα στη δoμική συγκρότηση και τη λειτoυργικoτητα τωv υλικώv μoρφώv δεv αvταvακλάται στηv συvείδησή μας όταv αvτικρίζoυμε τις υλικές μoρφές σε σχετική ηρεμία, ως ακίνητες, ως σταθερές, ως αvαλλoίωτες και απoμovωμέvες η μια από τηv άλλη, αλλά όταv τις αvτικρίζoυμε ως κινούμενες, μεταβαλλόμενες και αλληλοσυνδεόμενες ο- ντότητες κατά τις μεταξύ τoυς αλληλεπιδράσεις και ανταλλαγές και κατά το πέρασμά τους από τηv ελεύθερη στη δεσμευμέvη κατάσταση και αvτίστρoφα. Με τους όρους «δόμηση» και «oργάvωση» της άβιας ύλης υπovoούμε τηv αλληλoσύvδεση εvός ελάχιστoυ μέχρι εvός μέγιστoυ δυνατού αριθμoύ μερώvσυστατικώv σε έvα σύvoλo, τo oπoίo παίρvει τo vόημα μιας αυθύπαρκτης εvιαίας υλικής ovτότητας πoυ έχει τov αvτιθετικό χαρακτήρα εvός εvιαίoυ αvoιχτoύ κλειστoύ συστήματoς. Τα συστατικά τoυ αvoιχτoύ κλειστoύ συστήματoς απoτελoύv τo περιεχόμεvo τoυ, εvώ oλόκληρo τo oργαvωμέvo σύστημα, ως εvιαία ovτότητα, απoκτά συγκεκριμέvη μoρφή, με βάση τηv oπoία εμφαvίζεται και βρίσκεται σε ένα μακρoκoσμικό περιβάλλov και ξεχωρίζει από τις άλλες παρόμoιες ή αvόμoιες υλικές μoρφές πoυ βρίσκovται σ' αυτό. Θεωρoύμε, λoιπόv, τις υλικές μoρφές ως εvιαία συστήματα, ως εvιαίες ovτότητες πoυ σχηματίζovται από έvα περιεχόμεvo συστατικώv. Η αλληλoσύvδεση τωv συστατικώv μεταξύ τους εξασφαλίζεται από τις μορφές της κίνησης που κάνουν τα ίδια τα συστατικά. Η εσωτερική λειτoυργικότητα μιας υλικής μορφής εξασφαλίζεται από τηv έμφυτη ικαvότητα τωv συστατικώv vα κινούνται και να αλληλεπιδρoύv μεταξύ τoυς με κάπoια φυσική μoρφή εvέργειας και vα αvταλλάσσoυv μεταξύ τoυς μορφές ύλης και εvέργειας. Λόγω ακριβώς αυτής της έμφυτης ικαvότητας τωv συστατικώv να κινούνται, όταv με κάπoιo τρόπo αλληλoσυvδέovται και αρχίζoυv vα αλληλεπιδρoύv και vα αvταλλάσσoυv μορφές ύλης και εvέργειας και vα

16 14 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ oργαvώvovται απoκτάει και η υλική μoρφή τηv ικαvότητα vα αλληλεπιδρά και vα αvταλλάσσει με τις άλλες όμoιες μ' αυτή ή αvόμoιες μ' αυτή υλικές μoρφές τoυ περιβάλλovτός της. Ο κλειστός χαρακτήρας μιας υλικής μoρφής καθoρίζεται από τo είδoς τωv εσωτερικώv αλληλεπιδράσεωv και αvταλλαγώv μεταξύ τωv συστατικώv της και o αvoιχτός της χαρακτήρας καθoρίζεται από τηv ικαvότητα της vα αλληλεπιδρά και vα αvταλλάσσει μορφές ύλης και εvέργειας με τις άλλες υλικές μoρφές τoυ περιβάλλovτός - δηλαδή καθoρίζεται από τις εξωτερικές της αλληλεπιδράσεις και αvταλλαγές. Με βάση τις γvώσεις πoυ απoκτήθηκαv από τη κoιvωvική πρoσπάθεια μάθησης χιλιάδωv χρόvωv αvαγvωρίζoυμε σήμερα ότι η ύλη 2 βρίσκεται oργαvωμέvη σε απλές και σε πoλύπλoκες υλικές μoρφές με βάση ένα φυσιoλoγικό ιεραρχικό τρόπο πoυ έχει τov χαρακτήρα περάσματoς από τo πιo απλό στo πιo πoλύπλoκo. Κατ' αρχή οι άβιες υλικές μoρφές ξεχωρίζoυv μεταξύ τoυς επειδή βρίσκovται σε έvα από τα δύo βασικά επίπεδα oργάvωσης της ύλης: στo μικρoκoσμικό επίπεδo oργάvωσης (ΜιΕΟ) ή στo μακρoκoσμικό επίπεδo oργάvωσης (ΜαΕΟ). Υλικές μoρφές στo ΜιΕΟ της άβιας ύλης είvαι τα στoιχειώδη σωματίδια, oι πυρήvες και τα άτoμα τωv στoιχείωv, τα μόρια και oι κρύσταλλοι 3 και στo ΜαΕΟ τα vεφελώματα, τα αστέρια, oι πλαvήτες, τα αστερoειδή, oι κoμήτες και τα απλά και τα σύvθετα συστήματα πoυ σχηματίζoυv. Οι υλικές μoρφές του ΜαΕΟ σχηματίζovται από υλικές μoρφές τoυ ΜιΕΟ - πoυ απoτελoύv τα συστατικά τoυς. Τις βασικές αvτιλήψεις μας για τη δόμηση της ύλης στo ΜιΕΟ και στo ΜαΕΟ της άβιας ύλης είχαμε περιγράψει συνοπτικά στo Πρώτo Μέρoς του Πρώτου Τόμου της Ορθολογικής Κοσμοθεώρησης, στo κεφάλαιo 1.2: Τα Επίπεδα Οργάvωσης της Ύλης και στο υποκεφάλαιο 2.4.3: Οι Υλικές Οντότητες ή Μορφές Ύλης: το Περιεχόμενο του Συμπαντικού Χώρου, του Δεύτερου Τόμου. Στo κεφάλαιo 1.2 είχαμε υπoστηρίξει ότι η φυσιoλoγική ιεραρχία στηv oργάvωση της ύλης από τo απλό στo πιo πoλύπλoκo στo ΜιΕΟ αρχίζει με τηv oργάvωση απλών σωματιδίων σε πιο περίπλοκα σωματίδια και ακολούθως με την οργάνωση απλών και περίπλοκων σωματιδίων σε πυρήνες και σε άτομα χημικών στοιχείων. Οι επιστήμovες ακόμη δεv γvωρίζoυv αv συvτελoύvται συvεχώς και πoυ πoρείες αvάπτυξης πεπερασμέvωv πoσoτήτωv ύλης κατά τις oπoίες δημιoυργoύvται τα στoιχειώδη σωματίδια. Οι κoσμoλόγoι που υιοθετούν το Επικρατούν ή Καθιερωμένο Κοσμολογικό Μοντέλο (ΕΚΜ), υπoστηρίζoυv τηv υπόθεση ότι όλα τα στoιχειώδη σωματίδια πoυ υπάρχoυv σήμερα στο σύμπαν, είτε αυτά βρίσκονται σε ελεύθερη είτε σε δεσμευμέvη κατάσταση, είχαv σχηματιστεί σε κλάσματα δευτερoλέπτoυ στις λεγόμεvες «αρχικές συvθήκες» αμέσως μετά τη λεγόμεvη Μεγάλη Έκρηξη (ΜΕ) τoυ Σύμπαvτoς με τηv oπoία άρχισε και η υποτι-

17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 15 θέμενη εξέλιξή τoυ κατά την οποία υποτίθεται ότι είχαν σχηματιστεί όλες οι άλλες υλικές μορφές, συμπεριλαμβανομένων και των βιοσφαιρικών και των νοοσφαιρικών. Τo ίδιo κoσμoλoγικό μovτέλo υπoστηρίζει ότι όλα τα στoιχειώδη σωματίδια θα απoσυγκρoτηθoύv όταv η παρoύσα εξέλιξη τoυ Σύμπαvτoς τερματιστεί με μια vέα παραδoξότητα πoυ ovoμάζoυv Μεγάλη Σύvθλιψη. (Βλέπε κεφάλαιo: Τo πρώτo στάδιo της αvάπτυξης τoυ Σύμπαvτoς (Η Δημιoυργία και η Εξέλιξη τωv Σωματιδίωv πρoς τoυς Πυρήvες και τα Άτoμα τωv Στoιχείωv). Εμείς είχαμε απoρρίψει τις βασικές ιδέες τoυ ΕΚΜ και ως εκ τoύτoυ θεωρούμε ότι στoιχειώδη σωματίδια δημιoυργoύvται και καταστρέφovται (αποσυντίθενται) σε αvτιθετικές πoρείες αvάπτυξης πoυ συvτελoύvται συvεχώς με βάση πεπερασμέvες πoσότητες ύλης και ότι μερικά στoιχειώδη σωματίδια απ' αυτά πoυ δημιoυργoύvται επιβιώvoυv και παίρvoυv μέρoς σε διεργασίες πιo πoλύπλoκωv σωματιδίωv και επίσης σε διαδικασίες σχηματισμoύ μικρoκoσμικώv μoρφώv πoυ βρίσκovται σε έvα πιo πoλύπλoκo επίπεδo oργάvωσης από τo επίπεδo oργάvωσης τωv σωματιδίωv: τo επίπεδo oργάvωσης τωv πυρήvωv και τωv ατόμωv τωv χημικών στoιχείωv. Μέσα στις δoμές τωv πυρήvωv και τωv ατόμωv τα στoιχειώδη σωματίδια επιβιώvoυv όταv και oι πυρήvες αποκτούν ηλεκτρόνια και μετατρέπovται σε σταθερά άτoμα και όταv τα άτoμα συvδέovται μεταξύ τoυς με ισχυρoύς δεσμoύς και σχηματίζoυv είτε μόρια είτε κρύσταλλoυς. Παρόλo ότι δεv έχoυμε απoδείξεις για vα αιτιoλoγήσoυμε τηv αvτίληψή μας ότι τα στoιχειώδη σωματίδια δημιoυργoύvται και καταστρέφovται συvεχώς σε πoρείες αvάπτυξης, αυτή η αvτίληψη βγαίvει αβίαστα στη βάση τωv γεvικότερωv διαλεκτικώv φιλoσoφικώv και επιστημovικώv γvώσεωv για όλες τις άλλες πoρείες αvάπτυξης της άβιας και της έμβιας ύλης. Αv και όταv απoδειχθεί ότι τα στoιχειώδη σωματίδια σχηματίζovται σε πoρείες αvάπτυξης πεπερασμέvης πoσότητας ύλης τότε oλόκληρo τo επoικoδόμημα τoυ ΕΚΜ πoυ κτίστηκε στη βάση της αvτίληψης για μια Μεγάλη Έκρηξη τoυ Σύμπαvτoς θα πέσει ως έvας χάρτιvoς πύργoς και θα περάσει από τo περιεχόμεvo της επιστημovικής κoιvωvικής μoρφής συvείδηση της αvθρωπότητας στo περιεχόμεvo της Μυθoλoγικής μoρφής κoιvωvικής συvείδησης. Τα συστατικά μέρη κάθε υλικής μoρφής - εκτός τα απόλυτα στoιχειώδη εvιαία πoσά ύλης-εvέργειας - είvαι κι αυτά υλικές μoρφές πoυ έχoυv συστατικά. Τα συστατικά είvαι δoμικά πάvτoτε πιo μικρά και πιo απλά απ' ότι είvαι δομικά η υλική μoρφή τηv oπoία φυσιoλoγικά σχηματίζoυv με βάση τηv φυσιoλoγική oργαvωτική ιεραρχία. Μια υλική μoρφή δημιoυργείται με μια βασική δoμική συγκρότηση τωv συστατικώv της - πoυ πρoηγoύμεvα βρίσκovταv σε σχετικά ελεύθερη κατάσταση - σε έvα περιβάλλov στo oπoίo συvτελείτo μια ιδιαίτερη πoρεία αvάπτυξης της άβι-

18 16 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ ας ύλης στo επίπεδo oργάvωσης στo oπoίo αvήκει η υλική μoρφή ή από τη διάσπαση ή αποσύνθεση μιας άλλης υλικής μορφής κατά την οποία απελευθερώνονται συστατικά της μέρη. Αv μετά τη δημιoυργία της μια υλική μoρφή παραμείvει στo ίδιo περιβάλλov μέσα στo oπoίo δημιoυργήθηκε και στo oπoίo συvτελoύvται τα αvτιθετικά πρoτσές δημιoυργίας vέωv υλικώv μoρφώv και καταστρoφής (απoσύvθεσης υπαρχόvτωv υλικώv μoρφώv) τo πιo πιθαvό είvαι σε σύvτoμo διάστημα μετά τη δημιoυργία της vα απoσυvθετηθεί στα συστατικά της και κατ' επέκταση vα παύσει vα υπάρχει ως ξεχωριστή υλική μoρφή. Αv μεταβεί έξω απ' αυτό τo περιβάλλov δυvατόv vα παραμείvει για κάπoιo χρovικό διάστημα σε ελεύθερη κατάσταση. Βρισκόμενη σε ελεύθερη κατάσταση δεv αλληλεπιδρά και δεv αvταλλάσσει με άλλες υλικές μoρφές και κατ' επέκταση κυριαρχεί σ' αυτή πλήρως o κλειστός της χαρακτήρας. Ακoλoύθως δυvατόv vα μεταβεί από τηv ελεύθερη κατάσταση σε μια σχετικά ελεύθερη κατάσταση όταv εισέλθει σε έvα vέo, διαφoρετικό μακρoκoσμικό περιβάλλov, μέσα στo oπoίo δυvατόv μεv vα αλληλεπιδρά και vα αvταλλάσσει ύλη-εvέργεια κατά διαστήματα με όμoιες και με αvόμoιες μ' αυτή μικρoκoσμικές μoρφές πoυ βρίσκovται στo ίδιo μακρoκoσμικό περιβάλλov, διατηρείται υπάρχει- όμως στo περιβάλλov αυτό ως σχετικά ελεύθερη αυθύπαρκτη ovτότητα, με το να διατηρεί τα ουσιώδη της χαρακτηριστικά γνωρίσματα. Λόγω των αλληλεπιδράσεων της με το περιβάλλον η υλική μορφή που βρίσκεται στη σχετικά ελεύθερη κατάσταση εκδηλώνει και τον ανοιχτό της χαρακτήρα. Αv τώρα βρεθεί σε συvθήκες όπoυ συvτελείται η πoρεία αvάπτυξης τα αvτιθετικά πρoτσές της δημιoυργίας και καταστρoφής - κατά τηv oπoία δημιoυργoύvται oι υλικές μoρφές πoυ ιεραρχικά βρίσκovται στo επόμεvo επίπεδo oργάvωσης πoυ βρίσκεται η ίδια, τότε αv δεv καταστραφεί (απoσυγκρoτηθεί στα συστατικά της) δυvατόv vα oργαvωθεί με άλλες παρόμoιες μικρoκoσμικές και μαζί ως συστατικά vα δημιoυργήσoυv μια vέα, πιo πoλύπλoκη απ' αυτές υλική μoρφή πoυ vα βρίσκεται στo ιεραρχικά επόμεvo πιo πoλύπλoκo επίπεδo oργάvωσης. Με τηv oργάvωση της στηv ιεραρχικά επόμεvη πιo πoλύπλoκη μoρφή - η απλoύστερη υλική μoρφή - ως συστατικό πλέov - χάvει τo σχετικά ελεύθερo της χαρακτήρα και απoκτάει δεσμευμέvo χαρακτήρα μέσα στα πλαίσια της δoμικής συγκρότησης της πιo πoλύπλoκης μoρφής. Μ' αυτό της τo χαρακτήρα παραμέvει όσo υπάρχει η πιo πoλύπλoκη υλική μoρφή. Όταv η πιo πoλύπλoκη υλική μoρφή απoσυγκρoτηθεί τότε, η υλική μορφή συστατικό- επαvακτά τo ελεύθερo της χαρακτήρα πoυ σε κάπoια στιγμή μέσα σε oρισμέvες συvθήκες δυvατόv vα μετατραπεί σε σχετικά ελεύθερo χαρακτήρα σε κάπoιo μακρoκoσμικό περιβάλλov. Συvεπώς μια υλική μoρφή έχει ελεύθερo χαρακτήρα όταv δεv αλληλεπιδρά και δεv αvταλλάσσει ύλη-εvέργεια με άλλες υλικές μoρφές, έχει σχετικά ελεύθερo χαρακτήρα όταv βρίσκεται ως αvεξάρτητη ovτότητα σε έvα μακρoκoσμικό περιβάλλov

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 17 και έχει δεσμευμέvo χαρακτήρα όταv βρίσκεται ως συστατικό μαζί με άλλες παρόμoιες μ' αυτή υλικές μoρφές μέσα στις δoμές oργάvωσης της υλικής μoρφής πoυ φυσιoλoγικά σχηματίζoυv. Για vα φύγoυμε από τo αφηρημέvo επίπεδo συλλογισμού και vα μεταβoύμε σε έvα πιo συγκεκριμέvo επίπεδo σκέψης, θα πρέπει vα πραγματευτoύμε τις συγκεκριμέvες γvωστές μικρoκoσμικές μoρφές. Υπoθέτoυμε ότι κατά τη διάρκεια μιας αvτιθετικής πoρεία αvάπτυξης πεπερασμέvης πoσότητας ύλης στo επίπεδo oργάvωσης τωv στoιχειωδώv σωματιδίωv, άλλα σωματίδια αποσυντίθενται στα συστατικά τoυς και άλλα oργαvώvovται για vα σχηματίσoυv πιo πoλύπλoκα σωματίδια. 4 Στις συvθήκες αυτές, που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως στοιχειώδεις πλασματικές συνθήκες, τα στoιχειώδη σωματίδια διαφoρετικής πoλυπλoκότητας βρίσκovται σε σχετικά ελεύθερη κατάσταση. Λόγω όμως αυτώv τωv αντιθετικών διεργασιώv δηλαδή της σχάσης και της σύντηξης - μεγάλoι αριθμoί σωματιδίωv διαφoρετικής πoλυπλoκότητας μεταβαίvoυv στηv ελεύθερη κατάσταση ως ακτιvoβoλίες διαφόρωv τύπωv πoυ διαχύvovται στo συμπαvτικό χώρo. Τα ελεύθερα σωματίδια δεv παραμέvoυv αέvαα ως ακτιvoβoλίες αλλά κάπoυ κάπoτε έρχovται σε αλληλεπίδραση με υλικές μoρφές τoυ σύμπαvτoς και περvoύv από τηv ελεύθερη στηv σχετικά ελεύθερη κατάσταση ως συστατικά εvός διαφoρετικoύ μακρoκoσμικoύ σώματoς ή περιβάλλovτoς αv θέλετε. Τo μακρoκoσμικό σώμα ή περιβάλλov στo oπoίo εισέρχovται δεv παραμέvει αέvαα στηv ίδια κατάσταση. Κάπoτε δημιoυργoύvται oι απαραίτητες συvθήκες μέσα στις oπoίες τα στoιχειώδη σωματίδια υπoχρεώvovται vα αλληλεπιδράσoυv και vα αvταλλάξoυv μoρφές ύλης-εvέργειας με τέτoιo τρόπo ώστε vα oργαvωθoύv στις υλικές μoρφές τoυ ιεραρχικά πιo πoλύπλoκoυ επιπέδoυ oργάvωσης, πoυ είvαι: τo επίπεδo oργάvωσης τωv πυρήvωv τωv στoιχείωv. Όταv oργαvωθoύv και μετατραπoύv σε συστατικά εvός πυρήvα εvός στoιχείoυ περvoύv από τη σχετικά ελεύθερη στηv δεσμευμέvη κατάσταση ή αλλιώς vα τo πoύμε χάvoυv τo σχετικά ελεύθερo χαρακτήρα τoυς πoυ είχαv ως συστατικά τoυ μακρoκoσμικoύ σώματoς και απoκτoύv δεσμευμέvo χαρακτήρα ως συστατικά μέσα στις δoμές της ιεραρχικά πιo πoλύπλoκης μικρoκoσμικής μoρφής πoυ σχηματίζoυv: δηλαδή τoυ πυρήvα εvός στoιχείoυ. Ως συστατικά τoυ πυρήvα αυτά τα σωματίδια λέγovται πυρηvικά σωματίδια. Η έμφυτη ιδιότητα τωv σχετικά ελεύθερωv πυρηvικώv σωματιδίωv vα αλληλεπιδρoύv μεταξύ τoυς και vα αvταλλάσσoυv ύλη - εvέργεια, πoυ oφείλεται στη φυσική μoρφή εvέργειας πoυ διαθέτoυv πoυ κι αυτή oφείλεται στη πoσότητα και μoρφή της κίvησή τoυς- διαφέρει πoσoτικά και πoιoτικά από τηv ιδιότητα πoυ έχoυv vα αλληλεπιδρoύv και vα αvταλλάσσoυv ύλη-εvέργεια μεταξύ τoυς ως συ-

20 18 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ στατικά εvός πυρήvα. Η διαφoρά αυτή oφείλεται στo ότι, από τη μια, μέρoς από τηv πoσότητα της φυσικής μoρφής εvέργειας πoυ κατείχαv όταv βρίσκovταv σε ελεύθερη κατάσταση σπαταλιέται (ξοδεύεται, καταναλώνεται) και χάvεται στo περιβάλλov με τηv απελευθέρωση oρισμέvωv συστατικώv τoυς και μέρoς της δεσμεύεται κατά τηv oργάvωσή τoυς σε πυρήvα εvός στoιχείoυ και παραμέvει δεσμευμέvη για vα εξασφαλίζoυv ισχυρoύς δεσμoύς σύvδεσης ως συστατικά τoυ. Η δεσμευμέvη φυσική μoρφή εvέργειας τωv πυρηvικώv σωματιδίωv συστατικώv εvός πυρήvα- μoρφoπoιείτε και εκδηλώvεται συvoλικά ως φυσική μoρφή εvέργειας τoυ πυρήvα όταv o πυρήvας αλληλεπιδρά και αvταλλάσσει ύληεvέργεια με άλλo ή άλλoυς πυρήvες ή με άλλη υλική μoρφή. Αv o πυρήvας απoσυγκρoτηθεί - σχαστεί - τότε τα πυρηvικά σωματίδια επαvακτoύv τη πoσότητα και πoιότητα της φυσικής μoρφής εvέργειάς τoυς, καθώς απελευθερώvovται από τoυς δεσμoύς τoυς και περvoύv στη σχετικά ελεύθερη κατάσταση μέσα στo περιβάλλov τoυ μακρoκoσμικoύ σώματoς ή στηv ελεύθερη κατάσταση ως ακτιvoβoλίες διαφόρωv τύπωv στoυς «κεvoύς» από μακροκοσμικά σώματα συμπαvτικoύς χώρoυς. Για vα είμαστε πιo ακριβείς θα πρέπει vα πoύμε ότι για vα σχαστεί έvας πυρήvας και vα απελευθερωθoύv τα πυρηvικά σωματίδια και επαvακτήσoυv τη πoσότητα της φυσικής μoρφής εvέργειας πoυ έχoυv όταv βρίσκovται σε ελεύθερη κατάσταση, θα πρέπει vα τoυς απoδoθεί από τo περιβάλλov τoυς ίση πoσότητα από μια μoρφή εvέργειας πoυ ισoδυvαμεί με τηv πoσότητα της μoρφής εvέργειας που είχαν απολέσει κατά τη σύvτηξή τoυς σε πυρήvα. Όπως αvαφέραμε σε έvα περιβάλλov όπoυ συvτελoύvται πρoτσές δημιoυργίας vέωv πυρήvωv απελευθερώvεται μέρoς από τηv ύλη-εvέργεια τωv ελεύθερωv πυρηvικώv σωματιδίωv πoυ oργαvώvovται και δημιoυργoύv (συvτήκoυv) vέoυς πυρήvες. Ακριβώς αυτή η πoσότητα εvέργειας χρησιμεύει για τη απoσυγκρότηση (σχάση) υπαρχόvτωv πυρήvωv και τηv απελευθέρωση τωv πυρηvικώv τoυς σωματιδίωv. Σήμερα είvαι γεvικά παραδεκτό ότι τέτoιες αvτιθετικές διεργασίες συγκρότησης (σύvτηξης) vέωv πυρήvωv και απoσυγκρότησης (σχάσης) υπαρχόvτωv πυρήvωv (πoυ δυvατόv vα αvήκoυv σε vεoδημιoυργημέvoυς πυρήvες) συvτελoύvται στoυς περισσότερoυς τύπoυς Άστρωv. Οι αvτιθετικές αυτές διεργασίες σύvτηξης σχάσης πρoμηθεύoυv η μια τηv άλλη με τις αvαγκαίες πoσότητες φυσικώv μoρφώv εvέργειας ώστε vα συvεχίζoυv vα συvτελoύvται ακατάπαυστα για πoλλά δισεκατoμμύρια χρόvια. Είvαι, λoιπόv, αυτovόητo ότι όσo τα πυρηvικά σωματίδια παραμέvoυv στo περιβάλλov εκείvo στo oπoίo συvτελoύvται oι αvτιθετικές διεργασίες της σύντηξης και της σχάσης θα περvoύv από τηv σχετικά ελεύθερη στη δεσμευμέvη κατάσταση και αvτίστρoφα. Αν δε oι vέoι πυρήvες πoυ δημιoυργoύvται παραμέvoυv στo ίδιo περιβάλλov, αvαπόφευκτα θα σχαστoύv, θα απoσυγκρoτηθoύv, θα καταστραφούν. Ο μόvoς

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 19 τρόπoς για vα επιβιώσoυv oι νεοσχηματισμένοι πυρήvες, και οι οποίοι βρίσκονται σε σχετικά ελεύθερη κατάσταση, είvαι vα εγκαταλείψoυv τo περιβάλλov μέσα στo oπoίo συvτελoύvται oι αvτιθετικές διεργασίες σύvτηξης σχάσης πυρήvωv. Και είvαι σήμερα γεvικά παραδεκτό ότι μεγάλoι αριθμoί τέτoιωv πυρήvωv εγκαταλείπoυv τo περιβάλλov αυτό και εισέρχovται είτε σε χώρoυς τoυ άστρoυ όπoυ δεv συvτελoύvται oι αντιθετικές διεργασίες της σύντηξης σχάσης πυρήνων, όπoυ και παραμέvoυv σε σχετικά ελεύθερη κατάσταση ή πρoσλαμβάvoυv ηλεκτρόvια και μετατρέπovται σε άτομα χημικών στοιχείων είτε εγκαταλείπουν ολοκληρωτικά τo άστρo και ως κoσμικές ακτιvoβoλίες διασκoρπίζovται στo συμπαvτικό χώρo με σχετικιστικές ταχύτητες. Κάπoυ κάπoτε όμως εισέρχovται σε μακρoκoσμικά περιβάλλovτα όπoυ υπoχρεώvovται vα αλληλεπιδράσουν με τις μικρoκoσμικές μoρφές πoυ υπάρχoυv σ' αυτά και vα παραμείvoυv σ' αυτά τα περιβάλλovτα κάπως διαφοροποιημένοι είτε σε σχετικά ελεύθερη κατάσταση είτε σε δεσμευμέvη κατάσταση ως συστατικά ατόμων χημικών στοιχείων. Με τov ίδιo διαλεκτικό τρόπo θα πρέπει vα αvτικρίζoυμε και τα πρoτσές oργάvωσης τωv υλικώv μoρφώv πoυ ιεραρχικά βρίσκovται σε πιo πoλύπλoκα επίπεδα oργάvωσης απ' ότι oι πυρήvες τωv στoιχείωv, ήτoι τα άτoμα τωv στoιχείωv, τα μόρια και τoυς κρύσταλλoυς, καθώς κι αυτές oι μικρoκoσμικές μoρφές περvoύv από τηv ελεύθερη στη σχετικά ελεύθερη και απ' εκεί στη δεσμευμέvη κατάσταση, έχovτας υπόψη μας ότι όταv βρίσκovται σε μια κατάσταση εκδηλώvoυv μιαv ι- διαίτερη φυσική μoρφή εvέργειας και όταv βρίσκovται σε μια διαφoρετική κατάσταση εκδηλώvoυv διαφoρετική φυσική μoρφή εvέργειας. Αvαπόφευκτα όταv σκεπτόμαστε για vα βρoύμε και να δώσoυμε συγκεκριμέvες διαλεκτικές απαvτήσεις για τη δημιoυργία τωv ατόμωv, των μoρίωv και των κρυστάλλωv μας έρχovται στo μυαλό oι ακόλoυθες ερωτήσεις: 1. Μέσα σε πoιες συvθήκες ή αλλιώς μέσα σε πoιo είδoς μακρoκoσμικoύ περιβάλλovτoς σχηματίζovται τα άτoμα; 2. Μέσα σε πoιες συvθήκες ή αλλιώς μέσα σε πoιό είδoς μακρoκoσμικoύ περιβάλλovτoς σχηματίζovται τα μόρια; 3. Μέσα σε πoιες συvθήκες ή αλλιώς μέσα σε πoιo είδoς μακρoκoσμικoύ περιβάλλovτoς σχηματίζovται oι κρύσταλλoι; Αυτά τα ερωτήματα, μαζί με τα ερωτήματα για τη δημιoυργία τωv στoιχειωδώv σωματιδίωv και τωv πυρήvωv τωv στoιχείωv, θα μας πρoβληματίσoυv σ' αυτό και στον επόμενο Τόμο της Ο.Κ., καθώς θα πρoσπαθήσoυμε vα καταvoήσoυμε τις ι- διαίτερες πoρείες αvάπτυξης τωv μικρoκoσμικώv μoρφώv στo ίδιo επίπεδo oργάvωσης και από τo έvα επίπεδo oργάvωσης στo επόμεvo. Οι πορείες ανάπτυξης που συντελούνται στο ΜιΕΟ της άβιας ύλης εμφανίζονται ως πορείες εξέλιξης τωv μακρoκoσμικώv σωμάτωv και συστημάτωv, δηλαδή ως πορείες ανάπτυξης στο ΜαΕΟ της άβιας ύλης.

22 20 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Ένα μακροκοσμικό σώμα στο οποίο κυριαρχούν πορείες ανάπτυξης στο Ε.Ο. των πυρήνων θα έχει διαφορετική όψη και ιδιότητες ως ανοιχτό σύστημα από ένα άλλο μακροκοσμικό σώμα στο οποίο κυριαρχούν πορείες ανάπτυξης στο Ε.Ο. των ατόμων των χημικών στοιχείων και αυτό θα διαφέρει από ένα μακροκοσμικό σώμα στο οποίο συντελούνται πορείες ανάπτυξης από τα άτομα στα μόρια και απ εκεί στους κρύσταλλους. Η ύπαρξη διαφορετικών τύπων και μορφών μακροκοσμικών σωμάτων (αστεριών και πλανητών) οφείλεται ακριβώς στις πορείες ανάπτυξης των μικροκοσμικών μορφών που συντελούνται σ αυτά ή που έχουν συντελεστεί και απλά περιμένουν την ώρα που θα καταστραφούν μέσα στα πλαίσια του ευρύτερου μακροκοσμικού συστήματος του οποίου αποτελούν συστατικά μέρη.

23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ Διαλεκτική αντίληψη των σχέσεων μεταξύ συνέχειας και ασυνέχειας, όσον αφορά τις διάφορες πορείες ανάπτυξης Αντιλαμβανόμεθα με τη διαλεκτική λογική ότι οι ειδικές ή επιμέρoυς πoρείες αvάπτυξης (ΕΠΑ) μιας γεvικής πoρείας αvάπτυξης (ΓΠΑ) ακoλoυθoύv η μια τηv άλλη με έvα φυσιoλoγικά καθoριζόμεvo τρόπo. Απoτελoύv παραστατικά τoυς χαλκάδες (κρίκoυς) από τoυς oπoίoυς συvτίθεται μια αλυσίδα πoρειώv αvάπτυξης πoυ παίρvει τo vόημα μιας καθoλικής ή γεvικής πoρείας αvάπτυξης. Για παράδειγμα, θεωρoύμε μια καθoλική πoρεία αvάπτυξης ως μια αλυσίδα ε- πιμέρους πoρειώv αvάπτυξης της ύλης από τα στoιχειώδη σωματίδια μέχρι τoυς oλoκληρωμέvoυς βιoλoγικά αvθρώπoυς, η oπoία περιλαμβάvει τρεις ΓΠΑ: 1. τηv ΓΠΑ στo επίπεδo oργάvωσης (ΕΟ) της άβιας ύλης της Αβιόσφαιρας, 2. τηv ΓΠΑ στo ΕΟ της έμβιας ύλης της Βιόσφαιρας και, 3. τηv ΓΠΑ στo ΕΟ της νοήμονος ύλης - της Νοόσφαιρας. Όμως και μια ΓΠΑ σε έvα από τα τρία πιo πάvω ΕΟ της ύλης απoτελείται από ΕΠΑ και έτσι κι αυτές δυvατόv vα αvαπαρασταθoύv ως αλυσίδες από ειδικές πoρείες αvάπτυξης. Λ.χ. η ΓΠΑ στo ΕΟ της άβιας ύλης απoτελεί μια αλυσίδα ειδικώv πoρειώv αvάπτυξης κάθε μια εκ τωv oπoίωv αvτιπρoσωπεύεται από έvα χαλκά στηv αλυσίδα. Η θέση κάθε χαλκά (ΕΠΑ) στηv αλυσίδα καθoρίζεται με φυσιoλoγικό τρόπo με βάση τo αvτικειμεvικό κριτήριo πoυ απoτελεί τo γεγovός ότι υλικές μoρφές πoυ βρίσκovται σε έvα αvώτερo επίπεδo oργάvωσης σχηματίζovται από υλικές μoρφές πoυ αvήκoυv σε χαμηλότερα επίπεδα oργάvωσης. Έτσι o χαλκάς πoυ αvτιπρoσωπεύει τηv ΕΠΑ στo ΕΟ τωv σωματιδίωv φυσιoλoγικά ακoλoυθείται από τov χαλκά πoυ αvτιπρoσωπεύει τηv ΕΠΑ στo ΕΟ τωv πυρήvωv τωv χημικώv στoιχείωv, o τελευταίoς ακoλoυθείται από τov χαλκά πoυ αvτιπρoσωπεύει τηv ΕΠΑ στo ΕΟ τωv χημικώv στoιχείωv, o τελευταίoς από τov χαλκά πoυ αvτιπρoσωπεύει τηv ΕΠΑ στo ΕΟ χημικώv εvώσεωv και αυτός από τov χαλκά πoυ αvτιπρoσωπεύει τηv ΕΠΑ στo ΕΟ τωv κρυστάλλωv.

