ΕΙΣΑΓ ΓΗ: KΑΤΑΝΟ ΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΙΣΑΓ ΓΗ: KΑΤΑΝΟ ΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α"

Transcript

1 ΕΙΣΑΓ ΓΗ: KΑΤΑΝΟ ΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Στ λλα Ζαμπαρλούκου & Μαρ α Κούση Η κρίση έγινε αισθητή στην Ελλάδα σχεδόν δύο χρόνια μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008, η οποία πυροδότησε την πρόσφατη παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση. Η αρχική εκτίμηση ήταν ότι η χαμηλή σχετικά έκθεση του ελληνικού τραπεζικού τομέα σε «τοξικά» προϊόντα καθιστούσε την ελληνική οικονομία λιγότερο ευάλωτη στις επιπτώσεις της κρίσης (Pagoulatos & Trianto - poulos, 2009). Και όμως η Ελλάδα ήταν η πρώτη χώρα του ευρωπαϊκού Νότου που ήρθε αντιμέτωπη με μια κρίση χρέους. Η παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση περιόρισε τη ρευστότητα του τραπεζικού τομέα και αύξησε το κόστος δανεισμού, εντείνοντας το δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας, η οποία βρέθηκε στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Με βάση τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, το 2009 το δημοσιονομικό έλλειμμα ανήλθε στο 13,6% και το δημόσιο χρέος στο 129,6% (Eurostat, 2012). Η πορεία έκτοτε είναι λίγο-πολύ γνωστή. Η χώρα έμεινε εκτός αγορών και το 2010 προσέφυγε στον «μηχανισμό στήριξης», που απαρτίζεται από το ΔΝΤ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, κοινώς γνωστή και ως «τρόικα». Η δανειακή σύμβαση που υπέγραψε συνοδεύτηκε από την υπογραφή του πρώτου μνημονίου, το οποίο περιλάμβανε σκληρά μέτρα λιτότητας καθώς και διαρθρωτικά μέτρα εξυγίανσης της οικονομίας. Ωστόσο τα μέτρα αυτά δεν απέδωσαν και η χώρα αναγκάστηκε να καταφύγει και σε δεύτερο δανεισμό ύψους 130 δισεκατομμυρίων ευρώ, που συνοδεύτηκε 11

2 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α από κούρεμα του χρέους κατά 50% και νέα δέσμη μέτρων, που περιλάμβανε αυξήσεις φόρων και περαιτέρω μειώσεις μισθών και συντάξεων. Τέλος, τον Νοέμβριο του ίδιου χρόνου ψηφίστηκε το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο δημοσιονομικής προσαρμογής, το οποίο περιλάμβανε νέα σκληρότερα μέτρα λιτότητας για την περίοδο Πολλοί ήταν αυτοί που είχαν πιστέψει ότι το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης το 2008 θα έβαζε φρένο στον ανεξέλεγκτο χρηματιστηριακό καπιταλισμό και θα επαναπροσδιόριζε τον ρόλο του κράτους ως ρυθμιστή της οικονομικής ζωής. Ωστόσο οι προσδοκίες αυτές γρήγορα διαψεύστηκαν, καθώς οι παρεμβάσεις των κρατών δεν είχαν ως κύριο μέλημα να προστατεύσουν τα θύματα της κρίσης ή να τιμωρήσουν τους ιθύνοντες (Touraine, 2011). Αντίθετα, βλέπουμε τα κράτη, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, να παρεμβαίνουν όλο και λιγότερο για να διασφαλίσουν την αναδιανομή εισοδήματος και την κοινωνική προστασία, ενώ οι πολιτικές που ακολουθήθηκαν στο πλαίσιο των πακέτων διάσωσης που ανέλαβαν θεσμοί της ΕΕ και το ΔΝΤ έχουν ως αποκλειστικό στόχο τον περιορισμό των δημόσιων δαπανών. Η Ελλάδα έχει υποστεί σε μεγαλύτερο βαθμό από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα τις συνέπειες αυτών των πολιτικών. Η ελληνική οικονομία εισέρχεται στον πέμπτο χρόνο ύφεσης και στον τέταρτο χρόνο εφαρμογής πολιτικών λιτότητας, γεγονός που αντανακλάται τόσο στο κοινωνικό όσο και στο πολιτικό επίπεδο. Στο διάστημα αυτό έχει υπάρξει μια πλούσια βιβλιογραφία η οποία εστιάζει στα αίτια της κρίσης. Δικαιολογημένα η αναζήτηση των αιτιών της κρίσης καθώς και των παραγόντων που συνέτειναν ώστε η κρίση στην Ελλάδα να πάρει τόσο μεγάλες διαστάσεις μονοπώλησαν το ερευνητικό ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας τα πρώτα χρόνια. Σήμερα όμως, μετά από πέντε και πλέον χρόνια ύφεσης και πολιτικών λιτότητας, το ενδιαφέρον αρχίζει σιγά σιγά να στρέφεται στις επιπτώσεις της κρίσης και των πολιτικών που υιοθετήθηκαν για την αντιμετώπισή της Βλ. ενδεικτικά Αφουξενίδης (2012). 12

3 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την αρχή της κρίσης μέχρι σήμερα είναι αρκετό ώστε να αποτιμήσουμε με σχετική ασφάλεια τις επιπτώσεις που είχε σε διάφορες πτυχές της κοινωνικής και πολιτικής ζωής. Το βιβλίο αυτό, χωρίς να παραλείπει τη συζήτηση γύρω από τα αίτια της κρίσης, αποσκοπεί κυρίως να φωτίσει τις εξελίξεις από το ξέσπασμα της κρίσης και τη σύναψη της πρώτης δανειακής σύμβασης το 2010, και να αποτιμήσει τις κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις της κρίσης καθώς και των πολιτικών που ακολουθήθηκαν στη συνέχεια. Κατανοώντας τα αίτια της κρίσης Αν και λίγοι θα διαφωνούσαν ότι η κρίση που έγινε αισθητή στην Ελλάδα προς τα τέλη του 2009 ήταν παρεπόμενο της διεθνούς χρηματοοικονομικής κρίσης, η ένταση και ο τρόπος με τον οποίο εκδηλώθηκαν διαφοροποιεί την Ελλάδα από άλλες χώρες. Όπως επισημαίνει ο Τσουκαλάς, αν και η κρίση είναι ενιαία «σε κάθε χώρα, η κρίση εμφανίζεται με τα δικά της συμπτώματα και με πρόσωπα που αντιστοιχούν στους ιστορικούς όρους εξέλιξης της συγκεκριμένης κοινωνίας» (Τσουκαλάς, 2011). Στην Ελλάδα η κρίση εκφράστηκε πρωτίστως ως κρίση χρέους, τη στιγμή που στις πιο πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένων και κάποιων του ευρωπαϊκού Νότου (π.χ. Ισπανία), εκδηλώθηκε πρώτα ως κρίση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ταυτόχρονα η κρίση φαίνεται να έχει επηρεάσει την Ελλάδα με μεγαλύτερη σφοδρότητα από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Ένα ερώτημα που τίθεται συχνά είναι εάν η ελληνική κρίση ερμηνεύεται με τα ίδια εργαλεία με τα οποία ερμηνεύεται και η παγκόσμια, ή εάν οι πηγές κρίσης στην Ελλάδα διαφοροποιούνται (βλ. Μπαλαπανίδης, 2010). Σ έναν κόσμο όπου όλα αλληλοσυνδέονται, η διάκριση μεταξύ εξωγενών και ενδογενών παραγόντων δεν είναι πάντα εφικτή. Η ελληνική κρίση δεν μπορεί να διαχωριστεί από τις εξελίξεις σε παγκόσμιο ή ευρωπαϊκό επίπεδο, όπως δεν μπορούμε 13

4 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α και να μην αναγνωρίσουμε τις ιδιαιτερότητες του ελληνικού πολιτικού συστήματος και της οργάνωσης της οικονομίας και της παραγωγής. Γι αυτό και οι περισσότερες αναλύσεις που προσπαθούν να ερμηνεύσουν την κρίση είναι πολυπαραγοντικές. Η διάκριση ωστόσο μεταξύ ενδογενών και εξωγενών παραγόντων κρίνεται αναγκαία, καθώς η έμφαση που δίδεται στους αντίστοιχους παράγοντες παραπέμπει σε διαφορετικές ερμηνείες της κρίσης και κυρίως οδηγεί σε διαφορετικές προτάσεις για την αντιμετώπισή της. Οι εξωγενείς παράγοντες που ενοχοποιούνται για την κρίση σχετίζονται κυρίως με την απορρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα που ξεκίνησε τη δεκαετία του 1980 και οδήγησε στον υπερδανεισμό και στη δημιουργία της φούσκας ακινήτων στην Αμερική και αλλού, με αποκορύφωμα την κατάρρευση της Lehman Brothers 2.Η εξέλιξη αυτή επέδρασε αρνητικά σε όλες τις ευρωπαϊκές οικονομίες, αν και όχι στον ίδιο βαθμό. Αιτία για τις μεγάλες διαστάσεις που πήρε η κρίση στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου (κυρίως στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την Κύπρο, αλλά και στην Ιρλανδία) θεωρείται η αρχιτεκτονική της Ευρώπης, με δεδομένο ότι οι δομικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής ενοποίησης, η απουσία εμβάθυνσης και αλληλεγγύης, καθώς και η άνιση κατανομή πόρων στο εσωτερικό της επέδρασαν ιδιαίτερα αρνητικά στην ανταγωνιστικότητα αυτών των χωρών, με αποτέλεσμα να είναι πιο ευάλωτες στην κρίση. Την ίδια στιγμή τα εργαλεία που είχαν οι χώρες αυτές στη διάθεσή τους ήταν περιορισμένα, αφού η ύπαρξη του κοινού νομίσματος δεν επέτρεπε την αντιμετώπιση των συνεπειών της διεθνούς οικονομικής κρίσης μέσα από τη νομισματική υποτίμηση (βλ. Lapavitsas et al., 2012 Λεοντίδου, 2012 καθώς και το κεφάλαιο 1 του Μουζέλη σ αυτό τον τόμο). Οι συνέπειες των δομικών αυτών συνθηκών οδήγησαν σε πολιτικές «εκ των άνω», υπό την επίβλεψη της τρόικας των δανειστών (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και 2. Για μια ανάλυση των εξελίξεων που οδήγησαν στην χρηματοπιστωτική κρίση βλ. Aglietta (2009). 14

