ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση"

Transcript

1 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση Εξουσία και γλώσσα στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Μια προσέγγιση Mαρία Μενεγάκη και Λουκία Ευθυμίου Authority and language in Modern Greek society: An approach: The present research is an interdisciplinary one and deals with the analytical category of gender. Specifically, the research in question raises the question of whether or not the female presence in the centers of authority and power is adequately reflected in the Greek language. Firstly we attempt to register the grammatical problems emerging after the end of the male monopoly concerning power, while at the same time we examine the linguistic approaches to the aforementioned problem. Additionally, there is mention of the ways in which the State and other official bodies deal with this issue as well the everyday use of gender demarcations of various offices in the Media. In the Conclusion, the results of a research conducted by both male and female students of the Department of French Literature and Linguistics will be presented within the scope of a subsidized lesson entitled: Gender and Authority. 1. Εισαγωγικά Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις που χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό είναι η είσοδος των γυναικών στην οικονομική και πολιτική ζωή και η ανάρρηση τους στα κέντρα εξουσίας. Το φαινόμενο αυτό ανέδειξε, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της προσαρμογής της γλώσσας μας στους νέους ρόλους του γυναικείου φύλου. Τίθεται δηλαδή το ερώτημα κατά πόσον αποτυπώνεται στο λόγο η νέα έμφυλη κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα. Η παρούσα εργασία έχει ως αντικείμενο την εξέταση του ζητήματος αυτού και εστιάζεται κυρίως στην απόδοση στο θηλυκό αξιωμάτων που κατέλαβαν οι γυναίκες μετά την απόκτηση πλήρων πολιτικών δικαιωμάτων. Η προσέγγιση δεν γίνεται μόνο μέσα από τη μελέτη δοκιμίων γραμματικής και λεξικών αλλά ερευνάται επίσης η στάση επίσημων φορέων, καθώς και ο ρόλος των μέσων μαζικής επικοινωνίας. 449Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

2 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου 2. Η αμηχανία της γραμματικής μπροστά στα γυναικεία αξιώματα Σύμφωνα με τους κρατούντες γραμματικούς κανόνες, όσον αφορά τα έμψυχα, το γραμματικό γένος συμπίπτει με το φύλο. Ο συνηθέστερος τρόπος διάκρισης των φύλων στο λόγο είναι η διαφορετική κατάληξη. 1 Ωστόσο, ορισμένα ουσιαστικά δηλωτικά ανώτατων αξιωμάτων που κατέχονται και από γυναίκες και από άνδρες έχουν δημιουργήσει έναν ιδιαίτερο προβληματισμό ως προς τη διατύπωσή τους στα δύο γένη. Δεδομένου ότι τα αξιώματα αυτά παραδοσιακά ασκούνταν από το ανδρικό φύλο, το ζήτημα που ανακύπτει είναι η διατύπωσή τους και στο θηλυκό. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, επιχειρήθηκε από επιστήμονες η καταγραφή των σχετικών γραμματικών προβλημάτων και διατυπώθηκαν κάποιες προτάσεις, χωρίς όμως να καταλήγουν σε μια οριστική λύση (Τριανταφυλλίδης, 1963 Κριαράς, 1979 Κριαράς, 1984 Τσοπανάκης, 1982 Χαραλαμπάκης, 1992 Κλαίρης Μπαμπινιώτης, 2001). Όλοι οι εξεταζόμενοι τίτλοι πολιτικών αξιωμάτων δεν εμφανίζουν τον ίδιο βαθμό δυσκολίας. Δύο είναι οι βασικές καταλήξεις: -ος και -ης. Όσον αφορά στην πρώτη κατηγορία, οι μελέτες ασχολούνται γενικά με επαγγελματικά ουσιαστικά σε -ος, όπως χειρουργός, γιατρός, φιλόλογος. Δεδομένου ότι έχουν περάσει ήδη στη δημοτική αρχαιόκλιτα θηλυκά με την κατάληξη αυτή (π.χ. η είσοδος, η πρόοδος), δεν θεωρείται απαραίτητο να αλλάζει στο θηλυκό η κατάληξη και επομένως η ασάφεια ως προς το γένος αίρεται με την πρόταξη του αντίστοιχου άρθρου: ο φιλόλογος / η φιλόλογος (Τσοπανάκης, 1994:227, 265). Κατά τον ίδιο τρόπο, δύναται να διατυπωθεί το δημαρχιακό και το υπουργικό αξίωμα στο αρσενικό και στο θηλυκό: ο δήμαρχος / η δήμαρχος, ο υπουργός / η υπουργός (Λυπουρλής, 1990:121 επ., Κριαράς, 1987:102 Κλαίρης Μπαμπινιώτης, 2001:57). Παρά ταύτα, επισημαίνεται ενίοτε η δυσκολία αναγνώρισης του φύλου σε περίπτωση άναρθρης χρήσης του ουσιαστικού ή όταν η λέξη αναφέρεται στην ονομαστική ή στη γενική του πληθυντικού: οι δήμαρχοι / των δημάρχων, οι υπουργοί / των υπουργών (πρόκειται για γυναίκες ή για άνδρες δημάρχους, υπουργούς;). Ως εναλλακτική λύση προτείνεται η δυνατότητα προσθήκης προσδιορισμών δηλωτικών του φύλου: γυναίκες δήμαρχοι, άνδρες υπουργοί (Κλαίρης Μπαμπινιώτης, 2001:55 56). Αντιτείνεται όμως ότι μια τέτοια περιφραστική διατύπωση προσκρούει στο γλωσσικό αίσθημα (Τσοπανάκης, 1994:265 Χαραλαμπάκης, 1992:124 Κριαράς, 1984:143). Παράλληλα, εξετάζεται και η δημιουργία θηλυκών τύπων με χρησιμοποίηση διαφορετικού παραγωγικού επιθήματος, -εσσα, -ισσα, -ινα: 2 π.χ. δήμαρχος / δημάρχισσα- 1 2 Άλλοι μηχανισμοί δήλωσης του φύλου είναι η διαφοροποίηση στο λεξιλόγιο (άνδρας γυναίκα), η προσθήκη άρθρου, επιθέτου, αντωνυμίας (έμπειρος φωτογράφος, έμπειρη φωτογράφος) ή συγκεκριμένης λέξης προσδιοριστικής του φύλου πριν το ουσιαστικό (οι άνδρες φιλόλογοι, οι γυναίκες χημικοί) (Κλαίρης Μπαμπινιώτης, 2001:53 56). Η κατάληξη -ίνα ήταν ήδη σε χρήση για να δηλώσει τις συζύγους των αξιωματούχων: υπουργίνα, προεδρίνα, δημαρχίνα. 450 Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

3 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση Εμμανουήλ Κριαράς δημαρχίνα, υπουργός / υπουργέσσα υπουργίνα (Φραγκουδάκη, 1989:42 επ. Κριαράς, 1987:114 Λυπουρλής, 1990:122 επ. Κλαίρης Μπαμπινιώτης, 2001:55, 57). Οι τύποι αυτοί, οι οποίοι χρησιμοποιούνται στην καθημερινή ομιλία, δεν έχουν υιοθετηθεί στα επίσημα έγγραφα ούτε στον επιστημονικό λόγο (Λυπουρλής, 1990:122 Κριαράς 1984:143 Κλαίρης Μπαμπινιώτης, 2001:57). 3 Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει τα ουσιαστικά αξιωμάτων που λήγουν σε -ης (-της βαρύτονα και οξύτονα και -άρχης), για τα οποία το πρόβλημα είναι εντονότερο δεδομένου ότι μέχρι τη δεκαετία του 1950 κατά την οποία θεσμοθετήθηκε η συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική ζωή 4 δεν υπήρχαν στην ελληνική γλώσσα θηλυκά ουσιαστικά με αυτή την κατάληξη (Τσοπανάκης, 1982:326 Κριαράς, 1979:166, 192 Παυλίδου, 2006:48). Το ζήτημα ανέκυψε από τη στιγμή που το γυναικείο φύλο απέκτησε πολιτικά δικαιώματα και διείσδυσε στα κέντρα εξουσίας. Ουσιαστικά αξιωμάτων, όπως το βουλευτικό και το δικαστικό, τα οποία ασκούνταν μόνο από άνδρες, θα έπρεπε εφεξής να εκφέρονται και στα δύο γένη. Τρεις είναι οι βασικές απόψεις που έχουν διατυπωθεί. H πρώτη, η οποία και έχει επικρατήσει, είναι να διατηρηθεί στο θηλυκό η κατάληξη του αρσενικού και να δηλώνεται το φύλο με την προσθήκη προσδιορισμού (άρθρου, επιθέτου, αντωνυμίας): η βουλευτής (Κλαίρης Μπαμπινιώτης, 2001:55, 57). Δεδομένου όμως ότι τα ουσιαστικά σε -ης είναι αποκλειστικά αρσενικού γένους, όπως σημειώνεται παραπάνω, η πρόταση αυτή θεωρείται προβληματική: εμφανής είναι η δυσχέρεια όταν πρόκειται να σχηματιστεί η γενική του ενικού: αρσ. ο βουλευτής / του βουλευτή, θηλ. η βουλευτής / της βουλευτή; της βουλευτού; καθώς επίσης και ο πληθυντικός, όπου, όπως και για τα λήγοντα σε -ος, δεν υπάρχει τρόπος διάκρισης των φύλων: οι βουλευτές / των 3 4 Ορισμένοι χαρακτηρίζουν τον προφορικό λόγο ως λαϊκό και του αποδίδουν μειωτική αξία (Χαραλαμπάκης 1992:125 Τσοπανάκης, 1994:266). Ν. 2159/1952, ν /1953 επικύρωση της Διεθνούς Συμβάσεως περί πολιτικών δικαιωμάτων της Γυναικός του ΟΗΕ, ν. 3192/1955 Περί των ασκουμένων υπό των Γυναικών δημοσίων λειτουργημάτων και διορισμού αυτών, εις δημοσίας θέσεις. (Μενεγάκη, 1996:269, 272). 451Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