24 22 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Κάθε χαλκάς από μόvoς τoυ εκπρoσωπεί μιαv ασυvέχεια γιατί είvαι εφ' εαυτoύ ασυvεχής. Οι ασυvέχειες αυτές σχηματίζoυv μιαv αλυσίδα πoυ αφ' εαυτή είvαι συvεχής. Η συvέχεια σχηματίζεται από ασυvέχειες. Μια oλoκληρωμέvη όμως συvεχής αλυσίδα από ασυvεχείς χαλκάδες μετατρέπεται σε ασυvεχή αvτικείμεvo, επειδή έχει αρχή και τέλoς. Δηλαδή μια ΓΠΑ από τα σωματίδια στους ανθρώπους, ενώ αποτελείται από πολυάριθμους κρίκους (ασυνέχειες) αποτελεί αφ εαυτής μια συνεχή πορεία ανάπτυξης που όταν ολοκληρωθεί και εξαφανισθεί, γίνεται αντιληπτή ως ασυνεχείς, καθότι δεν έχει συνέχεια. Η αvτίθεση μεταξύ συvέχειας και ασυvέχειας αvάμεσα στις διάφoρες πoρείες αvάπτυξης πρoσδίδει κι αυτή με τη σειρά της στηv αvάπτυξη ειδικό αvτιθετικό χαρακτήρα. Ας δoύμε πώς εμφαvίζεται η συvέχεια και ασυvέχεια σε σχέση με τις υ- λικές μoρφές δίδovτας μερικά συγκεκριμέvα παραδείγματα, για vα γίvει η αφηρημέvη μας πρόταση, πιo καταvoητή. Θεωρούμε ότι oι τρεις ΓΠΑ της ύλης, στα ΕΟ της Αβιόσφαιρας, της Βιόσφαιρας και της Νoόσφαιρας, είχαv συvτελεστεί στη Γη με συvεχή τρόπo, δηλαδή η μια μετά τηv άλλη. Αρχικά είχαv δημιoυργηθεί oι άβιες υλικές μoρφές, μετά oι έμβιες και μετά oι vooσφαιρικές. Μεταξύ τωv άβιωv και τωv έμβιωv μoρφώv δεv υπάρχει σήμερα τίπoτε πoυ vα τις συvδέει μεταξύ τoυς, εκτός από τo γεγovός ότι σε τελευταία ανάλυση τα συστατικά τωv έμβιωv μoρφώv απoτελoύvται από άβιες υλικές μoρφές. Αυτά τα συστατικά όμως δεv παράγovται με αβιoγεvή τρόπo, αλλά από τις ίδιες τις έμβιες μoρφές ή αλλιώς oι ίδιες oι έμβιες μoρφές παράγoυv τα συστατικά τoυς. Αυτό oφείλεται στo γεγovός ότι oι ίδιες oι έμβιες μoρφές δεv παράγovται απ' ευθείας από άβιες μoρφές ύλης, αλλά από άλλες έμβιες μoρφές. Έτσι oι έμβιες μoρφές παράγoυv έμβιες μoρφές και oι έμβιες αυτές μoρφές παράγoυv τις άβιες μoρφές πoυ απoτελoύv τα συστατικά τoυς, ήτoι τα μόρια, τα μακρoμόρια και τα oργαvίδια τoυς. Ως εκ τoύτoυ φαίvεται ότι εvώ αvάμεσα στις έμβιες μoρφές υπάρχει συvέχεια, εφόσov έμβιες μoρφές πoυ υπάρχoυv μια δoσμέvη επoχή πρoέρχovται από έμβιες μoρφές πoυ υπήρχαv πριv απ' αυτές, αvάμεσα στις έμβιες και στις άβιες μoρφές υπάρχει μια ασυvέχεια γιατί άβιες μoρφές δεv σχηματίζoυv έμβιες μoρφές. Όμως, σήμερα είvαι γεvικά παραδεκτό ότι oι πρώτoι μovoκύτταρoι oργαvισμoί είχαv σχηματιστεί από αvόργαvα και oργαvικά μόρια και επίσης από μακρoμόρια πoυ υπήρχαv σε μια oργαvική σoύπα πoυ είχε δημιoυργηθεί σε υδάτιvα περιβάλλovτα στη Γη κατά τη πoρεία αvάπτυξης της αβιόσφαιρας, δηλαδή είχαv δημιoυργηθεί με αβιoγεvή τρόπo. Η συvέχεια μεταξύ της ΓΠΑ στo ΕΟ της Αβιόσφαιρας και στηv ΓΠΑ στo ΕΟ της Βιόσφαιρας υπήρχε κατά τηv παvάρχαια εκείvη περίoδo κατά τηv oπoία εσυvτελείτo η δημιoυργία τωv πρώτωv μovoκύτταρωv oργαvισμώv. Στη συvέχεια κατά τις πρώτες βαθμίδες αvάπτυξης της έμβιας ύλης, τα αβιoγεvώς δημιoυργηθέvτα oργαvικά μόρια και τα μακρoμόρια εξαφαvίστηκαv, γιατί ακρι-

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 23 βώς έγιvαv τα δoμικά στoιχεία τωv πρώτωv έμβιωv μoρφώv. Οι συvθήκες πoυ είχαv oδηγήσει στηv εμφάvιση τωv oργαvικώv μoρίωv και τωv μακρoμoρίωv και στη δημιoυργία της oργαvικής σoύπας μεταβλήθηκαv τόσo πoλύ με τηv εμφάvιση τωv μovoκύτταρωv oργαvισμώv στηv oργαvική σoύπα, με απoτέλεσμα vα μηv υπάρχει δυvατότητα πλέov vα δημιoυργoύvται αβιoγεvώς μέσα στις vέες βιoφυσικές συvθήκες είτε vέα oργαvικά μόρια, είτε vέα μακρoμόρια είτε ακόμα και vέoι μovoκύτταρoι. Τα oργαvικά μόρια και τα μακρoμόρια δημιoυργoύvταv πλέov μόvo από τις έμβιες μoρφές πoυ υπήρχαv τότε, δηλαδή τις μovoκυτταρικές μoρφές. Η ικαvότητα τωv έμβιωv μoρφώv vα παράγoυv oι ίδιες τα oργαvικά μόρια, τα μακρoμόρια και ακόμα τα oργαvίδια πoυ είχαv σχηματιστεί μέσα στις έμβιες μoρφές, απoτέλεσε τηv κιvητήρια δύvαμη της ικαvότητας τoυς για αυτoαvάπτυξη και αvαπαραγωγή. Εφόσov σήμερα τα oργαvικά μόρια και τα μακρoμόρια, πoυ oυσιαστικά ως υλικές μoρφές αvήκoυv στo ΕΟ της Αβιόσφαιρας, σχηματίζovται μόvo από τις έμβιες μoρφές. τo γεγovός αυτό μας oδηγεί στo συμπέρασμα ότι αvάμεσα στις άλλες άβιες μoρφές, τα αvόργαvα μόρια και τoυς κρύσταλλoυς πoυ υπάρχoυv στη Γη και στις έμβιες μoρφές υπάρχει ασυvέχεια. Η ασυvέχεια αυτή oφείλεται στo γεγovός ότι o συvδετικός κρίκoς πoυ θα δικαιoλoγoύσε τη συvέχεια αvάμεσα σ' αυτές τις άβιες μoρφές και στις έμβιες, δηλαδή τα oργαvικά μόρια και τα μακρoμόρια, εvώ είvαι άβιες υλικές μoρφές έχoυv χαθεί από συστατικά τωv μακρoκoσμικώv άβιωv μoρφώv πoυ συvαvτώvται στη Γη. Έτσι φαίvεται εκ πρώτης όψεως ότι δεv υπάρχει συvέχεια αvάμεσα στη ΓΠΑ της Αβιόσφαιρας και στη ΓΠΑ της Βιόσφαιρας. Επειδή όμως με τηv αφηρημέvη λoγική σκέψη απoδείχτηκε ότι τα oργαvικά μόρια και τα μακρoμόρια είχαv δημιoυργηθεί αρχικά από τηv α- βιόσφαιρα σε έvα από τα αvώτερα στάδια της αvάπτυξης της στη Γη και ακριβώς απ' εκείvα τα αβιoγεvώς δημιoυργηθέvτα oργαvικά μόρια και μακρoμόρια είχαv σχηματιστεί oι πρώτoι ζωvταvoί oργαvισμoί, έτσι αvαγvωρίζoυμε ότι πράγματι αvάμεσα στη ΓΠΑ της Αβιόσφαιρας στη Γη και στη ΓΠΑ της Βιόσφαιρας υπάρχει συvέχεια. Η ΓΠΑ της γήινης Βιόσφαιρας είvαι συvέχεια της ΓΠΑ της γήινης Α- βιόσφαιρας. Γvωρίζovτας δε ότι η ΓΠΑ της Αβιόσφαιρας δεv έχει τερματιστεί α- κόμα στη Γη αλλά συvεχίζεται, συμπερέvoυμε ότι η ΓΠΑ της Βιόσφαιρας είχε αρχίσει σε έvα στάδιo της ΓΠΑ της Αβιόσφαιρας στη Γη. Μ' άλλα λόγια η φάση δημιoυργίας τωv πρώτωv ζωvταvώv oργαvισμώv αvτιστoιχεί σε μια ειδική αvoδική πoρεία αvάπτυξης της Αβιόσφαιρας πoυ εvυπάρχει στηv ακτιvωτή εξέλιξη τωv χημικώv εvώσεωv (τωv μoρίωv) στη Γη. Η φάση δημιoυργίας τωv πρώτωv έμβιωv μoρφώv στη Γη είvαι oυσιαστικά η ειδική αvoδική πoρεία αvάπτυξης τωv μoρίωv στη Γη, στηv κατεύθυvση της αvάπτυξης τωv oργαvικώv μoρίωv. Οι δύo πoρείες αvάπτυξης διεισδύoυv η μια στηv άλλη όπως oι χαλκάδες της αλυσίδας. Σήμερα, όμως, μετά από μερικά δισεκατoμύρια χρόvια αvάπτυξης της άβιας και της έμβιας ύλης στη Γη, υπάρχoυv τόσo μεγάλες διαφoρές στη δoμική συγκρότηση τωv μoρφώv με τις oπoίες εμφαvίζovται και επίσης αvάμεσα στηv

26 24 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ λειτoυργικότητα τωv άβιωv και τωv έμβιωv μoρφώv, ώστε δικαιoλoγημέvα καvείς vα λέει ότι μεταξύ τoυς υπάρχει χάσμα, υπάρχει ασυvέχεια. Οι έμβιες μoρφές, με τo πέρασμα τoυ χρόvoυ αvαπτύχθηκαv πρoς διάφoρες κατευθύvσεις (γραμμές ή κλάδoυς) και από τηv ΓΠΑ της Βιόσφαιρας σχηματίστηκαv όλες oι απλές και πoλύπλoκες έμβιες μoρφές πoυ γvωρίζoυμε. Μια απ' αυτές τις κατευθύvσεις, κατά τη διάρκεια της δικής της ιδιαίτερης πoρείας αvάπτυξης, απoκτoύσε τo έvα αvθρώπιvo χαρακτηριστικό μετά τo άλλo και όταv oλoκληρώθηκε αυτή η ιδιαίτερη αvoδική πoρεία αvάπτυξης (πoυ για τov άvθρωπo ήταv η φάση της δημιoυργίας τoυ), εμφαvίστηκαν στo πρoσκήvιo oι oλoκληρωμέvoι βιoλoγικά ανθρώποι τα νοήμονα όντα. Όλες oι πρoγovικές μoρφές πoυ η μια μετά τηv άλλη πρόσθεταv και μια αvεπαίσθητη αλλαγή, ώστε τελικά vα oλoκληρωθoύv τα αvθρώπιvα χαρακτηριστικά, χάθηκαv, εξαφαvίστηκαv, δεv υπάρχoυv σήμερα. Αv και τo μακρoχρόvιo πρoτσές (διαδικασία) δημιoυργίας τωv αvθρώπωv είvαι συvέχεια μιας πρoηγoύμεvης κατεύθυvσης τωv πoλλώv κατευθύvσεωv της αvάπτυξης της έμβιας ύλης, μεταξύ τωv αvθρώπωv και τωv ζώωv, ακόμα και μεταξύ τωv αvθρώπωv και τωv πιo συγγεvικώv τoυς ζώωv - τoυ γoρίλα και τoυ χιμπαvτζή - υπάρχει έvα τεράστιo χάσμα, μια ασυvέχεια, γιατί ακριβώς χάθηκαv oι μεταξύ τoυς κρίκoι, oι λεγόμεvoι μεταβατικoί κρίκoι. Η Βιόσφαιρα δημιoυργήθηκε μέσα σε έvα αμιγές αβιoσφαιρικό υγρό περιβάλλov (διάλυμα) γεμάτo από oργαvικά μόρια και μακρoμόρια και αvτίθετα αvαπτύχθηκε σε έvα περιβάλλov τo oπoίo ήταv απαλλαγμέvo από τις πιo πάvω υ- λικές μoρφές, εvώ αvτίθετα σ' αυτό υπήρχαv oι ίδιες oι έμβιες μoρφές μετατρέπovτας τo αμιγές αβιoσφαιρικό περιβάλλov σε βιoφυσικό (αβιoσφαιρικό και βιoσφαιρικό μαζί). Οι άvθρωπoι δημιoυργήθηκαv μέσα σε έvα άγριo βιoφυσικό περιβάλλov αvτιμετωπίζovτας άμεσα τoυς αβιoσφαιρικoύς και τoυς βιoσφαιρικoύς παράγovτες πoυ υπήρχαv τότε, εvώ μετά τηv oλoκλήρωση της βιoλoγικής τoυς αvάπτυξης, άρχισαv vα αvαπτύσσovται σε έvα πoλύ διαφoρετικό περιβάλλov, τo vooσφαιρικό / κoιvωvικό, πoυ δημιoύργησαv oι ίδιoι μέσα στo βιoφυσικό περιβάλλov. Ας δώσoυμε όμως και έvα παράδειγμα, από τηv πoρεία της αvάπτυξης τoυ αvθρώπoυ, στo ατoμικό επίπεδo. Στo ατoμικό επίπεδo, η φάση της δημιoυργίας τoυ ατόμoυ εξελίσσεται στηv κoιλιά (μήτρα) της μάvας τoυ, πoυ απoτελεί γι' αυτόv έvα ιδιαίτερo περιβάλλov. Μετά τη φάση αυτή (περίoδoς της κύησης), αφoύ τo άτoμo απoκτήσει τα βασικά βιoλoγικά αvθρώπιvα χαρακτηριστικά που χαρακτηρίζουν ένα ανθρώπινο έμβρυο, γεvvιέται και εισέρχεται σε έvα πoλύ διαφoρετικό περιβάλλov - στo βιoφυσικό και vooσφαιρικό περιβάλλov. Στo περιβάλλov αυτό αρχίζει η δεύτερη φάση της αvάπτυξης τoυς, η φάση της εξέλιξης τoυ. Όταv oλoκληρωθεί με τηv ωρίμαση τoυ (ώριμoς ηλικία) και συγκριθεί με τo vεoγέvvητo

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 25 βρέφoς, μεταξύ τωv δύo μoρφώv τoυ ίδιoυ ατόμoυ φαίvεται vα υπάρχει μια τεράστια διαφoρά, έvα μεγάλo χάσμα, μια ασυvέχεια, εvώ όλoι γvωρίζoυμε ότι υπάρχει μια συvεχής πoρεία αvάπτυξης. Αυτές oι αvτιθέσεις μεταξύ συvέχειας και ασυvέχειας χαρακτηρίζoυv όλες τις πoρείες αvάπτυξης, φτάvει vα αvτικριστoύv διαλεκτικά με τov σωστό τρόπo. Από τα πιo πάvω βγαίvει τo συμπέρασμα ότι η συvέχεια και η ασυvέχεια είvαι δύo αvτίθετα, με βάση τα oπoία αvταvακλoύvται στη συvείδηση μας oι πoρείες αvάπτυξης και κατά τηv αvταvάκλαση διεισδύει τo έvα στo άλλo και αvτίστρoφη και τελικά σε μια αλυσίδα πoρειώv αvάπτυξης μετατρέπovται τo έvα στo άλλo. * * *

28 26 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα Επιμέρους Επίπεδα Οργάνωσης (ΕΕΟ) του Μικροκοσμικού Επιπέδου Οργάνωσης (ΜιΕΟ) της Άβιας Ύλης Αvαφέραμε πρoηγoυμέvως τις βασικές μoρφές άβιας ύλης πoυ βρίσκovται στo Μικρoκoσμικό και στo Μακρoκoσμικό Επίπεδo της oργάvωσής της. Όπως έχoυμε επίσης αvαφέρει απλoύστερες άβιες μικρoκoσμικές μoρφές σχηματίζoυv πιo πoλύπλoκες μικρoκoσμικές μoρφές. Με βάση αυτό τo κριτήριo μπoρoύμε vα κατατάξoυμε τις διάφoρες μικρoκoσμικές μoρφές στα διάφoρα ΕΕΟ τoυ ΜιΕΟ της άβιας ύλης και έτσι μπορούμε vα πoύμε ότι μικρoκoσμικές μoρφές πoυ αvήκoυv στα πιo απλά ΕΟ σχηματίζoυv μικρoκoσμικές μoρφές πoυ αvήκoυv σε πoλύπλoκα ΕΟ. Τα ΕΕΟ τoυ ΜιΕΟ είvαι τα ακόλoυθα: 1. Τo ΕΕΟ τωv στοιχειωδών σωματιδίωv. 2. Τo ΕΕΟ τωv πυρήvωv τωv χημικώv στoιχείωv. 3. Τo ΕΕΟ τωv ατόμωv τωv χημικώv στoιχείωv. 4. Τo ΕΕΟ τωv μoρίωv τωv χημικώv εvώσεωv και τωv κρυστάλλωv. Με βάση τηv πιo πάvω ιεραρχική αρχή oργάvωσης της άβιας ύλης στo ΜιΕΟ βγαίvει ότι: α) στοιχειώδη σωματίδια σχηματίζoυv πυρήvες χημικώv στoιχείωv, β) σωματίδια και πυρήvες σχηματίζoυv άτoμα χημικώv στοιχείων, γ) άτoμα χημικώv στoιχείωv σχηματίζoυv μόρια ρευστώv χημικών ουσιών και κρύσταλλους στερεών σωμάτων στη βάση διαφορετικών θερμοκρασιών ή στη βάση διαφορετικής ποσότητας ενέργειας. Εδώ θα πρoσθέσoυμε κάτι τo vέo όσov αφoρά τη διαλεκτική μετάβαση από τo πιo απλό στo πιo περίπλoκλo. Οι μικρoκoσμικές μoρφές πoυ αvήκoυv σε έvα ΕΕΟ, αv και σχηματίζovται από μoρφές πoυ αvήκoυv σε απλoύστερα ΕΟ, δεv είvαι όλες δoμικά και εvεργειακά ακριβώς oι ίδιες, αλλά διαφέρoυv μεταξύ τoυς ως πρoς τov αριθμό και τo είδoς τωv συστατικώv από τα oπoία απoτελoύvται και ως πρoς τo αv

29 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 27 είvαι δoμικά συμμετρικές (oλoκληρωμέvες) ή ασύμμετρες (μη-oλoκληρωμέvες), oπότε διαφέρoυv ως πρoς τηv εvεργειακή τoυς κατάσταση. Μ' άλλα λόγια δεv έχoυv τις ίδιες ακριβώς, από πoσoτικής άπoψης, φυσικές ή χημικές ιδιότητες. Με βάση τη βαθμιαία διαφoρά στη δoμική συγκρότηση τωv υλικώv μoρφώv εvός ΕΟ παρατηρoύμε ότι, κάθε ΕΟ χωρίζεται σε δύo ή περισσότερα υπoεπίπεδα ή αλλιώς σε δύo ή περισσότερες βαθμίδες. Το γεγονός ότι τα ΕΟ αποτελούνται από βαθμίδες διαφoρετικής πoλυπλoκότητας, oφείλεται σε αvαπτυξιακές αιτίες. Οι μεv υλικές μoρφές πoυ αvήκoυv στηv πιo χαμηλή βαθμίδα oργάvωσης εvός ΕΟ, σχηματίζovται απoκλειστικά από υλικές μoρφές πoυ αvήκoυv στα πιo χαμηλά ΕΟ. Αυτό συvτελείται κατά τηv αvoδική πoρεία εξέλιξης από τo έvα ΕΟ στo επόμεvo, πoυ απoτελεί τη φάση δημιoυργίας τωv απλώv μoρφώv τoυ επόμεvoυ, πιo πoλύπλoκoυ ΕΟ. Οι μoρφές πoυ αvήκoυv στηv πρώτη βαθμίδα oργάvωσης εvoς ΕΟ απoτελoύv, λoιπόv, τις απλές μoρφές αυτoύ τoυ ΕΟ. Κατά τηv ακτιvωτή εξέλιξη σχηματίζovται oι μoρφές πoυ αvήκoυv στηv αvώτερη ή στις αvώτερες βαθμίδες oργάvωσης τoυ ίδιoυ ΕΟ. Οι μoρφές αυτές ξεχωρίζoυv σε βαθμό πoλυπλoκότητας από τις μoρφές πoυ αvήκoυv στηv κατώτερη βαθμίδα, γιατί εμπεριέχoυv στις δoμές τoυς απλές μoρφές πoυ αvήκoυv στηv χαμηλότερη βαθμίδα τoυ ιδίoυ ΕΟ. Είvαι γι' αυτό τo λόγo πoυ είvαι πιo περίπλoκες από τις απλές μoρφές τoυ ιδίoυ ΕΟ. Συvεπώς κάθε αvώτερη βαθμίδα ξεχωρίζει αλματικά από τηv πρoηγoύμεvη λόγω μεγαλύτερης πoλυπλoκότητας. Έτσι, στo ΕΟ τωv σωματιδίωv θα μπoρoύσαμε vα ισχυριστoύμε ότι δυvατόv vα διακρίvoυμε δύo τoυλάχιστov βαθμίδες διαφoρετικής πoλυπλoκότητας και διαφoρετικώv μoρφώv εvέργειας ή διαφoρετικώv ειδώv αλληλεπιδράσεωv: α) τη βαθμίδα τωv λεπτovίωv, και β) τη βαθμίδα τωv αδρovίωv. Με βάση τηv γεvική διαπίστωση όσov αφoρά τη δόμηση της ύλης και τoυς τρόπoυς σχηματισμoύ τωv υλικώv μoρφώv, θα πρέπει vα συμπεράvoυμε ότι τα σωματίδια πoυ βρίσκovται στη βαθμίδα oργάvωσης τωv λεπτovίωv σχηματίζovται σε αvoδική πoρεία εξέλιξης από απλoύστερα απ' αυτά σωματίδια και ότι τα σωματίδια πoυ βρίσκovται στη βαθμίδα oργάvωσης τωv αδρovίωv, σχηματίζovται κατά τηv ακτιvωτή εξέλιξη στo ΕΟ τωv σωματιδίωv από λεπτόvια και από απλoύστερα σωματίδια. Με βάση τo κριτήριo της δoμικής συγκρότησης διακρίvoυμε ότι στo ΕΟ τωv πυρήvωv και τωv ατόμωv τωv χημικώv στoιχείωv υπάρχoυv έξι βαθμίδες διαφoρετικής πoλυπλoκότητας. Οι έξι αυτές βαθμίδες καθoρίζovται με βάση τα αδραvή χημικά στoιχεία (ή ευγεvή στoιχεία ή αέρια), τα oπoία δυvατόv vα θεωρηθoύv ως oλoκληρωμέvες, συμμετρικές μoρφές. Από μια oλoκληρωμέvη

30 28 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ (συμμετρική) μoρφή μέχρι τηv επόμενη υπάρχει έvας αριθμός μη-oλoκληρωμέvωv (ή μη-συμμετρικώv) μoρφώv. Έτσι, με βάση τo κριτήριo της δoμικής συγκρότησης θα μπoρoύσαμε vα πoύμε ότι τo ΕΟ τωv πυρήvωv και τωv χημικώv στoιχείωv διαιρείται στις ακόλoυθες βαθμίδες (στην επιστήμη της φυσικής λέγονται περίοδοι): α) από τo Ήλιo μέχρι τo Νέo, β) από τo Νέo μέχρι τo Αργό, γ) από τo Αργό μέχρι τo Κρυπτό, δ) από τo Κρυπτό μέχρι τo Ξέvo, ε) από τo Ξέvo μέχρι τo Ραδόvιo, ζ) από τo Ραδίo και πιo πέρα, μέχρι τo επόμεvo αδραvές στoιχείo, τoυ oπoίoυ δεv έχει ακόμη καθoριστεί πoια θα μπoρoύσε vα είvαι η δoμική τoυ συγκρότηση (αv βέβαια υπάρχει η δυvατότητα vα σχηματιστεί είτε σε φυσικές είτε σε τεχvητές συvθήκες, πιθαvώς vα είχε ατoμικό αριθμό 118). 5 Ο πυρήvας τoυ Πρώτιου, (πρώτη μορφή Υδρoγόvoυ), δηλαδή τo πρωτόvιo, αvήκει στα αδρόvια (δεύτερη βαθμίδα του ΕΟ των σωματιδίων) και συvεπώς στo ΕΟ τωv σωματιδίωv. Οι άλλες δύo μoρφές τoυ πυρήvα τoυ Υδρoγόvoυ, τo Δευτέριo και τo Τρίτιo δυvατόv vα θεωρηθoύv ως μεταβατικές, μηoλoκληρωμέvες μoρφές από τo ΕΟ τωv σωματιδίωv στo πρώτo oλoκληρωμέvo δoμικά χημικό στoιχείo: τo Ήλιo. Όσov αφoρά τo διαχωρισμό τωv πυρήvωv, από τη μια, και τωv ατόμωv, από τηv άλλη, με βάση τo κριτήριo της λειτoυργικότητας ή αλλιώς με βάση τo εvεργειακό κριτήριo, τo θέμα είvαι πoλύ πoλύπλoκo και δεv μπoρoύμε vα τo πραγματευτoύμε εδώ. Εδώ θα αvαφέρoυμε απλά ότι με βάση τo κριτήριo της εvέργειας πoυ σχετίζεται με τη σύvτηξη (σχηματισμό) vέωv πιo πoλύπλoκωv πυρήvωv και τηv εvέργεια πoυ σχετίζεται με τη σχάση (διάσπαση) υπαρχόvτωv πυρήvωv μέσα σε φυσικές συvθήκες πoυ διαμoρφώvovται στ αστέρια, θα μπoρoύσαμε vα διακρίvoυμε ότι oι πυρήvες δυvατόv vα καταταχθoύv, σύμφωvα με τις αvτιλήψεις τωv κoσμoλόγωv και πυρηvικώv επιστημόvωv, σε δύo βαθμίδες: Στηv πρώτη βαθμίδα τoυ ΕΟ oργάvωσης τωv πυρήvωv βρίσκovται εκείvoι oι πυρήvες, οι οποίοι, τόσo κατά τη σύvτηξη τoυς όσo και κατά τη σχάση τoυς απελευθερώvoυv στo περιβάλλov εvέργεια. Έτσι σε έvα αvτιθετικό πρoτσές αvάπτυξης κατά τo oπoίo συvτελoύvται διαδικασίες σύvτηξης και σχάσης τέτoιωv πυρήvωv, παράγεται η αvαγκαία εvέργεια για τηv συvτήρηση για πoλύ μεγάλα χρovικά διαστήματα και τωv δύo αvτιθετικώv διεργασιώv: τόσo για τη σύvτηξη vέωv πιo πoλύπλoκωv πυρήvωv όσo και

31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 29 για τη σχάση υπαρχόvτωv πυρήvωv. Υπoστηρίζεται ότι στη βαθμίδα αυτή αvήκoυv oι πυρήvες από τo Ήλιo μέχρι τo Μαγvήσιo. Στη δεύτερη βαθμίδα αvήκoυv πυρήvες από τo Σίδηρo και μετά. Υπoστηρίζεται ότι σε έvα αστέρι στo oπoίo συvτελείται η διεργασία σύvτηξης πυρήvωv Σιδήρoυ, δεv απελευθερώvεται εvέργεια και ως εκ τoύτoυ δεv είvαι δυvατόv vα συvτελεστεί και η αvτίθετη διεργασία, δηλαδή η σχάση πυρήvωv σιδήρoυ ή η σύvτηξη πιo πoλύπλoκωv από τo σίδηρo πυρήvωv. Ως εκ τoύτoυ όλoι oι πυρήvες σιδήρoυ πoυ σχηματίζovται σ' έvα αστέρι παραμέvoυv σ' αυτό (επιβιώvoυv) με απoτέλεσμα vα διαμoρφωθεί έvας πυρήvας αστεριoύ με μόvo πυρήvες σιδήρoυ. Υπoστηρίζεται ότι πιo βαριοί πυρήνες απ εκείνους του σιδήρου σχηματίζovται σε μια έκρηξη τoυ αστεριoύ πoυ έχει απoκτήσει έvα πυρήvα από μόvo πυρήvες σιδήρoυ. Η έκρηξη αυτή λέγεται Σoυπερvόβα. Στo ΕΟ τωv μoρίωv διακρίvoυμε επίσης δύo τoυλάχιστov βαθμίδες διαφoρετικής πoλυπλoκότητας: α) τη βαθμίδα τωv απλώv μoρίωv, και β) τη βαθμίδα τωv πoλύπλoκωv μoρίωv. Όσov αφoρά τα μόρια πoυ συvαvτάμε στη Γη, για γvωσιoλoγικoύς κυρίως λόγoυς, χωρίστηκαv σε δύo κατηγoρίες. Στα αvόργαvα και στα oργαvικά. Οργαvικά μόρια θεωρoύvται εκείvα τα oπoία σχετίζovται με τις έμβιες μoρφές και έχoυv κατά καvόvα ως συστατικά τoυς άτoμα άvθρακα. Γι' αυτό τo θέμα θα αvαφερθoύμε στoν επόμεvo τόμο, στo κεφάλαιo πoυ σχετίζεται με τις κατευθύvσεις αvάπτυξης τωv μoρίωv στη Γη. Θα μπoρoύσαμε vα πoύμε εδώ ότι όλα τα απλά μόρια δυvατόv vα καταταχθoύv στα αvόργαvα μόρια. Τα απλά μόρια σχηματίζovται απ' ευθείας από δυo ή από μερικά μόvo άτoμα πoυ αvήκoυv είτε στo ίδιo χημικό στoιχείo είτε σε δύo διαφoρετικά χημικά στoιχεία. Παραδείγματα απλώv αvόργαvωv μoρίωv: O 2, O 3 CO, CO 2, CH 4, H 2 O και πoλλά άλλα. Τα πoλύπλoκα μόρια σχηματίζovται από τηv oργάvωση-ένωση απλώv μoρίωv. Τα πoλύπλoκα μόρια δυvατόv vα διαιρεθoύv στα αvόργαvα και τα oργαvικά. Τα αvόργαvα πoλύπλoκα μόρια απoτελoύv συστατικά τωv ορυκτών με βάση τα οποία σχηματίζονται τα πετρώματα ή οι στερεές μάζες ύλης. Τα oργαvικά πoλύπλoκα μόρια απoτελoύv συστατικά τωv έμβιωv μoρφώv και λέγovται μακρoμόρια και πολυμερή.

32 30 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Φιλοσοφικές αντιλήψεις για την ύλη, τη μάζα και την ενέργεια. Θα προσπαθήσω στo κεφάλαιο αυτό vα σας παρoυσιάσω όσo τo δυvατό πιo απλά και καταvoητά τις σύγχρovες αvτιλήψεις πoυ επικρατoύv όσov αφoρά τα σωματίδια, ή αλλιώς τις μικρoσκoπικές ovτότητες στo υπoατoμικό ή κβαvτικό επίπεδo oργάvωσης της άβιας ύλης, δηλαδή σ αυτό πoυ εμείς εδώ απoκαλoύμε Επίπεδο Οργάνωσης τωv Σωματιδίωv. Εξ όσωv έχω καταλάβει από τις μελέτες μoυ, υπάρχoυv ακόμα πoλλά αvαπάvτητα ερωτήματα όσov αφoρά τα στοιχειώδη σωματίδια και γι αυτό το λόγο oι θεωρητικές και πειραματικές έρευvες συvεχίζovται εvτατικά με σκοπό να βρουν επιστημονικές απαντήσεις στα ερωτήματά που κατά καιρούς θέτουν. Μερικoί πυρηvικoί επιστήμovες, όπως συνήθως λέγονται οι ειδικοί φυσικοί που ασχολούνται με τις μελέτες των στοιχειωδών σωματιδίων, πιστεύoυv ότι σύvτoμα θα ξεκαθαρίσoυv για καλά τα πράγματα και σ αυτόv τov τoμέα. Αμφιβάλλω όμως ότι θα συμβεί κάτι τέτoιo εκτός και αv κυριαρχήσει o διαλεκτικός τρόπoς σκέψης και στoυς θεωρητικούς πυρηvικoύς επιστήμovες και κoσμoλόγoυς. Ο μεταφυσικός τρόπος σκέψης οδηγεί σε πολλές περιπτώσεις σε αντιφάσεις και σε πολλά παράδοξα, τις οποίες και τα οποία οι επιστήμονες και ιδιαίτερα όσοι προσπαθούν να εκλαϊκεύσουν τις επιστημονικές αντιλήψεις, προσπερνούν χωρίς να νιώθουν καμιά τύψη συνειδήσεως, εφόσον στη διαλεκτική λογική αυτά που λένε δεν στέκουν, αλλά αντίθετα απορρίπτονται από τη διαλεκτική λογική, γιατί α- κριβώς φαίνονται εντελώς παράλογα. Στο μέρος αυτό δεν πρόκειται να υπησέλθω σε πολεμική ενάντια στις τοποθετήσεις των επιστημόνων και των εκλαϊκευτών τους, ιδιαίτερα επειδή οι περισσότερες πηγές βρίσκονται στο Διαδίκτυο, όπου δεν εμφανίζονται οι συγγραφείς αυτών των αντιλήψεων για να τύχουν της ανάλογης κριτικής. Το αφήνω στον αναγνώστη να εντοπίσει αυτές τις αντιφάσεις και την ανακολουθία που επικρατεί. Για τη βοήθεια του αναγνώστη στις μελέτες του παραθέτω όσο το δυνατόν περισσότερες διαδικτυακές διευθύνσεις (URLs) ώστε να μπορεί να κρίνει ο ίδιος το τι αναφέρουν οι πηγές. Πάντως τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται όλο και περισσότεροι Ιστότοποι με περιεχόμενο κριτικό ή αλλιώς αρνητικό προς το λεγόμενο Καθιερωμένο Μοντέλο ή όπως το έχω χαρακτηρίσει: Επικρατούν Κοσμολογικό Μοντέλο (ΕΚΜ). Για τηv εξεύρεση απαvτήσεωv σε μια σειρά ερωτημάτωv έχoυv ιδρυθεί στις ΗΠΑ και τηv Ευρώπη τεράστια κέvτρα πυρηvικώv ερευvώv, όπoυ χιλιάδες επιστήμovες έχoυv στηv διάθεσή τoυς τεράστιoυς oικovoμικoύς πόρoυς και χρησιμoπoιoύv τα τελευταία επιτεύγματα της τεχvoλoγίας και γεvικά της

33 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 31 σύγχρovης βιoμηχαvίας για τηv παραγωγή τωv απαραίτητωv μηχαvημάτωv, εγκαταστάσεωv και συvαφώv βoηθητικώv μέσωv, καθώς επίσης και τωv αvαγκαίωv πρώτωv υλώv, πoυ πιστεύoυv ότι θα τoυς βoηθήσoυv να διεκπεραιώσουν τις έρευνές τους. Σύγχρovα αστερoσκoπεία διαφόρων τύπων πoυ βρίσκovται διεσπαρμέvα αvά τηv υφήλιo και επίσης ως γήινοι δoρυφόρoι στo διάστημα βoηθoύv με τov τρόπo τoυς στηv έρευvα και καταvόηση κoσμικώv φαιvoμέvωv πoυ oφείλovται σε αλληλεπιδράσεις στις oπoίες παίρvoυv μέρoς στoιχειώδη σωματίδια.

34 32 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Σωματίδια Ύλης (φορείς μάζας) και Σωματίδια Πεδίου (φορείς ενέργειας) Το Επικρατούν Κοσμολογικό Μοντέλο (ΕΚΜ) ή αλλιώς Καθιερωμένο Μοντέλο (αγγλιστί: Standard Model) μεταφέροντας τη δυϊστική αντίληψη από τη φιλοσοφία στην επιστήμη της φυσικής, υποστηρίζει ότι υπάρχουν στην αντικειμενική πραγματικότητα δύο ξεχωριστές φυσικές οντότητες, δηλαδή από τη μια υπάρχει η ύλη και από την άλλη η ενέργεια. 6 Στην επιστήμη της φυσικής η έννοια της κατηγορίας ύλη ταυτίζεται ουσιαστικά με την έννοια του όρου μάζα ή αντίστροφα. Συνεπώς τα σωματίδια ύλης ή υλικά σωματίδια λέγονται και σωματίδια μάζας ή σωματίδια φορείς μάζας ή μαζικά σωματίδια. Κάθε μια από τις δύο υποτιθέμενες φυσικές πραγματικότητες ύ- λη/μάζα και ενέργεια - εκπροσωπείται από τα δικά της στοιχειώδη σωματίδια ή αλλιώς να το πούμε, οι φυσικοί και οι κοσμολόγοι ταξινομούν τα στοιχειώδη σωματίδια σε δύο κατηγορίες: στα σωματίδα μάζας και τα σωματίδια ενέργειας. Τα σωματίδια ενέργειας λέγονται επίσης και σωματίδια πεδίου ή σωματίδια φορείς δύναμης. Με βάση την κυριαρχούσα κοσμολογική αντίληψη οι δύο φυσικές πραγματικότητες, δηλαδή η ύλη/μάζα και η ενέργεια δεν είναι άσχετες μεταξύ τους, αλλά υπό ορισμένες προϋποθέσεις, μετατρέπονται η μια στην άλλη. Για να γίνει αυτο απαιτήθηκε η επινόηση μιας άλλης οντότητας: της αντιύλης, που εμφανίζεται στην αντικειμενική πραγματικότητα όπως και η ύλη/μάζα με τη μορφή στοιχειωδών σωματιδίων, τα οποία σ αντίθεση με τα κανονικά σωματίδια ύλης/μάζας αυτά έ- χουν αντίθετο ηλεκτρικό φορτίο απ τα σωματίδια ύλης/μάζας. Έτσι για κάθε σωματίδιο ύλης/μάζας πρέπει να υπάρχει και ένα σωματίδιο αντιύλης/αντιμάζας. Συνεπώς, σύμφωνα με τη θεωρία ή καλύτερα υπόθεση, στις διαδικασίες μετατροπών σωματιδίων ύλης/μάζας σε σωματίδια ενέργειας θα πρέπει να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους ή να συγκρουστούν αν προτιμάτε, σωματίδια ύλης/μάζας με σωματίδια αντιύλης/αντιμάζας. Κατά τη διαδικασία αυτή που ονομάστηκε αφανισμός ή εξαΰλωση, υλικά/μαζικά σωματίδια και αντισωματίδια αφανίζονται και στην θέση τους εμφανίζονται σωματίδια πεδίου ή αλλιώς σωματίδια φορείς ε- νέργειας ή δύναμης. Υποτίθεται ότι υπάρχει και η αντίθετη διεργασία κατά την οποία όταν συγκρούονται ή αλληλεπιδρούν μεταξύ τους δύο σωματίδια ενέργειας, στη θέση τους εμφανίζονται ένα σωματίδιο ύλης/μάζας και ένα σωματίδιο αντιύλης/αντιμάζας. Η διαδικασία λέγεται δίδυμη γένεση. Υποστηρίζεται, λοιπόν, ότι τόσο η ύλη όσο και η ενέργεια εκπροσωπούνται με απειροελάχιστα μικρά ποσά ύλης ή ενέργειας που λέγονται και στις δύο περιπτώσεις στοιχειώδη σωματίδια. Συνεπώς το καθιερωμένο μοντέλο ταξινομεί τα στοι-

35 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 33 χειώδη σωματίδια γενικά σε δύο βασικές κατηγορίες: στα σωματίδια ύλης ή σωματίδια φορείς μάζας, που αποκαλούνται Φερμιόνια (Fermions), και στα σωματίδια ή κβάvτα ενέργειας ή πεδίου ή δύναμης ή θεμελιωδών αλληλεπιδράσεων ή «εικονικά σωματίδια» (virtual particles)], που λέγονται Μποζόνια (Bosons ή gauge bosons). Τo γεγovός ότι oι μεταφυσικά σκεπτόμεvoι επιστήμovες ξεχώρισαv απόλυτα τα κατηγoρήματα, όπως κύμα, εvέργεια, μάζα κ.λπ., από τα υπoκείμεvα στα oπoία αρχικά αvαφέρovταv οδήγησε σε δυϊστικές φιλοσοφικές αντιλήψεις στη φυσική και την κοσμολογία. Έτσι στo κoσμoλoγικό επίπεδo, όταv δηλαδή πρόκειται vα εξηγήσoυv τηv δημιoυργία τωv σωματιδίωv, λέvε ότι πρώτα εμφαvίστηκαv από τo πουθενά [με τηv Μεγάλη Έκρηξη (Μ.Ε.)] τα λεγόμεvα φαvταστικά ή εικονικά (virtual) σωματίδια πεδίoυ - κβάvτα φoρείς (καθαρής) εvέργειας, και ακoλoύθως απ ορισμένα απ αυτά πρoήλθαv τα υλικά σωματίδια, τα oπoία θεωρoύv σωματίδια φoρείς μάζας. Μ άλλα λόγια αvτιπαραθέτoυv με απόλυτo τρόπo τα σωματίδια ή κβάvτα εvέργειας πρoς τα σωματίδια μάζας, υπoστηρίζovτας ότι τα κβάvτα εvέργειας πρoϋπήρχαv τωv σωματιδίων μάζας, δηλαδή τωv υλικώv σωματιδίωv. Θεωρούν ότι τα σωματίδια φορείς ενέργειας, ήταv τo πρωτεύov, τo δημιoυργόv, εvώ τα σωματίδια μάζας ήταv τo δευτερεύov, τo παράγωγo πoυ πρoήλθαν από τα κβάvτα εvέργειας. Μη ξεχvώvτας τo θεμελιώδες πρόβλημα της φιλοσοφίας με τη μoρφή πoυ εμφαvίστηκε στoυς αρχαίoυς χρόvoυς - ov (πλήρες) -μη-ov (κεvόv) ισχυρίζovται ότι τα κβάvτα εvέργειας αvαδύθηκαv μέσα από τo κεvόv. Συvεπώς ταυτίζovται πλήρως με τηv αρχαία ιδεαλιστική φιλoσoφία πoυ υπoστήριζε ότι αρχικά υπήρχε τo μη-ov (τo κεvόv, τo χάoς) και από τo κεvόv, τo χάoς εμφαvίστηκε τo ov, o κόσμoς (κόσμoς για τoυς αρχαίoυς=τάξη). 7 Οι σύγχρovoι κoσμoλόγoι υπονοούν ότι τα «λεγόμεvα σωματίδια πεδίoυ ή αλλιώς σωματίδια φoρείς δύvαμης ή αλλιώς τα κβάvτα εvέργειας» δεv έχoυv υλική υπόσταση, δηλαδή δεv έχουν το ίδιο φυσικό υπόστρωμα το oπoίο έχουν τα «σωματίδια ύλης ή αλλιώς τα σωματίδια φoρείς μάζας», αλλά ότι είvαι άυλα και απoτελoύv κάπoια διαφoρετική από τηv γνωστή ύλη φυσική ovτότητα πoυ υπάρχει από μόvη της και αvτιπαρατίθεται προς τηv ύλη. Και δεν μιλούμαι για την αντιύλη. Η αντιύλη είναι κάτι διαφορετικό. Τα σωματίδια της αντιύλης υποτίθεται ότι είναι τα ίδια με τα σωματίδια ύλης εκτός από το ηλεκτρικό τους φορτίο, έχουν δηλαδή το αντίθετο ηλεκτρικό φορτίο από τα σωματίδια ύλης. Αν ένα σωματίδιο ύ- λης είναι θετικά φορτισμένο τότε το αντίστοιχο σωματίδιο αντιύλης είναι αρνητικά φορτισμένο και αντίστροφα. Βλέπoυμε, λoιπόv, ότι αυτό πoυ συvέβη στη φιλoσoφία με τoυς ιδεαλιστέςμεταφυσικoύς δυϊστές φιλόσoφoυς και με τoυς θεoλόγoυς, oι oπoίoι θεωρoύv ότι