5 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ Διεθνές Νομισματικό Ταμείο), με αυστηρές πολιτικές αναδιάρθρωσης της οικονομίας προς το νεοφιλελεύθερο μοντέλο σε συνδυασμό με δραστικές πολιτικές λιτότητας. Οι συγκρουσιακοί συσχετισμοί μεταξύ τρόικας και Νότιας Ευρώπης, αλλά και ειδικότερα της Ελλάδας, αντανακλούν μια στροφή προς τη βαρύνουσα σημασία του χρηματοπιστωτικού τομέα και των οικονομικών δυνάμεων μιας ολοένα και περισσότερο αλληλεξαρτώμενης παγκόσμιας οικονομικής και πολιτικής σκηνής του 21ου αιώνα (Κούση, 2013). Οι περισσότεροι αναλυτές της κρίσης στην Ελλάδα, χωρίς να αρνούνται τον ρόλο των εξωγενών παραγόντων, επικεντρώνονται στις ιδιαιτερότητες του ελληνικού κοινωνικού και πολιτικού σχηματισμού, σε μια προσπάθεια να κατανοήσουν τη μορφή και την ένταση της κρίσης στην Ελλάδα. Οι προσεγγίσεις που εστιάζουν σε ενδογενείς παράγοντες μπορούν να ενταχθούν σε δύο γενικές κατηγορίες, ανάλογα με ποιους παράγοντες προτάσσουν ως πλέον σημαντικούς: στην πρώτη κατηγορία ανήκουν αυτές που τονίζουν τη σημασία των πολιτικών θεσμών και/ή της πολιτικής κουλτούρας, ενώ στη δεύτερη εκείνες που δίνουν μεγαλύτερο βάρος σε δομικούς/οικονομικούς παράγοντες και στις ιδιαιτερότητες του ελληνικού καπιταλιστικού προτύπου ανάπτυξης. Στην πρώτη περίπτωση αναδεικνύεται η σημασία του πολιτικού συστήματος και της διάρθρωσης του κράτους και των κομμάτων. Ιδιαίτερα επισημαίνεται η πελατειακή/λαϊκιστική οργάνωση των κομμάτων και του κράτους καθώς και η κομματοκρατία, που έχουν ως αποτέλεσμα την άλωση του κράτους από πελατειακά/κομματικά συμφέροντα (Μουζέλης, 2012 Lyritzis, 2011). Μια άλλη εκδοχή αυτής της προσέγγισης εστιάζει στο φαινόμενο της «προσοδοθυρίας», κατά το οποίο πολυάριθμες ομάδες συμφερόντων αντλούν προσόδους από το κράτος μέσα από «νόμιμες» ή μη διαδικασίες (Μητσόπουλος & Πελαγίδης, 2012). Τα φαινόμενα αυτά συνέβαλαν στον αλόγιστο δανεισμό του κράτους προκειμένου να εξυπηρετηθούν οι αυξημένες δαπάνες που επέβαλαν οι προαναφερθείσες πρακτικές, χωρίς ωστόσο να υπάρξει αντίστοιχη αύξηση των φορολογικών εσόδων. 15

6 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Όλοι συμφωνούν ότι η αδυναμία του κράτους να εισπράττει φόρους αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες για την κακή δημοσιονομική κατάσταση της χώρας. Ενδεικτικό αυτού είναι ότι ενώ οι δαπάνες του ελληνικού κράτους είναι κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τα έσοδα, και ειδικά αυτά από την άμεση φορολογία, υστερούν σε μεγάλο βαθμό 3. Για ορισμένους αναλυτές αυτό αποτελεί ένδειξη της αναποτελεσματικότητας και αδυναμίας της δημόσιας διοίκησης να εισπράξει φόρους (Pagoulatos, 2012). Άλλοι τονίζουν ότι υπήρξε εσκεμμένη φοροασυλία για ορισμένα κοινωνικά στρώματα (λόγω της προνομιακής σχέσης που διατηρούσαν με το κράτος ή τα κόμματα εξουσίας), χωρίς ωστόσο να συγκλίνουν στο ποια κοινωνικά στρώματα επωφελήθηκαν περισσότερο απ αυτές τις πρακτικές αν δηλαδή αυτό αφορά πρωτίστως τα ανώτερα κοινωνικά και επιχειρηματικά στρώματα ή αν πρόκειται για διευρυμένο φαινόμενο που αφορά και άλλες κοινωνικές ομάδες (Μητσόπουλος & Πελαγίδης, 2012 Σταθάκης, 2010). To παραπάνω δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Συναντάται και στις άλλες χώρες της περιφέρειας της Ευρωπαικής Ένωσης με παρόμοιες εμπειρίες σε ακροδεξιά/αυταρχικά καθεστώτα, τα οποία ευνόησαν τα προνομιούχα στρώματα εις βάρος αποτελεσματικών πολιτικών πρόνοιας (Navarro, 2011). Οι προσεγγίσεις που ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία υποστηρίζουν ότι η δομή της οικονομίας και οι διαρθρωτικές αδυναμίες του παραγωγικού συστήματος κατέστησαν την Ελλάδα ευάλωτη στην κρίση (Γιαννίτσης, 2013). Ειδικότερα ενοχοποιούνται το μικρό μέγεθος και η χαμηλή ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων, τα υψηλά ποσοστά αυτοαπασχόλησης, καθώς και η υιοθέτηση ενός μοντέλου ανάπτυξης που στηρίζεται στην υπερκατανάλωση και τον δανεισμό (Μπαπανάσης, 2012 Τσουκαλάς 2011, 3. Ο δανεισμός του κράτους από το 1988 και μετά αυξάνεται σταθερά, τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ, από 69% το 1989 στο 176% το Αντίθετα, η φορολογία παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Στην Ελλάδα το 2009 αντιστοιχούσε στο 30,3% του ΑΕΠ, ενώ στην ΕΕ ανερχόταν στο 39,1% (βλ. Γιαννίτσης, 2013, σ. 77 και 84). 16

7 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ 2012). Το φαινόμενο της φοροδιαφυγής ή της φοροασυλίας συνδέεται άμεσα με το οικονομικό μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθήθηκε, το οποίο στηρίχθηκε κυρίως σε επιχειρήσεις χαμηλής προστιθέμενης αξίας, οι οποίες μπορούσαν να επιβιώνουν και να είναι ανταγωνιστικές χάρη στη «φοροασυλία» που απολάμβαναν ή χάρη στη δυνατότητά τους να φοροδιαφεύγουν και να εισφοροδιαφεύγουν 4. Επιπλέον, σύμφωνα με τον Τσουκαλά (2012), η εκτενής αυτοαπασχόληση και ο μεγάλος αριθμός οικογενειακών επιχειρήσεων ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για το μέγεθος της φοροδιαφυγής και της φορολογικής απόκρυψης, καθώς αυτές οι πρακτικές είναι «εξ αντικειμένου εφικτές» σ αυτού του τύπου τις δραστηριότητες (σ. 132). Οι επιπτώσεις της κρίσης Tόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, οι πολιτικές αντιμετώπισης της κρίσης που εφαρμόστηκαν μέχρι σήμερα εστίασαν σχεδόν αποκλειστικά στη μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Αυτό μεταφράστηκε σε μειώσεις μισθών και συντάξεων και άλλων κοινωνικών παροχών, καθώς και στη μείωση των δημόσιων δαπανών σε κρίσιμους τομείς όπως η εκπαίδευση και η υγεία (π.χ. Stuckler & Basu, 2013). Ταυτόχρονα αυξήθηκε η φορολογία, χωρίς όμως παράλληλη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται υπέρμετρα οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι. Τέλος, το κράτος υποχωρεί από επενδύσεις σε υποδομές και αναπτυξιακά έργα, ενώ η τόνωση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας επιχειρείται μέσα από τη «χαλάρωση» των ρυθμίσεων σε διάφορους κρίσιμους τομείς, όπως η εργασιακή σχέση και το περι- 4. Οι «στρατηγικές» αυτές των μικρομεσαίων στρωμάτων συνάδουν τόσο με το παραγωγικό πρότυπο όσο και με την πελατειακή λογική του πολιτικού συστήματος, επιβεβαιώνοντας την αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων μεταβλητών που συνέβαλαν στην ελληνική κρίση χρέους. 17

