ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 1 από 146

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 1 από 146"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Α Π Ο Σ Π Α Σ Μ Α Από τα πρακτικά της με αριθμό 15 ης Τακτικής Συνεδρίασης της 11 ης Ιουνίου 2015 ΑΡΙΘΜ. ΑΠΟΦ. 154/2015 Π Ε Ρ Ι Λ Η Ψ Η Λήψη απόφασης για ψήφιση του σχεδίου του Στρατηγικού Σχεδιασμού του Δήμου Σπάτων- Αρτέμιδος (Α Φάση Επιχειρησιακού Σχεδίου). Στα Σπάτα σήμερα 11 του μηνός Ιουνίου, του έτους 2015, ημέρα Πέμπτη ώρα 08:30 μ.μ. το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος συνήλθε σε Τακτική Συνεδρίαση στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Σπάτων Αρτέμιδος το οποίο συγκλήθηκε ύστερα από την με αριθμό πρωτ.18189/ έγγραφη πρόσκληση του Προέδρου κ. Κατραμάδου Σταύρου του Ιωάννη, η οποία επιδόθηκε και δημοσιεύθηκε νόμιμα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 67 του Ν.3852/2010 (ΦΕΚ Α' 87). Παρόντος και του Δημάρχου κ. Δημητρίου Μάρκου του Σπυρίδωνος, διαπιστώθηκε από τον Πρόεδρο του Δ.Σ., πως υπήρχε νόμιμη απαρτία, δεδομένου ότι σε σύνολο 33 μελών παραβρέθηκαν παρόντα αρχικά τα 27 μέλη και ονομαστικά οι: ΠΑΡΟΝΤΕΣ ΑΠΟΝΤΕΣ 1. Τούντας Αντώνιος του Κωνσταντίνου 1. Λίγκου Πηνελόπη του Χαραλάμπους 2. Δούρος Σωτήρης του Χρήστου 2. Μωραΐτη Ιωάννα του Αντωνίου 3. Μπέκας Γεώργιος του Σπυρίδωνος 3. Γκέλιας Δονάτος του Ηλία 4. Στάμου Δημήτριος του Γεωργίου 4. Πουλάκης Πέτρος του Ιωάννη 5. Κατραμάδος Σταύρος του Ιωάννη 5. Μπάτρης Παναγιώτης του Δημητρίου 6. Φράγκος Διονύσιος του Ιωάννη 6. Τσάκαλη Ελένη του Ηλία 7. Τούντας Ιωάννης του Σωτηρίου 8. Γιαννάτος Σωτήριος του Αναστασίου 9. Νομικός Αντώνιος του Ηρακλείου 10. Τυράκης Βάϊος του Γεωργίου 11. Φύτρος Αντώνιος του Παρασκευά 12. Μπασινάς Ιωάννης του Στεφάνου 13. Ίσαρης Γεώργιος του Νικολάου 14. Κρόκος Νικόλαος του Δημητρίου 15. Λάμπρου Παναγιώτης του Ηλία 16. Λύτρα Αθηνά του Ιωάννη 17. Ζήση Μαρία του Ανδρέα 18. Μάρκου Χρήστος του Αντωνίου 19. Σερέτης Χρήστος του Γεωργίου 20. Αργυρός Γεώργιος του Βασιλείου 21. Ντουρντουρέκα Καλομοίρα του Δημ. 22. Ραφτοπούλου Άννα του Ιωάννη 23. Μαρλαντής Χρήστος του Ηλία 24. Ντελάκη Ευαγγελία του Νικήτα 25. Τσαντήλας Χρήστος του Δημητρίου 26. Γερακόπουλος Γρηγόριος του Αποστόλου 27. Δάρδαλης Νικόλαος του Αποστόλου ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΕΙΣ ΑΠΟΧΩΡΗΣΕΙΣ: Κατά την έναρξη της Συνεδρίασης προσήλθαν οι Δημοτικοί Σύμβουλοι κα Λίγκου Πηνελόπη και κ. Μπάτρης Παναγιώτης. Λίγο μετά την έναρξη της Συνεδρίασης και πριν από τη συζήτηση του Εκτός Ημερησίας Διάταξης Θέματος αποχώρησε η Δημοτική Σύμβουλος κα Ζήση Μαρία. Πριν από την ψηφοφορία του 1 ου Θέματος της Ημερήσιας Διάταξης αποχώρησαν οι Δημοτικοί Σύμβουλοι κ. Μπέκας Γεώργιος, κ. Τούντας Ιωάννης και η κα Ντουρντουρέκα Καλομοίρα. Στο παρόν θέμα είναι παρόντες και οι Πρόεδροι των Συμβουλίων των Δημοτικών Κοινοτήτων Σπάτων Λούτσας κ. Κατσούλης Πέτρος και Αρτέμιδος (Λούτσας) κ. Κατσής Εμμανουήλ. Στη Συνεδρίαση παραβρέθηκε και η κα Μπότσαρη Χρυσάνθη υπάλληλος του Δήμου, για την τήρηση των πρακτικών. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 1 από 146

2 Στη Συνεδρίαση παραβρέθηκε επίσης ο Γενικός Γραμματέας του Δήμου κ. Ιωακείμ Παύλος. Εισηγούμενος επί του 1 ου Θέματος της Ημερήσιας Διάταξης ο Δήμαρχος κ. Μάρκου Δημήτριος είπε: Με την υπ αριθμ.1/2015 απόφαση η Εκτελεστική Επιτροπή απέστειλε την Εισήγηση Εκτελεστικής Επιτροπής στο Δημοτικό Συμβούλιο για το σχέδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος (Α Φάση Επιχειρησιακού Σχεδίου) η οποία έχει ως εξής: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ-ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το Πρακτικό της 1ης/2015 της συνεδρίασης της Εκτελεστικής Επιτροπής του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος Αριθμός Απόφασης: 1/2015 ΘΕΜΑ: Εισήγηση σχεδίου (Α Φάση) Στρατηγικού Σχεδιασμού για το 5ετές Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος προς ψήφιση στο Δημοτικό Συμβούλιο. Στα Σπάτα σήμερα, 24 Μαρτίου 2015 ημέρα Τρίτη και ώρα 12:00 μ.μ. στο Δημοτικό Κατάστημα του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος συνήλθε σε 1 η τακτική συνεδρίαση η Εκτελεστική Επιτροπή του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος, ύστερα από την με αριθμό πρωτοκόλλου 8538/ πρόσκληση του Δημάρχου - Προέδρου, που επιδόθηκε νόμιμα στα μέλη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 62 & 63 του Ν.3852/10. Πριν από την έναρξη της συνεδρίασης ο Δήμαρχος-Πρόεδρος διαπίστωσε ότι από τα έξι (6) μέλη της Επιτροπής ήταν: ΠΑΡΟΝΤΕΣ 1. Μάρκου Δημήτριος (Δήμαρχος-Πρόεδρος) ΑΠΟΝΤΕΣ 2. Τούντας Αντώνιος (Αντιδήμαρχος) ΟΥΔΕΙΣ 3. Νομικός Αντώνιος (Αντιδήμαρχος) 4. Μπέκας Γεώργιος (Αντιδήμαρχος) 5. Κρόκος Νικόλαος (Αντιδήμαρχος) 6. Λάμπρου Παναγιώτης (Αντιδήμαρχος) Στη συνεδρίαση παραβρέθηκαν οι κάτωθι: 1) Ιωακείμ Παύλος, Γενικός Γραμματέας του Δήμου 2) Γεώργας Άγγελος, Προϊστ. Δ/νσης Προγραμματισμού Ανάπτυξης, Πληροφορικής & Διαφάνειας του Δήμου 3) Τούντα Ελένη, αρμόδια υπάλληλος Τμ. Προγραμματισμού, Οργάνωσης, Πληροφορικής & Διαφάνειας του Δήμου Τα πρακτικά τηρήθηκαν από την κα Κουλοχέρη Μαρία, μόνιμη διοικητική υπάλληλο του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος-αναπληρώτρια Γραμματέα, λόγω απουσίας της τακτικής Γραμματέα Αγγέλου Βασιλικής. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 2 από 146

3 Αφού διαπιστώθηκε νόμιμη απαρτία, δηλαδή σε σύνολο έξι (6) μελών βρέθηκαν παρόντα έξι (6) μέλη, άρχισε η συνεδρίαση. Ο Δήμαρχος-Πρόεδρος της Επιτροπής κ. Δημήτριος Μάρκου, εισηγούμενος το ένα και μοναδικό θέμα της ημερήσιας διάταξης είπε τα εξής: Η Δ/νση Προγραμματισμού, Ανάπτυξης, Πληροφορικής & Διαφάνειας του Δήμου με το υπ αρ. 5923/ έγγραφό της με θέμα «Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου» εισηγείται τα κατωτέρω: Η κατάρτιση του Πενταετούς Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου πραγματοποιείται μέσα στο πρώτο εξάμηνο της Δημοτικής περιόδου από την Εκτελεστική Επιτροπή, η οποία εισηγείται σχέδιο προγράμματος στο Δημοτικό Συμβούλιο. Η υπηρεσία επί θεμάτων Προγραμματισμού επικουρεί την εκτελεστική επιτροπή σε όλες τις διαδικασίας από τη σύνταξη μέχρι τη ψήφιση, τον έλεγχο νομιμότητας και την τελική δημοσιοποίηση του προγράμματος. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΕΝΤΑΕΤΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το Πενταετές Επιχειρησιακό Πρόγραμμα συνιστά Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Τοπικής και Οργανωτικής Ανάπτυξης του Δήμου. Αφορά στις υποδομές και στις τοπικές επενδύσεις, καθώς και στη βελτίωση της υφιστάμενης οργάνωσης και λειτουργίας του Δήμου, μεριμνώντας για τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητάς του και την παροχή ποιοτικότερων υπηρεσιών προς τους πολίτες. Καλύπτει όλο το φάσμα των αρμοδιοτήτων του Δήμου και εν δυνάμει των τοπικών υποθέσεων. Για την κατάρτισή του λαμβάνονται απαραίτητα υπόψη οι κατευθύνσεις του αναπτυξιακού σχεδιασμού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, ο υφιστάμενος χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός καθώς και οι προτεραιότητες που απορρέουν από θεσμοθετημένα χρηματοδοτικά μέσα, αναδεικνύοντας την τοπική τους διάσταση. Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα περιλαμβάνει: 1.Στρατηγικό Σχέδιο Το στρατηγικό σχέδιο αποτελεί την Α φάση του επιχειρησιακού προγράμματος, στο οποίο αποτυπώνονται τα χαρακτηριστικά της γεωγραφικής ενότητας του Δήμου, τα χαρακτηριστικά του και των Νομικών του Προσώπων και αξιολογείται η υφιστάμενη κατάσταση. Διατυπώνεται το αναπτυξιακό όραμα της διοίκησης και δίνονται οι κατευθυντήριες αρχές σύμφωνα με τις οποίες θα εργαστούν την τρέχουσα χρονική περίοδο διοίκηση και υπηρεσίες. 2.Επιχειρησιακό Σχέδιο 3.Δείκτες Παρακολούθησης Και Αξιολόγησης Στο Επιχειρησιακό Σχέδιο προσδιορίζονται οι Αναπτυξιακές προτεραιότητες με τη μορφή αξόνων, οι οποίοι εξειδικεύονται σε μέτρα. Κάθε μέτρο εξειδικεύεται σε στόχους. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του κάθε μέτρου, κάθε υπηρεσία καταρτίζει σχέδια δράσης. Οι δράσεις είναι δυνατό να είναι κατηγορίες έργων ή μεγάλα έργα ή επαναλαμβανόμενες λειτουργίες των υπηρεσιών και των οργάνων διοίκησης. Οι δράσεις ομαδοποιούνται, ιεραρχούνται, καθορίζεται χρονοδιάγραμμα υλοποίησης καθώς και οι οικονομικοί πόροι για την υλοποίησή τους. Τέλος καταρτίζονται οι χρηματοδοτικοί πίνακες του Επιχειρησιακού προγράμματος ανά έτος και πηγή χρηματοδότησης. Για την παρακολούθηση του Πενταετούς Επιχειρησιακού Προγράμματος καταρτίζονται δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης οι οποίοι διακρίνονται σε δείκτες, εισροών, εκροών και αποτελέσματος. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 3 από 146

4 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Μετά τη επεξεργασία των προτάσεων των Τοπικών Συμβουλίων των Νομικών Προσώπων και των υπηρεσιών του Δήμου από την υπηρεσία Προγραμματισμού διαμορφώθηκε το σχέδιο που κατατίθεται στην Εκτελεστική Επιτροπή η οποία το εισάγει για έγκριση στο Δημοτικό Συμβούλιο. Το εγκεκριμένο από το Δημοτικό Σχέδιο Στρατηγικού Σχεδιασμού τίθεται προς συζήτηση στη Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης κατά το άρθρο 76 του Ν. 3852/2010, παράλληλα με τη δημοσιοποίηση στην ιστοσελίδα του Δήμου, τουλάχιστον επί δύο (2) εβδομάδες. Κατά τη διάρκεια της δημοσιοποίησης υποβάλλονται προτάσεις, εγγράφως ή ηλεκτρονικά. Η υπηρεσία προγραμματισμού συγκεντρώνει τις προτάσεις των υπηρεσιών, τις προτάσεις των συμβουλίων των τοπικών κοινοτήτων, τις αποφάσεις των νομικών προσώπων και τις προτάσεις που προέκυψαν από τη διαδικασία διαβούλευσης και συντάσσει το σχέδιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος το οποίο υποβάλλει στην Εκτελεστική Επιτροπή. Η Εκτελεστική Επιτροπή εισηγείται το σχέδιο στο Δημοτικό Συμβούλιο για συζήτηση και ψήφιση. Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου μετά τον έλεγχο νομιμότητας καταχωρείται στην ιστοσελίδα του Δήμου. ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ του ΔΗΜΟΥ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Το σχέδιο στρατηγικού σχεδιασμού περιλαμβάνει: Την περιγραφή του Εξωτερικού Περιβάλλοντος του Δήμου Την περιγραφή του Εσωτερικού Περιβάλλοντος του Δήμου και των Νομικών του Προσώπων Την στρατηγική του Δήμου και τις Αναπτυξιακές προτεραιότητες Ενδεικτικές Δράσεις του Επιχειρησιακού Προγράμματος. Στη συνέχεια, η υπάλληλος του Δήμου και υπεύθυνη του Επιχειρησιακού Προγράμματος , Τούντα Ελένη, αφού παρουσίασε την Α φάση του Στρατηγικού Σχεδιασμού και αναπόσπαστο μέρος της παρούσας εισήγησης (συνημμένο κείμενο), κάλεσε όλα τα μέλη να εκφέρουν τις απόψεις τους. ΔΙΑΛΟΓΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Κατόπιν των ανωτέρω, η Εκτελεστική Επιτροπή, αφού έλαβε υπόψη της: -Την εισήγηση του Προέδρου, -την περ. β του άρθρου 63 του Ν.3852/10 -στοιχεία από τις υπηρεσίες του Δήμου, των νομικών προσώπων του, καθώς και την εισήγηση της αρμόδιας Δ/νσης Προγραμματισμού, Ανάπτυξης, Πληροφορικής & Διαφάνειας του Δήμου για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΟΜΟΦΩΝΑ Εισηγείται προς το Δημοτικό Συμβούλιο για συζήτηση και ψήφιση του σχεδίου (Α Φάση) Στρατηγικού Σχεδιασμού για το 5ετές Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Δήμου Σπάτων- Αρτέμιδος, το οποίο και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της παρούσας. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 4 από 146