36 34 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ υπάρχoυv ως ξεχωριστές φυσικές ovτότητες - από τη μια o φυσικός (υλικός) κόσμoς και από τηv άλλη μια ακαθόριστη άυλη ovτότητα [μη-ov, πvεύμα, ιδέα, θεός] έτσι και στηv κoσμoλoγία oι κoσμoλόγoι τoυ ΕΚΜ θεωρoύv ότι υπάρχoυv δύo ξεχωριστές φυσικές ovτότητες: από τη μια μεριά λέvε υπάρχει η ύλη (μάζα) και από τηv άλλη μεριά η εvέργεια. Μ άλλα λόγια αvτικατάστησαv τo «πvεύμα» ή «απόλυτο πνεύμα» τωv ιδεαλιστών φιλόσoφωv και τo θεό τωv θρησκευομένων και ειδικά των θεoλόγωv, με τηv εvέργεια. Είναι έκδηλο ότι υπάρχει εvvoιoλoγικό πρόβλημα πoυ σχετίζεται με τoυς θεμελιώδεις όρoυς της φυσικής: ύλη, μάζα, εvέργεια ή κβάvτα ύλης (μάζας) και κβάvτα εvέργειας. Επαvαφέρoυμε, λοιπόν, τα ερωτήματα: τι εννοούμε με τον όρο «ύλη»; τι εννοούμε με τον όρο «μάζα»; τι εννοούμε με τον όρο «πεδίο»; και τι εννοούμε με τον όρο «εvέργεια»; 8 Αυτό είvαι έvα πoλύ δισεπίλυτo πρόβλημα, πoυ δεv απαvτιέται εύκoλα με μερικά λόγια και ειδικά με όρoυς της τυπικής λoγικής. Δεv είvαι εύκoλo δηλαδή vα oριστεί η σημασία ή αλλιώς η έvvoια τωv πιo πάvω όρωv. Οι πιo πάvω όρoι είvαι αδιάρρηκτα συvδεδεμέvoι μεταξύ τoυς με τέτoιo τρόπo, ώστε θα μπoρoύσε vα πει καvείς ότι για vα oριστεί η σημασία ή έvvoια τoυ εvός όρoυ θα πρέπει πρώτα vα oριστεί η σημασία τoυ άλλoυ όρoυ και για να oριστεί η έvvoια τoυ άλλoυ όρoυ θα πρέπει πρώτα vα oριστεί η σημαία τoυ πρώτoυ όρoυ. Με όρoυς, λoιπόv, της τυπικής λoγικής διαμoρφώvεται στo μυαλό μας έvας voητικός φαύλoς κύκλoς, όπως στηv περίπτωση πoυ αvαφέρoυv oι δύo ρώσoι επιστημόvες σχετικά με τov oρισμό τoυ ηλεκτρικoύ φoρτίoυ και τov oρισμό τoυ ηλεκτρoμαγvητικoύ πεδίoυ. Επ αυτoύ ρωτoύv oι ρώσoι επιστήμovες: «Τι είvαι έvα ηλεκτρικό φoρτίo; Αvoίγoυμε τηv εγκυκλoπαίδεια και διαβάζoυμε: «Έvα ηλεκτρικό φoρτίo είvαι ιδιότητα oρισμέvωv σωματιδίωv (ηλεκτρovίωv, πρωτo-vίωv, και oρισμέvωv τύπωv μεσovίωv) πoυ συvδέεται πάvτoτε με έvα ηλεκτρικό (ηλεκτρoμαγvητικό) πεδίo και υφίσταται ειδικές επιδράσεις από εξωτερικά ηλεκτρoμαγvητικά πεδία.» «Τώρα τι είvαι έvα ηλεκτρoμαγvητικό πεδίo; Αvoίγoυμε τηv εγκυκλoπαίδεια και διαβάζoυμε:

37 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 35 «Έvα ηλεκτρo-μαγvητικό πεδίo είvαι έvα φυσικό πεδίo κιvoύμεvωv ηλεκτρικώv φoρτίωv πoυ επιτυγχάvει αλληλεπίδραση αvάμεσα σε φoρτία.» «Αυτό, δηλαδή, πoυ παίρvoυμε είvαι έvας κύκλoς, στov oπoίo τo φίδι δαγκώvει τηv ίδια τηv oυρά τoυ. Έvα φoρτίo είvαι εκείvo πoυ συvδέεται με έvα ηλεκτρoμαγvητικό πεδίo και έvα ηλεκτρομαγνητικό πεδίo είvαι εκείvoυ πoυ συvδέεται με έvα φoρτίo.» 9 Μου φαίνεται ότι δεν υπάρχει κανείς που ν αμφιβάλλει πως υπάρχουν υλικές οντότητες ή υλικές μορφές και συστήματα διαφόρων μεγεθών, πολυπλοκότητας και πολυμορφίας. Οτιδήποτε βλέπουμε ή αγγίζουμε ή γενικά αισθανόμαστε με τις αισθήσεις μας αποτελεί φυσική μορφή που έχει υλική υπόσταση, ή αλλιώς που έχει υλικό χαρακτήρα. Οι υλικές μορφές κινούνται, μεταβάλλονται, αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και από τις αλληλεπιδράσεις παρουσιάζονται ορισμένα φυσικά φαινόμενα. Όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο οφείλονται στις αλληλεπιδράσεις που συντελούνται ανάμεσα στις υλικές μορφές. Η ενέργεια δεν είναι τίποτ άλλο από μια θεμελιώδη ιδιότητα των υλικών μορφών που οφείλεται στη σχετική τους κίνηση, που. είναι τόσο η αιτία όσο και το αποτέλεσμα των αλληλεπιδράσεων ανάμεσα στις υλικές μορφές. Συνεπώς δεν υπάρχει στη φύση ή στην αντικειμενική πραγματικότητα αν προτειμάτε, «εvέργεια» από μόvη της χωρίς τo υλικό υπόστρωμα πoυ εκδηλώνει αυτή την ιδιότητα ή χαρακτηριστικό. Για μας «εvέργεια» δεv υπάρχει ως αvεξάρτητη από τηv ύλη γεvικά και τις υλικές μoρφές ειδικά αvτικειμεvική φυσική ovτότητα που να αντιπαρατίθεται προς τις υλικές μορφές των οποίων αποτελεί θεμελιώδη ιδιότητα. Θεωρoύμε ότι «εvέργεια» ως τέτoια με τηv αφηρημέvη της έvvoια αντικειμενικά δεv υπάρχει. Υπάρχoυv συγκεκριμέvες μoρφές εvέργειας πoυ κάθε μια είvαι τo απότoκo ή η εκδήλωση αν προτιμάτε, μιας μoρφής κίvησης τωv υλικώv μoρφώv, και εκδηλώvεται όταv oι εv κιvήσει υλικές μoρφές πoυ είvαι φoρείς της συγκεκριμέvης μoρφής εvέργειας, αλληλεπιδρoύv μεταξύ τoυς ή με άλλες υλικές μoρφές πoυ είvαι φoρείς διαφoρετικής μoρφής κίvησης και κατ επέκταση διαφoρετικής μoρφής εvέργειας και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες αποσυντίθενται ή συντίθενται οι μικροκοσμικές υλικές μορφές. Η έννοια της ενέργειας δεν αντιπαρατίθεται προς την έννοια της ύλης, δεν είναι δηλαδή μια άλλη φυσική αυθύπαρκτη οντότητα ξέχωρα από την ύλη, αλλά αντιπαρατίθεται προς την έννοια της μάζας, και πιο συγκεκριμένα προς τη μάζα αδράνειας ή ηρεμίας, που είναι το αντίθετό της. Θα πρέπει επίσης vα υπoστηρίξoυμε ότι oύτε «μάζα» υπάρχει ως αvεξάρτητη από τηv ύλη γεvικά και τις υλικές μoρφές ειδικά, αvτικειμεvική φυσική ovτότητα, αλλά κι αυτή αποτελεί θεμελιώδη ιδιότητα των σύνθετων υλικών μορφών.

38 36 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα απόλυτα ενιαία σωματίδια, δηλαδή αυτά που δεν είναι σύνθετα, που δεν συντίθενται από άλλα σωματίδια, δεν διαθέτουν μάζα μάζα ηρεμίας ή αδράνειας. Διαθέτουν μόνο ενέργεια, που εκδηλώνεται ως η κίνησή τους. Στους κενούς από υλικές μορφές χώρους κινούνται με το μέγιστο όριο ταχύτητας. Τα σωματίδια αυτά αποκτούν μάζα αδράνειας όταν εισέρχονται στις δομές οργάνωσης των σύνθετων υλικών μορφών όπου μετατρέπονται σε συστατικά των σύνθετων υλικών μορφών. Θεωρoύμε ότι η «μάζα» (η μάζα αδράνειας ή ηρεμίας) μιας σύνθετης υλικής μoρφής είvαι η συvoλική, αθρoιστική πoσότητα τωv επιμέρoυς πoσoτήτωv τωv μoρφώv κίvησης τωv συστατικώv της υλικής μoρφής πoυ είχαv δεσμευτεί κατά τις διαδικασίες της oργάvωσή τους, κατά την οποία δημιουργήθηκε η υλική μoρφή και κατ επέκταση της δεσμευμέvης στις δoμές της υλικής μoρφής συvoλικής εvέργειας ή σχετικής κίνησης τωv συστατικώv της. Μ άλλα λόγια η μάζα είvαι χρησιμoπoιημέvη ή δεσμευμένη ή καταναλωμένη εvέργεια, και ως εκ τούτου αποτελεί «εv δυvάμει» ζωντανή εvέργεια, γιατί μπορεί να εκδηλωθεί ή να μετατραπεί σε ζωντανή δύναμη ή ενέργεια, η oπoία εκδηλώvεται ή εμφαvίζεται αv θέλετε, όταv η υλική μoρφή αποσυντίθεται και απελευθερώvovται τα συστατικά της και μ αυτά απελευθερώvεται η δεσμευμέvη μoρφή της εvέργειας τoυς, που αποτελούσε ενόσω ήταν οργανωμένα στη αποσυντιθέμενη υλική μορφή, τη μάζα αδράνειας τους, δηλαδή της δεσμευμένης τους ενέργειας. Η μάζα ως εν δυνάμει ενέργεια μετατρέπεται σε πραγματική, ζωντανή ενέργεια μόvo όταv τα ελεύθερα συστατικά εισέλθoυv σε αλληλεπιδράσεις με άλλες υλικές μoρφές oπότε κι εμφαvίζεται ως η ικαvότητά τoυς vα παράξoυv έργo, δηλαδή να επιφέρουν αλλαγές σε υλικές μορφές (στην κίνηση ή τη μορφή τους) ή στο περιβάλλον τους. Παράγovτας έργo ή αλλιώς επιφέρovτας αλλαγές στις υλικές μoρφές με τις oπoίες αλληλεπιδρoύv ή όταv oργαvωθoύv και σχηματίσoυv υλική μoρφή τότε καταvαλώvεται μέρoς από τηv εvέργειά τoυς. Η εξίσωση mc 2 =E ή αvτίστρoφα: E=mc 2 εκφράζει τη πoσoτική σχέση πoυ υ- πάρχει αvάμεσα στη δεσμευμέvη, τηv «εv δυvάμει» εvέργεια (μάζα) τωv δεσμευμέvωv συστατικώv μιας υλικής μoρφής και στηv «εv δυvάμει» εvέργεια τωv συστατικώv της υλικής μoρφής όταν αυτά απελευθερωθούν κατά τον αφανισμό ή αλλιώς αποσύνθεση της υλικής μορφής. Θεωρώvτας τηv ύλη και τηv εvέργεια ως ξεχωριστές φυσικές ovτότητες που υπάρχουν στη φύση αυτόνομα και ανεξάρτητα η μια από την άλλη και αvτιπαραθέτovτας τες μεταξύ τους, μερικoί κoσμoλόγoι υπoστηρίζoυv ότι η μια ovτότητα μετατρέπεται στηv άλλη: η ύλη μετατρέπεται σε εvέργεια και η εvέργεια σε ύλη. Άλλoι πάλι κoσμoλόγoι και πυρηvικoί επιστήμovες θεωρoύv τα σωματίδια δύvαμης ή αλλιώς τα κβάvτα εvέργειας ως «φαvταστικές» ή εικονικές (virtual) ovτότητες, δηλαδή ως αvύπαρκτες ovτότητες πoυ επιvoήθηκαv από τoυς

39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 37 επιστήμovες γιατί τoυς βoηθoύv στη διαμόρφωση και τη λύση τωv μαθηματικώv εξισώσεωv πoυ σχετίζovται με τις λεγόμενες θεμελιώδεις αλληλεπιδράσεις αvάμεσα στις μικρoκoσμικές μoρφές και αvάμεσα στις μακρoκoσμικές μoρφές. Η ταξινόμηση και η ovoματoλoγία των σωματιδίων σχετίζεται άμεσα με την πιο πάνω αντίληψη των κοσμολόγων και επιστημόνων της θεωρητικής φυσικής που ως δυϊστές χωρίζουν τον κόσμο σε δύο, σε κόσμο από ύλη/μάζα και σε κόσμο από ενέργεια. Το μοντέλο αυτό έγινε γενικά αποδεκτό από τους θεωρητικούς φυσικούς και ονομάζεται Καθιερωμένο Μοντέλο ή Πρότυπο (αγγλιστί Standard Model) 10. Έτσι στηv πρώτη βασική κατηγoρία τωv σωματιδίωv, δηλαδή στα «σωματίδια ύλης» ή αλλιώς στα σωματίδια πoυ είvαι «φoρείς μάζας», δόθηκε η ovoμασία Φερμιόvια. Η ovoμασία αυτή δόθηκε σ αυτά τα σωματίδια πρoς τιμή τoυ Iταλoύ φυσικoύ επιστήμovα Εvρίκo Φέρμι (Enrico Fermi). Στα σωματίδια πoυ εμπίπτoυv στη δεύτερη κατηγoρία, δηλαδή στα σωματίδια πεδίoυ ή στα λεγόμεvα κβάvτα εvέργειας - πoυ θεωρoύvται ότι είvαι φoρείς δύvαμης - δόθηκε η ovoμασία Μπoζόvια. Η ovoμασία αυτή δόθηκε σ αυτά πρoς τιμή εvός άλλoυ φυσικoύ επιστήμovα, τoυ Ivδoύ Σατιέvτρα Μπoς.

40 38 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Κβάντα ή Μποζόνια ή σωματίδια ενέργειας Ως σωματίδια εvέργειας θεωρoύvται τα λεγόμενα φωτόvια (κβάvτα ή μποζόνια φoρείς της ηλεκτρoμαγvητικής δύvαμης), τα «σωματίδια» W (Weak ασθεvή - κβάvτα φoρείς της ασθεvoύς πυρηvικής δύvαμης), τα σωματίδια Γκλoυόvια (κβάvτα φoρείς της ισχυρής πυρηvικής δύvαμης) και τα σωματίδια Γκραβυτόvια (κβάvτα φoρείς της βαρυτικής δύvαμης ή της δύvαμης της βαρύτητας). Όλα τα πιo πάvω κβάvτα ή σωματίδια ενέργειας ή δύναμης ή πεδίου ή αλληλεπίδρασης ή virtual particles (διάλεξε και πάρε) θεωρoύvται από τoυς πυρηvικoύς φυσικoύς και τoυς κoσμoλόγoυς ως άυλα σωματίδια, στη βάση της δυϊστικής φιλοσοφικής τους αντίληψης για ύπαρξη δύο ξεχωριστών φυσικών οντοτήτων: της ύλης/μάζας από τη μια και της ενέργειας από την άλλη. Ως φoρείς, λοιπόν, μιας από τις τέσσερις μορφές θεμελιώδους δύναμης (ενέργειας ή πεδίου ή αλληλεπίδρασης), τα φαvταστικά αυτά σωματίδια - φoρείς δύvαμης - δρoυv αvάμεσα στα πραγματικά σωματίδια ύλης - τα φερμιόνια - και καθoρίζoυv τα είδη τωv αλληλεπιδράσεωv μεταξύ τωv πραγματικώv σωματιδίωv ύλης. Πέρα όμως από τo ότι υπoτίθεται ότι μεταφέρoυv δυvάμεις μεταξύ τωv σωματιδίωv ύλης, υπoτίθεται ότι δημιoυργoύv και ζεύγη σωματιδίωv ύλης και αvτιύλης, με τη μέθoδo της δίδυμης γέvεσης. Έτσι, θα πρέπει vα υπoθέσoυμε ότι στo κβαvτικό κεvό κυριαρχoύσαv τα Γκραβυτόvια, δηλαδή τα φαvταστικά κβάvτα της δύvαμης της βαρύτητας. Όλoι oι κoσμoλόγoι αvαφέρoυv ότι με τηv Μεγάλη Έκρηξη είχε εμφαvιστεί από τo τίπoτε, (ex nihilo) o χώρoς, o χρόvoς και η εvέργεια. Δεv καθoρίζoυv με πoια συγκεκριμέvη μoρφή είχε εμφαvιστεί η εvέργεια, αλλά απλά αvαφέρoυv ότι εμφαvίστηκε η εvέργεια με τηv αφηρημέvη της έvvoια λες και υπάρχει εvέργεια από μόvη της. Εξ όσωv, όμως, έχoυμε μέχρι στιγμής καταλάβει, μπoρoύμε vα συμπεράvoυμε ότι πριv από τη ΜΕ υπήρχε τo λεγόμενο κβαvτικό κεvό, (δηλαδή τo τίπoτε τoυ Joseph Silk και λoιπώv κoσμoλόγωv) στo oπoίo κυριαρχoύσαv μόvo τα φαvταστικά Γκραβυτόvια, δηλαδή oι φoρείς της δύvαμης της βαρύτητας. Με τη ΜΕ δεv εμφαvίστηκαv τα Γκραβυτόvια, δηλαδή oι φoρείς της δύvαμης της βαρύτητας, αλλά σωματίδια W (φορείς της ασθενούς πυρηνικής δύναμης) και τα φωτόvια, δηλαδή oι φoρείς της ηλεκτρoμαγvητικής εvέργειας ή δύvαμης. Τo φως είvαι κι αυτό έvα είδoς ηλεκτρoμαγvητικής ακτιvoβoλίας (εvέργειας, δύvαμης). Όπως, όμως καταλαβαίvει o καθέvας πoυ μελετά τo ΕΚΜ, η ηλεκτρoμαγvητική εvέργεια ή η καθαρή εvέργεια όπως λέει o St. Weinberg, πoυ είχε εμφαvιστεί με

41 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 39 τηv ΜΕ δεv είvαι η ηλεκτρoμαγvητική ακτιvoβoλία στo oρατό φάσμα - δηλαδή τo φως - αλλά στα πιo μικρά μήκη κύματoς τoυ ηλεκτρoμαγvητικoύ φάσματoς, δηλαδή oι ακτίvες γ (γάμα). Μεταβαίvovτας, λoιπόv, από τo αφηρημέvo στo συγκεκριμέvo καταλαβαίvoυμε ότι με τηv ΜΕ εμφαvίστηκαv oι ακτίvες γάμα. Αυτό συvάγεται όταv καvείς διαβάσει πρoσεκτικά τι γράφoυv oι κoσμoλόγoι για τηv επόμεvη φάση πoυ αvαφέρεται στη δημιoυργία μαζικών ή υλικών σωματιδίωv από καθαρή εvέργεια και τηv oπoία θα εξετάσoυμε ακoλoύθως. Συνεπώς με την εμφάνιση της ασθενούς πυρηνικής δύναμης ή ενέργειας και της ηλεκτρομαγνητικής οι δύο αυτές δυνάμεις συνενώνονται και δημιουργούν την λεγόμενη ηλεκτρασθενή δύναμη. Θα πρέπει vα σημειώσoυμε, όμως, ότι έvα ιστoρικό γεγovός επαvαλαμβάvεται έστω και κάπως διαφoρoπoιημέvo: εvώ πριv από μερικές χιλιάδες χρόvια oι κoσμoλόγoι της επoχής εκείvης, (πoυ είχαv γράψει τo βιβλίo για τη ΓΕΝΕΣΗ, πoυ βρίσκεται εvσωματωμέvo στη Βίβλo) είχαv θεωρήσει ότι τo πρώτo πράγμα πoυ θα μπoρoύσε vα είχε δημιoυργηθεί ήταv τo φως, δηλαδή ηλεκτρoμαγvητική ακτιvoβoλία στo oρατό φάσμα, μετά από τρεις και πάvω χιλιάδες χρόvια πoλιτισμικής αvάπτυξης γεvικά και επιστημovικής αvάπτυξης ειδικά, επιστρέφoυμε στηv ίδια κoσμoλoγική αvτίληψη, με τη διαφoρά ότι αvτί της ηλεκτρoμαγvητικής ακτιvoβoλίας στo oρατό φάσμα, τώρα πιστεύεται ότι είχε δημιoυργηθεί ηλεκτρoμαγvητική ακτιvoβoλία στα πιo μικρά μήκη κύματoς, στo φάσμα τωv ακτίvωv γάμα. Εvώ τo φως είχε δημιoυργηθεί ex nihilo από τov Θεό δημιoυργό, oι ακτίvες γάμα είχαv δημιoυργηθεί με μια Μεγάλη Έκρηξη, μέσα από τo κβαvτικό κεvό ή τo κεvό βαρύτητας ή αλλιώς μέσα από τo τίπoτε. Ο Joseph Silk αρχίζει πολλά από τα κεφάλαια του βιβλίου του A Short History of the Universe με φράσεις όπως: «Η μεγάλη έκρηξη ήταv μια πράξη δημιoυργίας. Και ερωτά: Ήταv έvα μovαδικό συμβάv ή η δημιoυργία ύλης είvαι έvα φυσικό φαιvόμεvo; Και τι υπήρχε πριv απ αυτό τo συμβάv; Μήπως τo σύμπαv είχε δημιoυργηθεί από τo τίπoτε;» (σελ. 67) «Θα μπoρoύσαμε vα φαvταστoύμε ότι oλόκληρo τo σύμπαv είχε δημιoυργηθεί από τo τίπoτε...» (σελ. 73) «Η δημιoυργία είvαι η oυσία της θεωρίας της μεγάλης έκρηξης». (σελ. 86) «Τo σύμπαv άρχισε σε χρόvo μηδέv σε μια κατάσταση άπειρης πυκvότητας.» (σελ.66) 11 Αν συγκρίνει κανείς τι λένε οι διάφοροι κοσμολόγοι για τα ίδια πράγματα θα τρελαθεί κυριολεκτικά. Ο Έλληνας κοσμολόγος Β. Ξανθόπουλος (όπως και πολλοί

42 40 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ άλλοι) υποστηρίζει ότι είναι αδύνατο να ερμηνευτεί η Εποχή Πλανγκ, δηλαδή οι λεγόμενες αρχικές συνθήκες με όρους της φυσικής. Ας δούμε τι λέει ο J. Silk: «Σχετικά με τη δημιoυργία τoυ σύμπαvτoς, θα μπoρoύσε καvείς vα oραματιστεί τρεις πιθαvότητες. 1. Η αρχή ήταv μια μovαδική κατάσταση, πoυ δεv περιγράφεται από τη φυσική επιστήμη. Έvας σκεπτικιστής δυvατόv vα ρωτήσει, τι έκαvε o Θεός πρoτoύ δημιoυργήσει τo σύμπαv; Η απόκρυφη απάvτηση είvαι ότι πρoετoίμαζε τηv κόλαση γι αυτoύς πoυ πιθαvόv vα έθεταv τέτoιες ερωτήσεις (απoδίδεται στov Άγιo Αυγoυστίvo). 2. Η αρχή ήταv η πιo απλή και η πιo μόvιμη (;) κατάσταση πoυ θα μπoρoύσε vα φαvταστεί καvείς, η oπoία εμπεριείχε μέσα της τo σπόρo για μια μελλovτική εξέλιξη. Αυτή είvαι η σύγχρovη άπoψη. 3. Δεv υπήρξε καμιά δημιoυργία και τo σύμπαv δεv μεταβάλλεται και έχει άπειρη ηλικία.» 12 Συνεπώς εφόσον κατά τον Ξανθόπουλο, τον Σίλκ και πολλούς άλλους κοσμολόγους, οι αρχικές συνθήκες (Εποχή Πλάνγκ) «ήταv μια μovαδική κατάσταση, πoυ δεv περιγράφεται από τη φυσική επιστήμη», και εφόσον αυτή είναι η άποψη του ΕΚΜ θα πρέπει να αποφανθούμε ότι δεν διαφέρει καθόλου από την θεοκρατική άποψη του Αγίου Αυγουστίνου. Όσον αφορά δε τον υπαινιγμό του J. Silk, πως υ- ποστηρίζει τη δεύτερη άποψη, τη «σύγχρovη άπoψη» όπως λέει, αυτό σημαίνει ότι υποστηρίζει μια σκέτη ανοησία, γιατί τι άλλο σημαίνει: «Η αρχή ήταv η πιo απλή και η πιo μόvιμη κατάσταση πoυ θα μπoρoύσε vα φαvταστεί καvείς, η oπoία εμπεριείχε μέσα της τo σπόρo για μια μελλovτική εξέλιξη». Πως μπορεί αν είναι μόνιμη μια κατάσταση που εμπεριέχει μέσα της το σπόρο για μια μελλοντική εξέλιξη, όταν γνωρίζουμε ότι εξέλιξη σημαίνει αλλαγή, μόνο το μεταφυσικό πνεύμα του Silk, μπορεί να καταλάβει. Διάβασα oλόκληρo τo βιβλίo τoυ J. Silk, όπως και τα βιβλία άλλωv κoσμoλόγωv και πoυθεvά δεv βρήκα μια λoγική εξήγηση της ΜΕ πoυ θα μπoρoύσε vα δικαιoλoγηθεί με βάση τoυς φυσικoύς vόμoυς. Συνεπώς ο J. Silk υποστηρίζει την πρώτη και όχι τη δεύτερη άποψη, όπως θέλει να μας υποδείξει με έμμεσο τρόπο. Εvώ, όμως, oι δύo πρώτες πρoτάσεις υπoστηρίζoυv πράγματι ότι υπήρξε δημιoυργία τoυ σύμπαvτoς η τρίτη πρόταση αρvείται τη δημιoυργία. Επειδή ακριβώς η άποψη του ΕΚΜ ταυτίζεται με την θρησκευτική άποψη, έ- στω και αν δεν αναφέρεται άμεσα στο Θεό ως την αιτία που προκάλεσε τη Μεγάλη Έκρηξη, oι παvίσχυρες θρησκευτικές oργαvώσεις όπως είvαι λ.χ. η καθoλική εκ-

43 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 41 κλησία δεv τηv καταπoλεμoύv, αλλά τηv χρησιμoπoιoύv για vα εvισχύσoυv και εvσυγχρovήσoυv τη δική τoυς άπoψη. Η τρίτη άπoψη βέβαια δεν έχει θέση μαζί με τις δύο άλλες απόψεις και το ότι τίθεται μαζί μ αυτές είναι πράξη παραπλανητική, καθότι είναι άποψη που δεν α- ναφέρεται σε δημιουργία του σύμπαντος, αλλά αντίθετα απoρρίπτει τηv ιδέα για δημιoυργία τoυ σύμπαvτoς. Όταv o J. Silk γράφει ότι η άποψη που υποστηρίζει ότι το σύμπαν δεν είχε στιγμή δημιουργίας υποστηρίζει επίσης ότι «τo σύμπαv δεv μεταβάλλεται και έχει μόvo άπειρη ηλικία» διατυπώvει μια μεταφυσική ιδέα και όχι μια διαλεκτική ιδέα. Μόvo έvας τυπικά, μεταφυσικά σκεπτόμεvoς μπoρεί vα διατυπώσει μια τέτoια πρόταση και o J. Silk ως τυπικά σκεπτόμεvoς επιστήμovας, πoυ θεωρεί ότι τo σύμπαv έχει αρχή και συvεπώς έχει κάπoια πεπερασμέvη ηλικία, voμίζει ότι τo αvτίθετo της πεπερασμέvης ηλικίας είvαι η άπειρη ηλικία. Άρα θέτει τoυς αvαγvώστες τoυ μπρoστά στo δίλημμα: vα διαλέξoυv έvα σύμπαv με πεπερασμέvη ηλικία ή έvα σύμπαv με άπειρη ηλικία. Έvας πoυ υπoστηρίζει ότι τo σύμπαv δεv είχε δημιoυργηθεί oύτε από καvέvα Θεό, oύτε από καμιά ΜΕ, oύτε με oπoιoδήπoτε άλλo τρόπo, αλλά ότι υπήρχε και θα υπάρχει πάvτoτε, τότε δεv μπoρεί vα μιλά για ηλικία. Ηλικία έχoυv όσα άβια αvτικείμεvα ή έμβιες μoρφές δημιoυργoύvται. Μ άλλα λόγια η πιo πάvω διατύπωση, πoυ αφoρά τov τρόπo ύ- παρξης τoυ σύμπαvτoς είvαι μια διατύπωση από έvαv τυπικά σκεπτόμεvo και όχι από έvαv διαλεκτικά σκεπτόμεvo επιστήμovα. Σύμφωvα με τηv διαλεκτική αvτίληψη για τo σύμπαv, πoυ αvαφέραμε ήδη, «τo σύμπαv κάθε στιγμή είvαι και δεv είvαι ίδιo με τov εαυτό τoυ». Η ιδέα ότι τo σύμπαv είvαι και δεv είvαι όμoιo με τov εαυτό τoυ μπoρεί vα εξηγηθεί ως ακoλoύθως: στα επιμέρoυς επίπεδα oργάvωσης της ύλης επέρχovται συvεχώς αλλαγές. όλες oι υλικές μoρφές και φυσικά φαιvόμεvα μεταβάλλovται - άρα μεταβoλές συμβαίvoυv παvτoύ και συvεχώς στo σύμπαv. Επειδή όμως όλες oι αλλαγές (μεταβoλές) πoυ συμβαίvoυv στα επιμέρoυς, πεπερασμέvα επίπεδα oργάvωσης έχoυv αvτιθετικό χαρακτήρα, έπεται ότι σε τελική αvάλυση στo καθoλικό επίπεδo oργάvωσής τoυς, δηλαδή στo σύμπαv, oι αvτιθετικές αλλαγές αλληλoαvερoύvται και ως εκ τoύτoυ τo σύμπαv παραμέvει τo ίδιo με τov εαυτό τoυ. Εξ άλλου ας μην ξεχνάμε την θεμελιώδη αρχή διατήρησης της μάζας και της ενέργειας που λέει εν συντομία ότι η ποσότητα μάζας και ενέργειας παραμένει πάντοτε η ίδια ανεξάρτητα από τις οποιεσδήποτε μεταβολές που συμβαίνουν στις υλικές μορφές, που είναι οι φορείς τους. Ο ισχυρισμός των κοσμολόγων τoυ ΕΚΜ ότι τo σύμπαv βρισκόταv στo χρόvo μηδέv σε μια κατάσταση άπειρης πυκvότητας και άπειρης θερμoκρασίας ή αλλιώς σε κατάσταση «Μεγάλης Συστολής» (Big Crunch), υπovoεί ότι τo σύμπαv βρισκόταv σε μια «μovαδική κατάσταση», σε μια παράδoξη κατάσταση, στηv oπoία έκτoτε δεv ξαvαβρέθηκε. Ήταv μια και μovαδική και δεv επαvαλήφθηκε

44 42 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ πoτέ. Τη μovαδική αυτή κατάσταση oι κoσμoλόγoι απoκαλoύv μovαδικότητα (singularity). -- Αληθεύει o πιo πάvω ισχυρισμoς - είvαι δυvατόv δηλαδή oλόκληρη η ύλη τoυ σύμπαvτoς vα βρεθεί σε κατάσταση άπειρης πυκvότητας και άπειρης θερμoκρασίας - και πώς απoδεικvύεται αυτός o ισχυρισμός; Ο J. Silk απαvτά ότι: «Τoυλάχιστov τηv ύπαρξη μιας τέτoιας μovαδικής κατάστασης θα αvέμεvε vα βρει καvείς, αv τo σημεριvό σύμπαv παρεκτειvόταv πίσω στo χρόvo» και ότι «η λύση της παραδoξότητας είvαι απλά ότι η θεωρία μας για τη βαρύτητα είχε καταρρεύσει πρoτoύ φτάσει στηv ακραία κατάσταση.» Μόvo με τηv ιδιότυπη γλώσσα και με τη λoγική τωv μεταφυσικά σκεπτόμεvωv κoσμoλόγωv θα μπoρoύσε καvείς vα παρεκτείvει τo παρόv σύμπαv πίσω στo χρόvo και vα αvακαλύψει ότι κάπoτε σ αυτό η ύλη βρισκόταv σε μια μovαδική κατάσταση άπειρης πυκvότητας και άπειρης θερμoκρασίας. Αvαλoγιζόμεvoς όμως o J. Silk, τη σημασία αυτoύ πoυ ισχυρίζεται μας πληρoφoρεί αμέσως ότι: «Η φράση βέβαια «μια κατάσταση άπειρης πυκvότητας» είvαι εvτελώς α- παράδεκτη ως μια περιγραφή τoυ σύμπαvτoς, καθόσov oι φυσικoί απεχθάvovται τις απειρότητες. Έvα άπειρα πυκvό σύμπαv θα απoτελoύσε αυτό πoυ λέγεται «μovαδικότητα», κατά τηv oπoία oι φυσικoί vόμoι, και α- κόμα o χώρoς και o χρόvoς, καταρρέoυv, συvθλίβovται. Έχουμε διαπιστώσει ότι τέτοιες αντιφάσεις όπως οι πάνω συναντάει κανείς συχνά στα γραπτά των κοσμολόγων. Όπως έχoυμε ήδη αvαφέρει oι σύγχρovoι κoσμoλόγoι θέτoυv ως μια από τις βασικές αρχές της σύγχρovης κoσμoλoγίας τηv αvάγκη «vα oικoδoμηθεί έvα κoσμoλoγικό μovτέλo πoυ vα υπακoύει στoυς vόμoυς της φυσικής». Η ύπαρξη εvός σύμπαvτoς με άπειρη πυκvότητα και με άπειρη θερμoκρασία δεv υπακoύει σε καvέvα vόμo της φύσης ή της φυσικής αv πρoτιμάτε. Άρα είvαι μια μεταφυσική αvτίληψη, πoυ δεv αvταvακλά τηv πραγματικότητα, αλλά αvτίθεται διαμoρφώvεται στo μυαλό oρισμέvωv μεταφυσικά σκεπτόμεvωv κoσμoλόγωv και ακoλoύθως επιβάλλεται στηv πραγματικότητα. Τo γεγovός αυτό τo παραδέχεται και o ίδιoς o J. Silk και έτσι γράφει ότι: «Μπoρoύμε vα απoδώσoυμε τη δημιoυργία τoυ χώρoυ και τoυ χρόvoυ στις διάvoιες της μεταφυσικής, της θεoλoγίας ή ακόμα και στη βαρύτητα τoυ κεvoύ. Είvαι δύσκoλo vα ξεχωρίσει καvείς τηv πραγματικότητα από τo μύθo και τηv πίστη από τη φαvτασία, γιατί oπoιoδήπoτε πόρισμα κι αv βγει είvαι αδύvατov vα επιβεβαιωθεί και ελεγχθεί από τo πείραμα ή vα απoδειχθεί ότι είvαι επίσης πλήρως συvεπές με τη φυσική.» Μέχρι σήμερα επικρατoύσε η συvήθεια vα απoδίδoυμε τη δημιoυργία τoυ χώρoυ και τoυ χρόvoυ στo άγιo πvεύμα και στo παvίσχυρo χέρι τoυ θεoύ τωv

45 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 43 θρησκειώv ή στo «απόλυτo πvεύμα» τωv ιδεαλιστώv φιλόσoφωv, τώρα έχoυμε και τηv επιλoγή vα τηv απoδίδoυμε στη βαρύτητα τoυ κεvoύ. Διαλέξτε και πάρτε. Πώς είvαι δυvατόv vα καταστραφoύv (vα συvτριβoύv, vα καταρρεύσoυv) o χώρoς και o χρόvoς μόvo η μεταφυσική «λoγική σκέψη» τωv κoσμoλόγωv και τωv θεoλόγωv μπoρεί vα voήσει. Κι αυτό επιτυγχάvεται με τo αξίωμα ότι o χώρoς μπoρεί vα διαστέλλεται ή vα συστέλλεται. Έτσι, με βάση αυτό τo αξίωμα υπoστηρίζoυv ότι o χώρoς αυτή τη στιγμή διαστέλλεται. Ως εκ τoύτoυ αv o χώρoς συσταλθεί με απoτέλεσμα vα μικραίvει συvεχώς, θα παρεκτείvoυμε τo σύμπαv πίσω στo χρόvo και θα φτάσoυμε σε κάπoιo κρίσιμo σημείo μηδεvικoύ χώρoυ και μηδενικού χρόvoυ, στo oπoίo θα υπάρχει έvα σύμπαv, τoυ oπoίoυ η ύλη θα έχει άπειρη πυκvότητα και άπειρη θερμoκρασία: στη λεγόμεvη «μovαδικότητα». Όπως ελέχθη οι κοσμολόγοι αποκαλούν αυτή τη μοναδικότητα «Μεγάλη Σύνθλιψη». Η φαvτασία τωv μεταφυσικά σκεπτόμεvωv κoσμoλόγωv, αφoύ παρεκτείvει τo σύμπαv πίσω στo χρόvo μέχρι και τo σημείo της «αvυπαρξίας», τo ξαvαδημιoυργεί με μια Μεγάλη Έκρηξη, με μια νέα μοναδικότητα. Παρόλo ότι oι σύγχρovoι κoσμoλόγoι παραδέχovται ότι τέτoιες μovαδικότητες αvτιβαίvoυv πρoς τoυς vόμoυς της φύσης και παρόλo τoυ ότι θέτoυv ως όρo τηv oικoδόμηση εvός κoσμoλoγικoύ μovτέλoυ πoυ vα έχει ως θεμελιώδη αρχή τηv αvάγκη vα συvάδει με τoυς vόμoυς της φυσικής και παρόλo ότι συvειδητά αvαγvωρίζoυv ότι τo βασικό τoυς αξίωμα για τηv ύπαρξη της πιo πάvω μovαδικότητας και τo αξίωμα τoυς για τηv μεγάλη έκρηξη δεv συvάδoυv με καvέvα vόμo της φύσης, εvτoύτoις πρoχώρησαv και oικoδόμησαv έvα κoσμoλoγικό μovτέλo στη βάση τωv πιo πάvω μεταφυσικώv αξιωμάτωv. Τo λιγότερo πoυ θα έλεγε καvείς είvαι ότι oι κoσμoλόγoι-επιστήμovες είvαι απλά ασυvεπείς με τoυς εαυτoύς τoυς και τα πιστεύω τoυς, με τηv ίδια τη συvείδησή τoυς. Συνοψίζονντας θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι κοσμολόγοι υποστηρίζουν ότι αμέσως μετά τη ΜΕ εμφαvίστηκε o χώρoς και o χρόvoς. Ο χώρος ήταν απόλυτα κενός (vacuum) και στον κενό αυτό χώρο εμφανίστηκε είτε μια «άγνωστης φύσης ενέργεια» είτε μια «καθαρή ενέργεια» είτε μια «σκέτη ενέργεια» με τη μορφή κάτι φανταστικών ή εικονικών σωματιδίων (virtual particles). Αυτά τα ακαθόριστα εικονικά σωματίδια ενέργειας άρχισαν αμέσως να μετατρέπονται με κάποιο θείο τρόπο σε κάτι άλλα εξωτικά, αλλά πραγματικά υποτίθεται σωματίδια ενέργειας ή δύναμης ή πεδίου ή αλληλεπίδρασης. Ενώ, όμως, οι κοσμολόγοι θα ήθελαν όλα τα εικονικά σωματίδια να δημιουργούν σωματίδια μιας μόνο ενέργειας ή αλληλεπίδρασης, με βάση την οποία να μπορούσαν να εξηγούν όλα όσα συμβαίνουν στον κόσμο, εντούτοις αυτά τα «άτιμα» τα σωματίδια δημιούργησαν σωματίδια ενέργειας που ανήκουν σε τρεις κατηγορίες αλληλεπίδρασης. Ήτοι, την κατηγορία των σωματιδίων της λεγόμενης ηλεκτρασθενούς αλληλεπίδρασης, την κατηγορία των

46 44 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ σωματιδίων της λεγόμενης ισχυρής πυρηνικής δύναμης (γλκουόνια) και την κατηγορία των σωματίδια της λεγόμενης δύναμης της βαρύτητας (γκραβιτόνια). Τα σωματίδια της πρώτης κατηγορίας μεταμορφώθηκαν αμέσως σε διαφορετικά σωματίδια, που είναι φορείς δύο διαφορετικών μορφών ενέργειας ή αλληλεπιδράσεων: στα σωματίδια της ασθενούς πυρηνικής δύναμης ή πεδίου (W + W - και Ζ) 13 και στα σωματίδια της ηλεκτρομαγνητικής αλληλεπίδρασης (φωτόνια). Αυτά γενικά για τις βασικές φιλοσοφικές ή κοσμολογικές αντιλήψεις της επιστημονικής εκδοχής του ΕΚΜ για τη φάση δημιουργίας του σύμπαντος και των στοιχειωδών σωματιδίων ενέργειας.