4 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου βουλευτών (Κριαράς, 1979:166, 192 Κριαράς, 1984:177 Τσοπανάκης, 1982:237). Ο Δημήτρης Λυπουρλής, καθηγητής της αρχαίας ελληνικής φιλολογίας, απορρίπτει κατηγορηματικά τη διατήρηση της αρσενικής κατάληξης -ης και σημειώνει μάλιστα με ειρωνικό τρόπο: Σκεφτείτε, πάντως, πόσα χρόνια έχουν περάσει από την εποχή που ο ελληνικός λαός έστειλε την πρώτη γυναίκα εκπρόσωπό του στη Βουλή, και ακόμη σήμερα, με τον ελληνικό λαό να ονομάζει φυσιολογικότατα τις εκπροσώπους του βουλευτίνες, η επίσημη πολιτεία ταλαιπωρείται, μη βρίσκοντας τον τρόπο να αποφασίσει αν η ταιριαστή για την περίπτωση λέξη είναι η λέξη η βουλεύτρια, η λέξη η βουλευτίς (με γιώτα) ή η λέξη η βουλευτής (με ήτα) εσείς κάνετε, πάντως, σας παρακαλώ, τη δοκιμή να πείτε στη γενική πτώση την τελευταία από τις λέξεις θηλυκού γένους που σας απαρίθμησα! (Λυπουρλής, 1990:124). 452 Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

5 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση Οι δημοτικιστές, από την πλευρά τους, πρότειναν να υιοθετηθεί η κατάληξη -ινα, η οποία χρησιμοποιείται στην καθομιλουμένη. Πράγματι, όπως τεκμαίρεται από τη μελέτη της λεξικογραφίας (βλ. παρακάτω), το γλωσσικό αίσθημα του ελληνικού λαού τείνει τελικά προς τον τύπο αυτό. Σύμφωνα με τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη, ο ελληνικός λαός [...] δεν ένιωσε την ανάγκη να ξεχωρίζει με ιδιαίτερη κατάληξη τα επαγγελματικά από τα αντρωνυμικά θηλυκά (Τριανταφυλλίδης, 1963:332). 5 Αυτό το ίδιο γλωσσικό αίσθημα όμως εμποδίζει την καθιέρωση και την ισάξια χρήση του αρσενικού με το θηλυκό, διότι τέτοιες λέξεις σε -ινα χρησιμοποιούνται συχνά όταν υπάρχει πρόθεση να δοθεί αρνητική, υποβιβαστική χροιά στο σημαινόμενο (Χαραλαμπάκης, 1992:125). Η τρίτη λύση είναι να ακολουθηθεί ο καθιερωμένος γραμματικός κανόνας σχηματισμού θηλυκού των ουσιαστικών που λήγουν σε -της: καθηγητής/καθηγήτρια. Αυτή τη λύση προκρίνει ο Αγαπητός Τσοπανάκης και την αντιπαραθέτει στην κατάληξη -ινα, θεωρώντας ότι υπάρχει μια σημαντική διαφορά ήθους ανάμεσα σε αυτήν και την -τρια, η οποία είναι πιο επίσημη, πιο αξιοπρεπής: σπουδάστρια, φοιτήτρια, καθηγήτρια έτσι και η βουλεύτρια και η επιθεωρήτρια και η δικάστρια ή η εφέτρια θα είναι πολύ πιο επίσημες από τη βουλευτίνα και την επιθεωρητίνα, προεδρίνα, εφετίνα, οι οποίες δείχνουν μία οικειότητα και, ενδεχομένως, έλλειψη σεβασμού. (Τσοπανάκης, 1982:336, πρβλ. 251, 326, 327 Τσοπανάκης 1994:266). 6 Την ίδια άποψη έχει εκφέρει και ο Κριαράς (Κριαράς, 1979:166, 210 Κριαράς, 1987:82), 7 ο οποίος κατ επανάληψη έχει επισημάνει ότι ο τύπος αυτός συναντάται στην αρχαία ελληνική γραμματεία (Κριαράς, 1987:82). 8 Από τις τρεις απόψεις που έχουν διατυπωθεί, θεωρούμε ότι η τρίτη έχει το πλεονέκτημα ότι δεν δημιουργεί πρόβλημα ούτε ως προς την κλίση ούτε ως προς τον αριθμό (η βουλεύτρια / της βουλεύτριας, πληθυντικός οι βουλεύτριες / των βουλευτριών), ενώ εναρμονίζεται απόλυτα στο τυπικό της ελληνικής γλώσσας. Είναι απορίας άξιον με ποιο κριτήριο, από το ένα μέρος χρησιμοποιείται ο ανακριτής / η ανακρίτρια, ο διοικητής / η διοικήτρια, και από το άλλο ο βουλευτής / η βουλευτής, ο δικαστής / η δικαστής, ο εφέτης / η εφέτης, ο γερουσιαστής / η γερουσιαστής που, όπως ορθά σημειώνει ο Α. Τσοπανάκης, δεν ανταποκρίνονται προς το γλωσσικό μας αίσθημα (Τσοπανάκης, 1982:237) Βλέπε και σχολιασμό Παυλίδου, 2006:49 Ο Αγαπητός Τσοπανάκης απαριθμεί 167 οξύτονα και 50 βαρύτονα σε της/τρια (Τσοπανάκης, 1982: Τσοπανάκης, 1994: ). Βλέπε και συνέντευξη του Κριαρά στην Έλλη Παππά. Έθνος Ξεμάθαμε την καθαρεύουσα πριν μάθουμε τη δημοτική, Μια γυναίκα που είναι δικαστής, ανακριτής, συγγραφέας, νομάρχης, πώς θα την πούμε; [...] το σωστό είναι η ανακρίτρια, η δικάστρια, όπως λέμε ο μαθητής μαθήτρια. Βλ. και τη βιβλιοκρισία του Ε. Κριαρά στον Φιλόλογο 78 (1994), Η Νεοελληνική Γραμματική του Αγαπητού Τσοπανάκη (http:// /greeklang/modern_greek/bibliographies/grammar/ 13_tsopanak), καθώς και τη συνέντευξή που έδωσε στον Ηλία Μαγκλίνη στο Κ της Καθημερινής (τεύχος 207: ). 453Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

6 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου Ανάλογος είναι ο προβληματισμός για τον θηλυκό τύπο αξιωμάτων των οποίων η ονομασία λήγει σε -άρχης, όπως νομάρχης, περιφερειάρχης κ.λπ. Ο Αγαπητός Τσοπανάκης διαπιστώνει ότι η τάση και η διάθεση των μορφωμένων ανθρώπων είναι διστακτική, αδρανική (Τσοπανάκης, 1982:327). Εξακολουθεί να χρησιμοποιείται η νομάρχης / της νομάρχη ή, με την επιστράτευση της γενικής της καθαρεύουσας, της νομάρχου, ενώ κατά την κρατούσα επιστημονική άποψη σωστότερη θα ήταν η παραγωγική κατάληξη -ισσα 9 που ισχύει για το σχηματισμό του θηλυκού γένους επαγγελματικών ουσιαστικών, δηλαδή: νομάρχισσα, περιφερειάρχισσα, κατά τα ομαδάρχισσα, καταστηματάρχισσα κ.λπ. (Τσοπανάκης, 1982:327, 341 Κριαράς, 1987:104 Λυπουρλής, 1990:126). Οι παραπάνω δυσκολίες γίνονται εμφανέστερες όταν προτάσσεται του ουσιαστικού ένας επιθετικός ή άλλος προσδιορισμός. Στην περίπτωση αυτή, ο κοινωνικός συντηρητισμός, προσηλωμένος στην ιδέα ότι το αξίωμα ανήκει στο ανδρικό φύλο, οδηγεί συχνά στο να χρησιμοποιείται ο προσδιορισμός στο αρσενικό, ακόμα και όταν πρόκειται για γυναίκα αξιωματούχο: η αναπληρωτής υπουργός, αντί του ορθού η αναπληρώτρια υπουργός (Κριαράς, 1987: Τσοπανάκης, 1994:266 Τριανταφυλλίδης, 1963: ) Ιδεολογικές προσεγγίσεις Από τη δεκαετία του 1980, περίοδο προώθησης των γυναικείων διεκδικήσεων στην Ελλάδα, και μετά, ορισμένες κοινωνιολόγοι και γλωσσολόγοι αναδεικνύουν το ιδεολογικό υπόβαθρο της γλωσσικής αγκύλωσης όσον αφορά τη χρήση της θηλυκής μορφής των αξιωμάτων. Η Άννα Φραγκουδάκη, στο βιβλίο της Γλώσσα και Ιδεολογία (Φραγκουδάκη, 1987a), καθώς και σε άρθρα της σε εφημερίδες και περιοδικά (Φραγκουδάκη, 1987b, 1988, 1989, 2000), καταδεικνύει ότι η γλώσσα μας είναι διαποτισμένη από την ιδεολογία της ανισότητας των φύλων: 11 οι ίδιες οι λέξεις και το 9 Αντίθετα από την κατάληξη -ίνα, η οποία θεωρείται ότι έχει απαξιωτική συνδήλωση, δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς το ίδιο και για την κατάληξη -ισσα, εφόσον λέμε η πριγκίπισσα, η βασίλισσα. 10 Η τάση επικράτησης του αρσενικού οδηγεί σε μία γενικότερη σύγχυση ως προς τη συμφωνία επιθέτου/ουσιαστικού. Αναγράφεται π.χ. σε εφημερίδα οι νόσοι είναι μεταδοτικοί αντί του οι νόσοι είναι μεταδοτικές (Τσοπανάκης, 1994:227). Ακόμη και σε ανακοίνωση τίτλου ομιλίας καθηγητή Πανεπιστημίου διαβάζουμε Σύγχρονοι μέθοδοι (!) ερμηνείας στην ιστορία του θεάτρου. Βλ. Πρόγραμμα Συνεδρίου Forum Νέων Επιστημόνων, του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης, 4 Δεκεμβρίου Όπως εύστοχα παρατηρεί η κυρία Φραγκουδάκη, το ότι η ισότητα δεν έχει επηρεάσει τη γλώσσα σημαίνει πριν απ όλα ότι οι ιδέες της ισότητας δεν έχουν εσωτερικευθεί από τις κοινωνικές ομάδες (ακόμα και τις πρωτοπόρες). [...] Σημαίνει όμως και κάτι άλλο: ρητή ανισότητα των φύλων, συνεχώς παρούσα στην πράξη της καθημερινής ομιλίας, αδιόρατη και φυσική, δηλαδή ασταμάτητα και κάθε στιγμή διαμορφωτική των ιδεών που αφορούν τα φύλα (Φραγκουδάκη, 1987b:27). Βλ. και τη μελέτη της Θεοδοσίας Παυλίδου, Γλώσσα Γένος Φύλο, η οποία εντάσσεται στην ίδια προβληματική και τοποθετεί την περίπτωση της ελληνικής γλώσσας στο γενικότερο πλαίσιο συναφών αναζητήσεων σε διεθνές επίπεδο. Η συγγραφέας σημειώνει: Η γλώσσα απεικονίζει τις ιεραρχήσεις, αξιολογήσεις 454 Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