8 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α βάλλον, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κοινωνική συνοχή, την ποιότητα ζωής, αλλά και τη λειτουργία της ίδιας της δημοκρατίας. Οι επιπτώσεις της κρίσης και των πολιτικών που ακολουθήθηκαν τα τελευταία τρία και πλέον χρόνια είναι ορατές σε όλα τα επίπεδα: οικονομικό, πολιτικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό. Η κρίση και οι πολιτικές λιτότητας οδήγησαν σε συσσωρευμένη ύφεση, η οποία από το 2009 μέχρι σήμερα υπολογίζεται στο 25%. Πολλές επιχειρήσεις έκλεισαν και πάμπολλοι παραγωγικοί τομείς οδηγήθηκαν σε συρρίκνωση. Σε κοινωνικό επίπεδο οι επιπτώσεις είναι κατακλυσμιαίες. Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η ανεργία τον Μάιο του 2013 ανήλθε στο 27,6% και η ανεργία των νέων ξεπέρασε το 60%. Αντίστοιχα υπολογίζεται ότι την ίδια περίοδο το μέσο εισόδημα έχει μειωθεί κατά 25%. Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση της φτώχειας τόσο σε σχετικούς όσο και σε απόλυτους αριθμούς (Μπαλούρδος, 2012 Ματσαγγάνης, 2013). Καθώς η κρίση δεν πλήττει όλες τις κοινωνικές ομάδες με τον ίδιο τρόπο, οι ανισότητες αυξάνονται και μεγάλα τμήματα του πληθυσμού οδηγούνται στο περιθώριο. Οι πολιτικές που ασκήθηκαν και οι θεσμικές παρεμβάσεις που υιοθετήθηκαν περιορίζουν τα δικαιώματα των εργαζομένων, καθώς οδήγησαν στην αποκέντρωση των συλλογικών συμβάσεων και στη «χαλάρωση» ρυθμίσεων που είχαν στόχο την προστασία των εργαζομένων. Στο πλαίσιο αυτό, και με δεδομένη την πολύ υψηλή ανεργία, οι εργαζόμενοι αναγκάζονται να αποδεχτούν ολοένα και χειρότερους όρους εργασίας και ραγδαία μείωση των εισοδημάτων τους. Την ίδια στιγμή το κοινωνικό κράτος συρρικνώνεται, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο την ούτως ή άλλως ανεπαρκή προστασία των ανέργων και των χαμηλών στρωμάτων. Ταυτόχρονα τίθενται αυστηρότερα κριτήρια στην παροχή υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας, ενώ μεγάλα τμήματα του πληθυσμού, όντας ανασφάλιστα, μένουν ουσιαστικά χωρίς καμία κάλυψη. Σε πολιτικό επίπεδο, η τελευταία εκλογική αναμέτρηση σηματοδοτεί την κατάρρευση του πολιτικού/κομματικού συστήματος έτσι όπως τη γνωρίσαμε κατά τη μεταπολίτευση, καθώς και την αναδιάταξη του κομματικού χάρτη. Η επιβολή διαδοχικών μνημονίων εισή- 18

9 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ γαγε νέες διαιρετικές τομές μεταξύ αυτών που υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική από την εφαρμογή του μνημονίου και εκείνων που εναντιώνονται σ αυτή την πολιτική, παραμερίζοντας τη βασική διαιρετική τομή μεταξύ Δεξιάς-Αριστεράς που κυριάρχησε στη μεταπολίτευση. Τα (άλλοτε) δύο μεγάλα κόμματα εξουσίας έχουν χάσει μεγάλο μέρος της δύναμής τους, με τις απώλειες αυτές στην περίπτωση του ΠΑΣΟΚ να προσεγγίζουν το 30%, τάση παρόμοια με άλλων χωρών της Ευρώπης (Kriesi, 2011 Bessinger & Sasse, 2012). Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η άνοδος της άκρας Δεξιάς, όπως καταδεικνύεται με την είσοδο της Χρυσής Αυγής στο ελληνικό Κοινοβούλιο και τον πολλαπλασιασμό φαινομένων ρατσιστικής βίας (π.χ. Ellinas, 2013 Georgiadou, 2013 Kousis & Kanellopoulos, 2014). Τέλος, ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στο περιβάλλον, δεδομένου ότι αυτές είναι στενά συνδεδεμένες με τις γενικότερες αλλά και τις ειδικές αναπτυξιακές πολιτικές στο πλαίσιο της νεοφιλελεύθερης οικονομικής παγκοσμιοποίησης. Η πρόοδος της χώρας όσον αφορά την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής υποχωρεί με την εφαρμογή των πολιτικών λιτότητας και διαρθρωτικών αλλαγών των μνημονίων. Απαιτείται λοιπόν ιδιαίτερη προσοχή από την πλευρά των φορέων λήψης αποφάσεων για τη διαφύλαξη των φυσικών πόρων και της ποιότητας του περιβάλλοντος που θα στηρίξουν τη βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας (Lekakis & Kousis, 2013). Βεβαίως οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στα προαναφερθέντα, καθώς οι πολιτικές που ασκούνται δεν αφήνουν σχεδόν καμιά πτυχή της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ζωής της χώρας ανέπαφη, όπως φαίνεται στην πολιτική διαμαρτυρία και τις πολιτικές διεκδικήσεις σε περιόδους οικονομικών κρίσεων (Almeida, 2007 Kriesi, 2011 Beissinger & Sasse, 2012 Kousis, 2014), από το 2010 έως πρόσφατα, καθώς και από τις αναλύσεις και μελέτες του παρόντος τόμου. Η συστηματική ανάλυση των Μεγάλων Γεγονότων Διαμαρτυρίας (ΜΓΔ), που έλαβαν χώρα στην Ελλάδα από τον Φεβρουάριο του 2010 έως τον Δεκέμβριο του 2012 ενάντια στα μέτρα λιτότητας της 19

10 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α κυβέρνησης και στα μνημόνια της τρόικας, αναδεικνύει διεκδικήσεις για τις επιπτώσεις της κρίσης οι οποίες συγκροτούνται στο πλαίσιο μιας πανελλαδικής εκστρατείας. Με υψηλό αριθμό συμμετεχόντων, ευρείες διαταξικές συμμαχίες και εστίαση σε αιτήματα κοινωνικής δικαιοσύνης, η εκστρατεία επεκτείνεται όχι μόνο σ όλη τη χώρα, αλλά και στο διεθνικό πεδίο (Kousis, 2014). Σύμφωνα με τις διεκδικήσεις των συμμετεχόντων, τα πρωτοφανή μέτρα λιτότητας και οι διαρθρωτικές προσαρμογές που ψηφίζονται από το Κοινοβούλιο, και εφαρμόζονται από το ελληνικό κράτος κάτω από τις οδηγίες της τρόικας, επιφέρουν οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις, όπως συντριπτική μείωση των μισθών και των συντάξεων, αυξήσεις φόρων, νέους φόρους, δραματική ανεργία, δραστική ιδιωτικοποίηση των δημόσιων επιχειρήσεων, δραστική αύξηση των ανισοτήτων και της φτώχειας, επιδείνωση της ύφεσης και έλλειψη ανάπτυξης και ευκαιριών απασχόλησης (Κούση, 2013). Στην πλειονότητα των ΜΓΔ οι κινητοποιούμενοι υποστηρίζουν ότι οι πολιτικές της τρόικας θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη δημοκρατία και στην εθνική κυριαρχία. Ισχυρίζονται επίσης ότι το ελληνικό Σύνταγμα παραγκωνίζεται, τα εργατικά και κοινωνικά δικαιώματα ακυρώνονται, ενώ την ίδια στιγμή απειλούνται τα δικαιώματα για την ειρηνική διαμαρτυρία (Κούση, 2013). Η δομή του βιβλίου Το παρόν βιβλίο χωρίζεται σε τέσσερις ενότητες. Η πρώτη ενότητα ασχολείται με την κατανόηση της κρίσης και τα αίτια που ερμηνεύουν το μέγεθος και την ένταση της κρίσης στην Ελλάδα, αλλά και τις αλλαγές που συντελούνται σε επίπεδο πολιτικής κουλτούρας και πρακτικής, οι οποίες θα μπορούσαν να βοηθήσουν στο ξεπέρασμά της. Στο πρώτο κεφάλαιο της ενότητας ο Ν. Μουζέλης εξετάζει τους παράγοντες που οδήγησαν στην κρίση συνδυάζοντας τις εξελίξεις σε τρία επίπεδα: το παγκόσμιο, το ευρωπαϊκό και το ελληνικό. Αναλυτικότερα: (α) Η παγκόσμια οικονομική κρίση υπήρξε αποτέλεσμα 20