5 Η απόφαση αυτή πήρε αύξοντα αριθμό 1/2015 Αφού αναγνώστηκε το πρακτικό αυτό υπογράφεται ως ακολούθως. Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δημήτριος Σπ. Μάρκου ΤΑ ΜΕΛΗ 1. Τούντας Αντώνιος 2. Νομικός Αντώνιος 3. Μπέκας Γεώργιος 4. Κρόκος Νικόλαος 5. Λάμπρου Παναγιώτης ΔΙΑΛΟΓΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ Το Δημοτικό Συμβούλιο αφού άκουσε τα ανωτέρω, έλαβε υπόψη τις προαναφερθείσες διατάξεις, την εισήγηση του Δημάρχου κ. Μάρκου Δημητρίου, την υπ αριθμ.1/2015 απόφαση της Εκτελεστικής Επιτροπής καθώς επίσης τις παρατηρήσεις των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου, ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΚΑΤΑ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ Εγκρίνει το Σχέδιο Στρατηγικού Σχεδιασμού του Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος (Α Φάση Επιχειρησιακού Σχεδίου), όπως αυτό διαμορφώθηκε και αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας απόφασης. Σημειώνεται ότι και οι Πρόεδροι των Συμβουλίων των Δημοτικών Κοινοτήτων Σπάτων Λούτσας κ. Κατσούλης Πέτρος και Αρτέμιδος (Λούτσας) κ. Κατσής Εμμανουήλ ψήφισαν θετικά. Μειοψήφησε ο Δημοτικός Σύμβουλος κ. Δάρδαλης Νικόλαος, για τους λόγους που ανέφερε στα απομαγνητοφωνημένα πρακτικά της Συνεδρίασης. Η παρούσα απόφαση έλαβε αριθμό 154/2015. Συντάχθηκε το παρόν πρακτικό και υπογράφεται ως εξής: Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΤΑ ΜΕΛΗ Τούντας Αντώνιος του Κωνσταντίνου Δούρος Σωτήρης του Χρήστου Στάμου Δημήτριος του Γεωργίου Φράγκος Διονύσιος του Ιωάννη ΚΑΤΡΑΜΑΔΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΣΑΝΤΗΛΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ Γιαννάτος Σωτήριος του Αναστασίου Νομικός Αντώνιος του Ηρακλείου Λίγκου Πηνελόπη του Χαραλάμπους Ακριβές Απόσπασμα Ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου ΚΑΤΡΑΜΑΔΟΣ ΙΩΑΝ. ΣΤΑΥΡΟΣ Τυράκης Βάϊος του Γεωργίου Φύτρος Αντώνιος του Παρασκευά Μπασινάς Ιωάννης του Στεφάνου Ίσαρης Γεώργιος του Νικολάου Κρόκος Νικόλαος του Δημητρίου Λάμπρου Παναγιώτης του Ηλία Λύτρα Αθηνά του Ιωάννη Μάρκου Χρήστος του Αντωνίου Σερέτης Χρήστος του Γεωργίου Αργυρός Γεώργιος του Βασιλείου Μπάτρης Παναγιώτης του Δημητρίου Ραφτοπούλου Άννα του Ιωάννη Μαρλαντής Χρήστος του Ηλία Ντελάκη Ευαγγελία του Νικήτα Γερακόπουλος Γρηγόριος του Αποστόλου Δάρδαλης Νικόλαος του Αποστόλου Κατσούλης Πέτρος, Πρόεδρος Δ.Κ. Σπάτων - Λούτσας Κατσής Εμμανουήλ, Πρόεδρος Δ.Κ. Αρτέμιδος (Λούτσας) ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 5 από 146

6 ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ-ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΦΑΣΗ Α «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ» ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 6 από 146

7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ To Νομοθετικό Πλαίσιο που καθορίζει τη σύνταξη των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης επικαιροποιείται με τη νέα Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ αρ. φύλλου 2970 τ. Β 4/10/2014). Το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα είναι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα τοπικής ανάπτυξης, εκσυγχρονισμού και βελτίωσης των υπηρεσιών του οργανισμού. Αφορά έργα και δράσεις στην περιοχή παρέμβασης του Δήμου αλλά και μέτρα για τη βελτίωση της υφιστάμενης οργάνωσης και λειτουργίας του Δήμου για την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της ζωής των πολιτών. Προϋπόθεση για ένα ρεαλιστικό και υλοποιήσιμο προγραμματισμό βασισμένο στις ανάγκες της κοινωνίας είναι η συμμετοχή των συλλογικών φορέων και των δημοτών σε αυτόν. Μέσα στις πιο δύσκολες συνθήκες των τελευταίων χρόνων για τη χώρα και την κοινωνία, η Τοπική Αυτοδιοίκηση δε μπορεί παρά να οραματίζεται μια δυναμική και συνεκτική κοινωνία πολιτών, του πλουραλισμού, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της βιώσιμης ανάπτυξης. Σε αυτήν την κατεύθυνση επιλέγονται οι ακόλουθοι βασικοί στόχοι: Αναβάθμιση και Προστασία του Περιβάλλοντος και της Ποιότητας Ζωής Στήριξη του πολίτη, μέσα σε ένα ασφαλές κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον Ανάπτυξη της κοινωνικής συνοχής Σύγχρονη, διαφανής και αποδοτική διακυβέρνηση Η Α Φάση του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος αναφέρεται στο Στρατηγικό Σχεδιασμό και περιλαμβάνει: Την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης που καταγράφει τα βασικά γεωγραφικά, ιστορικά, διοικητικά, δημογραφικά, οικονομικά περιβαλλοντικά και χωροταξικά χαρακτηριστικά της περιοχής του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος καθώς και τις τεχνικές, κοινωνικές και άλλες υποδομές του Δήμου. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται με την περιγραφή της αναπτυξιακής φυσιογνωμίας της περιοχής και τον προσδιορισμό των κρίσιμων ζητημάτων ανάπτυξης, που καλείται ο Δήμος να αντιμετωπίσει την επόμενη περίοδο. Επίσης περιλαμβάνει το εσωτερικό περιβάλλον του Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος και των Νομικών του Προσώπων και πιο συγκεκριμένα την οργανωτική τους δομή, τις δραστηριότητες και τις λειτουργίες που επιτελούν, τη στελέχωση, την υποδομή τους και τα οικονομικά αποτελέσματα των τελευταίων ετών. Στη συνέχεια εντοπίζονται τα κρίσιμα ζητήματα εσωτερικής ανάπτυξης. Η Α Φάση ολοκληρώνεται με την περιγραφή του ευρωπαϊκού, εθνικού και περιφερειακού αναπτυξιακού πλαισίου, το οποίο, μαζί με τα κρίσιμα ζητήματα αλλά και τις προτεραιότητες της Δημοτικής Αρχής και τις ευκαιρίες από το εξωτερικό περιβάλλον, θα αποτελέσουν τη βάση για τον καθορισμό των πολιτικών και των δράσεων για την επίτευξη των στόχων της πενταετίας. Η Β Φάση αναφέρεται στον επιχειρησιακό και οικονομικό προγραμματισμό του Δήμου. Οι άξονες και τα μέτρα του Προγράμματος εξειδικεύονται σε σχέδια δράσης των υπηρεσιών του Δήμου, τα οποία θα υλοποιηθούν στη βάση συγκεκριμένου χρονικού και οικονομικού προγραμματισμού. Για την παρακολούθηση και αξιολόγηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος καταρτίζονται Δείκτες Παρακολούθησης και Αξιολόγησης οι οποίοι διακρίνονται σε Δείκτες Εισροών, Εκροών και Αποτελέσματος. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Η κατάρτιση του Επιχειρησιακού Προγράμματος πραγματοποιείται μέσα στο πρώτο εξάμηνο της Δημοτικής περιόδου, χωρίς αυτό να είναι δεσμευτικό. Τα συμβούλια των δημοτικών κοινοτήτων με απόφαση που λαμβάνουν εισηγούνται στην εκτελεστική επιτροπή με σειρά προτεραιότητας, ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα των αναγκών των κατοίκων της περιφέρειάς του, τις δράσεις που πρέπει να περιλαμβάνει το επιχειρησιακό πρόγραμμα του Δήμου και τα έργα που πρέπει να εκτελεστούν, συμπεριλαμβανομένων των προτάσεων των κοινωνικών φορέων της περιοχής. Παράλληλα οι υπηρεσίες του Δήμου και των νομικών προσώπων του προβαίνουν σε εντοπισμό προβλημάτων για την εσωτερική ανάπτυξη του Δήμου και αποτυπώνουν την υφιστάμενη κατάσταση. Η αρμόδια υπηρεσία επί θεμάτων προγραμματισμού συγκεντρώνει τα απαιτούμενα στοιχεία από τις υπηρεσίες του Δήμου, των νομικών προσώπων, καθώς και τις εισηγήσεις των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων του Δήμου προς την εκτελεστική επιτροπή και συντάσσει σχέδιο στρατηγικού σχεδιασμού του Δήμου, το οποίο υποβάλλει στην εκτελεστική επιτροπή η οποία εισηγείται το σχέδιο στρατηγικού σχεδιασμού στο Δημοτικό Συμβούλιο για συζήτηση και ψήφιση. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 7 από 146

8 Το εγκεκριμένο από το Δημοτικό Συμβούλιο κείμενο στρατηγικού σχεδιασμού τίθεται στη Δημοτική Επιτροπή Διαβούλευσης και παράλληλα δημοσιοποιείται στην ιστοσελίδα του Δήμου για υποβολή προτάσεων εγγράφως ή ηλεκτρονικά από τους πολίτες και τους συλλογικούς φορείς του Δήμου. Οι υπηρεσίες του Δήμου αφού λάβουν υπόψη το εγκεκριμένο κείμενο με γραπτές εισηγήσεις προτείνουν τους στόχους και δράσεις κατά σειρά προτεραιότητας ανάλογα με την ευθύνη και αρμοδιότητα κάθε υπηρεσίας. Τα Νομικά πρόσωπα του Δήμου λαμβάνουν απόφαση για τους στόχους και τις δράσεις που τα αφορούν. Η υπηρεσία προγραμματισμού επεξεργάζεται τις προτάσεις των υπηρεσιών, των συμβουλίων των δημοτικών κοινοτήτων, τις αποφάσεις των νομικών προσώπων, τις προτάσεις που προέκυψαν από τη διαδικασία διαβούλευσης και συντάσσει το σχέδιο του επιχειρησιακού προγράμματος το οποίο υποβάλλει στην εκτελεστική επιτροπή η οποία με τη σειρά της το υποβάλλει στο Δημοτικό Συμβούλιο για συζήτηση και ψήφιση του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Στο παρόν πρόγραμμα παρουσιάζονται τα πληθυσμιακά δεδομένα, συμπληρώνονται και επικαιροποιούνται στοιχεία που αφορούν τα χαρακτηριστικά του Δήμου που αναφέρονταν το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Θέση Ο Δήμος Σπάτων - Αρτέμιδος βρίσκεται στην Ανατολική Αττική σε απόσταση 25 χιλιομέτρων από το κέντρο της Αθήνας και καταλαμβάνει έκταση περίπου 76 τετραγωνικών χιλιομέτρων (7.600 εκτάρια ή στρέμματα). Ο σημερινός Δήμος προέρχεται από τη διοικητική συνένωση των πρώην Δήμων Σπάτων και Αρτέμιδος που πραγματοποιήθηκε σε εφαρμογή του Ν.3852/2010 και υλοποιήθηκε την 1/1/2011. Ο Δήμος συνορεύει: Βόρεια: Με το Δήμο Ραφήνας Πικερμίου. Ανατολικά: Βρέχεται από το Νότιο Ευβοϊκό Κόλπο. Νότια: Με το Δήμο Μαρκοπούλου Μεσογαίας. Δυτικά: Με το Δήμο Παιανίας. Ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος ανήκει: Αυτοδιοικητικά: στην Περιφερειακή Ενότητα Ανατολικής Αττικής της Περιφέρειας Αττικής. Διοικητικά: στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αττικής. Οικονομικά: στη Δ.Ο.Υ. Παλλήνης. Δικαστικά: στο Ειρηνοδικείο Κορωπίου. Αρμόδιες κρατικές αρχές στην περιοχή του Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος: Αρμόδια πυροσβεστική αρχή είναι η Διοίκηση Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ανατολικής Αττικής με την Πυροσβεστική Υπηρεσία Κρωπίας. Αρμόδια δασική αρχή είναι η Δ/νση Δασών Ανατολικής Αττικής, με το Δασαρχείο Πεντέλης και το Δασονομείο Σπάτων. Αρμόδια αστυνομική αρχή η Δ/νση Αστυνομίας Ανατολικής Αττικής με τα Αστυνομικά τμήματα και τα Τμήματα Ασφάλειας Σπάτων και Αρτέμιδος αντίστοιχα. Αρμόδια στρατιωτική αρχή είναι η Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση Υποστήριξης Στρατού (περιοχή ευθύνης Αττικής). Αρμόδια Λιμενική αρχή είναι το Λιμεναρχείο Ραφήνας. ΚΑΛΥΨΗ ΓΗΣ Η περιοχή των Μεσογείων παραδοσιακά χαρακτηρίζονταν από γεωργικές εκτάσεις με κυρίαρχη την αμπελοκαλλιέργεια ενώ τις τελευταίες δεκαετίες και ιδιαίτερα την περίοδο έγινε υποδοχέας πολλών νέων εντατικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τις μεταφορές, τις υπηρεσίες, το χονδρεμπόριο, τη μεταφορά ή τη δημιουργία νέων βιομηχανικών /βιοτεχνικών δραστηριοτήτων και την εσωτερική οικιστική μετανάστευση. Η αύξηση των δομημένων επιφανειών στην Αττική κατά την περίοδο αυτή, ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 8 από 146

9 κυμαίνεται μεταξύ 6% έως 23% ενώ ειδικότερα για την πεδιάδα των Μεσογείων καταγράφεται σημαντική επέκταση του οικιστικού ιστού στις περιοχές πλησίον του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ). Από τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής όσον αφορά την οικοδομική δραστηριότητα, προκύπτει ότι στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος ο αριθμός των κτισμάτων κατά τα δώδεκα τελευταία έτη αυξήθηκε κατά 20,5% με κύρια περίοδο οικοδομικής δραστηριότητας, το διάστημα (διάγραμμα 1). Διάγραμμα 1:Οικοδομική δραστηριότητα στο Δήμο Σπάτων - Αρτέμιδος, πηγή: Ελ.Στατ.Αρχή Σύμφωνα με το σύστημα καταγραφής κάλυψης γης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (Corine Land Cover-CLC), για το Δήμο Σπάτων-Αρτέμιδος η κάλυψη γης φαίνεται στο ακόλουθο διάγραμμα. Διάγραμμα 2: Κατανομή χρήσεων γης στο Δήμο Σπάτων - Αρτέμιδος Η αμιγώς γεωργική γη καταλαμβάνει αθροιστικά ποσοστό μεγαλύτερο από το 50% της έκτασης του Δήμου (54,6%), ενώ γενικά οι επιφάνειες που καλύπτονται από βλάστηση (φυσική βλάστηση και καλλιεργούμενες εκτάσεις) πλήρως ή μερικώς, καταλαμβάνουν σχεδόν τα ¾ της συνολικής έκτασης (73,01%) με στοιχεία από τα επίσημα διαθέσιμα δεδομένα (CLC). ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 9 από 146

10 Εικόνα 1: Χρήσεις γης στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος. Ο χρωματισμός των χρήσεων γής είναι αντίστοιχος του ανωτέρω διαγράμματος. ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ Ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος διακρίνεται σε δύο γεωμορφολογικές ενότητες που αντιστοιχούν στις Δημοτικές Ενότητες (Δ.Ε.) Σπάτων και Αρτέμιδος: 1. Δ.Ε. Σπάτων: Το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής είναι πεδινό ή με ήπιες κλίσεις, με κατά τόπους λοφώδεις σχηματισμούς και συγκεκριμένα: i. Ύψωμα Μπούρα: 298μ. ii. Ύψωμα Έτος:195μ. iii. Οικισμός Φοίνικας: 170μ. iv. Αγία Κυριακή: Γραμμικός σχηματισμός με κατεύθυνση Β-Ν και μέγιστο υψόμετρο 170μ. Ο σχηματισμός αποτελεί φυσικό όριο μεταξύ των δύο δημοτικών ενοτήτων. 2. Δ.Ε. Αρτέμιδος: Η περιοχή της Δ.Ε. Αρτέμιδος χαρακτηρίζεται από ομαλές κλίσεις στο μεγαλύτερο μέρος της έκτασης. Στο νότιο τμήμα παρατηρούνται λοφώδης εξάρσεις με θαμνώδη ή δασική βλάστηση. Κυριότερα υψώματα είναι: i. Λόφος Αγ. Ιωάννη: 214μ. ii. Λόφος Πετρωτά: 190μ. Κλίμα Με βάση τα μετεωρολογικά στοιχεία της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας (ΕΜΥ), το κλίμα της περιοχής του Δήμου, χαρακτηρίζεται ως Μεσογειακό ξηροθερμικό με ήπιους χειμώνες. Η μέση θερμοκρασία τους καλοκαιρινούς μήνες είναι 29,4 ο C ενώ τους χειμερινούς μήνες δεν κατεβαίνει συχνά κάτω από τους 0 o C. Η μέση μέγιστη θερμοκρασία σημειώνεται το μήνα Ιούλιο 35 ο C και η μέση ελάχιστη το μήνα Ιανουάριο 7,3 ο C. Το μέσο ύψος βροχόπτωσης είναι mm, με τη χρονική κατανομή των κατακρημνισμάτων να είναι χαρακτηριστική των μεσογειακών κλιμάτων δηλ. με βροχοπτώσεις από Οκτώβρη έως Απρίλη. Η εξατμισοδιαπνοή βρίσκεται στα ίδια επίπεδα με την βροχόπτωση τους χειμερινούς μήνες, ενώ υπερέχει κατά τη βλαστική περίοδο. Τα κλιματικά στοιχεία της περιοχής προέρχονται από το Μετεωρολογικό Σταθμό Ραφήνας, (διάρκεια παρατήρησης ) και το Μετεωρολογικό Σπάτων στο αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλο (διάρκεια παρατήρησης 1974-σήμερα). Από τα δεδομένα του ΜΣ Ραφήνας προκύπτουν τα ακόλουθα δεδομένα: ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 10 από 146