7 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση νόημά τους, το συντακτικό, η γραμματική, όπου επικρατέστερο είναι το γένος του επικρατέστερου φύλου. Κατά τη συγγραφέα, κάθε προσπάθεια κατασκευής θηλυκού για το βουλευτικό ή το προεδρικό αξίωμα προσκρούει σε εμπόδια που ασφαλώς δεν αφορούν απλά και μόνο τη γραμματική. Αφού το σημαινόμενο υφίσταται, γιατί όχι και το σημαίνον; Γιατί όχι βουλεύτριες, δικάστριες, δημάρχισσες κατά το καθηγήτριες, χορεύτριες, μαγείρισσες. Ο Σύνδεσμος Ελληνίδων Επιστημόνων εκδίδει, το 1996, έναν Οδηγό μη σεξιστικής γλώσσας για το δημόσιο ελληνικό λόγο. Η συντάκτριά του Πετρούλα Τσοκαλίδου φιλοδοξεί, όπως αναφέρει, να συμβάλει στον προβληματισμό και στην κατανόηση του γλωσσικού σεξισμού στα ελληνικά (Τσοκαλίδου, 1996:20). Θεωρεί δε απαραίτητη τη συμμετοχή των φεμινιστριών γλωσσολόγων στη σύνταξη λεξικών για τη δημιουργία γλωσσικών προτύπων σύμφωνα με τις ανάγκες μιας εξελισσόμενης κοινωνικής πραγματικότητας. 12 Κατά τη συγγραφέα η εξέλιξη της γλώσσας είναι όχι μόνο εφικτή αλλά και αναπόφευκτη με επακόλουθο τη σταδιακή εξάλειψη του γλωσσικού σεξισμού (Τσοκαλίδου, 1996:52). Η ελληνίδα γλωσσολόγος συμμετείχε επίσης στον Εγκυκλοπαιδικό οδηγό για τη γλώσσα που εξέδωσε το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας στη Θεσσαλονίκη, με επιμέλεια του καθηγητή Τάσου Χρηστίδη (ΑΠΘ), ως βοηθήματος για εκπαιδευτικούς. Στον οδηγό αυτό, ο οποίος περιλαμβάνει πληροφορίες που αφορούν στη θεωρία της γλώσσας και της γλωσσολογίας, η Π. Τσοκαλίδου έχει συντάξει το λήμμα Β8 Γλώσσα και Φύλο όπου πραγματεύεται την άνιση εκπροσώπηση των δύο φύλων στη γλώσσα Η αποτύπωση της αβεβαιότητας στα λεξικά Η δυσκολία ως προς την επιλογή του ορθού τύπου διαπιστώνεται και με τη μελέτη των λεξικών και μπορεί να ανιχνευτεί μέσα από μία αποδελτίωση των υπό εξέταση λημμάτων. Όπως φαίνεται από τους παρακάτω πίνακες, σε γενικές γραμμές, δεν ακολουθείται συγκεκριμένη τακτική, καθώς άλλοτε αναφέρονται οι θηλυκοί τύποι σε -ίνα: π.χ. υπουργίνα, βουλευτίνα, νομαρχίνα, κ.λπ., συνοδευόμενοι από την ένδειξη καθημερινό ή λαϊκό/λαϊκότερο, άλλοτε τέτοιου είδους τύποι παραλείπονται (βλέπε μεταξύ άλλων λήμμα πρόεδρος, στο λεξικό Μπαμπινιώτη) και άλλοτε πάλι αναγράφεται το λήμμα στον αρσενικό τύπο και προτάσσεται το αρσενικό και το θηλυκό άρθρο: ο, η βουλευτής. Έχουν βεβαίως καταγραφεί και οι τύποι βουλεύτρια (Βοσταντζόγλου, 1962), δικάστρια (Κριαράς, 1995), νομάρχισσα (Κριαράς, 1995 Τεγόπουλος Φυτράκης, 1997). Πάντως, σε κάθε περίπτωση, οι εξηγήσεις-ορισμοί και διακρίσεις της κοινωνίας, και σε μια αντροκρατική κοινωνία καταγράφει την ανισότητα εις βάρος των γυναικών στις διάφορες εκφάνσεις της (Παυλίδου, 2006:23). 12 Ανάλογες προτάσεις για την εξάλειψη του γλωσσικού σεξισμού είχαν διατυπωθεί από φεμινίστριες γλωσσολόγους άλλων χωρών κατά τη δεκαετία του 1970 (Παυλίδου, 2006:24). 13 Ο οδηγός αυτός βρίσκεται και στο διαδίκτυο στην ιστοσελίδα: odigos_n.htm. 455Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

8 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου εξακολουθούν να δίνονται σχεδόν πάντα στο αρσενικό γένος: π.χ. βουλευτής (ο, η) ο εκλεγμένος αντιπρόσωπος του έθνους, του λαού (Μπαμπινιώτης, 2002 Τεγόπουλος Φυτράκης, 1997 Ιδρ. Τριανταφυλλίδη, 1999). 456 Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

9 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση Συγκριτικοί Πίνακες λημμάτων που αναφέρονται σε τίτλους αξιωμάτων Βουλευτής Δήμαρχος Δικαστής Νομάρχης Πολιτικός Πρόεδρος ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ (Β έκδ. 2002) (ο, η) θηλ., βουλευτού: ο εκλεγμένος αντιπρόσωπος του έθνους. Υποψήφιος ~ και (λαϊκ.) βουλευτίνα (1853) (ο, η) {δημάρχ-ου/ - των, ους}: πρόσωπο που εκλέγεται... Λήμμα δημαρχίνα (η) [1893] (λαϊκ.) (χωρ. γεν. πλ.) 1. η σύζυγος δημάρχου 2. αυτή που εξελέγη δήμαρχος (ο, η) θηλ., δικαστού: δημόσιος λειτουργός, ο οποίος... Αδέκαστος/ αμείλικτος ~ και (καθημ.) δικαστίνα (ο, η) (γεν. θηλ. νομάρχου) ο προϊστάμενος του νομού. (ο, η) [αρχ.] το πρόσωπο που συμμετέχει ενεργά στην πολιτική και ειδικότερα ο βουλευτής... Ο Ελευθέριος Βενιζέλος θεωρείται ο μεγαλύτερος ~ της νεότερης Ελλάδας. (ο, η) {προέδρου/-ων,-ους}: 1. το πρόσωπο που προΐσταται Το πρόσωπο που έχει την ανώτατη ιεραρχικά θέση... ο ~ της επιτροπής ο αρχηγός εκτελεστικής ή νομοθετικής εξουσίας... ο ~ της κυβέρνησης 4. ο ανώτατος άρχων του κράτους... Πρωθυπουργός (ο, η) ο πρόεδρος της κυβέρνησης υπηρεσιακός-ή πρωθυπουργός ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ 1998 Όμοια Δεν υπάρχει η γενική θηλ., βουλευτού Όμοια Όμοια (λαϊκ.) δικαστίνα Όμοια Όμοια Όμοια Επιπλέον, ο αρχηγός κοινότητας... ΣΥΝ. Κοινοτάρχης Όμοια Δεν υπάρχει το 2 ΑΝΤΙΛΕΞΙΚΟΝ Θ. ΒΟΣΤΑΝΤΖΟΓΛΟΥ 1962 Μέλος της βουλής... πατήρ ~ του έθνους [γυνή] βουλεύτρια κοινώς βουλευτίνα Δεν υπάρχει αναφορά σε θηλυκό Κριτής, δικαστικός λειτουργός. Δεν υπάρχει αναφορά σε θηλυκό Δεν υπάρχει αναφορά σε θηλυκό [ο ασχολούμενος με τα πολιτικά] πολιτικός ανήρ. Δεν υπάρχει αναφορά σε θηλυκό Δεν υπάρχει αναφορά σε θηλυκό Δεν υπάρχει αναφορά σε θηλυκό 457Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