11 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ των φιλελεύθερων πολιτικών και της απορρύθμισης του χρηματοπιστωτικού συστήματος που οδήγησαν στην κατάρρευση της Lehman Brothers. (β) Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οικονομική ανισορροπία μεταξύ Βορρά και Νότου είχε ως αποτέλεσμα η κρίση να επιβαρύνει περισσότερο τις χώρες του Νότου. Οι πολιτικές λιτότητας που επιβλήθηκαν, σε συνδυασμό με την ύπαρξη του κοινού νομίσματος, δεν επέτρεψαν στον Νότο να ακολουθήσει αναπτυξιακές πολιτικές, γεγονός που επέτεινε την ύφεση. (γ) Τέλος, το πελατειακό και λαϊκιστικό κομματικό σύστημα που κυριάρχησε κατά τη μεταπολίτευση, σε συνδυασμό με την ύπαρξη ενός διεφθαρμένου και αντιαναπτυξιακού κράτους, είχε ως αποτέλεσμα να μην μπορεί η χώρα να αντεπεξέλθει στην κρίση. Στο δεύτερο κεφάλαιο ο Μ. Αλεξάκης υποστηρίζει ότι τα αίτια της κρίσης στην Ελλάδα πρέπει να αναζητηθούν στις ιδιαιτερότητες που χαρακτηρίζουν την ελληνική περίπτωση: πρώτον, στον ελλιπή χαρακτήρα του κοινοβουλευτικού δημοκρατικού συστήματος δεύτερον, στον παραδοσιακό ελληνικό κρατισμό και, τρίτον, στις ιδιομορφίες της νεοελληνικής πολιτικής κουλτούρας. Υπ αυτή την έννοια, το πρόβλημα της Ελλάδας είναι πολύ λιγότερο οικονομικό και πολύ περισσότερο πρόβλημα πολιτικής κουλτούρας, και σχετίζεται με το γενικότερο ζήτημα της απουσίας ρυθμίσεων για τη λειτουργία της κοινωνικής συμβίωσης και δράσης. Η κρίση έκανε περισσότερο αισθητά αυτά τα προβλήματα, τα οποία δυσχέραναν την αντιμετώπισή της. Στο ίδιο κεφάλαιο εξετάζεται επίσης κατά πόσο τα εκλογικά αποτελέσματα του Μαΐου και του Ιουνίου του 2012 μπορούν να θεωρηθούν μια τομή σε σχέση με τις μεθόδους, τις πρακτικές και τα γενικότερα χαρακτηριστικά της «μεταπολίτευσης». Ο συγγραφέας διερωτάται εάν η κρίση του κομματικού και του πολιτικού συστήματος που καταγράφεται στις τελευταίες εκλογές μπορεί ίσως να αποτελέσει μια ευκαιρία για μια νέα μεταπολίτευση. Να διαρραγεί δηλαδή το κρατικοκεντρικό μοντέλο των πελατειακών και λαϊκιστικών πρακτικών, και να ανοιχτεί στην κοινωνία, η οποία θέλει η φωνή της να φτάνει στους θεσμούς, στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. 21

12 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Αντίθετα, ο Σ. Κονιόρδος, στο επόμενο κεφάλαιο, δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας για το άμεσο πολιτικό μέλλον. Αφού προσδιορίζει τι σημαίνει «κρίση» και «εμπιστοσύνη», διαπιστώνει ότι η δημοσιονομική κρίση οδήγησε σε κρίση εμπιστοσύνης. Η αύξηση της ανεργίας και η μείωση των εισοδημάτων, της κατανάλωσης και της εμπορικής δραστηριότητας αποδεικνύουν ότι το οικονομικό και πολιτικό υποσύστημα δεν είναι σε θέση να αποδώσει τα αναμενόμενα, οδηγώντας σε μια γενικευμένη δυσπιστία. Η κρίση εμπιστοσύνης στους πολιτικούς θεσμούς, όπως καταγράφεται και στις σχετικές μελέτες του ευρωβαρόμετρου, αφορά σε μεγαλύτερο βαθμό τα μεσαία στρώματα που παραδοσιακά στήριζαν τους κοινωνικούς κανόνες. Αυτό, σύμφωνα με τον συγγραφέα, οδηγεί στην απόσυρση των εν λόγω στρωμάτων από την κοινωνία των πολιτών και στην αναζήτηση διεξόδων περισσότερο ατομικού χαρακτήρα. Ο Γ. Πλειός, στο τέταρτο κεφάλαιο, αναλύει τα στοιχεία που προέκυψαν από εκτενή έρευνα σχετικά με την κάλυψη της κρίσης από τις εφημερίδες πέντε ευρωπαϊκών χωρών που βρίσκονται στον πυρήνα είτε της ΕΕ είτε της κρίσης που την πλήττει. Τα ερευνητικά αποτελέσματα δείχνουν ότι η πολιτική λογική υπερέχει σε ό,τι αφορά τον ορισμό της κρίσης. Από τη μελέτη όμως της ιδεολογικής προσέγγισης των θεμάτων που προβάλλουν οι δημοσιογράφοι διαφαίνεται σταδιακά μια υπεροχή της λογικής του μέσου. Φαίνεται επομένως ότι από τη μια σε περιόδους κρίσης «επιστρέφει» η πολιτική λογική και από την άλλη γίνεται εντονότερη η προϋπάρχουσα υπεροχή της λογικής του μέσου. «Η κάλυψη της οικονομικής κρίσης υπακούει λοιπόν σε μια διπλή λογική: εκείνης του μέσου και εκείνης των θεσμών». Η κρίση, εκτός από πολιτική, είναι και κρίση του αναπτυξιακού μοντέλου που ακολουθήθηκε στην Ελλάδα, παρόλο που δεν φαίνεται να αναδεικνύεται ένα εναλλακτικό πρότυπο. Τα κεφάλαια της δεύτερης ενότητας διερευνούν τις επιπτώσεις της κρίσης σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, καθώς και τις προοπτικές και τους κινδύνους που διαφαίνονται στις υπό διαμόρφωση συνθήκες. Με πολλές επιχειρήσεις να κλείνουν και την ανεργία να έχει φτά- 22

13 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ σει σε πρωτοφανή επίπεδα, είναι εύλογο οι άνθρωποι να αναζητούν εναλλακτικές διεξόδους για να μπορέσουν να επιβιώσουν. Το ερώτημα που θέτουν οι Χ. Κασίμης και Σ. Ζωγραφάκης, στο πέμπτο κεφάλαιο, είναι κατά πόσο η κρίση οδηγεί στην επιστροφή στη γεωργία. Η απάντηση δεν είναι εύκολη, καθώς δεν προκύπτει μια προφανής συσχέτιση. Ωστόσο η τάση συρρίκνωσης της γεωργίας, που παρατηρούνταν όλο το προηγούμενο διάστημα, φαίνεται να ανακόπτεται, ενώ παράλληλα υπάρχει ένδειξη της αύξησης του πληθυσμού που επιλέγει να εγκατασταθεί στην ύπαιθρο. Η τάση αυτή όμως συνδέεται περισσότερο με μια «νέα αγροτικότητα», καθώς η πλειονότητα δεν επιλέγει να ασχοληθεί με τη γεωργία αλλά με τον τριτογενή τομέα. Το επόμενο κεφάλαιο μας βοηθά να κατανοήσουμε γιατί όλο το προηγούμενο διάστημα υπήρξε συρρίκνωση της γεωργίας, αλλά και γιατί σήμερα η γεωργία δεν φαίνεται να αποτελεί ισχυρή εναλλακτική λύση απέναντι στην αυξανόμενη ανεργία. Στο κεφάλαιο αυτό η Ε. Πετροπούλου αναλύει τις προκλήσεις που αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι του Τυμπακίου, μιας αγροτικής περιοχής της Κρήτης όπου καλλιεργούνται κηπευτικά. Μια σειρά από γεγονότα και συνθήκες, όπως το χρέος των γεωργών, οι διεθνείς, ευρωπαϊκοί και κρατικοί περιορισμοί, καθώς και η έλλειψη πολιτικής βούλησης για την προάσπιση των συμφερόντων των Τυμπακιανών, οδήγησαν σε κρίση τη γεωργία κηπευτικών. Προσπαθώντας να αντεπεξέλθουν οι αγρότες εντατικοποιούν την παραγωγή τους, με αποτέλεσμα οι μακροπρόθεσμες προοπτικές να χειροτερεύουν καθώς μειώνεται η απόδοση της γης. Η παρούσα οικονομική κρίση όξυνε τα προβλήματα, αφού η εξυπηρέτηση των δανείων των γεωργών γίνεται πιο δύσκολη την ίδια στιγμή που οι τιμές των προϊόντων μειώνονται. Μια επίπτωση αυτών των εξελίξεων είναι το γεγονός ότι οι αγρότες του Τυμπακίου προσλαμβάνουν λιγότερους (μετανάστες) εργάτες, ενώ υπάρχει αύξηση των συμβοηθούντων μελών στις οικογενειακές εκμεταλλεύσεις (κυρίως άνεργα παιδιά). Από την άλλη μεριά, πολλοί νέοι την πρόσφατη περίοδο επέλεξαν να φύγουν από το Τυμπάκι και να αναζητήσουν αλλού εργασία. 23

14 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Στο δικό της κεφάλαιο η Μ. Κούση επιχειρεί μια διερευνητική προσέγγιση των περιβαλλοντικών διεκδικήσεων από επαγγελματικές περιβαλλοντικές οργανώσεις αλλά και από περιβαλλοντικούς ακτιβιστές τοπικών κοινοτήτων στην Ελλάδα, οι οποίοι αναφέρονται στις επιπτώσεις των μνημονίων της τρόικας και των πολιτικών λιτότητας. Υποστηρίζεται ότι η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία είναι αναγκαία για να προστατευτεί το ελληνικό περιβάλλον, ενώ παράλληλα απαιτούνται μέτρα για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων που έχουν οι πολιτικές της τρόικας. Τα τελευταία χρόνια έχει επέλθει πλήρης ανατροπή των συνθηκών που επικρατούν στην αγορά εργασίας, καθώς και στο καθεστώς των εργασιακών σχέσεων, των συλλογικών διαπραγματεύσεων και της κοινωνικής προστασίας. Η τρίτη ενότητα προσεγγίζει αυτό το θέμα και καταγράφει τις αλλαγές που συντελούνται ως συνέπεια της κρίσης και των μνημονιακών πολιτικών που εφαρμόστηκαν. Ειδικότερα, ο Γ. Κουζής στο κεφάλαιό του περιγράφει τις νομοθετικές αλλαγές που έχουν επέλθει στον τομέα των εργασιακών σχέσεων ως συνέπεια των μνημονιακών υποχρεώσεων της Ελλάδας. Οι αλλαγές αυτές, όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, αποτελούσαν στόχο διαδοχικών κυβερνήσεων εδώ και χρόνια και βρήκαν πρόσφορο έδαφος για την εφαρμογή τους υπό τις παρούσες συνθήκες. Οι αλλαγές αυτές οδηγούν στην απορρύθμιση της αγοράς εργασίας και στην επέκταση της ευέλικτης απασχόλησης. Επιπρόσθετα, η ισχύς των συλλογικών συμβάσεων περιορίζεται και ενθαρρύνονται οι επιχειρησιακές και οι ατομικές συμβάσεις. Τα μέτρα αυτά μάλιστα δεν έχουν προσωρινό χαρακτήρα, αλλά είναι μόνιμα και αποσκοπούν στη συμπίεση των αμοιβών και των εργασιακών δικαιωμάτων των εργαζομένων. Στο κεφάλαιό της η Σ. Ζαμπαρλούκου εξετάζει τον ρόλο του κοινωνικού διαλόγου και των συλλογικών διαπραγματεύσεων στο νέο περιβάλλον. Τόσο ο κοινωνικός διάλογος ως μέσο άσκησης πολιτικής, όσο και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις ως μέσο διαμόρφωσης των μισθών, θεσμοθετούνται και ισχυροποιούνται κατά τη δεκαετία του Το ξέσπασμα της κρίσης όμως ακυρώνει την όποια 24