11 Μέση Θερμοκρασία ο C 17,5 Μέση Μέγιστη Θερμοκρασία ο C 20,4 Μέση Ελάχιστη Θερμοκρασία ο C 13,6 Θερμότερος Μήνας Ιούλιος Ψυχρότερος Μήνας Ιανουάριος Μέση Σχετική Υγρασία % 68,8 Μέσο Ύψος Υετού mm 404,7 Ημέρες Βροχής 69 Ημέρες Ομίχλης 0,5 Ημέρες Δρόσου 40,7 Πιο Υγρός Μήνας Οκτώβριος Επικρατούσα Δ/νση Ανέμου Β Μέση Ένταση Ανέμου knots 7,2 Σύμφωνα με τις μετρήσεις του πιο πάνω μετεωρολογικού σταθμού, το βροχοθερμικό πηλίκο Q 2 είναι 60,55. Ο προσδιορισμός του βιοκλιματικού ορόφου σύμφωνα με τη μέθοδο Emberger προκύπτει: Βιοκλιματικός Όροφος: Μεσογειακός ημίξηρος o Βιοκλιματικός Υπόροφος: Χειμώνας ήπιος Διάγραμμα 3: Κλιματικό διάγραμμα Emberger Σπάτα Ραφήνα, (πηγή: Σπανού Σ., 2012, Παν/μιο Πατρών). ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 11 από 146

12 Διάγραμμα 4: Ομβροθερμικό διάγραμμα Ραφήνας (πηγή: Σπανού Σ., 2012, Παν/μιο Πατρών) Τα κλιματικά στοιχεία της περιοχής που προέρχονται από το Μετεωρολογικό Σταθμό Σπάτων αναφέρονται στον πίνακα 1. Πίνακας 1: Κλιματικά Στοιχεία Σπάτων, [Πηγή: Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης, 2011 Z υψόμετρο σε μέτρα (m) 68 φ γεωγραφικό πλάτος σε μοίρες ( ) 37,97 λ γεωγραφικό μήκος σε μοίρες ( ) 23,91 απόσταση από την πλησιέστερη θαλάσσια ακτή σε χιλιόμετρα (km) 7 Δz = Z - Za, όπου Ζ είναι το υψόμετρο του σταθμού (m) και Ζa είναι το μικρότερο υψόμετρο (m) της λεκάνης απορροής, μέσα στην οποία βρίσκεται ο σταθμός, εντός ακτίνας 5 km από αυτόν Ζ = Ζ2+(Ζ5/3,5), όπου Ζ2 το μεγαλύτερο υψόμετρο του εδάφους (m) σε απόσταση έως 2 km από το σταθμό και Ζ5 το μεγαλύτερο υψόμετρο του εδάφους (m) σε απόσταση μεταξύ 2 και 5 km από το σταθμό ΔΚΖ Δασική Κλιματική Ζώνη ΔΚΖ 1 Tψ Μέση θερμοκρασία του ψυχρότερου μήνα ( C) 8,3 m Μέση ελάχιστη θερμοκρασία του ψυχρότερου μήνα ( C) 4,3 Τθ Μέση θερμοκρασία του θερμότερου μήνα ( C) 25,6 Β Μέση μέγιστη θερμοκρασία του θερμότερου μήνα ( C) 31,1 Τan Μέση ετήσια θερμοκρασία ( C) 16,4 Tα Μέση θερμοκρασία του τετραμήνου Μαΐου -Αυγούστου ( C) 23,2 NΤ10 Αριθμός μηνών με μέση θερμοκρασία > 10 C 9 NΤ20 Αριθμός μηνών με μέση θερμοκρασία > 20 C 4 ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 12 από 146

13 Pan Μέσο ετήσιο ύψος υετού (mm) 269 Pα Μέσο ύψος υετού του τετραμήνου Μαΐου -Αυγούστου (mm) 18 Nx Αριθμός μηνών με μέσο ύψος υετού μικρότερο (αριθμητικά) από το διπλάσιο της μέσης θερμοκρασίας τους (Ρ<2Τ) 7 Διάγραμμα 5: Ομβροθερμικό διάγραμμα Σπάτων (πηγή: Σπανού Σ., 2012, Παν/μιο Πατρών) Ένταση & Διεύθυνση Ανέμων Η περιοχή χαρακτηρίζεται από ισχυρούς ανέμους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και ιδιαίτερα κατά τους μήνες Ιούνιο Αύγουστο Σεπτέμβριο, κατά τη διάρκεια των οποίων τα μελτέμια με βόρεια βορειοανατολκή διεύθυνση πνέουν με ταχύτητες κόμβων (5-7 Bf). Διάγραμμα 6: Μέση ετήσια κατανομή έντασης διεύθυνσης ανέμων στην Αρτέμιδα Συμπεράσματα Το κλίμα χαρακτηρίζεται ως τυπικό μεσογειακό, δηλαδή ήπιοι χειμώνες και θερμά ξηρά καλοκαίρια. Η περιοχή των Σπάτων κατατάσσεται στις πλέον άνομβρες περιοχές της χώρας με ετήσιο ύψος βροχής μικρότερο των 400mm. Η περιοχή της Αρτέμιδος έχει ηπιότερο χειμώνα και μεγαλύτερο ετήσιο ύψος βροχόπτωσης. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 13 από 146

14 Η περιοχή έχει σχεδόν έξι μήνες ξηρική περίοδο (ξηροθερμικός δείκτης 125,7), και εντάσσεται στο έντονο θερμομεσογειακό χαρακτήρα μεσογειακού βιοκλίματος εξ αιτίας του αυξημένου ποσοστού υγρασίας λόγω της γειτνίασης με τη θάλασσα. Οι επικρατούντες άνεμοι κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού είναι βόρειοι βορειοανατολικοί ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα πνέουν νοτιάδες οι οποίοι αφενός μπορεί να φθάσουν τα 30 μίλια ανά ώρα, αφετέρου προκαλούν σημαντικό κυματισμό, ο οποίος επηρεάζει άμεσα την παράκτια ζώνη. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα επικρατούν ισχυροί νότιοι άνεμοι, που πλήττουν την περιοχή. Το κλίμα χαρακτηρίζεται κατάλληλο για την εγκατάσταση ξηροθερμικής μεσογειακής βλάστησης. Οι κλιματικές συνθήκες ευνοούν συνθήκες ερημοποίησης σε περιπτώσεις υπεράρδευσης γεωργικών γαιών με υφάλμυρα ύδατα. Υδατικοί Πόροι Ο Δήμος Σπάτων - Αρτέμιδος ανήκει στο υδατικό διαμέρισμα Αττικής με κωδικό GR06 της βιογεωγραφικής περιοχής Ιονίου. Οι υδατικοί πόροι αποτελούν ιδιαίτερο παράγοντα στρατηγικής σημασίας για το Δήμο δεδομένου ότι: - Η οικονομική και η κοινωνική ανάπτυξη της Αρτέμιδος βασίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στην παράκτια ζώνη και τις ευκαιρίες που προσφέρονται για αναψυχή, για ένα πολύ μεγάλο διάστημα του έτους, (>100 ημέρες) με αποτέλεσμα η ευημερία της τοπικής κοινωνίας να εξαρτάται άμεσα από την ποιότητα των κολυμβητικών υδάτων. - Η επιλογή της Αρτέμιδος ως τόπου μόνιμης κατοικίας και σε μικρότερο βαθμό των Σπάτων, βασίστηκε κυρίως στην άμεση πρόσβαση των κατοίκων στην παράκτια ζώνη, σε έναν ποιοτικά αποδεκτό υδατικό πόρο, επιλογή που επιτάθηκε με την πρόσφατη οικονομική κρίση. - Η περιοχή των Σπάτων διατηρεί ακόμα και σήμερα αγροτικό χαρακτήρα και η γεωργική προοπτική ή μια ενδεχόμενη αναδιάρθρωση των καλλιεργειών εξαρτάται άμεσα από την ποιότητα και την ποσότητα των υδατικών πόρων. Στις επόμενες παραγράφους ακολουθεί η συνοπτική περιγραφή των επιφανειακών και των υπόγειων υδάτων της περιοχής ενδιαφέροντος, σύμφωνα με το εγκεκριμένο Σχέδιο Διαχείρισης Υδάτων του υδατικού διαμερίσματος Αττικής (ΥΠΕΚΑ, Ειδική Γραμματεία Υδάτων, 2013) και το Πρόγραμμα Παρακολούθησης της Ποιότητας των Υδάτων Κολύμβησης της χώρας Επιφανειακά Ύδατα Τα επιφανειακά ύδατα διακρίνονται σε ποτάμια, παράκτια και λιμναία. Από αυτά άμεσο ενδιαφέρον για το Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος έχουν τα ποτάμια και τα παράκτια. Η κατάσταση του ρέματος Ραφήνας (κατηγορία ποτάμια επιφανειακά ύδατα -RW) διακρίνεται σε 3 κλάδους (κωδικοί στον επόμενο χάρτη), εκ των οποίων ο κλάδος 10 αξιολογείται σε ελλιπή 1 κατάσταση από οικολογική άποψη, ο κλάδος 11 δεν έχει αξιολογηθεί καθόλου και ο κλάδος 12 αξιολογείται ότι βρίσκεται σε μέτρια 2 οικολογική κατάσταση. Η χημική κατάσταση και των τριών κλάδων χαρακτηρίζεται ως άγνωστη. Χάρτης 1: Οι κλάδοι του ρέματος Ραφήνας. 1 Ύδατα τα οποία εμφανίζουν ενδείξεις σημαντικών αλλοιώσεων των τιμών των βιολογικών ποιοτικών στοιχείων του τυπικού συστήματος επιφανειακών υδάτων και στα οποία οι σχετικές βιολογικές κοινότητες διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνες που χαρακτηρίζουν φυσιολογικά το τυπικό σύστημα επιφανειακών υδάτων υπό µη διαταραγμένες συνθήκες. 2 Ύδατα τα οποία εμφανίζουν τιμές βιολογικών ποιοτικών στοιχείων που παραλλάσσουν μετρίως τις τιμές που χαρακτηρίζουν φυσιολογικά το τυπικό σύστημα επιφανειακών υδάτων υπό µη διαταραγμένες συνθήκες. Οι τιμές εμφανίζουν μέτριες αλλοιώσεις λόγω ανθρωπογενών δραστηριοτήτων και είναι σημαντικά πιο διαταραγμένες από ό,τι υπό συνθήκες καλής κατάστασης. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 14 από 146

15 Ο Νότιος Ευβοϊκός Κόλπος (GR0626C0001N) αξιολογείται ότι βρίσκεται σε καλή οικολογική κατάσταση, ενώ η χημική κατάσταση χαρακτηρίζεται ως άγνωστη. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης της χώρας, τα κολυμβητικά ύδατα του βόρειου τμήματος της ακτογραμμής της Αρτέμιδος (εκατέρωθεν της διασταύρωσης) χαρακτηρίζονται εξαιρετικής και καλής ποιότητας. Στην περιοχή έχουν χαρακτηριστεί δύο ακτές ως κολυμβητικές με διακριτική ονομασία Λούτσα Βόρεια και Λούτσα Νότια (βλ. χάρτη 2). Στην 1 η ακτή που αντιστοιχεί στην κεντρική παραλία της Αρτέμιδος από τις μετρήσεις της περιόδου προκύπτει ότι τα ύδατα κολύμβησης είναι εξαιρετικής ποιότητας ενώ για τη 2 η ακτή που αντιστοιχεί στην περιοχή της διασταύρωσης από τις μετρήσεις της ίδια περιόδου προκύπτει ότι τα ύδατα είναι καλής ποιότητας. Ο αυξημένος αριθμός παραθεριστών που συγκεντρώνεται στην παράκτια ζώνη της Αρτέμιδος και επισκέπτεται την ακτή για κολύμβηση, αποτελεί δυνητική πηγή ρύπανσης της ακτής. Η απουσία αποχετευτικού δικτύου και η χρήση ιδιωτικών συστημάτων αποχέτευσης αποτελεί επίσης δυνητική πηγή ρύπανσης, καθώς πιθανή διαρροή αποβλήτων μπορεί να επιφέρει εισροή αυξημένου οργανικού και μικροβιακού φορτίου και φορτίου θρεπτικών στη θάλασσα. Η έλλειψη οργανωμένου συστήματος αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων, σε συνδυασμό με τον πληθυσμό ο οποίος πολλαπλασιάζεται κατά τους θερινούς μήνες, καθιστά σημαντική την πιθανότητα επιβάρυνσης της ποιότητας των κολυμβητικών υδάτων. Χάρτης 2: Οι ακτές που παρακολουθούνται από το πρόγραμμα παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης της χώρας ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 15 από 146

16 ΥΠΟΓΕΙΑ YΔΑΤΑ Το υπόγειο υδατικό σύστημα Μεσογαίας αναπτύσσεται στα προσχωματικά υλικά και τα τριτογενή ιζήματα της λεκάνης των Μεσογείων. Η υπόγεια υδροφορία είναι κοκκώδης, με φρεάτια σε μικρό βάθος και υπό πίεση στους υποκείμενους σχηματισμούς του Νεογενούς. Η τροφοδοσία του συστήματος εξασφαλίζεται κύρια από την απευθείας κατείσδυση του μετεωρικού νερού και από πλευρικές διηθήσεις των ανάντη καρστικών σχηματισμών στις περιοχές κοντά στις προσβάσεις της ορεινής ζώνης. Στο υπόγειο υδατικό σύστημα GR όπου και ανήκει το μεγαλύτερο τμήμα του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος, κατά την περίοδο έχουν πραγματοποιηθεί χημικές αναλύσεις από το ΙΓΜΕ σε 35 υδροσημεία και από το Γενικό Χημείο του Κράτους σε 9 υδροσημεία την περίοδο Στο χάρτη 3 παρουσιάζονται τα σημεία παρακολούθησης και το ανάγλυφο της περιοχής από όπου προκύπτει ότι οι θέσεις παρακολούθησης είναι συγκεντρωμένες αποκλειστικά στο νότιο τμήμα του υπόγειου συστήματος. Χάρτης 3: Θέσεις παρακολούθησης υπόγειων υδάτων ΙΓΜΕ (μπλε σύμβολα) και ΓΧΚ (κόκκινα σύμβολα) στο υπόγειο υδατικό σύστημα Μεσογείων. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 16 από 146

17 Όπως αναφέρθηκε, το μεγαλύτερο τμήμα του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος ανήκει στο υπόγειο υδατικό σύστημα Μεσογαίας GR και ένα μικρότερο τμήμα στα νοτιοανατολικά, στο υπόγειο υδατικό σύστημα Λαυρεωτικής GR Το υπόγειο υδατικό σύστημα GR εκτιμάται ότι βρίσκεται σε κακή χημική κατάσταση δεδομένου ότι το 77% των σημείων παρακολούθησης βρίσκονται σε κακή χημική κατάσταση λόγω ανθρωπογενούς ρύπανσης. Οι τιμές των συγκεντρώσεων των νιτρικών προσεγγίζουν τοπικά τα 340 mg/l και οφείλονται στην έντονη γεωργική δραστηριότητα (χρήση λιπασμάτων), στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και στη ρύπανση από αστικά απόβλητα. Οι υψηλές τιμές χλωριόντων, ηλεκτρικής αγωγιμότητας και του μαγνησίου συσχετίζονται και υποδεικνύουν θαλάσσια διείσδυση δημιουργώντας ένα μέτωπο υφαλµύρινσης στην περιοχή Βραυρώνας Μαρκοπούλου Κορωπίου. Τέλος καταγράφονται συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων όπως Pb, και As λόγω της γεωργικής δραστηριότητας και της ανεξέλεγκτης βιομηχανικής δραστηριότητας. Μικρό τμήμα του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος ανήκει στο υπόγειο υδατικό σύστημα Λαυρεωτικής GR (χάρτης 4). ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 17 από 146