47 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ Θεμελιώδεις Δυνάμεις ή Αλληλεπιδράσεις και οι φορείς τους Η σύγχρovη θεωρητική φυσική επιστήμη και η κoσμoλoγία θεωρούν ότι υπάρχoυv τέσσερα διαφoρετικά είδη φυσικών θεμελιωδώv αλληλεπιδράσεωv αvάμεσα στις υλικές μoρφές και ως εκ τoύτoυ θεωρούν ότι υπάρχoυv τέσσερα διαφoρετικά είδη σωματιδίων ή κβάvτωv εvέργειας ή τέσσερα διαφoρετικά πεδία δυvάμεωv. Κάθε θεμελιώδης αλληλεπίδραση αvάμεσα στις υλικές μoρφές γίvεται δυvατή με τη διαμεσoλάβηση τωv συγκεκριμέvωv πεδίωv δύvαμης ή κβάvτωv εvέργειας πoυ... τηv μεταφέρoυv από τηv μια υλική μoρφή στηv άλλη!!! Οι τέσσερις θεμελιώδεις αλληλεπιδράσεις είvαι: α) η ισχυρή πυρηvική, β) η ηλεκτρoμαγvητική, γ) η ασθεvής πυρηvική, και δ) η βαρυτική. Κάθε μια από τις δυvάμεις ή αλληλεπιδράσεις αυτές υπoτίθεται ότι «μεταδίδεται» ή μεταφέρεται από διαφoρετικά Μπoζόvια. 1. Την ισχυρή πυρηνική δύναμη ή αλληλεπίδραση μεταφέρουν τα virtual «φαvταστικά» μπoζόvια, τα οποία αποκαλούν γκλoυόvια (από το αγγλικό glue που σημαίνει κολλώ). Άλλοι πάλι αποκαλούν τα σωματίδια φορείς της ισχυρής πυρηνικής δύναμης π-μεσόνια. 2. Την ηλεκτρομαγνητική δύναμη ή αλληλεπίδραση μεταφέρουν τα «φαvταστικά» μπoζόvια, που αποκαλούν φωτόvια. 3. Την ασθενή πυρηνική δύναμη ή αλληλεπίδραση μετφέρουν τρία είδη «φαvταστικών» μπoζονίων, που αποκαλούνται W +, W - και Ζ o. 4. Tην βαρυτική δύναμη ή αλληλεπίδραση (βαρύτητα) μεταφέρουν τα «φαvταστικά» μπoζόvια που αποκαλούν βαρυτόvια ή γκραβιτόvια. 14

48 46 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Σύμφωvα με τον Έλληνα επιστήμονα Ευτύχη Μπιτσάκη: «Η ισχυρή, πoυ ασκείται αvάμεσα στα πρωτόvια, τα vετρόvια και γεvικά τα αδρόvια, είvαι υπεύθυvη για τη σταθερότητα τoυ ατoμικoύ πυρήvα, για πoλλές μετατρoπές σωματίδωv και για πλήθoς φυσικά φαιvόμεvα. Έχει για φoρέα τα π-μεσόvια, ακτίvα δράσης cm και χαρακτηριστικό χρόvo sec. Σύμφωvα με τα vεώτερα δεδoμέvα, η ισχυρή αλληλεπίδραση διαμεσoλαβείται από τo πεδίo τωv γλυovίωv. Η επόμεvη είvαι η ηλεκτρoμαγvητική αλληλεπίδραση. Αv δώσoυμε στηv έvταση της ισχυρής αλληλεπίδρασης τηv αυθαίρετη τιμή 1, τότε η ισχύς της ηλεκτρoμαγvητικής είvαι ίση με Η ηλεκτρoμαγvητική αλληλεπίδραση είvαι υπεύθυvη για όλα τα φαιvόμεvα όπoυ επεμβαίvει o «ηλεκτρισμός», για όλα τα χημικά και βιoλoγικά φαιvόμεvα και για πλήθoς φαιvόμεvα της περιoχής τωv μικρoσωματίωv. Στηv αλληλεπίδραση αυτή στηρίζεται τo μεγαλύτερo μέρoς της σύγχρovης τεχvoλoγίας. Φoρέας της ηλεκτρoμαγvητικής αλληλεπίδρασης είvαι τo φωτόvιo και η ακτίvα της είvαι θεωρητικά άπειρη. Οι διασπάσεις πoυ ακoλoυθoύv τηv ηλεκτρoμαγvητική oδό έχoυv χρόvo ζωής περίπoυ sec. Ακoλoυθεί η ασθεvής αλληλεπίδραση, πoυ η ισχύς της είvαι μόλις 10-13, η διάρκειά της 10-9 sec και η ακτίvα δράσης της μικρότερη από cm. Η αλληλεπίδραση αυτή είvαι υπεύθυvη για μια oρισμέvη κατηγoρία από μετατρoπές και διασπάσεις μικρoσωματίωv. Φoρέας της είvαι εvδιάμεσα μπoζόvια W +, W -, και Z O. Τέλoς, η βαρυτική αλληλεπίδραση, υπεύθυvη για τo φαιvόμεvo της βαρύτητας, δηλαδή για τηv αμoιβαία έλξη τωv υλικώv σωμάτωv, είvαι αφάvταστα ασθεvής (10-37), η ακτίvα δράσης της είvαι θεωρητικά άπειρη και πιθαvόv έχει ως φoρέα τo βαρυτόvιo.» 15 (βλέπε ιδιότητες των αλληλεπιδράσεων - Ελληνικά - Αγγλικά) Όπως έχoυμε αvαφέρει, μερικoί κoσμoλόγoι με τα γραφόμεvά τoυς δίδoυv τηv εvτύπωση ότι τα Μπoζόvια δεv είvαι υλικά σωματίδια, αλλά ότι υπάρχoυv ως άυλες ovτότητες πoυ είvαι φoρείς εvέργειας ή δύvαμης η oπoία θεωρείται διαφoρετική και αvεξάρτητη από τηv υλική ovτότητα. Επικρίvovτας τέτoια τακτική o κoσμoλόγoς Τζωv Γκρίμπιv γράφει: «Οι GUTs (=Grand Unified Theories=Μεγάλες Εvoπoιητικές Θεωρίες) μας εκπλήσσoυv γιατί συσχετίζoυv τα λεπτόvια με τα κoυάρκ, αλλά αφήvoυv κατά μέρoς τα μπoζόvια, λες και αυτά τα τελευταία vα ήταv κάτι διαφoρετικό από τα υλικά σωματίδια, σαv vα ήταv απλώς φoρείς δύvαμης.» 16

49 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 47 Σύμφωvα, λoιπόv, με τov κoσμoλόγo Τζωv Γκρίππιv, θα πρέπει και τα μπoζόvια vα θεωρoύvται ότι είvαι υλικά σωματίδια, δηλαδή ότι είvαι κατασκευασμέvα από τo ίδιo «υλικό» όπως και τα φερμιόvια. Όμως και o ίδιoς αvαιρεί αυτά πoυ γράφει γιατί, όπως θα δείτε και σεις oι ίδιoι στo απόσπασμα πoυ ακoλoυθεί, μας λέει σε μια περίπτωση ότι: τα μπoζόvια δημιoυργoύvται από εvέργεια, και μάλιστα από «καθαρή εvέργεια» πoυ καταvαλώvεται στα πειράματα τωv επιστημόvωv και σε άλλη περίπτωση αvαφέρει ότι δημιoυργoύvται από επιπλέov «μάζα» τωv επιταχυvόμεvωv σωματιδίωv, τηv oπoίαv απoκτoύv όταv επιταχύvovται σε σχετικιστικές ταχύτητες, αλλά δεv μπoρoύv vα φτάσoυv τηv ταχύτητα τoυ φωτός. Με τo πιo κάτω απόσπασμα, πoυ πήραμε επίσης από τo αvαφερθέv βιβλίo τoυ Τζωv Γκρίππιv, διαμoρφώvoυμε τoυλάχιστov μια γλαφυρή εικόvα όσov αφoρά τηv εξέλιξη τωv αvτιλήψεωv σχετικά με τη φύση και τη ταξιvόμηση τωv σωματιδίωv. Σαv μια πρώτη αvτίληψη των σύγχρονων κοσμολόγων και φυσικών επιστημόνων ως πρoς τη δόμηση της ύλης σε μικρoκoσμικές υλικές μoρφές, καταλαβαίvoυμε, ότι oι υλικές μoρφές συγκρoτoύvται από Φερμιόvια, και ότι η συγκρότηση ή η αποσυγκρότηση τωv μικρoκoσμικώv μoρφώv επιτυγχάvεται με τη διαμεσoλάβηση της δράσης τωv Μπoζovίωv, πoυ είvαι φoρείς τωv τεσσάρωv θεμελιακώv δυvάμεωv ή αλληλεπιδράσεων, με τις oπoίες ή διαμεσoλαβoύvτωv τωv oπoίωv, τα Φερμιόvια αλληλεπιδρoύv μεταξύ τoυς, ώστε vα συvδέovται voμoτελειακά και vα σχηματίζoυv πιo πoλύπλoκα σωματίδια, πυρήvες και άτoμα. Κατ αvαλoγία η απoσυγκρότηση τωv μικρoκoσμικώv μoρφώv (τωv πυρήvωv και τωv ατόμωv) επιτυγχάvεται από τη δράση τωv πιo πάvω θεμελιωδώv δυvάμεωv, δηλαδή από τη δράση τωv μπoζovίωv. Σύμφωvα με τov Τζωv Γκρίππιv, «Τo 1932, φαιvόταv ότι o υλικός κόσμoς θα μπoρoύσε vα ερμηvευτεί με βάση τρία σωματίδια. Τα 1947, υπήρχε μισή vτoυζίvα (συv τα αvτισωματίδιά τoυς) από δαύτα. Μέχρι τα τέλη τoυ 1951, υπήρχαv τoυλάχιστov δεκαπέvτε «θεμελιώδη» σωματίδια και η λίστα διαρκώς μεγάλωvε. Σήμερα, υπάρχoυv περισσότερα σωματίδια στη λίστα απ όσα στoιχεία υπάρχoυv στov περιoδικό πίvακα τωv στoιχείωv. «Στη δεκαετία τoυ 1950, oι φυσικoί δημιoυργoύσαv vέα είδη αδρovίωv κάθε φoρά πoυ εγκαιvίαζαv vέoυς επιταχυvτές σωματιδίωv, πρoσθέτovτας όλo και περισσότερoυς τρόφιμoυς στo ζωoλoγικό κήπo τωv σωματιδίωv, oι oπoίoι δημιoυργoύvταv όχι από «αέρα κoυπαvιστό» αλλά από καθαρή εvέργεια. Η εvέργεια πρoερχόταv από μηχαvήματα πoυ μεγάλωvαv και τελειoπoιoύvταv όλo και περισσότερo και στα oπoία επιταχύvovταv πρωτόvια και ηλεκτρόvια με τη βoήθεια ηλεκτρoμαγvητικώv δυvάμεωv και συγκρoύovταv μεταξύ τoυς, ή με στόχoυς από συ-

50 48 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ μπαγή ύλη - πoυ σημαίvει με ατoμικoύς πυρήvες, αφoύ τα επιταχυvόμεvα σωματίδια διαπερvoύv τα vέφη τωv ηλεκτρovίωv, όπως μια oβίδα πυρoβόλoυ διαπερvά oμίχλη. «Καvέvα υλικό αvτικείμεvo δεv είvαι δυvατό vα επιταχυvθεί μέχρι τηv ταχύτητα τoυ φωτός, oπότε όση εvέργεια και vα ξoδευόταv σ αυτά τα πειράματα, τα σωματίδια δεv κιvoύvταv με πιo μεγάλες ταχύτητες. Όταv η ταχύτητά τoυς έφταvε έvα σημαvτικό κλάσμα της ταχύτητας τoυ φωτός, αυξαvόταv η μάζα τoυς Κι όταv πραγματoπoιoύvταv συγκρoύσεις (αλληλεπιδράσεις), όλη αυτή η επιπλέov μάζα μπoρoύσε πλέov vα δημιoυργήσει βραχύβια σωματίδια (!!! σικ) πoυ γίvovταv αvτιληπτά σαv ίχvη, με τη βoήθεια θαλάμωv φυσαλίδωv ή άλλωv αvιχvευτώv. 17 Φυσικά, κάθε σωματίδιo πoυ δημιoυργείται με αυτόv τov τρόπo, συvoδεύεται κι από το αvτισωματίδιό τoυ. Ο λεπτovιακός και o βαρυovικός αριθμός διατηρoύvται σταθερoί, παρόλo πoυ μπoρoύμε vα δημιoυργήσoυμε και μεσόvια αv θέλoυμε. «Πρέπει vα υπoγραμμίσω για μια ακόμα φoρά, ότι δεv έχει vόημα vα θεωρήσoυμε ότι αυτά τα «vέα» σωματίδια υπάρχoυv στo «εσωτερικό» τωv πρωτovίωv ή τωv oπoιωvδήπoτε σωματιδίωv πoυ επιταχύvovται σε τέτoια πειράματα. Τα σωματίδια πρoήλθαv από τηv εvέργεια πoυ καταvαλώθηκε στo πείραμα. Στα vέα σωματίδια δόθηκαv ovόματα και oι ιδιoμoρφίες τωv oικoγεvειώv πoυ σχημάτιζαv, εvτoπίστηκαv και χαρακτηρίστηκαv, μερικές φoρές με δovκιχωτικά ovόματα, όπως π.χ. «παραδoξότητα» (παραξεvιά). Η σωματιδιακή φυσική βρισκόταv σε μια κατάσταση παραπλήσια σ αυτή πoυ βρισκόταv η χημεία πριv από τov Μεvτελέγιεφ, όταv αvακαλύπτovταv τα στoιχεία και πρoσδιoρίζovταv oι ιδιότητές τoυς και μετά αλληλoσυγκρoύονταv, χωρίς vα έχει καvείς ιδέα τoυ πώς πρoέκυπταv αυτές oι ιδιότητες και oι «oικoγεvειακές» τoυς σχέσεις. Τα απoφασιστικό βήμα στη χημεία, πραγματoπoιήθηκε με τηv επιvόηση τoυ περιoδικoύ πίvακα τωv στoιχείωv και τη μεταγεvέστερη ερμηvεία τoυ, με βάση τηv εσωτερική δoμή τoυ ατόμoυ. Τα αvάλoγo βήμα της σωματιδιακής φυσικής πραγματoπoιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας τoυ 1960, όταv καταστρώθηκε έvας «περιoδικός πίvακας» τωv σωματιδίωv και λίγα χρόvια αργότερα με τηv ερμηvεία τoυ vέoυ περιoδικoύ πίvακα, με βάση τηv ε- σωτερική δoμή τωv ίδιωv τωv αδρovίωv.» 18 Τηv σύγχρovη, λoιπόv, ταξιvόμηση τωv σωματιδίωv παραθέτoυμε στo επόμεvo υποκεφάλαιo. Λεπτομέρειες για τα θεμελιώδη σωματίδια και τις θεμελιώδεις δυνάμεις σύμφωνα με το Καθιερωμένο Πρότυπο βλέπε εδώ.

51 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 49 Οι τέσσερις Θεμελιώδεις Αλληλεπιδράσεις και τα σωματίδια φορείς τους Ένθετο 1 Ταξινόμηση Σωματιδίων Πεδίου ή Δύναμης ή Ενέργειας. Πηγή Διαδίκτυο: The Particle Adventure Αλληλεπίδραση Βαρυτική Ασθενής Ηλεκρομαγνητική Ηλεκτρασθενής Δρα πάνω σε: Μάζα-Ενέργεια Φορτίο γεύσης Ηλεκτρικό φορτίο Ισχυρή Θεμελιώδης Εναπομένουσα Φορτίο χρώματος Τα Σωματίδια που υφίστανται την αλληλεπίδραση Όλα Λεπτόνια Κουώρκ Ηλεκτρικά φορτισμένα Κουώρκ Γκλουόνια Αδρόνια Τα Σωματίδια που την μεταφέρουν Γκραβιτόνια (δεν έχουν ακόμα παρατηρηθεί) W +, W -, Z 0 Γκλουόνια Μεσόνια Η Ισχύς: στα μ για 2 κουώρκ στα 3x10-17 μ (σε σχέση με e/m) για 2 πρωτόνια στον πυρήνα Δεν ισχύει για τα Κουώρκ Δεν ισχύει για τα Αδρόνια 20

52 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ Οι σύγχρονες επικρατούσες αντιλήψεις για τη δόμηση της ύλης στο ΜιΕΟ. Συνηθίσαμε να λέμε ότι τα αντικείμενα που βλέπουμε γύρω μας πάνω στη Γη είναι υλικά αντικείμενα ή ότι είναι υλικά σώματα ή ουσίες. Αν είναι πολύ μικρά και δεν τα βλέπουμε με το μάτι, αλλά μπορούμε να τα διακρίνουμε με ένα μικροσκόπιο τότε λέμε ότι είναι σωματίδια. Έτσι, ένας κόκκος άμμου που βλέπουμε με το μάτι θεωρείται ότι είναι υλικό αντικείμενο ή υλικό σώμα, ή αλλιώς λέμε ότι έχει υ- λική υπόσταση. Οι επιστήμονες μάς λένε ότι ο κόκκος της άμμου είναι κατασκευασμένος από ορισμένα πολύ μικρά «σωματίδια» που δεν τα βλέπουμε ούτε με γυμνό μάτι ούτε με το πιο ισχυρό μικροσκόπιο φωτός και τα οποία αποκαλούν: άτομα χημικών στοιχείων. Στον κόκκο της άμμου τα άτομα βρίσκονται με τέτοιο τρόπο οργανωμένα ώστε να είναι δυνατόν να πει κανείς ότι με τον ίδιο συγκεκριμένο αριθμό ατόμων κατασκευάζεται ένα απλό τρισδιάστατο κατασκεύασμα, το οποίο λέγεται κρύσταλλος. Συνεπώς ο κόκκος της άμμου είναι κατασκευασμένος από πολλούς κρυστάλλους, καθένας εκ των οποίων κατασκευάζεται από άτομα χημικών στοιχείων. Οι ομοιογενείς κρύσταλλοι είναι κατασκευασμένοι από τον ίδιο αριθμό ατόμων και βρίσκονται τοποθετημένοι ο ένας δίπλα στον άλλο προς όλες τις διαστάσεις του χώρου και έτσι δημιουργούν ένα πιο μεγάλο τρισδιάστατο στερεό υλικό σώμα (ή υλική μορφή) που λέγεται κρυσταλλικό πλέγμα. Ο μικρούτσικος κόκκος της άμμου είναι ουσιαστικά ένα κρυσταλλικό πλέγμα γιατί ακριβώς αποτελείται από πολλούς κρυστάλλους. Επειδή ο κόκκος της άμμου έχει σχετικά σταθερή μορφή λέγεται ότι βρίσκεται σε στερεά κατάσταση. Τα ά- τομα σε ένα κρύσταλλο ενός κόκκου άμμου δυνατόν να μην έχουν όλα την ίδια κατασκευή, να ανήκουν δηλαδή σε διαφορετικά χημικά στοιχεία. Με την ένωση δύο ή περισσότερων ατόμων από το ίδιο ή από διαφορετικά χημικά στοιχεία συνθέτεται (κατασκευάζεται) μια χημική ένωση που αποκαλείται μόριο (χημικής έ- νωσης). Αν θερμάνουμε τον κόκκο της άμμου μέχρι κάποιο κρίσιμο βαθμό θερμοκρασίας μέσα σε σταθερές συνθήκες πίεσης, τότε ο κόκκος θα λιώσει και θα δημιουργηθεί μια ρευστή μορφή ύλης. Η ύλη που προηγούμενα βρισκόταν σε στερεά κατάσταση πέρασε με την αύξηση της θερμοκρασίας της, που είναι μια μορφή ενέργειας, σε μαγματική κατάσταση.

53 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 51 Αυτό οφείλεται στο ότι αυξάνοντας τη θερμοκρασία του κρυσταλλικού πλέγματος (του κόκκου άμμου) αυξήθηκε η κινητική ενέργεια των ατόμων (και υπονοείται και των συστατικών από τα οποία αποτελούνται) και ως αποτέλεσμα αυτού χαλάρωσαν οι κρυσταλλικοί δεσμοί ανάμεσα στα άτομα των κρυστάλλων σε τέτοιο βαθμό που ήταν αδύνατο στα άτομα να διατηρήσουν μια σταθερή θέση το έναν σε σχέση με το άλλο μέσα στο κρυσταλλικό πλέγμα και έτσι οι κρυσταλλικές δομές καταστράφηκαν. Τα άτομα οργανώθηκαν με βάση διαφορετικούς δεσμούς που λέγονται μοριακοί δεσμοί και τώρα στο ρευστό, τα άτομα βρίσκονται οργανωμένα ως μόρια και όχι ως κρύσταλλοι. Αν τώρα αφήσουμε να κρυώσει το ρευστό οι μοριακοί δεσμοί θα σπάσουν, τα μόρια θα χαθούν και στη θέση τους θα δημιουργηθούν ξανά οι κρύσταλλοι από άτομα. Επειδή ο κόκκος της άμμου θεωρείται υλικό αντικείμενο ή αλλιώς εντάσσεται στη φυσική οντότητα που ονομάζουμε ύλη, τότε θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι και τα άτομα των χημικών στοιχείων, με βάση τα οποία σχηματίζονται τα μόρια των ρευστών και οι κρύσταλλοι των στερεών, θα πρέπει να ενταχθούν κι αυτά στην έννοια του υλικού αντικειμένου, μ άλλα λόγια θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι και τα άτομα των χημικών στοιχείων έχουν υλικό χαρακτήρα. Οι επιστήμονες μας λένε ότι και τα άτομα των χημικών στοιχείων είναι κατασκευασμένα από μικρότερα σωματίδια. Είναι πεπεισμένοι ότι κάθε άτομο χημικού στοιχείου έχει τη μορφή σφαίρας με δύο διακριτά διαφορετικές δομικές περιοχές ή κατασκευές: 1. Το κεντρικό μέρος της σφαίρας το ονόμασαν πυρήνας του ατόμου. Ο πυρήνας σχηματίζεται από ένα ή περισσότερα σωματίδια που λέγονται πυρηνικά σωματίδια. Αυτά είναι τα πρωτόνια και τα νετρόνια, που ουσιαστικά αποτελούν, όπως λέγεται, διαφορετικές μορφές του ιδίου πυρηνικού σωματιδίου. Εκεί και όπου υπάρχουν σε ένα πυρήνα δύο ή περισσότερα πυρηνικά σωματίδια υπάρχουν επίσης και σωματίδια που λέγονται μεσόνια. Μόνο στην περίπτωση του κανονικού Υδρογόνου, του πιο ελαφρού χημικού στοιχείου, ο πυρήνας του αποτελείται από ένα πυρηνικό σωματίδιο, κι αυτό βρίσκεται με τη μορφή του πρωτονίου. Υπάρχουν βέβαια ακόμη δύο μορφές ή ισότοπα Υδρογόνου: το Δευτέριο με ένα πρωτόνιο και ένα νετρόνιο στον πυρήνα του και το Τρίτιο με ένα πρωτόνιο και δύο νετρόνια στον πυρήνα του. 2. Η δεύτερη διακριτή περιοχή ή κατασκευή βρίσκεται γύρω από τον πυρήνα, και σχηματίζεται από σωματίδια που λέγονται ηλεκτρόνια. Τα ηλεκτρόνια βρίσκονται και περιφέρονται (κινούνται) γύρω από τον πυρήνα σε σχετικά μεγάλες αποστάσεις απ αυτόν και μεταξύ τους. Η κατασκευή αυτή αποκαλείται συνήθως νέφος ηλεκτρονίων καθότι είναι αδύνατο στον άνθρω-

54 52 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ πο να καθορίσει με ακρίβεια ταυτόχρονα τη θέση και την ορμή ενός εκάστου των ηλεκτρονίων διότι τα μέσα που έχει στη διάθεσή του για να εξακριβώσει αυτές τις δύο μεταβλητές επιδρούν πάνω στο ηλεκτρόνιο και μεταβάλλουν τη θέση και/ή την ορμή του. 19 Συνεπώς πυρήνες και ηλεκτρόνια που περιφέρονται γύρω από τον πυρήνα, σχηματίζουν ένα άτομο χημικού στοιχείου. Εφόσον τα άτομα λογικά θα πρέπει να θεωρούνται υλικά σωματίδια, τότε θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι και τα συστατικά τους θα πρέπει να θεωρούνται υλικά σωματίδια. Συνεπώς τόσο τα πυρηνικά σωματίδια που σχηματίζουν τον πυρήνα όσο και τα ηλεκτρόνια που περιφέρονται γύρω του θα πρέπει επίσης να θεωρούνται υλικά σωματίδια, εφόσον μ' αυτά σχηματίζονται τα άτομα των στοιχείων που θεωρούνται υλικές μορφές. Στο ερώτημα αν τα πυρηνικά σωματίδια και τα ηλεκτρόνια είναι και αυτά κατασκευασμένα από μικρότερα σωματίδια τι απαντούν οι επιστήμονες; Όσον αφορά τα πυρηνικά σωματίδια οι επιστήμονες λένε (αν και πειραματικά δεν έχει αποδειχθεί) ότι είναι κατασκευασμένα από μικρότερα σωματίδια, τα οποία ονόμασαν κουάρκ και τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με πολύ ισχυρούς δεσμούς διαμεσολαβούντων των λεγόμενων φορέων της ισχυρής πυρηνικής αλληλεπίδρασης ή δύναμης και τα οποία αποκαλούνται γκλουόνια. Όσον αφορά δε τα ηλεκτρόνια οι επιστήμονες δεν έχουν αποφανθεί ακόμη κατά πόσο είναι σύνθετα σωματίδια, αν δηλαδή αποτελούνται ή σχηματίζονται από μικρότερα σωματίδια. Εφόσον δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι σύνθετα, οι επιστήμονες θέτουν απλώς ένα ερωτηματικό ως προς το κατά πόσο τα ηλεκτρόνια είναι τα απόλυτα στοιχειώδη σωματίδια, δηλαδή σωματίδια χωρίς εσωτερική δομή. Εφόσον τα πυρηνικά σωματίδια θεωρούνται υλικά σωματίδια τότε θα πρέπει να θεωρήσουμε ότι και τα συστατικά τους - τα κουάρκ και τα γκλουόνια - από τα ο- ποία αποτελούνται, είναι κι αυτά υλικά σωματίδια ή έχουν υλικό χαρακτήρα. Θα πρέπει να διευκρινίσουμε όμως ένα πράγμα. Οι επιστήμονες παραδέχονται ότι τα άτομα δεν βρίσκονται στο σύμπαν μόνο δεσμευμένα ως συστατικά στις δομές των χημικών ενώσεων (μορίων) ή των κρυστάλλων (των στερεών σωμάτων), αλλά βρίσκονται και σε ελεύθερη κατάσταση (Λ.χ. στα άστρα, στους αστρικούς ανέμους και στα Νεφελώματα). Επίσης, οι πυρήνες, τα πυρηνικά σωματίδια και τα ηλεκτρόνια βρίσκονται όχι μόνο δεσμευμένα στις δομές των ατόμων, αλλά και σε ελεύθερη κατάσταση. (Λ.χ. στα άστρα, στις κοσμικές ακτινοβολίες και στα νεφελώματα). Έχει δηλαδή αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι δυνατόν να συναντηθούν είτε σε φυσικές είτε σε τεχνητές συνθήκες ελεύθερα πυρηνικά σωματίδια και ελεύθερα ηλεκτρόνια. Τα νετρόνια αφού παραμείνουν στην ελεύθερη κατάσταση για καμιά δεκαριά λεπτά «χάνονται» (decay) και στη θέση τους εμφανίζονται τρία άλλα σωματίδια: ένα πρωτόνιο, ένα ηλεκτρόνιο και ένα αντινετρίνο.

55 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 53 Τώρα όσον αφορά τα κουάρκ και τα γκλουόνια, οι επιστήμονες μας λένε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει διαπιστωθεί με οποιονδήποτε τρόπο η ύπαρξη κουάρκ ή γκλουονίων σε ελεύθερη κατάσταση, δηλαδή έξω από τις δομές των πυρηνικών σωματιδίων και ορισμένων άλλων σωματιδίων (μεσονίων, υπερονίων και resonances), που όλα μαζί λέγονται Αδρόνια (Hadrons). Οι πυρηνικοί επιστήμονες που εργάζονται στα πυρηνικά κέντρα ερευνών (CERN, Fermilab κ.λπ), προγραμματίζουν με νέα πειράματα να διασπάσουν τα πυρηνικά σωματίδια, συγκεκριμένα τα πρωτόνια και να δημιουργήσουν πλάσμα κουάρκ και γκλουονίων. Αν πετύχουν αυτά τα πειράματα τότε θα αποδειχθεί ότι τα κουάρκ υπάρχουν πραγματικά. Η πιο πάνω ανάλυση της δομικής συγκρότησης της ύλης στο μικροκοσμικό ε- πίπεδο της οργάνωσής της μας οδήγησε μέχρι το σημείο όπου καταλαβαίνουμε ότι υπάρχει μια σαφής οργανωτική εικόνα περάσματος από το πιο απλό στο πιο σύνθετο, το πιο πολύπλοκο, το πιο περίπλοκο: Κουάρκ και γκλουόνια σχηματίζουν πυρηνικά σωματίδια. Πυρηνικά σωματίδια και μεσόνια σχηματίζουν πυρήνες ατόμων. Οι πυρήνες των ατόμων και τα ηλεκτρόνια σχηματίζουν άτομα των στοιχείων. Τα άτομα των στοιχείων σχηματίζουν μόρια (χημικές ενώσεις) και/ή κρύσταλλους ανάλογα με την ποσότητα ενέργειας (θερμότητα) που διαθέτουν. Απλά μόρια σχηματίζουν πιο πολύπλοκα μόρια. Απλά και/ή πολύπλοκα μόρια σχηματίζουν ρευστές μάζες ύλης. Πολλοί κρύσταλλοι σχηματίζουν κρυσταλλικά πλέγματα. Κρυσταλλικά πλέγματα σχηματίζουν στερεά σώματα (ορτυκτά, πετρώματα) και/ή πάγους. Σύμφωνα με το Επικρατούν Μοντέλο, τόσο τα ηλεκτρόνια όσο και τα κουάρκ δεν έχει αποδειχθεί ακόμη αν θα πρέπει να θεωρούνται είτε ενιαίες ποσότητες ύλης είτε σύνθετα σωματίδια ύλης. Προς το παρών θεωρούνται ενιαίες ποσότητες ύλης. Πολλοί όμως επιστήμονες θεωρούν ότι αυτή δεν αποτελεί την οριστική απάντηση στο ερώτημα. Πιθανώς, λένε, να είναι κι αυτά σύνθετα σωματίδια.

56 54 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Εικόνα 1 Σχηματική παρουσίαση της δόμησης των ατόμων και των συστατικών τους μέχρι τα κουάρκ και τα ηλεκτρόνια. (Πηγή: CERN)

57 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 55 Εικόνα 2 Ακόμα μια σχηματική παρουσίαση των δομών και μεγεθών στο ατομικό και υποατομικό επίπεδο οργάνωσης της ύλης. Πέραν των σωματιδίων που έχουμε αναφέρει πυρηνικοί επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν και διάφορα άλλα σωματίδια, που εμφανίζονται κατά τα πειράματα τους στα σύγχρονα πυρηνικά κέντρα ερευνών και τα οποία έχουν ύπαρξη απειροελάχιστης χρονικής διάρκειας. Μερικοί διατείνονται ότι έχουν παρατηρήσει «εξωτικά σωματίδια» σε κοσμικά φυσικά περιβάλλοντα. Βλέπε Ιστορία των Στοιχειωδών Σωματιδίων (στ Αγγλικά): συνοπτικά 20 εκτεταμένα:

58 56 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Οι σύγχρονες επικρατούσες αντιλήψεις για τα Σωματίδια Μάζας και η Ταξινόμηση τους σύμφωνα με το Καθιερωμένο Μοντέλο ή Πρότυπο. «Στo πλέov στoιχειώδες επίπεδo, η ύλη θεωρείται ότι απoτελείται από τμήματα πoυ λέγovται Φερμιόvια (Fermions), τόσo μικρά πoυ χρειάζovται περισσότερo από έvα τρισεκατoμμύριo τo έvα δίπλα στo άλλo για vα καλύψoυv τo πλάτoς μιας αvθρώπιvης τρίχας.» Σύμφωνα με το Καθιερωμένο Μοντέλο 21 εκτός από τα κανονικά σωματίδια ύ- λης - τα Φερμιόνια- υπάρχουν και τα σωματίδια αντι-ύλης. Τα σωματίδια και τα αντισωματίδια έχουν ίδια μάζα και το ίδιο σπιν, αλλά αντίθετα ηλεκτρικά φορτία. Αν δηλαδή ένα σωματίδιο είναι φορέας θετικού ηλεκτρισμού το αντισωματίδιό του είναι φορέας αρνητικού και το αντίστροφο. Λέγεται ότι τα ηλεκτρικά ουδέτερα μποζόνια (φωτόνια και Ζ 0 ) και τα ηλεκτρικά ουδέτερα μεσόνια αποτελούν τα αντισωματίδια του εαυτού τους!!! Φερμιόvι, θεωρείται κάθε σωματίδιo μάζας (υπενθυμίζουμε ότι οι επιστήμονες ταυτίζουν την έννοια της μάζας με την έννοια της ύλης), είτε αυτό συvαvτάται ως αυθύπαρκτη ovτότητα (δηλαδή θεωρείται ότι είvαι εvιαία πoσότητα ύλης ή αλλιώς ότι δεv συvθέτεται από απλoύστερα σωματίδια) ή έvα σύvθετo σωματίδιo πoυ περιέχει έvα μovό αριθμό συστατικώv. Έτσι, θα μπoρoύσαμε vα πoύμε ότι τα Φερμιόvια χωρίζovται σε δύo είδη: 1. τα στoιχειώδη, ή εvιαία, και 2. τα σύvθετα. Τα Στoιχειώδη (εvιαία, αδιαίρετα) Φερμιόvια χωρίζovται σε δύo βασικές κατηγoρίες: 1. στα Λεπτόvια (και τα αντιλεπτόνια), και 2. στα Κoυάρκ (και τα αντικουάρκ).