15 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ πρόοδο είχε επιτευχθεί στον τομέα του κοινωνικού διαλόγου, ενώ η κρισιμότητα των συνθηκών λειτουργεί ως άλλοθι για την επιβολή μέτρων χωρίς διαβούλευση. Το ίδιο ισχύει για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, οι οποίες ουσιαστικά ακυρώνονται μετά από νομοθετικές παρεμβάσεις, αποδυναμώνοντας ακόμη περισσότερο τον κόσμο της εργασίας. Σύμφωνα με τη συγγραφέα, παρότι ο ρόλος της εργοδοτικής πλευράς φαίνεται να ισχυροποιείται, οι επιπτώσεις διαφοροποιούνται με βάση τον κλάδο και το μέγεθος των επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα να έχει επέλθει ρήξη μεταξύ εμπόρων και βιοτεχνών, από τη μια, και βιομηχάνων, από την άλλη. Το κοινωνικό κράτος είναι αναμφισβήτητα ένας από τους μεγάλους χαμένους της κρίσης, καθώς περιορίστηκαν οι ήδη περιορισμένες κοινωνικές παροχές και υπηρεσίες προς τους πολίτες. Στο κεφάλαιό τους, οι Θ. Παπαδόπουλος και Α. Ρουμπάκης χαρακτηρίζουν το σύνολο των μνημονιακών μέτρων λιτότητας ως αντι-κοινωνική πολιτική. Όπως επισημαίνουν, εκτός από τις μεγάλες μειώσεις που οι ελληνικές οικογένειες έχουν υποστεί στα εισοδήματά τους και στην κοινωνική προστασία, η φορολογική πολιτική που ακολουθήθηκε έχει υπονομεύσει τον κεντρικό «πυλώνα της κοινωνικο-οικονομικής ασφάλειας των ελληνικών οικογενειών: την ιδιοκατοίκηση και τη μικρή ιδιωτική περιουσία». Έτσι έχει κλονιστεί ο οικογενειοκρατικός προνοιακός καπιταλισμός, στο πλαίσιο του οποίου η οικογένεια υπήρξε ο βασικός θεσμός παροχής ασφάλειας και φροντίδας για τα μέλη της, με αποτέλεσμα την επανεμπορευματοποίηση μέσα και έξω από την αγορά εργασίας. Ο Ν. Φωτόπουλος στο ενδέκατο κεφάλαιο καταπιάνεται με τον κρίσιμο τομέα της εκπαίδευσης σε μια προσπάθεια να καταγράψει τις τάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο και να διερευνήσει τις επιπτώσεις της κρίσης στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Όπως επισημαίνει, σε όλη την Ευρώπη οι μεταρρυθμίσεις στοχεύουν πρωτίστως στην αντιμετώπιση της δημοσιονομικής κρίσης, που μεταφράζεται σε μείωση των δημόσιων δαπανών, λήψη αυστηρών μέτρων δημοσιονομικής λιτότητας και περικοπών, συγχωνεύσεις φορέων και οργανισμών, αύξηση των ιδιωτικών δαπανών για την εκπαίδευση και αμ- 25

16 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α φισβήτηση εν γένει των δημόσιων πολιτικών. Ταυτόχρονα δίδεται έμφαση στην αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων με σαφή προσανατολισμό στην ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Στην Ελλάδα της κρίσης οι αντιλήψεις αυτές κυριαρχούν σε όλες τις πτυχές της εκπαιδευτικής πολιτικής, με αποτέλεσμα τον αποκλεισμό κοινωνικών ομάδων από την πρόσβαση στην εκπαίδευση με σοβαρές κοινωνικές και πολιτισμικές επιπτώσεις. Στο τελευταίο κεφάλαιο της ενότητας οι Μ. Σαματάς και Π. Δράκος παρουσιάζουν συνοπτικά τα αποτελέσματα διαδικτυακής εμπειρικής έρευνας που καταγράφει τις στάσεις και αντιλήψεις των φοιτητών και φοιτητριών του Πανεπιστημίου Κρήτης γύρω από την κρίση. Η έρευνα επιβεβαιώνει τις αρνητικές επιπτώσεις της κρίσης στις συνθήκες διαβίωσης των φοιτητών και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στη συνέχιση των σπουδών τους, και αναδεικνύει την απαισιοδοξία των νέων σε σχέση με το μέλλον τους. Η κρίση συνήθως χτυπά περισσότερο τους πιο αδύνατους και αυτό ισχύει σίγουρα για τους μετανάστες. Η τέταρτη ενότητα πραγματεύεται τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μετανάστες ως απόρροια της κρίσης, καθώς και τις νέες διαστάσεις που προσλαμβάνει το μεταναστευτικό στις συνθήκες της τρέχουσας οικονομικής και πολιτικής κρίσης. Στο πρώτο κεφάλαιο αυτής της ενότητας η Χ. Κωνσταντινίδου επιχειρεί την ανάλυση της κοινωνικής κατασκευής του μεταναστευτικού ζητήματος στην έντυπη ή ψηφιακή μορφή των μεγαλύτερων αθηναϊκών εφημερίδων από το 2009 έως και τις βουλευτικές εκλογές του Δίνεται έμφαση στο πώς ο ειδησεογραφικός λόγος, και ειδικά η ειδησεογραφική φωτογραφία, συμβάλλει στην κατασκευή της μετανάστευσης ως ενός από τα σημαντικότερα προβλήματα της Ελλάδας. Σύμφωνα με τη συγγραφέα, κάθε εφημερίδα, ανάλογα με την πολιτική της ταυτότητα, κατασκευάζει τη μετανάστευση είτε ως απειλή για το έθνος είτε ως μια ανθρωπιστική κρίση με αρνητικές συνέπειες για τους μετανάστες και πρόσφυγες αλλά και για την κοινωνική συνοχή και ευημερία. Με το ξέσπασμα της κρίσης, από τη μια πλευρά, σημειώθηκε άνοδος της ακροδεξιάς ρη- 26

17 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ τορείας και του ρατσισμού, με τη μετανάστευση να παρουσιάζεται ως μείζων απειλή για την κοινωνική συνοχή. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, η απειλή ταυτίστηκε με την άνοδο της Ακροδεξιάς, τον ρατσισμό και τις μεταναστευτικές πολιτικές, και όχι με αυτή καθαυτή την είσοδο προσφύγων και μεταναστών. Στο κεφάλαιό της η Ά. Τριανταφυλλίδου καταδεικνύει με ποιο τρόπο η ανεργία και η υποαπασχόληση έχουν επηρεάσει σε μεγαλύτερο βαθμό τους μετανάστες από τον γηγενή πληθυσμό. Αυτό πάντως δεν ισχύει για εκείνους που προέρχονται από χώρες της ΕΕ, γεγονός που ερμηνεύεται ως απόρροια της νομικής προστασίας την οποία απολαμβάνουν, με αποτέλεσμα να έχουν περισσότερες επιλογές ένταξης στην αγορά εργασίας. Επιπλέον η εμπειρική έρευνα δείχνει ότι παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, μόνο μια μικρή μειοψηφία μεταναστών θεωρεί πρόσφορη επιλογή την επιστροφή στη χώρα καταγωγής, αφού οι εκεί συνθήκες κρίνονται χειρότερες. Στο τελευταίο κεφάλαιο ο Α. Παπαδόπουλος εξετάζει μια σχετικά παραμελημένη ομάδα μεταναστών: τους μετανάστες που κατάγονται από την Αφρική. Με βάση τα στοιχεία εμπειρικής έρευνας που αφορούν τον εν λόγω πληθυσμό, διαπιστώνεται ότι από την οικονομική κρίση επηρεάστηκαν περισσότερο όσοι το προηγούμενο διάστημα είχαν καταφέρει να ενταχθούν στην ελληνική κοινωνία. Συνήθως είναι αυτοί που έχουν πιο μακρά παραμονή, διαθέτουν νόμιμη άδεια παραμονής, είναι μεγαλύτεροι σε ηλικία και έχουν υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης. Αυτό είναι εύλογο, αφού οι πρόσφατοι μετανάστες ήρθαν σε μια περίοδο κατά την οποία η ένταξή τους στην αγορά εργασίας ήταν πιο δύσκολη. Εκτός αυτού, η πλειονότητα αναφέρει ότι αντιμετώπισε ρατσισμό, αν και οι απαντήσεις διαφοροποιούνται με βάση την εθνικότητα και τα χρόνια παραμονής στην Ελλάδα, με τους νεότερους να δηλώνουν πιο συχνά ότι αντιμετώπισαν ρατσισμό. Ο τόμος αποσκοπεί να συμβάλει στην επιστημονική συζήτηση που ξεκίνησε από το Παρόλο που αναπτύσσεται μια σημαντική 27