18 Χάρτης 4:Θέσεις παρακολούθησης υπόγειων υδάτων ΙΓΜΕ (μπλε σύμβολα) και ΓΧΚ (κόκκινα σύμβολα) στο υπόγειο υδατικό σύστημα Λαυρεωτικής. Ανάλυση Πιέσεων Οι χρήσεις γης στην περιοχή είναι αγροτικές και χρήσεις κατοικίας, ενώ υπάρχουν και λιγότερες εκτάσεις με φυσική βλάστηση. Παράλληλα υπάρχουν εκτεταμένες χρήσεις του δευτερογενούς τομέα που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια και περιλαμβάνουν κάθε μορφής μονάδες μεταποίησης και εμπορίας, και πέντε ελαιοτριβεία. Στην περιοχή ανάπτυξης του συστήματος υπάρχουν σε τρεις θέσεις ΕΕΛ (ΚΕΛ Β. Μεσογείων, Μαρκόπουλου και ΚΕΛ Κορωπίου-Παιανίας) που δε βρίσκονται σε λειτουργία. Διάγνωση τάσης ρύπανσης Τα διαθέσιμα στοιχεία και οι χρονοσειρές των χημικών παραμέτρων είναι περιορισμένα, ωστόσο δεν διαπιστώνεται τάση αύξησης της ρύπανσης του υπόγειου υδατικού συστήματος. Αντίθετα τα έτη από 2005 έως 2008 παρατηρείται ελαφρά βελτίωση τόσο των συγκεντρώσεων νιτρικών όσο και της υφαλμύρινσης λόγω θαλάσσιας διείσδυσης. Το υπόγειο υδατικό σύστημα GR εκτιμάται ότι βρίσκεται σε κακή χημική κατάσταση εφόσον 34 σημεία από τα 44 του δικτύου παρακολούθησης ή ποσοστό 77% βρίσκονται σε κακή χημική κατάσταση λόγω ανθρωπογενούς ρύπανσης. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 18 από 146

19 Ποσοτική Κατάσταση Διαθέσιμα στοιχεία: Στο υπόγειο υδατικό σύστημα Μεσογαίας σχηματίζονται κοκκώδεις υπόγειες υδροφορίες, φρεάτια σε μικρό βάθος και υπό πίεση στους υποκείμενους σχηματισμούς του Νεογενούς. Η συνολική υδροφορία διαμορφώνεται σε μέσο υψόμετρο 80m, με μέσο βάθος στάθμης τα 10m και η ετήσια διακύμανση της στάθμης είναι της τάξης των 3,00m. Η περατότητα της υδροφορίας εκτιμάται σε 2-4m/d και η αποθηκευτικότητα σε 3-12%. Επισημαίνεται ότι μεγάλος αριθμός υδρογεωτρήσεων αντλεί το βαθύ υποκείμενο καρστικό υδροφορέα της περιοχής που υπόκεινται των νεογενών σχηματισμών. Η υπεράντληση του υπόψη καρστικού υδροφορέα δημιουργεί και τα φαινόμενα υφαλμύρινσης στην περιοχή Κορωπίου, Μαρκοπούλου, Βραυρώνας. Η τροφοδοσία της υδροφορίας εξασφαλίζεται κύρια από την απευθείας κατείσδυση του μετεωρικού νερού και από πλευρικές διηθήσεις των ανάντη καρστικών σχηματισμών. Η μέση ετήσια τροφοδοσία του συστήματος εκτιμάται σε 15x10 6 m 3. Οι απολήψεις σε ετήσια βάση εκτιμήθηκαν επίσης σε 4,6x10 6 m 3. Η ποσότητα των αντλήσεων από το υδατικό σύστημα είναι μικρότερη από τα ετησίως ανανεώσιμα υδατικά αποθέματα. Βλάστηση Η βλάστηση της περιοχής χαρακτηρίζεται ως τυπική μεσογειακή και ανήκει στη θερμότερη και ξηρότερη ζώνη αείφυλλων πλατύφυλλων (δασική κλιματική ζώνη). Η ζώνη βλάστησης είναι η Oleo-Ceratonion που χαρακτηρίζεται από θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων με σχίνο (Pistacia lentiscus), αγριελιά (Olea europaea var. silvestris) ή χαρουπιά (Ceratonia siliqua), χωρίς όμως την παρουσία φυτικών ειδών της ΔΚΖ2, καθώς και δάση χαλέπιου πεύκης (Pinus halepensis), τραχείας πεύκης (Pinus brutia) ή κυπαρισσιού (Cupressus sempervirens) με υπόροφο ίδιας σύνθεσης. Χάρτης 5: Μορφές βλάστησης στις εκτός σχεδίου περιοχές Η επικρατούσα κάλυψη βλάστησης των ημιφυσικών επιφανειών στις θέσεις εκτός σχεδίου είναι οι δενδρώδεις καλλιέργειες (ελιά, φυστικιά κλπ) και οι αμπελώνες. Οι θάμνοι, σκληρόφυλλων θάμνων και χαμηλών δένδρων, κυριαρχούν στις φυσικές επιφάνειες ενώ σημαντική είναι η παρουσία χαλέπιου πεύκης. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 19 από 146

20 Διάγραμμα 7: Τύποι βλάστησης φυσικών και ημιφυσικών επιφανειών Από άποψη ταξινόμησης, στην ευρύτερη περιοχή τα περισσότερα φυτικά είδη ανήκουν στα μεσογειακά είδη (56, %), ακολουθούν τα κοσμοπολιτικά (10,05%), τα μεσογειακά-εξωμεσογειακά (9,52%) και τα εύκρατα (7,27%). Από τα μεσογειακά είδη κυριαρχούν τα στενομεσογειακά (είδη των ακτών της Μεσογείου), ευρυμεσογειακά (είδη με εξάπλωση πάνω από τις μεσογειακές ακτές και έως το ανατολικό Ιράν) και τα ανατολικομεσογειακά (είδη που εμφανίζονται από την Ιταλία έως το Λίβανο). Ο ενδημισμός της ευρύτερης περιοχής (είδη με γεωγραφική εξάπλωση αποκλειστικά στον ελληνικό χώρο) ανέρχεται σε 4,62% και στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι θέσεις Ετος (4 ενδημικά), Αγ.Ιωάννης (3 ενδημικά), Λόφος Μπούρα (3 ενδημικά) Αγ.Θωμάς (3 ενδημικά) και το Ζάγανι (2 ενδημικά) 3. Προστατευόμενες Περιοχές Δάση & δασικές εκτάσεις Ακριβή και επικαιροποιημένα στοιχεία για τις εκτάσεις που χαρακτηρίζονται ως δάση ή ως δασικές εκτάσεις στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος δεν υπάρχουν δεδομένου ότι το αντίστοιχο έργο του ΥΠΕΚΑ βρίσκεται σε εξέλιξη και δεν έχει γίνει η προσωρινή ανάρτηση δασικών χαρτών για την περιοχή 4. Σημαντικές δασικές εκτάσεις στο Δήμο είναι: στη Δημοτική Κοινότητα Σπάτων οι λόφοι Έτος & Μπούρα και το ύψωμα της Αγ. Κυριακής εξαιρουμένων των εκτάσεων που έχουν παραχωρηθεί στο ΔΑΑ. Στη Δημοτική Κοινότητα Αρτέμιδος η θέση Ασύρματος, τμήμα της κεντρικής παραλίας, η θέση Κίπι και ο λόφος Αγ. Ιωάννης εξαιρουμένης της έκτασης που έχει παραχωρηθεί στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (Δ.Α.Α.). Δίκτυο «Φύση 2000» Ένα μικρό τμήμα του τόπου κοινοτικής σημασίας «Βραυρώνα» με κωδικό GR , ανήκει στα διοικητικά όρια του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από εκτεταμένες καλλιέργειες αμπελιών, δάσος κωνοφόρων σε καλή κατάσταση, μακκί και φρύγανα επηρεασμένα τοπικά από τη βόσκηση, περιορισμένο υγρότοπο, θαλάσσιο τμήμα σε όχι καλή οικολογική ισορροπία, προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο και περιορισμένες οικοδομικές δραστηριότητες. Η ποιότητα και σπουδαιότητα της περιοχής φαίνεται από πολλά χαρακτηριστικά όπως την ποικιλότητα των ικανοποιητικά διατηρημένων τύπων οικοτόπων μέσα σε μια σχετικά μικρή περιοχή, τον αρχαιολογικό χώρο με το ναό της Αρτέμιδος, που λειτουργεί ως φράγμα στις έντονες ανθρώπινες δραστηριότητες, καθώς υπάρχει καθεστώς προστασίας, τη σημασία του υγροτόπου ως καταφύγιο πολλών ειδών πτηνών, τις παραδοσιακές καλλιέργειες αμπελιού (από το 500 π.χ), που εμποδίζουν την εκτεταμένη και εντατική βιομηχανική δραστηριότητα, τη θέση της κοντά στην Αθήνα (40 km) και το χαρακτήρα της περιοχής, που δεν έχει τροποποιηθεί ουσιαστικά από την αρχαιότητα. 3 Σπανού, Σ Οικολογική αξιολόγηση και δημιουργία πρότυπου προγράμματος βιοπαρακολούθησης στην ευρύτερη περιοχή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, Διδακτορική Διατριβή. Πανεπιστήμιο Πατρών, Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βιολογίας Φυτών. 4 N. 3818/2010, 3889/2010 & ΥΑ /707/2010. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 20 από 146

21 Χάρτης 6: Τα όρια του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος και η προστατευόμενη περιοχή GR Περιοχές απολύτου προστασίας Το προεδρικό Διάταγμα περί καθορισμού χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης στην εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών προ του έτους 1923 ευρύτερης περιοχή Μεσογείων (ΦΕΚ Δ 199/6-3-03), χαρακτηρίζει τις περιοχές απολύτου προστασίας τοπίου, αρχαιολογικών χώρων και μνημείων (στοιχείο Β1 στους αντίστοιχους χάρτες), απαγορεύει κάθε δόμηση ή κατασκευή, καθώς και την αλλοίωση του εδάφους. Στα όρια του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος ως περιοχές απολύτου προστασία χαρακτηρίζονται το ύψωμα Έτος στα Σπάτα και ο υγροβιότοπος Αλυκή στην Αρτέμιδα. ΣΥΝΟΨΗ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το χερσαίο και υδάτινο περιβάλλον αποτελεί βασικό πυλώνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής ενώ ειδικότερα η χαρισματική παράκτια ζώνη αποτελεί το κύριο περιβαλλοντικό χαρακτηριστικό γύρω από το οποίο έχει αναπτυχθεί μια πόλη κατοίκων και εκατοντάδων χιλιάδων εποχικών επισκεπτών. Το έλλειμμα γνώσης για την κατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος, τη φέρουσα ικανότητά του και τις συνέπειες από τη αλλαγή των χρήσεων γης στο Δήμο και στην ευρύτερη περιοχή των Μεσογείων επιβάλει την εμπεριστατωμένη μελέτη των επιπτώσεων από κάθε προτεινόμενο έργο και δράση υψηλής έντασης, ιδιαίτερα όταν αυτό επηρεάζει άμεσα ή έμμεσα την παράκτια ζώνη. Η προστασία του μεσογειακού τοπίου, η διατήρηση παραγωγικής ικανότητας της γεωργικής γης παράλληλα με την προστασία των υδατικών πόρων πρέπει να είναι οι βασικοί άξονες περιβαλλοντικής πολιτικής σε συνδυασμό με τη συστηματική παρακολούθηση των αέριων ρύπων και όλων των μορφών πιέσεων που ασκούνται στα υδάτινα και χερσαία οικοσυστήματα της περιοχής. Επιπλέον η γεωγραφική θέση του Δήμου σε συνδυασμό με το υφιστάμενο και προβλεπόμενο κλίμα της περιοχής, επιβάλουν την επιστημονική τεκμηρίωση όλων των αποφάσεων που επηρεάζουν τα φυσικά και τα ημι-φυσικά συστήματα της περιοχής, δεδομένου ότι η αύξηση των περιόδων ξηρασίας, η μείωση της κανονικής κατανομής των βροχοπτώσεων και η αύξηση της συχνότητας των ακραίων καιρικών φαινομένων (ιδιαίτερα των καυσώνων που αναμένονται) στην Αττική, θα έχουν πολλαπλασιαστικές αρνητικές συνέπειες στην υγεία κα την ευημερία της τοπικής κοινωνίας, πόσο μάλλον όταν οι συνθήκες αυτές συνεπικουρούνται από επεμβάσεις με αρνητικές ή κακώς εκτιμημένες συνέπειες. Έκταση του Δήμου Τα διοικητικά όρια του Δήμου είναι άλλοτε ευδιάκριτα, ακολουθώντας ρέματα ή δρόμους και άλλοτε προσδιορισμένα αλλά δυσδιάκριτα, δεδομένου ότι ακολουθούν νοητές διαδρομές με βάση τις υπάρχουσες ιδιοκτησίες αγροτεμαχίων. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 21 από 146

22 Η συνολική έκταση των τ.χλμ. κατανέμεται ανά Δημοτική ενότητα στον πίνακα 5 που ακολουθεί: ΧΩΡΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΕΚΤΑΣΗ (Στρέμματα) ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΠΑΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ Πληθυσμός Ο μόνιμος πληθυσμός του Δήμου σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ανέρχεται σε κατοίκους. Στον επόμενο πίνακα καταγράφεται ο πληθυσμός ανά δημοτική ενότητα - κοινότητα και οικισμό (απογραφή πληθυσμού 2011, ΕΛΣΤΑΤ). ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ (ΑΠΟΓΡΑΦΗ 2011) ΜΟΝΙΜΟΣ 6 ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΝΟΜΙΜΟΣ 7 ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ ΚΑΤΟΙΚΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΦΥΛΟ Άρρενες Θήλεις ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Άγαμοι Έγγαμοι, με σύμφωνο συμβίωσης και σε διάσταση Χήροι και χήροι από σύμφωνο συμβίωσης Διαζευγμένοι και διαζευγμένοι από σύμφωνο συμβίωσης ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ - ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Αριθμός νοικοκυριών Μέσο μέγεθος νοικοκυριού 2,81 Αριθμός πυρηνικών οικογενειών ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ Ελληνική Άλλη ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Άτομα γεννηθέντα το 2004 και πριν) Πρωτοβάθμια Δευτεροβάθμια- Μεταδευτεροβάθμια Τριτοβάθμια Λοιπά Πηγή: Ο πληθυσμός είναι ουσιαστικά συγκεντρωμένος στις πόλεις των Σπάτων (27,2%) και της Αρτέμιδας (63,5%), ενώ οι υπόλοιποι οικισμοί καταγράφουν μικρά μεγέθη. Πρέπει να ληφθεί υπόψη η συνεχής αύξηση του πληθυσμού και η προϊούσα αστικοποίηση της περιοχής: ο μόνιμος πληθυσμός το 2001 ήταν άτομα, σημείωσε δηλαδή αύξηση 34,5% μέσα σε μια δεκαετία. 5 ΠΗΓΗ: 6 Το σύνολο των ατόμων που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στο Δήμο 7 Το σύνολο των ατόμων που είναι καταχωρημένα στα αντίστοιχα δημοτολόγια ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 22 από 146

23 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΔΟΜΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ % ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ - ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ (Έδρα: Σπάτα) % ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ,5% Άρτεμις ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΠΑΤΩΝ - ΛΟΥΤΣΑΣ ,5% Αγία Κυριακή 886 Άγιος Ιωάννης 284 Άγιος Νικόλαος Μπούρα 195 Βελανιδιά 257 Έτος Στέκο 87 Ήμερος Πεύκος 211 Νεάπολη 584 Σπάτα ,2% Φοίνικας 113 Χριστούπολη 518 Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 23 από 146

24 Η διάρθρωση του μόνιμου πληθυσμού ανά φύλο και ηλικία το 2011, έχει ως εξής: ΗΛΙΚΙΑΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ ΑΝΤΡΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ Σύνολο Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 24 από 146

25 Διάγραμμα 8: Κατανομή ηλικιών ανά Δημοτική Ενότητα Από τα ανωτέρω προκύπτουν οι πληθυσμιακές ομάδες που δυνητικά εξυπηρετούνται από τις δομές του Δήμου, με βάση τις αρμοδιότητές του. Δομές - Υπηρεσίες Δυνητικοί χρήστες Παιδικοί και Βρεφονηπιακοί Σταθμοί (0-4 ετών) (6%) ΚΔΑΠ (5-14 ετών) (11,3%) Σχολικός Πληθυσμός (5-19 ετών) (16,3%) ΚΑΠΗ Βοήθεια στο σπίτι (άνω των 65) (17,1%) Πληθυσμιακές μεταβολές Στον επόμενο πίνακα καταγράφεται η εξέλιξη του μόνιμου 8 πληθυσμού την περίοδο με βάση την ηλικία. Μέσα σε δέκα χρόνια ο πληθυσμός του Δήμου αυξήθηκε κατά 34,54%, δηλαδή πάνω από το ένα τρίτο. 8 Το σύνολο των ατόμων που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στο Δήμο. Μόνιμος ορίζεται ο πληθυσμός που δήλωσε ως μόνιμη κατοικία του κατά την ημέρα της απογραφής συγκεκριμένο τόπο, ανεξάρτητα από το πού βρέθηκε και απογράφηκε. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 25 από 146