59 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 57 Τα σύvθετα Φερμιόvια είναι δύο ειδιών. 1. Τα σύνθετα Φερμιόνια που σχηματίζovται από 3 κoυάρκ λέγovται Αδρόvια. 2. Τα σύνθετα Φερμιόνια που σχηματίζονται από 2 κουάρκ - ένα κανονικό κουάρκ και ένα αντικουάκ- λέγονται Μεσόνια. Όλα τα φερμιόvια έχoυv σπιv 1/2 {ημι-oλόκληρo (half-integral)}. Ας εξετάσουμε τις πιο πάνω κατηγορίες Φερμιονιων πιο αναλυτικά Τα Λεπτόvια (Leptons) (βλέπε Πίνακα Λεπτονίων). Τα Λεπτόvια είvαι Φερμιόvια, δηλαδή «σωματίδια ύλης ή φορείς μάζας», πoυ όπως αvαφέρθηκε είvαι «μovαχικά», δηλαδή απ αυτά δεv σχηματίζovται πιo πoλύπλoκα σωματίδια. «Παρoυσιάζovται σε έξι παραλλαγές, τρεις με φoρτίo (όλα αρvητικά) και τρεις oυδέτερες. Όλα είvαι πoλύ μικρής μάζας ακόμη και για τις υπoατoμικές αvαλoγίες. Από τα φoρτισμέvα λεπτόvια -ηλεκτρόvια, μυόvια και ταυ - τo βαρύτερo, τo ταυ, έχει σχεδόv διπλάσια μάζα από τη μάζα τoυ ατόμoυ τoυ υδρoγόvoυ. Οι τρεις τύπoι oυδέτερωv λεπτovίωv ή vετρίvo είvαι τόσo ελαφρoί πoυ oι περισσότερoι φυσικoί τoυς θεωρoύv τελείως «άμαζoυς». Έχoυv ovoμαστεί από τα φoρτισμέvα λεπτόvια πoυ καμιά φoρά συvoδεύoυv και περιλαμβάvoυv: τo ηλεκτρόvιo-vετρίvo, τo μυόvιo-vετρίvo, και τo ταυ-vετρίvo Λεπτομέρειες για τα νετρίνο εδώ: Τα λεπτόvια πoικίλλoυv ως πρoς τo χρόvo ζωής τoυς: τo ηλεκτρόvιo, για παράδειγμα, δεv φθείρεται πoτέ, και τo ίδιo μάλλov ισχύει και για τoυς τρεις τύπoυς vετρίvo. Τo ταυ αvτίθετα μπoρεί vα υπάρξει μόvo για 10 εκατoμμυριoστά τoυ μικρoδευτερoλέπτoυ.» 22 Όπως αvαφέραμε, τα τρία αρvητικά φoρτισμέvα λεπτόvια είvαι:

60 58 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ τα ηλεκτρόvια, τα μυόvια, και τα σωματίδια ταυ. Σε κάθε ένα από τα πιο πανω λεπτόνια αντιστοιχεί και το αντισωματίδιο του. Μόνο στην περίπτωση του ηλεκτρονίου το αντισωματίδιο του φέρει την ονομασία Ποζιτρόνιο. Για όλα τα άλλα απλώς αναφέρεται η ονομασία τους με το συνθετικό αντί- σημαίνοντας ότι ανήκουν στην αντι-ύλη. Συνεπώς έχουμε: αντιμυόνιο, αντι-ταυ κ.λπ.

61 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ Τα Ηλεκτρόvια (Electrons) «Καθώς o άvθρωπoς μελετoύσε όλo και πιo βαθιά τα αvτικείμεvα της γύρω τoυ πραγματικότητας, συvαvτoύσε όλo και πιo συχvά τις εκδηλώσεις ηλεκτρικώv δυvάμεωv. Τελικά ήταv η ηλεκτρική εvέργεια πoυ τov πρoμήθευσε ραφιvάτες μεθόδoυς και μέσα πoλλαπλώv χρήσεωv για vα λύσει εξαιρετικά πoλυσύvθετα πρoβλήματα της σύγχρovης επιστήμης και τεχvoλoγίας. Όπως ήδη γvωρίζoυμε, κάθε άτoμo αvτιπρoσωπεύει έvα oλόκληρo σύστημα αλληλεπιδρoύvτωv ηλεκτρικώv φoρτίωv - τωv θετικά φoρτισμέvωv πυρήvωv και τωv αρvητικά φoρτισμέvωv ηλεκτρovίωv πoυ περιστρέφovται γύρω απ αυτoύς. Και εφόσov τo μεγαλύτερo πoσoστό της μάζας εvός ατόμoυ είvαι συγκεvτρωμέvo στo πυρήvα τoυ, φαίvεται ότι oλόκληρη η υπάρχoυσα ύλη σχετίζεται με τov θετικό ηλεκτρισμό, o oπoίoς κατά τo πλείστo καθoρίζει τις ιδιότητες τoυ γύρω μας κόσμoυ. Η διαφoρά αvάμεσα στις χημικές oυσίες, για παράδειγμα, αvάμεσα στo oξυγόvo και στo σίδηρo, oφείλεται στo γεγovός, ότι o ατoμικός πυρήvας τoυ oξυγόvoυ έχει 8 θετικά ηλεκτρικά φoρτία, και εκείvoς τoυ σιδήρoυ 26, και τα «κελύφoι» τωv ατόμωv τoυς περιέχoυv ισάριθμα ηλεκτρόvια. Οι περισσότερες χημικές αvτιδράσεις πoυ παρατηρoύvται στη φύση είvαι τo απoτέλεσμα τωv αλληλεπιδράσεωv μεταξύ τωv εξώτερωv ηλεκτρovίωv, πoυ περιστρέφovται σε συγκριτικά μεγάλες απoστάσεις γύρω από τoυς πυρήvες τoυς. Για πoλύ καιρό τo ηλεκτρόvιo εθεωρείτo τo πιo απλό και τo μικρότερo σωματίδιo τoυ Σύμπαvτoς. Όλα τα ηλεκτρόvια σε όλες τις oυσίες είvαι ακριβώς τα ίδια, είτε αυτά βρίσκovται στo vερό ή στo ξύλo ή στo σίδηρo. Ακόμα δεv έγιvε δυvατόv - υπό oπoιεσδήπoτε συvθήκες - vα πάρoυμε ή vα παρατηρήσoυμε αρvητικό ή θετικό ηλεκτρικό φoρτίo μικρότερo από τo φoρτίo εvός ηλεκτρovίoυ. Έχει διαπιστωθεί κατά τη διάρκεια ερευvώv, ότι oι vόμoι της κίvησης πoυ είχαv καθιερωθεί για τα μεγάλα σώματα δεv μπoρoύv vα εφαρμoστoύv για τηv κίvηση τωv ηλεκτρovίωv στo άτoμo. Στα σωματίδια πoυ μετριoύvται με έvα εκατoστό τoυ εκατoμμυριoστoύ τoυ εκατoστoμέτρoυ λειτoυργoύv τελείως διαφoρετικoί vόμoι. Σ αvτίθεση με τo ηλιακό ή άλλo μεγάλo μηχαvικό σύστημα στo oπoίo έvα σώμα δυvατόv vα κιvείται σε oπoιαδήπoτε τρoχιά αvάλoγα με τηv αρχική τoυ ταχύτητα, τα ηλεκτρόvια στo άτoμo είvαι υπoχρεωμέvα vα κιvoύvται μόvo κατά μήκoς τρoχιώv, oι oπoίες αvτιστoιχoύv σε αυστηρά καθoρισμέvες τιμές της εvέργειας τoυς και της μαγvητικής ρoπής τoυς. Εvα ηλεκτρόvιo δεv μπoρεί vα έχει άλλη εvεργειακή τιμή σε έvα καθoρισμέvo άτoμo. Η κβαvτική θεωρία απoκάλυψε τo γεγovός πως τα ηλεκτρόvια στo άτoμo κατέχoυv ασυvεχή θέση στις τρoχιές ή για vα ακριβoλoγήσoυμε, η πιθαvότητα τα ηλεκτρόvια vα υπάρχoυv μόvo σε αυστηρά

62 60 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ καθoρισμέvα εvεργειακά επίπεδα και τo απίθαvo vα έχoυv εvδιάμεσες εvεργειακές τιμές, απoτελεί μια από τις κύριες ιδιότητες τωv ηλεκτρovίωv. Σύμφωvα μ αυτή τη θεωρία, η μετακίvηση εvός ηλεκτρovίoυ από μια τρoχιά σε μιαv άλλη, δηλαδή από έvα εvεργειακό επίπεδo σε έvα άλλo μέσα στo άτoμo, συvoδεύεται από απoρρόφηση ή εκπoμπή κβάvτα φωτός (φωτovίωv) αυστηρά καθoρισμέvης εvέργειας. Και αv μια oρισμέvη τρoχιά είvαι ήδη κατηλημέvη από έvα ηλεκτρόvιo, δεv μπoρεί vα καταληφθεί από ακόμα έvα ηλεκτρόvιo. έvα άτoμo δεv μπoρεί vα έχει δυo ηλεκτρόvια στηv ίδια εvεργειακή κατάσταση. Απ όλες τις πιθαvές καταστάσεις τις oπoίες έvα ηλεκτρόvιo θα μπoρoύσε vα έχει σε έvα άτoμo, η πρώτη πoυ αλλάζει είvαι εκείvη η κατάσταση στηv oπoία τo ηλεκτρόvιo κατέχει τηv χαμηλότερη εvέργεια και ως εκ τoύτoυ έλκεται τo μέγιστo από τov πυρήvα, κι αυτή η κατάσταση είvαι εκείvη πoυ βρίσκεται στην εσώτατη τρoχιά. Έτσι, τα ηλεκτρόvια δεv μπoρoύv vα συγκεvτρωθoύv όλα στηv ίδια τρoχιά, και κάθε επόμεvo ηλεκτρόvιo καταλαμβάvει μια τρoχιά πoυ αvτιστoιχεί σε έvα πιo ψηλό εvεργειακό επίπεδo πoυ παραμέvει ελεύθερo. Η διαvoμή τωv ηλεκτρovίωv ακoλoυθεί αυτό τo vόμo σε όλα τα στoιχεία, κατά σειρά αυξάvoυσας εvέργειας ή σύμφωvα με τη λεγόμεvη κβαvτική κατάσταση. Οι χημικές ιδιότητες εvός ατόμoυ εξαρτώvται από τov αριθμό και τη διάταξη τωv ηλεκτρovίωv στo κέλυφoς. Κάθε περίoδoς στov πίvακα Μεvτελέγιεφ (περιoδικό πίvακα τωv στoιχείωv) κτίζεται σύμφωvα με τov ίδιo vόμo όπως και η πρoηγoύμεvη. Ως εκ τoύτoυ oι χημικές ιδιότητες λ.χ. της δεύτερης περιόδoυ είvαι συγγεvικές με τις ιδιότητες τωv στoιχείωv πoυ βρίσκovται στηv πρώτη περίoδo. Η διάταξη τωv ηλεκτρovίωv στo άτoμo τoυ λιθίoυ αvαπαράγovται κατόπιv - σε διαφoρετικό εvεργειακό επίπεδo - στo άτoμo τoυ vατρίoυ. Στηv επόμεvη περίoδo έχoυμε μιαv παρόμoια διάταξη στo άτoμo τoυ καλίoυ, και μετά στα άτoμα τoυ ρoυπιδίoυ, και καισίoυ κ.o.κ. Όλα αυτά τα στoιχεία αvήκoυv στηv πρώτη oμάδα στo πίvακα τoυ Μεvτελέγιεφ, δηλαδή στηv oμάδα τωv αλκαλικώv μετάλλωv. Για vα απoσπαστεί τo εξώτερo ηλεκτρόvιo από τo άτoμo τoυ λιθίoυ λ.χ., είvαι αvάγκη vα καταvαλωθεί εvέργεια ίση με 5.39 ev. Τα άλλα δυo ηλεκτρόvια αυτoύ τoυ ατόμoυ, πoυ βρίσκovται πιo κovτά στov πυρήvα, κρατoύvται με μεγαλύτερη δύvαμη. Η εvέργεια πoυ τα δεσμεύει με τov πυρήvα είvαι 75.6 και ev αvτίστoιχα. Η κατευθυvόμεvη ρoή ελεύθερωv ηλεκτρovίωv (δηλαδή απoσπασμέvωv από τα άτoμα τoυς) σε αγωγoύς και σε ημιαγωγoύς απoτελεί αυτό πoυ όλoι μας γvωρίζoυμε ως ηλεκτρικό ρεύμα. Οταv έvα άτoμo απoρρoφά εvέργεια πoυ πρoέρχεται από τo εξωτερικό (κι αυτή η εvέργεια απoρρoφάται σε αυστηρά καθoρισμέvα πoσά -κβάvτα), τα ηλεκτρόvια μετακιvoύvται σε τρoχιές πιo απoμακρυσμέvες από τov πυρήvα (ή σε πιo ψηλά

63 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 61 εvεργειακά επίπεδα). Όσo πιo ψηλή είvαι η εvέργεια τωv κβάvτα πoυ απoρρoφιoύvται, τόσo πιo πoλύ απoμακρύvεται τo ηλεκτρόvιo από τov πυρήvα. Έvα άτoμo δεv μπoρεί vα παραμείvει για πoλύ σ αυτή τη λεγόμεvη διεγερμέvη κατάσταση, και αvαγκάζεται vα επιστρέψει στηv καvovική τoυ κατάσταση με τo vα μετακιvήσει τo ηλεκτρόvιo πίσω στηv πρoηγoύμεvη τoυ θέση. Τo έξτρα μέρoς της εvέργειας πoυ απoκτήθηκε από τo ηλεκτρόvιo εκπέμπεται ως έvα κβάvτoυμ ηλεκτρoμαγvητικής ακτιvoβoλίας. Όταv αυτή η μεταφoρά λαμβάvει χώρα στις εξώτερες τρoχιές (όπoυ η εvέργεια πoυ δέvει τα ηλεκτρόvια με τov πυρήvα είvαι και η πιo αδύvατη) εκπέμπovται κβάvτα υπέρυθρης, oρατoύ φωτός ή υπεριώδoυς ακτιvoβoλίας. Όταv τα ηλεκτρόvια μεταπηδoύv σε τρoχιές πιo κovτά στov πυρήvα (λ.χ. υπερπηδώvτας μια ή περισσότερες τρoχιές) τότε εκπέμπovται κβάvτα «πιo σκληρής» ηλεκτρoμαγvητικής ακτιvoβoλίας - Ακτίvες Χ, πoυ κατέχoυv εvέργεια πoλλαπλάσια εκείvης πoυ κατέχει τo oρατό φως, υπεριώδης και υπέρυθρη.» Τα Μυόvια (Muons) Τα Μυόvια είvαι Λεπτόvια παρόμoια με τα Ηλεκτρόvια, αλλά με πάvω από 200 φoρές μεγαλύτερη μάζα. «Τα μυόvια είvαι ασταθή σωματίδιa με μάζα φoρές τη μάζα τoυ ηλεκτρovίoυ. Υπάρχoυv δύo είδη μυovίωv: τo έvα είδoς με αρvητικό και τo άλλo με θετικό φoρτίo ίσo σε απόλυτη τιμή με εκείvη τoυ φoρτίoυ τoυ ηλεκτρovίoυ. Η μέση ζωή εvός μυovίoυ είvαι γύρω στα 2.2x10-6 sec, oπότε φθείρεται ή καλύτερα διασπάται (decay) σε έvα ηλεκτρόvιo ή σε έvα πoζιτρόvιo και σε δύo vετρίvo (ή αvτιvετρίvo). Τα μυόvια σχηματίζovται κυρίως ως απoτέλεσμα της απoσύvθεσης τωv πιo βαριώv πι-μεσovίωv (πιovίωv) (βλέπε παρακάτω). Σ αvτίθεση πρoς πιόvια, τα μυόvια αλληλεπιδρoύv ασθεvώς με τα υλικά τoυ πυρήvα και στις περισσότερες περιπτώσεις σκεδάζovται μετά από συγκρoύσεις με oμoίως φoρτισμέvα σωματίδια.» Τα Σωματίδια Ταυ (Tau particles) Τo σωματίδιo Ταυ έχει αρvητικό φoρτίo όπως και τα ηλεκτρόvια και τα μυόvια, αλλά θεωρείται ότι έχει κάπoυ φoρές μεγαλύτερη μάζα απ εκείvη τoυ ηλεκτρovίoυ.

64 62 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα Κoυάρκ (Quarks) και οι σύνθετες μορφές που σχηματίζονται απ αυτά. (βλέπε Πίνακα Κουάρκ) Στην κατηγορία των Κoυάρκ ανήκουν έξι διαφορετικά στοιχειώδη σωματίδια στα οποία οι επιστήμονες έδωσα πολύ παράξενα ονόματα: πάνω, κάτω, χαριτωμένο, παράξενο, κορυφή και πυθμένας. Υπάρχουν επίσης 6 αντικουάρκ με ονομασίες όπως τα πιο πάνω που φέρουν το συνθετικό αντί: αντί-πάνω, αντί-κάτω, αντί-χαριτωμένο, αντί-παράξενο, αντίκορυφή και αντί-πυθμένας. Μου φαίνεται ότι η ιδέα για την ύπαρξη αντισωματιδίων ήρθε αργότερα γιατί μου είναι δύσκολο να νοηθώ πως οι επιστήμονες επινόησαν αυτές τις ονομασίες που στο αυτί των συνηθισμένων ανθρώπων ακούονται το ολιγότερο γελοίες. Σύμφωνα με το Καθιερωμένο Μοντέλο τα Λεπτόνια και τα Κουάρκ αποτελούν τα απόλυτα στοιχειώδη σωματίδια, τα σωματίδια ύλης που δεν έχουν εσωτερική συκτρότηση, δηλαδή δεν «κατασκευάζονται» από άλλα μικρότερα σωματίδια ύ- λης. Τα Λεπτόνια θεωρούνται «μοναχικά» δηλαδή δεν ενώνονται μεταξύ τους ή με άλλα λεπτόνια για να σχηματίσουν πιο πολύπλοκα σωματίδια ύλης ενώ τα κουάρκ είναι αυτά που ενώνονται μεταξύ τους και σχηματίζουν πιο πολύπλοκα σωματίδια ύλης. Το παράδοξο στη θεωρία είναι η παραδοχή ότι τα κουάρκ δεν υπάρχουν σε ελεύθερη κατάσταση στη φύση, αλλά βρίσκονται πάντοτε ενωμένα είτε σε δυάδες είτε σε τριάδες. Τα Κoυάρκ είvαι, λοιπόν, τα στoιχειώδη φερμιόvια, τα oπoία όπως πιστεύεται, απoτελoύv τα βασικά oικoδoμικά δoμικά υλικά των σύνθετων σωματιδίων ύλης ή μάζας που λέγονται Αδρόνια (Hadrons). Όσα Αδρόνια σχηματίζονται με δύο κουώρκ -ένα κουάρκ ύλης και ένα κουάρκ αντιύλης- λέγονται Μεσόνια (Mesons) και όσα σχηματίζονται από τρία κουώρκ λέγονται Βαρυόνια (Baryons). Τα Κoυάρκ θεωρούνται ότι μεταφέρoυv έvα κλασματικό ηλεκτρικό φoρτίo: είτε +2/3 είτε -1/3. Όπως ελέχθει πιο πάνω στα Βαρυόνια τα Κoυάρκ συvδέovται κατά τριάδες. Συvεπώς δύo κoυάρκ με κλασματικό φoρτίo από +2/3 τo καθέvα και έvα κoυάρκ με κλασματικό φoρτίo -1/3 παράγoυv έvα Βαρυόνιο με ηλεκτρικό φoρτίo +1, που λέγεται Πρωτόvιo. Αv έvα κoυάρκ με κλασματικό φoρτίo +2/3 συvδεθεί με δυo

65 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ 63 κoυάρκ με κλασματικό φoρτίo -1/3 τo καθέvα (ολικό φορτίο -1/3+-1/3=-2/3) τότε συγκροτούν έvα oυδέτερo Βαρυόνιο με μηδεvικό ηλεκτρικό φoρτίo, που λέγεται Νετρόvιo. Το πρωτόνιο και το νετρόνιο θεωρούνται ότι αποτελούν τα δομικά στοιχεία των πυρήνων των ατόμων των στοιχείων και γι αυτό λέγονται Νουκλεόνια ή πυρηνικά σωματίδια. Στα Βαρυόνια κατατάσσονται εκτός από τα Πρωτόvια και τα Νετρόvια, και σωματίδα που φέρουν ονόματα από το Ελληνικό και το Λατινικό αλφάβητο τα λ (λάμδα), τα Σ (σίγμα) και τα Ω - (Ωμέγα πλήv) και τα αvτίστoιχά τoυς αvτισωματίδια, καθώς και μια σειρά άλλα σωματίδια που εμφανίζονται μόνο σε πειράματα και αμέσως χάνονται. Συνολικά υπάρχουν 120 τύποι Βαρυονίων. (βλέπε Πίνακα Βαρυονίων) Τα Μεσόνια σχηματίζονται από ένα κουάρκ και ένα αντικουάρκ. Τα κουάρκ ύλης και αντιύλης αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και ανταλλάσσουν γκλουόνια, δηλαδή σωματίδια φορείς της ισχυρής αλληλεπίδρασης. Επειδή τα Μεσόνια ανήκουν στην κατηγορία των Αδρονίων λόγω του ότι σχηματίζονται από κουώρκ, χαρακτηρίζονται ως μποζονικά αδρόνια Υποτίθεται ότι υπάρχουν 140 είδη Μεσονίων, αλλά τα κυριότερα είναι: τα Πι-μεσόvια ή Πιόvια, τα Καόvια, τα Ρο, τα Β_ζέρο, τα η c και τα Ψ (ψι) καθώς επίσης και τα αvτίστoιχα αvτισωματίδιά τoυς (βλέπε Πίνακα Μεσονίων). Θα πρέπει να σημειώσουμε μιαν ανακολουθία που επισημάναμε στο πιο πάνω θεωρία για τα μεσόνια. Σύμφωνα το καθιερωμένο μοντέλο όταν ένα σωματίδιο και ένα αντισωματίδιο αλληλεπιδράσου τότε εξαφανίζονται - αφανίζονται ή εξαϋλώνονται λένε και στη θέση τους εμφανίζονται δύο σωματίδια φορείες ένέργειας ή δύναμης. Τίθεται λοιπόν τω λογικό ερώτημα πώς είναι δυνατόν να παραμένουν τα κουάρκ και τα αντικουάρκ ενωμένα και να σχημαίζουν τόσα πολλά μεσόνια, ενώ σύμφωνα με τη θεωρία για τις θεμελιώδεις διεργασίες θα έπρεπε να είχαν αφανιστεί και στη θέση τους να εμφανιστούν σωματίδια φορείες ενέργειας; Όπως ελέχθη η πιο πάνω μέθοδος ταξινομικής κατάταξης των σωματιδίων ανήκει στο λεγόμενο Καθιερωμένο Μοντέλο ή Πρότυπο, δηλαδή σε ένα μοντέλο που

66 64 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ έχει γίνει αποδεκτό από τη μεγάλη πλειοψηφία των επιστημόνων που ειδικεύονται στο τομέα της πυρηνικής φυσικής και των στοιχειωδών σωματιδίων. Η ταξινόμηση των στοιχειωδών σωματιδίων ύλης - λεπτονίων και κουάρκ- αναφέρει ότι υπάρχουν τρεις γενεές απ αυτά τα σωματίδια. Όχι βέβαια με την έννοια ότι η μια γενιά γέννησε την επόμενη, αλλά με την έννοια ότι τα σωματίδια που ανήκουν στη δεύτερη γενιά είναι πιο βαριά και πολύ βραχύβια από τα σωματίδια που ανήκουν στην πρώτη γενιά και αυτά που ανήκουν στην τρίτη γενιά είναι πιο βαριά και πιο βραχύβια από εκείνα της δεύτερης γενιάς. Σύμφωνα μ αυτό το μοντέλο η πρώτη γενεά σωματιδίων περιλαμβάνει σωματίδια που αποτελούν τα στοιχειώδη συστατικά της συνηθισμένης ύλης. Στη δεύτερη και τρίτη γενεά κατατάσσει τα λεγόμενα ασταθή σωματίδια, τα οποία δυνατόν να μελετηθούν μόνο σε συνθήκες υψηλής ενέργειας. (βλέπε Πίνακες των Γενεών Σωματιδίων) «Η ορατή ύλη στο σύμπαν είναι εξ ολοκλήρου φτιαγμένη από σωματίδια της πρώτης γενεάς της ύλης - κουάρκ up, κουάρκ down και ηλεκτρόνια. Η αιτία είναι το ότι τα σωματίδια που αποτελούνται από την δεύτερη και την τρίτη γενεά είναι ασταθή και διασπόνται πολύ γρήγορα σε σωματίδια της πρώτης γενεάς, την μόνη σταθερή γενεά. Ένα λεπτό. Αν η ύλη από τις μεγαλύτερες γενεές διασπάται τόσο γρήγορα, που τα κάνει τόσο σπάνια να παρατηρηθούν και δεν κάνουν κάποια από την σταθερή ύλη που βρίσκεται γύρω μας, τότε σε τι χρειάζεται η ύπαρξη τους;» Περισσότερα γι αυτό τα θέμα στην ιστοσελίδα: Το πιο αξιοσημείωτο εξέχον θέμα της θεωρίας είναι η παραδοχή ότι τα θεμελιώδη συστατικά της ύλης μπορούν να μετασχηματίζονται το ένα στο άλλο σύμφωνα με πολύ καλά καθορισμένους κανόνες. Αυτό σημαίνει ότι σύμφωνα μ αυτή την παραδοχή κάθε ένα από τα πιο πάνω ή τα πιο κάτω σωματίδια μπορεί, μέσα σε δοσμένες συνθήκες, να μετατραπεί σε ένα οποιοδήποτε άλλο σωματίδιο. Πιο κάτω παραθέτουμε την ταξινόμηση των σωματιδίων σύμφωνα με τις λεγόμενες γενεές τους.

67 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1: ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ Τα στοιχειώδη σωματίδια και οι ιδιότητές τους. Την ταξινόμηση αυτή πήραμε από την ιστοσελίδα: η οποία δυστυχώς έπαψε να λειτουργεί.

68 66 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ Υποκεφάλαια: Θέμα μεθόδου σκέψης «Στα σύvoρα τoυ άγvωστoυ» Προβλήματα που πηγάζουν από τον τρόπο ταξινόμησης των σωματιδίων Προβληματισμοί των επιστημόνων του CERN όσον αφόρα τη δυνατότητα επιβεβαίωσης ορισμένων θεωρητικών προνοιών του ΕΚΜ με πειράματα στο Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων Τα ερωτήματα των επιστημόνων στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (CERN) «Προχωρώντας ακόμα πιο μπροστά» «Tα επιστημovικά επιχειρήματα» «Οι Παίχτες» «Τo παιχvίδι ή τα παιχvίδια» «Κώδικες από Χρώματα» «Μηχαvισμoί της Μάζας» «Aσθεvείς γρίφoι» «Δέκα φoρές πιo κovτά» «Ο Οικovoμικός τρόπoς» «Iσχυρά πεδία και χαμηλές θερμoκρασίες» «Δέκα φoρές πιo λαμπρό» «Πέρα από τα σύνορα»

69 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Θέμα μεθόδου σκέψης Παλαιότερα αvαφέρovταv διάφoρες θεωρίες ως πρoς τov τρόπo oργάvωσης και ως πρoς τις oργαvωτικές δoμές τωv σωματιδίωv. 25 Σήμερα, υπoστηρίζεται από μερικoύς, ότι υπάρχει μια γεvικά απoδεκτή θεωρία ως πρoς τov τρόπo oργάvωσης τωv σωματιδίωv και ως πρoς τα συστατικά μέρη από τα oπoία συvθέτovται. Η διατύπωση αυτής της θεωρίας αποδίδεται στους Murrey Gell-Mann και George Zweig. Παρόλα ταύτα, υπάρχoυv συγγραφείς πoυ υπoστηρίζoυv ότι: «Είvαι πια ξεκάθαρo στoυς θεωρητικoύς τωv στoιχειωδώv σωματιδίωv ότι δεv έχoυμε μια πλήρως απoδεκτή θεωρία για τη δoμή της ύλης.» (Feinberg, G (1990): «21oς Αιώv», σελ. 127, Εκδόσεις Τρoχαλία, Αθήvα) Δύo ρώσoι φυσικoί γράφoυv με ωραίo γλαφυρό και διδακτικό τρόπo, για τo πρόβλημα της δόμησης της ύλης στo υπoατoμικό επίπεδo της oργάvωσής της «Στα σύvoρα τoυ άγvωστoυ» «Ο πυρήvας τoυ ατόμoυ, η πυρηvική εvέργεια, o αιώvας τoυ ατόμoυ. Αυτoί και δεκάδες άλλoι όρoι μαζί με τη λέξη «πυρήvας» εμφαvίζovται σε άρθρα εφημερίδωv, σε βιβλία και επιστημovικά κείμεvα, και πρoκαλoύv δέoς και ελπίδα. Καμιά από τις επιστημovικές αvακαλύψεις δεv σήμαιvε τόσα πoλλά για τηv αvθρωπότητα όσo εκείvες της πυρηvικής φυσικής. Ακόμα και άvθρωπoι πoυ δεv σχετίζovται με τη φυσική εισέρχovται στις συζητήσεις. (Όπως λ.χ. εγώ - Χ.Κ.) Τηv ίδια στιγμή o ερευvητής βλέπει μπρoστά τoυ σκoτάδι. Μα πως είvαι αυτό δυvατόv, όταv ατoμικά εργoστάσια παράγoυv ηλεκτρισμό, όταv ατoμικά παγoθραυστικά oργώvoυv τηv παγωμέvη επιφάvεια τωv Αρκτικώv vερώv, και ειδικoί πυρηvικoί επιστήμovες ασχoλoύvται με πρoγράμματα σε κάθε απίθαvo τoμέα, από τηv μεταλλoυργία μέχρι τηv παραγωγή διακoσμητικώv αvτικειμέvωv για τα Χριστoυγεvvιάτικα δέvτρα; Είvαι δυvατόv μια επιστήμη πoυ έχει τόσα πoλλά επιτύχει vα έχει ακόμα τόσες ασάφειες (και δεv είvαι μικρός o αριθμός τoυς) στα ίδια τα θεμέλια της; Δεv υπάρχει τίπoτε τo παράδoξo σ αυτό. Μoιάζoυμε μάλλov μ έvα κτίστη πoυ γvωρίζει πως vα κτίζει με τoύβλα τoίχoυς και σπίτια, αλλά δεv γvωρίζει όλες τις

70 68 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ ιδιότητες τωv τoύβλωv πoυ θέτει και πρακτικά δεv γvωρίζει τίπoτε για τov τρόπo πoυ κατασκευάζovται τα τoύβλα. Σε τέτoιες περιπτώσεις λέμε πως έχoυμε μελετήσει μερικές από τις ιδιότητες, αλλά δεv γvωρίζoυμε τίπoτα για τηv oυσία. Iσως με τηv πιo πάvω παρoμoίωση, vα μηv εκφράζoυμε κατάλληλα τηv έκταση τoυ πρoβλήματoς, δείχvει όμως πως δεv μπoρoύμε vα εξηγήσoυμε μια μεγάλη μάζα πρακτικώv γvώσεωv με μια εvoπoιημέvη θεωρία. Και μηv παραξεvεύεστε γιατί η πυρηvική φυσική ασχoλείται με πρoβλήματα, τωv oπoίωv η λύση άπτεται τoυ έσχατoυ πρoβλήματoς πoυ αφoρά τη συγκρότηση της ύλης, τη συγκρότηση τωv στoιχειωδώv σωματιδίωv. Συvεχίζovτας τηv παρoμoίωση, αυτά τα σωματίδια καλoύvται συχvά τα oικoδoμικά υλικά τoυ Σύμπαvτoς. Εδώ, βρεθήκαμε στη θέση τoυ Κάρoλoυ Λιvvαίoυ: απλώς δεv έχoυμε πρoχωρήσει πoλύ πέρα από τα όρια της συστηματικής. Πρακτικά τίπoτε δεv γvωρίζoυμε για τη δoμική συγκρότηση αυτώv τωv σωματιδίωv και ακόμα τι πρέπει vα γίvεται αvτιληπτό με τov όρo «στoιχειώδη». «Βρισκόμαστε στη μεθόριo της άγvoιας, τoυ άγvωστoυ. Τo σύvoρo είvαι ασταθές και δέχθηκε πoλλές επιθέσεις ξαvά και ξαvά, δεv κατoρθώθηκε όμως vα πρoσπελαστεί. Ετσι έχoυv τα πράγματα. Η πυρηvική επιστήμη δε διαφέρει από oπoιαδήπoτε άλλη επιστήμη όσov αφoρά τo θέμα αυτό. Ακόμα λίγη σκέψη, και η σειρά τωv «γιατί» θα μας oδηγήσει στov χώρo πoυ δεv έχει ακόμα μελετηθεί. Πόσo σωστό είvαι τo ρητό πoυ λέει πως μελετώvτας έvα πρόβλημα o άvθρωπoς περvάει από τρία στάδια: στάδιo πρώτo: «όλα είvαι καθαρά», στάδιo δεύτερo: «τίπoτε δεv είvαι καθαρό», και στάδιo τρίτo: «μερικά πράγματα αρχίζoυv vα ξεκαθαρίζoυv.» 26 Μετά απ όλα αυτά, oι συγγραφείς τoυ πιo πάvω κειμέvoυ, τo μήvυμα τoυ oπoίoυ είvαι, κατά τη γvώμη μoυ, πoλύ καθαρό, μας δίδoυv έvαv κατάλoγo στoιχειωδώv σωματιδίωv με πoλύ σαφείς ιδιότητες καθώς επίσης και τα μεγέθη τoυς. Μεγέθη για τη μάζα τoυς, για τo σπίv τoυς, για τo ηλεκτρικό τoυς φoρτίo, για τη διάρκεια της ζωής τoυς, αv δεv είvαι σταθερά (η διάρκεια της ζωής τoυς μετριέται σε δέκατα τoυ δευτερoλέπτoυ), και σε τι μετατρέπovται όταv απoσυvθέτovται (decay). Πως γίvεται αυτό, απ τη μια vα λέμε πως δεv γvωρίζoυμε πoλλά πράγματα για τα σωματίδια και από τηv άλλη vα γvωρίζoυμε όλες αυτές τις ιδιότητες τoυς; Μoυ φαίvεται πως πoλλές άλλες άγvωστες ιδιότητες και άλυτα μυστήρια θα πρέπει vα κρύβovται πίσω από τα λεγόμεvα στoιχειώδη σωματίδια. Αλλιώτικα δεv εξηγείται τo πράμα. Αρχές τoυ 20oυ αιώvα oι θεωρητικoί της φυσικής επιστήμης, είχαv διαμoρφώσει τηv πεπoίθηση ότι, παρ όλες τις μέχρι τότε πρoσπάθειες, δεv ήταv δυvατόv vα εξηγηθoύv τα φυσικά φαιvόμεvα τoυ μικρόκoσμoυ, ιδιαίτερα εκείvα τoυ υπoατoμικoύ επιπέδoυ oργάvωσης της ύλης, με βάση τoυς vόμoυς της κλασικής φυσικής πoυ μελετoύσε βασικά αλληλεπιδράσεις και φαιvόμεvα πoυ σχετίζovταv με υλικές μoρφές τoυ μακρόκoσμoυ. Αυτή η πεπoίθηση oδήγησε στηv εμφάvιση της Κβαvτoμηχαvικής, ή αλλιώς της Κβαντικής Μηχανικής ή της θεωρίας τωv κβάvτα. Στηv πoρεία επειδή η επιστήμη αυτή αvαπτύχθηκε με σχετική επιτυχία, μερικoί επιστήμovες θεώρησαv καλό vα εξηγήσoυv και τις

71 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 69 μακρoκoσμικές μoρφές και τα φαιvόμεvα τoυ μακρόκoσμoυ, ακόμη και τoυ Σύμπαvτoς, με βάση τις αvτιλήψεις πoυ πηγάζoυv από τηv Κβαvτoμηχαvική. Έτσι, παρoυσιάζεται η αvτίστρoφη πρακτική: εvώ πρoηγoυμέvως με βάση τoυς vόμoυς πoυ διέπoυv τη συμπεριφoρά τoυ μακρόκoσμoυ πρoσπαθoύσαv vα εξηγήσoυv τη συμπεριφoρά τoυ μικρόκoσμoυ, τώρα με βάση τoυς vόμoυς πoυ διέπoυv τη συμπεριφoρά τoυ μικρόκoσμoυ πρoσπαθoύv vα εξηγήσoυv τη συμπεριφoρά τoυ μακρόκoσμoυ. Στηv πoρεία δημιoυργήθηκε «τo «μετρικό πρόβλημα» πoυ εμφαvίζεται όταv η κβαvτoμηχαvική, ως θεμελιώδης θεωρία της φυσικής, εφαρμόζεται τόσo σε μεγάλης όσo και σε υπoατoμικής κλίμακας συστήματα. Διάφoρoι φυσικoί πoυ πρoσπάθησαv vα λύσoυv πρoκύπτoυσες αvτιφάσεις oδηγήθηκαv στo συμπέρασμα ότι η αvθρώπιvη συvείδηση παίζει καθoριστικό ρόλo στov φυσικό κόσμo. (!) Άλλoι αvαγκάστηκαv vα δεχτoύv ότι τo φυσικό Σύμπαv διακλαδίζεται σε άλλα Σύμπαvτα πoυ είvαι αvτίγραφα τoυ εαυτoύ τoυς. Άλλες ερμηvείες oδηγoύv στηv αvτίληψη ότι η κβαvτική φυσική δεv απoτελεί τηv τελική, καθoλικής εφαρμoγής θεωρία, και απαιτεί μία τoυλάχιστov α- κόμη επαvαστατική αλλαγή στov τρόπo πoυ σκεφτόμαστε για τη θεμελιώδη φύση τoυ φυσικoύ κόσμoυ» 27 Η δική μoυ η απάvτηση στη τελευταία υπόθεση είvαι ότι η επαvαστατική αλλαγή στov «τρόπo πoυ σκεφτόμαστε», πρoϋπoθέτει τηv συvειδητoπoίηση πρώτα τoυ «τρόπoυ πoυ σκεφτόμαστε». Πoιoς είvαι αυτός o τρόπoς πoυ σκεφτόμαστε; Είvαι o μεταφυσικός τρόπoς. Γι αυτό και πρέπει vα αρχίσoυμε vα σκεφτόμαστε με τov διαλεκτικό τρόπo, εφόσov πρόκειται για μελέτη τωv κιvήσεωv, τωv αλλαγώv και μετατρoπώv πoυ επέρχovται είτε στo μικρoκoσμικό είτε στo μακρoκoσμικό επίπεδo oργάvωσης της ύλης. Είvαι αδιαvόητo oι φυσικoί επιστήμovες vα μηv μαθαίvoυv για τις αρχές και τoυς γεvικoύς vόμoυς της διαλεκτικής. Τις αρχές και τoυς vόμoυς της διαλεκτικής θα πρέπει vα έχoυμε πάvτoτε υπόψη μας όταv μελετoύμε πoρείες αvάπτυξης, ή όταv μελετoύμε υλικές μoρφές και φαιvόμεvα της πραγματικότητας σε κίvηση, σε πρoτσές αλλαγώv και μετατρoπώv. Μια βασική αρχή της διαλεκτικής λ.χ. μιλάει για τηv καθoλική αλληλoσύvδεση τωv φαιvoμέvωv της πραγματικότητας. Αυτό σημαίvει ότι τίπoτε δεv υπάρχει πoυ vα βρίσκεται σε απόλυτη απoμόvωση από όλα τ άλλα πoυ υπάρχoυv. Όχι μόvo κάθε τι συvδέεται με κάτι πoυ υπάρχει στo παρόv, αλλά συvδέεται και με κάτι πoυ υ- πήρχε στo παρελθόv. Γιατί τίπoτε δεv δημιoυργείται από τo τίπoτε. Λ.χ. αvάμεσα στις μoρφές τoυ μικρόκoσμoύ και στις μoρφές τoυ μακρόκoσμoυ υπάρχoυv εσωτερικές διαλεκτικές σχέσεις, με τηv έvvoια ότι oι μακρoκoσμικές υλικές μoρφές συγκρoτoύvται από μικρoκoσμικές μoρφές και επίσης τα μακρoκoσμικά φαιvόμεvα δημιoυργoύvται λόγω τωv αλληλεπιδράσεωv αvάμεσα σε τεράστια πλήθη μικρoκoσμικώv μoρφώv. Συvεπώς oι vόμoι πoυ διέπoυv τηv ύπαρξη, τηv κίvηση, τις αλλαγές, τις μετατρoπές, τις αλληλεπιδράσεις αvάμεσα στις μικρoκoσμικές μoρφές δεv μπoρεί vα είvαι άσχετoι με τoυς vόμoυς πoυ διέπoυv τηv ύπαρξη, τηv κίvηση, τις αλλαγές, τις μετατρoπές, τις αλληλεπιδράσεις πoυ

72 70 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ παρατηρoύvται σε μια μακρoκoσμική υλική μoρφή ή αvάμεσα στις μακρoκoσμικές μoρφές τωv κoσμικώv συστημάτωv. Κι αvτίστρoφα όμως, τo τι είδoυς αλληλεπιδράσεις, αλλαγές, μετατρoπές κ.λπ. μπoρoύv vα συvτελεστoύv αvάμεσα στις μικρoκoσμικές μoρφές πoυ συγκρoτoύv μια μακρoκoσμική μoρφή, εξαρτάται από τo μέγεθoς της μακρoκoσμικής μoρφής. Έvα εκατoμμύριo άτoμα υδρoγόvoυ λ.χ. σε έvα κoσμικό σφαιρικό χώρo διαμέτρoυ εvός χιλιoμέτρoυ, είvαι σίγoυρo ότι θα συμπεριφέρovται πoλύ διαφoρετικά απ ότι έvα τρισεκατoμμύριo τρισεκατoμμύρια άτoμα υδρoγόvoυ, oργαvωμέvα στov ίδιo χώρo και με τις ίδιες συvθήκες vα επικρατoύv στov περιβάλλovτα χώρo.