18 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ξενόγλωσση και ελληνόγλωσση βιβλιογραφία πάνω σε αυτή τη θεματική, είναι ελάχιστες οι δημοσιεύσεις οι οποίες βασίζονται στη συστηματική έρευνα για τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης του Μέσα από την παρούσα αναζήτηση αναδύονται τρεις θεματικοί άξονες για μελλοντική έρευνα με τη χρήση ποιοτικών ή/και ποσοτικών μεθόδων. Ο πρώτος άξονας αφορά τις πολιτικές επιπτώσεις της κρίσης. Ένα ζήτημα που χρήζει διερεύνησης είναι ο τρόπος και οι διαδικασίες με τις οποίες λαμβάνονται οι αποφάσεις για τα μέτρα λιτότητας που επιβάλλονται σε διεθνικό, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, καθώς και το έλλειμμα δημοκρατίας που προκύπτει ως απόρροια επιβολής μέτρων από μη εκλεγμένους φορείς. Ένα άλλο ζήτημα είναι η αναδιοργάνωση και αναδιάταξη του πολιτικού χώρου και οι νέες διαιρετικές τομές και συγκρουσιακές πολιτικές που αναδεικνύονται. Τέλος, χρειάζεται να μελετηθεί περαιτέρω το φαινόμενο της πολιτικής βίας που πηγάζει από την άνοδο της Ακροδεξιάς και του ρατσισμού. Ο δεύτερος θεματικός άξονας αφορά την ανάπτυξη. Το μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθήθηκε κατά τα προηγούμενα χρόνια έχει ουσιαστικά καταρρεύσει, χωρίς να έχει αντικατασταθεί από ένα εναλλακτικό μοντέλο ικανό να παραγάγει θέσεις εργασίας. Ζητούμενο λοιπόν είναι η ανάδειξη ενός νέου μοντέλου, το οποίο, σε αντίθεση με αυτό που βιώνουμε σήμερα, δεν θα οδηγεί στην υποβάθμιση του περιβάλλοντος και της εργασίας, αλλά αντίθετα θα βασίζεται στην ποιοτική αναβάθμιση αυτών των στοιχείων. Ο τρίτος θεματικός άξονας αφορά τις κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης. Η εκρηκτική αύξηση της ανεργίας και η μείωση των εισοδημάτων έχουν οδηγήσει στην αύξηση των ανισοτήτων και της φτώχειας. Η θέση των πιο ευάλωτων κοινωνικών στρωμάτων επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο ως αποτέλεσμα της συρρίκνωσης των κοινωνικών υπηρεσιών και της ελλιπούς πρόσβασης σε δημόσια αγαθά. Η περιθωριοποίηση και η φτώχεια αγγίζουν όλο και περισσότερους, και απειλούν πλέον τα μεσαία στρώματα. Τα φαινόμενα αυτά πρέπει να αναδειχθούν και να διερευνηθούν οι επιπτώσεις τους 28

19 ΣΤΕΛΛΑ ΖΑΜΠΑΡΛΟΥΚΟΥ & ΜΑΡΙΑ ΚΟΥΣΗ στο κοινωνικό κράτος, στην κοινωνική διαστρωμάτωση και σε επιμέρους κοινωνικές ομάδες. Τέλος, είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε πώς οι εξελίξεις στο κοινωνικό πεδίο επιδρούν στις πολιτικές και πολιτιστικές εξελίξεις, και επηρεάζουν τη διαμόρφωση του νέου αναπτυξιακού προτύπου. Βιβλιογραφία Aglietta, M. (2009). Η οικονομική κρίση. Αθήνα: Πόλις. Almeida, P.D. (2007). Defensive mobilization: popular movements against economic adjustment policies. Latin American Perspectives, issue 154, 34(3), Αφουξενίδης, Α. (Επιμ.). Ανισότητα στην εποχή της κρίσης. Αθήνα: Προπομπός. Γιαννίτσης, Τ. (2013). Η Ελλάδα στην κρίση. Αθήνα: Πόλις. Ellinas, A.A. (2013). The rise of Golden Dawn: The new face of the Far Right in Greece. South European Society and Politics, DOI: / Eurostat (2012). Macroeconomic Imbalance Procedure (MIP) Scoreboard. imbalance_procedure/indicators. Georgiadou, V. (2013). Right-Wing populism and extremism: the rapid rise of Golden Dawn in crisis-ridden Greece. In R. Melzer & S. Serafin (Εds.), Right-wing extremism in Europe: Country analyses, counterstrategies and labor-market oriented exit strategies. Berlin: FES project Gegen Rechts Extremismus. Κούση, Μ. (2013). H πανελλαδική εκστρατεία κατά των μνημονίων και των πολιτικών λιτότητας. Κοινωνιολογική Επιθεώρηση, 1, Δεκέμβριος. Kousis, M. (2014). The transnational dimension of the Greek anti-austerity campaign, In D. della Porta & A. Mattoni (Eds), Trans - nationalization, diffusion and the 2011 movements: From the Arab Spring to Occupy Wall Street. Colchester: ECPR Press. Kousis, M. & Kanellopoulos, K. (2014). The impact of the Greek crisis on the repertoire of contention, Proceedings of the European Sociological Association Midterm Conference: The Eurozone Crisis, Social Protest and the Civil Society, September 12-16, 2012, Mytilene, Lesvos. 29

20 ΚΟΙΝ ΝΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Kriesi, H. (2011). The political consequences of the financial and economic crisis in Europe: electoral punishment and popular protest. Oxford paper, version 3, November. Lapavitsas, C., Kaltenbrunner, A., Lindo, D., Michell, J., Painceira, J.P., Pires, E., Powell, J., Stenfors, A., & Teles, N. (Eds) (2012). Crisis in the Euro - zone. London: Verso. Λεοντίδου, Λ. (2012). Από την ταξική κοινωνία στην εκδήλωση της πολιτισμικής ταυτότητας. Στο Α. Αφουξενίδης (Επιμ.), Ανισότητα στην εποχή της κρίσης. Αθήνα: Προπομπός. Lyritzis, C. (2011). Greek politics in the era of economic crisis: reassessing causes and effects. Hellenic Observatory. Papers on Greece and South - eastern Europe. London, GreeSE Paper no. 45. Ματσαγγάνης, Μ. (2013). Το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας αντιμέτωπο με τη φτώχεια στην Ελλάδα της κρίσης. Σύγχρονα Θέματα, 120, Μητσόπουλος, Μ. & Πελαγίδης, Θ. (2012). Κατανοώντας την κρίση στην Ελλάδα. Αθήνα: Ψυχογιός. Μουζέλης, Ν. (2012). Συνέντευξη. Στο Α. Μουρίκη, Δ. Μπαλούρδος, Ο. Παπαλιού, Ν. Σπυροπούλου, Ε. Φαγαδάκη & Ε. Φρονίμου (Επιμ.), Το κοινωνικό πορτρέτο της Ελλάδας Αθήνα: ΕΚΚΕ. Μπαλαπανίδης, Γ. (2010). Αναγνώσεις της ελληνικής κρίσης. Σύγχρονα Θέματα, 110, Μπαλούρδος, Δ. (2012). Η φτώχεια στην Ελλάδα: Τάσεις προκλήσεις και πολιτικές. Στο Δ. Μπαλούρδος & Μ. Πετράκη (Επιμ.), Νέα φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Αθήνα: Βουλή των Ελλήνων. Μπαπανάσης, Σ. (2012). Συνέντευξη. Στο Α. Μουρίκη, Δ. Μπαλούρδος, Ο. Παπαλιού, Ν. Σπυροπούλου, Ε. Φαγαδάκη & Ε. Φρονίμου (Επιμ.), Το κοινωνικό πορτρέτο της Ελλάδας Αθήνα: ΕΚΚΕ. Νavarro, V. (2011). The crisis and fiscal policies in the peripheral countries of the Eurozone. Counterpunch, August 9. p=6073. Pagoulatos, G. (2012). The Political Economy of Forced Reform and the 2010 Greek Adjustment Program. In S. Kalyvas, G. Pagoulatos & H. Tsoukas (Eds), From stagnation to forced adjustment. London: Hust and Company. Pagoulatos, G. & Triantopoulos, C. (2009). The reform of the Greek patient: Greece and the 2008 Global Financial Crisis. South European Society & Politics, 14(1),

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. 9 Απριλίου 2013

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ. 9 Απριλίου 2013 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ 9 Απριλίου 2013 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΕΘΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΕΙΣ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΧΗΣ» ΑΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο

ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ΟΜΙΛΙΑ ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Ο.Κ.Ε. ΑΘΗΝΑ 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 «Ο ρόλος του χρηματοπιστωτικού συστήματος για την έξοδο από την κρίση και η συμβολή του για μακροχρόνια οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες.