10 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου Σύμβουλος (ο, η) μέλος συμβουλίου... Εξελέγη δημοτικός ~ Όμοια [ο συμβουλεύων] σύμβουλος. Δεν υπάρχει αναφορά σε θηλυκό Υπουργός (ο, η) ανώτατος κρατικός λειτουργός... ο οποίος προΐσταται υπουργείου Λήμμα υπουργίνα: 1. [1845] (λαϊκ.) γυναίκα υπουργός 2. σύζυγος υπουργού Όμοια Δεν υπάρχει αναφορά σε θηλυκό Βουλευτής Δήμαρχος Δικαστής Νομάρχης ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ. ΙΔΡ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ 1999 Θηλ. βουλευτής και βουλευτίνα Εκλεγμένος αντιπρόσωπος του λαού. Υποψήφιος ~ Λόγιο θηλ. χωρίς διάκριση γένους βουλευτ(ής) ίνα Θηλ. δήμαρχος και δημαρχίνα Αιρετός άρχοντας της τοπικής αυτοδιοίκησης. Υποψήφιος ~ Λόγ. θηλ. χωρίς διάκριση γένους δήμαρχ(ος) ίνα Θηλ. δικαστής και δικαστίνα Δημόσιος λειτουργός που έχει ως έργο...// (θηλ.) δικαστίνα, Γυναίκα δικαστής ή σύζυγος δικαστή Λόγιο θηλ. χωρίς διάκριση γένους δικαστ(ής) ίνα Θηλ. νομάρχης: ο πολιτικός διοικητής του νομού... Υποψήφιος ~ Λόγιο θηλ. χωρίς διάκριση γένους ΝΕΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΔΗΜ. ΓΛΩΣΣΑΣ Ε. ΚΡΙΑΡΑ 1995 ο, θηλ. ινα: αιρετός αντιπρόσωπος του λαού ~ επικρατείας ο, θηλ. ινα: 2. αυτός που εκλέγεται 3. Το θηλ. α. Η γυναίκα του δημάρχου β. Γυναίκα που την εξέλεξαν στο αξίωμα του δημάρχου ο, θηλ. ινα και - αστρια: λειτουργός εντεταλμένος... ~ ακέραιος και λήμμα δικαστίνα ο, θηλ. ισσα και ινα και αινα: ανώτερος διοικητικός υπάλληλος Και λήμμα νομαρχίνα και νομάρχισσα ΜΕΙΖΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΕΓΟΠΟΥΛΟΥ ΦΥΤΡΑΚΗ 1997 (ο, η) θηλ. βουλευτίνα εκλεγμένος αντιπρόσωπος του λαού το θηλ. βουλευτίνα: η γυναίκα βουλευτής // η σύζυγος του βουλευτή (ο, η): αιρετός άρχοντας δήμου Και λήμμα δημαρχίνα: η σύζυγος του δημάρχου // η γυναίκα δήμαρχος. (ο, η) ουσ. θηλ. και δικαστίνα: δημόσιος υπάλληλος που... (ο, η) ουσ. θηλ. νομάρχισσα: ανώτερος διοικητικός υπάλληλος Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

11 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση Πολιτικός Θηλ. πολιτικός αυτός που η κύρια ή... ο, πολιτευτής δε δίνεται θηλυκό Ο πολιτικός ως ουσ., πρόσωπο που έχει... Πρόεδρος Θηλ. πρόεδρος (οικ.) προεδρίνα: το συνηθ. Εκλεγμένο πρόσωπο που... Ο ~ της Βουλής Θηλ. προεδρίνα α. Πρόεδρος β. Σύζυγος προέδρου Λόγ. θηλ. χωρίς διάκριση γένους πρόεδρ(ος) ίνα ο και η και θηλ. προεδρίνα: αυτός που προΐσταται... ~ της Βουλής (το θηλ.) σύζυγος προέδρου (ο, η) ουσ.: ο προϊστάμενος... Ο ~ της Βουλής Και λήμμα προεδρίνα (η) [θηλ. του πρόεδρος] η σύζυγος του προέδρου// γυναίκα πρόεδρος Πρωθυπουργός Θηλ. πρωθυπουργός (προφ.) πρωθυπουργίνα: ο επικεφαλής της κυβέρνησης... Λόγ. θηλ. χωρίς διάκριση γένους πρωθυπουργ(ός) ίνα ο, ο πρόεδρος της κυβέρνησης δε δίνεται θηλυκό (ο, η) ουσ.: ο πρόεδρος της κυβέρνησης. Και λήμμα πρωθυπουργίνα (η) [θηλ. του πρωθυπουργός] η σύζυγος του πρωθυπουργού// γυναίκα πρωθυπουργός Σύμβουλος Θηλ. σύμβουλος Μέλος συμβουλίου Δημοτικός ~ ο και η: μέλος συμβουλίου (ο, η) ουσ.: μέλος του συμβουλίου Υπουργός Θηλ. υπουργός (προφ.) υπουργίνα: μέλος της κυβέρνησης Αναπληρωτής ~ Λόγ. θηλ. χωρίς διάκριση γένους υπουργ(ός) ίνα Ο, θηλ. ος και -ίνα: 1. κορυφαίος φορέας τμήματος θηλ. ίνα= υπουργός ή σύζυγος υπουργού Και λήμμα υπουργίνα (ο, η) ουσ.: ανώτατος δημόσιος λειτουργός Και λήμμα υπουργίνα (η) [θηλ. του υπουργός] η σύζυγος του υπουργού// γυναίκα υπουργός 5. Η στάση των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αποτελούν, ως γνωστόν, πολύ σημαντικό παράγοντα επηρεασμού των γλωσσικών συνηθειών. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται στον τύπο κάποιο ενδιαφέρον σχετικά με τη διακριτή διατύπωση στα δύο γένη των συγκεκριμένων ουσιαστικών αξιωμάτων. Κατά καιρούς, έχουν φιλοξενηθεί άρθρα που συντηρούν τον προβληματισμό, επισημαίνουν την ιδεολογική του παράμετρο και εκθέτουν τις σχετικές απόψεις σε ένα ευρύτερο κοινό. Αναφέρουμε ενδεικτικά το δημοσίευμα του Γιάννη Χάρη, μεταφραστή και επιμελητή εκδόσεων, στα Νέα της 9 Οκτωβρίου Ως προς τα ουσιαστικά αξιωμάτων που λήγουν σε -ος, ο συντάκτης 459Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

12 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου του κειμένου πιστεύει ότι θα επικρατήσει και θα σταθεροποιηθεί ο μονοκατάληκτος τύπος με την προσθήκη του αντίστοιχου άρθρου, έστω και αν σχηματίζουν, όπως λέει χαρακτηριστικά, σκοτεινό πληθυντικό (Χάρης, 1999). Στέκεται όμως ιδιαίτερα στα ουσιαστικά σε -της (βουλευτής, δικαστής εφέτης) και διερωτάται για ποιο λόγο δεν έχει υιοθετηθεί η ομαλή μορφή βουλεύτρια, δικάστρια, ενώ, κατ αυτόν, δεν είναι λύση η διατήρηση του αρσενικού τύπου με την προβληματική γενική. Στην Ελευθεροτυπία της 18 Δεκεμβρίου 2001, ο Γιάννης Σαμπατσάκος σε σημείωμά του επικαλείται τη γραμματική του Πέτρου Παπαδέα, σύμφωνα με την οποία, από τα λήγοντα στο αρσενικό σε -της τα μεν οξύτονα λαμβάνουν στο θηλυκό κατάληξη -τρια τα δε παροξύτονα -τις. Άρα, καταλήγει ο αρθρογράφος, το θηλυκό του βουλευτή, που είναι οξύτονο, κάνει βουλεύτρια και όχι η βουλευτής ή βουλευτίνα ή άλλος βαρβαρισμός (Σαμπατσάκος, 2001). Με το θέμα ασχολήθηκε δημοσιογραφικά και ο Ανδρέας Παπάς, επιμελητής εκδόσεων και μεταφραστής με ειδική εξειδίκευση σε κείμενα ιστορίας του πολιτισμού. Σε άρθρο του στο Βήμα ( ), ο συγγραφέας θεωρεί βάρβαρες και άχαρες διατυπώσεις όπως η (ευρω)βουλευτής/ της (ευρω)βουλευτή/ού και βρίσκει σαφώς πιο δόκιμο και ορθό τύπο το η βουλεύτρια / της βουλεύτριας, η δικάστρια / της δικάστριας (Παππάς, 2004:86). Τα σποραδικά αυτά δημοσιεύματα δεν φαίνεται να έχουν αντίκτυπο στους ίδιους τους δημοσιογράφους. Θα λέγαμε γενικά ότι τα δημοσιογραφικά κείμενα δεν τηρούν μια ενιαία γραμμή. Εναπόκειται προσωπικά στον κάθε ή στην κάθε δημοσιογράφο να χρησιμοποιεί τον ένα ή τον άλλο τύπο. 14 Η σύγχυση επιτείνεται στις περιπτώσεις όπου του γυναικείου αξιώματος προηγείται επιθετικός προσδιορισμός: λόγου χάρη, σε κεντρικό δελτίο της κρατικής τηλεόρασης χρησιμοποιήθηκε η έκφραση αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού και αμέσως μετά άλλος δημοσιογράφος για το ίδιο πρόσωπο ανέφερε η αναπληρώτρια υπουργός. 15 Πάντως, αντίθετα από άλλες χώρες, όπως η Γαλλία, όπου ο δημοσιογραφικός κλάδος έχει κατά κανόνα ενσωματώσει τα νέα θηλυκά ουσιαστικά και έχει συμβάλει στην ευρύτερη χρήση τους (Μενεγάκη, Ευθυμίου, υπό δημοσίευση), στην Ελλάδα οι δημοσιογράφοι, απροβλημάτιστοι στην πλειοψηφία τους, διαιωνίζουν τη χρήση του αρσενικού τύπου και για γυναίκες αξιωματούχους. 14 Σε μεσημβρινό δελτίο ειδήσεων του Mega (14 Απριλίου 2005) γίνεται λόγος για την: πρώτη απόλυση γυναίκας δικαστού. Στην ιστοσελίδα του Independent media center (www.indymedia.org/front. php3?lang=el&article_ld=322639, Τουρίστας, 8 Φεβρουαρίου 2005) συναντούμε το θηλυκό βουλεύτρια. Στην εκπομπή του Ν. Χατζηνικολάου Αντιγνωμίες ακούμε η βουλευτίνα. Στις απογευματινές ειδήσεις της ΝΕΤ (14 Ιανουαρίου 2008) μας πληροφορούν ότι η κα Πετραλιά κάλεσε τις γυναίκες βουλευτές. Οι βουλευτίνες του ΠΑΣΟΚ δεν πήγαν. 15 Κεντρικό δελτίο της ΕΤ1, Πέμπτη 7 Απριλίου Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