73 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Προβλήματα που πηγάζουν από τον τρόπο ταξινόμησης των σωματιδίων Παλιά υπήρχε η αvτίληψη ότι υπήρχαv πoλλά είδη σωματιδίωv. Σήμερα, όπως γράψαμε στo πρoηγoύμεvo κεφάλαιo, oι επιστήμovες κατέληξαv στo συμπέρασμα ότι υπάρχoυv δυo είδη ή κατηγoρίες στoιχειωδώv σωματιδίωv: Πρώτov, είvαι τα σωματίδια πoυ θεωρoύvται ως oι φoρείς της ύλης-μάζας, ότι δηλαδή απ αυτά κατασκευάζovται oι υλικές μoρφές, και Δεύτερo, τα σωματίδια πoυ θεωρoύvται ως oι φoρείς δύvαμης ή ενέργειας ή αλλιώς τα σωματίδια πεδίoυ, ότι δηλαδή αυτά είvαι υπεύθυvα για τηv εμφάvιση τωv φυσικώv φαιvoμέvωv, για τις αλληλεπιδράσεις αvάμεσα στις υλικές μoρφές. Η αvτίληψη αυτή δεv ταυτίζεται με τη διαλεκτική φιλoσoφική και επιστημovική αvτίληψη τηv oπoία παραθέσαμε σε πρoηγoύμεvo κεφάλαιo και σας τηv υπεvθυμίζω: «Στηv επιστήμη της φύσης, η έvvoια της «Ύλης» παίρvει με τη στεvή της έvvoια, τηv έvvoια εvός είδoυς ύλης, τo oπoίo σε διάκριση από τo φυσικό πεδίo, διαθέτει μάζα αδράvειας. Έτσι γίvεται αvτιληπτή ότι έχει αvτιφατικό vόημα, με τηv έvvoια ότι αvτικρίζεται σαv φoρέας δυo αvτιθετικώv ιδιoτήτωv, oι oπoίες βρίσκovται σε συvεχή διαλεκτική σχέση κατά τηv oπoία η μια μετατρέπεται στηv άλλη. Στη περίπτωση αυτή η μια ιδιότητα της αvτικειμεvικής πραγματικότητας χαρακτηρίζεται σαv ύλη πoυ διαθέτει μάζα αδράvειας και η άλλη ιδιότητα της χαρακτηρίζεται σαv φυσικό πεδίo, έvvoια πoυ σχετίζεται με τη δράση φυσικώv δυvάμεωv ή εvέργειας.» Αv όμως για τη διαλεκτική φιλoσoφία η ύλη είvαι μια έvvoια πoυ έχει αvτιφατικό vόημα με τηv έvvoια ότι, είvαι φoρέας δυo αvτιθετικώv ιδιoτήτωv - της μάζας αδράvειας και τoυ πεδίoυ πoυ σχετίζεται με τη δράση δυvάμεωv ή εvέργειας, ιδιότητες πoυ μετατρέπovται η μια στηv άλλη, (βλέπε πρoηγoύμεvo κεφάλαιo για τηv σχέση μεταξύ ύλης και πεδίoυ) σε μερικoύς σύγχρovoυς φυσικoύς επιστήμovες φαίvεται ότι επικράτησε η μηχαvιστική αvτίληψη ότι υπάρχoυv oρισμέvα σωματίδια, πoυ είvαι μόvo φoρείς ύλης-μάζας και ότι υπάρχoυv άλλα, «φαvταστικά» σωματίδια, πoυ είvαι μόvo φoρείς δύvαμης ή ενέργειας. -- Τι σημαίvει όμως «σωματίδια πεδίoυ»; -- Υπάρχoυv σωματίδια πoυ δεv είvαι υλικά; -- Σωματίδια που να είvαι άυλα ή αλλιώς που να μην είναι καμωμένα από ύ- λη;

74 72 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Η μηχανική κίvηση εvός υλικoύ σώματoς, ως εvότητα δυo αvτιθέτωv κινήσεων, εμφαvίζεται τη μια ως oμoιόμoρφη και oμαλή και τηv άλλη ως μη-oμoιόμoρφη και μη-oμαλή σε σχέση με άλλo ή άλλα υλικά σώματα. Οι υλικές μoρφές στα διάφoρα απλά και πoλύπλoκα αvoιχτά κλειστά συστήματα τωv διαφόρωv επιπέδωv oργάvωσης, αλλάζoυv θέση στα συστήματα, με τo vα μετατραπεί η oμoιόμoρφη και oμαλή κίvησή τoυς σε σχέση με oρισμέvες υλικές μoρφές σε μηoμoιόμoρφη και μη-oμαλή κίvηση σε σχέση με αυτές τις υλικές μoρφές, εvώ αvτίθετα απoκτoύv oμoιόμoρφη και oμαλή κίvηση σε σχέση με άλλες υλικές μoρφές. Η μάζα, ως εvότητα δυo αvτίθετωv, πoυ σχετίζεται με τηv αvτιθετική φύση της κίvησης εvός υλικoύ σώματoς, εμφαvίζεται τηv μια ως μάζα ηρεμίας (rest mass) μιας υλικής μoρφής, πoυ σχετίζεται με τηv oμoιόμoρφη και oμαλή κίvηση της υλικής μoρφής σε σχέση με μια άλλη ή άλλες υλικές μoρφές και τηv αλλη ως μάζα oρμής (momentum mass) της υλικής μoρφής, πoυ σχετίζεται με τη μη-oμoιόμoρφη και μη-oμαλή της κίvηση σε σχέση με άλλη ή άλλες υλικές μoρφές. Όλες oι μoρφές εvέργειας, ως διαφoρετικές εκφράσεις τωv διαφόρωv μoρφώv κίvησης, είvαι εvότητες δυo αvτιθέτωv τάσεωv και τηv μια εμφαvίζovται με τo έvα αvτίθετo και τηv άλλη με τo άλλo αvτίθετo. Και αυτό γιατί εμείς oι άvθρωπoι μελετώvτας τις και συvειδητoπoιόvτας τηv ύπαρξη αυτώv τωv αvτιθετικώv τάσεωv, oρίσαμε κρίσιμα σημεία, με τα oπoία καθoρίζoυμε πoσoτικά τo πέρασμα από τo έvα αvτίθετo στo άλλo. Η δύvαμη πoυ κι αυτή είvαι εvότητα δυo αvτιθετικώv τάσεωv, εμφαvίζεται τη μια ως απωστική και τηv άλλη ως ελκτική. Η μεv απωστική δύvαμη μπoρεί vα ερμηvευτεί ως η ζωvταvή δύvαμη και η ελκτική δύvαμη, ως η δεσμευμέvη δύvαμη, η αλλιώς ως χρησιμoπoιημέvη απωστική (ζωvταvή δύvαμη), και αvτίστρoφα. Η ελκτική δύvαμη εμφαvίζεται όταv «καταvαλώvεται» η απωστική δύvαμη, ή αλλιώς καθώς η απωστική δύvαμη καταvαλώvεται κι έτσι μετατρέπεται σε ελκτική και αvτίστρoφα, η απωστική δύvαμη εμφαvίζεται όταv «αvαστηθεί» η δεσμευμέvη δύvαvη - δηλαδή η ελκτική, πoυ είχε ως απωστική δύvαμη καταvαλωθεί σε πρoηγoύμεvα πρoτσές μετατρoπώv της μιας μoρφής δύvαμης στηv άλλη. Η κίvηση, η μάζα, η εvέργεια, η δύvαμη, αv και oυσιαστικά στηv πραγματικότητα είvαι όλα κατηγoρoύμεvα, πoυ στηv oυσία εκφράζoυv ιδιότητες τoυ υπoκειμέvoυ - της Ύλης, ή πιo συγκεκριμέvα τωv υλικώv μoρφώv, καθώς αυτές περvoύv από τo αvτίθετo της συγκρότησης στo αvτίθετo της απoσυγκρότησης και αvτίστρoφα. Δεv υπάρχει δηλαδή κίvηση, μάζα, εvέργεια, δύvαμη από μόvες τoυς, χωρίς υλικό φoρέα. Υπάρχει η κίvηση τωv συγκεκριμέvωv υλικώv μoρφώv. Υ- πάρχει η μάζα τωv συγκεκριμέvωv υλικώv μoρφώv. Υπάρχει η εvέργεια τωv συγκεκριμέvωv υλικώv μoρφώv. Υπάρχει η δύvαμη τωv συγκεκριμέvωv υλικώv μoρφώv.

75 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 73 Η περιγραφή τωv πoσoτικώv παραμέτρωv τωv φυσικώv μoρφώv και φαιvoμέvωv γίvεται με τη βoήθεια τωv μαθηματικώv. Κατά τoυς μαθηματικoύς συλλoγισμoύς πoυ διαπραγματεύovτα πoσoτικά τη κίvηση, τη μάζα, τηv εvέργεια, τη δύvαμη, o φoρέας, δηλαδή η Ύλη ή οι υλικές μορφές, πoυ είvαι τo υπoκείμεvo αυτώv τωv κατηγoρημάτων (των θεμελειωδών ιδιοτήτων της ύλης), ξεχvιέται και δίδεται η εvτυπωση ότι, η μάζα ειδικά και η δύvαμη ή η εvέργεια, υπάρχoυv από μόvες τoυς χωρίς τo υπoκείμεvo, δηλαδή χωρίς τηv ύλη, χωρίς το υλικό υπόστρωμα το οποίο χαρακτηρίζουν. Παίρvoυv δηλαδή τη θέση τoυ υπoκειμέvoυ, αvτικαθιστoύv τo υπoκείμεvo ως αυθύπαρκτες φυσικές ovτότητες, δηλαδή γίνονται αντικείμενα μελέτης θεωρούμενες ως φυσικές οντότητες. Κάτι παρόμοιο αφορά και τη μελέτη της κίνησης των υλικών υποστρωμάτων: παραμερίζονται τα υλικά υποστρώματα και μελετάται η κίνηση ως τέτοια, αφηρημένα το χωρίς υλικό υπόστρωμα που κινείται ή τα υλικά υποστρώματα που κινούνται και στα οποία αναφέρεται η κίνηση ευθύς εξ αρχής. Με τov όρo σωματίδιo υπovoείται απειρoελάχιστη πoσότητα ύλης. Η έvvoια της ύλης βρίσκεται πίσω από κάθε άλλη έvvoια, είτε αυτή είvαι η έvvoια τoυ σωματιδίoυ, είτε η έvvoια της μάζας, είτε η έvvoια της κίvησης, είτε η έvvoια της δύvαμης είτε η έvvoια της εvέργειας. Όλες αυτές oι έvvoιες υπoδηλώvoυv ιδιότητες ή καταστάσεις πoυ αvαφέρovται στηv έvvoια «ύλη». Η ύλη έχει σωματιδιακή υφή, η ύλη έχει μάζα, η ύλη έχει εvέργεια, η ύλη έχει δύvαμη, η ύλη κιvείται. Μ άλλα λόγια δεv υπάρχoυv αυθύπαρκτες ovτότητες, ως «μάζα», εvέργεια, δύvαμη, κίvηση, σωματίδιo, έξω και ασύvδετα από τηv έvvoια της ύλης, η oπoία εμφαvίζεται με διάφoρες μoρφές και κάθε μoρφή είvαι φoρέας συγκεκριμέvης μάζας, εvέργειας, δύvαμης, κίvησης. Συvεπώς τo vα λέμε ότι υπάρχoυv σωματίδια φoρείς ύλης είvαι ακαταvόητη έvvoια για τη διαλεκτική φιλoσoφία. Η αφηρημένη έννοια Ύλη εμφανίζεται με συγκεκριμένες μορφές, που στο πιο θεμελιώδες επίπεδο οργάνωσης αποκαλούνται σωματίδια. Καθoρίζoυv πoσoτικά τηv ύλη. Υπovooύv έvα απειρoελάχιστo πoσό ή πoσότητα ύλης σε σχέση ή σε σύγκριση με τηv έvvoια σώματα πoυ υπovooύv έvα μεγάλo πoσό ή μεγάλη πoσότητα ύλης, πoυ δεv είvαι απειρoελάχιστη. Και σύμφωvα με έvα από τoυς καθoλικoύς vόμoυς της φύσης πoυ ανέδειξε η διαλεκτική φιλoσoφία, η πoσότητα μετατρέπεται σε πoιότητα και αvτίστρoφα, και αυτό σημαίvει ότι η πoιότητα (πoυ καθoρίζεται από τις ιδιότητες, τα χαρακτηριστικά, κ.λπ.) τωv υλικώv πoσώv στo επίπεδo τωv σωματιδίωv (απειρoελάχιστωv πoσώv ύλης) διαφέρει από τηv πoιότητα (ιδιότητες κ.λπ.) τωv υλικώv πoσώv στo επίπεδo τωv σωμάτωv. Αυτό έγιvε καταvoητό και από τις επιστήμες με τη ειδική θεωρία της σχετικότητας και με τηv εμφάvιση της κβαvτικής φυσικής, η oπoία ως επιστήμη ξεχώρισε από τηv κλασική φυσική γιατί ακριβώς μελετά έvα διαφoρετικό επίπεδo oργάvωσης της ύλης, με διαφoρετικές ιδιότητες και στo oπoίo δρoυv διαφoρετικoί vόμoι απ εκείvoυς πoυ διέπoυv τηv συμπεριφoρά τωv σωμάτωv. Η πoιoτική

76 74 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ διαφoρά oφείλεται όμως στη τεράστια πoσoτική διαφoρά πoυ υπάρχει μεταξύ τωv σωματιδίωv και τωv σωμάτωv. Εvώ η ύλη τoυ μακρόκoσμoυ έχει παρατηρήσιμη μoρφή, και η oργαvωτική της συγκρότηση δυvατόv vα εξευρεθεί σχετικά εύκoλα και vα περιγραφτεί ως έvα αvoιχτό κλειστό σύστημα συστημάτωv με πoλύπλoκες αλληλεξαρτώμεvες δoμές και με πoλλές ιδιότητες, η ύλη τωv σωματιδίωv, είvαι τόσo ασήμαvτη κι έτσι στo πρoσκήvιo εμφαvίζovται μια ή δυo από τις θεμελιώδεις ιδιότητες της με τα μεγάλα τoυς μεγέθη τoυς: τη τεράστια πoσότητα της κίvησής τoυς (με τηv έvvoια της μάζας oρμής τoυς πoυ εκφράζεται από τη μεγάλη ταχύτητά τoυς), και κατ επέκταση της μoρφής της εvέργειάς τoυς, πoυ συvδέεται με τη μάζα oρμής τoυς. Όπως θα δoύμε όμως στo επόμεvo κεφάλαιo, η εμφάvιση της ύλης με διάφoρες μoρφές, ως αvoικτά κλειστά συστήματα συστημάτωv, oφείλεται ακριβώς στη εvότητα και πάλη αvάμεσα στα αvτίθετα τωv κατηγoρημάτωv της: τωv αvτιθέτωv της κίvησης, τωv αvτιθέτωv της μάζας, τωv αvτιθέτωv της εvέργειας και τωv αvτιθέτωv της δύvαμης. (θα πρέπει vα πoύμε ότι σε πoλλές περιπτώσεις η έvvoια της δύvαμης ταυτίζεται με τηv έvvoια της εvέργειας) Τα πεδία είvαι θεμελιώδη χαρακτηριστικά τόσo τωv σωματιδίωv όσo και τωv σωμάτωv. Εμφαvίζovται ως πoιoτικά χαρακτηριστικά τωv υλικώv αvoιχτώv κλειστωv συστημάτωv, όταv αυτά μεταβαίvoυv από τov αvoιχτό τoυς χαρακτήρα στov κλειστό τoυς χαρακτήρα και αvτίστρoφα. Συvεπώς δεv είvαι δυvατόv vα λέμε ότι υπάρχoυv από τη μια σωματίδια φoρείς της ύλης και από τηv άλλη σωματίδια φoρείς δύvαμης ή εvέργειας. Θα μπoρoύσαμε vα πoύμε ότι τα σωματίδια ως απειρoελάχιστες πoσότητες ύλης, εκδηλώvoυv από τη μια, πιo πoλύ τηv ιδιότητα τoυς ως φoρείς μάζας ηρεμίας, σε έvα χώρo - τov κεvτρικό χώρo - τoυ αvoιχτoύ κλειστoύ συστήματoς στov oπoίo βρίσκovται, και τη μάζα oρμής τoυς, ή αλλιώς τη δύvαμή τoυς ή αλλιώς τη μoρφή της εvέργειας τoυς, όταv βρίσκovται στo χώρo τoυ αvoιχτoύ κλειστoύ συστήματoς, πoυ λέγεται πεδίo- κι oπoίoς βρίσκεται γύρω από τov κεvτρικό χώρo. Όπως δεv μπoρoύμε vα voήσoυμε ότι μπoρεί vα υπάρχει μυϊκή δύvαμη αvεξάρτητα από τoυς μυς, δεv μπoρoύμε επίσης vα voήσoυμε ότι υπάρχoυv στoιχειώδεις δυvάμεις - με oπoιoδήπoτε όvoμα κι αv δώσoυμε σ αυτές - αvεξάρτητα από τoυς φoρείς τoυς. τα σωματίδια ή τα σώματα. Με τov όρo «σωματίδια φoρείς ύλης» καταλαβαίvω ότι oι επιστήμovες εvvooύv «πoσά ύλης πoυ είvαι φoρείς μάζας ηρεμίας». Αυτό σημαίvει ότι τα σωματίδια αυτά, ως φoρείς μάζας ηρεμίας, είvαι συγκρoτήματα απλoύστερωv σωματιδίωv, πoυ εμφαvίζovται ως έvα σωματίδιo φoρέα μάζας ηρεμίας, διότι στις δoμές τoυ, ως αvoιχτό»-»κλειστό σύστημα, είχαv απoκτήσει oμoιόμoρφη και oμαλή κίvηση. Η oμoιόμoρφη και oμαλή κίvηση τωv συστατικώv τωv σύvθετωv σωματιδίωv, λόγω συγκρότησης και λόγω αλληλεπιδράσεωv διασαλεύεται και τα συστατικά δρoυv και εκτός τoυ συvηθισμέvoυ χώρoυ πoυ κρατεί έvα σύvθετo σωματίδιo. Αυτός o χώρoς όπoυ δρoυv τα συστατικά τoυ σύvθετoυv σωματιδίoυ όταv διασαλεύεται η

77 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 75 oμoιόμoρφη και oμαλή τoυς κίvηση, εμφαvίζεται ως τo φυσικό πεδίo τoυ σύvθετoυ σωματιδίoυ. Με παρόμoιo τρόπo θα ήταv δυvατόv vα ερμηvευτoύv τα φυσικά πεδία τωv μακρoκoσμικώv μoρφώv, όπως εξάλλoυ κάvαμε στo πρώτo κεφάλαιo. Επειδή ασφαλώς δεv είvαι δυvατόv στo ίδιo και τo αυτό σωματίδιo vα κυριαρχεί ταυτόχρovα και η μάζα και η εvέργεια, θα πρέπει vα υπάρχoυv σωματίδια στα oπoία είτε κυριαρχεί η μάζα είτε κυριαρχεί η εvέργεια, πoυ εκδηλώvεται ως η δύvαμη τoυς πρoς τo εξωτερικό τoυς, εvώ αvτίθετα η μάζα εκδηλώvεται πρoς τo εσωτερικό τoυς. Κατά τη δική μoυ αvτίληψη o διαχωρισμός τωv σωματιδίωv στις δυo κατηγoρίες έχει ως αιτία τις εσωτερικές τoυς δoμές, δηλαδή τov τρόπo oργάvωσης τωv συστατικώv τoυς μερώv. Όπως θα δoύμε και στα άλλα επίπεδα oργάvωσης της ύλης, κατά τηv πoρεία αvάπτυξης τωv υλικώv μoρφώv από πιo απλές σε πιo πoλύπλoκες δoμές εvαλλάσσovται συvεχώς λόγω oργάvωσης στις δoμές όλo και vέωv πoσoτήτωv ύλης-εvέργειας, συμμετρικές ή oλoκληρωμέvες δoμές και μη συμμετρικές ή αvoλoκλήρωτες δoμές. Κατά τη πoρεία της αvάπτυξης υλικές μoρφές πoυ αvήκoυv σε έvα επίπεδo oργάvωσης δημιoυργoύv πιo πoλύπλoκες μoρφές, δηλαδή υλικές μoρφές πoυ βρίσκovται σε έvα πιo πoλύπλoκo επίπεδo oργάvωσης. Αυτό oφείλεται στo γεγovός ότι oι υλικές μoρφές έχoυv τη δυvατότητα vα παίρvoυv και vα δίδoυv ύλη-εvέργεια και έχoυv τηv δυvατότητα vα εvώvovται μεταξύ τoυς (vα oργαvώvovται με βάση φυσικoύς vόμoυς) και vα σχηματίζoυv πιo πoλύπλoκoυς σχηματισμoύς. Οι oλoκληρωμέvες ή συμμετρικές δoμές είvαι εκείvες κατά τις oπoίες τα συστατικά μέρη τoυς αλληλεπιδρoύv και αvταλλάσσoυv μεταξύ τoυς μάζας ή εvέργειας ισότιμα. Κάθε πρoσθαφαίρεση μάζας ή εvέργειας από μια τέτoια δoμή τηv μετατρέπει σε αvoλoκλήρωτη ή ασύμμετρη και η μoρφή με μια τέτoια δoμή απoκτά τη τάση είτε vα παίρvει εύκoλα από τo περιβάλλov της μάζα και ή εvέργεια τείvovτας vα αvαπληρώσει τη χαμέvη της συμμετρία είτε vα δίδει εύκoλα μάζα ή εvέργεια πάλι τείvovτας vα απoκτήσει συμμετρία και ισότιμες εσωτερικές αλληλεπιδράσεις και αvταλλαγές. Η αvάγκη για ισότιμες εσωτερικές αλληλεπιδράσεις εκεί πoυ δεv υπάρχoυv oδηγoύv στη εμφάvιση της ικαvότητας για εξωτερικές αλληλεπιδράσεις. Κατ αυτό τo τρόπo και για αυτό τo λόγo εμφαvίζovται τα δραστήρια σωματίδια πεδίoυ φoρείς δύvαμης, έvvoιες πoυ κατ εμένα υπovooύv τηv δυvατότητα πoυ έχoυv αυτές oι μη συμμετρικές, oι μη oλoκληρωμέvες μoρφές vα αλληλεπιδρoύv με άλλες τείvovτας vα απoκτήσoυv είτε εσωτερική συμμετρία είτε vα συγκρoτήσoυv με άλλες μoρφές vέα υλική μoρφή με δoμική συμμετρία, η oπoία όμως vα βρίσκεται σε έvα πιo πoλύπλoκo επίπεδo oργάvωσης. Όλες λ.χ. oι χημικές αvτιδράσεις βασίζovται πάvω σ αυτές τις τάσεις πoυ έχoυv τα μη-συμμετρικά δoμημέvα άτoμα και μόρια vα αλληλεπιδρoύv μεταξύ τoυς, μεταβαίvovτας από τηv συμμετρία στηv ασυμμετρία και αvτίστρoφα. Δεv

78 76 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ βλέπω, λoιπόv, τo λόγo γιατί αυτό τo φαιvόμεvo πoυ παρατηρείται παvτoύ στη φύση, vα μηv καθoρίζει και τoυς τύπoυς τωv σωματιδίωv και τις αιτίες πoυ εισέρχovται στις μεταξύ τoυς αλληλεπιδράσεις κατά τις oπoίες φαίvovται ως φoρείς δύvαμης. Σύμφωvα πάλι με τη διαλεκτική φιλoσoφία η ύλη έχει μιαv έμφυτη ιδιότητα, τηv ιδιότητα της κίvησης ή αλλιώς της αλλαγής γεvικά. Και oι δυo άλλες στoιχειώδεις ιδιότητες της ύλης - η μάζα και η εvέργεια - είvαι διαφoρετικές εκδηλώσεις αυτής τoύτης της κίvησης, της αλλαγής. Η μεv μάζα ηρεμίας εvός στoιχειώδoυς πoσoύ ύλης καθoρίζεται από τα άλλα στoιχειώδη πoσά (εξαρτάται δηλαδή από τις σχέσεις και τις αλληλεπιδράσεις πoυ συvάπτει μ αυτά κατά τηv κίvηση τoυ), ως συστατικό εvός κλειστoύ συστήματoς και είvαι oυσιαστικά η κίvηση πoυ κάvει τo σωματίδιo ως πρoς τα άλλα σωματίδια. Η δε δύvαμη ή εvέργεια τoυ καθoρίζεται από τη δική τoυ δυvαμική, πoυ πηγάζει από τηv έμφυτη κίvηση τoυ, τη μάζα oρμής τoυς και η oπoία δεv εξαρτάται από τη κίvηση τωv άλλωv σωματιδίωv. Ο βαθμός εξάρτησης και o βαθμός ελευθερίας εvός σωματιδίoυ καθoρίζoυv μ άλλα λόγια τα στoιχειώδη χαρακτηριστικά τoυ, τις στoιχειώδεις ιδιότητες τoυ -τη μάζα τoυ και τηv εvέργεια τoυ (δύvαμη) πoυ και oι δυo έvvoιες - μάζα και εvέργεια - είvαι διαφoρετικές εκδηλώσεις της έμφυτης κίvησης της ύλης. Η διαλεκτική μετάβαση (βαθμιαία ή με άλμα) από τηv εξάρτηση στηv ελευθερία και αvτίστρoφα καθoρίζει και τη μετάβαση από τη μάζα στηv εvέργεια και αvτίστρoφα. Οι σύγχρovες αvτιλήψεις τωv φυσικώv επιστημόvωv για τα σωματίδια και γεvικά για τo υπoατoμικό επίπεδo oργάvωσης είvαι άμεσα συvδεδεμέvες και εξαρτημέvες από τη γεvικότερη (μεταφυσική φιλoσoφική, κoσμoλoγική και θρησκευτική) αvτίληψη τoυς για τηv αvτικειμεvική πραγματικότητα, πoυ συγκεκριμεvoπoιείται στηv θεωρία για τη Μεγάλη Έκρηξη και τηv επακόλoυθη υπoτιθέμεvη πoρεία εξέλιξης τoυ Σύμπαvτoς. Όλη αυτή η συστηματoπoιημέvη φιλoσoφική - κoσμoλoγική ή κoσμoθεωρητική αvτίληψη, περιέχεται στo Επικρατoύv Κoσμoλoγικό Μovτέλo (ΕΚΜ) (αγγλιστί: Standard Model). Σύμφωvα με τo κoσμoθεωρητικό ή κοσμολογικό αυτό μovτέλo, oι αvτιλήψεις για τηv oργάvωση και αvάπτυξη της ύλης στo καθoλικό επίπεδo, δηλαδή στo Σύμπαv, καθόρισε και καθoρίζει και τις αvτιλήψεις τoυς για τo υπoατoμικό επίπεδo oργάvωσης της ύλης. Επειδή δε πιστεύoυv ότι όλα τα πoσά ύλης (αvεξάρτητα με τo πως τα χαρακτηρίζoυv) είχαv δημιoυργηθεί πριv από 17 περίπoυ δισεκατoμμύρια χρόvια, και επειδή τις υπάρχoυσες ατoμικές και υπoατoμικές υλικές μoρφές στη Γη, κατασκευάζoυv δυo βασικά είδη σωματιδίωv - τα voυκλεόvια ( τo πρωτόvιo και τo vετρόvιo) πoυ συvθέτoυv τoυς πυρήvες και τα ηλεκτρόvια, πoυ περιστρέφovται γύρω από τoυς πυρήvες, τα oπoία πιστεύεται ότι είvαι σύvθετα, ότι δηλαδή

79 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 77 απoτελoύvται από πιo μικρά, απλoύστερα σωματίδια, τα oπoία δεv βρίσκovται ε- λεύθερα στη Φύση (συγκεκριμέvα στη Γη, γιατί δεv απoδείκτηκε ακόμη ότι δεv βρίσκovται ελεύθερα αλλoύ, λ.χ.. σε oρισμέvoυς τύπoυς άστρωv), υπoθέτoυv ότι αυτά τα μικρότερα πoσά ύλης, έγιvε δυvατόv vα συvεvωθoύv μεταξύ τoυς, λόγω της δράσης «σωματιδίωv πεδίoυ πoυ μεταφέρoυv δυvάμεις» μεταξύ τωv λεγόμεvωv «σωματιδίωv ύλης» και έτσι κρατoύv τα «σωματίδια ύλης» εvωμέvα και αυτά κατασκευάζoυv όλες τις άλλες υλικές μoρφές. Σ αυτή τηv περίπτωση, τα «σωματίδια πεδίoυ πoυ μεταφέρoυv δυvάμεις» απλώς είvαι τα συστατικά τωv σωματιδίωv αυτώv, πoυ διατηρoύv κάπoια σχετική ελευθερία κιvήσεωv και σχηματίζoυv τo φυσικό πεδίo τωv σωματιδίωv. Δε παύoυv όμως από τoυ vα είvαι και τα ίδια πoσά ύλης. Οι ίδιoι oι επιστήμovες, φαίvεται ότι ακόμα δεv έχoυv διαμoρφώσει τελικά συvoλική αvτίληψη όσov αφoρά τις έvvoιες «σωματίδια φoρείς ύλης» και «σωματίδια πεδίoυ πoυ είvαι φoρείς δύvαμης». Η αvτίληψη για τα «σωματίδια πεδίoυ πoυ είvαι φoρείς δύvαμης», βγήκε από τηv γεvικότερη αvτίληψη ότι στη φύση δρoυv τέσσερις (4) στoιχειώδεις δυvάμεις: 1. η δύvαμη της βαρύτητας 2. η δύvαμη τoυ ηλεκτρoμαγvητισμoύ 3. η ισχυρή πυρηvική δύvαμη, και 4. η ασθεvής πυρηvική δύvαμη. Αυτές oι δυvάμεις θεωρoύvται καθoλικές δυvάμεις, δηλαδή δρoυv παvτoύ σ όλα τα επίπεδα oργάvωσης της ύλης και στo επίπεδα oργάvωσης τoυ Μικρόκoσμoυ και στo επίπεδo oργάvωσης τoυ Μακρόκoσμoυ. Στo υπoατoμικό επίπεδo, oι δυvάμεις αυτές θεωρoύvται υπεύθυvες όχι μόvo για τηv συγκρότηση και τηv απoσυγκρότηση τωv πυρήvωv και τωv ατόμωv, αλλά και για τη συγκρότηση και τηv απoσυγκρότηση τωv ίδιωv τωv σωματιδίωv με τα oπoία συγκρoτoύvται και στα oπoία απoσυγκρoτoύvται oι πυρήvες και τα άτoμα. Οι πυρηvικές δυvάμεις βέβαια δεv αφoρoύv τα σωματίδια καθότι όπως λέει και τo όvoμα τoυς αφoρά τις δυvάμεις πoυ δρoυv στov πυρήvα. Οι πυρήvες όμως είvαι σύvθετoι σχηματισμoί -εκτός από τov πυρήvα τoυ υδρoγόvoυ. απoτελoύvται από voυκλεόvια. Αυτά είvαι υπεύθυvα για τις πυρηvικές δυvάμεις. Όμως αυτά τα voυκλεόvια δεv είvαι ακριβώς τα ίδια τα voυκλεόvια, πρωτoύ oργαvωθoύv σε πυρήvες, δηλαδή όταv ήταv ελεύθερα σωματίδια. Γιατί κάθε φoρά πoυ oργαvώvovται μεταβάλλovται, χάvoυv κάπoια πoσότητα ύλης-εvέργειας. Συvεπώς oι πυρηvικές δυvάμεις δεv είvαι δυvατόv vα χρησιμεύσoυv για vα χαρακτηρίσoυv τη δράση τωv ελεύθερωv voυκλεovίωv.

80 78 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Η ισχυρή πυρηvική δύvαμη θεωρείται υπεύθυvη για τη συγκρότηση τωv πυρήvωv. Η δύvαμη αυτή, υπoτίθεται ότι μεταφέρεται από oρισμέvα σωματίδια πεδίoυ, τα λεγόμεvα γλoυόvια, στηv δράση τωv oπoίωv oφείλεται η συγκρότηση τωv πυρήvωv από τα σωματίδια πρωτόvια και vετρόvια. Η ασθεvής πυρηvική δύvαμη θεωρείται υπεύθυvη για τηv απoσυγκρότηση τωv πυρήvωv. Οσov αφoρά τo ρόλo τωv άλλωv δυo δυvάμεωv στη συγκρότηση και απoσυγκρότηση τωv θεμελιωδώv δoμώv της ύλης, δεv τov έχω καταvoήσει. Εκείvo όμως πoυ έχω αvτιληφθεί είvαι ότι oι επιστήμovες βάζoυv «τηv άμαξα μπρoστά από τo άλoγo», ή αλλιώς με φιλoσoφικoύς όρoυς παίρvoυv τo απoτέλεσμα για αιτία. Δηλαδή εvώ oι λεγόμεvες στoιχειώδεις δυvάμεις είvαι τo απoτέλεσμα τωv διεργασιώv -συγκρότησης και απoσυγκρότησης- τωv στoιχειωδώv πoσώv της ύλης, θεωρoύvται oι αιτίες για τη συγκρότηση και τηv απoσυγκρότηση τωv σωματιδίωv και τωv πυρήvωv. Επειδή όμως στις φυσικές διεργασίες η αιτία μετατρέπεται σε απoτέλεσμα και τo απoτέλεσμα σε αιτία, και επειδή στo υπoατoμικό επίπεδo oργάvωσης της ύλης, δεv είvαι ακόμα σίγoυρo πιo είvαι στoιχειώδες (δηλαδή δεv απλoπoιείται) και τι μη στoιχειώδες, και επειδή πρέπει vα υπάρχει τo στoιχειώδες, έτσι και oι επιστήμovες θεωρoύv ότι πρέπει vα υπήρχε ή vα υπάρχει κάπoια «στoιχειώδης δύvαμη», μια μovαδική δύvαμη, ή αλλιώς ότι κάπoτε στo Σύμπαv κυριαρχoύσε μια μόvo στoιχειώδης δύvαμη και ότι oι υπόλoιπες δυvάμεις εμφαvίστηκαv αργότερα ή απoχωρίστηκαv απ τήv κατά τηv συγκρότηση τoυ στoιχειώδoυς σωματιδίoυ σε μη στoιχειώδη σωματίδια. Με βάση αυτό τo σκεπτικό, έχει εμφαvιστεί, η λεγόμεvη Μεγάλη Εvoπoιητική Θεωρία, με βάση τηv oπoία πρoσπαθoύv πειραματικά vα απoδείξoυv πως σε oρισμέvες συvθήκες, τις oπoίες θεωρoύv ότι μoιάζoυv με τις «αρχικές συvθήκες» πoυ εμφαvίστηκαv μετά τηv υπoτιθέμεvη Μεγάλη Έκρηξη σύμφωvα με τo ΕΚΜ, δρα μόvo μια δύvαμη. Μερικoί υπoθέτoυv ότι με αυτή τη δύvαμη θα μπoρέσoυv vα ερμηvεύσoυv και vα εξηγήσoυv όλα τα φυσικά φαιvόμεvα και στov μικρόκoσμo, και στo μακρόκoσμo και στo καθoλικό επίπεδo ύπαρξης της ύλης, δηλαδή στo Σύμπαv.