Συνεντεύξεις «πρόσωπο με πρόσωπο (face to face). Κοινές ερωτήσεις για όλους τους συμμετέχοντες. Κεντρικά ερωτήματα: Ποιες είναι οι διαστάσεις της συζήτησης για την κρίση στο Δημόσιο Διάλογο; Ήταν η υιοθέτηση του πακέτου διάσωσης για την Ελλάδα και η ένταξη της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης μονόδρομος

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 1 η Συνεδρία με θέμα:

Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου Τοποθέτηση του Προέδρου της Ο.Κ.Ε. κ. Χρ. Πολυζωγόπουλου. στην 1 η Συνεδρία με θέμα: ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΩΝ ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΤΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Αθήνα, 14 και 15 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας

Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Εθνικό Ινστιτούτο Εργασίας & Ανθρώπινου Δυναμικού (Ε.Ι.Ε.Α.Δ Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Ημερίδα με θέμα «Η αγορά εργασίας σε κρίση». Συνεδρία: Οι συνέπειες της κρίσης σε διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 6: Η αστικο-αντιστροφή & οι μετανάστες στη Νότια Ευρώπη και την Ελλάδα 3/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 8 η Μελετη «Εξελιξεις και Τασεις της Αγορας» Το βασικό συμπέρασμα: Η επιβολή ελέγχων στην κίνηση κεφαλαίων μετά την ανακήρυξη του δημοψηφίσματος στο τέλος του Ιουνίου διέκοψε την ασθενική

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για

Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για Κυρίες και Κύριοι, Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για την τιμή που μου κάνετε να απευθύνω χαιρετισμό στο συνέδριό σας για την «Οικογένεια στην κρίση», για ένα τόσο εξαιρετικά σημαντικό θέμα που αγγίζει και αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικά Δίκτυα, Ψηφιακός Πολιτισμός και Πολιτική: Η «Δημοκρατία της Συλλογικής Βούλησης»

Κοινωνικά Δίκτυα, Ψηφιακός Πολιτισμός και Πολιτική: Η «Δημοκρατία της Συλλογικής Βούλησης» Κοινωνικά Δίκτυα, Ψηφιακός Πολιτισμός και Πολιτική: Η «Δημοκρατία της Συλλογικής Βούλησης» Γιώργος Γκαντζιάς Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτισμικής Διαχείρισης Νέων Τεχνολογιών Πανεπιστήμιο Αιγαίου Email:

Διαβάστε περισσότερα

IMF Survey. Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση

IMF Survey. Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση IMF Survey ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΝΤ Ο μεταρρυθμισμένος δανεισμός του ΝΤ λειτούργησε καλά στην κρίση Τμήμα στρατηγικής, πολιτικής και επανεξέτασης του ΝΤ 28 Σεπτεμβρίου 2009 Η στήριξη του ΔΝΤ επέτρεψε

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής

Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Η Ελλάδα δεν είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση: Η αρχιτεκτονική της ευρωζώνης, η κατάρρευση των περιφερειακών οικονομιών και οι επιλογές πολιτικής Ηλίας Κικίλιας Διευθυντής Ερευνών Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές

10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Europe at Schools through Art and Simulation (EuropeStARTS) 11 Μαΐου 2014 10 χρόνια από την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση: διδάγματα και προοπτικές Ευαγόρας Λ. Ευαγόρου Λέκτορας

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

'Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά.

'Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά. Ολα τα σκληρά νέα μέτρα για την διάσωση της οικονομίας, και τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από αυτά. Η Ελλάδα, με τη συμφωνία του προγράμματος οικονομικής πολιτικής ολοκληρώνει σχεδόν τις διαδικασίες που

Διαβάστε περισσότερα

Το τρίπτυχο μιας ανώφελης θυσίας: μειώσεις μισθών, απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, κατάλυση εργασιακών δικαιωμάτων

Το τρίπτυχο μιας ανώφελης θυσίας: μειώσεις μισθών, απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, κατάλυση εργασιακών δικαιωμάτων Το τρίπτυχο μιας ανώφελης θυσίας: μειώσεις μισθών, απορρύθμιση της αγοράς εργασίας, κατάλυση εργασιακών δικαιωμάτων Αλίκη Μουρίκη Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Η νεο-φιλελεύθερη συνταγή για την αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με την έρευνα:

Σύμφωνα με την έρευνα: Στα πρόθυρα της οικονομικής ασφυξίας βρίσκεται ένα μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών. Αυτό είναι το συμπέρασμα που προκύπτει από την ετήσια τακτική έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ που έγινε σε συνεργασία με

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση του ΚΕΠΠ με θέμα : «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Αίθουσα Παλαιάς Βουλής Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση μετέχω στη σημερινή συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. B Τρίμηνο 2010

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. B Τρίμηνο 2010 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα B Τρίμηνο 2010 Αθήνα, Ιούλιος 2010 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Β Τρίμηνο 2010 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Όλγα Ιακωβίδου, Καθηγήτρια ΑΠΘ Τµήµα Γεωπονίας, Τοµέας Αγροτικής Οικονοµίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης e-mail:olg@agro.auth.gr Ο αγροτουρισµός,

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές

Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Project1:Layout 1 3/23/2012 3:38 PM Page 1 Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Π. Ε. Πετράκης Η Ελληνική Οικονομία και η κρίση: Προκλήσεις και Προοπτικές Συγγραφέας Π.Ε. Πετράκης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι,

Ομιλία «Economist» 11/05/2015. Κυρίες και Κύριοι, Ομιλία «Economist» 11/05/2015 Κυρίες και Κύριοι, Μετά από 6 χρόνια βαθιάς ύφεσης, το 2014, η Ελληνική οικονομία επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς, οι οποίοι μπορούν να ενισχυθούν. Παράλληλα, διαφαίνονται προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

1. Γυναίκα & Απασχόληση

1. Γυναίκα & Απασχόληση 1. Γυναίκα & Απασχόληση Παρά τα βήματα προόδου τα οποία έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, τόσο σε θεσμικό επίπεδο (νομοθετικό έργο), όσο και στην ανάπτυξη «ειδικευμένων πολιτικών και δράσεων» καταπολέμησης

Διαβάστε περισσότερα

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο»

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία «Η πορεία της Ελλάδας πριν και μετά το Μνημόνιο» Προπτυχιακή φοιτήτρια: ΝΙΚΙΑ ΕΛΕΝΗ Επιβλέπων καθηγητής: ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 13.5.2015 COM(2015) 251 final Σύσταση για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με την εφαρμογή των γενικών προσανατολισμών της οικονομικής πολιτικής των κρατών μελών που έχουν ως

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Εισαγωγή Αμέσως μετά την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) υπέβαλε το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Κρίση και οικονομική πολιτική

Κρίση και οικονομική πολιτική 1 Κρίση και οικονομική πολιτική Νίκος Βέττας Γενικός Διευθυντής Ι.Ο.Β.Ε. Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (vettas@iobe.gr, www.iobe.gr, http://www.aueb.gr/users/vettas) 21 st Banking Forum ΕΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΕΤΕ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ Γ.Σ. ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΕΤΕ 21 MAΪΟΥ 2010 Ο ΣΥΕΤΕ, οι εργαζόμενοι και τα στελέχη της ΕΤΕ προσδοκούν σε ταχύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1

Θέματα Συνάντησης. Υποστηρικτικό Υλικό Συνάντησης 1 ΤΡΙΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΔΙΚΤΥΟΥ «ΕΛΕΝΗ ΣΚΟΥΡΑ» για την «Ενίσχυση της Συμμετοχής των Γυναικών που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες» στις Θέματα Συνάντησης Ολοκλήρωση προτάσεων για την

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης Μέμος Κωνσταντίνος Διδάσκων (ΕΔΙΠ), Υ/Δ Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής Παντείου Πανεπιστημίου Περίληψη: Η κεντρική επιδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ

Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ Σεµινάριο ΣΦΥΡΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ - Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΤΩΝ Ανέστης Στάθης Αναπληρωτής Γ. Γραµµατέας & Γραµµατέας Τύπου ΓΣΕΕ Αθήνα, 14 Φεβρουαρίου 2011 Με

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο

Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο Η δυναμική στο Εμπορικό Ισοζύγιο κατά την κρίση και οι συνθήκες για ένα εξωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο 28.5.2014 Των Νικόλαου Βέττα, Καθηγητή Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικού Διευθυντή Ιδρύματος

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 4: Κοινωνικές Τάξεις & Κοινωνικές Ανισότητες στην Ύπαιθρο (1/2) 2ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ

THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ THE ECONOMIST ΟΜΙΛΙΑ ΑΝΤΡΕΑ ΞΑΝΘΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ, ΕΛΛΑΔΑ TO THE 20 th ROUNDTABLE WITH THE GOVERNMENT OF GREECE EUROPE: SHAKEN AND STIRRED? GREECE: A SKILFUL ACORBAT? ΤΕΤΑΡΤΗ 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 THE ECONOMIST

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ.

