Φραγκίσκος Καλαβάσης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου Πρόεδρος Τοπικής Οργανωτικής Επιτροπής 18 ου Συνεδρίου Ε.Μ.Ε.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φραγκίσκος Καλαβάσης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου Πρόεδρος Τοπικής Οργανωτικής Επιτροπής 18 ου Συνεδρίου Ε.Μ.Ε."

Transcript

1 ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ Η Προσπάθεια Μαθηματικής Συγκρότησης Όλου του Πληθυσμού και Ανάπτυξη Ικανοτήτων Χρήσης των Μαθηματικών από τον Κάθε Μαθητή Πολίτη. Φραγκίσκος Καλαβάσης Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου Πρόεδρος Τοπικής Οργανωτικής Επιτροπής 18 ου Συνεδρίου Ε.Μ.Ε. Περίληψη Ο Μαθηματικός Αλφαβητισμός είναι μια στρατηγική για την μαθηματική εκπαίδευση που φιλοδοξεί να διαδεχθεί την μεγάλη μεταρρύθμιση των μοντέρνων μαθηματικών της δεκαετίας του 60. Αυτή τη φορά πηγή και στόχος είναι η σύνδεση της μαθηματικής γνώσης με την καλλιέργεια δεξιοτήτων του σύγχρονου πολίτη ώστε να καταστεί ικανός να διαχειρίζεται ενεργά και με κριτική στάση τα δεδομένα του τεχνολογικού περιβάλλοντος στο οποίο ζει, δρα και εργάζεται. Εμπλουτισμένη, η νέα αυτή στρατηγική πρόταση, με αποτελέσματα της Διδακτικής των Μαθηματικών των δύο τελευταίων δεκαετιών, προτείνει διεύρυνση του εκπαιδευόμενου πληθυσμού προς τους ενήλικες, αντιστροφή παιδαγωγικής προσέγγισης κα άντληση μαθηματικού περιεχομένου από τα μαθηματικά που χρησιμοποιούνται με φανερό ή κρυμμένο τρόπο στις δομές, στα πληροφοριακά δελτία και στην τεχνολογία της σύγχρονης κοινωνίας. Θα παρουσιάσουμε τις βασικές θέσεις και αντιπαραθέσεις αυτού του ρεύματος, όπως καταγράφονται σε διεθνές επίπεδο Η κοινωνία μας ζητάει με όλο και πιο έντονο τρόπο περισσότερες μαθηματικές δεξιότητες από τους πολίτες. Παρατηρούμε ότι οι μαθηματικές γνώσεις και η αντίστοιχη τεχνογνωσία που προσφέρει το σχολείο είναι όλο και λιγότερο συμβατές με τα «μαθηματικά του πολίτη και της τεχνολογίας». Ένας μεγάλος αριθμός παιδιών και ενηλίκων κινδυνεύουν να χάσουν το νήμα της ψηφιακής εποχής, να μην έχουν την ευκαιρία μιας αυτόνομης και κριτικής ένταξης στην μαθηματικοποιημένη κοινωνία, με αρνητικές συνέπειες στον τομέα της εργασίας, των δικαιωμάτων, του πολιτισμού. Η προσπάθεια σύνδεσης της μαθηματικής εκπαίδευσης με την καθημερινή ζωή των πολιτών, δεν περιορίζεται πλέον σε μια «παιδαγωγική τακτική» για την συμφιλίωση των μαθητών με τα μαθηματικά, αλλά αποτελεί μια ουσιώδη συμβολή στη δημοκρατία. Οι σύγχρονες μαθηματικές δεξιότητες, η τυποποίησή τους σε διδακτικά προγράμματα και εκπαιδευτικό υλικό, οι ανάγκες ταχείας εκμάθησής τους από μεγάλους και ανομοιογενείς πληθυσμούς δεν είναι δυνατόν να χωρέσουν στο χωρόχρονο του σχολείου. Το έργο αυτό, του Μαθηματικού Αλφαβητισμού του σύγχρονου πολίτη περιλαμβάνει δράσεις στο παραδοσιακό σχολείο, σε σχολεία δεύτερης κατηγορίας, σε σχολικές μονάδες περιοχών εκπαιδευτικής προτεραιότητας, πολλαπλές εκπαιδευτικές δράσεις σε ενήλικες, εναλλακτικές και ευέλικτες μορφές εκπαίδευσης με χρήση των νέων τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας. Η έντονη διάσταση της παγκοσμιοποίησης στην αγορά και τις υπηρεσίες, καθώς και η πολύπολιτισμική συγκρότηση των τοπικών κοινωνιών, εντείνουν την απομόνωση και τον ανταγωνισμό και

2 απαιτούν από τον πολίτη αυξημένες νοητικές ικανότητες μπορέσει: και κατάλληλες ψυχικές δομές ώστε να - να κατανοεί την κοινωνική και οικονομική ζωή, - να επικοινωνεί και να συνεργάζεται με τους άλλους, - να γνωρίζει να αναζητά, να ερμηνεύει και να επεξεργάζεται πληροφορίες, - να ασκεί τα δικαιώματά του με δυνατότητα ελέγχου των αποφάσεων που αφορούν την εργασία του, - να μπορεί να κάνει προβλέψεις, - να διατυπώνει και να εξετάζει υποθέσεις, - να σχεδιάζει και να πραγματοποιεί δράσεις για να βελτιώσει τη ζωή, το περιβάλλον, τις κοινωνικές δομές και συμπεριφορές. Σε αυτούς τους στόχους εμπλέκεται το περιεχόμενο και μέθοδοι διδασκαλίας των μαθηματικών στο γενικό πλαίσιο του μαθηματικού αλφαβητισμού. Συστατικά στοιχεία του περιεχομένου και των μεθόδων διδασκαλίας είναι: - Η ανάσυρση και μαθηματική αξιοποίηση των ατομικών βιωμάτων και εμπειριών, - Η ένταξή τους σε συγκεκριμένες καταστάσεις προβλήματα που επιλύονται με μαθηματικά, - Η άντληση μαθηματικών γνώσεων και τεχνικών από πηγές πληροφόρησης, - Η εξοικείωση και λειτουργική χρήση της σύγχρονης μαθηματικής και μαθηματικοποιημένης γλώσσας, - Η ανακάλυψη των μαθηματικών που ενυπάρχουν στις σύγχρονες κοινωνικές δομές, μηχανισμούς και πληροφοριακά συστήματα, - Η αμφισβήτηση της δήθεν αντικειμενικότητας και της μονοσήμαντης αλήθειας των εμπειρογνωμόνων. Στο πλαίσιο αυτό η μαθηματική εκπαίδευση διαμορφώνει καινούργιους στόχους, περιεχόμενα, μεθόδους και ένα νέο μαθητικό κοινό που διευρύνεται ηλικιακά και περιλαμβάνει ενήλικες πολλαπλών προελεύσεων και διαφορετικών προσδοκιών. - Οι απαιτήσεις της κοινωνίας σε επίπεδο μαθηματικών δεξιοτήτων δεν είναι ίδιες με 50 χρόνια πριν. Αυτά που τότε μάθαινε μόνο μια ελίτ, τώρα πρέπει να ξέρουν όλοι. Επομένως σήμερα το φαινόμενο του μαθηματικού αναλφαβητισμού δεν απαντάται μόνο σε όσους δεν παρακολούθησαν τη σχολική εκπαίδευση ή συνδέθηκαν με τη σχολική αποτυχία (κατηγορία με αρνητική προδιάθεση και στο θεσμό), αλλά και σε όσους υπήρξαν καλοί μαθητές, έχουν καλές γνώσεις αλλά δεν γνωρίζουν πώς να χρησιμοποιήσουν αυτές τις γνώσεις σε συγκεκριμένα προβλήματα, αφήνουν τις γνώσεις ανενεργές γιατί τις προσέλαβαν με από-πλαισιωμένο τρόπο (decontextualised) - Σε μια πρώτη φάση ο μαθηματικός αλφαβητισμός εστιάζετο στη βασική εκπαίδευση και ταυτίζετο με τις δεξιότητες της προσχολικής και πρώτης σχολικής εκπαίδευσης (ανάγνωση, γραφή, λογαριασμοί), ονομάστηκε αριθμητισμός (numeracy).

3 - Αργότερα εμπλουτίστηκε με την διάσταση της επίλυσης προβλημάτων (problem solving), πήρε έναν πιο λειτουργικό χαρακτήρα, κατάφερε να ξεφύγει από το σχολικό περιβάλλον και να επεκταθεί στην εκπαίδευση ανηλίκων. - Σε μια τρίτη φάση συνδέθηκε με την έννοια της μοντελοποίησης (modeling) καταστάσεων από τις φυσικές και κοινωνικές επιστήμες διαχωρίζοντας το περιεχόμενο των σχολικών μαθηματικών από το περιεχόμενο της εκπαίδευσης ενηλίκων, το οποίο προσανατολίστηκε σε πιο επαγγελματικά μοντέλα. - Σήμερα η έννοια έχει εμπλουτιστεί με τις διαστάσεις της επικοινωνίας εννοιών (σύνδεση ανάγνωσης και γραφής με το νόημα και τις σημασίες του), της δυνατότητας κριτικής ανάλυσης κοινωνικοοικονομικών δομών και συστημάτων (σύνδεση της επίλυσης προβλημάτων με την ανακάλυψη του προβλήματος, τον προσδιορισμό των μαθηματικών χαρακτηριστικών του, την κριτική εξέταση των εναλλακτικών λύσεων). - Έχει υιοθετηθεί ο όρος μαθηματικός αλφαβητισμός (Mathematical Literacy, Alphabetisation Mathematique ή ακόμη Matheracy στο πλαίσιο όμως του τρίπτυχου Literacy Matheracy Technoracy). - Θεωρείται μια συνεχής και δυναμική διαδικασία, καθώς συνδέεται ταυτόχρονα με τις κοινωνικές απαιτήσεις και με τις εξελίξεις της επιστήμης και της τεχνολογίας (κανείς δεν είναι τελειωτικά αλφαβητισμένος). - Συνδέεται με την έννοια του πολίτη, των δικαιωμάτων, της δημοκρατίας στην εποχή της παγκοσμιοποίησης ως στόχος, ως περιεχόμενο και ως μέθοδος. Με την έννοια αυτή τα σχετικά προγράμματα επιμερίζονται κατά προτεραιότητα σε κοινωνικές κατηγορίες που κρίνονται ως ιδιαίτερα αδύναμες ή περιθωριοποιημένες και σε επαγγελματικές κατηγορίες εργαζομένων που κινδυνεύουν λόγω δυναμικής αντικατάστασης μέρους της εργασίας τους από τεχνολογικές εφαρμογές. Στη διεθνή μαθηματική εκπαιδευτική κοινότητα έχουν παρουσιαστεί αρκετοί ορισμοί του Μαθηματικού Αλφαβητισμού, που απηχούν συχνά διαφορετικές αντιλήψεις για τα ίδια τα μαθηματικά, και έχει ανοίξει μια μεγάλη επιστημονική αντιπαράθεση σχετικά με τους στόχους, το περιεχόμενο, τις μεθόδους διδασκαλίας και τους τρόπους αξιολόγησης των Προγραμμάτων Μαθηματικού Αλφαβητισμού στη σχολική εκπαίδευση και στην εκπαίδευση ενηλίκων. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται η αξιολόγηση της μαθηματικής εκπαιδευτικής εμπειρίας της κάθε χώρας, η διάγνωση των αναγκαίων μαθηματικών γνώσεων και δεξιοτήτων του σύγχρονου πολίτη και η αμφισβήτηση του ρόλου που είχαν μέχρι σήμερα τα διεθνή στάνταρς στη μαθηματική εκπαίδευση της κάθε χώρας. Ο σημαντικός μαθηματικές Ubiratan D Ambrosio, που έχει αφιερώσει το έργο του στην μαθηματική εκπαίδευση και τον αλφαβητισμό, σε πρόσφατη ομιλία του στην Unesco, πρότεινε τον ακόλουθο ορισμό: «Μαθηματικός αλφαβητισμός είναι η ικανότητα να εξάγεις συμπεράσματα από δεδομένα, να συμπεραίνεις, να διατυπώνεις υποθέσεις και να εξάγεις συμπεράσματα. Είναι ένα πρώτο βήμα προς μια πνευματική κατάσταση η οποία είναι εντελώς απούσα από το σχολικό μας σύστημα. Δυστυχώς, ακόμα και όταν η επίλυση προβλημάτων, η μοντελοποίηση και ο σχεδιασμός ( η μέθοδος project) εμφανίζονται δειλά σε κάποιες σχολικές τάξεις, η έμφαση δίνεται στον αριθμητισμό (numeracy) ή στην επεξεργασία αριθμών και πράξεων. Ο Μαθηματικός Αλφαβητισμός είναι πιο κοντά στον κοινό τρόπο που τα Μαθηματικά ήσαν παρόντα στην κλασσική Ελλάδα και στους πολιτισμούς των ιθαγενών. Η μεγάλη έγνοια δεν ήταν στη μέτρηση και στον υπολογισμό αλλά στην μαντική και στην φιλοσοφία. Ο

4 Μαθηματικός Αλφαβητισμός, αυτή η βαθιά σκέψη περί του ανθρώπου και της κοινωνίας, δεν πρέπει να περιορίζεται στις ελίτ, όπως στο παρελθόν.» Σύμφωνα με το πρόγραμμα PISA/OECD ο Μαθηματικός Αλφαβητισμός ορίζεται ως «η προσωπική ικανότητα να αναγνωρίζεις και να κατανοείς το ρόλο που τα μαθηματικά παίζουν στον σύγχρονο κόσμο, να πραγματοποιείς σωστές μαθηματικές κρίσεις και να επιστρατεύεις τα μαθηματικά, με τρόπους ώστε να συναντούν τις σημερινές και μελλοντικές ανάγκες της ζωής σου ως δημιουργικού, ενεργού και σκεπτόμενου πολίτη». Το διεθνές πρόγραμμα ILSS (International Life Skills Survey) που σε συνεργασία με τον OECD και Στατιστικά Ινστιτούτα των ΗΠΑ και του Καναδά, το οποίο θα εκπονήσει εντός του 2002 συγκριτική επισκόπηση όλων των προγραμμάτων αλφαβητισμού που λειτουργούν παγκοσμίως αντιλαμβάνεται τον μαθηματικό αλφαβητισμό ως «τη γέφυρα που συνδέει την μαθηματική γνώση, η οποία αποκτηθεί είτε με τυπική εκπαίδευση είτε με άτυπη, με τις ικανότητες διαχείρισης πληροφοριών και τις λειτουργικές απαιτήσεις του πραγματικού κόσμου». Παρατηρούμε στους δυο τελευταίους ορισμούς, ότι δεν μπορούν να ξεφύγουν από την a priori διάκριση των μαθηματικών από τις εφαρμογές τους και από την πνευματική τους αξία. Κατά τη γνώμη μας αυτή είναι μια σοβαρή αδυναμία που διατρέχει πολλές εργασίες του Μαθηματικού Αλφαβητισμού, παρότι οι συγγραφείς διατείνονται ότι αντίθετα, υπερβαίνουν τον παραδοσιακό ποσοτικό προσδιορισμό (numeracy) εμπλουτίζοντάς τον με ποιοτικά χαρακτηριστικά. Ισχυριζόμαστε ότι η επιδιωκόμενη συνάντηση των μαθηματικών με τη ζωή θα αποκτήσει ουσία και διάρκεια αν επιτευχθεί μέσα από την ανακάλυψη της πνευματικότητας, της ιστορικότητας και του κοινωνικού περιεχομένου στα ίδια τα μαθηματικά, όπως υπαινίσσεται και ο D Ambrosio. Πολλοί ερευνητές και διεθνείς οργανώσεις αντιλαμβάνονται τη συνάντηση των μαθηματικών με την καθημερινή ζωή ως την ικανότητα αποδελτίωσης των μαθηματικών που χρησιμοποιούνται στην καθημερινή ζωή από άλλους (θεσμοί, τεχνολογίες, ελίτ, εμπειρογνώμονες) και προτείνουν την μετατροπή αυτών των εφαρμοσμένων μαθηματικών σε διδακτέα ύλη ώστε να αποκτήσουν οι εκπαιδευόμενοι κριτική σκέψη. Αυτή η αντίληψη έχει σίγουρα κάποια θετικά βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, δημιουργεί όμως ψευδαισθήσεις κριτικής σκέψης, καθώς στηρίζεται σε γνώσεις με ημερομηνία λήξεως και περιορίζει την έννοια καθημερινή ζωή σε μια σειρά πρακτικών μέτρων και συμπεριφορών. Για να μπορέσει η σχετική συζήτηση να οδηγηθεί σε θετικές συνθέσεις θα πρέπει να ενταχθούν σε αυτήν όχι μόνο οι διδακτικοί των μαθηματικών όλων των τάσεων και σχολών, αλλά και οι μαθηματικοί, ψυχολόγοι, κοινωνιολόγοι, φιλόσοφοι και τεχνολόγοι ώστε να υπάρξει εμπλουτισμός της έννοιας «καθημερινή» ή «πραγματική ζωή» και να φωτιστούν βαθύτερα τα μαθηματικά ως ανθρώπινη πνευματική επινόηση και δημιουργία δεμένη με τις αντιλήψεις, τα προβλήματα και τις ανάγκες των δημιουργών και της εποχής τους. Η μεγάλη επιτυχία ενός σχεδίου μαθηματικού αλφαβητισμού θα είναι να δημιουργήσει μια πνευματική διέγερση στους πολίτες τέτοια, που να επιτρέπει την επιστράτευση των μαθηματικών γνώσεων και τεχνικών, όχι για την ανακάλυψη των μηχανισμών και της λογικής του επιφαινόμενου σύγχρονου κόσμου αλλά για την κατανόηση των χωροχρονικών ορίων του και για την αναγνώριση των περιορισμών που ο μαθηματικός αναλφαβητισμός θέτει στη σκέψη του σύγχρονου πολίτη.

5 Σε μια τέτοια προοπτική η έμφαση πλέον δίνεται στη διαφορετική θέαση των μαθηματικών, μέσα από μια επιστημολογική προσέγγιση της χρησιμότητάς τους, και η διαπραγμάτευση κατά συνέπεια των στόχων του μαθηματικού αλφαβητισμού περιλαμβάνει ταυτόχρονα την επαναδιαπραγμάτευση του μαθηματικού περιεχομένου, της μαθησιακής πορείας και των διδακτικών στρατηγικών. Οι διαφορετικές αντιλήψεις που αναφέραμε σηματοδοτούν έναν διαφορετικό προσανατολισμό της έρευνας στο πεδίο του μαθηματικού αλφαβητισμού και αποτέλεσαν την αιτία της μη πραγματοποίησης του προγραμματισμένου για φέτος σχετικού συνεδρίου της Διεθνούς Επιτροπής για τη Μελέτη και Βελτίωση της Μαθηματικής Εκπαίδευσης (CIEAEM 53) στη χώρα μας. Σε όλες τις αντιλήψεις και τις πρακτικές δράσεις Μαθηματικού Αλφαβητισμού λαμβάνονται σοβαρά υπόψη οι συναισθηματικοί παράγοντες της μάθησης. Εκτιμάται ότι ένας από τους πρώτους στόχους του Μαθηματικού Αλφαβητισμού είναι η δημιουργία θετικής στάσης προς τα μαθηματικά, άρα η καταπολέμηση του μαθηματικού άγχους και της μαθηματικοφοβίας στους εκπαιδευόμενους και στο περιβάλλον τους. Εργασίες ερευνητών έχουν δείξει πως η αλλαγή στάσης πραγματοποιείται μέσω των μαθηματικών, πως η εφαρμογή κατάλληλων διδακτικών μαθηματικών δραστηριοτήτων ίδια μπορεί να ανατρέψει αρνητικούς μαθησιακούς παράγοντες συναισθηματικού τύπου (έλλειψη αυτοεκτίμησης, μαθηματικοφοβία, δυσ-επικοινωνία, σχολικό άγχος, αρνητική στάση) δημιουργώντας θετικά βιώματα στους εκπαιδευόμενους, προάγοντας «ολιστικές δεξιότητες» και οδηγώντας στην κατασκευή «γνώσεων μεγάλης διάρκειας». Κατά συνέπεια, οι συναισθηματικοί αυτοί παράγοντες θα πρέπει να αξιολογούνται κατά τη μαθησιακή και διδακτική πορεία εξίσου με τους γνωστικούς παράγοντες, ενώ θα πρέπει επίσης να αξιολογείται κα η χρήση των μαθηματικών εκτός σχολείου. Δεδομένου ότι πολλοί από τους αρνητικούς συναισθηματικούς παράγοντες δεν προέρχονται απευθείας από τον εκπαιδευόμενο αλλά μεταφέρονται από το περιβάλλον (γονείς, φίλοι, συνάδελφοι, δάσκαλοι), η διεύρυνση του εκπαιδευόμενου πληθυσμού στους ενήλικες, που προτείνει ο μαθηματικός αλφαβητισμός, θα έχει άμεση βελτιωτική επίδραση στη σχολική εκπαίδευση. Σε κάθε ιστορική εποχή τα μαθηματικά γίνονται διαφορετικά αντιληπτά. Η εκάστοτε κυριαρχούσα αντίληψη οδηγεί σε μια νέα θεώρηση της ιστορίας της επιστήμης, των σχέσεών της με τις άλλες επιστήμες και την κοινωνία, με το περιεχόμενο της μαθηματικής εκπαίδευσης. Για να δώσουμε μια ιστορική διάσταση στην σύγχρονη προβληματική του περιεχομένου του μαθηματικού αλφαβητισμού και για να γίνει φανερή η ποιοτική αλλαγή που σημειώνεται στη μαθηματική εκπαίδευση με την αντίληψη του μαθηματικού αλφαβητισμού και για να γίνει φανερή η ποιοτική αλλαγή που σημειώνεται στη μαθηματική εκπαίδευση με την αντίληψη του μαθηματικού αλφαβητισμού, αναφέρουμε άνευ σχολιασμού τρία σημαντικά κείμενα τα οποία έχουν με τον τρόπο τους επηρεάσει την αντίληψη των Μαθηματικών και κατά συνέπεια της Μαθηματικής Εκπαίδευσης στην εποχή τους, και ίσως την επηρεάζουν ακόμη. Στο πρώτο αναφέρεται το περιεχόμενο των 15 βιβλίων του Fibonacci που δείχνει πώς γίνονταν αντιληπτή εκείνη την περίοδο η αναγκαία για τον ενεργό πολίτη μαθηματική γνώση..ο Leonardo Fibonacci ή Λεονάρντο της Πίζας έγραψε το Liber Abbaci το 1202 στα Λατινικά.Το περιεχόμενο είναι

6 πολύ κοντινό με εκείνο των εγχειριδίων του 14 ου και 15 ου αιώνα.ο πίνακας περιεχόμενων είναι ο ακόλουθος: 1. Οι εννέα φιγούρες των Ινδών,τα ψηφία και η αρίθμηση 2. Πολλαπλασιασμός ακεραίων 3. Πρόσθεση 4. Αφαίρεση 5. Διαίρεση 6. Πολλαπλασιασμός ακεραίων και κλασμάτων,πολλαπλασιασμός κλασμάτων 7. Πρόσθεση, αφαίρεση, διαίρεση ακεραίων και κλασμάτων, και αναγωγή σε κοινό παρανομαστή 8. Αγορές και πωλήσεις 9. Συναλλαγές 10.Εταιρείες 11. Αλλαγή συναλλάγματος 12. Λύσεις ποικίλων προβλημάτων 13. Κανόνες που επιτρέπουν την επίλυση πολλών προβλημάτων 14. Η εξαγωγή τετραγωνικών και κυβικών ριζών και οι πράξεις με ριζικά 15. Γεωμετρία και ζητήματα άλγεβρας Το δεύτερο αφορά τον κατάλογο με τις απαραίτητες μαθηματικές γνώσεις που συνέταξε ένας εκ των μεγαλυτέρων μαθηματικών του προηγούμενου αιώνα,ο Jean Dieudonne: 1. ονομασίες-ορολογία 2. η ιδέα της απόδειξης 3. αριθμητικοί υπολογισμοί, σύνολα αριθμών 4. μέτρηση μεγεθών, μονάδες 5. σχέσεις μεγεθών ιδίου είδους 6. άλγεβρα, γεωμετρία, αλγεβροποίηση της γεωμετρίας, συντεταγμένες 7. προσέγγιση απειροστών, όρια 8. διεύρυνση γεωμετριών, τοπολογίες 9. λογική, θεμέλια, θεωρία συνόλων, δομές - Στο τελευταίο μισό του 20 ου αιώνα,αν παρακολουθησουμε τη θεματολογία των συνσντήσεων της Διεθνούς Επιτροπής για τη Μελέτη και Βελτίωση της Διδασκαλίας των Μαθηματικών,θα δούμε τρεις βασικές κατευθύνσεις στην ενασχόληση με τα σχολικά μαθηματικά:

7 Πρώτη κατεύθυνση επίδραση της γνωστικής ψυχολογίας; - Σχέσεις μεταξύ του αναλυτικού προγράμματος μαθηματικών της Β θμιας και της ανάπτυξης των πνευματικών ικανοτήτων του εφήβου (1950, Λονδίνο). - Μαθηματικές δομές και νοητικές δομές(1952, Γαλλία), - Αναλογίες μεταξύ της σκέψης των μαθητών και της διδασκαλίας των μαθηματικών (1953, Γαλλία) - Ο μαθητής απέναντι στα μαθηματικά.μια απελευθερωτική παιδαγωγική (1955, Ιταλία) Δεύτερη κατεύθυνση:τα σωστά μαθηματικά - Η διδασκαλία της γεωμετρίας στις πρώτες τάξεις της Β θμια ς(1951, Βέλγιο) - Το λειτουργικό πρόγραμμα :από το νηπιαγωγείο στο Πανεπιστήμιο (1951, Ελβετία) - Τα μοντέρνα μαθηματικά στο σχολείο (1954, Ολλανδία) Τρίτη κατεύθυνση:πρώιμη διεπιστημονικότητα - Σχέσεις μεταξύ της διδασκαλίας των μαθηματικών και των αναγκών της σύγχρονης επιστήμης και τεχνικής (1953, Λουξεμβούργο) Βλέπουμε λοιπόν να προσεγγίζονται τα σχολικά μαθηματικά από το τρίπτυχο μαθητής μαθηματική επιστήμη - σχέση με άλλες επιστήμες, κάτι που συνεχώς επανέρχεται αλλά με διαφορετικό περιεχόμενο, αφού έχουμε εμπλουτιστεί με θέματα όπως η αντιμετωπιση του λάθους, ο ρόλος των προβλημάτων, οι νέες τεχνολογίες, και διευρυνθεί με την προσέγγιση «μαθηματικά για άλλους». Στην περίπτωση του Μαθηματικού Αλφαβητισμού το τρίπτυχο αυτό συμπληρώνεται με μια ακόμη διάσταση: τη διευκόλυνση της άσκησης των δικαιωμάτων του σύγχρονου πολίτη ή αλλιώς τα μαθηματικά της καθημερινής ζωής ή για να παραφράσουμε τον Skinner, «αυτά που παραμένουν λειτουργικά όταν θα έχουμε ξεχάσει αυτά που μάθαμε στο σχολείο». Η εκπαίδευση είναι μια κοινωνική επιλογή προορισμένη να αναπτύξει την έννοια της δημιουργικότητας (creativity) και του πολίτη(citizenship). Δημιουργικότητα σημαίνει να οδηγήσεις τον μαθητή να συνειδητοποιήσει τη δυναμική του και να εγείρει τις ικανότητές του στο υψηλότερο σημείο. Ανάπτυξη συνείδησης πολίτη σημαίνει να δείξεις στους μαθητές τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους στην κοινωνία. Τα εκπαιδευτικά συστήματα ανέκαθεν είχαν δύο σκοπούς: τη μετάδοση αξιών (του παρελθόντος) και την προετοιμασία των μαθητών για το μέλλον. Αυτοί οι σκοποί δεν εξυπηρετούσαν πάντα τον προορισμό της εκπαίδευσης, σίγουρα δεν μπορούν να τον εξυπηρετήσουν σήμερα στον τομέα των μαθηματικών. Μαθηματικά «σημαντικά στο παρελθόν που θα αποβούν χρήσιμα στο μέλλον» δεν μπορούν ούτε να «πείσουν για την αξία τους ούτε να αποβούν χρήσιμα. - Παρατηρούμε σήμερα ανθρώπους που ξόδεψαν χιλιάδες ώρες στα θρανία για τα μαθηματικά (και φροντιστήρια και ιδιαίτερα μαθήματα) να μην έχουν την δυνατότητα να «διαβάσουν» με

8 κριτικό τρόπο ένα έντυπο της Εφορίας ή να κατανοήσουν τα «τυχερά παιχνίδια», παρότι κατέχουν τις αναγκαίες προς τούτο γνώσεις. - Σε σοβαρές διεθνείς εκθέσεις που έχουν δημοσιευτεί στις δεκαετίες του 80 και του 90 σχετικά με τις δυνατότητες που έχουν οι ενήλικες να χρησιμοποιούν μαθηματικά στην καθημερινή τους ζωή, σημειώθηκαν ποσοστά από 30 έως 50% ατόμων που δεν μπορούσαν να κάνουν μια απλή αφαίρεση, πολλαπλασιασμό, διαίρεση ή να υπολογίσουν σωστά επί %, ή να καταλάβουν ένα απλό γράφημα, ενώ πάνω από το μισό του πληθυσμού δεν μπορούσε να διαβάσει έναν απλό χρόνο-πίνακα και δεν μπορούσε να καταλάβει το νόημα του ρυθμού αύξησης του πληθωρισμού. Τα εκπαιδευτικά συστήματα ακολουθούν μια καρτεσιανού τύπου στρατηγική για να επιτύχουν τους σκοπούς τους, οργανώνοντας τα προγράμματα σε τρία επίπεδα: στόχοι, περιεχόμενο, μέθοδος διδασκαλίας. Στο πρώτο επίπεδο, τους στόχους, γίνεται αποδεκτή η διάσταση της δημιουργικότητας και της έννοιας του πολίτη. Οι δύο άλλες διαστάσεις, που υποτίθεται ότι υλοποιούν την πρώτη, παραμένουν απόλυτα γνωστικά και παιδαγωγικά προσανατολισμένες. Το αποτέλεσμα, όπως αναφέραμε, είναι οι γνώσεις, ακόμα και αν κατανοηθούν, να παραμένουν ανενεργές, αδύνατον να χρησιμοποιηθούν και ο απόφοιτος πλέον, πρώην μαθητής, στερημένος από κριτική ικανότητα και δημιουργική σκέψη. Η παραδοσιακή σχολική εκπαίδευση δεν μπορεί να βελτιώσει από μόνη της αυτή την κατάσταση λειτουργικού αναλφαβητισμού. Επομένως ο στόχος του Μαθηματικού Αλφαβητισμού καλύπτει τόσο τη βασική σχολική εκπαίδευση, όσο και την Εκπαίδευση Ενηλίκων. Αυτό όμως δεν σημαίνει καθόλου υποβάθμιση της υποχρεωτικής σχολικής εκπαίδευσης. Αντίθετα σημαίνει ποιοτικό αναπροσανατολισμό της σε γνώσεις με περιεχόμενο και διάρκεια χρήσης, σύνδεσή της με την τοπική κοινωνία και τα σύγχρονα προβλήματα, διεύρυνση του δικαιώματος στη μαθηματική γνώση σε όλους τους πολίτες, χωρίς κανενός είδους τυπικό ή άτυπο αποκλεισμό. Ο σχεδιασμός ενός μαθήματος (course) Μαθηματικού Αλφαβητισμού έχει χαρακτηριστικά ακριβώς αντίθετα από την παραδοσιακή διδασκαλία: - καταργεί τη διάκριση μεταξύ των ενεργειών διδασκαλίας και των ενεργειών μάθησης - προωθεί την μελέτη των πιο απλών καταστάσεων με βαθύτερα και πολύπλοκα ερωτήματα - νομιμοποιεί τις διαφορετικές προσεγγίσεις ενθαρρύνοντας την επικοινωνία και αλληλεπίδραση συλλογισμών διαφορετικής γνωστικής, κοινωνικής και πολιτισμικής προέλευσης. - χρησιμοποιεί ως εκπαιδευτικό υλικό γραφήματα, χάρτες και μικρά κείμενα από τον ημερήσιο τύπο και από επαγγελματικά έντυπα, επιδιώκοντας να δώσει συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες αναλύσεις και απαντήσεις, οι οποίες αξιολογούνται στην πράξη. - Χρησιμοποιεί πολλαπλές πηγές πληροφοριών και γνώσεων, τις αποκωδικοποιεί και δημιουργεί νέες εύχρηστες τράπεζες πληροφοριών και τεχνικών. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται η κατανόηση των διαφορετικών ειδών αριθμητικών περιγραφών του σύγχρονου κόσμου (κλάσματα, δεκαδικοί, ποσοστά, γραφήματα), η σημασία, η λειτουργικότητα και οι περιορισμοί των αριθμητικών συστημάτων, καθώς επίσης και η σημασία του τρόπου ποσοτικοποίησης και μαθηματικοποίησης των αρχικών δεδομένων. Ένας από τους κεντρικούς στόχους του Μαθηματικού Αλφαβητισμού είναι η σύνδεσή του με την «κοινή λογική» (common sense), καθώς έχει παρατηρηθεί ότι οι περισσότεροι ενήλικες υποβαθμίζουν τις μαθηματικές τους πρακτικές και γνώσεις, ονομάζοντάς τες κοινή λογική και ταυτόχρονα ονομάζουν

9 μαθηματικά ό,τι δεν μπορούν να κάνουν, ό,τι τους φαίνεται δύσκολο. Με τον τρόπο αυτό ενισχύουν την αρνητική προδιάθεσή τους για τα μαθηματικά. Σημειώσαμε ότι ο Μαθηματικός Αλφαβητισμός διευρύνει τον μαθητικό πληθυσμό και ότι η εκπαίδευση ενηλίκων είναι συστατικό κομμάτι για την επιτυχία του σχεδίου. Θα αναφέρουμε μερικά χαρακτηριστικά της εκπαίδευσης ενηλίκων, που έχουν μεγάλη σημασία και για την σχολική εκπαίδευση. Υπάρχει πλέον μια ποικιλία χώρων ανάπτυξης προγραμμάτων μαθηματικού αλφαβητισμού, πέραν της σχολικής εκπαίδευσης που κατηγοριοποιούνται - στις βιωματικές περιοχές (life spheres), όπως εργασία, οικογένεια, ελεύθερος χρόνος και πολιτιστικές δραστηριότητες, δικαιώματα του πολίτη (citizenship) - και στις περιοχές κοινωνικών γνώσεων και δεξιοτήτων (societal knowledge and competence domains), όπως επάγγελμα, δεξιότητες, τέχνες. Η ποικιλία αυτή δημιουργεί την ανάγκη ανάπτυξης μιας κριτικής έρευνας που να εντάσσει το αρχικά διαφοροποιημένο μαθητικό δυναμικό στην προοπτική ενός πιο ενοποιημένου ιστορικού και κοινωνικού περιβάλλοντος, στην κοινωνία που δημιουργεί μια νέα σχέση με τη γνώση και την τεχνολογία. Τα προγράμματα Μαθηματικού Αλφαβητισμού Ενηλίκων έχουν να αντιμετωπίσουν συνήθως τρεις αρνητικές στάσεις του πληθυσμού στόχου: ως προς τη γνώση (τη χρησιμότητα άρα και την αξία της), ως προς το θεσμό (την αποτελεσματικότητά του αλλά και την απορριπτική λογική του), ως προς τους μηχανισμούς, ως προς τους μηχανισμούς εύρεσης εργασίας και την αγορά εργασίας. Για να έχουν όμως αποτέλεσμα οι εκπαιδευτικές δράσεις πρέπει αρχικά να δημιουργήσουν θετική προδιάθεση και φιλική στάση στον εκπαιδευόμενο πληθυσμό. Επομένως είναι αναγκαίο κατά τον σχεδιασμό ενός Προγράμματος Μαθηματικού Αλφαβητισμού να γίνεται αναλυτική μελέτη των προδιαθέσεων, των γνωστικών αναπαραστάσεων και των επαγγελματικών και κοινωνικών φιλοδοξιών των εκπαιδευομένων. - Έχει παρατηρηθεί ότι άνθρωποι με μαθηματικό αναλφαβητισμό νιώθουν περισσότερο μειονεκτικά στην εργασία τους από ανθρώπους με γλωσσικό αναλφαβητισμό. Έχουν συχνά παρατήσει το σχολείο πολύ νωρίς, συνήθως χωρίς να αποκτήσουν κάποιου τύπου απολυτήριο, και δυσκολεύονται περισσότερο στην ανεύρεση και διατήρηση εργασίας με πλήρες ωράριο. Τα επαγγέλματα στα οποία απασχολούνται είναι συνήθως υποβαθμισμένα με περιορισμένες δυνατότητες επιμόρφωσης και περιορισμένες προοπτικές μισθολογικής βελτίωσης. Γυναίκες με μαθηματικό αναλφαβητισμό συχνά αποκλείονται από εργασίες γραμματέως και πωλητή που ανήκουν στα επαγγέλματα που επιθυμούν. Ο Μαθηματικός Αλφαβητισμός συνδυάζεται με τη Διαφορική Εκπαίδευση ενσωματώνοντας το ζήτημα του πολύ-πολιτισμού και των ανισοτήτων. Τα Προγράμματα Μαθηματικού Αλφαβητισμού διαφοροποιούνται σε Μαθηματικά στο Χώρο Εργασίας, Οικογενειακά Μαθηματικά, Μαθηματικά Κοινωνικής Ζωής, Μαθηματικά και Μειονότητες, Μαθηματικά και Άτομα με Ειδικές Ανάγκες, Μαθηματικά και Γυναίκες, Μαθηματικά και Αγροτικός Πληθυσμός, Μαθηματικά και Κοινωνικός Αποκλεισμός, διαφοροποιούνται δηλαδή ως προς τις μεταβλητές:\ - στόχος - περιεχόμενο - μέθοδος

10 - πληθυσμός - συνθήκες Ο Σχεδιασμός και η Ανάπτυξη ενός Προγράμματος Μαθηματικού Αλφαβητισμού περιλαμβάνει τα ακόλουθα στάδια: - Γενική μελέτη αναγκών Μαθηματικού Αλφαβητισμού ανά περιοχή, τάξη μεγέθους πληθυσμού, ειδικές κατηγορίες, επιλογή ειδικών προγραμμάτων προς ανάπτυξη, καταγραφή αξιοποιήσιμων χώρων και χρόνου αξιοποίησή τους, καταγραφή αναγκών εξοπλισμού - Επεξεργασία τρόπων ενημέρωσης των επιλέξιμων κατηγοριών πληθυσμού για τα Προγράμματα Μαθηματικού Αλφαβητισμού και τις εναλλακτικές δυνατότητες παρακολούθησης - Ανά Πρόγραμμα: προσδιορισμός πληθυσμιακής κατηγορίας, οικονομοτεχνική μελέτη - επιλογή επιμορφούμενων και μελέτη προϋποθέσεων και επιδιώξεων - διαμόρφωση στόχων προγράμματος και μεθόδου αξιολόγησής τους (διαμορφωτικής κατά την διάρκεια υλοποίησης και αθροιστικής στο τέλος του προγράμματος) - επιλογή, διαμόρφωση χώρου και τεχνολογικού εξοπλισμού - επιλογή, κατάρτιση εκπαιδευτικού προσωπικού - επεξεργασία, τυποποίηση εκπαιδευτικού υλικού, τράπεζες πληροφοριών, πρόσβαση στις πηγές - πρόγραμμα και περιεχόμενο θεματικών ενοτήτων - επιλογή μεθόδου εργασίας επιμορφούμενων, προσδιορισμός επικοινωνιακών δεξιοτήτων - υλοποίηση - αναλυτική έκθεση αξιολόγησης και διατύπωση προτάσεων βελτίωσης Υπάρχει η τάση να μεταφερθεί η σχολική εμπειρία στην εκπαίδευση ενηλίκων με τη δημιουργία εθνικών αναλυτικών προγραμμάτων κα διεθνών στάνταρ. Η μέθοδος αυτή έχει τη σιγουριά του παρελθόντος, αλλά και τη σιγουριά ενός αποτυχημένου παρελθόντος. Η αγνόηση των προσωπικών βιωμάτων και των τοπικών συνθηκών θα είναι περισσότερο καταστροφική για τη μάθηση, όταν πάει να εφαρμοστεί σε πληθυσμό ενηλίκων όπου το βίωμα και η κοινωνική αναγνώριση έχουν τεράστιο ρόλο για την αυτο-εκτίμηση και κατά συνέπεια για μια θετική στάση προς τον εκπαιδευτικό θεσμό και τη γνώση. Στον αντίποδα αυτής της αντίληψης υπάρχει η στρατηγική της εκπαιδευτικής μηχανικής, μιας διαδικασίας που διαμορφώνει ταυτόχρονα στόχους, περιεχόμενα και μεθόδους διδασκαλίας μάθησης και αξιολόγησης μετά από μελέτη των αναγκών και προσδοκιών σε τοπικό επίπεδο. Ουσιαστικά αυτή η άποψη έχει προέλθει από μελέτες για την ανικανότητα του σχολικού συστήματος να επιτύχει τους στόχους του. Πρόκειται δηλαδή για μια διαφορετική αντίληψη της εκπαιδευτικής διαδικασίας και είναι σημαντική η ευκαιρία που δίνεται με την διεύρυνση του μαθητικού πληθυσμού να δοκιμαστεί στην πράξη. Έχει παρατηρηθεί σε σχετικές έρευνες ότι εκπαιδευόμενοι που ακολουθούν μια δική τους μέθοδο για έναν υπολογισμό ή για την επίλυση ενός προβλήματος ή για τη λήψη μιας απόφασης με θετικό αποτέλεσμα, πιστεύουν ότι «δεν ακολούθησαν την ορθή μέθοδο» για αυτό και τις περισσότερες φορές δεν την αναφέρουν στα γραπτά τους, την κρύβουν και προσπαθούν να διατυπώσουν επιχειρήματα

11 που δεν χρησιμοποίησαν, απλά για να δείξουν ότι είναι ικανοί να αναπαράγουν την τυπική, διδαχθείσα μέθοδο. Διευρύνοντας τη σκέψη μας στους ενήλικες μπορούμε να αντιληφθούμε τις δυσκολίες επικοινωνίας και την έλλειψη αυτό-εκτίμησης που παράγεται. Σχετικά με την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου το Εργαστήριο Μαθησιακής Τεχνολογίας και Διδακτικής Μηχανικής του Πανεπιστημίου Αιγαίου έχει επεξεργαστεί ένα εργαλείο για την Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών (δημοσιεύεται στα Πρακτικά του Συνεδρίου «Ψυχοπαθολογία του παιδιού και του Εφήβου», Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 2001) το οποίο με κατάλληλες τροποποιήσεις θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και στα προγράμματα μαθηματικού αλφαβητισμού. Ιδιαίτερος, τέλος, τομέας προγραμμάτων Μαθηματικού Αλφαβητισμού είναι τα Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας. Στην περίπτωση αυτή έχει αποδειχθεί ότι πρέπει να προσφέρεται μια πολλαπλότης εναλλακτικών παιδαγωγικών μοντέλων και ο εκπαιδευόμενος να μπορεί να διαλέγει σε ποιο ή σε ποια θα ενταχθεί: εργαστήρια ελεύθερης συμμετοχής, μικρές ομάδες υποστήριξης, ομαδο-κεντρική διδασκαλία, εξατομικευμένη μάθηση.

12 Αναφορές βιβλιογραφίας και φορέων που παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του Μαθηματικού Αλφαβητισμού: - Center for Research in Learning Mathematics, Publications no 30 and 31, Copenhagen, Denmark, Dieudonne J. Pour l honneur de l esprit humain, Hachette, ALM (Adults Learning Mathematics a research forum). ALM Proccedings: Wedege 1997; Wedege Benn, Maasz, 1998; Benn, Maasz, 1999; Benn, Wedege, ALBSU (Adults Literacy and Basic Skills Unit) (1987) Literacy, Numeracy and Adults: evidence from the National Child Development Study, London - Powell A., Frankestain M. (eds) Ethnomathematics: Challenging Eurocentrism in Mathematics Education, Albany, NY: State University of New York Press - Coben D. (1998) Radical Heroes: Gramci, Freire and the Politics of Adult Education, New York and London: Garland Publishing / Taylor and Francis - Grows D.A. (ed) Handbook of Research in Mathematics Education Teaching and Learning, New York, Macmillan - OECD (1999) Measuring Student Knowledge and Skills; A New Framework for Assessment, Paris - Evans J (2000) Adults mathematical thinking and emotions A study of Numerated Practices, London, Routledge / Falmer - Coben D., O Donoghue J. and FitzSimons G.E. (eds) Perpectives on Adults Learning Mathematics: Research and Practice, Dordrecht, Kluwer - IALS: International Adult Literacy Survey - TIMSS: Third International Mathematics and Science Study - Johnston B. Critical Numeracy, FinePrint Vol. 16, No 4, 1994, VALBEC, Melbourne - Lonergan B (1957) Insight: A study of human understanding. Longmans, Greene and Company, London - Delors J.; (chair) (1996). Learning: The treasure within. Report to UNESCO of the International Commission on Education for the Twenty-first Century. UNESCO, Paris - Faure E. ( ) (1972) Learning to be: the world of education today and tomorrow, UNESCO, Paris - De Lange J. (1987) mathematics, insight and meaning, Utrecht: OW&OC - Streefland L. (1993) The Legacy of Hans Freudenthal. Dordrecht, Kluwer Academic Publishers - Serres M.(ed) Elements d Histoire des Sciences, Bordas, Paris, Ahmed, Kraemer, Williams (ed), Cultural Diversity in Mathematics (Education) CIEAEM 51, Horwood Publishing - Keitel C. (ed) Social Justice and Mathematics Education, IOWME (International Organisation of Women and Mathematics Education) and Frei Universtitat Berlin, 1998

13 - ACACE (Advisory Council for Adult and Continuing Education) (1982) Adult s Mathematical Ability and Performance, Leicester - Keitel C. ( ) (ed) Mathematics Education and Common Sense: the challenge of Social Change and Technological Development, CIEAEM 47, Berlin, Καλαβάσης Φ., Μεϊμάρης Μ. (επ.) Διεπιστημονική Προσέγγιση των Μαθηματικών και της Διδασκαλίας τους, Θέματα Διδακτικής Μαθηματικών V, Εκδ. Gutenberg, Bazzini L. ( ) (ed) Mathematical Literacy in the Digital Era: Research and classroom practice aiming at a mathematics education for all. CIEAEM 53, 2001 Italy - Goffree F., Dolk M. (ed) Standards for Mathematics Education, SLO/NVORWO, Freudenthal Institute, 1995, The Netherlands.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας

νος Κλουβάτος Κων/νος Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Κων/νος νος Κλουβάτος Σύμβουλος 3 η ς Περιφέρειας Δημ. Εκπ/σης Ν. Κυκλάδων Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών με ανομοιογενή χαρακτηριστικά Αξιολόγηση της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Μορφές αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση)

Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Εκπαιδευτικό πολυμεσικό σύστημα διδασκαλίας των μαθηματικών (Εφαρμογή στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση) Γ. Γρηγορίου, Γ. Πλευρίτης Περίληψη Η έρευνα μας βρίσκεται στα πρώτα στάδια ανάπτυξης της. Αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ (STATE OF THE ART) ΤΟΥ ENTELIS ΕΚΔΟΣΗ EΥΚΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ Εισαγωγή Η έρευνα στην Ευρώπη δείχνει ότι οι άνθρωποι με αναπηρίες όλων των ηλικιών έχουν προσωπική εμπειρία με την τεχνολογία.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΝΟΕΡΟΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΛΟΓΑΡΕΖΩ ΜΕ ΤO TΖΙΜΙΔΙ Μ Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Γενικά θεωρητικά θέματα των νοερών υπολογισμών 1.1.: Η θέση των νοερών υπολογισμών στο σύγχρονο διδακτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός

Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Πότε ένας δάσκαλος θα κρίνεται ελλιπής και πότε εξαιρετικός Στο σχέδιο της αξιολόγησης το μεγαλύτερο μέρος (περισσότερες από 5.000 λέξεις!) καταλαμβάνεται από αναλυτικές οδηγίες για το πώς ο διδάσκων μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD

Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα. Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Εκπαιδευτική Τεχνολογία - Πολυμέσα Ελένη Περιστέρη, Msc, PhD Τι είναι η «Εκπαιδευτική Τεχνολογία» (1) Εκπαιδευτική Τεχνολογία είναι «η εφαρμογή τεχνολογικών διαδικασιών και εργαλείων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής

Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Εξ αποστάσεως υποστήριξη του έργου των Εκπαιδευτικών μέσω των δικτύων και εργαλείων της Πληροφορικής Ε. Κολέζα, Γ. Βρέταρος, θ. Δρίγκας, Κ. Σκορδούλης Εισαγωγή Ο εκπαιδευτικός κατά τη διάρκεια της σχολικής

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων

Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές. Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Εκπαίδευση Ενηλίκων: ιστορικό πλαίσιο και βασικές αρχές Ελένη Παπαϊωάννου, Φιλόλογος, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων Ατζέντα Ιστορικό πλαίσιο Εκπαίδευσης Ενηλίκων Η Εκπαίδευση Ενηλίκων στο κυπριακό συγκείμενο Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

(π.χ. Thompson, 1999, McIntosh, 1990, Reys, 1984, Wandt & Brown, 1957). Οι βασικές αιτίες για αυτήν την αλλαγή στη θεώρηση των δύο ειδών υπολογισμού

(π.χ. Thompson, 1999, McIntosh, 1990, Reys, 1984, Wandt & Brown, 1957). Οι βασικές αιτίες για αυτήν την αλλαγή στη θεώρηση των δύο ειδών υπολογισμού ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα Μαθηματικά της Φύσης και της Ζωής, που αναφέρονται στοn τίτλο του βιβλίου αυτού, αποτελούν την επωνυμία της ομάδας των επιστημόνων που εργάζονται για τον εκσυγχρονισμό της διδασκαλίας των μαθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Περιληπτικά Τα δομικά στοιχεία της διδασκαλίας και βασικά ερωτήματα του διδάσκοντος Διάγραμμα διδασκαλίας Βασικά μοντέλα /

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδεύτρια: Ελένη Παπαϊωάννου

Εκπαιδεύτρια: Ελένη Παπαϊωάννου Εκπαιδεύτρια: Ελένη Παπαϊωάννου Αρχές εκπαίδευσης ενηλίκων Χαρακτηριστικά ενήλικων εκπαιδευομένων Ο αποτελεσματικός εκπαιδευτής ενηλίκων Διάλειμμα Αποτελεσματική προετοιμασία μαθήματος στην ενήλικη εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ»

ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ «ΤΑ ΚΛΑΣΜΑΤΑ» Νικόλαος Μπαλκίζας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του σχεδίου μαθήματος είναι να μάθουν όλοι οι μαθητές της τάξης τις έννοιες της ισοδυναμίας των κλασμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών

Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Αναλυτικό Πρόγραμμα Μαθηματικών Σχεδιασμός... αντιμετωπίζει ενιαία το πλαίσιο σπουδών (Προδημοτική, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο), είναι συνέχεια υπό διαμόρφωση και αλλαγή, για να αντιμετωπίζει την εξέλιξη,

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 7 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 7 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 7 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: Α) να ορίζουν τον

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε.

Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη (Επιμόρφωση Β επιπέδου Τ.Π.Ε. Πράξη: «Επιμόρφωση εκπαιδευτικών για την αξιοποίηση και εφαρμογή των ψηφιακών τεχνολογιών στη διδακτική πράξη Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανάπτυξη Ανθρώπινου Δυναμικού, Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», ΕΣΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9

Περιεχόμενα. Προλογικό Σημείωμα 9 Περιεχόμενα Προλογικό Σημείωμα 9 1 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1.1. Εισαγωγή 14 1.2 Τα βασικά δεδομένα των Μαθηματικών και οι γνωστικές απαιτήσεις της κατανόησης, απομνημόνευσης και λειτουργικής χρήσης τους 17 1.2.1. Η

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΣΗ Ανατροφοδότηση εκπαιδευτικής διαδικασίας Εντοπισμός μαθησιακών ελλείψεων Στασιμότητα μαθητών Επανάληψη τάξης Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ

ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΩ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1 ΑΠΌ ΤΗ «ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ»ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΆΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΏΝ ΣΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΉ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΤΆΞΗ Ε.ΚΟΛΈΖΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ 1. Τι αλλαγές επιχειρούν τα νέα ΠΣ; 2 2. Γιατί το πέρασμα στην πράξη (θα)

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών

Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Μαθησιακός Σχεδιασμός με την ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών Ημερίδα για την ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία 3 Μαρτίου 2012 Αναστασία Οικονόμου Προϊσταμένη

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007

Μαθηματικά A Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Μαθηματικά A Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Σεπτέμβρης 2007 Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016

Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας. Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 Διαμορφωτική Αξιολόγηση στο μάθημα της Οικιακής Οικονομίας Σεμινάρια Σεπτέμβρη 2016 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ «Είναι μια συνεχής διαδικασία παρακολούθησης και ελέγχου του βαθμού επίτευξης των διδακτικών στόχων (δεικτών),

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Η θέση της Πανελλήνιας Ένωσης Καθηγητών Πληροφορικής Επιμέλεια κειμένου: Δ.Σ. ΠΕΚαΠ κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης των μελών της Ένωσης από 20/07/2010. Τελική έκδοση κειμένου:

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Ευθυμία Γουργιώτου Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Διδακτικές τεχνικές/ μέθοδοι Εκπαίδευση για το Περιβάλλον & την Αειφορία Μεθοδολογικές προσεγγίσεις προσανατολισμένη στη ΔΡΑΣΗ με κεντρικό άξονα την ΟΛΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τροχιές μάθησης. learning trajectories. Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών. επ. Κωνσταντίνος Π.

Τροχιές μάθησης. learning trajectories. Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών. επ. Κωνσταντίνος Π. Παιδαγωγικό Τµήµα Νηπιαγωγών Τροχιές μάθησης learning trajectories Διδάσκων: Κωνσταντίνος Π. Χρήστου επ. Κωνσταντίνος Π. Χρήστου τι είναι η τροχιά μάθησης Η μάθηση των μαθηματικών ακολουθεί μία τροχιά

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων

Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ο Ρόλος του Κριτικού Στοχασμού στη Μάθηση και Εκπαίδευση Ενηλίκων Ενότητα 11: Κριτικός Στοχασμός και Ενδυνάμωση Γιώργος Κ. Ζαρίφης Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ Η/Υ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΣΙΑΣΙΑΚΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ «ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση

Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3 -Οριζόντια Πράξη» Τα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τις ΤΠΕ στην υποχρεωτική εκπαίδευση Αθανάσιος Τζιμογιάννης Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης

Μαθηματικά Γ Δημοτικού. Πέτρος Κλιάπης Μαθηματικά Γ Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης Το σύγχρονο μαθησιακό περιβάλλον των Μαθηματικών Ενεργή συμμετοχή των παιδιών Μάθηση μέσα από δραστηριότητες Κατανόηση ΌΧΙ απομνημόνευση Αξιοποίηση της προϋπάρχουσας

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού

Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Δραστηριότητες & Υλικό για τα Μαθηματικά του Δημοτικού Πέτρος Κλιάπης kliapis@sch.gr 1 Ο Ρόλος του εκπαιδευτικού Αξιολογεί την αρχική μαθηματική κατάσταση κάθε παιδιού, ομαδοποιεί τα παιδιά σύμφωνα με

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε.

Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών. Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Μαθηματικά: Οι τάσεις στη διδακτική και τα Προγράμματα Σπουδών Πέτρος Κλιάπης Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Στάσεις απέναντι στα Μαθηματικά Τι σημαίνουν τα μαθηματικά για εσάς; Τι σημαίνει «κάνω μαθηματικά»;

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα

Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα Εισήγηση-παρουσίαση: Κοινωνικο-πολιτισμική ετερότητα & Αναλυτικό Πρόγραμμα Βασίλης Τσάφος, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία, Πανεπιστήμιο Αθηνών Σχολιάζουν: Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS

BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS BELIEFS ABOUT THE NATURE OF MATHEMATICS, MATHEMATICS TEACHING AND LEARNING AMONG TRAINEE TEACHERS Effandi Zakaria and Norulpaziana Musiran The Social Sciences, 2010, Vol. 5, Issue 4: 346-351 Στόχος της

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου

Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Σχέδιο Έκθεσης Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Έκθεση Γενικής Εκτίμησης της Εικόνας του Σχολείου Ταυτότητα του σχολείου Καταγράφονται στοιχεία της ταυτότητας της Σχολικής Μονάδας. Α. Διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Εσπερινά σχολεία, μια διαφορετική προσέγγιση στην εκπαιδευτική διαδικασία Δρ. ΖΑΡΚΑΔΟΥΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Διευθυντής 1 ου Εσπερινού ΓΕΛ Αθηνών zarknick@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

888 ΧΡΟΝΙΑ. Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014. χεν θεσσαλονίκης ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρόγραμμα Κοινωνικής Υπηρεσίας 2013-2014 888 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ χεν θεσσαλονίκης Μητροπόλεως 18 546 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-276 144 Fax: 2310 276 144 E-mail: xenthesalonikis1@windowslive.com

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD

Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Η σχέση Ιστορίας και Φιλοσοφίας των Επιστημών με την Εκπαίδευση στις Φυσικές Επιστήμες Κωνσταντίνα Στεφανίδου, PhD Εργαστήριο Διδακτικής, Επιστημολογίας Φυσικών Επιστημών και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας,

Διαβάστε περισσότερα