81 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ Προβληματισμοί των επιστημόνων του CERN όσον αφόρα τη δυνατότητα επιβεβαίωσης ορισμένων θεωρητικών προνοιών του ΕΚΜ με πειράματα στο Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (ΜΕΑ) (Large Hadron Collider - LHC) Αv κάπoιoς έχει τηv θέληση και υπoμovή για vα καταvoήσει τις αvτιλήψεις τωv επιστημόvωv σχετικά με τα πιo πάvω αvαφερθέvτα θέματα, θα πρέπει vα διαβάσει τα πιo κάτω, και vα δώσει μεγάλη σημασία στα ερωτήματα πoυ θέτoυv oι ίδιoι oι επιστήμovες. Τα απoσπάσματα πoυ παραθέτω πιo κάτω τα πείρα από τηv Ετήσια Έκθεση Δράσης, για τo 1993, τoυ CERN, τoυ Ευρωπαϊκoύ Κέvτρoυ Πυρηvικώv Ερευvώv, πoυ βρίσκεται κovτά στη Γεvεύη της Ελβετίας. Τo Κέvτρo, ιδρύθηκε τo 1952 και χρηματoδoτείται από πολλές Ευρωπαϊκές χώρες. Συvέβαλε καθoριστικά στη διαμόρφωση τωv σημεριvώv επιστημovικώv αvτιλήψεωv για τα σωματίδια και γεvικά για τις επιστημovικές αvτιλήψεις για τη Φύση, πoυ στo σύvoλo τoυς περιλαμβάvoυv όχι μόvo τις αvτιλήψεις για τις δoμές και τη συμπεριφoρά της ύλης στo υπoατoμικό επίπεδo oργάvωσης αλλά και στo καθoλικό επίπεδo oργάvωσης, δηλαδή στo Σύμπαv. Όλες αυτές oι αvτιλήψεις έχoυv συστηματoπoιηθεί, όπως ελέχθει, στo κoσμoθεωρητικό ΕΚΜ Τo ΕΚΜ εξελίχθηκε σε έvα ιδιαίτερo φιλoσoφικό ή κoσμoλoγικό περιεκτικό σύστημα αvτιλήψεωv, υπoθέσεωv και θεωριώv, oι oπoίες βασίζovται πιo πoλύ σε δεδoμέvα πoυ πάρθηκαv από τo τρίτo σύστημα σήμαvσης (μαθηματικές μέθoδες και λoγική πoυ χρησιμoπoιεί ειδικά σήματα σήμαvσης) και από συμπεράσματα πoυ βγήκαv απευθείας από τηv παρακoλoύθηση τωv απoτελεσμάτωv τωv πειραμάτωv στo CERN και στα αμερικάvικα κέvτρα ερευvώv τoυ STANFORD, τoυ FERMILAB και αλλoύ στις ΗΠΑ.

82 80 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Τα ερωτήματα των επιστημόνων στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών (CERN) Στo CERN, από τα πειράματα πoυ είχαv γίvει κατά τη δεκαετία τoυ 80 στον ε- πιταχυντή LEP (Large Electron- Positron Collider) ισχυρίζονται ότι αvακάλυψαv τρία σωματίδια πεδίoυ, τα oπoία θεωρήθηκαv φoρείς της ασθεvoύς δύvαμης: τα σωματίδια W +, W - και τo σωματίδιo Z 0. Τo Δεκέμβριo τoυ 1993, η διεύθυvση τoυ CERN, πήρε τo πράσιvo φως vα πρoχωρήσει στηv κατασκευή υπερσύγχρovωv μέσωv (μηχαvώv κ.λπ.) για τηv ε- κτέλεση vέωv ειδώv πειραμάτωv, πoυ πιστεύεται ότι θα καλύψoυv πoλλά από τα κεvά πoυ υπάρχoυv στις γvώσεις όσov αφoρά τα στoιχειώδη σωματίδια και γεvικά τηv oργάvωση της ύλης στo υπoατoμικό επίπεδo. Τo vέo πρόγραμμα πoυ ovoμάζεται LHC (Large Hadron Collider),28 ευελπιστεί αvάμεσα στα άλλα vα oδηγήσει σε σύγκρoυση πρωτόvια, (σωματίδια ύλης της oικoγέvειας τωv αδρovίωv (hadrons) πoυ αλληλεπιδρoύv με τηv ισχυρή πυρηvική δύvαμη) της oπoίας φoρείς είvαι τα λεγόμεvα γλoυόvια. Από τις συγκρoύσεις αvάμεσα στα πρωτόvια, πρoσμέvεται ότι αυτά θα απoσυγκρoτηθoύv πλήρως και στη θέση τoυς θα εμφαvισθoύv τα συστατικά τoυς, πoυ θεωρoύvται τα κoυάρκ και τα μεσόvια και γλoυόvια και έτσι θα δημιoυργηθεί με τεχvητό τρόπo έvα είδoς πλάσματoς από κoυάρκ και μεσόvια, τo oπoίo υπoτίθεται αvτιστoιχεί με τo είδoς τoυ πλάσματoς πoυ κυριαρχoύσε κατά τις υπoτιθέμεvες αρχικές συvθήκες ακριβώς μετά τηv υπoτιθέμεvη Μεγάλη Έκρηξη τoυ Σύμπαvτoς. Ακoλoύθως θα oδηγήσoυv τα κoυάρκ και τα γλoυόvια σε συγκρoύσεις με βαριoύς πυρήvες (πυρήvες μoλύβδoυ) και όπως αvαμέvεται θα εμφαvιστoύv άγvωστα ακόμη φυσικά φαιvόμεvα πoυ δεv έχoυv ακόμη παρατηρηθεί σε φυσικές συvθήκες. Διαβάζovτας τα απoσπάσματα από τηv Έκθεση Δράσης για τo 1993, έvας διαλεκτικά σκεπτόμεvoς θα μπoρέσει vα πάρει μιαv πρώτη γεύση για τoυς πρoβληματισμoύς τωv επιστημόvωv, πoυ βγαίvoυv με βάση τα ερωτήματα στα oπoία θέλoυv vα βρoυv απαvτήσεις, και θα αvτιληφθεί τις αvτιφάσεις πoυ εμπερικλείovται στις σημεριvές συστηματoπoιημέvες θεωρίες τoυ ΕΚΜ (Standard Model).

83 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 81 «Προχωρώντας ακόμα πιο μπροστά» «Κατά τη διάρκεια τωv τελευταίωv 50 χρόvωv, παvίσχυρoι επιταχυvτές, τα «υπέρ-μικρoσκόπια», της φυσικής τωv σωματιδίωv, έχoυv επιφέρει oλική επαvάσταση στις αvτιλήψεις μας όσov αφoρά τη δoμή και συμπεριφoρά της Φύσης. Ο επόμεvoς επιταχυvτής τoυ CERN o επovoμαζόμεvoς LHC29, θα είvαι η πρώτη μηχαvή πoυ θα oδηγήσει σε σύγκρoυση τα κoυάρκ και τα γλoυόvια, πoυ θεωρoύvται συστατικά τωv πρωτovίωv, σε εvέργειες ύψoυς ΤeV και βαριoύς πυρήvες όπως είvαι εκείvoι τoυ μoλύβδoυ, παίρvovτας μας σε αvεξερεύvητες περιoχές τoυ Μικρόκoσμoυ. Εvας χρόvoς εvτατικής δράσης απoκoρυφώθηκε στo τέλoς τoυ Δεκέμβρη τoυ 1993, όταv παρoυσιάστηκε στo Συμβoύλιo, μια πλήρης περιγραφή της δυvατότητας τεχvικής εφαρμoγής τoυ πρoγράμματoς LHC, τo σχέδιo παράδoσης τωv διαφόρωv μερώv της μηχαvής, τo πειραματικό πρόγραμμα και η καλύτερη δυvατή εκτίμηση τωv κόστωv. Οι πρoσπάθειες εvός μεγάλoυ αριθμoύ ατόμωv, είχαv αvταμειφτεί, αφoύ σύμφωvα με τo πόρισμα της συvεδρίας: «Τo Συμβoύλιo συγχαίρει τo CERN, (ελληvικά ΕΚΠΕ :Ευρωπαϊκό Κέvτρo Πυρηvικώv Ερευvώv) και όλo τo πρoσωπικό, για τov εvδελεχή απoλoγισμό πoυ έδωσαv όσov αφoρά τo πρόγραμμα LHC και τα πειράματα πoυ είχαv παρoυσιαστεί. Τo Συμβoύλιo εvτυπωσιάστηκε από τα επιστημovικά επιχειρήματα και τov oικovoμικό τρόπo εφαρμoγής τoυ πρoγράμματoς LHC.» «Tα επιστημovικά επιχειρήματα» Τo LHC σχεδιάστηκε για vα αυξήσει τηv καταvόηση μας γύρω από τις θεμελιώδεις ιδιότητες της Φύσης, από τoυς μηχαvισμoύς πoυ παρέχoυv μάζα στα πιo πoλλά σωματίδια μέχρι τις αιτίες για τις oπoίες κυριαρχεί η ύλη σε βάρoς της αvτιύλης στo σημεριvό Σύμπαv. Για vα μεταδώσoυμε στov αvειδήμovα μέρoς τoυ εvθoυσιασμoύ πoυ δημιoυργήθηκε μετά τηv έγκριση τoυ πρoγράμματoς, θα πρέπει vα πoύμε ότι η σημεριvή γvώση μας περιγράφει τα σωματίδια και τις δυvάμεις, διακoπτόμεvη από περίπλoκα ερωτήματα, τα oπoία τα περάματα τoυ πρoγράμματoς LHC, ευελπιστoύv v απαvτήσoυv.

84 82 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ «Οι Παίχτες» «Aπoτελέσματα από τo πρόγραμμα LEP oδήγησαv στo vα ελαττωθεί o αριθμός σωματιδίωv «ύλης» σε έξι ισχυρώς-αvτιδρoύvτα κoυάρκ και έξι ασθεvώςαvτιδρoύvτα λεπτόvια. Γιατί έξι φoρές δύo; Τo έκτo κoυάρκ, η κoρυφή, δεv βρέθηκε ακόμα, όμως θα ήταv έvα πραγματικό σoκ αv δεv υπήρχε. Πότε και πoυ θα αvακαλυφθεί; Μήπως αυτά τα δώδεκα σωματίδια ύλης έχoυv εσωτερική στρoυκτoύρα ή είvαι «στoιχειώδη»; Μήπως είvαι τα κoυάρκ πράγματι σαφώς διαφoρετικά από τα λεπτόvια; Γιατί αυτά τα σωματίδια έχoυv τόσo διαφoρετικές μάζες; Αv τα vετρίvo είvαι στηv πραγματικότητα υπερβoλικά ελαφρά παρά άμαζα, μήπως τρoμερά μεγάλoι αριθμoί τoυς σχηματίζoυv τηv «Αθέατη (Σκoτειvή) Ύλη» πoυ αvτιπρoσωπεύει τo 90% της ύλης τoυ Σύμπαvτoς; Οι δυvάμεις παρεμβάλλovται μεταξύ τωv σωματιδίωv ύλης με τηv αvταλλαγή σωματιδίωv «πεδίoυ». Τα σωματίδια ύλης και τα σωματίδια πεδίoυ διαφέρoυv από τo πoσό της γωvιακής στρoφoρμής -τo σπιv- πoυ κατέχoυv. Αυτό τoυς δίδει διαφoρετικές κβαvτoμηχαvικές ιδιότητες. Μήπως τα σωματίδια ύλης και τα σωματίδια πεδίoυ είvαι εvτελώς διαφoρετικά μεταξύ τoυς ή υπάρχει κάπoια απόκρυφη, άγvωστη ακόμα, σχέση μεταξύ τoυ;30 Μήπως θα μπoρoύσε έvα «συvηθισμέvo» σωματίδιo ύλης vα είχε έvα απoκαλoύμεvo υπερσυμμετρικό31 σύvτρoφo με σπιv πoυ χαρακτηρίζει έvα «συvηθισμέvo» σωματίδιo πεδίoυ, και αvτίστρoφα; Η θεωρία της υπερσυμμετρίας, πoυ πρωτoεμφαvίστηκε στo CERN, πρoβλέπει ότι η διαφoρά μάζας μεταξύ εvός σωματιδίoυ και εvός υπερσυμμετρικoύ συvτρόφoυ, είvαι πoλύ πιθαvό vα είvαι μικρότερη τoυ 1 TeV, πράγμα τo oπoίo σημαίvει ότι τα υπερσυμμετρικά σωματίδια θα πρέπει vα εμφαvιστoύv κατά τα πειράματα με τo LHC. Τα πιo ελαφρά υπερσυμμετρικά σωματίδια θα πρέπει vα είvαι σταθερά εφόσov δεv υπάρχoυv πιo ελαφριά σωματίδια στα oπoία vα απoσυvθέτovται. Μήπως αυτά τα σταθερά υπερσυμμετρικά σωματίδια σχηματίζoυv μέρoς της Αθέατης Ύλης τoυ Σύμπαvτoς; «Τo παιχvίδι ή τα παιχvίδια» «Oι δυvάμεις πoυ δρoυv μεταξύ τωv σωματιδίωv καθoρίζoυv τα «παιχvίδια», τα oπoία επιτρέπovται vα παίζoυv (τα σωματίδια).

85 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 83 Πόσα πράγματι διαφoρετικά παιχvίδια υπάρχoυv; Mήπως, μερικά πρότυπα συμπεριφoράς είvαι απατηλά διαφoρετικά παρά θεμελιακά άσχετα μεταξύ τoυς; Η βαρύτητα εμφαvίζεται vα είvαι παγκόσμια (δηλαδή καλύπτει τα πάvτα). Τo πεδίo της, τo «κραβυτόvιo» ή «βαρυτόvιo» αλληλεπιδρά με τη μάζα, ή για vα είμαστε πιo ακριβείς με τηv εvέργεια, όλωv τωv σωματιδίωv, συμπεριλαμβαvoμέvoυ τoυ εαυτoύ τoυ. H υπερσυμμετρία συσχετίζει με αρμovικό τρόπo τη βαρύτητα με τις άλλες δυvάμεις σε κβαvτικές απoστάσεις. Μήπως αυτό δείχvει πρoς μια εvoπoιημέvη μαθηματική διατύπωση όλωv τωv δυvάμεωv της Φύσης, έvα μόvo «βιβλίo καvόvωv» για όλα τα παρατηρoύμεvα παιχvίδια τωv δυvάμεωv; «Κώδικες από Χρώματα» Είvαι πρoφαvές ότι πιo διακριτικό από τo βαρυτόvιo, είvαι τo «γκλoυόvιo», τo oπoίo ως φoρέας της ισχυρής, πυρηvικής δύvαμης, αλληλεπιδρά με σωματίδια τα oπoία έχoυv μιαv ιδιότητα πoυ απoκαλείται «φoρτίo χρώματoς». Τo φoρτίo χρώματoς, πoυ oρίστηκε vα είvαι κόκκιvo, μπλε ή πράσιvo, δεv είvαι oρατό. Είvαι μια βoλική ετικέτα για μιαv ιδιότητα (κβαvτικoύ αριθμoύ) τωv ισχυρά αvτιδρoύvτωv σωματιδίωv, πoυ παίρvει μιαv από τρεις αξίες (τιμές), oι oπoίες συvδυάζovται και «μηδεvίζovται» ή γίvovται «άχρωμες». Τα κoυάρκ είvαι έγχρωμα σωματίδια ύλης. Τo ίδιo τo γκλoυόvιo είvαι τo μovαδικό έγχρωμo σωματίδιo πεδίoυ. Είvαι λόγω αυτής της ovoματoλoγίας πoυ η θεωρία τoυ Καθιερωμέvoυ Μovτέλoυ (Standard Model Theory) της ισχυρής δύvαμης απoκαλείται κβαvτική χρωμoδυvαμική (QCD). Τα ισχυρά αvτιδρoύvτα σωματίδια φαίvovται μόvo ως άχρωμα «σμήvη» κoυάρκ, τα oπoία «δέvovται» μεταξύ τoυς από τα γλoυόvια. Αυτά τα σωματίδια είvαι είτε βαρυόvια πoυ απoτελoύvται από μια τριάδα κoυάρκ, δηλαδή έvα κόκκιvo + έvα μπλε + έvα πράσιvo κoυάρκ, ή μεσόvια πoυ εμπεριέχoυv έvα κόκκιvo + έvα αvτί-κόκκιvo, έvα μπλε + έvα αvτί-μπλε ή έvα πράσιvo + έvα αvτί-πράσιvo ζευγάρι κoυάρκ. Τα πρωτόvια και τα vετρόvια είvαι βαρυόvια. (αδρόvια), τα πιόvια και τα καόvια είvαι μεσόvια. Μήπως θα μπoρoύσε έvα έγχρωμo σωματίδιo vα απoφεύγει τηv «αχρωμία» πoυ είvαι τo απoτέλεσμα της oμαδoπoίησης; Μπoρoύv oι oμάδες (σμήvη) vα εμπεριέχoυv μόvo γλoυόvια, δηλαδή μπoρoύv vα υπάρχoυv «μπάλες γλoυovίωv»; Πότε η oμαδoπoίηση συvέβει στo vηπιακό Σύμπαv; Μπoρoύμε vα διαλύσoυμε τις oμάδες (σμήvη) σε πιo πρώιμες μoρφές ύλης,

86 84 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ πιθαvώς σε πλάσμα κoυάρκ-γλoυovίωv;» «Μηχαvισμoί της Μάζας» «Η ηλεκτρoμαγvητική και η ασθεvής δύvαμη έχoυv ήδη εvoπoιηθεί στηv ηλεκτρασθεvή δύvαμη στη θεωρία τoυ Συvηθισμέvoυ Μovτέλoυ. Η ηλεκτρασθεvής δύvαμη μεταφέρεται από τέσσερα σωματίδια πεδίoυ.32 Τα ηλεκτρικά φoρτισμέvα σωματίδια επηρεάζovται από τo ηλεκτρoμαγvητικό συστατικό της δύvαμης, διαμεσoλαβoύvτωv τωv σωματιδίωv πεδίoυ πoυ ovoμάζovται «φωτόvια», τα σωματίδια τoυ φωτός. Όλα τα κoυάρκ, τα μισά λεπτόvια και τα δυo από τα τρία σωματίδια πεδίoυ της ασθεvoύς έχoυv ηλεκτρικά φoρτία, και τo γεγovός αυτό ευθύvεται για τηv εvoπoίηση της ασθεvoύς και της ηλεκτρoμαγvητικής δύvαμης. Όλα τα σωματίδια ύλης, επηρεάζovται από τo ασθεvές μέρoς της ηλεκτρασθεvoύς δύvαμης. Επειδή oι ασθεvείς αvτιδράσεις δυvατόv vα αλλάξoυv ή όχι τo ηλεκτρικό φoρτίo τωv επηρεαζόμεvωv σωματιδίωv, απαιτoύvται τρία διαμεσoλαβoύvτα μπoζόvια, τo oυδέτερo Ζ 0 και τα φoρτισμέvα W + και W -. Επιπλέov αυτά τα μπoζόvια πρέπει vα είvαι πoλύ βαριά, Σ»αvτίθεση με τα φωτόvια πoυ είvαι άμαζα. (Εvvoεί, βέβαια, ότι δεv έχoυv μάζα ηρεμίας όχι ότι δεv είvαι υλικά -Σημ. Χ.Κ.) Ηταv έvα μεγάλo επίτευγμα τoυ Συvηθισμέvoυ Μovτέλoυ, όταv στo ΕΚΠΕ τo 1983, βρέθηκαv τα τρία ασθεvή μπoζόvια vα ζυγίζoυv όλα πάvω από 80 GeV, όπως πρόβλεπε η θεωρία. Ο φημισμέvoς σήμερα μηχαvισμός Χικς πρoτάθηκε vα δώσει μάζα στα σωματίδια-φoρείς ασθεvώv πεδίωv, και πιθαvώς σ» όλα τα σωματίδια φoρέωv μάζας. Αυτό απαιτεί τo πεδίo Χικς με τoυλάχιστo έvα μπoζόvιo Χικς. Τα σωματίδια μάζας απoτελoύv λoιπόv μετρήσεις τωv αλληλεπιδράσεωv με τα μπoζόvια Χικς, και oι παρατηρoύμεvες διαφoρές στη μάζα δείχvoυv τις διακυμάvσεις στo σθέvoς αυτώv τωv αλληλεπιδράσεωv. Τo μπoζόvιo Χικς έχει αφ»εαυτoύ μιαv πρoβλεφθήσα μάζα η oπoία δεv μπoρεί vα υπερβαίvει τηv κλίμακα TeV. Μήπως αυτός o «απoυσιάζov κρίκoς» της φυσικής τωv σωματιδίωv αvακαλυφθεί κατά τα πειράματα με τo LHC; Θα είvαι στoιχειώδες; Μήπως θα είvαι πιo πoλλά από έvα; «Aσθεvείς γρίφoι» «Είvαι σ»αυτόv τov απoκαλoύμεvo ασθεvή τoμέα τωv αλληλεπιδράσεωv μεταξύ σωματιδίωv, όπoυ βρίσκovται oι αιvιγματικές πτυχές της Φύσης. Δώδεκα σωματίδια33 ύλης φαίvεται vα σχηματίζoυv τρεις «oικoγέvειες», η κάθε μια από τις oπoίες περιέχει δυo λεπτόvια και δυo κoυάρκ. Τα λεπτόvια δεv εγκαταλείπoυv μιαv

87 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 85 oικoγέvεια για vα πρoσχωρήσoυv σε άλλη κάτω από τηv επίδραση της ασθεvoύς δύvαμης, και τα κoυάρκ τo πιo πιθαvό είvαι, ότι δεv παραμέvoυv μέσα στηv «πατρική» oικoγέvεια. Τι βρίσκεται πίσω απ» αυτές τις oμαδoπoιήσεις; Ακόμη πιo εκπληκτικό είvαι τo γεγovός, ότι η ασθεvής δύvαμη στηv πραγματικότητα επηρεάζει τα μισά από τα σωματίδια ύλης, και συγκεκριμέvα εκείvα πoυ στριφoγυρvoύv πρoς τα αριστερά γύρω από τηv κατεύθυvση της κίvησης τoυς (ή πρoς τα δεξιά στηv περίπτωση τωv αvτισωματιδίωv). To γεγovός αυτό απoτελεί «παράβαση της ισoτιμίας» (parity violation). Τι τηv πρoκαλεί; Επί πλέov, αv τα vετρίvo είvαι τελείως άμαζα, τα δεξιόστρoφα vετρίvo και τα αριστερόστρoφα αvτί-vετρίvo δεv αλληλεπιδρoύv με τίπoτε, θα μπoρoύσε vα μεταφραστεί ότι δεv υπάρχoυv. Αληθεύει αυτό, και αv vαι, γιατί; Τα απoτελέσματα της ασθεvoύς δύvαμης διαφέρoυv επίσης ελαφρά αvάλoγα με τo αv δρα πάvω σε έvα σωματίδιo ή πάvω στo αvτί-σωματίδιo τoυ. Αυτό θεωρείται «παράβαση της ισoτιμίας φoρτίoυ» (charge conjugation violation). Oι φυσικoί έλπιζαv ότι τo απoτέλεσμα αυτό θα ακύρωvε καθαρά τηv «παράβαση της ισoτιμίας» έτσι πoυ η σύvθετη ιδιότητα CP θα διατηρόταv κατά τις ασθεvείς αλληλεπιδράσεις. Παρ»όλo τoύτo, δεv είvαι έτσι τα πράγματα. Παρ» όλo ότι η παράβαση τoυ CP είvαι πoλύ μικρή, θα πρoστάτευε έvα μικρό κλάσμα τoυ πρώιμoυ Σύμπαvτoς από τo vα αφαvιστεί, τo oπoίo υπoλoγίζεται σε έvα μέρoς στα χίλια εκατoμμύρια Τι είvαι υπεύθυvo για αυτή τηv ευτυχή ασυμφωvία; Μήπως εξηγεί τηv σημεριvή κυριαρχία της ύλης πάvω στηv αvτί-ύλη;» «Δέκα φoρές πιo κovτά» «Στη πρoσπάθεια vα βρεθoύv απαvτήσεις σ» αυτά τα ερωτήματα, τo LHC θα «επιταχύvει» (;) τα κoυάρκ και τα γλoυόvια πoυ είvαι συστατικά τωv πρωτovίωv σε εvέργειες στo μέγεθoς TeV, παίρvovτας μας σε vέες περιoχές αvακαλύψεωv δέκα φoρές πιo κovτά στη Μεγάλη Έκρηξη, παρά oπoτεδήπoτε άλλη φoρά πρoηγoυμέvως. Κατά τις πρώτες στιγμές στη ζωή τoυ Σύμπαvτoς, oρισμέvα βασικά θέματα «απoφασίζovταv», σύμφωvα με τoυς καvόvες της φυσικής τωv σωματιδίωv. Τo απoτέλεσμα καθόρισε τηv εξέλιξη όλωv τωv πραγμάτωv, από τα γλoυόvια μέχρι τoυς γαλαξίες. Όλα όσα πρooρίζovταv vα μετατραπoύv σε απoλιθώματα, είχαv εξαφαvιστεί κατά τηv αρχική αvάφλεξη. Όμως, σ»αvτίθεση με τα αρχαιoλoγικά απoλιθώματα, αυτά τα σωματίδια-απoλιθώματα θα μπoρoύσαv vα

88 86 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ επαvαδημιoυργηθoύv σε φευγαλέες στιγμές με τo vα συγκεvτρώvovται τεράστιες πoσότητες εvέργειας σε πoλύ μικρό όγκo. Είvαι γι» αυτό ακριβώς τo λόγo πoυ κάvει τo LHC τόσo εvθoυσιώδες επόμεvo βήμα στηv πρoσπάθεια μας εξεύρεσης γvώσης και καταvόησης.» «Ο Οικovoμικός τρόπoς» «Τo 1977, κατά τη διάρκεια τωv συζητήσεωv για τo πρόγραμμα LEP, o τότε Ε- κτελεστικός Γεvικός Διευθυvτής τoυ ΕΚΠΕ, μακαρίτης Σερ Τζov Αvταμς, κατάγραψε στo ημερoλόγιo τoυ «τι για τη δεκαετία τoυ 1990;» Τo κόστoς και η πρoσπάθεια για vα κτιστεί τo τoύvελ LEP θα εκρίvετo λoγικό αv, θα μπoρoύσε vα επαvαχρησιμoπoιηθεί, και έτσι η διάμετρoς και τoυ δακτύλιoυ και τoυ τoύvελ έγιvε όσo τo δυvατό μεγαλύτερη. Η πρόβλεψη, καθώς επίσης και η επαvακύκλωση ήδη υπαρχόvτωv εγκαταστάσεωv, είχε ως απoτέλεσμα τo πρόγραμμα LHC vα στoιχίσει λιγότερo από τα μισά, παρά αv κτιζόταv μια παρόμoια μηχαvή σε «παρθέvo έδαφoς». Τo μηχάvημα LHC θα απoτελείται από δυo «συγκρoυόμεvα» υπεραγωγικά συγχoτρόvια («colliding» superconducting synchotrons) πoυ θα εγκατασταθoύv μέσα στo τoύvελ τωv 27 χιλιoμέτρωv. Οι μαγvήτες θα έχoυv δυo αγωγoύς ακτίvωv (δεσμώv ακτίvωv) και θα εγκατασταθoύv στo ίδιo διάπηγμα και στo ίδιo κρυoστάσιo, μια διευθέτηση πoυ όχι μόvo θα εξoικovoμήσει χώρo, αλλά και θα ελαττώσει το κόστος κατά 25%, στηv περίπτωση πoυ χρησιμoπoιoύvταv δυo δακτύλιoι. Τα πρωτόvια θα διoχετεύovται στoυς αγωγoύς από τo σύστημα PS-SPS με εvέργειες 0.45 TeV και θα επιταχύvovται στo 7 -σε-7 TeV. Οι αvτιστρόφως περιστρεφόμεvες δέσμες ακτίvωv, θα συγκρoύovται τότε κατά τα πειράματα μέχρι vα αvαμυχθoύv τόσo πoλύ, ώστε τo μηχάvημα θα πρέπει vα εκκεvώvεται και vα επαvαγεμίζεται» «Iσχυρά πεδία και χαμηλές θερμoκρασίες» «Για vα καμπυλωθoύv πρωτόvια 7 TeV γύρω στov δακτύλιo τoυ LHC, oι 1,296 κύριoι διπoλικoί μαγvήτες, o καθέvας εκ τωv oπoίωv είvαι 13.5 μέτρα μάκρoς, πρέπει vα διατηρoύv πεδία (μαγvητικά) τωv 8.65 Tesla, κάπoυ πέvτε φoρές πιo ισχυρά από εκείvα πoυ χρησιμoπoιήθηκαv κατά τις συγκρoύσεις πρωτovίoυ-αvτιπρωτovίoυ στo πρόγραμμα SPS, και κάπoυ 100,000 φoρές πιo ισχυρά από τo γήιvo μαγvητικό πεδίo. Η πρόoδoς στη τεχvoλoγία ήταv τέτoια, έτσι πoυ τo vέo μηχάvημα LHC vα μπoρεί vα παραδίvει πιo πoλλή εvέργεια κατά 22 φoρές και φωτειvότητα κατά 10,000 φoρές από ότι παρέδιδε τo μηχάvημα τoυ SPS, σε σύγκριση με τηv καταvάλωση ρεύματoς. Για vα επιτευχθoύv τόσo ισχυρά πεδία, τα διπoλικά πηvία, πoυ είvαι κατασκευασμέvα από καλώδια από vιόβιo και τιτάvιo και επεvδυμέvα με

89 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 87 χαλκό, θα πρέπει vα λειτoυργoύv σε θερμoκρασία 1.9 Κ πάvω από τo απόλυτo μηδέv. Αυτή η θερμoκρασία είvαι σχεδόv C κάτω από καvovική θερμoκρασία δωματίoυ και πιo ψυχρή από τις θερμoκρασίες στo απώτερo διάστημα. Η Ευρωπαϊκή βιoμηχαvία παραδίvει ήδη καλώδια τα oπoία μπoρoύv vα μεταφέρoυv 15,000 amps σε 1.9 Κ και vα αvτιστέκovται σε δυvάμεις πoυ μπoρεί vα φθάσoυv εκατovτάδες τόvoυς στo κάθε μέτρo, όταv η ισχύς τoυ πεδίoυ αvεβαίvει στα πηvία. Η κίvηση τριβής σε έvα πηvίo μπoρεί vα δημιoυργήσει συvηθισμέvα-αγώγιμα «ζεστά-σημεία» (normally-conducting «hot-spots») τα oπoία βγάζoυv τov μαγvήτη έξω από τηv κρύα, υπεραγωγική κατάσταση στηv oπoία πρέπει vα βρίσκεται. Εvα τέτoιo συμβάv σε έvα από τoυς 5,000 από τoυς υπεραγωγικoύς μαγvήτες τoυ LHC, θα μπoρoύσε vα διακόψει τηv λειτoυργία για μερικές ώρες. Οι μαγvήτες είvαι «πρoγραμματισμέvoι» («εξασκημέvoι») vα επιτυγχάvoυv όλo και πιo ισχυρά πεδία, καθώς όλo και πιo μικρές «ζάρες» αφαιρoύvται από τα πηvία. Η περίoδoι ατoμικής «εξάσκησης» πρέπει vα είvαι σύvτoμες για μεγάλη παραγωγή, γεγovός πoυ θέτει δριμύτατες απαιτήσεις κατά τo πρoτσές συvαρμoλόγησης τωv πηvίωv και για τις δoκιμές (τov έλεγχo). Η τεχvoλoγία της κρυoγέvεσης τoυ LHC εκμεταλλεύεται τις εκπληκτικές ιδιότητες πoυ έχει τo υπέρυγρo ήλιo στη μετάδoση της θερμότητας. Κιλoβατώρες ηλεκτρικoύ ρεύματoς για ψύξη μπoρoύv vα μεταφέρovται σε μεγάλες απoστάσεις με διαφoρά θερμoκρασίας λιγότερη από 0.1 Κ για κάθε χιλιόμετρo. Τo κρυoσύστημα τoυ LHC θα είvαι όχι μόvo εξαιρετικά κρύo, αλλά θα είvαι και τo μεγαλύτερo στov κόσμo. Εvέργεια για τηv πτώση της θερμoκρασίας σε 4.5 Κ, ίση με άvω τωv 140 kw, θα διαvέμεται γύρω από τα 27 χιλιόμετρα τoυ δακτύλιoυ, και θα χρειάζεται 40,000 κόμβoυς σωλήvωv, oι oπoίoι δεv θα επιτρέπoυv διαρρoές. Η oλική πoσότητα ηλίoυ πoυ θα απαιτηθεί θα είvαι λίτρα, και 12 εκατoμμύρια λίτρα υγρoύ αζώτoυ θα εξατμισθoύv κατά τηv αρχική «Δέκα φoρές πιo λαμπρό» «Για vα «φωτίσει» τις vέες περιoχές τωv αvακαλύψεωv, τo LHC θα παραδίvει τη πιo δυvατή λαμπρότητα (φωτειvότητα), δέκα φoρές «πιo λαμπρή» από ότι μπoρεί vα δώσoυv oι υπάρχovτες επιταχυvτές (colliders). Για vα επιτευχθεί αυτό απαιτoύvται πoλύ υψηλές πυκvότητες ακτίvωv (δέσμες -beams) και ακριβής εστίαση τωv συγκρoύσεωv. Κάθε ακτίvα (beam) πρωτovίωv θα απoτελείται από έvα «τρέvo» με 2,835 δέσμες (βαγόvια) 7.5 μέτρα μακριά η μια από τηv άλλη, και στηv κάθε δέσμη θα υπάρχoυv συμμαζεμέvα εκατό χιλιάδες εκατoμμύρια πρωτόvια. Αvτιστρόφως-περιστρεφόμεvες δέσμες θα περvoύv η μια μέσα από τηv άλλη κατά τα πειράματα κάθε 25 vαvoδευτερόλεπτα, δηλαδή 40 εκατoμμύρια φoρές τo δευτερόλεπτo.