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΟΥΡΗΣ Αντικείμενα αναφοράς Ανασκόπηση της κρίσης και εφαρμογή «μνημονιακών»

Διαβάστε περισσότερα

Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ

Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης. Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ Η αποδιάρθρωση του Κοινωνικού Κράτους στην Ελλάδα και το ζήτημα της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν ΙΝΕ ΓΣΕΕ/ΑΔΕΔΥ 1.Συμπεράσματα της Έκθεσης του ΙΝΕ για τις εργασιακές σχέσεις και το Κοινωνικό

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 7 η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 7η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Οκτώβριο

Διαβάστε περισσότερα

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά

Νότια Ευρώπη. Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός. Ελληνικά Νότια Ευρώπη Οικονομική Κρίση: Αγροτικές/αστικές ανισότητες, περιφερειακή σύγκλιση, φτώχεια και κοινωνικός αποκλεισμός Η πρόσφατη οικονομική κρίση επηρέασε εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών με πολλούς να χάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

Ψ Η Φ Ι Σ Μ Α ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΚΕΔΕ. Κομοτηνή, 27 & 28 Ιανουαρίου 2012

Ψ Η Φ Ι Σ Μ Α ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΚΕΔΕ. Κομοτηνή, 27 & 28 Ιανουαρίου 2012 Ψ Η Φ Ι Σ Μ Α ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΚΕΔΕ Κομοτηνή, 27 & 28 Ιανουαρίου 2012 Το Συνέδριό μας πραγματοποιήθηκε σε μία περίοδο που την χαρακτηρίζει μία άνευ προηγουμένου πολιτική, οικονομική και κοινωνική κρίση, τις ζοφερές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΕΤΕ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ Γ.Σ. ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΕΤΕ 23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2011 Βασικές προϋποθέσεις συγχωνεύσεων: Η μη αλλοίωση της μετοχικής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ»

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» «H AΠΑΣΧΟΛΗΣΗ A ΩΣ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΑΞΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΑΝΑΠΗΡΩΝ ΣΤΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ» Ημερίδα του ΠΑΣΥΠΚΑ «Δράσεις ένταξης των κινητικά αναπήρων στην παραγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010

Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου 2010 Μέρος Πρώτο: Το οικονομικό περιβάλλον Μέρος Δεύτερο: Η απασχόληση στο εμπόριο Μέρος Τρίτο: Εμπορική επιχειρηματικότητα: οικονομικά αποτελέσματα, κεφαλαιουχική διάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

Greek Economy Restart. Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner

Greek Economy Restart. Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner Greek Economy Restart Μανόλης Μιχαλιός, Partner, Head of Assurance Νίκος Ιωάννου, Assurance Partner Δείγμα 4.997 εταιρειών 9 τομείς 88 Κλάδοι 62 ανεξάρτητες μεταβλητές Περίοδος 2009-2014 2 Επίπεδα προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου.

μεταναστευτικό ζήτημα θετικό βήμα το εγχείρημα της συγκέντρωσης της σχετικής νομοθεσίας σε ενιαίο κείμενο νόμου. Ομιλία της Συνηγόρου του Πολίτη Καλλιόπης Σπανού στη Διεθνή Συνδιάσκεψη της ΟΚΕ στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με θέμα: «Μια ολοκληρωμένη και κοινή μεταναστευτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Περιεχόμενα Το πλαίσιο της πολιτικής μας Μακροοικονομικό περιβάλλον και προβλέψεις Μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION The 17 th Roundtable with the Government of Greece EUROPE UNBOUND OVERCOMING STAGNATION: RE-IGNITING GREECE S POTENTIAL ΔΕΥΤΕΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1

Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. του Τάσου Χανιώτη 1 Οι προκλήσεις Προκλήσεις, προτάσεις και προοπτικές της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής του Τάσου Χανιώτη 1 Η σημαντικότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει μακροπρόθεσμα η Ευρωπαϊκή γεωργία και η Κοινή Γεωργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός. Mονογραφίες υπό έκδοση 2007-10 1. Ευθυμίου, Η., Βιτσιλάκη, Χ. (2007). Φύλο και Νέες Τεχνολογίες: Εμπειρικές Προσεγγίσεις. Επιστημονική Σειρά Σπουδών Φύλου, Διευθύντρια Σειράς: Χρυσή Βιτσιλάκη. Αθήνα: Ατραπός.

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

που βιώνουν τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού, τους ανέργους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του

που βιώνουν τις συνέπειες αυτής της παρατεταμένης οικονομικής κρίσης του καπιταλισμού, τους ανέργους, τους συνταξιούχους, τις ευάλωτες ομάδες του Παρουσίαση «Έκθεσης για την Οικονομία και την Απασχόληση 2013» 16 Δεκεμβρίου 2013, Αίθουσα Εκδηλώσεων ΕΤΚΑ/ΠΕΟ Άνοιγμα Παύλου Καλοσυνάτου, Γενικού Διευθυντή του ΙΝΕΚ- ΠΕΟ Συνάδελφε Γ.Γ. της ΠΕΟ και Πρόεδρε

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Αποτυχία των Προγραμμάτων Λιτότητας στην Ελλάδα

Αποτυχία των Προγραμμάτων Λιτότητας στην Ελλάδα Αποτυχία των Προγραμμάτων Λιτότητας στην Ελλάδα Γιώργος Αργείτης, Αν. Καθηγητής ΕΚΠΑ, Research Associate Levy Economics Institute Συνέδριο: «Η Κρίση στην Ευρωζώνη και την Ελλάδα και η Εμπειρία με τις Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013

Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013 Πειραιάς, 7 Νοεμβρίου 2013 Το ΕΒΕΠ αναλύει το Βαρόμετρο του 2ου εξαμήνου του 2013 των ΜΜΕ επιχειρήσεων της Ευρώπης. Μετά την ύφεση, το Ευρωβαρόμετρο των ΜΜΕ δείχνει επιστροφή στη σταθερότητα με το Δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

European Year of Citizens 2013 Alliance

European Year of Citizens 2013 Alliance European Year of Citizens 2013 Alliance MANIFESTO Η ενεργός συμμετοχή του ευρωπαίου πολίτη είναι άμεσα συνδεδεμένη με την επιδίωξη των Ευρωπαϊκών συλλογικών στόχων και αξιών που προβλέπονται στις Συνθήκες

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ

12 Ο ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε γενικευμένη κρίση. Οικονομική κρίση, που την κάνει να ισορροπεί επικίνδυνα στο χείλος της οικονομικής καταστροφής. Πολιτική κρίση, με την άρση εμπιστοσύνης στα πολιτικά

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1.1. Ερευνητικό πλαίσιο

1. Εισαγωγή. 1.1. Ερευνητικό πλαίσιο 1. Εισαγωγή 1.1. Ερευνητικό πλαίσιο Η ανάδειξη των προβλημάτων στέγασης, όπως είναι οι εξώσεις, οι πλειστηριασμοί, ο ελλιπής σχεδιασμός εναλλακτικών πολιτικών στέγασης αλλά και η υποδοχή των μεταναστευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα

Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Τριπλό Αλληλοτροφοδοτούμενο Έλλειμμα Χρήστος Α. Ιωάννου Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ημερίδα Ε.Ι.Ε.Α.Δ. «Η Αγορά Εργασίας σε Κρίση» Η αγορά εργασίας σε κρίση ; Κρίση είναι επιεικής χαρακτηρισμός. Κρίση ήταν όταν

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012

Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 Γιάννης Μηλιός, Συνέντευξη στα Επίκαιρα 28/07/2012 1. Κατά τα φαινόμενα, οι δανειστές θα τραβήξουν στα άκρα τον χρηματοδοτικό στραγγαλισμό της χώρας, με μη καταβολή της δανειακής δόσης. Δημιουργείται ένα

Διαβάστε περισσότερα

Χαιρετισμός Προέδρου. Αγαπητοί Μέτοχοι

Χαιρετισμός Προέδρου. Αγαπητοί Μέτοχοι Χαιρετισμός Προέδρου Αγαπητοί Μέτοχοι Πέντε χρόνια μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, oι ραγδαίες εξελίξεις και οι συχνές κοινωνικοοικονομικές αλλαγές και ανατροπές σε παγκόσμιο αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Για την επόμενη ημέρα: Η αισιοδοξία επιστρέφει στην οικονομία

Για την επόμενη ημέρα: Η αισιοδοξία επιστρέφει στην οικονομία ΕΞΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ ΜΙΛΟΥΝ ΣΤΗΝ «Η» Για την επόμενη ημέρα: Η αισιοδοξία επιστρέφει στην οικονομία Του Γιώργου Μανέττα gmanettas@pegasus.gr Βελτίωση του κλίματος υπέρ της Ελλάδας στο εξωτερικό, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή

Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή Συμβουλευτική Οικονομική Επιτροπή Γραπτή δήλωση του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη συνάντηση της Συμβουλευτικής Οικονομικής Επιτροπής Λευκωσία, 2 Απριλίου 2009 Εξακολουθούμε,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα

Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης. Παράλληλα Κείµενα Εθνικε ςκαιευρωπαι κε ς Πολιτικε ςστοντομεάτηςδια βιόυμα θησης Παράλληλα Κείµενα Θεσμοί, όργανα και της ευρωπαϊκής πολιτικής Hεκπαιδευτικήπολιτικήκαιτασυστήματαδιαβίου εκπαίδευσης στη σύγχρονη Ευρώπη σε

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στη συνεδρίαση του Γενικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Θεσσαλικών Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΘΕΒ) Λάρισα, 13/11/2009

Ομιλία στη συνεδρίαση του Γενικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Θεσσαλικών Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΘΕΒ) Λάρισα, 13/11/2009 Ομιλία στη συνεδρίαση του Γενικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Θεσσαλικών Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΘΕΒ) Λάρισα, 13/11/2009 Με ιδιαίτερη χαρά βρίσκομαι σήμερα ανάμεσά σας, ανάμεσα σε εκπροσώπους του δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Η διδακτέα ύλη περιλαμβάνει τις ακόλουθες ενότητες του βιβλίου των κ.κ. Μάραντου και Θεριανού: ΚΕΦ. 1: Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1.1 Άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ

ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ ΑΝΕΡΓΙΑ, ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΑ Του Σάββα Γ. Ρομπόλη Καθηγητή Παντείου Πανεπιστημίου Επιστ. Δ/ντή ΙΝΕ/ΓΣΕΕ 1. Εισαγωγή Οι δυσμενείς και σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα