Παράγοντες που διευκολύνουν την εκδήλωση κοινωνικής διαµαρτυρίας. Θεωρία Κοινωνικής Ταυτότητας

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Παράγοντες που διευκολύνουν την εκδήλωση κοινωνικής διαµαρτυρίας. Θεωρία Κοινωνικής Ταυτότητας"

Transcript

1 5 µε δυσαρέσκεια, αρνητικές στάσεις απέναντι στην άλλη οµάδα και διάθεση για συλλογική διαµαρτυρία. Παράγοντες που διευκολύνουν την εκδήλωση κοινωνικής διαµαρτυρίας Ταύτιση: ρυθµιστικός παράγοντας µεταξύ σχετικής αποστέρησης και κοινωνικής διαµαρτυρίας Πιθανότητα επίτευξης κοινωνικής αλλαγής Αντίληψη της αδικίας (κατανεµητική διαδικαστική): διαδικαστική ίσως ισχυρό κίνητρο για διαµαρτυρία Με ποιους συγκρινόµαστε: η αυξηµένη οµοιότητα µε την ευνοηµένη εξωοµάδα αυξάνει την πρόσληψη της αδικίας Θεωρία Κοινωνικής Ταυτότητας Το υπόδειγµα των ελαχίστων οµάδων (βλ. Hogg, M.A., & Vaughan, G.M. (ελληνική έκδοση, 2010), Κοινωνική Ψυχολογία, Αθήνα: Εκδόσεις Gutenberg (σελ ). Κλασική έρευνα Το υπόδειγµα των ελαχίστων οµάδων Στρατηγικές κατανοµής και δείγµατα µητρών κατανοµής (οι συµµετέχοντες κύκλωσαν ζευγάρια αριθµών για να υποδείξουν πώς επιθυµούσαν να κατανείµουν τους πόντους) Α. ύο δείγµατα µητρών κατανοµής. Μέσα σε κάθε µήτρα, οι συµµετέχοντες κυκλώνουν τη στήλη των αριθµών που αντιπροσωπεύει πώς θα ήθελαν να κατανείµουν τους πόντους (που αντιπροσωπεύουν αληθινά χρήµατα) στη µήτρα µεταξύ των µελών της ενδο-οµάδας και της εξω-οµάδας. 1 Μέλος ενδο-οµάδας: Μέλος εξω-οµάδας: Μέλος ενδο-οµάδας: Μέλος εξω-οµάδας:

2 6 Β. Στρατηγικές κατανοµής. Από την ανάλυση των αποκρίσεων σε έναν µεγάλο αριθµό µητρών είναι δυνατόν να καθοριστεί ο βαθµός στον οποίο η κατανοµή των πόντων από τους συµµετέχοντες επηρεάζεται από καθεµία από τις ακόλουθες στρατηγικές. Αµεροληψία Ίση κατανοµή πόντων µεταξύ οµάδων Μέγιστο κοινό κέρδος Μεγιστοποίηση συνολικού αριθµού πόντων που παίρνουν και οι δύο λήπτες µαζί, ανεξάρτητα από το ποια οµάδα λαµβάνει περισσότερα Μέγιστο ενδο-οµαδικό Μεγιστοποίηση αριθµού πόντων για την ενδο-οµάδα κέρδος Μέγιστη διαφορά Μεγιστοποίηση της διαφοράς στον αριθµό των πόντων που απονέµονται προς όφελος της ενδο-οµάδας Εύνοια Σύνθετη εφαρµογή των δύο παραπάνω στρατηγικών Πηγή: Tajfel (1970) βασισµένο στους Hogg και Abrams (1988) Θεωρία κοινωνικής ταυτότητας Ο καίριος ρόλος της κοινωνικής κατηγοριοποίησης στη διοµαδική συµπεριφορά, όπως αναδεικνύεται στις έρευνες των ελαχίστων οµάδων, οδήγησε στην ανάπτυξη της έννοιας της κοινωνικής ταυτότητας από τους Tajfel και Turner (Tajfel, 1974 Tajfel & Turner, 1979). Αυτή η απλή ιδέα έχει αναπτυχθεί και εξελιχθεί µέσα στα χρόνια για να γίνει ίσως η πιο επιφανής σύγχρονη κοινωνικοψυχολογική ανάλυση των οµαδικών διαδικασιών, των διοµαδικών σχέσεων και του συλλογικού εαυτού η θεωρία κοινωνικής ταυτότητας. Η κοινωνική ταυτότητα και η υπαγωγή στην οµάδα Βασισµένη στην υπόθεση ότι η κοινωνία είναι δοµηµένη σε διακριτές κοινωνικές οµάδες που βρίσκονται σε σχέσεις ισχύος και status µεταξύ τους (π.χ. Μαύροι και Λευκοί στις Ηνωµένες Πολιτείες, Καθολικοί και Προτεστάντες στη Βόρεια Ιρλανδία, Σουνίτες και Σιίτες στο Ιράκ), µια κύρια προϋπόθεση για την προσέγγιση της κοινωνικής ταυτότητας είναι ότι οι κοινωνικές κατηγορίες (µεγάλες οµάδες όπως ένα έθνος ή µια εκκλησία, αλλά και ενδιάµεσες οµάδες όπως ένας οργανισµός, ή µικρές οµάδες όπως µια λέσχη) παρέχουν στα µέλη τους µια κοινωνική ταυτότητα έναν ορισµό και µια

3 7 αξιολόγηση του τι είναι κάποιος και µια περιγραφή και αξιολόγηση του τι αυτό συνεπάγεται. Οι κοινωνικές ταυτότητες δεν περιγράφουν µόνο χαρακτηριστικά αλλά είναι πολύ σηµαντικό ότι επίσης υπαγορεύουν τι πρέπει κάποιος να σκέπτεται και πώς να συµπεριφέρεται ως µέλος. Για παράδειγµα, το να είσαι µέλος της οµάδας «τσιγγάνοι» σηµαίνει ότι όχι µόνο ορίζεις και αξιολογείς τον εαυτό σου και ορίζεσαι και αξιολογείσαι από τους άλλους ως τσιγγάνος, αλλά επίσης σκέφτεσαι και συµπεριφέρεσαι µε χαρακτηριστικούς τσιγγάνικους τρόπους. Ορισµός Η κοινωνική ταυτότητα αποτελείται από εκείνες τις όψεις της αυτοεικόνας ενός ατόµου που προέρχονται από τις κοινωνικές κατηγορίες στις οποίες το άτοµο θεωρεί ότι ανήκει (Tajfel & Turner, 1979, σελ. 40). Η κοινωνική ταυτότητα είναι εκείνο το µέρος της αυτο-αντίληψης που πηγάζει από την υπαγωγή στην οµάδα. Συνδέεται µε οµαδικές και διοµαδικές συµπεριφορές, που έχουν κάποια γενικά χαρακτηριστικά: εθνοκεντρισµός, ενδο-οµαδική εύνοια, διοµαδική διαφοροποίηση, συµµόρφωση σε ενδο-οµαδικές νόρµες, ενδο-οµαδική αλληλεγγύη και συνοχή, και αντίληψη του εαυτού, µελών της εξω-οµάδας και µελών της ενδοοµάδας σε όρους των σχετικών οµαδικών στερεοτύπων. Κοινωνική ταυτότητα και Προσωπική ταυτότητα (Από Χαντζή, Α., υπό δηµοσίευση): Η αυτοαντίληψη του ατόµου, δηλαδή η ταυτότητά του, αποτελείται από την προσωπική του ταυτότητα, που περιέχει τα ιδιαίτερα (ιδιοσυγκρασιακά) χαρακτηριστικά του ατόµου (π.χ. φιλικός, ήρεµος, γλεντζές, του αρέσουν τα πικάντικα φαγητά, είναι παντρεµένος µε τη Μαρία, αγαπά τα δυο παιδιά του και τους γονείς του) και την κοινωνική του ταυτότητα, που αντλείται από τις κοινωνικές κατηγορίες στις οποίες ανήκει. Η προσωπική και η κοινωνική ταυτότητα δεν είναι αλληλοαποκλειόµενες έννοιες, αλλά αποτελούν τους δύο πόλους ενός συνεχούς. Αν οι συνθήκες καθιστούν ευκρινή την προσωπική ταυτότητα, το άτοµο επικεντρώνεται στα χαρακτηριστικά που τον διαφοροποιούν από άλλους ανθρώπους και επιδεικνύει ατοµική συµπεριφορά. Ενώ αν οι συνθήκες καθιστούν ευκρινή την κοινωνική ταυτότητα, το άτοµο επικεντρώνεται στα χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν την οµάδα στην οποία ανήκει από άλλες σχετικές εξω-οµάδες και επιδεικνύει οµαδική συµπεριφορά. Στο σηµείο αυτό πρέπει να διευκρινιστεί ότι δεν είναι απαραίτητη η φυσική παρουσία άλλων ατόµων ή οµάδων για να ενεργοποιηθεί η προσωπική ή η κοινωνική ταυτότητα ενός ανθρώπου. Οι "άλλοι" είτε ως άτοµα είτε ως οµάδες είναι πάντα