13 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση 6. Αντιμετώπιση του θέματος από τους επίσημους φορείς Όσον αφορά την αντιμετώπιση του γλωσσικού αυτού ζητήματος από τους επίσημους φορείς, στην Ελλάδα δεν έχει υπάρξει ως τώρα καμία πρωτοβουλία για την προσαρμογή της γλώσσας στα σύγχρονα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα. Ήδη από το 1990 είχε εκδοθεί Σύσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία καλούσε τις κυβερνήσεις των κρατών μελών να προωθήσουν τη χρήση ενός λεξιλογίου που να αντικατοπτρίζει την αρχή της ισότητας της γυναίκας και του άνδρα... (Συμβούλιο της Ευρώπης, 1991). Η σύσταση αυτή αγνοήθηκε από όλους τους επίσημους θεσμούς 16 ακόμα και από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας, 17 η οποία θα ήταν το πλέον ενδεδειγμένο όργανο για την προώθησή της. Αντίθετα μάλιστα παρατηρείται συστηματικός αρνητισμός ως προς το να γίνεται ορατή η παρουσία των αξιωματούχων γυναικών σε δημόσια έγγραφα: π.χ. σε δικαστικά έγγραφα, αν και υπογεγραμμένα από γυναίκες, διαβάζουμε μονίμως Ο Δημόσιος Κατήγορος κ.λπ. Το ενδιαφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα φύλου και ισότητας συνεχίζεται αδιάπτωτο τα τελευταία χρόνια με τη χρηματοδότηση σχετικών προπτυχιακών και μεταπτυχιακών προγραμμάτων στα πλαίσια των Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. 18 Με αυτήν την ευκαιρία προσθέσαμε στο πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών μάθημα με τίτλο Συγκριτική θεώρηση θεμάτων φύλου και ισότητας. Επικεντρώσαμε την έρευνά μας στο θέμα Φύλο και Εξουσία, πράγμα που μας έδωσε τη δυνατότητα να καταγράψουμε τη θέση των δύο φύλων στην πολιτική ζωή της Ελλάδας και της Γαλλίας. Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές μας ανέλαβαν κατά ομάδες έναν αριθμό εργασιών που απαιτούσαν αναζήτηση αρχειακού υλικού, παρακολούθηση του έντυπου και ηλεκτρονικού τύπου, συνεντεύξεις από άτομα των δύο φύλων διαφόρων κοινωνικών προελεύσεων και οικογενειακών καταβολών που κατέχουν θέσεις στον δικαστικό κλάδο ή στο κοινοβούλιο κ.λπ. Οι εργασίες αυτές είχαν ως αντικείμενο την αναλογία εκπροσώπησης των φύλων σε αυτά τα κέντρα εξουσίας. Ανάμεσα στα πολλά ζητήματα που μελετήθηκαν, μας απασχόλησε και το θέμα της γλωσσικής αποτύπωσης των τίτλων στα δύο γένη. Τα πορίσματα της έρευνας έδειξαν πως, παρά το γεγονός ότι η γυναικεία συμμετοχή στην ενεργή πολιτική ζωή έχει συμπληρώσει 16 Αντίθετα, οι κυβερνήσεις άλλων ευρωπαϊκών χωρών, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, το Βέλγιο, έλαβαν υπόψη τους την ευρωπαϊκή αυτή Σύσταση και υπό την πίεση κυρίως γυναικών που βρίσκονταν στα κέντρα εξουσίας ενέγραψαν το ζήτημα αυτό στην πολιτική ατζέντα (Μενεγάκη, Ευθυμίου, υπό δημοσίευση, Elmiger, 2008:167 επ.). 17 Η Γενική Γραμματεία Ισότητας, η οποία συστάθηκε το 1985, είναι ο αρμόδιος κυβερνητικός φορέας για τον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση της εφαρμογής των πολιτικών με στόχο τη νομική και ουσιαστική ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών σε όλους τους τομείς: εργασία και επιχειρηματικότητα, κέντρα λήψης αποφάσεων. 18 Σύμφωνα με έρευνα φοιτητριών μας, σε 7 Πανεπιστήμια, 24 Τμήματα Σχολών υπάρχουν 67 προπτυχιακά μαθήματα με αυτό το αντικείμενο, ενώ στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου υπάρχει ολοκληρωμένο μεταπτυχιακό πρόγραμμα. 461Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

14 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου μισό και πλέον αιώνα, αφενός μεν ελάχιστες γυναίκες έχουν κατορθώσει να καταλάβουν ανώτατα πολιτικά αξιώματα αφετέρου δε πολιτικά πρόσωπα και των δύο φύλων διστάζουν να αποτυπώσουν στη γλώσσα τη νέα έμφυλη πολιτική πραγματικότητα, εμμένοντας στη χρήση των αρσενικών γραμματικών τύπων. Μία φοιτήτρια-ερευνήτρια αναφέρει μάλιστα χαρακτηριστικά: Η αλήθεια είναι πάντως ότι το θέμα της γλωσσικής ανδροκρατίας ή μη στην ελληνική γλώσσα παρέμεινε μάλλον στο επίπεδο προσωπικών προβληματισμών, για να καταλήξει στο εξής συμπέρασμα: Σήμερα [...], ενώ ο αριθμός των γυναικών που αναλαμβάνουν θέσεις εξουσίας, είτε στο δικαστικό είτε στο πολιτικό αξίωμα, αυξάνεται, τα ερωτήματα παραμένουν εκκρεμή. Αναρωτηθήκαμε στο τέλος της έρευνας μήπως τα δύο αυτά θέματα είναι αλληλένδετα. Μήπως, δηλαδή, η καθυστέρηση της γλωσσικής αποτύπωσης των αξιωμάτων και στα δύο γένη οφείλεται σε κάποιο βαθμό στην υπάρχουσα πολιτική πραγματικότητα. Είναι γεγονός ότι η συμμετοχή των γυναικών στα ανώτατα κέντρα εξουσίας είναι ακόμη τόσο μικρή ώστε να μπορεί να εκληφθεί και ως εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα ότι η εξουσία είναι γένους αρσενικού. 7. Κατακλείδα Συμπερασματικά θα λέγαμε ότι στη σημερινή Ελλάδα η γλώσσα ανθίσταται σθεναρά στην αποτύπωση της νέας πραγματικότητας, ιδιαίτερα όσον αφορά στα κέντρα εξουσίας. Αποτελεί επομένως ένα ισχυρό προπύργιο των συντηρητικών και αντιδραστικών (έστω και υποσυνείδητα) δυνάμεων της κοινωνίας για τη διαιώνιση της ανισότητας των φύλων. Δεν θα πρέπει βέβαια να παραβλέψουμε τη στάση των ίδιων των Ελληνίδων, οι οποίες είτε αδιαφορούν θεωρώντας το ζήτημα της γλώσσας αμελητέο, είτε προτιμούν συνειδητά να διατηρούν τους αρσενικούς τύπους των 462 Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

15 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση αξιωμάτων που κατέχουν. Κατά την αντίληψή τους, ο τίτλος τους θα υποβαθμιζόταν εάν έχανε την αρσενική του μορφή. Ενώ, π.χ. ουδείς διανοήθηκε να θέσει ποτέ θέμα ότι το εφέτης ομοιοκαταληκτεί με το υπηρέτης, η γυναίκα φοβάται μήπως το εφέτρια παραπέμπει στο υπηρέτρια. 19 Πρόκειται για το φαινόμενο που η Deborah Cameron, ονομάζει γυναικεία αλλοτρίωση μέσω του ηγεμονικού λόγου, των δομών δηλαδή που αναπαράγουν τα υποκείμενα και οι οποίες είναι φορείς της κυρίαρχης ιδεολογίας (Cameron, 1986:86 91). Κατά τη γνώμη μας, η αντίσταση στην αποδοχή της ίσης πρόσβασης των δύο φύλων στα κέντρα εξουσίας ευθύνεται σε ένα μεγάλο βαθμό για την αργή προσαρμογή της γλώσσας στα νέα έμφυλα δεδομένα και, σε τελευταία ανάλυση, αποτελεί πηγή αβεβαιότητας ως προς τους γραμματικούς κανόνες. Διότι, όπως εύστοχα έγραφε ο γάλλος στοχαστής του Διαφωτισμού Ντεστύτ ντε Τρασύ: Η ανακρίβεια στη διατύπωση των νοημάτων γεννιέται πάντοτε από τη σύγχυση των ιδεών (Destutt de Tracy, 1970:287). Βιβλιογραφία (Η σύνταξη των βιβλιογραφικών αναφορών ακολουθεί τις οδηγίες της έκδοσης) Babiniotis, 1998 Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας. Athens: Κέντρο Λεξικολογίας. Babiniotis, 2002 Λεξικό της νέας ελληνικής γλώσσας. Athens: Κέντρο Λεξικολογίας. Cameron, 1988 Deborah Cameron, Γλώσσα και σεξουαλική διαφορά. Ποια είναι η φύση της γυναικείας καταπίεσης στη γλώσσα, μετάφ. Μένη Τσίγκρα, Δίνη, τεύχ. 3: Charalabakis, 1992 Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, Νεοελληνικός λόγος, μελέτες για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και το ύφος. Athens: Νεφέλη. Charis, 1999 Γιάννης Χάρης, Η ταμίας, η ταμία ή η ταμίισσα;, Τα Νέα, 9 Οκτωβρίου 1999, Greek Internet edition. 19 Η αντίληψη των ίδιων των γυναικών, ότι ο,τιδήποτε ανήκει στη σφαίρα του θηλυκού είναι υποδεέστερο, δεν αφορά μόνο τις Ελληνίδες, αλλά είναι διάχυτη και σε άλλες χώρες (Βλ. μεταξύ άλλων Groult, 1994:200 Μενεγάκη, Ευθυμίου, υπό δημοσίευση 2009). 463Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

16 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου Clairis and Babiniotis, 2001 Χρήστος Κλαίρης και Γεώργιος Μπαμπινιώτης, Γραμματική της νέας ελληνικής, δομολειτουργική-επικοινωνιακή, τόμος α. Athens: Ελληνικά γράμματα. Council of Europe, 1991 Council of Europe, 1991, Τhe elimination of sexism from language: Recommendation no.r (90)4 adopted by the committee of Ministers of the Council of Europe on 21 February Strasbourg: Council of Europe. Destutt de Tracy, [1801] 1970 Antoine Destutt de Tracy, Eléments d idéologie, t. I. Paris: Vrin. Ethnos Έθνος. Greek national daily newspaper. Eleftherotypia Ελευθεροτυπία. Greek national daily newspaper. Elmiger, 2008 Daniel Elmiger, La féminisation de la langue en français et en Allemand. Querelles entre spécialistes et réception par le grand public. Paris: Honoré Champion. Fragoudaki, 1987a Άννα Φραγκουδάκη, Γλώσσα και Ιδεολογία. Athens: Οδυσσέας. Fragoudaki, 1987b Άννα Φραγκουδάκη, Γλώσσα λανθάνουσα;, Δίνη, τεύχ. 2: Fragoudaki, 1988 Άννα Φραγκουδάκη, Γλώσσα λανθάνουσα-2, Η θυγάτηρ της Εύας και το επικρατέστερο γένος, Δίνη, τεύχ. 3: Fragoudaki, 1989 Άννα Φραγκουδάκη, Γλώσσα λανθάνουσα-3 ή γιατί δεν υπάρχουν βουλεύτριες παρά μόνο χορεύτριες, Δίνη, τεύχ. 4: Fragoudaki, 2000 Άννα Φραγκουδάκη, Ο σεξισμός στη γλώσσα επιδρά στη σκέψη, Τα Νέα, 1 Απριλίου 2000, Greek Internet edition. Groult, 1994 Benoîte Groult, Power and language. In Women s Rights, Human Rights, ed. A. Yotopoulos- Maragopoulos: Athens: Hestia publications. Kathimerini Καθημερινή. Greek national daily newspaper. Κriaras, 1979 Εμμανουήλ Κριαράς, Άρθρα και σημειώματα ενός δημοτικιστή. Αthens: Εστία. Kriaras, 1984 Εμμανουήλ Κριαράς, Η σημερινή μας γλώσσα, μελετήματα και άρθρα. Athens: Μαλλιάρης. Kriaras, 1987 Εμμανουήλ Κριαράς, Τα πεντάλεπτά μου στην ΕΡΤ και άλλα γλωσσικά. Thessaloniki: Μαλλιάρης. Kriaras, 1995 Λεξικό της σύγχρονης δημοτικής γλώσσας. Athens: Εκδοτική Αθηνών. Lust and Pantelodimos, 1995 Γαλλοελληνικό λεξικό, Athens: Κάουφμαν. 464 Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

17 ΕξουσΙα και ΓλΩσσα στη συγχρονη ελληνικη κοινωνια. Μια προσεγγιση Lust and Pantelodimos, 2004 Γαλλοελληνικό λεξικό. Athens: Κάουφμαν. Lypourlis, 1990 Δημήτρης Λυπουρλής, Γλωσσικές Παρατηρήσεις. Thessaloniki: Παρατηρητής. Makri-Tsilipakou, 1991 Μαριάνθη Μακρή-Τσιλιπάκου, Γλώσσα, διαφορά και κοινωνική αξιολόγηση, Μελέτες για την ελληνική γλώσσα, Πρακτικά της 11ης ετήσιας συνάντησης του τομέα γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής σχολής του ΑΠΘ. Thessaloniki: Κυριακίδη. Μenegaki, 1996 Μαρία Μενεγάκη, Η προσφορά του Παναγιώτη Κανελλόπουλου στον πολιτισμό, μια προσέγγιση, Νέα Εστία, Αφιέρωμα στον Παναγιώτη Κανελλόπουλο ( ), τεύχ. 1667, τόμος 140ος (Χριστούγεννα): Μenegaki and Efthymiou, 2008 Μαρία Μενεγάκη και Λουκία Ευθυμίου, Γαλλοφωνία και νέα έμφυλη κοινωνία. In Ε. Λεονταρίδη, Κ. Σπανοπούλου, Α. Γεωργούντζου, Σ. Ευαγγελίδου, Μ. Ιέλο, Ε. Μπαλάση, Ε. Τσίτου (επιμ.), Η γλώσσα σε έναν κόσμο που αλλάζει, Πρακτικά του 1ου διεθνούς συνεδρίου, 9 11 Δεκεμβρίου Athens: Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών: Μenegaki and Efthymiou, to be published Μαρία Μενεγάκη και Λουκία Ευθυμίου, Όταν οι γυναίκες της Γαλλίας αναζητούσαν το όνομα... ή Γιατί η γλώσσα τις ήθελε αόρατες. Athens: Λιβάνης, υπό δημοσίευση Papas, 2005 Ανδρέας Παπάς, Υπο-γλωσσία Β 37+1 (ακόμη) κείμενα για τη γλώσσα. Athens: Καστανιώτης. Pavlidou, 2006 Θεοδοσία Παυλίδου (επιμ.), 2006, Γλώσσα Γένος Φύλο. Thessaloniki: Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών. Sabatsakos, 2001 Γιάννης Σαμπατσάκος, Η βουλεύτρια και ο τρισδιάστατος, Ελευθεροτυπία, 18 Δεκεμβρίου 2001, Greek Internet edition. Ta Nea Τα Νέα. Greek national daily newspaper. Tegopoulos and Fytrakis, 1997 Μείζον ελληνικό λεξικό. Athens: Αρμονία. To Vima Το Βήμα. Greek national daily newspaper. Triandafyllidis, 1963 Μανόλης Τριανταφυλλίδης, Η βουλευτίνα και ο σχηματισμός των θηλυκών επαγγελματικών ουσιαστικών, Άπαντα, τόμος β, Ερευνητικά Β. Thessaloniki: Α.Π.Θ., Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη). Triantafyllidis Institution, 1999 Λεξικό της κοινής ελληνικής. Thessaloniki: Α.Π.Θ., Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη). Tsokalidou, 1996 Πετρούλα Τσοκαλίδου, Το φύλο της γλώσσας, Οδηγός μη-σεξιστικής γλώσσας για το δημόσιο ελληνικό λόγο. Αthens: Σύνδεσμος Ελληνίδων Επιστημόνων. 465Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

18 MαρΙα ΜενεγΑκη / ΛουκΙα ΕυθυμΙου Tsopanakis, 1982 Αγαπητός Τσοπανάκης, Ο δρόμος προς τη δημοτική, μελέτες και άρθρα. Thessaloniki: Κυριακίδη. Tsopanakis, 1994 Αγαπητός Τσοπανάκης, Νεοελληνική γραμματική. Thessaloniki Athens: Εκδ. Κυριακίδη, Ι. Δ. Κολλάρου. Vostantzoglou, 1962 Αντιλεξικόν. Athens: Πατρίς. 466 Research in Australia: Proceedings of the Biennial International

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ 09/10/1999. Η ταµίας, η ταµία ή η ταµίισσα;

ΤΑ ΝΕΑ 09/10/1999. Η ταµίας, η ταµία ή η ταµίισσα; ΤΑ ΝΕΑ 09/10/1999 Η ταµίας, η ταµία ή η ταµίισσα; Η γυναίκα βουλευτής µοιάζει να προτιµά τον αντρικό τίτλο, αντί για έναν τύπο που άλλη µια φορά θα τη διαφοροποιεί, σαν να την περιπαίζει: η βουλευτίνα!

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ Ν.Ο.Π.Ε ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ Πρόγραμμα μεταπτυχιακών σπουδών Δημοσίου Δικαίου Μάθημα: Συνταγματικό Δίκαιο ΚΑΖΛΑΡΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Θέμα εργασίας: ΤΟ ΙΣΠΑΝΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας

Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Σχέδιο Δράσης για για τη Δημοκατία της Ισότητας Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου 2014 Περιεχόμενα: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κεφάλαιο πρώτο: 1.1. Η αντιπροσώπευση των φύλων στην πολιτική ζωή της Κύπρου 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων

Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων Μαίρη Κουτσελίνη Τµήµα Επιστηµών τη Αγωγή ιευθύντρια τη Έδρα ΟΥΝEΣΚO Για την Ισότητα και Ενδυνάµωση των Φύλων «Η Εκπαίδευση είναι ένα από τα πιο σηµαντικά µέσα για Ενδυνάµωση των γυναικών µε τη Γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: Η ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΦΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙςΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Γκασούκα Μαρία Επίκουρη Καθηγήτρια Φύλου και Λαογραφίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Παράγοντες που συντελούν

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/)

Θησαυρού της Ελληνικής Γλώσσας του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου (http://hnc.ilsp.gr/) Παραγωγικά επιθήματα: ουσιαστικά παράγωγα από ρήματα Περιεχόμενα 1 η Φάση: Συγκέντρωση σχετικών λημμάτων Εναλλακτική διαδικασία για την υλοποίηση της 1 η φάσης 2 η Φάση: Κυρίως διερευνητική εργασία. Α.

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΛΗΨΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ»

«Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΛΗΨΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» «Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΑ ΛΗΨΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» Τίτλος: «Η Συμμετοχή των Γυναικών στα Κέντρα Λήψης Πολιτικών Αποφάσεων στην Ελλάδα» Επιστημονική Υπεύθυνη Έργου: Καθ. Ε. Αντζουλάτου-Ρετσίλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ

ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση) ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:ΦΩΤΗΣ ΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ:ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑ: ΤΟ ΟΛΛΑΝΔΙΚΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ (Συνοπτική παρουσίαση)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών

Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών Περιεχόμενο: Αρχή διάκρισης των λειτουργιών ΜΑΘΗΜΑ: ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Παυλόπουλος, Δικηγόρος, Υπ. Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου Παν/μίου Αθηνών Η αρχή της Διάκρισης των Λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΝΝΕΔΙΤΙΣΣΕΣ ΚΑΙ ΟΝΝΕΔΙΤΕΣ, Όλοι όσοι βρισκόμαστε σήμερα εδώ, νιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι για την παράταξή μας. Και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝ/ΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑ 6 η : ΤΟ ΙΚΑΙΩΜΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ Ι ΙΩΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΜΗ ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή.

Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Μαίρη Κουτσελίνη, Καθηγήτρια Εκ μέρους της Πρωτοβουλίας για την Ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στην πολιτική ζωή. Οι λόγοι άνισης παρουσίας της γυναίκας στην πολιτική ζωή Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014. Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση Συνέδριο Μαθηματικών ΠΠΣ Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων 11-12 / 4 / 2014 Δημήτρης Μπίρμπας ΠΠΛ Αγίων Αναργύρων Σοφία Παππά ΠΠΛ Ζάννειο Πειραιά Μαθηματικά και ζητήματα πραγματικότητας διάκριση και σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

1. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ . ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Έτος Ίδρυσης: 7 ΑΛΕΞΙΟΥ ΑΓΓΕΛΙΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Η ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΠ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ).... ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ ΚΑΤΑ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΒΑΘΜΙΔΑ (ΣΥΝΟΛΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)....

Διαβάστε περισσότερα

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης

Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Furthering Innovative and Entrepreneurial Regions of Europe Προώθηση Καινοτόμων και Επιχειρηματικών Περιφερειών της Ευρώπης Έκθεση Έρευνας μεταξύ Στελεχών Οργανισμών της Περιφέρειας Ελλάδα 2015 Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ. 1.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΗΜΕΡΑ 1.1 Εισαγωγή Η Ευρωπαϊκή Ένωση διευρύνεται και αλλάζει. Τον Μάιο του 2004, δέκα νέες χώρες εντάχθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η διεύρυνση αποτελεί µια ζωτικής σηµασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γαβριέλλα Κοντογιαννίδου, Φιλόλογος 1. Το πρώτο βήμα μας είναι η κατανόηση του θέματος και η ένταξή του σε ευρύτερες θεματικές ενότητες Συνήθως, ένα θέμα Έκθεσης έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Αρχή 1ης σελίδας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Αρχή 1ης σελίδας ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 Ονοματ/μο: Ημερομηνία: ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΡΟΤΥΠΩΝ-ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ Κείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα»

ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» ΛΥΚΕΙΟ ΚΟΚΚΙΝΟΧΩΡΙΩΝ «Προκλήσεις και Διέξοδοι. Η διαμόρφωση της ταυτότητας του πολίτη στον 21ο αιώνα» Παράμετρος Λυκείου Κοκκινοχωρίων: «Η απαξίωση των νέων απέναντι στους θεσμούς» Συντονιστές παραμέτρου:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου

ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ. `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΗΘΗ ΓΛΩΣΣΙΚΑ ΛΑΘΗ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΛΟΓΟ `Ελενα Ξενή ΕΕΠ Διδακτική της Γλώσσας Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Το σεμινάριο στοχεύει στην εξέταση βασικών

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα

Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Επ. fcoiv. Ερ., Gr. R. So. Re. 1983 Διεθνές συνέδριο για την έρευνα και την εκπαίδευση γύρω από τη γυναίκα Λάουρα Μαράτου-Αλιπράντη* Το πρώτο διεθνές συνέδριο για την «Έρευνα και εκπαίδευση γύρω από τη

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας

Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας Λυσίου Κατὰ Φίλωνος οκιµ ασίας 26 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Το πρόγραµµα της Β Ενιαίου Λυκείου Θεωρητικής Κατεύθυνσης για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραµµατεία, όπως αυτό ορίστηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο,

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ

«ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ» ΟΡΙΣΜΟΣ Η δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η εξουσία πηγάζει από το λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντά του. Βασικό χαρακτηριστικό της είναι η λήψη αποφάσεων με ψηφοφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση μικρών λιμένων & τουριστικών λιμένων

Αξιοποίηση μικρών λιμένων & τουριστικών λιμένων Έργο: Διαγωνισμός: Φάση: Αξιοποίηση μικρών λιμένων & τουριστικών λιμένων Παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης, λειτουργίας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης της ομάδας των τουριστικών λιμένων Αλίμου, Νέας Επιδαύρου,

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη

κατεύθυνση της εξάλειψης εθνοκεντρικών και άλλων αρνητικών στοιχείων που υπάρχουν στην ελληνική εκπαίδευση έτσι ώστε η εκπαίδευση να λαμβάνει υπόψη ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι γνωστό ότι, παραδοσιακά, όπως άλλα εκπαιδευτικά συστήματα έτσι και το ελληνικό στόχευαν στην καλλιέργεια και ενδυνάμωση της εθνοπολιτιστικής ταυτότητας. Αυτό κρίνεται θετικό, στο βαθμό που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ)

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ (ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ) ΑΘΗΝΑ 1999 ΜΕΡΟΣ Α Οµάδα Σύνταξης Άννα ηµητροκάλη,

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αμφιθέατρο της. Ελληνοαμερικάνικης Ένωσης. www.palladianconferences.gr

Αμφιθέατρο της. Ελληνοαμερικάνικης Ένωσης. www.palladianconferences.gr Athens Women Forum 2015 η palladian communications specialists διοργανώνει το athens women forum 2015, με σκοπό τη δημιουργία ενός ετήσιου θεσμού συνάντησης, διαλόγου και διαβούλευσης, με επίκεντρο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ 30 Ιανουαρίου 2003 Αριθµ. Πρωτ. 19020.2/01 Ειδ. Επιστήµονας: Ευτ. Φυτράκης 210-72.89.708 Κύριο Χρήστο Νικολουτσόπουλο Πρόεδρο Ένωσης Ελλήνων Εργατολόγων Αβέρωφ 11 104

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης

Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Πρόλογος της γαλλικής έκδοσης Η Λατινική γραμματική της σειράς Bescherelle είναι μια εύκολη και πλήρης γραμματική της λατινικής γλώσσας, με αντικειμενικό στόχο να δι ευκολύνει τη μελέτη, τη μετάφραση και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : Γεώργιος Κ. Πατρίκιος, Δικηγόρος, Μ.Δ.Ε., Υπ. Δ.Ν ΘΕΜΑΤΑ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΔΟΚΙΜΩΝ ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΩΝ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ 2011 ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α) Πηγες Διοικητικου Δικαιου Ως πηγή διοικητικού

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάζω με Υποτροφία

Σπουδάζω με Υποτροφία Σπουδάζω με Υποτροφία Ο Μη Κυβερνητικός Οργανισμός Equal Society, στο πλαίσιο των δράσεών του για την προώθηση των ίσων ευκαιριών στην εκπαίδευση, υλοποιεί σε συνεργασία με μεγάλα δημόσια και ιδιωτικά

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013

Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ε.Ε. Παρ. Ι(Ι), Αρ. 4404, 9.9.2013 Ν. 106(Ι)/2013 106(Ι)/2013 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΠΡΟΝΟΕΙ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΜΟΝΑΔΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΗΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΗ ΔΟΜΗ ΠΙΣΤΩΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΜΕΛΕΤΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΓΟΥ-ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Ε.Π. Εκπαίδευσης & Αρχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση της ημερίδας με θέμα «Technology

Διαβάστε περισσότερα

διάγραμμα των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου για το νέο λύκειο 1 η έκδοση Σεπτέμβριος 2013 ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΝΙΑ

διάγραμμα των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου για το νέο λύκειο 1 η έκδοση Σεπτέμβριος 2013 ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΝΙΑ διάγραμμα των ρυθμίσεων του νομοσχεδίου για το νέο λύκειο 1 η έκδοση Σεπτέμβριος 2013 ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΑΡΜΟΝΙΑ 2 Α ΛΥΚΕΙΟΥ Σχολικό Έτος 2013-2014 α/α χαρακτηρισμός μάθημα κλάδοι ωράριο/ συνολικό και ανά κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΝΕΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (αφορά στους μαθητές που ενεγράφησαν ή θα εγγραφούν στην Α τάξη του Γενικού

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006

Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Οργάνωση και Λειτουργία του Κράτους 19 ος Διαγωνισμός ΕΣΔΔ 2 ος Διαγωνισμός ΕΣΤΑ Σάββατο 09 Δεκεμβρίου 2006 Θέμα 2 ον : Η δικαστική λειτουργία αποτελεί μία από τις τρεις θεμελιώδεις λειτουργίες του κράτους.

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα,

Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου. Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, Σ. ΚΟΥΤΣΟΥΛΕΛΟΥ-ΜΙΧΟΥ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Προσωπικά στοιχεία: Ονοματεπώνυμο: Σταματία Κουτσουλέλου Διεύθυνση εργασίας: Φιλοσοφική Σχολή, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Αθήνα, 157-81 (γρ. 807) Τηλέφωνο εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος

Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της. Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Η Ίδρυση της Ρώμης και η οργάνωσή της Επιμέλεια Δ. Πετρουγάκη, φιλόλογος Εκδοχές ίδρυσης Σύμφωνα με την παράδοση από τον Ρωμύλο, γιο του Αινεία (γύρω στο 735 π.x.) Σύμφωνα με την αρχαιολογική έρευνα στη

Διαβάστε περισσότερα

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια

Φυλλάδιο Εργασίας 1. Ενδεικτικές Απαντήσεις. Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Φυλλάδιο Εργασίας 1 Ενδεικτικές Απαντήσεις Αξιολόγηση Διδακτικών Δραστηριοτήτων από τα διδακτικά εγχειρίδια Κωνσταντίνος Κακαρίκος, Ευφροσύνη Κοντοκώστα k_kakarikos@hotmail.com efkodok@yahoo.gr Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού''

Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Πρόσκληση απασχόλησης στο έργο ''Πανδέκτης: Ψηφιακός θησαυρός πρωτογενών τεκµηρίων ελληνικής ιστορίας και πολιτισµού'' Οι παρακάτω προσκλήσεις εντάσσονται στο Έργο «ΠΑΝ ΕΚΤΗΣ Νο2- Ψηφιακός Θησαυρός Πρωτογενών

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο

Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι. Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε. πριν από λίγο Μορφές Εκπόνησης Ερευνητικής Εργασίας Μαρία Κουτσούμπα Έστω λοιπόν ότι το αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι «η τηλεδιάσκεψη». Ας δούμε τι συνεπάγεται το κάθε ερευνητικό ερώτημα που θέσαμε πριν από λίγο Κουτσούμπα/Σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ

ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ 1. ΤΟ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ Στόχος Να γνωρίζουν οι μαθητές: να αξιοποιούν το σύμβολο της συνεπαγωγής και της ισοδυναμίας να αξιοποιούν τους συνδέσμους «ή», «και» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συννενόηση μεταξύ των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας

Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας Από τη θεωρία στην πράξη: Η Εμπειρία της Ένταξης της Οπτικής του Φύλου στα Αναλυτικά Προγράμματα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Κυπριακής Εκπαίδευσης ΜΑΡΙΑ ΓΚΑΣΟΥΚΑ ΕΠΙΚΟΥΡΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ

ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΓΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΖΩΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΡΑΤΩΣ ΚΟΖΑΚΟΥ-ΜΑΡΚΟΥΛΛΗ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 15 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 11:00 πμ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών

Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Η Ευρωπαϊκή εμπειρία από θεσμούς ένταξης μεταναστών Δήμητρα Κονδύλη, ερευνήτρια ΕΚΚΕ Καλαμάτα 6/6/2010 Η Ευρωπαϊκή Εμπειρία στον τομέα ένταξης μεταναστών Το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο για τη μετανάστευση

Διαβάστε περισσότερα

Θα ήταν τιμή μου να με βοηθήσεις στην προσπάθειά μου για την Αθήνα.

Θα ήταν τιμή μου να με βοηθήσεις στην προσπάθειά μου για την Αθήνα. Η Αθήνα είναι το πολιτικό, οικονομικό, πνευματικό αλλά και συναισθηματικό κέντρο βάρους της νεότερης Ελλάδας. Η πόλη στην οποία ήρθαν Έλληνες από κάθε γωνιά της χώρας αλλά και του κόσμου για να χτίσουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία

Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Ουκρανία ΞΕΝΙΑ ΑΡΤΑΜΟΝΟΒΑ Κυριακάτικο Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας του Χαρκόβου (Ουκρανία) Οι κοινωνικές αναταραχές του 20 ου αιώνα επηρέασαν και τις ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ»

«DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» «DARIAH-ΚΡΗΤΗ Ανάπτυξη της ελληνικής ερευνητικής υποδομής για τις ανθρωπιστικές επιστήμες ΔΥΑΣ» ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΕΚ ΑΘΗΝΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα

Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Χαιρετισμός της ΓΓΙΦ, Φωτεινής Κούβελα Ημερίδα για το Παρατηρητήριο «Οργάνωση υπηρεσιών για την ενσωμάτωση, παρακολούθηση και αξιολόγηση των πολιτικών ισότητας σε όλο το εύρος της δημόσιας δράσης» Κύριες

Διαβάστε περισσότερα

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

3. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ . ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Έτος Ίδρυσης: 9 ΠΑΛΙΕΡΑΚΗ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η κατά φύλο σύνθεση των μελών ΔΕΠ (Συνολικά στοιχεία). Κατανομή

Διαβάστε περισσότερα

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής

Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Η ελευθερία και η ανεξαρτησία των μέσων ενημέρωσης στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής Άννα Κανδύλα, Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής Αθήνα, 11 Δεκεμβρίου 2012 Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ. Καταστατικό ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ Καταστατικό Προοίμιο Το φοβερό μεταπολιτευτικό αδιέξοδο, εθνικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και οικονομικό, βύθισε την ελληνική κοινωνία σε μια βαθύτατη κρίση αξιών. Οι πολιτικές δυνάμεις του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70

(γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και. συµπεριφοράς) ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε. 70 Προβλήµατα διγλωσσίας ίγλωσση εκπαίδευση (γλώσσα και σχολική αποτυχία γλώσσα και µαθησιακές δυσκολίες προβλήµατα συµπεριφοράς) Σαλτερής Νίκος ρ. Πολιτικής Επιστήµης και Ιστορίας Σχολικός Σύµβουλος Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου. Πυρίδου Κωνσταντίνα ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 19341 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 4\12\2014 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Πυρίδου Κωνσταντίνα ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 1 Α. Σχεδιαγραμματική απεικόνιση της περίληψης ΘΕΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ( σελίδες σχολικού βιβλίου 123 127, έκδοση 2014 : σελίδες 118 122 ) 3.3 ιεύθυνση 3.3.1 Ηγεσία Βασικές έννοιες Οι επιχειρήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα Parlemètre ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γενική Διεύθυνση Επικοινωνίας ΜΟΝΑΔΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΓΝΩΜΗΣ Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EB79.5) Βρυξέλλες, Νοέμβριος 2013 ΕΝΑ ΧΡΟΝΟ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 2014 Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνια Αποτύπωση Ταυτοτήτων των Ομάδων Προσκόπων Πρώτα συμπεράσματα (Απρίλιος 2013)

Πανελλήνια Αποτύπωση Ταυτοτήτων των Ομάδων Προσκόπων Πρώτα συμπεράσματα (Απρίλιος 2013) Πανελλήνια Αποτύπωση Ταυτοτήτων των Ομάδων Προσκόπων Πρώτα συμπεράσματα () Εισαγωγικά Τον Νοέμβριο του 2012 ξεκίνησε για πρώτη φορά μια προσπάθεια για την πανελλήνια αποτύπωση της ταυτότητας των Ομάδων

Διαβάστε περισσότερα