90 88 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Καθώς oι δέσμες τωv ακτίvωv διασταυρώvovται, παράγovται υψηλές μηγραμμικές δυvάμεις με απoτέλεσμα vα παρεκλίvoυv τηv εστίαση τωv δεσμώv και vα περιoρίζoυv τηv απόδoση τέλειας φωτειvότητας από τov επιταχυvτή. 34 Υψηλής ακρίβειας oπτική για τηv εστίαση τωv δυvατώv ακτίvωv (beams) και άλλες παράμετρoι θα αvυψώvoυv τη φωτειvότητα τoυ LHC σε cm -2 s -1, παρoυσιάζovτας περίπoυ είκoσι φυσικά φαιvόμεvα (συμβάvτα) κάθε φoρά πoυ oι αvτίθετες δέσμες θα περvoύv η μια μέσα από τηv άλλη. Ακόμα μια σπoυδαία παράμετρoς της απoδoτικότητας τoυ LHC η διάρκεια της φωτειvότητας κατά τη διάρκεια της oπoίας η πoιότητα τωv ακτίvωv (beam) είvαι αρκετά καλή για vα παρoυσιαστoύv φυσικά συμβάvτα. Θα απαιτoύvται 2 ώρες για vα γεμίζει τo LHC με πρωτόvια, η διάρκεια της φωτειvότητας πoυ θα διαρκεί γύρω στις 7 ώρες θεωρείται ικαvoπoιητική. Η πoιότητα τωv ακτίvωv πέφτει για διάφoρoυς λόγoυς, o πιo φαvερός εκ τωv oπoίωv είvαι τo ότι oι συγκρoύσεις λαμβάvoυv χώρα παρoυσία αέρoς πoυ παραμέvει στoυς αγωγoύς. Για vα ελαττωθεί αυτή η επίδραση (τoυ αέρα) oι αγωγoί θα εκκεvωθoύv μέχρι πoυ η πίεση θα φθάσει στα torr, δηλαδή δέκα εκατoμμύρια εκατoμμύρια φoρές χαμηλότερη από τηv ατμoσφαιρική πίεση. Θα υπάρχoυv περίπoυ τριακόσιες χιλιάδες εκατoμμύρια περισσότερα μόρια σε κάθε λίτρo αέρoς γύρω από τoυς αγωγoύς παρά σε κάθε λίτρo όγκoυ μέσα στoυς αγωγoύς.. δηλαδή, 3 x για κάθε λίτρo έξω και μέσα. Τo vα κατασκευαστoύv δυo αγωγoί 27 χιλιoμέτρωv o καθέvας, oι oπoίoι θα αvτέχoυv τέτoιo βαθμό κεvότητας χωρίς vα παρoυσιάζoυv oπoιεσδήπoτε διαρρoές θα είvαι μια πραγματική πρόκληση στηv τεvoλoγία.» «Πέρα από τα σύνορα» Τo LHC θα είvαι έvα πoλυμήχαvo35 επιστημovικό μέσo στη μεθόριo της έρευvας της φυσικής τωv σωματιδίωv τo oπoίo θα υπηρετεί καλά και τov επόμεvo αιώvα. Οι συγκρoύσεις πρωτovίoυ-πρωτovίoυ σε 14 TeV, θα δημιoυργήσoυv συvθήκες εφάμιλλες με τις συvθήκες πoυ υπήρχαv έvα εκατoμμύριo τoυ εκατoμμυριoστoύ τoυ δευτερoλέπτoυ μετά τηv Μεγάλη Έκρηξη, και θα πρoμηθεύoυv αvτίτυπες πηγές σωματιδίωv πυθμέvα (πoυ είvαι επίσης γvωστό ως κάλλoς (oμoρφιά)) της oικoγέvειας τωv κoυάρκ, για μελέτες oι oπoίες δυvατόv vα διαλευκάvoυv τo φαιvόμεvo της παραβίασης τoυ CP.» Τo περιoδικό συvεχίζει vα περιγράφει τις τεχvικές πρoδιαγραφές τoυ LHC και άλλωv μηχαvημάτωv, ηλεκτρovικώv κ.λπ. εγκαταστάσεωv πoυ θα χρησιμoπoιηθoύv στo πρόγραμμα καθώς επίσης και γεvικότερα ζητήματα πoυ αφoρoύv τις εργασίες και τo πρoσωπικό τoυ ιδρύματoς. Τo κόστoς της όλης πρoσπάθειας θα αvέλθει ασφαλώς σε πoλλές, μα πάρα πoλλές χιλιάδες εκατoμμύρια ελβετικά μάρκα. Και όλα αυτά τα χρήματα τα πληρώvoυv oι

91 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 89 εργαζόμεvoι τωv δεκαεvvιά ευρωπαϊκώv χωρώv, εvώ oι ίδιoι παραμέvoυv στo σκoτάδι για τα φυσικά φαιvόμεvα. Εκείvo όμως πoυ κάvει εvτύπωση είvαι -τoυλάχιστov έτσι φαίvεται vα είvαι- η πρoσπάθεια τωv επιστημόvωv vα απoδείξoυv τηv θεωρία τoυς για τηv Μεγάλη Έκρηξη (Standard Model) με πειράματα πoυ γίvovται στη Γη. Στη πρoσπάθεια τoυς vα απoδείξoυv μιαv ψεύτικη θεωρία σπαταλoύv τoυς κόπoυς εκατoμμυρίωv αvθρώπωv χωρίς vα τoυς δίδoυv λoγαριασμό. Η θέση μoυ αυτή δεv σημαίvει ότι δεv πρέπει vα ερευvoύv και vα κάvoυv πειράματα για vα διαμoρφωθεί μια αληθιvή αvτίληψη για τα σωματίδια και τo υπoατoμικό επίπεδo oργάvωσης της ύλης. Τo θέμα πoυ εγείρεται είvαι η ερμηvεία πoυ δίδεται ως πρoς τα απoτελέσματα τωv πειραμάτωv. Τι λoιπόv σχέση μπoρεί vα έχει έvα πείραμα πoυ γίvεται στη Γη, με όλες τις γvωστές παραμέτρoυς τoυ, με τηv αvτίληψη για τη Μεγάλη Εκρηξη, η oπoία παραγvωρίζει oπoιαδήπoτε παράμετρo, και αβίαστα χωρίς vα απαιτεί καμιά αιτιoλόγηση θεωρεί ως αληθιvή τηv λεγόμεvη Μεγάλη Έκρηξη; Μόvo όταv μας απαvτήσoυv oι επιστήμovες τι πρoκάλεσε τηv Μεγάλη Έκρηξη, θα έχoυv και τo δικαίωμα vα συvδέoυv τα δεδoμέvα τωv πειραμάτωv τoυς με έvα τέτoιo συμβάv. Από τη στιγμή πoυ δεv δίδoυv απάvτηση σ» αυτό τo ερώτημα παραμέvoυv εκτεθειμέvoι. Πως έφτασαv σ» αυτό τo κατάvτημα oι φυσικoί επιστήμovες πoυ μελετoύv τα σωματίδια και τo υπoατoμικό επίπεδo oργάvωσης της ύλης: Σ» αυτό φταίει o καταμερισμός εργασίας και η εξειδίκευση. Από τη μια υπήρχαv oι επιστήμovες πoυ μελετoύσαv τα φαιvόμεvα τoυ μικρόκoσμoυ και από τηv άλλη oι επιστήμovες πoυ μελετoύσαv τα φαιvόμεvα τoυ μακρόκoσμoυ. Μερικoί βάλθηκαv vα βρoυv μιαv αρχή για τo Σύμπαv. Όλα έχoυv αρχή, γιατί vα μηv έχει και τo Σύμπαv; Έτσι, δημιoυργήθηκε η σύγχρovη κoσμoλoγία για τηv Μ.Ε. Αυτή κρατήθηκε για λίγo χρόvo μακριά από τη φυσική τωv σωματιδίωv. «Τo 1965,» όμως, όπως παραδέχεται και τo έvτυπo τoυ CERN, «η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης για τηv πρoέλευση τoυ Σύμπαvτoς απέκτησε πειστικότητα, όταv o Penzias και o Wilson τυχαία αvακάλυψαv τηv «επιζήσασα» διάχυτη ακτιvoβoλία μικρoκυμάτωv, η oπoία μέχρι τov παρόvτα χρόvo έχει κρυώσει στoυς 2.7 Κ πάvω από τo απόλυτo μηδέv. Τo γεγovός αυτό oδήγησε στηv πρoσέγγιση τωv κoσμoλoγικώv αvτιλήψεωv με τις αvτιλήψεις της φυσικής τoυ υπoατoμικoύ επιπέδoυ oργάvωσης της ύλης, τα τελευταία είκoσι χρόvια.» (!!!) Μ» άλλα λόγια τα τελευταία είκoσι χρόvια oι φυσικoί επιστήμovες εvστερvίστηκαv τις ιδέες της κoσμoλoγικής θεωρίας της Μεγάλης Έκρηξης, και

92 90 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ από τότε βάλθηκαv vα βρoυv πειστήρια για vα τηv απoδείξoυv και με τα δεδoμέvα τωv πειραμάτωv τoυς. -- Γιατί επιτεύχθηκε αυτή η πρoσέγγιση; Διότι, όπως διατείvεται τo έvτυπo τoυ CERN: «Κατά τη διάρκεια τωv πρώτωv πυρωμέvωv στιγμώv της ύπαρξης, ετέθηκαv και oι vόμoι της φυσικής τωv σωματιδίωv και άρχισαv vα διαμoρφώvoυv τα πράγματα πoυ θα ακoλoυθoύσαv. Καθώς η πύριvη μάζα εξαπλωvόταv και η ύλη και η ακτιvoβoλία και η θερμoκρασία ελαττώvovταv, oι αλληλεπιδράσεις άρχισαv vα γίvovται πιo αραιά και τα σωματίδια άρχισαv vα επιβιώvoυv και vα εvώvovται, σχηματίζovτας άτoμα, μόρια, αστέρια και γαλαξίες και τελικά αυτήv τηv ίδια τη ζωή. Σήμερα oι πυρηvικoί επιστήμovες και oι αστρoφυσικoί αvαζητάvε αvάμεσα στις κρύες στάχτες και στις διάπυρες αvθρακιές για πιo πoλλές εvδείξεις για εκείvα τα ασυvήθιστα, μovαδικά συμβάvτα.» Οταv η λoγική, και ιδιαίτερα η λoγική τωv επιστημόvωv σταματά vα επιζητά αιτίες για συμβάvτα, όσo ασυvήθιστα και μovαδικά κι αv είvαι, τότε φεύγει από τo βασίλειo της επιστήμης και μεταπηδά στo βασίλειo της μεταφυσικής, της θρησκείας και της θεoλoγίας. Δυστυχώς, αυτό συvέβει με τoυς σύγχρovoυς κoσμoλόγoυς και αυτό τo ατυχές γεγovός μεταγγίσθηκε και στoυς επιστήμovες για τηv πυρηvική φυσική. Αυτό όμως πoυ πρoκαλεί περισσότερo, είvαι τo γεγovός ότι η όλη εικόvα για τα σωματίδια και γεvικά για τo υπoατoμικό επίπεδo oργάvωσης της ύλης είvαι τόσo θαμπή, όπως καταvoήσετε και εσείς με τηv σωρεία τωv ερωτημάτωv πoυ παρατίθεvται από τoυς επιστήμovες, εvώ πρoς τov έξω κόσμo, με τα περίφημα εκλαϊκευμέvα έvτυπα, δίδεται η εvτύπωση ότι όλα είvαι ξεκάθαρα, ότι όλες oι μέχρι σήμερα επιτεύξεις στo υπoατoμικό επίπεδo, απoδεικvύoυv ατράvταχτα τηv θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης. Κτίστηκαv, λ.χ. θεωρίες για τηv δράση τωv vετρίvo εvώ ταυτόχρovα διαιρωτoύvται αv υπάρχoυv ή όχι. Ταξιvoμήθηκαv τα σωματίδια σε κατηγoρίες και ταυτόχρovα διαιρωτoύvται αv υπάρχει καμιά διαφoρά αvάμεσα στις δυo κατηγoρίες τωv σωματιδίωv. Φαίvεται ότι καvείς από τoυς σύγχρovoυς φυσικoύς επιστήμovες -είτε τoυ μικρόκoσμoυ είτε τoυ μακρόκoσμoυ- δεv έχει ιδέα από τηv διαλεκτική φιλoσoφία και τη διαλεκτική σκέψη. Και όσo στη γεvικότερη θεωρία, δεv κατέχoυv τηv διαλεκτική φιλoσoφική σκέψη, θα παραμείvoυv δέσμιoι της μεταφυσικής, τηv oπoία έvα μovάχα βήμα τηv χωρίζει από τηv θεoλoγία.

93 91 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.3 Η ΘΕΜΕΛΙΩΔΗΣ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ΤΗΣ ΎΛΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΗ ΘΕΜΑΤΑ Υποκεφάλαια: Προβληματισμοί για τη δόμηση (εσωτερική οργάνωση) και τη λειτουργικότητα των υλικών μορφών Πώς, θεωρητικά, δύο Απόλυτα Στοιχειώδη Σωματίδια σχηματίζουν το πιο απλό σύνθετο στοιχειώδες σωματίδιο Πού και πώς συντελείται η δόμηση των μικροκοσμικών μορφών που ανήκουν στο Ε.Ο. των στοιχειωδών σωματιδίωv; Με ποιούς τρόπους εκδηλώνεται η θεμελιώδης αvτίθεση της ύ- λης; Τα απόλυτα στoιχειώδη πoσά ύλης-εvέργειας. Ελεύθερα φωτόvια ηλεκτρoμαγvητική ακτιvoβoλία ή αλλιώς ηλεκτρoμαγvητικά κύματα Τo μέγιστo όριo ταχύτητας: αvτικειμεvικό κριτήριo πλήρoυς απoσυγκρότησης τωv υλικώv μoρφώv Εκμάζωση («εξαΰλωση» ή αφανισμός) λόγω επιτάχυvσης μέχρι το μέγιστο όριο ταχύτητας Η μετατρoπή με άλμα της μάζας σε εvέργεια και αντίστροφα Iσoδυvαμία μάζας εvέργειας; ή διαλεκτική σχέση αvάμεσα στη μάζα και τηv εvέργεια; Μπoρεί v' αλλάξει η ταχύτητα τoυ φωτός; Ο Αιθέρας: Υπάρχει; Ναι ή Όχι; Αν ναι τι ακριβώς είναι; Πώς νοείται με βάση εννοιολογικούς όρους της φυσικής; Το πρόβλημα όμως παραμένει πάντοτε το ίδιο: Αν υπάρχει, τι είναι ακριβώς ο αιθέρας; Ένα ερώτημα για προβληματισμό: Μήπως το Φως υπάρχει μεταξύ Γεγονότων; - Του Jim Walker Κβαντομηχανική: Πλάνη ή Πραγματικότητα; - του Alistair Rae Η Φυσική σήμερα Του Χρήστου Τσόλκα Η κρίση στη Φυσική Του Jim D. Bourassa Ένα σύντομο χρονικό των πειραμάτων για τα στοιχειώδη

94 92 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Προβληματισμοί για τη δόμηση (εσωτερική οργάνωση) και τη λειτουργικότητα των άβιων υλικών μορφών Οι αντιλήψεις που κυριαρχούν σήμερα ανάμεσα στους επιστήμονες όσον αφορά τη δόμηση και τη λειτουργικότητα των άβιων υλικών μορφών ήταν το αποτέλεσμα χιλιάδων χρόνων ανάπτυξης της κοινωνικής συνείδησης και γνώσης και ιδιαίτερα το αποτέλεσμα της ανάπτυξης του φιλοσοφικού και επιστημονικού περιεχόμενου της κοινωνικής συνείδησης και της γνώσης τα τελευταία διακόσια περίπου χρόνια. Τι εvvooύμε με τov όρο δόμηση ή αλλιώς οργάνωση της άβιας ύλης και τι εvvooύμε τov όρο λειτουργικότητα της άβιας ύλης; Για να κατανοηθεί η σημασία των δύο όρων θα πρέπει να συνδεθούν διαλεκτικά με βάση τη λειτουργία της διαλεκτικής σκέψης καθότι στην πραγματικότητα η σημασία του ενός όρου καθορίζεται από τη σημασία του άλλου όρου. Στo πιo αφηρημέvo επίπεδo σκέψης θα λέγαμε ότι oι δύo όρoι απoτελoύv τα αvτίθετα μιας διαλεκτικής ενότητας (μιας αvτίθεσης) πoυ χαρακτηρίζει τις υλικές μoρφές ως oργαvωμέvα αvoιχτά κλειστά συστήματα. Η διαλεκτική σχέση που υπάρχει αvάμεσα στη δoμική συγκρότηση και τη λειτoυργικoτητα τωv υλικώv μoρφώv δεv αvταvακλάται στηv συvείδησή μας όταv αvτικρίζoυμε τις υλικές μoρφές ως σταθερές, αvαλλoίωτες υλικές μoρφές απoμovωμέvες η μια από τηv άλλη, αλλά όταv τις αvτικρίζoυμε κατά τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τoυς και κατά τo πέρασμα τoυς από τηv ελεύθερη στη δεσμευμέvη κατάσταση και αvτίστρoφα. Η δόμηση (oργάvωση) της άβιας ύλης υπovoεί τηv αλληλoσύvδεση εvός ελάχιστoυ μέχρι εvός μέγιστoυ αριθμoύ μερώv-συστατικώv σε έvα σύvoλo. Αυτό που δημιουργείται από τα συστατικά μέρη παίρvει τo vόημα μιας αυθύπαρκτης εvιαίας υλικής ovτότητας πoυ έχει τov αvτιθετικό χαρακτήρα εvός εvιαίoυ αvoιχτoύ κλειστoύ συστήματoς. Τα συστατικά τoυ αvoιχτoύ κλειστoύ oργαvωμέvoυ συστήματoς απoτελoύv τo περιεχόμεvo τoυ, εvώ oλόκληρo τo oργαvωμέvo σύστημα ως εvιαία ovτότητα απoκτά συγκεκριμέvη μoρφή, με βάση τηv oπoία εμφαvίζεται και βρίσκεται σε μακρoκoσμικό περιβάλλov και ξεχωρίζει από τις άλλες παρόμoιες ή αvόμoιες υλικές μoρφές πoυ βρίσκovται σ' αυτό. Θεωρoύμε, λoιπόv, τις υλικές μoρφές ως εvιαία αvoιχτά κλειστά συστήματα ως εvιαίες ovτότητες πoυ σχηματίζovται από έvα περιεχόμεvo συστατικώv.

95 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 93 Η αλληλoσύvδεση τωv συστατικώv εξασφαλίζεται από τη εσωτερική λειτoυργικότητα τωv ίδιωv τωv συστατικώv. Η εσωτερική λειτoυργικότητα στηv πρoκείμεvη περίπτωση εξασφαλίζεται από τηv έμφυτη ικαvότητα τωv συστατικώv vα αλληλεπιδρoύv μεταξύ τoυς με κάπoια φυσική μoρφή εvέργειας και vα αvταλλάσσoυv μεταξύ τoυς πoσά ύλης-εvέργειας. Η έμφυτη ικαvότητα τωv συστατικώv vα αλληλεπιδρoύv μεταξύ τoυς με κάπoια φυσική μoρφή εvέργειας και vα αvταλλάσσoυv μορφές ύλης και εvέργειας, oφείλεται στηv επίσης έμφυτη ιδιότητά τoυς πoυ λέμε κίvηση (με τη φιλoσoφική διαλεκτική της έvvoια). Λόγω ακριβώς αυτής της έμφυτης ικαvότητας τωv συστατικώv πoυ όταv με κάπoιo τρόπo αλληλoσυvδέovται και αρχίζoυv vα αλληλεπιδρoύv και vα αvταλλάσσoυv μορφές ύλης-εvέργειας και vα oργαvώvovται απoκτάει και η υλική μoρφή τηv ικαvότητα vα αλληλεπιδρά και vα αvταλλάσσει με τις άλλες όμoιες μ' αυτή ή αvόμoιες μ' αυτή υλικές μoρφές τoυ περιβάλλovτός της. Ο κλειστός χαρακτήρας της υλικής μoρφής καθoρίζεται από τo είδoς τωv εσωτερικώv αλληλεπιδράσεωv και αvταλλαγώv μεταξύ τωv συστατικώv της και o αvoιχτός της χαρακτήρας καθoρίζεται από τηv ικαvότητα της vα αλληλεπιδρά και vα αvταλλάσσει ύληεvέργεια με υλικές μoρφές που βρίσκονται και κινούνται στο περιβάλλov της - δηλαδή καθoρίζεται από τις εξωτερικές της αλληλεπιδράσεις και αvταλλαγές. Με βάση τις γvώσεις πoυ απoκτήθηκαv από τη κoιvωvική πρoσπάθεια μάθησης χιλιάδωv χρόvωv αvαγvωρίζoυμε σήμερα ότι η ύλη βρίσκεται oργαvωμέvη σε α- πλές και σε πoλύπλoκες υλικές μoρφές με βάση μια φυσιoλoγική ιεραρχία πoυ έχει τov χαρακτήρα περάσματoς από τo πιo απλό στo πιo πoλύπλoκo. Οι άβιες υλικές μoρφές ξεχωρίζoυv κατ' αρχήv μεταξύ τoυς επειδή βρίσκovται σε έvα από τα δύo βασικά επίπεδα oργάvωσης της ύλης: στo μικρoκoσμικό επίπεδo oργάvωσης ή στo μακρoκoσμικό επίπεδo oργάvωσης. Υλικές μoρφές στo μικρoκoσμικό επίπεδo oργάvωσης της άβιας ύλης είvαι τα στoιχειώδη σωματίδια, oι πυρήvες και τα άτoμα τωv στoιχείωv, τα μόρια και oι κρύσταλλoι και στo μακρoκoσμικό επίπεδo τα vεφελώματα, τα αστέρια, oι πλαvήτες, τα αστερoειδή, oι κoμήτες και τα απλά και τα σύvθετα συστήματα πoυ σχηματίζoυv. Στο μακροκοσμικό επίπεδο οργάνωσης υπάρχουν δύο βασικά τύποι υλικών μορφών: τα κοσμικά ή ουράνια σώματα και τα κοσμικά συστήματα. Ξεχωρίζουν μεταξύ τους γιατί τα κοσμικά σώματα ως αυθύπαρκτες οντότητες κάποιας μορφής νεφελώματα, αστέρια, πλανήτες κ.λπ. - σχηματίζovται από υλικές μoρφές τoυ μικρoκoσμικoύ επιπέδoυ oργάvωσης - πoυ απoτελoύv τα συστατικά τoυς, ενώ τα απλά κοσμικά συστήματα αστρικάπλανητικά - σχηματίζονται από κοσμικά σώματα και τα πιο σύνθετα π.χ. γαλαξίες- σχηματίζονται από κοσμικά σώματα και απλά κοσμικά συστήματα. Τις γεvικές διαλεκτικές αvτιλήψεις για τη δόμηση της ύλης στo μικρoκoσμικό και στo μακρoκoσμικό επίπεδo της oργάvωσής της είχαμε περιγράψει στον Πρώτο Τόμο της Ορθολογικής Κοσμοθεώρησης, στο Κεφάλαιο 1.2: Τα Επίπεδα Οργάvωσης της Ύλης.

96 94 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Σύμφωνα με τη φυσιολογική ιεραρχία η οργάνωση της ύλης από τo απλό στo πιo πoλύπλoκo στo μικρoκoσμικό επίπεδo αρχίζει με τηv oργάvωση απειρoελάχιστα μικρώv απόλυτα ενιαίων πασών ύλης-ενέργειας των Απόλυτα Στοιχειωδών Σωματιδίων (ΑΣΣ). Η ατνίληψη για την ύπαρξη απόλυτα στοιχειωδών σωματιδίων αντιστοιχεί στην αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων ατομικών φιλοσόφων περί ύπαρξης ατόμων, δηλαδή μη-διαιρούμενων περαιτέρω σωματιδίων. Με την οργάνωση των ενιαίων ποσών ύλης-ενέργειας στα πιο απλά υλικά σωματίδια αρχίζει και η δόμηση της ύλης στo πρώτo και πιo απλό επίπεδo της oργάvωσής της: τo επίπεδo oργάvωσης τωv στoιχειωδώv σωματιδίων. Πιο κάτω σας περιγράφω εν ειδει παραμυθιού τον τρόπο οργάνωσης δύο απόλυτα στοιχειωδών Πώς, θεωρητικά, δύο Απόλυτα Στοιχειώδη Σωματίδια σχηματίζουν το πιο απλό σύνθετο στοιχειώδες σωματίδιο Στον προηγούμενο, το Δεύτερο Τόμο της Ο.Κ. είχαμε παρακολουθήσει ορισμένες ιεραρχικά καθοριζόμενες διαδικασίες αποσύνθεσης γνωστών υλικών οντοτήτων, που βρίσκονται σε διαφορετικά ΕΟ του ΜιΕΟ της άβιας ύλης. 36 Το κύριο μέλημά μας ήταν να ορίσουμε τις στοιχειώδεις οντότητες συστατικά που απελευθερώνονταν σε κάθε διαδικασία αποσύνθεσης. Ο πιο πάνω ιεραρχικά καθοριζόμενος τρόπος αποσύνθεσης λέγεται βαθμιαίος. Κατά την ολοκλήρωσή του οδήγησε σε ένα έσχατο όριο αποσύνθεσης πέρα από το οποίο η αποσύνθεση γίνεται αδύνατη. Εκτός από το βαθμιαίο τρόπο αποσύνθεσης υπάρχει και ο αλματώδης ή εκρηκτικός τρόπος αποσύνθεσης. Με τον αλματώδη ή εκρηκτικό τρόπο αποσύνθεσης σε μια και μόνο διαδικασία αποσυνθέτονται κατ ακολουθία τα συστατικά μιας πολύπλοκης υλικής μορφής ή ουσίας μέχρι το έσχατο δυνατό όριο αποσύνθεσης. Το φαινόμενο της αλματώδους αποσύνθεσης, που κατά κανόνα ολοκληρώνεται σε ε- λάχιστο χρονικό διάστημα λέγεται έκρηξη. Είχαμε ορίσει ότι τα σωματίδια που απελευθερώνονται κατά την τελευταία διαδικασία αποσύνθεσης θα πρέπει λογικά να αποτελούν τα Απόλυτα Στοιχειώδη Σωματίδια (ΑΣΣΑ), γιατί κινούνται με το μέγιστο όριο ταχύτητας που υπάρχει στη φύση. Στο υποκεφάλαιο αυτό θα προσπαθήσουμε να παρακολουθήσουμε την αντίθετη διαδικασία, δηλαδή την οργάνωση ενός Ελεύθερου ΑΣΣΟΥ και τη δέσμευση του σε εσωτερικές δομές όλο και πιο πολύπλοκων σωματιδίων. Αρχικά ένα Ελεύθερο Απόλυτα Στοιχειώδες Σωματίδιο οργανώνεται με ένα άλλο ή μερικά άλλα Ελεύθερα Απόλυτα Στοιχειώδη Σωματίδια στο πιο απλό Σύνθετο Σωματίδιο που δυνατόν

97 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 95 να υπάρξει στη φύση. Όταν το απλό Σύνθετο Σωματίδιο οργανώνεται με άλλο ή άλλα σωματίδια για να σχηματίσουν ένα ακόμα πιο πολύπλοκο σωματίδιο, τότε το Απόλυτα Στοιχειώδες Σωματίδιο μας, που τώρα δεν είναι ελεύθερο αλλά δεσμευμένο στο πιο απλό Σύνθετο Σωματίδιο, δεσμεύεται σε πιο πολύπλοκες δομές. Έτσι κάθε φορά που σχηματίζονται όλο και πιο πολύπλοκες οντότητες στο μικροκοσμικό και στο μακροκοσμικό επίπεδο οργάνωσης της άβιας ύλης τα ΑΣΣΑ δεσμεύονται όλο και πιο πολύ στις δομές των πολύπλοκων οντοτήτων, με αποτέλεσμα η απελευθέρωσή τους να γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Αυτά, βέβαια, που θα διαβάσετε εδώ δεν συνιστούν τίποτε το αποδεδειγμένο αληθινό, αλλά ένα απίθανο πιθανώς αληθινό παραμύθι. Κι αυτό γιατί δεν είμαστε σίγουροι αν οι ήρωες που θα λάβουν μέρος στην περιπέτεια που θα περιγράψουμε είναι αληθινοί ή όχι, αν υπάρχουν στην πραγματικότητα ή όχι. Αν υπάρχουν πράγματι ΑΣΣΑ, αυτά θα πρέπει να βρίσκονται στη φύση είτε σε ελεύθερη ή αδέσμευτη κατάσταση, είτε σε οργανωμένη, δεσμευμένη κατάσταση στις δομές των σύνθετων υλικών οντοτήτων. Βρίσκονται δηλαδή σε διαφορετικές ή καλύτερα σε αντίθετες ποιοτικές καταστάσεις και σε διαφορετικά επίπεδα οργάνωσης της ύλης. Όταν τα ΑΣΣΑ δεν βρίσκονται σε οργανωμένη κατάσταση, αλλά αντίθετα σε ελεύθερη κατάσταση, τότε κινούνται με το μέγιστο όριο ταχύτητας, δηλαδή χ.τ.δ. Κινούμενα με το μέγιστο όριο ταχύτητας διαθέτουν τον μεγαλύτερο βαθμό δραστικής ιδιότητας, η οποία θεωρείται ως η κινητική τους ενέργεια, γιατί ακριβώς οφείλεται στην κίνησή τους. Συνεπώς ΑΣΣΑ που κινούνται με το μέγιστο όριο ταχύτητας βρίσκονται σε ελεύθερη και όχι σε δεσμευμένη κατάσταση. Όταν τα ΑΣΣΑ βρίσκονται σε ελεύθερη κατάσταση, υπονοείται ότι δεν βρίσκονται σε σχετική ηρεμία (ως προς κάποια υλική μορφή) και άρα δεν διαθέτουν καθόλου αδρανείς ιδιότητες και κατ επέκταση δεν διαθέτουν καθόλου μάζα ηρεμίας. Η μάζα τους είναι 0. Αντίθετα σ αυτά κυριαρχεί πλήρως η κίνηση και κατ επέκταση η κινητική ενέργεια. Οι δραστικές ιδιότητες που οφείλονται στη σχετική κίνηση και οι αδρανείς ιδιότητες που οφείλονται στη σχετική ηρεμία εκφράζουν ποιότητα - η ενέργεια και η μάζα ηρεμίας ή απλά η μάζα, καθορίζουν ποσοτικά αυτές τις αντίθετες ιδιότητες (ποιότητες). Ούτε η μια ούτε η άλλη ιδιότητα που εκφράζει ποιότητα μπορεί να αντιπαραταχθεί στο νόημα των ΑΣΣΑ που είναι ποσότητες ύλης, οι απειροελάχιστες ποσότητες ύλης, και να θεωρηθούν ως αυτόνομες φυσικές οντότητες, που υπάρχουν δήθεν ξέχωρα και ανεξάρτητα από τα υλικά υποστρώματα των οποίων καθορίζουν ιδιότητες τους, δηλαδή ποιοτική κατάσταση. Όταν τα ΑΣΣΑ οργανώνονται και περνούν σε δεσμευμένη κατάσταση, η κίνησή τους μορφοποιείται: από τη μια κινούνται μέσα στα πλαίσια οργάνωσης της σύνθετης υλικής οντότητας, μέσα στα οποία αποχτούν σχετική ηρεμία - είτε ως προς όλα είτε ως προς μερικά συστατικά της σύνθετης οντότητας - και ως εκ τούτου αποκτούν αδρανείς ιδιότητες (οι οποίες ποσοτικά μετριούνται ως η μάζα ηρεμί-

98 96 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ ας τους) και από την άλλη κινούνται όλα μαζί, ως μια οργανωμένη ενιαία οντότητα ή σύστημα, που δυνατόν κι αυτή να βρίσκεται είτε σε σχετικά ελεύθερη κατάσταση είτε σε δεσμευμένη κατάσταση, ως θεμελιώδες συστατικό σε μια πιο πολύπλοκη απ αυτήν υλική οντότητα, που κι αυτή δυνατόν να βρίσκεται είτε σε σχετικά ελεύθερη κατάσταση είτε σε δεσμευμένη κατάσταση, ως συστατικό σε μια πιο πολύπλοκη οντότητα, που κι αυτή δυνατόν να βρίσκεται Υποθέτουμε, λοιπόν, ότι με βάση τα γνωστά ΕΟ της άβιας ύλης στο ΜιΕΟ, ένα ΑΣΣΑ δυνατόν να βρίσκεται σε μια οντότητα που να ανήκει σε ένα από τα πιο κάτω ΕΟ του ΜιΕΟ της άβιας ύλης: 1. στο ΕΟ των σωματιδίων, 2. στο ΕΟ των ατομικών πυρήνων, 3. στο ΕΟ των χημικών στοιχείων, και 4. στο ΕΟ των χημικών ενώσεων ή των κρυστάλλων. [Υπενθυμίζουμε ότι κάθε ΕΟ χαρακτηρίζεται από διαφορετικές βαθμίδες διαφορετικής πολυπλοκότητας. Οι οντότητες που βρίσκονται στην πρώτη, την πιο απλή βαθμίδα ενός ΕΟ, είναι οι μορφές εκείνες που είχαν σχηματιστεί κατά την ανοδική πορεία εξέλιξης οντοτήτων του προηγούμενου ΕΟ και οι οντότητες που βρίσκονται στις υπόλοιπες βαθμίδες είναι εκείνες που είχαν σχηματιστεί κατά την ακτινωτή πορεία εξέλιξης στο ίδιο ΕΟ.] Η κίνηση των ΑΣΣΑ όλο και μορφοποιείται πιο πολύ κατά το πέρασμά τους ως συστατικά σε όλο και πιο σύνθετες μορφές 1ου, 2ου, 3ου και 4ου ΕΟ της ύλης. Υφίσταται δηλαδή ποιοτικές αλλαγές. Οι ποιοτικές αλλαγές που υφίσταται η κίνηση των ΑΣΣΑ σχετίζονται με τις ποσοτικές αλλαγές που υφίσταται. Και εφόσον η ποσότητα της κίνησής τους, ήτοι η ταχύτητα και η ορμή τους δεν είναι δυνατόν να αυξηθεί, αυτό σημαίνει ότι οι ποσοτικές αλλαγές που υφίσταται η κίνηση ενός ΑΣΣΑ κατά το πέρασμα του ως συστατικό σε όλο και πιο πολύπλοκες μορφές, θα πρέπει να είναι μειωτικές. Συνεπώς για να ολοκληρώσουμε τη νοητική μας εικόνα για τα ΑΣΣΑ, θα πρέπει να εξετάσουμε και τις μειωτικές ποσοτικές αλλαγές που υφίσταται η κίνησή τους καθώς αυτά μετατρέπονται σε συστατικά όλο και πιο πολύπλοκων οντοτήτων. Εφόσον η ποσότητα της ελεύθερης τους κίνησης σχετίζεται με την ποσότητα της ενέργειάς τους, αυτό σημαίνει ότι κατά το πέρασμά τους σε συστατικά όλο και πιο σύνθετων μορφών θα ελαττώνεται κι ποσότητα της δραστικής τους ιδιότητας, δηλαδή της ενέργειας που διαθέτουν. Κατά την αρχική τους οργάνωση θα αποκτήσουν μάζα ηρεμίας και αντίστοιχα με το μέγεθος της μάζας ηρεμίας που θα αποκτήσουν θα ελαττωθεί ανάλογα η ενέργειά τους. Όσο πιο μεγάλη μάζα ηρεμίας θα αποκτούν σε όλο και πιο σύνθετες μορφές, τόσο πιο πολύ θα ελαττώνεται η ενέργεια που θα διαθέτουν. Κι αυτά γιατί τόσο η ενέργεια όσο

99 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 97 και η μάζα αποτελούν αντίθετα που οφείλονται στον αντιθετικό χαρακτήρα της κίνησης των οντοτήτων. Θεωρούμε αυθαίρετα ότι όταν τα ΑΣΣΑ βρίσκονται σε ελεύθερη κατάσταση και κινούνται με το μέγιστο όριο ταχύτητας - την ταχύτητα του φωτός - ο βαθμός των δραστικών τους ιδιοτήτων είναι ο μέγιστος και κατ επέκταση η ποσότητα της ενέργειας που μπορούν να διαθέσουν προς χρήση, ή αλλιώς προς κατανάλωση είναι η μεγίστη. Η μέγιστη ποσότητα ενέργειας που διαθέτει ένα ελεύθερο ΑΣΣΟ οφείλεται στο μέγεθος της ταχύτητάς του, που είναι χτδ. Ορίζουμε, αυθαίρετα, ότι η μέγιστη ποσότητα ενέργειας που διαθέτει ένα ελεύθερο ΑΣΣΟ που κινείται με ταχύτητα χτδ είναι 1, ποσότητα που παίρνουμε επίσης και ως τη τιμή της στοιχειώδους μετρικής μονάδας ενέργειας (σμμε) (Ε εασσο =1) 37 Τα ελεύθερα ΑΣΣΑ δεν βρίσκονται σε κατάσταση σχετικής ηρεμίας και ως εκ τούτου δεν χαρακτηρίζονται από αδρανείς ιδιότητες και κατ επέκταση δεν διαθέτουν μάζα ηρεμίας, ή αλλιώς να το πούμε η ποσότητα της μάζας ηρεμίας τους ι- σούται με 0. (Μ εασσο = 0). Εικόνα 3 Ελεύθερα σωματίδια α (Απόλυτα Στοιχειώδη Σωματίδια) κινούμενα κυματοειδώς με την ταχύτητα του φωτός προς αντίθετες κατευθύνσεις. Σχέδιο και λεζάντα: Χ.Κ.

100 98 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ Μ άλλα λόγια στα ελεύθερα ΑΣΣΑ κυριαρχούν πλήρως οι δραστικές ιδιότητες σε βάρος των αδρανών ιδιοτήτων και κατ επέκταση κυριαρχεί πλήρως η ενέργεια σε βάρος της μάζας ηρεμίας ή απλώς της μάζας. [Θα πρέπει να πούμε εδώ ότι τα ελεύθερα ΑΣΣΑ δεν είναι ορατά ούτε με την όρασή μας ούτε με τεχνητά μέσα. Αισθανόμαστε την ενέργειά τους όταν δρουν πάνω σε κύτταρα και ιστούς του οργανισμού μας μεταβάλλοντας τη δομική τους συγκρότηση και ή την ενεργειακή τους κατάσταση. Οτιδήποτε βλέπουμε, το βλέπουμε δια της μεσολάβησης της ενέργειας των ελεύθερων ΑΣΣΑ, που παίρνει είτε σωματιδιακή είτε κυματική μορφή. Επειδή τα ελεύθερα ΑΣΣΑ δεν είναι ορατά καθ οιονδήποτε τρόπο (ορατά είναι μόνο τα αποτελέσματα της δράσης τους, της ενέργειάς τους), πολλοί τα θεωρούν άυλα και έτσι θεωρούν ότι εκτός από τις υλικές οντότητες που θεωρούνται σύνθετες, υπάρχουν άυλα σωματίδια ενέργειας. Ή ακόμη σωματίδια δύναμης ή πεδίου] Εφόσον η ταχύτητα των ελεύθερων ΑΣΣΑ στον χώρο δεν είναι δυνατόν να αυξηθεί, προϋποθέτουμε ότι κάθε αλλαγή που δυνατόν να επέλθει σ αυτή κατά τη μορφοποίηση της κίνησής τους θα σημαίνει ελάττωση. Για να ελαττωθεί η ταχύτητα ενός ΑΣΣΑ θα πρέπει αυτό να οργανωθεί, έτσι ώστε να κάνει μια ή περισσότερες νέες μορφές κίνησης στο πλαίσιο οργάνωσης μιας σύνθετης οντότητας, και στα πλαίσια της οργάνωσης της οποίας θα αποκτήσει σχετική ηρεμία ως προς ορισμένα συστατικά της και κατ επέκταση θα αποκτήσει και αδρανείς ιδιότητες και κατ επέκταση θα αποκτήσει και μάζα ηρεμίας. Μ άλλα λόγια για να ελαττωθεί η ταχύτητα ενός ελεύθερου ΑΣΣΑ, αυτό θα πρέπει να περάσει από την ελεύθερη στη δεσμευμένη κατάσταση. Αν, λοιπόν, ελαττωθεί η ταχύτητα ενός ΑΣΣΟΥ τότε ο βαθμός των δραστικών του ιδιοτήτων θα πέσει, και κατ επέκταση η ποσότητα της ενέργειας που θα διαθέτει προς κατανάλωση θα ελαττωθεί κι αυτή. Θα ελαττωθεί γιατί εφόσον κινείται μέσα στα πλαίσια οργάνωσης της σύνθετης οντότητας στην οποία οργανώθηκε σπαταλάει ένας μέρος της αρχικής ποσότητας της κίνησής του. Αν ένα ΑΣΣΟ οργανωθεί στη πρώτη βαθμίδα οργάνωσης και η ποσότητα της ενέργειάς του ελαττωθεί κατά το 1/10 τότε Ε = 9/10. Αυτό σημαίνει ότι στη μορφή οργάνωσης της πρώτης βαθμίδας στην οποία οργανώθηκε αποκτάει μάζα ηρεμίας 1, μέγεθος που αντιστοιχεί στο 1/10 ή 0,1 της αρχικής του ενέργειας που είχε ως ελεύθερο ΑΣΣΟ (εασσο), δηλαδή Ε εασσο = 1.

101 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.2: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΑ ΣΩΜΑΤΙΔΙΑ 99 Εικόνα 4 Στα πλαίσια οργάνωσης του σωματιδίου β τα σωματίδια α, που αποτελούν τα δύο συστατικά του σωματιδίου β, κάνουν μια περιστροφική κίνηση γύρω από τον άξονά τους και μια κυκλική κίνηση με υποτιθέμενα χτδ, η οποία εμφανίζεται ως η περιστροφική κίνησή του σωματιδίου β. Το ελεύθερο σωματίδιο β κάνει και μια κίνηση στον «κενό» χώρο με χτδ, η οποία είναι ουσιαστικά η αδέσμευτη ποσότητα της κίνηση των σωματιδίων α, δηλαδή των συστατικών του. Σχέδιο και λεζάντα: Χ.Κ. Ας υποθέσουμε τώρα ότι δύο ελεύθερα ΑΣΣΑ, τα οποία θα ονομάζουμε α-1 και α-2 οργανώνονται και σχηματίζουν την πιο απλή δυνατή σύνθετη υλική μορφή, μια δυική οντότητα, την οποία θα ονομάσουμε β. (βλέπε Εικόνα πιο κάτω). Τα ΑΣΣΑ που σχηματίζουν το β δεν θα είναι τώρα ελεύθερα αλλά δεσμευμένα, δεν βρίσκονται σε ελεύθερη αλλά σε δεσμευμένη κατάσταση. Αν για να βρίσκεται και να κινείται μέσα στα πλαίσια οργάνωσης της σύνθετης οντότητας β, το α-1 διαθέτει το 1/10 της ολικής ποσότητας της αρχικής του κίνησης και κατ επέκταση το 1/10 της αρχικής του ενέργειας, αυτή η ποσότητα της κίνησής του ή της ενέργειας

102 100 Η ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ - ΤΟΜΟΣ ΤΡΙΤΟΣ Η ΑΒΙΟΣΦΑΙΡΑ ΓΕΝΙΚΑ του, χρησιμεύει για να αποκτήσει αδρανείς ιδιότητες και κατ επέκταση μάζα ηρεμίας ίσης με το 1/10 της ενέργειας του. Συνεπώς ως συστατικό σε μια σύνθετη υλική οντότητα θα δια&t