4 8 "γνωστικά" παρόντες και έτσι η ατοµική ή η οµαδική συµπεριφορά µπορεί να εµφανιστεί ακόµη κι' όταν κάποιος είναι µόνος του. Για παράδειγµα, κάποιος διαβάζει ένα µυθιστόρηµα, όπου ο µέθυσος και χαρτοπαίκτης κεντρικός ήρωας απατά τη γυναίκα του, και σκέφτεται ότι ο ίδιος είναι εντελώς διαφορετικός και χαµογελάει ευχαριστηµένος, δίνοντας ένα φιλί στη γυναίκα του. Το µυθιστόρηµα ενεργοποίησε την προσωπική ταυτότητα του ατόµου ως υποδειγµατικού συζύγου και τον οδήγησε σε ατοµική συµπεριφορά. Κάποιος άλλος παρακολουθεί στην τηλεόραση έναν ποδοσφαιρικό αγώνα µεταξύ της οµάδας που υποστηρίζει και του παραδοσιακού της αντιπάλου. Όταν βάζει γκολ η οµάδα του πανηγυρίζει και όταν βάζει γκολ η αντίπαλη οµάδα χρησιµοποιεί βαρύτατους χαρακτηρισµούς για τους τους παίκτες της και το διαιτητή. Ο ποδοσφαιρικός αγώνας ενεργοποίησε την κοινωνική ταυτότητα του ατόµου ως οπαδού της συγκεκριµένης οµάδας και τόσο οι πανηγυρισµοί όσο και οι ύβρεις αποτελούν οµαδική συµπεριφορά. (βλ. Hogg & Vaughan, 2010) Παρόλα αυτά, η κοινωνική ταυτότητα είναι αρκετά ξέχωρη από την προσωπική ταυτότητα, που όπως είπαµε είναι εκείνο το µέρος της αυτο-αντίληψης που πηγάζει από τα προσωπικά χαρακτηριστικά και τις ιδιοσυγκρασιακές προσωπικές σχέσεις που έχουµε µε άλλους ανθρώπους (Turner, 1982). Η προσωπική ταυτότητα δεν συνδέεται µε τις οµαδικές και τις διοµαδικές συµπεριφορές συνδέεται µε τη διαπροσωπική και την ατοµική συµπεριφορά. Οι άνθρωποι έχουν ένα ρεπερτόριο τόσων κοινωνικών και προσωπικών ταυτοτήτων όσες είναι και οι οµάδες µε τις οποίες ταυτίζονται, ή οι στενές σχέσεις και τα ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά βάσει των οποίων ορίζουν τους εαυτούς τους. Εντούτοις, αν και έχουµε πολλές διακριτές κοινωνικές και προσωπικές ταυτότητες, βιώνουµε υποκειµενικά τον εαυτό ως ένα ενιαίο ολοκληρωµένο πρόσωπο µε µια συνεχή και αδιάλειπτη βιογραφία η υποκειµενική εµπειρία του εαυτού µε τη µορφή αποσπασµατικών και ασυνεχών εαυτών µπορεί να είναι προβληµατική και συνδέεται µε διάφορες ψυχοπαθολογίες. Η προσέγγιση της κοινωνικής ταυτότητας διακρίνει την κοινωνική από την προσωπική ταυτότητα σε µια συνειδητή απόπειρα αποφυγής της ερµηνείας των οµαδικών και διοµαδικών διαδικασιών σε όρους των χαρακτηριστικών προσωπικότητας και των διαπροσωπικών σχέσεων. Οι θεωρητικοί της κοινωνικής ταυτότητας πιστεύουν ότι πολλές κοινωνικο-ψυχολογικές θεωρίες των οµαδικών διαδικασιών και των διοµαδικών σχέσεων είναι περιορισµένες επειδή ερµηνεύουν τα

5 9 φαινόµενα αθροίζοντας τις επιδράσεις των προδιαθέσεων της προσωπικότητας ή των διαπροσωπικών σχέσεων. Η θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας στηρίζεται στις εξής βασικές αρχές (Από Χαντζή, Α. (2006), Κοινωνικά στερεότυπα και διοµαδικές σχέσεις. Στο Σ. Παπαστάµου (Επιµ.), Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία, τόµος β, σελ ): 1) Τα άτοµα επιδιώκουν να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν µια θετική κοινωνική ταυτότητα, γιατί αυτό τα βοηθά να εξυψώσουν ή να διατηρήσουν την αυτοεκτίµησή τους. 2) Η κοινωνική ταυτότητα στηρίζεται κυρίως στις συγκρίσεις που γίνονται µεταξύ της ενδο-οµάδας (δηλαδή της οµάδας στην οποία ανήκει το άτοµο) και άλλων σχετικών εξω-οµάδων, στις οποίες δεν ανήκει το άτοµο. Το αποτέλεσµα της σύγκρισης µεταξύ της ενδο-οµάδας και της εξω-οµάδας καθορίζει κατά πόσον η κοινωνική ταυτότητα θα είναι θετική (αν το αποτέλεσµα της σύγκρισης είναι ευνοϊκό για την ενδο-οµάδα), ή αρνητική (αν το αποτέλεσµα της σύγκρισης είναι δυσµενές για την ενδο-οµάδα). 3) Κατά συνέπεια, η ενδο-οµαδική εύνοια, δηλαδή η τάση να ευνοείται η ενδο-οµάδα (και παράλληλα, αν και όχι απαραίτητα, να µειώνεται η εξω-οµάδα), είναι µια διαδικασία που συµβάλει στη διατήρηση ή και την εξύψωση της κοινωνικής ταυτότητας του ατόµου. 4) Τα µέλη των οµάδων που βιώνουν µια αρνητική κοινωνική ταυτότητα, είτε θα εγκαταλείψουν την ενδο-οµάδα και θα επιδιώξουν να γίνουν µέλη µιας εξωοµάδας που θα τους προσδώσει θετική κοινωνική ταυτότητα, είτε θα επιδιώξουν µε κάποιο τρόπο κάποια θετική διάκριση της ενδο-οµάδας σε σχέση µε την εξω-οµάδα. Όπως είναι σε όλους φανερό, οι διοµαδικές σχέσεις συνήθως χαρακτηρίζονται από µια ασυµµετρία όσον αφορά την κατανοµή των οικονοµικών πόρων, του κύρους και της ισχύος. Σύµφωνα λοιπόν µε τη θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας, τα µέλη της οµάδας που σε µια ασύµµετρη διοµαδική σχέση κατέχει τη χαµηλότερη θέση θα νιώσουν την κοινωνική τους ταυτότητα να απειλείται και θα προσπαθήσουν να την αποκαταστήσουν µε διάφορους τρόπους. Στο πλαίσιο αυτό, η ενδο-οµαδική εύνοια θεωρείται αποτέλεσµα της προσπάθειας για τη διατήρηση ή την εξύψωση της

6 10 κοινωνικής ταυτότητας της οµάδας, αλλά όπως θα δούµε παρακάτω, υπάρχουν και άλλοι τρόποι για να οδηγηθεί η οµάδα στο επιθυµητό αποτέλεσµα. Η κοινωνική ταυτότητα και οι διοµαδικές σχέσεις (βλ. Hogg & Vaughan, 2010, σελ ). Η προσέγγιση της κοινωνικής ταυτότητας αρχικά θεµελιώθηκε σε µια προσπάθεια για την ερµηνεία της διοµαδικής σύγκρουσης και της κοινωνικής αλλαγής αυτή ήταν η αρχική θεωρία κοινωνικής ταυτότητας του Tajfel (Tajfel, 1974 Tajfel & Turner, 1979). Κατά την αναζήτηση θετικής κοινωνικής ταυτότητας, οι οµάδες και τα άτοµα µπορούν να υιοθετήσουν µια σειρά από διαφορετικές στρατηγικές, η επιλογή των οποίων καθορίζεται από τις πεποιθήσεις των ανθρώπων για τη φύση των σχέσεων µεταξύ των δικών τους και των άλλων οµάδων. Η επιλογή της στρατηγικής διαχείρισης της κοινωνικής ταυτότητας είναι συνάρτηση της αντίληψης των µελών µιας οµάδας αναφορικά µε το «κοινωνικό κλίµα» που χαρακτηρίζει τη διοµαδική κατάσταση. Η αντίληψη του κοινωνικού κλίµατος εξαρτάται από την εκτίµηση τριών παραγόντων (κοινωνικο-δοµικές µεταβλητές): 1) της διαπερατότητας των ορίων µεταξύ ενδο-οµάδας και εξω-οµάδας 2) της σταθερότητας της θέσης της ενδο-οµάδας στο ορατό µέλλον 3) της νοµιµότητας του συστήµατος κατανοµής των θέσεων

7 11 ιάγραµµα Θεωρία κοινωνικής ταυτότητας: οµές πεποιθήσεων και στρατηγικές για τη βελτίωση της κοινωνικής ταυτότητας Σύστηµα πεποιθήσεων Τύπος στρατηγικής για τη βελτίωση της κοινωνικής ταυτότητας Συγκεκριµένες τακτικές Κοινωνική κινητικότητα (όρια διαπερατά) Ατοµική κινητικότητα «Έξοδος» και «πέρασµα»: αφοµοίωση στην οµάδα υψηλού status Νέες διαστάσεις διοµαδικής σύγκρισης Έλλειψη γνωστικών εναλλακτικών (Υψ. Σταθ. Νοµ.) Κοινωνική δηµιουργικότητα Επαναπροσδιορισµός της αξίας των υπαρχουσών διαστάσεων Κοινωνική αλλαγή (όρια µη διαπερατά) Σύγκριση µε διαφορετικές εξωοµάδες Γνωστικές εναλλακτικές (Χαµ. Σταθ. Νοµ.) Κοινωνικός ανταγωνισµός ραστηριότητα κοινωνικών δικαιωµάτων, πολιτικής τροµοκρατία, επανάσταση, κ.λπ. άσκηση πίεσης, πόλεµος Αυτές οι πεποιθήσεις, που µπορεί να είναι ή να µην είναι σύµφωνες µε την πραγµατικότητα των διοµαδικών σχέσεων (είναι ιδεολογικές κατασκευές), στηρίζονται καταρχήν στο αν είναι δυνατόν, κάποιος ως άτοµο, να «περάσει» από µια οµάδα χαµηλότερου status και να κερδίσει την αποδοχή σε µια οµάδα υψηλότερου status. Ένα σύστηµα πεποιθήσεων κοινωνικής κινητικότητας αναστέλλει την οµαδική δράση από την πλευρά των υποδεέστερων οµάδων και, αντίθετα, ενθαρρύνει τα άτοµα να αποσυνδέσουν τους εαυτούς τους από την οµάδα και να προσπαθήσουν να κερδίσουν αποδοχή για τους εαυτούς τους και την άµεση οικογένειά τους εντός της κυρίαρχης οµάδας. Η πεποίθηση στην κοινωνική κινητικότητα τηρείται µε ευλάβεια στα υτικά δηµοκρατικά πολιτικά συστήµατα.

8 12 Όπου τα άτοµα πιστεύουν ότι τα διοµαδικά όρια είναι αδιαπέραστα στο οποιοδήποτε «πέρασµα», υπάρχει ένα σύστηµα πεποιθήσεων κοινωνικής αλλαγής (π.χ. το σύστηµα κάστας των Ινδουιστών στην Ινδία). Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η θετική κοινωνική ταυτότητα µπορεί να επιτευχθεί µόνο µέσα από µορφές οµαδικής δράσης, και το είδος της δράσης επηρεάζεται από το αν η καθεστηκυία τάξη πραγµάτων (η υπάρχουσα ιεραρχία status και ισχύος) γίνεται αντιληπτή ως ασφαλής ή επισφαλής. Αν το status quo θεωρείται σταθερό, νόµιµο και άρα ασφαλές, είναι δύσκολο να συλλάβει κανείς µια εναλλακτική κοινωνική δοµή (δηλαδή, δεν υπάρχουν γνωστικές εναλλακτικές), πόσο µάλλον ένα µονοπάτι προς την πραγµατική κοινωνική αλλαγή. Οι οµάδες τείνουν να υιοθετούν στρατηγικές κοινωνικής δηµιουργικότητας: Μπορούν να επιδοθούν σε διοµαδικές συγκρίσεις πάνω σε πρωτότυπες ή ανορθόδοξες διαστάσεις που τείνουν να ευνοούν την υποδεέστερη οµάδα. Για παράδειγµα, ο Lemaine (1966, 1974) έβαλε παιδιά να εµπλακούν σε έναν διοµαδικό διαγωνισµό για την κατασκευή της καλύτερης καλύβας και βρήκε ότι οι οµάδες στις οποίες είχαν δοθεί χειρότερα υλικά κατασκευής, και εποµένως δεν είχαν δυνατότητα να νικήσουν, προχώρησαν δίνοντας έµφαση στο πόσο καλό κήπο είχαν κάνει. Μπορούν να αποπειραθούν να αλλάξουν τη συναινετική αξία που προσδίδεται στα ενδο-οµαδικά χαρακτηριστικά (π.χ. µέσα από το σλόγκαν «το µαύρο είναι όµορφο»). Μπορούν να συγκρίνουν τους εαυτούς τους µε άλλες οµάδες χαµηλού ή χαµηλότερου status (π.χ. «o ρατσισµός των φτωχών-λευκών») Όπου η κοινωνική αλλαγή συνδέεται µε την αναγνώριση ότι το status quo δεν είναι νόµιµο και είναι ασταθές, και εποµένως επισφαλές, και όπου υπάρχουν γνωστικές εναλλακτικές (δηλαδή, µπορούν να νοηθούν και να επιτευχθούν εναλλακτικές κοινωνικές δοµές), τότε εµφανίζεται άµεσος κοινωνικός ανταγωνισµός δηλαδή, άµεση διοµαδική σύγκρουση (π.χ. πολιτική δράση, συλλογική διαµαρτυρία, επαναστάσεις, πόλεµος). Τα κοινωνικά κινήµατα συστηµατικά αναδύονται κάτω από τέτοιες συνθήκες (π.χ. Klandermans, 1997). Η θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας, ως η µακρο-κοινωνική διάσταση της προσέγγισης της κοινωνικής ταυτότητας, έχει ελεγχθεί επιτυχώς σε µια σειρά εργαστηριακών και νατουραλιστικών πλαισίων.

9 13 (Από Χαντζή, Α. (2006), Κοινωνικά στερεότυπα και διοµαδικές σχέσεις. Στο Σ. Παπαστάµου (Επιµ.), Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία, τόµος β, σελ ): Μετά την αρχική διατύπωση της Θεωρίας της Κοινωνικής Ταυτότητας, προτάθηκαν και διάφορες άλλες στρατηγικές και έγιναν κάποιες προσπάθειες µιας πιο «τυπικής» ταξινόµησης των στρατηγικών διαχείρισης της κοινωνικής ταυτότητας. Μια τέτοια ταξινόµηση πρότειναν οι Blanz, Mummendey, Mielke, Klink (1998), χρησιµοποιώντας δύο βασικές διαστάσεις, τις οποίες θεώρησαν ορθογώνιες µεταξύ τους. Με βάση την πρώτη διάσταση, που αφορά το στόχο της αλλαγής, οι στρατηγικές είναι ή ατοµικές, αν οι αποκρίσεις-αντιδράσεις στοχεύουν στη βελτίωση της θέσης ενός µέλους της οµάδας (π.χ. αν κάποιος συµβασιούχος προσπαθήσει από µόνος του να µονιµοποιηθεί), ή συλλογικές, αν στοχεύουν στη βελτίωση της θέσης της οµάδας στο σύνολό της (π.χ. αν οι συµβασιούχοι προσπαθήσουν να µονιµοποιηθούν ως οµάδα). Με βάση τη δεύτερη διάσταση, που αφορά τον τρόπο αντίδρασης-απόκρισης, οι στρατηγικές είναι ή συµπεριφορικές, αν υιοθετούνται έµπρακτες αποκρίσειςαντιδράσεις για την πραγµατική βελτίωση της θέσης της οµάδας (π.χ. αν οι συµβασιούχοι αγωνιστούν να µονιµοποιηθούν), ή γνωστικές, αν υιοθετούνται γνωστικές αποκρίσεις-αντιδράσεις για την «ψυχολογική» βελτίωση της θέσης της οµάδας (π.χ. αν οι συµβασιούχοι µειώσουν γνωστικά την αξία της µονιµοποίησης).

10 14 Στόχος Αλλαγής Ατοµικές Συλλογικές Τρόπος Απόκρισης Συµπεριφορικές (α) Ατοµική κινητικότητα (β) Αφοµοίωση Εξατοµίκευση (α) ανταγωνισµός (β) ανταγωνισµός Κοινωνικός Ρεαλιστικός (α) Επαναξιολόγηση διάστασης σύγκρισης (β) Νέα διάσταση σύγκρισης (γ) νέα οµάδα σύγκρισης Γνωστικές (δ) Επανακατηγοριοποίηση σε ανώτερο επίπεδο (ε) Επανακατηγοριοποίηση σε κατώτερο επίπεδο (στ) Χρονική σύγκριση (ζ) Σύγκριση µε σταθερές (standards) Σύµφωνα µε αυτή την ταξινόµηση, υπάρχουν τέσσερις κατηγορίες στρατηγικών: 1. Ατοµικές/συµπεριφορικές: (α) ατοµική κινητικότητα (βλ. παραπάνω), (β) αφοµοίωση (προσπάθεια από κάποια µέλη της χαµηλής θέσης ενδο-οµάδας να µοιάσουν στα µέλη της υψηλότερης θέσης εξω-οµάδας ώστε να αφοµοιωθούν και να µην ξεχωρίζουν) 2. Ατοµικές/γνωστικές: (α) εξατοµίκευση (προσπάθεια από κάποια µέλη της χαµηλής θέσης ενδο-οµάδας να διαχωρίσουν γνωστικά τη θέση τους από τα υπόλοιπα µέλη, τονίζοντας την προσωπική τους ταυτότητα, π.χ. «εγώ δεν είµαι σαν τους άλλους συµβασιούχους») 3. Συλλογικές/συµπεριφορικές: (α) κοινωνικός ανταγωνισµός (τα µέλη της χαµηλής θέσης ενδο-οµάδας αγωνίζονται για θετικότερη αξιολόγηση της οµάδας τους, π.χ. «εµείς οι

11 15 συµβασιούχοι θα δείξουµε στους µόνιµους υπαλλήλους ότι είµαστε πιο αποτελεσµατικοί από αυτούς») (β) ρεαλιστικός ανταγωνισµός (τα µέλη της χαµηλής θέσης ενδο-οµάδας αγωνίζονται για την απόκτηση περισσότερων πόρων, π.χ. «εµείς οι συµβασιούχοι θα διεκδικήσουµε να προσληφθούµε κατά προτεραιότητα»). 4. Συλλογικές/γνωστικές: (α) επαναξιολόγηση της διάστασης σύγκρισης (τα µέλη της χαµηλής θέσης ενδοοµάδας αντιστρέφουν την αξιολόγησή τους αναφορικά µε τη διάσταση σύγκρισης βάσει της οποίας είναι σε δυσµενή θέση, π.χ. οι συµβασιούχοι µειώνουν ή αρνούνται την αξία της µονιµότητας) (β) νέα διάσταση σύγκρισης (επιλογή διάστασης σύγκρισης ως προς την οποία η ενδο-οµάδα υπερτερεί της εξω-οµάδας, π.χ. «εµείς οι συµβασιούχοι είµαστε νεότεροι και δεν έχουµε αποτελµατωθεί») (γ) νέα οµάδα σύγκρισης (επιλογή εξω-οµάδας σύγκρισης µε χαµηλότερη θέση από την ενδο-οµάδα, π.χ. οι συµβασιούχοι µπορεί να επιλέξουν να συγκριθούν µε τους ανέργους) (δ) επανα-κατηγοριοποίηση σε ανώτερο επίπεδο (τα µέλη της ενδο-οµάδας και της εξω-οµάδας επαναπροσδιορίζονται σε ένα ανώτερο επίπεδο κατηγοριοποίησης ως µια οµάδα που επιδιώκει να αποκτήσει θετική διάκριση σε σχέση µε κάποια άλλη πλέον εξω-οµάδα, π.χ. τόσο οι συµβασιούχοι όσο και µόνιµοι επαναπροσδιορίζονται ως δηµόσιοι υπάλληλοι σε αντιδιαστολή µε τα στελέχη των πολυεθνικών που απολαµβάνουν ανώτερους µισθούς) (ε) επανα-κατηγοριοποίηση σε κατώτερο επίπεδο (η ενδο-οµάδα «διασπάται γνωστικά» σε υποοµάδες µε διαφορετική θέση, π.χ. συµβασιούχοι µέσης και ανώτερης εκπαίδευσης, και έτσι οι ανώτερης εκπαίδευσης αισθάνονται σε πλεονεκτική θέση σε σχέση µε αυτούς της µέσης). 5. Εκτός από τις παραπάνω, που αποτελούν στρατηγικές κοινωνικής δηµιουργικότητας, οι Blanz et al (1998) ενέταξαν σ αυτήν την κατηγορία και δυο άλλες στρατηγικές: (στ) χρονική σύγκριση (σύγκριση της οµάδας µε τον εαυτό της σε άλλη χρονική στιγµή, π.χ. «τώρα είµαστε συµβασιούχοι εργαζόµενοι ενώ πριν ήµασταν άνεργοι»)

12 16 (ζ) σύγκριση µε σταθερές (standards) (σύγκριση της οµάδας όχι µε άλλη οµάδα, αλλά µε κοινωνικά αποδεκτές σταθερές, δηλ. στόχους, αξίες, νόρµες, π.χ. «οι συµβασιούχοι καλύπτουν ανάγκες και παρέχουν σηµαντικές υπηρεσίες»). Οι Blanz et al (1998) σχεδίασαν µια έρευνα µε σκοπό τη µελέτη των στρατηγικών διαχείρισης της κοινωνικής ταυτότητας, ισχυριζόµενοι ότι οι «Ανατολικογερµανοί» πληρούν τις προϋποθέσεις για να θεωρηθούν οµάδα χαµηλότερης θέσης σε σχέση µε τους «υτικογερµανούς» ακόµα και στο πλαίσιο της ενοποιηµένης Γερµανίας. Βάσει των αποτελεσµάτων της έρευνάς τους, που δεν επιβεβαίωσαν πλήρως την αρχικά προτεινόµενη ταξινόµηση, κατέληξαν σε µια άλλη ταξινόµηση, όπου αντικατέστησαν την πρώτη διπολική διάσταση (ατοµικές συλλογικές στρατηγικές) µε µια µεταβλητή που αντανακλά την αλλαγή των παραµέτρων σύγκρισης και έχει τρία επίπεδα: (α) ούτε η ενδο-οµάδα ούτε η εξω-οµάδα αλλάζει, (β) η ενδο-οµάδα δεν αλλάζει και αλλάζει η εξω-οµάδα, (γ) τόσο η ενδο-οµάδα όσο και η ενδο-οµάδα αλλάζουν. Σε συνδυασµό µε την δεύτερη διπολική διάσταση (συµπεριφορικές γνωστικές στρατηγικές) κατέληξαν σε µια 3 x 2 ταξινόµηση: 1. Συµπεριφορικές στρατηγικές όπου ούτε η ενδο-οµάδα ούτε η εξω-οµάδα αλλάζει, οι οποίες στοχεύουν στην αλλαγή της ασύµµετρης σχέσης status µεταξύ ενδοοµάδας και εξω-οµάδας (κοινωνικός ανταγωνισµός, ρεαλιστικός ανταγωνισµός), 2. Γνωστικές στρατηγικές όπου ούτε η ενδο-οµάδα ούτε η εξω-οµάδα αλλάζει, οι οποίες στοχεύουν στην αλλαγή της διάστασης σύγκρισης (επαναξιολόγηση της διάστασης σύγκρισης, νέα διάσταση σύγκρισης), 3. Συµπεριφορικές στρατηγικές όπου η ενδο-οµάδα δεν αλλάζει και αλλάζει η εξω-οµάδα, οι οποίες στοχεύουν στη συµπεριφορική αλλαγή του αντικειµένου σύγκρισης, 4. Γνωστικές στρατηγικές όπου η ενδο-οµάδα δεν αλλάζει και αλλάζει η εξωοµάδα, οι οποίες στοχεύουν στη γνωστική αλλαγή του αντικειµένου σύγκρισης (νέα οµάδα σύγκρισης, χρονική σύγκριση, σύγκριση µε σταθερές), 5. Συµπεριφορικές στρατηγικές όπου τόσο η ενδο-οµάδα όσο και η ενδοοµάδα αλλάζουν, οι οποίες στοχεύουν στην αλλαγή οµάδας υπαγωγής (ατοµική κινητικότητα, αφοµοίωση),

13 17 Αλλαγή παραµέτρων σύγκρισης ενδο-οµάδα αλλάζει/ δεν ενδο-οµάδα δεν αλλάζει/ ενδο-οµάδα αλλάζει/ εξω-οµάδα αλλάζει δεν εξω-οµάδα αλλάζει εξω-οµάδα αλλάζει αλλαγή ασύµµετρης σχέσης status της συµπεριφορική αλλαγή του αντικειµένου σύγκρισης αλλαγή υπαγωγής οµάδας Συµπεριφορικές 1. κοινωνικός ανταγωνισµός 1.ατοµική κινητικότητα Τρόπος απόκρισης 2. ρεαλιστικός ανταγωνισµός αλλαγή διάστασης σύγκρισης της γνωστική αλλαγή του αντικειµένου σύγκρισης 2.αφοµοίωση αλλαγή της κατηγοριοποίησης Γνωστικές 1.επαναξιολόγηση της διάστασης σύγκρισης 2.νέα διάσταση σύγκρισης 1.νέα οµάδα σύγκρισης 2.χρονική σύγκριση 3.σύγκριση µε σταθερές 1.εξατοµίκευση, 2.επανακατηγοριοποίηση σε ανώτερο επίπεδο 3.επανακατηγοριοποίηση σε κατώτερο επίπεδο 6. Γνωστικές στρατηγικές όπου τόσο η ενδο-οµάδα όσο και η ενδο-οµάδα αλλάζουν, οι οποίες στοχεύουν στην αλλαγή της κατηγοριοποίησης (εξατοµίκευση, επανα-κατηγοριοποίηση σε ανώτερο επίπεδο, επανακατηγοριοποίηση σε κατώτερο επίπεδο).

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή

ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή 1 ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Μάθηµα: Κοινωνική Ταυτότητα και ιοµαδικές Σχέσεις ιδάσκουσα: Αλεξάνδρα Χαντζή Εισαγωγή Πηγές: Dovidio, J. F., & Gaertner, S. L. (2010). Intergroup bias. In S. T. Fiske, D. T. Gilbert,

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία Κοινωνικής Ταυτότητας: Επιτεύγµατα του παρελθόντος, τρέχοντα προβλήµατα, και µελλοντικές προκλήσεις

Θεωρία Κοινωνικής Ταυτότητας: Επιτεύγµατα του παρελθόντος, τρέχοντα προβλήµατα, και µελλοντικές προκλήσεις 34 Περιπτώσεις 3 και 6 (ενδοοµαδική εύνοια) Η περίπτωση 6 αντιπροσωπεύει το βασικό θέµα της ευρύτερης προσέγγισης της Κοινωνικής Ταυτότητας. Όπως έχουµε επισηµάνει, η ενδοοµαδική εύνοια αποτελεί ένα τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες.

Όλα αυτά αποκτούν νόηµα µόνο µέσα από τη σύγκριση µε άλλες οµάδες. ιοµαδικές Σχέσεις. Το παράδειγµα της ελάχιστης οµάδας. Και µόνο η γνώση ότι το άτοµο ανήκει σε µια οµάδα είναι ικανό να επηρεάσει τη συµπεριφορά του προς αυτήν. Η Θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας. Τα άτοµα

Διαβάστε περισσότερα

Ο εαυτός και η κοινωνική ταυτότητα

Ο εαυτός και η κοινωνική ταυτότητα 22 Αυτο-Κατηγοριοποίησης θεωρεί την κοινωνική ταυτότητα ως µηχανισµό που καθιστά εφικτή την οµαδική συµπεριφορά. (β) Επιπλέον, ενώ Θεωρία της Κοινωνικής Ταυτότητας στην ουσία εξετάζει µόνο την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής.

Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Η έννοια της κοινωνικής αλλαγής στη θεωρία του Tajfel. Ο Tajfel θεωρούσε ότι η κοινωνική ταυτότητα είναι αιτιακός παράγοντας κοινωνικής αλλαγής. Τρεις κατηγορίες κοινωνικών καταστάσεων είναι για τον Tajfel

Διαβάστε περισσότερα

(Β) Προβλήµατα της ΘΚΤ

(Β) Προβλήµατα της ΘΚΤ 40 ταυτότητας της οµάδας (κεντρικές) εµφανίζεται ενδοοµαδική οµοιογένεια, ενώ σε πιο περιφερειακές διαστάσεις εµφανίζεται σχετική εξωοµαδική οµοιογένεια. Το γεγονός ότι τα µέλη µειονοτικών οµάδων παρουσιάζουν

Διαβάστε περισσότερα

(Γ) Μελλοντικές προκλήσεις για την ΘΚΤ

(Γ) Μελλοντικές προκλήσεις για την ΘΚΤ 53 4) Η νοµιµότητα είχε αρνητική επίδραση στον κοινωνικό ανταγωνισµό, και θετική στην ατοµική κινητικότητα (και καµία επίδραση στην κοινωνική δηµιουργικότητα): αυτά τα ευρήµατα είναι συµβατά µε τις προβλέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Ηθεωρία της ρεαλιστικής σύγκρουσης (Sherif, 1966).

Ηθεωρία της ρεαλιστικής σύγκρουσης (Sherif, 1966). Ηθεωρία της ρεαλιστικής σύγκρουσης (Sherif, 1966). Ο Sherif υποστήριζε ότι δεν είναι δυνατόν να θεωρούµε ότι µπορούµε να εξηγήσουµε τις διοµαδικές σχέσεις βασιζόµενοι σε θεωρίες προσωπικότητας. Πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954).

Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954). Η φύση της προκατάληψης (Allport, 1954). Για τον Allport η προκατάληψη αποτελεί το σχηματισμό γνώμης χωρίς να έχουμε επαρκή στοιχεία. Ακόμα και όταν κάποιος επικαλείται επαρκή στοιχεία συχνά συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή. Μάθημα 1ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ PSY 301 Φιορεντίνα Πουλλή 1 ΚΥΡΙΩΣ ΒΙΒΛΙΟ Τίτλος : Κοινωνική Ψυχολογία: Εισαγωγή στη μελέτη της κοινωνικής συμπεριφοράς Συγγραφέας : Κοκκινάκη, Φ. 2 Μάθημα 1 ον -Δομή Μαθήματος Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ενδο-ομαδικές διεργασίες:

Ενδο-ομαδικές διεργασίες: Ενδο-ομαδικές διεργασίες: Η σχολική τάξη ως κοινωνική ομάδα Πανεπιστήμιο Αθηνών Τομέας Ψυχολογίας ΠΜΣ Σχολικής Ψυχολογίας Ακαδ. έτος 2007-08 Βασίλης Παυλόπουλος vpavlop@psych.uoa.gr http://psych.uoa.gr/~vpavlop

Διαβάστε περισσότερα

Μείωση της διοµαδικής µεροληψίας Βελτίωση διοµαδικών σχέσεων

Μείωση της διοµαδικής µεροληψίας Βελτίωση διοµαδικών σχέσεων 58 Η ύπαρξη υπερκείµενων στόχων, χωρίς αντίστοιχη υπερκείµενη ταυτότητα: περίπτωση όπου οι οµάδες νιώθουν άσχηµα για την απώλεια της δικής τους ταυτότητας µέσα στην ευρύτερη υπερκείµενη οµάδα. Η υιοθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ειρωνεία της αρµονίας Το παράδοξο των στρατηγικών µείωσης της ανισότητας : Μείωση της προκατάληψη έναντι συλλογικής δράσης

Η ειρωνεία της αρµονίας Το παράδοξο των στρατηγικών µείωσης της ανισότητας : Μείωση της προκατάληψη έναντι συλλογικής δράσης 85 στις περιπτώσεις δοµικού όσο και στις περιπτώσεις συµπτωµατικού µειονεκτήµατος, ενώ η προσλαµβανόµενη αδικία και αποτελεσµατικότητα προέβλεπε τη συλλογική δράση σε µεγαλύτερο βαθµό στις περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982)

Γνωστικές δοµές και συναίσθηµα Ειδικές Πηγές: Το φαινόµενο πολυπλοκότητας ακρότητας (Linville, 1982) 91 στόχους µας και εποµένως δεν µας προκαλείται διέγερση και ούτε έντονο συναίσθηµα («σε συµπαθώ, αλλά δεν είµαι ερωτευµένος µαζί σου»). Τέλος, υπάρχει και η περίπτωση του «µαζί δεν κάνουµε και χώρια δεν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος για την ελληνική έκδοση Eισαγωγή... 15

Πρόλογος για την ελληνική έκδοση Eισαγωγή... 15 περιεχόμενα Πρόλογος για την ελληνική έκδοση... 11 Eισαγωγή... 15 Kεφάλαιο 1 Τα επίπεδα ανάλυσης... 19 Ι. Μια κρίση που διαρκεί...20 1. Τα δύο έργα του Wundt... 20 2. Αντιθέσεις μεταξύ συγγραφέων... 21

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο της έννοιας «πολιτισμός» Γνωρίσματα Λειτουργικός ορισμός Πολιτισμικός σχετικισμός

Περιεχόμενο της έννοιας «πολιτισμός» Γνωρίσματα Λειτουργικός ορισμός Πολιτισμικός σχετικισμός Περιεχόμενο της έννοιας «πολιτισμός» Γνωρίσματα Λειτουργικός ορισμός Πολιτισμικός σχετικισμός Ορισμοί για τον πολιτισμό Περιγραφικοί. Έμφαση στην καθημερινή ζωή. Ιστορικοί. Έμφαση στην παράδοση. Γενετικοί.

Διαβάστε περισσότερα

Στερεότυπα και προκαταλήψεις. Το σύνολο των χαρακτηριστικών που πιστεύεται ότι καθορίζουν µια οµάδα ανθρώπων ονοµάζονται στερεότυπα.

Στερεότυπα και προκαταλήψεις. Το σύνολο των χαρακτηριστικών που πιστεύεται ότι καθορίζουν µια οµάδα ανθρώπων ονοµάζονται στερεότυπα. Στερεότυπα και προκαταλήψεις. Το σύνολο των χαρακτηριστικών που πιστεύεται ότι καθορίζουν µια οµάδα ανθρώπων ονοµάζονται στερεότυπα. Βάση των στερεοτύπων συχνά κρίνουµε τα άτοµα που ανήκουν σε µια οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ. Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΓΕΩΡΓΙΑ Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Παν/μιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Ενδογενής ανάπτυξη αξιοποίηση των τοπικών πόρων τοπικός προσδιορισμός των αναπτυξιακών προοπτικών - στόχων τοπικός

Διαβάστε περισσότερα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα

Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΑΘΛΗΤΕΣ & ΑΘΛΗΤΡΙΕΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Στυλιανή Ανή Χρόνη, Ph.D. Λέκτορας ΤΕΦΑΑ, ΠΘ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Κοινωνικής Ψυχολογίας

Θέµατα Κοινωνικής Ψυχολογίας Θέµατα Κοινωνικής Ψυχολογίας Πανεπιστήµιο Αθηνών ΠΜΣ Προαγωγής και Αγωγής Υγείας Ακαδ. έτος 2004-05 Βασίλης Παυλόπουλος vpavlop@psych.uoa.gr Μερικές κοινοτοπίες και διάγραµµα της παρουσίασης «Η αντιµετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Η Επίδραση της Συγκίνησης ης στη Λήψη Ατομικών Αποφάσεων

Η Επίδραση της Συγκίνησης ης στη Λήψη Ατομικών Αποφάσεων 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο του Κλάδου Γνωστικής Ψυχολογίας της ΕΛΨΕ Νοέμβριος 2008 Η Επίδραση της Συγκίνησης ης στη Λήψη Ατομικών Αποφάσεων Μια έρευνα στο πεδίο των επιχειρήσεων Μ. Ντάβου & Σ.Τρύφωνας Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Γούδας Θέματα Διάλεξης. Ένας κοινά αποδεκτός ορισμός για τον όρο Θετική Ανάπτυξη είναι ο παρακάτω:

Μάριος Γούδας Θέματα Διάλεξης. Ένας κοινά αποδεκτός ορισμός για τον όρο Θετική Ανάπτυξη είναι ο παρακάτω: Ψυχολογία Φυσικής Αγωγής Διάλεξη 1 Θετική Ανάπτυξη μέσω της Φυσικής Αγωγής και του Παιδικού Αθλητισμού Μάριος Γούδας Θέματα Διάλεξης Τι εννοούμε με τον όρο Θετική Ανάπτυξη Φυσική Αγωγή, Παιδικός Αθλητισμός

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραµµα Σπουδών Διοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισµών Θεµατική Ενότητα ΔΕΟ 11 Εισαγωγή στη Διοικητική Επιχειρήσεων & Οργανισµών Ακαδ. Έτος 2012-2013 Επαναληπτική Εξέταση (Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7

Δημητρίου Γεώργιος. Αναφορά Απασχολησιμότητας. Απρίλιος, 2013. Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Αναφορά Απασχολησιμότητας Αναφορά Απασχολησιμότητας Δημητρίου Γεώργιος Απρίλιος, 2013 Σελίδα 1 / 7 Περιεχόμενα Εισαγωγή... 3 Προφίλ Απασχολησιμότητας... 3 Πώς να διαβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ένα εννοιολογικό πλαίσιο για τη Διαπολιτισμική Ψυχολογία. Θεωρητικές προσεγγίσεις Το οικολογικό-πολιτισμικό μοντέλο Κοινωνικοποίηση & επιπολιτισμός

Ένα εννοιολογικό πλαίσιο για τη Διαπολιτισμική Ψυχολογία. Θεωρητικές προσεγγίσεις Το οικολογικό-πολιτισμικό μοντέλο Κοινωνικοποίηση & επιπολιτισμός Ένα εννοιολογικό πλαίσιο για τη Διαπολιτισμική Ψυχολογία Θεωρητικές προσεγγίσεις Το οικολογικό-πολιτισμικό μοντέλο Κοινωνικοποίηση & επιπολιτισμός Ψευδο-ερμηνείες της συμπεριφοράς (θεωρίες των ενστίκτων)

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ ΠΑΙΖΩ ΒΟΛΕΪ

ΤΑ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ ΠΑΙΖΩ ΒΟΛΕΪ ΤΑ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΠΕΔΑ ΤΟΥ ΠΑΙΖΩ ΒΟΛΕΪ (από την προνηπιακή έως στη γυµνασιακή ηλικία) Για τη διατήρηση και διεύρυνση του ενδιαφέροντος των νέων παικτών είναι θεµελιώδες ΝΑ ΠΑΙΖΟΥΝ και µάλιστα τακτικά (κατά

Διαβάστε περισσότερα

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης

ενίσχυση δεσμών ομάδας, ομαδικό κινητικό παιχνίδι με διαλογική συζήτηση, δραστηριότητες δημιουργικής έκφρασης και βιωματικής μάθησης Ενότητα: Σκοπός: Στόχοι: Βασικές Έννοιες: Μεθοδολογικές Επιλογές: ισότητα φύλων, έμφυλες ταυτότητες ανάπτυξη αυτογνωσίας και αυτοσυνείδησης σε σχέση με τις ταυτότητες φύλου 1) κατανόηση του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη

Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Τίτλος Αντιλήψεις για το γάμο, οικογενειακές αξίες και ικανοποίηση από την οικογένεια: Μια εμπειρική μελέτη Συγγραφέας Βασίλης Γ. Παυλόπουλος Περίληψη Οι κοινωνικές αναπαραστάσεις του γάμου και της οικογένειας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ jordan@uom.gr Κτήριο Η- Θ γραφείο 402 Τηλ. 2310-891-591 DAN BORGE «Η διαχείριση του κινδύνου είναι δυνατό να μας βοηθήσει να αρπάξουμε μια ευκαιρία

Διαβάστε περισσότερα

2. Να αναπτύσσει τις επαγγελματικές του γνώσεις και να τις βελτιώνει μελετώντας τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας.

2. Να αναπτύσσει τις επαγγελματικές του γνώσεις και να τις βελτιώνει μελετώντας τα αποτελέσματα της επιστημονικής έρευνας. WE CARE ABOUT FOOTBALL-ΝΟΙΑΖΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ 1. Υποχρεώσεις προς το παιχνίδι 1. Να προάγει τις πραγματικές αξίες του αθλήματος του ποδοσφαίρου για να κερδίσει την υποστήριξη και τον ενθουσιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:...

Κοινωνικός µετασχηµατισµός:... ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΟΓ ΟΟ Κοινωνικός Μετασχηµατισµός 1. Ο κοινωνικός µετασχηµατισµός 1.1. Γενικά Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης Να προσδιορίσετε µε συντοµία το περιεχόµενο των παρακάτω όρων. Κοινωνικός σχηµατισµός:......

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογική ράση και Κοινωνική Αλλαγή

Συλλογική ράση και Κοινωνική Αλλαγή 81 τη διάκριση µεταξύ προσωπικής απειλής (η αίσθηση ότι η εξωοµάδα µας απειλεί προσωπικά) και συλλογικής απειλής (η αίσθηση ότι η εξωοµάδα απειλεί οικονοµικά, πολιτισµικά και γενικά τον τρόπο ζωής της

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ 6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ο : ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 129 133, έκδοση 2014 : σελίδες 124 129 ) 3.3.2 Παρακίνηση 3.3.2.1 Βασικές έννοιες Η υλοποίηση του έργου και η επίτευξη των στόχων στις

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Ανακαλύψτε νέες επιχειρήσεις Ent-teach Κεφάλαιο 2 Αναγνώριση ευκαιριών Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα στοχεύει να βοηθήσει τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη

Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΑΤΟ Η Κοινωνική ιάρθρωση: ιαστρωµάτωση, Κινητικότητα, Μετάταξη 1. Κοινωνική ιάρθρωση, διαστρωµάτωση, ταξική σύνθεση Ερώτηση ανάπτυξης Nα προσδιορίσετε τους λόγους για τους οποίους οι συγγραφείς

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου

Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου Διαγώνισμα Έκφρασης Έκθεσης Γ Λυκείου ΣΥΝΩΣΤΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Είναι γνωστό ότι μια θέση στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά και Τεχνολογικά Ιδρύματα αποτελεί το όνειρο χιλιάδων νέων και ίσως περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον:

Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: EXECUTIVE MBA Προπαρασκευαστικό Μάθηµα στις Επιστήµες Συµπεριφοράς Ανθρώπινη Συµπεριφορά & Εργασιακό Περιβάλλον: Προσδιοριστικοί Παράγοντες, Αίτια, Αποτελέσµατα Ζωή Σ. ηµητριάδη, Ph.D. 1 Ανθρώπινη Συµπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 Α. Η ένταξη του ατόμου στην Κοινωνία ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 2 1.1 Η κοινωνικοποίηση του ατόμου 1/8 Αξίες Προσδοκίες Αντιλήψεις Κουλτούρα κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

Προηγμένες Υπηρεσίες Τηλεκπαίδευσης στο ΤΕΙ ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Από Τεχνολογική άποψη Εναλλακτικές πηγές απόκτησης τεχνολογίας Διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας νέας τεχνολογίας Ποιοι θα τη δημιουργήσουν Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής

ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής ΠΡΟΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Νικόλαος Καρανάσιος Επίκουρος Καθηγητής Από Τεχνολογική άποψη Εναλλακτικές πηγές απόκτησης τεχνολογίας Διερεύνηση της δυνατότητας δημιουργίας νέας τεχνολογίας Από Τεχνική άποψη Σχετίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19

Περιεχόμενα. ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 έσπω Κυπριανού 5 Περιεχόμενα ΠΡΟΛΟΓΟΣ (Παντελής Γεωργογιάννης) 19 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 23 ιατύπωση του προβλήµατος 25 Οριοθέτηση του προβλήµατος 28 Αναγκαιότητα και χρησιµότητα της έρευνας 29 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης

Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Ο ρόλος των κινήτρων συμμετοχής σε δράσεις Διά Βίου μάθησης Δια Βίου Μάθηση και Βιβλιοθήκες - ENTITLE Επίκ. καθηγήτρια Περιεχόμενα 1.Εισαγωγή 2.Θεωρίες Κινήτρων 2.1 Θεωρίες Προσωπικότητας 2.2 Γνωστικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Συμπεριφορά Καταναλωτή

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Συμπεριφορά Καταναλωτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Συμπεριφορά Καταναλωτή Συμπεριφορά Καταναλωτή Συμπεριφορά Καταναλωτή (Consumer behavior) - η μελέτη ατόμων, ομάδων η οργανισμών και οι διαδικασίες που χρησιμοποιούν για να επιλέξουν, να εξασφαλίσουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ MANAGEMENT ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ. Ορισμοί Ορισμοί Ηγεσία είναι η διαδικασία με την οποία ένα άτομο επηρεάζει άλλα άτομα για την επίτευξη επιθυμητών στόχων. Σε μια επιχείρηση, η διαδικασία της ηγεσίας υλοποιείται από ένα στέλεχος που κατευθύνει

Διαβάστε περισσότερα

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης

εκπαιδευτικο αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού τυπικών και άτυπων ομάδων από μια δυναμική αλληλεξάρτησης Στη πράξη, για να είναι μια σχολική μονάδα αποτελεσματική, είναι απαραίτητη η αρμονική και μεθοδική λειτουργία του κάθε υποσυστήματος: μαθητές, εκπαιδευτικοί, διδακτικοί χώροι, διαθέσιμα μέσα, με σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες.

Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Ψυχολογία της προσωπικότητας θεωρίες. Οι διάφορες θεωρίες προσωπικότητας προσπαθούν να απαντήσουν και να ερμηνεύσουν τα ακόλουθα ερωτήματα: α) Πώς είναι τα άτομα; Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του ατόμου

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµιστικοί παράγοντες (moderators) της αποτελεσµατικότητας της επαφής

Ρυθµιστικοί παράγοντες (moderators) της αποτελεσµατικότητας της επαφής 64 Αναθεωρηµένη υπόθεση της επαφής: Όσο κι αν εκ πρώτης όψεως οι παραπάνω απόψεις για τις συνθήκες που οδηγούν σε γενίκευση των θετικών αποτελεσµάτων της επαφής φαίνονται µη συµβατές µεταξύ τους, η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Παρακίνηση των Εργαζομένων Αποδοχή των Αλλαγών Ηγεσία

Παρακίνηση των Εργαζομένων Αποδοχή των Αλλαγών Ηγεσία Παρακίνηση των Εργαζομένων Αποδοχή των Αλλαγών Ηγεσία 1 Κίνητρα για τους Εργαζόμενους Η αποτελεσματικότητα κάθε εργαζομένου είναι συνάρτηση των προσόντων που απαιτεί η θέση του περιεχόμενου της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εσπερινά σχολεία, μια διαφορετική προσέγγιση στην εκπαιδευτική διαδικασία Δρ. ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Διευθυντής 1 ου Εσπερινού ΓΕΛ Αθηνών zarknick@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ

Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΤΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΚΑΛΥΤΕΡΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟΙ ΠΑΙΚΤΕΣ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ Ο ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΣΗΜΕΡΑ Εμπειρικές γνώσεις Έλλειψη μεθοδολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική ανάπτυξη

Επαγγελματική ανάπτυξη Επαγγελματική ανάπτυξη ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Τομέας Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ: Δέσποινα Σιδηροπούλου-Δημακάκου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Γηγενείς Ψυχολογίες.

Γηγενείς Ψυχολογίες. Γηγενείς Ψυχολογίες. Πολλές φορές χρειάζεται να εξετάζουµε διάφορες αξίες, συναισθήµατα ή συµπεριφορές τοπικά, γιατί αυτές παρατηρούνται µόνο σε συγκεκριµένα πολιτισµικά πλαίσια. Οι περισσότερες µελέτες

Διαβάστε περισσότερα

Παρακίνηση. Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης

Παρακίνηση. Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης Παρακίνηση Δρ. Παναγιώτης Γκορέζης Ορισμός της Παρακίνησης Είναι οι διεργασίες - διαδικασίες που εξηγούν την ένταση, την κατεύθυνση και την επιμονή των προσπαθειών ενός ατόμου για την απόκτηση του στόχου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ Is είναι βιώσιμη η επιχείρηση Ent-teach κεφαλαιο 3 - Ανάλυση Αγοράς Περιγραφή της εκπαιδευτικής δραστηριότητας Αυτή η εκπαιδευτική δραστηριότητα απευθύνεται σε μαθητές από όλους

Διαβάστε περισσότερα

Διοικητική Επιστήμη. Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος

Διοικητική Επιστήμη. Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ. Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διοικητική Επιστήμη Ενότητα # 3: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Ο ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 6.1 Κοινωνικοποίηση και πολιτικοποίηση 6.1 ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ 1/13 Ένταξη και ενσωμάτωση στο κοινωνικό σύνολο Οριοθέτηση ορθών συμπεριφορών

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα:

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ηλίας Ντίνας elias.dinas@politics.ox.ac.uk Σπύρος Κοσμίδης spyros.kosmidis@politics.ox.ac.uk

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση και ψυχική υγεία:

Μετανάστευση και ψυχική υγεία: Μετανάστευση και ψυχική υγεία: από τους «μύθους» στην πραγματικότητα ή από τη θεωρία στην πράξη Βασίλης Παυλόπουλος Τομέας Ψυχολογίας, Τμήμα Φ.Π.Ψ., Πανεπιστήμιο Αθηνών Συζήτηση στο συμπόσιο Όψεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. Φιλία Ίσαρη Επίκουρη Καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. Φιλία Ίσαρη Επίκουρη Καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Φιλία Ίσαρη Επίκουρη Καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝ-ΒΟΥΛΕΥΟΜΑΙ=συνεξετάζω με κάποιον το πρόβλημα του και

Διαβάστε περισσότερα

Στερεότυπα, προκατάληψη, κοινωνικός στιγματισμός

Στερεότυπα, προκατάληψη, κοινωνικός στιγματισμός Στερεότυπα, προκατάληψη, κοινωνικός στιγματισμός Πανεπιστήμιο Αθηνών Τομέας Ψυχολογίας ΠΜΣ Σχολικής Ψυχολογίας Ακαδ. έτος 2007-08 Βασίλης Παυλόπουλος vpavlop@psych.uoa.gr http://psych.uoa.gr/~vpavlop Μερικά

Διαβάστε περισσότερα

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών

Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που. με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη. συγκεκριμένων στόχων και σκοπών ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Οι οργανισμοί αποτελούνται από ομάδες ατόμων, που με κοινή προσπάθεια, αποβλέπουν στην επίτευξη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ. Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΜΟΙΒΕΣ, ΠΟΙΝΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΣΤΗΦΥΣΙΚΗΑΓΩΓΗ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις;

Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Σεμινάρια ΕΚΔΔΑ 2009-10 ΕΠΙΛΥΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ στον χώρο της Υγείας Γιατί ένα σεμινάριο για τις συγκρούσεις; Εάν τις διαχειριστούμε όπως συνήθως, μπορεί να: Οδηγήσουν σε προσωπικές αντιπάθειες Διαταράξουν/

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Δύναμη Η ικανότητα των ατόμων να επηρεάζουν τη συμπεριφορά των άλλων Τα άτομα κατέχουν δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Γεράσιμος Παπαναστασάτος, Ph.D. Αθήνα, Σεπτέμβριος 2016 ΚΕΘΕΑ Τομέας Έρευνας Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα,

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ

Εφηβεία. Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφηβεία Πώς επιδρά η σημερινή κοινωνία την ανάπτυξη του εφήβου; ΤΜΗΜΑ Α1, ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Ν. ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ 21 ΓΕΛ ΑΘΗΝΑΣ 1.Χαρακτηριστικά Εφηβεία 2.Δραστηριότητες 3.Κοινωνικοποίηση 1.Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Δρ. Κατερίνα Αργυροπούλου Η σύγχρονη αγορά εργασίας Η αγορά εργασίας μεταβάλλεται και διευρύνεται Η εργασία οργανώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤHΜΑΤΑ ΑΠΟΦAΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓH

ΣΥΣΤHΜΑΤΑ ΑΠΟΦAΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓH ΣΥΣΤHΜΑΤΑ ΑΠΟΦAΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓH Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Διοίκηση Παραγωγής & Συστημάτων Υπηρεσιών ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I.

ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΓΝΙΩΝ I. Γενικά Σε μαθήματα όπως η επιχειρησιακή έρευνα και ή λήψη αποφάσεων αναφέραμε τις αποφάσεις κάτω από συνθήκες βεβαιότητας, στις οποίες και εφαρμόζονται κυρίως οι τεχνικές της επιχειρησιακής

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες

Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Διαπολιτισμική συμβουλευτική και ψυχοθεραπεία με μετανάστες Πολιτισμική επίγνωση Διαπολιτισμική ενσυναίσθηση Πολιτισμική επάρκεια Πολιτισμική ενδυνάμωση Διαπολιτισμική διαμεσολάβηση Παράγοντες κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ. ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ m141 ΣΟΦΗ ΛΕΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 2. ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΕΓΓΡΑΦΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΡΓΑΝΩΣΙΑΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Γκορέζης Παναγιώτης Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΠΘ Μπέλλου Βικτώρια Επίκ. Καθηγήτρια ΠΘ 2 Αντίληψη Διαδικασία λήψης & ερμηνείας των ερεθισμάτων του περιβάλλοντος Βοηθούν στην επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ κεφάλαιο 1 ΕΝΝΟΙΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Μ έχρι αρκετά πρόσφατα, η έννοια του μάρκετινγκ των υπηρεσιών αποτελούσε μια έννοια χωρίς ιδιαίτερη αξία αφού, πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΗΓΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΗΓΕΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΣΤΙΑΣΗ ΣΕ ΠΕΛΑΤΗ & ΑΓΟΡΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΠΡΩΤΕΣ ΥΛΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΜΗΧΑΝΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΜΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΣΤΙΚΉ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΓΝΩΣΤΙΚΉ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΉ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ 1 Γνωστική Συμπεριφορική Γιατί γνωστική συμπεριφορική Το πρόβλημα : η Διάρκεια Εξετάζονται 2 παράγοντες 1. Γνωστικές διαδικασίες 2. Διάκριση

Διαβάστε περισσότερα

Η σχολική τάξη. Ένα σύνολο από καθήκοντα και υποχρεώσεις που προσδιορίζονται

Η σχολική τάξη. Ένα σύνολο από καθήκοντα και υποχρεώσεις που προσδιορίζονται Η σχολική τάξη Η σύνθεση και η ποιότητα των σχέσεων ανάµεσα στα µέλη της οµάδας επηρεάζουν καθοριστικά το κλίµα της σχολικής τάξης και γενικότερα τις διαδικασίες αγωγής και µάθησης! Η σχολική τάξη δεν

Διαβάστε περισσότερα