26 Μόνιμος πληθυσμός Μεταβολή % % % % % % % % % % % % % % % % % % % Σύνολο % Η καταγραφή του νόμιμου πληθυσμού για τα έτη 2001 και 2011, καθώς και η διαφορά μεταξύ των ετών αυτών έχει ως εξής: Διαφορά ΝΟΜΙΜΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ % Στο ακόλουθο διάγραμμα αποτυπώνεται η εξέλιξη του πληθυσμού τα τελευταία 60 χρόνια. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 26 από 146

27 Διάγραμμα 9: Εξέλιξη Πληθυσμού ,0 Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος Εξέλιξη Πληθυσμού , , ,0 5024,0 5409,0 6425, , ,0, Την τελευταία δεκαετία παρατηρείται αύξηση 30% του νόμιμου πληθυσμού του Δήμου. Η μεγάλη διαφορά μεταξύ μόνιμου (33.821) και νόμιμου πληθυσμού (23.503), αλλά και οι σημαντικές αυξήσεις μέσα στη δεκαετία που σημειώνουν και τα δύο πληθυσμιακά μεγέθη, αποδεικνύουν ότι ο νέος Δήμος βρίσκεται σε μεταβατική, πληθυσμιακά και διοικητικά φάση. ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ Στον ακόλουθο πίνακα φαίνεται η πυκνότητα του πληθυσμού του Δήμου σε σχέση με την Περιφερειακή ενότητα Ανατολικής Αττικής. ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΥΝΟΛΟ ΑΡΡΕΝΕΣ ΘΗΛΕΙΣ Περιφερειακή ενότητα Ανατολικής Αττικής Δήμος Σπάτων - Αρτέμιδος ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΑΝΑ ΤΕΤΡ.ΧΛΜ Ιστορική Φυσιογνωμία και Παράδοση Τα Σπάτα στην αρχαιότητα αποτελούσαν τον αττικό δήμο της Ερχιάς, που ανήκε στην Αιγηίδα φυλή και τοποθετείται στη Μεσογαία χώρα σύμφωνα με τη διοικητική διαίρεση του Κλεισθένη. Στην περιοχή τοποθετείται ο παλαιότερος οικισμός της Κυθήρου, που ανήκε στην Πανδιονίδα φυλή σύμφωνα με την προ- Κλεισθένειο διαίρεση, αλλά η ακριβής ταυτοποίηση της Κυθήρου δεν έχει καταστεί δυνατή μέχρι σήμερα. Λόγω της θέσης τους πάνω σε λόφο, τα Σπάτα ήταν πάντα τόπος πρόσφορος για κατοίκηση, τόσο για λόγους αμύνης, όσο και για λόγους εξοικονόμησης της καλλιεργήσιμης γης. Νεολιθικός οικισμός έχει ανασκαφεί στον παρακείμενο λόφο Ζάγανι, ενώ μέσα στα ίδια τα Σπάτα έχει ανασκαφεί Μυκηναϊκό νεκροταφείο της Μεσοελλαδικής εποχής, ευρήματα εκ του οποίου εκτίθενται σε αίθουσα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου των Αθηνών και άλλα σε εκθετήριο στο Αεροδρόμιο "Ελευθέριος Βενιζέλος". Συχνή είναι η ανεύρεση αρχαιολογικών ευρημάτων από χωματουργικές εργασίες, ενώ η εκτέλεση απλών αγροτικών εργασιών συχνά αποκαλύπτει αρχαιολογικού ενδιαφέροντος τεχνουργήματα (θραύσματα κεραμικών αγγείων κλπ). Από τον αττικό δήμο της Ερχιάς καταγόταν ο συγγραφέας Ξενοφών. Η σύγχρονη ονομασία προκύπτει από την αρχαία ελληνική λέξη "σπάθη" στη μεσαιωνική και λατινοαλβανική της μορφή "σπάθα" ή "σπάτα". Το τοπωνύμιο πιστεύεται ότι προέκυψε από όνομα ανθρώπου, κάτι που συνηθίζεται σε όλη την Ελλάδα, και ειδικότερα από το όνομα αλβανόφωνου φύλαρχου της περιοχής, του Μπούα Σπάτα. Ο εποικισμός της περιοχής από Αρβανίτες (δηλ. αλβανόφωνους) πιθανολογείται ότι έγινε κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας, περί το 13 ο αιώνα, όταν οι Δούκες των Αθηνών προσκάλεσαν τμήματα Αρβανιτών μισθοφόρων να εγκατασταθούν σε εγκαταλελειμμένες γεωργικές γαίες της Αττικής. Η εκδοχή αυτή ενισχύεται από την συνύπαρξη αρβανίτικων και ιταλικών παλαιών οικογενειακών επωνύμων στα Σπάτα. Ο πληθυσμός ήταν ανέκαθεν Χριστιανικός και Ορθόδοξος, καθώς και κατά κύριο λόγο δίγλωσσος (Αρβανιτόφωνος-Ελληνόφωνος) και αναλφάβητος μέχρι την απελευθέρωση, αν και οι θρησκευτικές εκδηλώσεις τελούνταν πάντα στην Ελληνική. Μετά την εγκαθίδρυση του νέου κράτους και τη ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 27 από 146

28 δημιουργία σχολείων, η χρήση της Ελληνικής γενικεύθηκε. Σήμερα η χρήση των Αρβανίτικων έχει εκλείψει. Στο ιστορικό αρχείο του Δήμου καταγράφονται τα κάτωθι ονόματα αγωνιστών του 21, «Ο Σπύρος Αγγέλου, ο Γιάννης Βλάχος, ο παπα- Λευτέρης Βουδουνιώτης, ο Γιάννης Δημητρίου, ο Σωτήρης Δημητρίου, ο Αναγνώστης Κανάκης, ο Παναγιώτης Κατζήκας, ο Γιάννης ο Κόλιας, ο Σταύρος ο Κώστας, ο Θανάσης Σταμάτη- Μαργέτης, ο Μήτρος Πέτρου Μαργέτης, ο Κώστας Πέτρου Μαργέτης, ο Στάμος Γιωργάκη Μαργέτης, ο Χρήστος Σταμάτη Μαργέτης, ο Γιώργος Μάρκου, ο Δημητράκης Μάρκος, ο Κώστας Μάρκος, ο Νίκος Μάρκος, ο Γιώργος Μάρκος, ο Κόλιας Πανούτσος, ο Χρίστος Παπαγιάννης, ο Θανάσης Παππάς, ο Χρίστος Παππάς, ο Μήτρος Σιδέρης, ο Σταύρος Σιδέρης, ο Γιάννης Πανουσίου Φράγγος, ο Χρήστος Πανουσίου Φράγγος και ο Διονύσης Χουντουμάδης». Η Αρτέμιδα βρίσκεται στην περιοχή με το τοπωνύμιο Λούτσα που προέρχεται από την αρβανίτικη λέξη «λούτσα» δηλαδή υγρός βαλτώδης τόπος, πιθανότατα εξαιτίας της ύπαρξη λίμνης ή έλους στην περιοχή που σήμερα ονομάζεται Αλυκές, Λίμνη. Η περιοχή αυτή, βρίσκεται πολύ κοντά στο κέντρο του Δήμου, και κατοικήθηκε από το π.χ., δηλαδή κατά τη διάρκεια της πρωτοελλαδικής περιόδου. Στην περιοχή Αλυκή αποκαλύφθηκε οχυρωμένος πρωτοελλαδικός οικισμός, οι Αραφηνίδες Αλές, ο οποίος αποτελούσε το δεύτερο σε μέγεθος Δήμο των αρχαίων Αραφηνίων. Ο μύθος αναφέρει πως ο Ορέστης επιστρέφοντας από την Ταυρική χερσόνησο με την Ιφιγένεια και το θαυματουργό ξόανο της Αρτέμιδας, αποβιβάστηκε στις Αραφηνίδες Αλές, όπου ίδρυσε ναό για την Αρτέμιδα και έστησε άγαλμα. Τα θεμέλια του ναού διατηρούνται σήμερα σε ελεγχόμενο χώρο στην κεντρική παραλία του Δήμου, (http://odysseus.culture.gr/h/2/gh251.jsp?obj_id=5601) Στο ναό λατρευόταν η Άρτεμις ως «ταυροπόλος» θεά, ενώ η Ιφιγένεια αποσύρθηκε στο Ιερό της Αρτέμιδας στη Βραυρώνα, το οποίο σώζεται έως σήμερα, δίπλα από το Αρχαιολογικό Μουσείο Βραυρώνος. Κατά τη διάρκεια του 19 ου αιώνα, και σύμφωνα με την χαρτογραφική αποτύπωση του γερμανού χαρτογράφου Kaupert, η περιοχή που καταλαμβάνει σήμερα ο πρώην Δήμος Αρτέμιδος ήταν ιδιαίτερα αραιοκατοικημένη. Στη θέση που βρίσκεται σήμερα ο Ιερός Ναός Αγ. Σπυρίδωνα αποτυπώθηκαν ερείπια, πιθανότατα υπολείμματα αρχαίου λιμενίσκου. Αξιοσημείωτη η περιτοίχιση που περιλαμβάνει το σημερινό κέντρο και τμήμα της 6 ης πολεοδομικής ενότητας με την ένδειξη «Μάνδρα Διάκου». Στον ίδιο χάρτη αποτυπώνονται οι εκτεταμένοι αμμόλοφοι του παραθαλάσσιου μετώπου που καταλαμβάνονται από δασική βλάστηση. Τα τελευταία χρόνια η περιοχή γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη, τόσο οικιστικά όσο και εμπορικά, ιδιαίτερα μετά το 2004, με τη μετεγκατάσταση του Διεθνούς Αερολιμένος Αθηνών από το Ελληνικό στα Σπάτα. Τα Σπάτα και η Αρτέμιδα επηρεάζονται άμεσα από την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής με αποτέλεσμα να παρατηρείται οικιστική συμφόρηση, καθώς δε συνοδεύεται παράλληλα από τροποποίηση και αναθεώρηση των ρυμοτομικών σχεδίων σύμφωνα με τα σύγχρονα χωροταξικά δεδομένα της ευρύτερης περιοχής ενώ χρειάζονται και νέα έργα υποδομής (παιδεία, υγεία, μεταφορές κλπ). Σήμερα o Δήμος Σπάτων - Αρτέμιδος συνιστά έδρα ενός δορυφορικού πολεοδομικού συγκροτήματος της Μεσογαίας, διατηρώντας σε μεγάλο βαθμό αγροτική γη και καλλιέργειες αμπελιού, ελιάς και οπωροκηπευτικών ενώ αναπτύσσονται με ταχύ ρυθμό επιχειρηματικές και εμπορικές δραστηριότητες υπερτοπικής εμβέλειας. Η περιοχή διαθέτει συγκοινωνιακή σύνδεση μέσω λεωφορειογραμμών που διέρχονται από την Αρτέμιδα προς το σταθμό της Δουκίσσης Πλακεντίας και την Αθήνα. ΧΩΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΕΡΙΟΧΗΣ Στην περιοχή του Δήμου, εντός των διοικητικών του ορίων, συγκεντρώνεται ένας πολύ μεγάλος όγκος οικονομικής δραστηριότητας, γεγονός που τον αναδεικνύει σε δυνητικό πόλο ανάπτυξης, όχι μόνο σε επίπεδο Περιφέρειας αλλά και σε Εθνικό επίπεδο. Το πλήθος αυτών των οικονομικών δραστηριοτήτων ενισχύει τον υπερτοπικό χαρακτήρα του και δημιουργεί υπό προϋποθέσεις δυνατότητες και προοπτικές ανάπτυξης. Οι δραστηριότητες αυτές είναι εντατικές και χωροθετούνται κατά κανόνα με εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο στον περιαστικό χώρο της Δ.Ε. Σπάτων, είναι αποκομμένες από την τοπική κοινωνία και ενίοτε ορισμένες από αυτές είναι αποκομμένες και από την τοπική οικονομία. Ορισμένες ομάδες εργαζομένων μόνο, κατοικούν στους πλησιέστερους οικισμούς. Στη χωροθέτηση αυτών των δραστηριοτήτων συνέβαλε: η εγγύτητα της περιοχής με την Αθήνα η εύκολη πρόσβαση, μέσω της Αττικής οδού η σταδιακή απαξίωση και εγκατάλειψη της γεωργικής γης το ιδιοκτησιακό καθεστώς η ύπαρξη του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ), καθιστώντας το Δήμο τη βασικότερη πύλη εισόδου της χώρας ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 28 από 146

29 Η ραγδαία ανάπτυξη του Δήμου τις περασμένες δεκαετίες οδήγησε σε πλασματικές ανάγκες οικιστικών υποδοχέων αλλά και σε υποδοχείς παραγωγικών δραστηριοτήτων. Αυτό δημιούργησε αναπόφευκτα διάχυση των δραστηριοτήτων και εκτός των θεσμοθετημένων υποδοχέων, αναπαράγοντας τα προβλήματα ασυμβατότητας των χρήσεων γης. Η χωροθέτηση των Επιχειρηματικών Πάρκων στον περιαστικό χώρο της Δ.Ε. Σπάτων συνέβαλε σημαντικά στην προσέλκυση επιχειρήσεων και εμπορικών δραστηριοτήτων χαμηλής όχλησης, ενώ αποτέλεσε μια από τις αιτίες του μαρασμού της Τοπικής Αγοράς των Σπάτων δημιουργώντας σήμερα την ανάγκη διερεύνησης νέων συμπληρωματικών δραστηριοτήτων χρήσεων για το Ιστορικό Κέντρο των Σπάτων και της Αρτέμιδος. Οι υπερτοπικής σημασίας δραστηριότητες, όπως ο Διεθνής Αερολιμένας, το χονδρεμπόριο, τα επιχειρηματικά πάρκα με τη λειτουργία εμπορικών αγορών, το Αττικό Ζωολογικό Πάρκο, οι τουριστικές υποδομές της Αρτέμιδος, αποτελούν βασικούς πόλους έλξης σε Εθνικό επίπεδο, προκαλώντας αυξημένες ροές προσώπων, προϊόντων, υπηρεσιών προς αυτούς και έτσι αναγάγουν το Δήμο σε ένα χωρικό και αναπτυξιακό κόμβο στο συνολικό δίκτυο των εξαρτήσεων. Η δεδομένη λειτουργία του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών και των υπολοίπων δραστηριοτήτων μπορεί υπό προϋποθέσεις να δημιουργήσει θετικές αναπτυξιακές προοπτικές για το Δήμο. Ο ρόλος του Δήμου αναγνωρίζοντας την εθνικής εμβέλειας σημασία του, λόγω του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, δημιουργεί πλέον ανάγκες για επανασχεδιασμό των χρήσεων γης και δημιουργία των αντίστοιχων υποδομών, ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στο νέο ρόλο του. Αποτελεί κομβική θέση στο σύνολο του Νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας Αττικής (Ν.4277/2014, ΦΕΚ 156Α/1-8-14) και για το λόγο αυτό πρέπει να ενταχθεί μέσα στο αναβαθμισμένο πλαίσιο αναγκών της χωροταξικής οργάνωσης του λεκανοπεδίου και να διεκδικήσει με τη σειρά του την αναβάθμιση του αστικού & εξωαστικού χώρου και των αντίστοιχων υποδομών που θα συμβάλλουν συνολικά σε βιώσιμη αναπτυξιακή πορεία. Πλαίσιο Χωρικού Προγραμματισμού Θεσμικό Καθεστώς Δ.Ε. ΣΠΑΤΩΝ Εκτός Σχεδίου Περιοχές: Ν (ΦΕΚ 202/Α/95), Ζώνη Απαλλοτρίωσης του Αεροδρομίου (ΖΑΠΑ) και Ζώνη Περιορισμένης Ανάπτυξης (Ζ.Π.Α.) Π.Δ/γμα 20.2/ (ΦΕΚ 199Δ/03), Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου Ν. Αττικής (Ζ.Ο.Ε.), θεσμικό πλαίσιο Χρήσεων Γης. Τ.Χ.Σ.(Τοπικό Χωρικό Σχέδιο) 9 Αριθμός Απόφασης 67074/4959 (ΦΕΚ 652/ ) αφορά στους οικισμούς Σπάτα, Χριστούπολη και Μπούρα. Αριθμός Απόφασης 4878/1028 (ΦΕΚ 250Δ/1999) εγκρίνεται η τροποποίηση του προαναφερόμενου Γ.Π.Σ. με σχεδιασμό και προγραμματισμό του οικιστικού ιστού σε 8 Πολεοδομικές Ενότητες. Υπό Ένταξη (σε εξέλιξη η εκπόνηση Πολεοδομικής μελέτης έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση και δύο αναρτήσεις) για τις Πολεοδομικές Ενότητες: ΠΕ 5 ( Μπούρα- Πολεοδομικό Κέντρο κατά μήκος της Λ. Σπάτων) ΠΕ 1 (Τζιώτη Αγ. Παρασκευή) ΠΕ 6,7 (Λάκιζα) ΠΕ 1,4 (Επέκταση νότια της Μυκηναϊκών Τάφων - Γήπεδο) Αθλητικό Πάρκο έκτασης 400 στρεμμάτων περίπου Εντός Σχεδίου Πολεοδομικές Ενότητες: ΦΕΚ 420Α/1934 (Παλαιό Σχέδιο οικισμού Σπάτων) ΦΕΚ 19/Δ/ , Δ/γμα (Ο.Τ. 147,142,143,144,145) ΦΕΚ 449/Δ/ (ΠΕ 8, Χριστούπολη) ΦΕΚ 648/Δ/ (ΠΕ 2-3 Ασύρματος) ΦΕΚ 101/Δ/ (ΠΕ 1-4 Μυκηναϊκοί Τάφοι - Γήπεδο) ΦΕΚ 1274/Δ/ (ΠΕ 8, Επιχειρηματικό Πάρκο «Πέτρα Γυαλού Βούλια Προκαλήσι») 9 ΓΠΣ (Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο) ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 29 από 146

30 ΦΕΚ 319/Δ/ (ΠΕ 8, Επιχειρηματικό Πάρκο «Γυαλού Αγ. Δημήτριος Πύργος») Κυρωμένες Πράξεις Εφαρμογής: Αρ.Πρωτ /Τ-3142/ Αποφ. Νομάρχη, Μεταγραφή: τόμος 309 αριθμός: 438/ (Χριστούπολη) Αρ.Πρωτ. 1972/416/ Αποφ. Νομάρχη, Μεταγραφή: τόμος 344 αριθμός: 145/ (Ασύρματος) Αρ.Πρωτ. 287/31/ , Αρ. 1/2004 Αποφ. Νομάρχη, Μεταγραφή: τόμος 440 αριθμός: 412/ (Μυκηναικοί Τάφοι) Αρ. Πρωτ. 8977/1449/ Αποφ. Νομάρχη, Μεταγραφή: τόμος 459 αριθμός: 215/ (Επιχειρηματικό Πάρκο «Πέτρα Γυαλού Βούλια Προκαλήσι») Αρ.Πρωτ /1987/ , Αρ. 1/2004 Αποφ. Νομάρχη, Μεταγραφή: τόμος 471 αριθμός: 379/ (Επιχειρηματικό Πάρκο «Γυαλού Αγ. Δημήτριος Πύργος») Δ.Ε. ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Εκτός Σχεδίου Περιοχές: Π.Δ/γμα 20.2/ (ΦΕΚ 199Δ/03), Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου Ν. Αττικής (Ζ.Ο.Ε.), θεσμικό πλαίσιο Χρήσεων Γης και οι ζώνες Νομού Αττικής (ΦΕΚ 707Δ/79), καθώς και η εκτός σχεδίου δόμηση (ΦΕΚ 270Δ/85). Δε διαθέτει εγκεκριμένο Τοπικό Χωρικό Σχέδιο (ΤΧΣ). Εντός Σχεδίου Πολεοδομικές Ενότητες: ΦΕΚ180/53(Απόφαση Ε22320/ ), ΦΕΚ164Δ/1-9-69, ΦΕΚ105Δ/79, ΦΕΚ131Δ/80 (Διανομή έτους 1952, Κέντρο Αρτέμιδος) ΦΕΚ 722/Δ/ (ΠΕ 3,4,5), Πολεοδομική μελέτη των περιοχών Β κατοικίας, Γαλήνης, Υπαπαντής και Αγ. Σεραφείμ. ΦΕΚ 424/Δ / Πολεοδομική μελέτη Πολεοδομικής Ενότητας ΠΕ6 Β κατοικίας. ΦΕΚ 882/Δ / Πολεοδομική μελέτη Πολεοδομικών Ενοτήτων 1 (Αγ. Νικόλαος) και 2 (Αλυκή) (ΠΕ 1,2), Β κατοικίας. ΦΕΚ 641/Δ / Πολεοδομική μελέτη Πολεοδομικής Ενότητας 14 (ΠΕ 14), Β κατοικίας ΦΕΚ 638/Δ / , Πολεοδομική μελέτης τμημάτων Πολεοδομικών Ενοτήτων 10 και 11, Β κατοικίας ΦΕΚ 298/Δ / , Πολεοδομική μελέτη Πολεοδομικών Ενοτήτων 7, 8 και 9, Β κατοικίας ΦΕΚ 785/Δ / , Πολεοδομική μελέτη τμημάτων Πολεοδομικών Ενοτήτων 10 και 11, Β κατοικίας ΦΕΚ 111/Δ / , Πολεοδομική μελέτη Πολεοδομικής Ενότητας 13 (ΠΕ13), Β κατοικίας ΦΕΚ 1298/Δ / , Πολεοδομική μελέτη τμημάτων Πολεοδομικής Ενότητας 12 (ΠΕ12), Β κατοικίας ΦΕΚ 76/Δ / , Πολεοδομική μελέτη τμήματος Πολεοδομικής Ενότητας 7, Β κατοικίας και τροποποίηση εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου στα όρια σύνδεσης ΦΕΚ 578/Δ / , Πολεοδομική μελέτη τμήματος Πολεοδομικής Ενότητας 12, Β κατοικίας ΦΕΚ 390/Δ / , Πολεοδομική μελέτη τμήματος Πολεοδομικής Ενότητας 14 και τροποποίηση σχεδίου στα σημεία σύνδεσης, Β κατοικίας ΦΕΚ 240/Δ / , Πολεοδομική μελέτη Πολεοδομικής Ενότητας 12 (ΠΕ12), Β κατοικίας ΦΕΚ 1041/Δ / Αναστολή έκδοσης οικοδομικών αδειών και εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών στα Ο.Τ. 2434, 2494, 2520, 2523 και 2543 της 12ης Πολεοδομικής Ενότητας του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου του δήμου Αρτέμιδας. Κυρωμένες Πράξεις Εφαρμογής: 12796/1726/ Αποφ. Νομάρχη κύρωσης της Π.Ε /3765/97, ορθή επανάληψη 8709/3151/98 Αποφ. Νομάρχη κύρωσης της Π.Ε.5, Μεταγραφή: τόμος 366 αριθμός:297, 4530/ Τα παραπάνω Διατάγματα και Αποφάσεις αποτελούν το βασικό θεσμοθετημένο χωροταξικό σχεδιασμό του Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος. Ωστόσο, στα ενδιάμεσα διαστήματα μεσολαβούν αποφάσεις μεμονωμένων πράξεων κυρίως τοπικών τροποποιήσεων ρυμοτομίας και χρήσεων γης που διαφοροποιούν το σύνολο της εικόνας του εγκεκριμένου Ρυμοτομικού Σχεδίου. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 30 από 146

31 ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Δ.Ε. Σπάτων: Σήμερα η Δ.Ε. Σπάτων καταλαμβάνει στα διοικητικά της όρια συνολική έκταση 5.669,97 Ηα. Το σύνολο του οικιστικού ιστού (233,21 Ηα) που βρίσκεται εντός εγκεκριμένου σχεδίου, μαζί με την εκτός σχεδίου περιοχή (308,26 Ηα) οργανώνεται σε 8 Πολεοδομικές Ενότητες, διαχωρισμένες από άποψη έκτασης χωρίς να παρουσιάζουν ομοιογένεια. Από τη συνολική έκταση εντός σχεδίου (233,21 Ηα), το οδικό δίκτυο καταλαμβάνει 28,08 Ha και η υπόλοιπη έκταση οργανώνεται σε 205,13 Ηα. Τα υπάρχοντα κτίσματα ανέρχονται σε περίπου. Εξ αυτών υπερτερούν τα ισόγεια και αμέσως μετά έρχονται τα διώροφα και ακολουθούν τα πολυώροφα στο κέντρο των Σπάτων. Ιστορικά η οικιστική ανάπτυξη του πρώην χωριού (Σπάτα) ξεκινά από τη σημερινή κεντρική περιοχή του οικισμού συνεκτικός ιστός- με διάταγμα ήδη από το Έκτοτε η επόμενη ένταξη στο εγκεκριμένο σχέδιο σημειώνεται το 1965 για ένα πολύ μικρό τμήμα στο βορειοδυτικό όριο του συνεκτικού ιστού, ανατολικά της Λεωφόρου Σπάτων, στην είσοδο του οικισμού. Ενώ οι οικιστικές εξαπλώσεις ωστόσο συνεχίζονται περιμετρικά του βασικού οικισμού, η ένταξή τους πραγματοποιείται σταδιακά ξεκινώντας με σχετικές μελέτες και ρυθμίσεις το 1990, που εντάσσεται στο εγκεκριμένο σχέδιο η Χριστούπολη, το 1992 περιορισμένη έκταση στο βόρειο άκρο του οικισμού (Ασύρματος), το 1994 ζώνη στο νότιο όριο του οικισμού και σε περιορισμένη έκταση στην είσοδο του (Μυκηναϊκοί Τάφοι και Γήπεδο), ενώ τέλος πρόσφατα το 2003 και 2005 περιμετρικά της Χριστούπολης το Επιχειρηματικό Πάρκο Πέτρας Γιαλού (ανατολικά) και το Επιχειρηματικό Πάρκο Αγίου Δημητρίου Γιαλού (δυτικά) αντίστοιχα. Τέλος στο όριο με τη Δ.Ε. Αρτέμιδος έχει ενταχθεί στο εγκεκριμένο σχέδιο ένα μικρό τμήμα του Οικισμού Νεάπολη. Σήμερα εκτός των παραπάνω, εντοπίζονται διάσπαρτες οικιστικές συγκεντρώσεις που αναπτύσσονται είτε στο θεσμικό πλαίσιο των εκτός σχεδίου, είτε στο πλαίσιο γειτνίασης με βασικό οδικό άξονα του Δήμου, είτε ακόμα και παράνομα ως αυθαίρετες κατοικίες. Πρόκειται για τους οικισμούς δορυφόρους που αναπτύσσονται στον εξωαστικό Χώρο, όπως: βόρεια του οικισμού Χριστούπολης ο οικισμός Φοίνικα και βορειότερα αυτού μέχρι τα όρια με την Κοινότητα Πικερμίου ο οικισμός και η γραμμική ανάπτυξη εμπορίου της Λεωφόρου Μαραθώνος, ανατολικά της οδού Αγίου Χριστοφόρου πριν την έξοδό της επί της Λεωφόρου Μαραθώνος, οικισμός στην περιοχή Λιοφύτι, στο βόρειο άκρο του Δήμου, ανατολικά του Λόφου Έτος, ο οικισμός Έτος Στέκο μαζί με τον Οικοδομικό Συνεταιρισμό ΤΕΒΕ, όλη η ανατολική περίμετρος (όρια με το πρώην Δήμο Αρτέμιδας) που ουσιαστικά πλέον συνίσταται σε μια συνεχή ζώνη με διαφορετικά τοπωνύμια: Βένια, Αγία Κυριακή, Μακρυά Λαχίδια, Άγιος Σεραφείμ, Νεάπολη, ενώ τέλος στο νοτιοανατολικό άκρο αναπτύσσεται ο οικισμός Λόφος Ηλεκτρολόγων. Στην περίπτωση της Δ.Ε. Σπάτων ο πολεοδομικός ιστός ταυτίζεται με τον οικιστικό ιστό του συνεκτικού παραδοσιακού τμήματος του κυρίως οικισμού, που είναι κτισμένος σε μια ήπια γενικά λοφώδη έξαρση ύψους 140 μ. στη θέση της αρχαίας πόλης «Ερχίας», της περιοχής Ασυρμάτου, Μυκηναϊκών Τάφων και του οικισμού της Χριστούπολης, που βρίσκεται λίγο βορειότερα. Η μέση μικτή πυκνότητα του καθοριζόμενου πολεοδομικού ιστού (ένδειξη κατ./ηα) στο Τ.Χ.Σ. του Δήμου παρουσιάζει μια «φυσιολογική» και αναμενόμενη απόκλιση ανάμεσα στις ήδη αναπτυγμένες οικιστικά περιοχές του παραδοσιακού οικισμού, έναντι των άλλων περιοχών. Την ίδια εικόνα παρουσιάζει και ο θεσμοθετημένος Συντελεστής Δόμησης. Οι κεντρικές λειτουργίες επιπέδου πόλης, σύμφωνα με τον υπάρχοντα σχεδιασμό, ο οποίος τελεί υπό τροποποίηση και αναθεώρηση και σύμφωνα με την πρόσφατη νομοθεσία εξαπλώνεται στο σύνολο των διοικητικών ορίων του πρώην Δήμου Σπάτων, απαντώνται έξω από τον υπάρχοντα κεντρικό οικισμό, στη δυτική είσοδό του και προτείνονται εκατέρωθεν του κεντρικού άξονα (Λεωφόρος Σταυρού Σπάτων). Στο κέντρο του υπάρχοντος οικισμού, κατά μήκος και εκατέρωθεν της Λεωφόρου Β. Παύλου, βρίσκονται οι υπάρχουσες κεντρικές λειτουργίες σε ανάπτυγμα μεγαλύτερο του υπάρχοντος σχεδιασμού. Η ίδια παρατήρηση των κεντρικών λειτουργιών σχεδιασμού παρατηρείται και στα οριζόμενα 3 Τοπικά Κέντρα γειτονιών. Ωστόσο, αναφερόμενοι στην Πολεοδομική Οργάνωση, σημειώνεται ότι σύμφωνα με τον ισχύοντα σχεδιασμό (Τ.Χ.Σ.) στη βόρεια περίμετρο του οικισμού υπάρχουν 3 προτεινόμενες περιοχές οικιστικής ανάπτυξης καθώς επίσης 2 περιοχές ανάπτυξης Επιχειρηματικών Πάρκων που περικλείουν δύο ζώνες χονδρεμπορίου και μία ζώνη εκπαίδευσης, ενώ νότια του οικισμού μία περιοχή ανάπτυξης Αθλητισμού. Παράλληλα, εκτός του σχεδιασμού και προγραμματισμού του Τ.Χ.Σ. για τις περιοχές που υπάγονται σε αυτό, υφίσταται ένα θεσμικό πλαίσιο Χρήσεων Γης που προέρχεται από τη Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου Ν. Αττικής και που υπόκειται στο Π.Δ/γμα 20.2/ (ΦΕΚ 199Δ/03). Αρκετές από αυτές τις χρήσεις έρχονται σε σύγκρουση με την ανάπτυξη της περιοχής και τα δεδομένα του περιβάλλοντος. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 31 από 146

32 Πρόκειται για την έκταση ανατολικά των ορίων του θεσμοθετημένου Τ.Χ.Σ. (ως ζώνη Υψηλής Τεχνολογίας Κ3) και βέβαια για μια ευρύτερη περιοχή Ζώνη Περιορισμένης Ανάπτυξης που θεσμοθετήθηκε με το Ν ΦΕΚ 202/Α/95 και η οποία εσωκλείει τη Ζώνη Απαλλοτρίωσης του Αεροδρομίου. Σημαντικό στοιχείο αναφοράς τέλος, αποτελούν οι υφιστάμενοι διάσπαρτοι οικισμοί που αλλού έχουν τη μορφή οικιστικού πυρήνα κυρίως στα βόρεια, ενώ κατά μήκος του ανατολικού ορίου αποτελούν μια συνεχή οικιστική ζώνη μη πυκνοδομημένη. Δ.Ε. Αρτέμιδος Η ευρύτερη περιοχή της Αρτέμιδος βρίσκεται στις ακτές του Νότιου Ευβοϊκού Κόλπου, 29 χλμ ανατολικά των Αθηνών και μόλις 8 χιλιόμετρα από τα Σπάτα. Η περιοχή της Αρτέμιδος είναι αρκετά εκτεταμένη. Έχει έκταση 21,226km, 2,480km οδικό δίκτυο, πάνω από 650km δίκτυο ύδρευσης, 18km ακτογραμμή, ενώ η Δ.Ε. Αρτέμιδος, διαιρείται σε 15 Πολεοδομικές Ενότητες (14 νέες εντάξεις και το παλιό "Κέντρο") έκτασης στρεμμάτων. Έχει εφαρμοστεί το Σχέδιο Πόλης σε δύο (2) Πολεοδομικές Ενότητες συνολικής έκτασης στρεμμάτων. Το υπόλοιπο καταλαμβάνεται από εκτάσεις κυρίως γεωργικές, που τείνουν να απωλέσουν το χαρακτήρα αυτό καθώς αναπτύσσεται ένας χώρος μικτής κάλυψης κατοικιών ημιφυσικών συστημάτων. ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ Ο Δήμος Σπάτων - Αρτέμιδος, κατ ακολουθία των Δήμων των Μεσογείων, έχει ένα ιδιότυπο καθεστώς Χρήσεων Γης. Ουσιαστικά πρόκειται για τη διαφοροποίηση που υφίσταται ανάμεσα στον αστικό και εξωαστικό χώρο, κατά συνέπεια στα διαφορετικά θεσμικά πλαίσια που καλύπτουν τις περιοχές αυτές. Παράλληλα, επειδή μιλούμε για μία αναπτυσσόμενη περιοχή, συμβαίνει να μην αποτυπώνεται σήμερα το θεσμικό πλαίσιο στην υπάρχουσα κατάσταση. Για το λόγο αυτό προσεγγίζονται διαφορετικά τόσο οι υπάρχουσες όσο και οι θεσμοθετημένες χρήσεις, είτε αυτές αναφέρονται στον αστικό είτε στον εξωαστικό χώρο. Δ.Ε. ΣΠΑΤΩΝ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ Οι Χρήσεις Γης καθορίζονται από το θεσμοθετημένο Τοπικό Χωρικό Σχέδιο το οποίο εγκρίθηκε κατ αρχήν με το ΦΕΚ 652/Δ/ , τροποποιήθηκε με το ΦΕΚ 250/Δ/1999, το Π.Δ/γμα 20.2/ (ΦΕΚ 199Δ ) (Ζ.Ο.Ε.), το Ν (ΦΕΚ 202/Α/95), και τα σχετικά Διατάγματα. Σε 3 από τις καθοριζόμενες του Τ.Χ.Σ. Πολεοδομικές Ενότητες καθορίζονται τμήματα με χρήση Πολεοδομικού Κέντρου. Στην είσοδο της πόλης και εκατέρωθεν της Λεωφόρου Σταυρού Σπάτων, καθορίζεται χρήση Πολεοδομικού Κέντρου σε έκταση εκτός εγκεκριμένου σχεδίου. Στο βόρειο τμήμα του οικισμού των Σπάτων και εκατέρωθεν του οικισμού Χριστούπολης, καθορίζονται δύο περιοχές ως Επιχειρηματικά Πάρκα με χρήση Πολεοδομικού Κέντρου. Σε δύο τμήματα βόρεια της Χριστούπολης καθορίζεται χρήση Χονδρεμπορίου, ενώ στην ίδια περιοχή καθορίζεται χρήση Εκπαίδευσης. Εκ διαμέτρου αντίθετα, νότια του οικισμού Σπάτων, καθορίζεται εκτεταμένη περιοχή ως Αθλητικό Κέντρο. Τέλος στις περιοχές επεκτάσεων (εκτός εγκεκριμένου σχεδίου προς ένταξη) καθορίζεται η χρήση Αμιγούς Κατοικίας. Οι χρήσεις γης καθορίζονται ως εξής: Α ΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ Γενικής και Αμιγούς Κατοικίας στα εντός εγκεκριμένου σχεδίου τμήματα του κυρίως οικισμού των Σπάτων, του οικισμού της Χριστούπολης, των Π.Ε. 2-3 Ασυρμάτου, των Π.Ε. 1-4 Μυκηναικοί Τάφοι - Γήπεδο Πολεοδομικού Κέντρου στα Επιχειρηματικά Πάρκα «Πέτρα Γυαλού Βούλια Προκαλήσι» και «Γυαλού Αγ. Δημήτριος Πύργος» Β ΕΞΩΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ Εντός Τ.Χ.Σ. Γενικής και Αμιγούς Κατοικίας των ΠΕ5 Μπούρα, ΠΕ1 Τζιώτη Αγ. Παρασκευή, ΠΕ6-7 Λάκιζα, ΠΕ1-4 Επέκταση νότια της Μυκηναϊκών Τάφων Πολεοδομικού Κέντρου της ΠΕ5 κατά μήκος της Λ. Σπάτων Αθλητισμού σε έκταση 400 στρεμμάτων περίπου (νοτιοανατολικά της ΠΕ4) Χονδρεμπορίου (βόρεια της Χριστούπολης) Εκπαίδευσης (βόρεια της Χριστούπολης) ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 32 από 146

33 Εκτός Σχεδίου Τα παρακάτω οριζόμενα υπόκεινται στο Π.Δ/γμα 20.2/ (ΦΕΚ 199Δ ) (Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου του Ν. Αττικής).Το τμήμα που ανήκει στη ΔΕ Σπάτων υπάγεται στις ζώνες Α, Β1, Β2, Β3, Β4, Γ1, Γ2, Κ1, Κ3. 1. Περιοχές με στοιχείο Α (Ζώνες πρασίνου) Η ζώνη ορίζεται σε τέσσερα διαφορετικά σημεία μέσα στα όρια του Δήμου. - Στο βορειοανατολικό άκρο της ΔΕ στον οικισμό της Αγίας Κυριακής ο οποίος χαρακτηρίζεται από αυθαίρετη οικιστική δόμηση. - Στο νοτιοανατολικό άκρο της ΔΕ, στην ανατολική πλευρά του αεροδρομίου, γειτνιάζει με τη θεσμοθετημένη Ζώνη Δ (περιαστικής κατοικίας), τον εκεί κείμενο Οικοδομικό Συνεταιρισμό Ηλεκτρολόγων. - Στο βόρειο κεντρικό τμήμα της ΔΕ, στο λόφο της Πύριζας, γειτνιάζει με τις θεσμοθετημένες ζώνες χονδρεμπορίου και εκπαίδευσης. - Στο δυτικό άκρο ο λόφος Μπούρα που υφίσταται πιέσεις οικιστικές κυρίως βόρεια, στην περιοχή Αγίου Νικολάου. 2. Περιοχές με στοιχείο Β1 Περιοχές απολύτου προστασίας τοπίου, αρχαιολογικών χώρων και μνημείων. Η ζώνη ορίζεται στο λόφο του Έτους, ο οποίος διατηρείται σε μεγάλη περιφέρεια ως ελεύθερος χώρος πράσινου, γειτνιάζοντας στο νοτιοανατολικό του τμήμα με τον Οικοδομικό Συνεταιρισμό ΤΕΒΕ, ο οποίος παρουσιάζει οικιστικές πιέσεις. 3. Περιοχές με στοιχείο Β2 Περιοχές μέσης προστασίας τοπίου, αρχαιολογικών χώρων και μνημείων. Η ζώνη ορίζεται σε δύο σχετικά μικρά και διάσπαρτα τμήματα και σε ένα μεγάλο και ενιαίο ως εξής: - Στο νοτιοανατολικό άκρο της ΔΕ αποτελεί εγκλωβισμένο τμήμα από Ζώνη Α πράσινο και τον ιστό που πιέζεται από την Δ Ε Αρτέμιδος. Ωστόσο σήμερα παραμένει αδόμητη έκταση με χαρακτηριστικά ελεύθερης λοφώδους έκτασης. - Στην κεντρική περιοχή του Δήμου στο νότιο τμήμα του εγκεκριμένου σχεδίου του οικισμού των Σπάτων, που σήμερα καταλαμβάνεται από καλλιέργειες. - Το μεγάλο και ενιαίο τμήμα εκτείνεται στο βόρειο-βορειοανατολικό τμήμα της ΔΕ Σπάτων και υπεισέρχεται εγκάρσια στην κεντρική περιοχή του. - Στο κεντρικό βόρειο τμήμα που έχει μέτωπο στη Λεωφόρο Μαραθώνος υπάρχει ήδη ανάπτυξη εγκαταστάσεων και δραστηριοτήτων κυρίως εμπορίου χονδρικού και εξειδικευμένου με τάση εγκατάστασης εργοστασιακών μονάδων. Στην ίδια περιοχή το τμήμα που εκτείνεται γύρω από τον Οικισμό του Φοίνικα κατέχεται από καλλιέργειες, ενώ ο λόφος κατέχεται από ελεύθερες εκτάσεις και τον οικισμό. - Στο τμήμα που εκτείνεται ανατολικά της οδού Αγίου Χριστοφόρου και εγκάρσια μέχρι τη Λεωφόρο Σπάτων Αρτέμιδος, κυριαρχούν οι καλλιέργειες και περιμετρικά του Λόφου Γκούρι Λάχι. - Αντίθετα το τμήμα που εκτείνεται εκατέρωθεν της οδού Βένιας έχει απολύτως χαρακτηριστικά περιαστικής κατοικίας. 4. Περιοχές με στοιχείο Β3 Αττικό Πάρκο Η ζώνη ορίζεται από ένα ενιαίο και συμπαγές τμήμα στο νοτιοανατολικό άκρο της ΔΕ. Η ίδια ζώνη εκτείνεται και στους γειτονικούς Δήμους και περιλαμβάνει το όριο και την περιοχή του αρχαιολογικού χώρου της Βραυρώνας. Σήμερα εκτός από τις περιφραγμένες αρχαιολογικές περιοχές η ζώνη καταλαμβάνεται από καλλιέργειες. 5. Περιοχές με στοιχείο Β4 6. Περιοχές με στοιχείο Γ1 (Ζώνη ειδικής ενίσχυσης παραδοσιακών και βιολογικών καλλιεργειών) Η ζώνη ορίζεται σε τρεις περιοχές. - Στο κεντρικό τμήμα που υπεισέρχεται εγκάρσια διαχωρίζονται δύο άλλες ζώνες (Κ3 και Β2) όπου κυριαρχούν οι καλλιέργειες. - Στο βορειοδυτικό τμήμα της ΔΕ Σπάτων που περιβάλλει τις περιοχές εντάξεων (Πολεοδομικών Κέντρων και Κ1). Με εξαίρεση τις μητροπολιτικές χρήσεις αναψυχής και πολιτισμού που είναι εγκατεστημένες στο τμήμα αυτό, σε ολόκληρη τη ζώνη κυριαρχούν οι καλλιέργειες. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 33 από 146

34 - Στο νοτιοδυτικό άκρο του Δήμου και του οικισμού και όπου κυριαρχούν οι καλλιέργειες. 7. Περιοχές με στοιχείο Γ2 (Γεωργική γη) Η ζώνη ορίζεται σε έξι διαφορετικά σημεία μέσα στα όρια του Δήμου. - Στο τμήμα που ανήκει στη Δ.Ε. Σπάτων και βρίσκεται βόρεια της Λεωφόρου Μαραθώνος όπου κυριαρχεί το εμπόριο και η μεταποίηση. - Στην έξοδο της οδού Αγίου Χριστοφόρου εκατέρωθεν όπου κυριαρχούν οι καλλιέργειες. - Στην περιοχή Πετρέζα σ ένα μικρό τμήμα όπου επίσης κυριαρχούν οι καλλιέργειες. - Δυτικά από το λόφο του Φοίνικα, όπου κυριαρχούν οι καλλιέργειες. - Στην περιοχή του Έτος Στέκο που ουσιαστικά λειτουργεί ως οικιστική περιαστική περιοχή. - Τέλος στην περιοχή της Αγίας Κυριακής που καλύπτεται από οικιστική χρήση πλήρως. 8. Περιοχές με στοιχείο Κ1 (Ζώνη εγκαταστάσεων δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα) 9. Περιοχές με στοιχείο Κ3 (Πάρκο Υψηλής Τεχνολογίας -Τεχνόπολις) Η ζώνη περιορίζεται σε ένα σημείο, ανατολικά των επεκτάσεων της πόλης όπου κυριαρχείται από καλλιέργειες. Τα παρακάτω οριζόμενα υπόκεινται στο Ν (ΦΕΚ 202/Α/95) 1. Περιοχή Ζώνη απαλλοτρίωσης (ΖΑΠΑ) Στην περιοχή περιλαμβάνεται η έκταση του υφιστάμενου κυρίως όγκου του Διεθνούς Αερολιμένα «Ελευθέριος Βενιζέλος» και ακόμα 3 περιοχές που συνιστούν οι κορυφογραμμές των λόφων του ανατολικού μετώπου του Δήμου. 2. Περιοχή Ζώνη Περιορισμένης Ανάπτυξης (ΖΠΑ) περικλείει την έκταση εκτός του αεροδρομίου και που μέχρι σήμερα καταλαμβάνεται από καλλιέργειες. Στη ζώνη αυτή στη βορεινή πλαγιά του λόφου του Ζάγανι, βρίσκεται το Νεκροταφείο του πρώην Δήμου Αρτέμιδος. Στη συγκεκριμένη Ζώνη επιτρέπονται οι χρήσεις: α) Ιδιωτικές κατοικίες β) Αγροτικές χρήσεις περιλαμβανομένων στάβλων, ορνιθοτροφείων, μονάδων αγροτικών αποθηκών και σφαγείων (υπό τον όρο παροχής για τα τελευταία προηγουμένης άδειας από το Υπουργείο Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων) γ) Εγκαταστάσεις αντλήσεως νερού και δεξαμενές, δ) Δικαιώματα διόδου που έχουν εγκριθεί από τον Υπουργό Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων για το κοινό, οχήματα, τραίνα ή λοιπά μέσα μεταφοράς (και βοηθητικές εγκαταστάσεις σε σχέση με αυτή) ε) Εξοπλισμός Αεροναυτιλίας Αεροδρομίου και/ή άλλος εξοπλισμός αεροναυτιλίας ή συσχετιζόμενες εγκαταστάσεις. Δ.Ε. ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΜΕΝΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ Οι Χρήσεις Γης καθορίζονται από τα Π.Δ. ένταξης στο σχέδιο πόλης και το Π.Δ. 20.2/ (ΦΕΚ 199Δ/03) (Ζ.Ο.Ε.) Α ΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ Χρήση Παραθεριστικής (Β) Κατοικίας Β ΕΞΩΑΣΤΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ Τα παρακάτω οριζόμενα υπόκεινται στο Π.Δ/γμα 20.2/ (ΦΕΚ 199Δ ) ( Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου του Ν. Αττικής). Στη συγκεκριμένη περίπτωση το τμήμα που ανήκει στη ΔΕ Σπάτων υπάγεται στις ζώνες Α, Β1, Β2, Β3, Β4, Γ2. 1. Περιοχές με στοιχείο Α (Ζώνες πρασίνου) 2. Περιοχές με στοιχείο Β1 Περιοχές απολύτου προστασίας τοπίου, αρχαιολογικών χώρων και μνημείων. 3. Περιοχές με στοιχείο Β2 Περιοχές μέσης προστασίας τοπίου, αρχαιολογικών χώρων και μνημείων. 4. Περιοχές με στοιχείο Β3 - Αττικό Πάρκο 5. Περιοχές με στοιχείο Β4 6. Περιοχές με στοιχείο Γ2 (Γεωργική γη) ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 34 από 146

35 ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Η πόλη της Αρτέμιδος είναι χτισμένη δίπλα στη θάλασσα, στον κόλπο της Αρτέμιδος. Ο πληθυσμός παρουσίασε μεγάλη αύξηση τη δεκαετία του '90, καθώς και την τελευταία πενταετία, χωρίς να παρουσιάζει κοινωνική συνοχή. Αντίστοιχη ανάπτυξη παρουσιάζεται και στη ΔΕ Σπάτων, με άλλα όμως χαρακτηριστικά. Το κοινό χαρακτηριστικό των πόλεων στην Ανατολική Αττική είναι, ότι αρχικά αναπτύχθηκαν οι οικισμοί αυθαίρετα και στη συνέχεια εκπονήθηκαν πολεοδομικά σχέδια προκειμένου να επιλυθούν τα προβλήματά τους και να αναπτυχθούν. Έτσι, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα μία πολιτική σχεδιασμού για τις πόλεις. Ωστόσο, η οικιστική ανάπτυξη συνεχίζεται, δημιουργώντας νέα προβλήματα. Κυρίως γιατί ο Δήμος δεν έχει τις υποδομές να εξυπηρετήσει τόσο πληθυσμό και χρήσεις. Επιπλέον, σήμερα παρατηρείται στη Δ.Ε. Αρτέμιδος μια διαρκώς αυξανόμενη τάση σταδιακής μετατροπής της παραθεριστικής κατοικίας, (Β κατοικία) σε Α κατοικία. Σε αυτό συμβάλλουν τόσο τα μεγάλα οδικά έργα, όσο και η γενικότερη οικονομική κρίση. Ωστόσο, η Δ.Ε. Σπάτων, εκτός των ορίων του ισχύοντος Τ.Χ.Σ. παραμένει εγκλωβισμένη στο καθεστώς των Ζ.Ο.Ε. και της Ζ.Π.Α. ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΔΟΜΗ Δ.Ε. ΣΠΑΤΩΝ Η οικιστική δομή ξεκινά από το σημερινό κεντρικό οικισμό των Σπάτων, όπου τα παλαιά μονώροφα και διώροφα κτίρια έχουν αντικατασταθεί από πολυώροφες σύγχρονες πολυκατοικίες, με δυσανάλογο ύψος σε σχέση με το πλάτος των δρόμων του παλαιού παραδοσιακού οικισμού, παραπέμποντας σε εικόνα μεγαλούπολης. Με την ένταξη στο σχέδιο πόλης των περιοχών «Χριστούπολη» και «Μυκηναικοί Τάφοι Γήπεδο» θεσπίστηκαν ηπιότεροι όροι δόμησης για τις περιοχές αυτές με χαμηλότερο ύψος, μικρότερο συντελεστή δόμησης και κάλυψη. Ο πολεοδομικός ιστός της Δ.Ε. Σπάτων ανέρχεται σε εντός σχεδίου και σε υπό ένταξη, εντός Τοπικού Χωρικού Σχεδίου (Τ.Χ.Σ.) Ειδικότερα το ιστορικό κέντρο της Δ.Ε. Σπάτων καταλαμβάνει 213 στρέμματα, και τα υπόλοιπα στις περιφερειακές μεταγενέστερες εντάξεις, με χρήση Γενικής και Αμιγούς Κατοικίας. Η ανάγκη αποκέντρωσης επαγγελματικών δραστηριοτήτων και λοιπών υπηρεσιών ασύμβατων με τη χρήση της κατοικίας είχε σαν αποτέλεσμα τη θεσμοθέτηση των δύο Επιχειρηματικών Πάρκων με χρήση Πολεοδομικού Κέντρου, τα οποία καταλαμβάνουν έκταση στρεμμάτων και αποτελούν μέσο ανάπτυξης για το σύνολο του Δήμου. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 35 από 146

36 Ως πρόβλημα οικιστικής δομής θα μπορούσε να καταγραφεί η μεγάλη πυκνότητα πολυκατοικιών στο ιστορικό κέντρο της πόλης, που είναι αποτέλεσμα του υψηλού συντελεστή δόμησης και κάλυψης, με έλλειψη των ανάλογων διαμορφωμένων κοινοχρήστων χώρων. Αντίθετα, στις περιοχές των μεταγενέστερων εντάξεων, μετά την ολοκλήρωση των έργων υποδομής θα εξασφαλίζονται συνθήκες ποιοτικής διαβίωσης. Δ.Ε. ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Η οικιστική δομή ξεκινά από το σημερινό κέντρο της «Λούτσας» 140 στρέμματα, όπου παρατηρείται άναρχη δόμηση και χρήσεις μη επιτρεπτές με αυτές της Β Κατοικίας. Το γεγονός αυτό είναι αναπόφευκτο από τη στιγμή που η περιοχή μετατράπηκε αυθαίρετα σε Α Κατοικία. Η περιοχή παρουσιάζει εμφανή υποβάθμιση χωρίς κοινωνική συνοχή και με ανάγκη κοινωνικών υποδομών. Μεταγενέστερα αναπτύχθηκε το σχέδιο πόλης σε 14 Πολεοδομικές Ενότητες καταλαμβάνοντας έτσι η οικιστική περιοχή στρ. Στο σύνολο των 14 ΠΕ παρατηρούνται ήπιοι όροι δόμησης, όμως η ύπαρξη μικρών ιδιοκτησιών και δαιδαλώδους ρυμοτομικού σχεδίου με μικρό πλάτος δημιουργεί συνθήκες οικιστικής υποβάθμισης. Ως πρόβλημα οικιστικής δομής, με δεδομένο το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο, θα μπορούσε να καταγραφεί η έλλειψη κοινωφελών χώρων, το περιορισμένο πλάτος των δρόμων και η έλλειψη κυρωμένων πράξεων εφαρμογής (εκτός από τις ΠΕ3 και 5), που λειτουργεί ως τροχοπέδη στην κατασκευή των έργων υποδομής. ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ Δ.Ε. ΣΠΑΤΩΝ Σύμφωνα με το εγκεκριμένο Τ.Χ.Σ. προβλέπεται η επέκταση του σχεδίου στις Π.Ε. 1,5,6,7, για τις οποίες βρίσκεται σε εξέλιξη η εκπόνηση των πολεοδομικών μελετών. Με την ολοκλήρωση των μελετών αυτών θα δημιουργηθεί υπερπροσφορά οικιστικής γης κυρίως με χρήση Γενικής & Αμιγούς κατοικίας στις ΠΕ 1,5,6,7 και Πολεοδομικού Κέντρου στην ΠΕ5 κατά μήκος της Λ. Σπάτων. Υπάρχει ανάγκη τροποποίησης του Τ.Χ.Σ., προκειμένου να τακτοποιηθούν οι συγκρουόμενες χρήσεις γης στην εκτός σχεδίου περιοχή, δημιουργώντας έτσι τις απαραίτητες προϋποθέσεις για ανάπτυξη. Δ.Ε. ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Δεν προβλέπεται η επέκταση του σχεδίου πόλης, δεδομένου ότι τη μεγαλύτερη έκταση της Δ.Ε. καταλαμβάνουν οι εντός σχεδίου περιοχές. Αναγκαία είναι η ολοκλήρωση των πράξεων εφαρμογής στις 14 ΠΕ για την εφαρμογή του σχεδίου και την διάνοιξη του οδικού δικτύου στο σύνολό του, συμπεριλαμβανομένης και της Λ. Βραυρώνος. Η εκπόνηση Τ.Χ.Σ. κρίνεται απαραίτητη για την τακτοποίηση των χρήσεων γης και τη δημιουργία των χώρων για κοινωνικές υποδομές, ενδεχομένως στις παρυφές του εγκεκριμένου σχεδίου. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Η γεωγραφική θέση του Δήμου ανατολικά του λεκανοπεδίου και σε συνέχεια πλέον του αστικού ιστού της Αθήνας, η ύπαρξη φυσικού περιβάλλοντος (παραλία, παραρεμάτιες περιοχές, δασικές εκτάσεις, γεωργική γη), η ιδιαιτερότητα του σχήματος, η ύπαρξη υπερτοπικών δραστηριοτήτων και η διάσπαση της συνέχειας του αστικού ιστού αποτελούν τις σημαντικότερες παρατηρήσεις για την αξιολόγηση των Πολεοδομικών Δεδομένων. Πρόκειται για μια περιοχή εκτεταμένη με ασυνέχεια στον πολεοδομικό ιστό και με αλληλοσυγκρουόμενες χρήσης γης, δυναμικά συνδεδεμένη με την πρωτεύουσα ως συνέχεια της Λεωφόρου Σπάτων και καταλήγοντας στην παραλία της Αρτέμιδος. Η περιοχή διαθέτει δυνατότητες ανάπτυξης λόγω της εκτεταμένης αδόμητης έκτασης και των δραστηριοτήτων που ήδη λειτουργούν στην περιοχή, αξιοποιώντας τα θεσμοθετημένα εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού. Και οι δύο ΠΕ διαθέτουν τα δύο κεντρικά παραδοσιακά αστικά κέντρα τα οποία έχουν αναπτυχθεί με τελείως διαφορετικό τρόπο. Τα Σπάτα, κατατάσσονται στις σχετικά «καλές» περιοχές, παρά του ότι η κλασική αυτοστέγαση διαφοροποιείται με την ανάπτυξη του συστήματος αντιπαροχής. Σε συνέχεια του παλαιού σχεδίου επεκτείνεται το σχέδιο πόλης με χρήση γενικής αλλά κυρίως αμιγούς κατοικίας. Οι επιχειρηματικές δραστηριότητες χωροθετούνται αποκεντρωμένες στα Επιχειρηματικά Πάρκα και κατά μήκος της Λεωφ. Σπάτων. Παράλληλα, έχουν αναπτυχθεί μεμονωμένοι οικιστικοί θύλακες, είτε αυθαίρετα ( Μπούρας, Πύριζα, Έτος, Αγ. Κυριακή, Βένια, Νεάπολη), είτε με εγκεκριμένα ρυμοτομικά σχέδια (Χριστούπολη, Ασύρματος). Σε συνέχεια της αστικής περιοχής των «Μυκηναϊκών Τάφων» εκτείνεται εντός Τ.Χ.Σ. περιοχή έκτασης 400 στρ. με χρήση αθλητικού πάρκου, όπου λειτουργεί προπονητικό κέντρο της «ΑΕΚ» και σε γειτονικό χώρο υπάρχει ημιτελές κλειστό γυμναστήριο του Δήμου. Η Αρτέμιδα παρουσιάζει χαρακτηριστικά κοινωνικής και πολεοδομικής υποβάθμισης, ξεκινώντας από το παλαιό αστικό κέντρο, το οποίο αναπτύχθηκε χωρίς σχεδιασμό, σε συνέχεια του οποίου εκτείνονται οι 14 ΠΕ, όπου παρατηρείται οικιστική υποβάθμιση με αρκετή αυθαιρεσία, μικρό πλάτος οδών και έλλειμμα κοινωφελών χώρων. Στην ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 36 από 146

37 προκειμένη περίπτωση το υπάρχον Κέντρο περιορίζεται σε εκτεταμένες χρήσεις αναψυχής (καφετέριες, εστιατόρια, κ.λπ.), καθώς επίσης χρήσεις εμπορίου, διοίκησης και κατοικίας. Το υπάρχον αυτό κέντρο σήμερα στα σύγχρονα πολεοδομικά δεδομένα έχει τα χαρακτηριστικά ενός ευρύτερου ίσως τοπικού κέντρου γειτονιάς και με χρήσεις συμβατές με το καθεστώς και το περιεχόμενο της Γενικής Κατοικίας. Η σημειακή αντιμετώπιση των τεκταινόμενων της καθημερινής λειτουργίας του χώρου στο σύνολο του Δήμου έχει σαν αποτέλεσμα τη γενικότερη σύγκρουση χρήσεων και λειτουργιών, χωρίς να εξασφαλίζονται οι ελάχιστες προϋποθέσεις εξασφάλισης της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Το γεγονός αυτό, έρχεται να επιβεβαιώσει η έλλειψη σχεδιασμού Χρήσεων Γης σε επίπεδο Δήμου με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζονται σημειακά τα ζητήματα αυτά και πρακτικά παντού να επιτρέπονται τα πάντα, έστω και αν δεν χρειάζεται. Αυτή η πολεοδομική λογική πρέπει να εκλείψει και ο Δήμος να αξιοποιήσει τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα και αξιοποιώντας τις ευκαιρίες χρηματοδότησης, να οργανώσει τον πολεοδομικό του ιστό και τον εξωαστικό χώρο με σύγχρονους τρόπους και αποδοτικούς για την οικονομία του χώρου και την καλύτερη διαβίωση των πολιτών, αναδεικνύοντας το φυσικό περιβάλλον και ελέγχοντας την αυθαίρετη δόμηση που μαστίζει την περιοχή. Προέχουν επίσης, θέματα ελλείμματος κοινωνικής υποδομής που αφορούν σε ελεύθερους κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους, κυρίως στη Δ.Ε. Αρτέμιδος, η οποία παρουσιάζει έλλειψη σχολικών υποδομών, λόγω της αυθαίρετης μετατροπής της παραθεριστικής κατοικίας σε Α κατοικία. Ίσως αναδεικνύεται ως μονόδρομος η ρύθμιση των εκτός ΤΧΣ περιοχών στην κατεύθυνση ανάδειξης χώρων υποδοχής αναπτυξιακών δραστηριοτήτων και κοινωνικών υποδομών, που εκλείπουν κυρίως στην περιοχή της Αρτέμιδος, αναβαθμίζοντας πάντα το φυσικό περιβάλλον του τόπου. Αυτή την κρίσιμη χρονική στιγμή είναι αναγκαίο ο Δήμος, μέσα από το Πενταετές Επιχειρησιακό του Πρόγραμμα, να θέσει τις προϋποθέσεις σε επίπεδο χωρικού σχεδιασμού, για την εξυπηρέτηση των οικονομικών και παραγωγικών δραστηριοτήτων σε μια νέα αναπτυξιακή πορεία με τον ταυτόχρονο σχεδιασμό των απαραίτητων υποδομών και την εξασφάλιση αστικής κινητικότητας και συνθηκών ποιοτικής διαβίωσης των πολιτών στις περιοχές αμιγούς γενικής κατοικίας. Καίριας σημασίας παρεμβάσεις αναδεικνύονται: 1. Τροποποίηση ΓΠΣ Δ.Ε. Σπάτων και επέκταση του στη Δ.Ε. Αρτέμιδος με στόχο: Την τακτοποίηση των συγκρουόμενων χρήσεων γης Τη δημιουργία υποδοχέων αναπτυξιακών δραστηριοτήτων Την εξασφάλιση Κοινωνικών Υποδομών στη ΔΕ Αρτέμιδος με τη δημιουργία Κοινωφελών Χώρων 2. Ολοκλήρωση Πολεοδομικών Μελετών Πράξεων Εφαρμογής Δ.Ε. Σπάτων, με στόχο την οριστικοποίηση σε βάθος χρόνου του αστικού ιστού, την τακτοποίηση των ιδιοκτησιών και τη δημιουργία πηγής εσόδων για την κατασκευή των έργων υποδομής σε αυτές τις περιοχές. 3. Επικαιροποίηση Κυκλοφοριακής Μελέτης Δ.Ε. Σπάτων με στόχο τη λήψη αποφάσεων και ανάληψη δράσεων για σχεδιασμό της Ν. Περιφερειακής Οδού για αποσυμφόρηση και αναβάθμιση του ιστορικού κέντρου με σχεδιασμό αναπλάσεων, χώρων στάθμευσης, πεζοδρομήσεων. 4. Ολοκλήρωση Μελετών Πράξεων Εφαρμογής Δ.Ε. Αρτέμιδος με ταυτόχρονη εκπόνηση Κυκλοφοριακής Μελέτης Μελέτης Στάθμευσης και επικαιροποίηση της ήδη υπάρχουσας με στόχο: Τη διάνοιξη κύριων οδικών αξόνων (Λ. Βραυρώνος), λοιπών οδών και κατασκευή υποδομών & δικτύων Την ανάπλαση Κοινοχρήστων Χώρων και τη δημιουργία Παιδικών Χαρών Την τακτοποίηση των ιδιοκτησιών και τη δημιουργία πηγής εσόδων για την κατασκευή των υποδομών σε αυτές τις περιοχές Την ανάπλαση και αξιοποίηση Παραλιακού Μετώπου - τη διερεύνηση δημιουργίας μαρίνας σκαφών αναψυχής. Βασικές Υποδομές Δίκτυα Δίκτυα Μεταφορών (οδικά δίκτυα Σιδηροδρομικά Δίκτυα Εναέρια Δίκτυα Υδάτινα δίκτυα) Οδικό δίκτυο Οι μεγάλες οδικές αρτηρίες της Αττικής, όπως η Αττική Οδός η οποία βρίσκεται στα όρια του Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος, έχουν συμβάλει σημαντικά στην κινητικότητα των πολιτών με αποτελέσματα και ειδικότερα στην αλλαγή της εικόνας της τοπικής οικονομίας. Η Αττική Οδός σε σύνδεση με το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» συνέβαλαν στην προσέλκυση πολλών νέων επιχειρήσεων του τριτογενή κυρίως ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 37 από 146

38 τομέα. Και οι δύο πόλεις Σπάτα και Αρτέμιδα ως αποτέλεσμα της εγκατάστασης νέων επιχειρήσεων αλλά και της προσέλκυσης νέων κατοίκων αντιμετωπίζουν σε συγκεκριμένα σημεία όπως αγορά, εμπορικά κέντρα προβλήματα κυκλοφοριακής ρύθμισης και στάθμευσης. Το οδικό δίκτυο χαρακτηριζόμενο ως επαρχιακό ανέρχεται στα 22χλμ περίπου και το υπόλοιπο οδικό δίκτυο, δημοτικό, αγροτικό και δασικό ανέρχεται στα 928 χλμ. Κύριοι Οδοί Ονομασία Χλμ Δικτύου Λ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ (ΑΡΤΕΜΙΔΑ) 8,5χλμ Λ. ΒΡΑΥΡΩΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΙΔΑ) 5χλμ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ (ΑΡΤΕΜΙΔΑ) ΑΡΙΩΝΟΣ (ΑΡΤΕΜΙΔΑ) 3,5χλμ 3,5 χλμ Β. ΠΑΥΛΟΥ (ΣΠΑΤΑ) 2 χλμ ΔΗΜ. ΧΡ. ΜΠΕΚΑ (ΣΠΑΤΑ) 2,4 χλμ Λ. ΣΠΑΤΩΝ (ΣΠΑΤΑ) 2,7 χλμ Λ. ΣΠΑΤΩΝ- Λ. ΠΙΚΕΡΜΙΟΥ (ΣΠΑΤΑ) 4,5 χλμ ΑΓ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (ΣΠΑΤΑ) ΑΓ. ΘΩΜΑ (ΣΠΑΤΑ) Περιφερειακές/Τοπικές Οδοί Ονομασία ΥΠΑΠΑΝΤΗΣ (ΑΡΤΕΜΙΔΑ) ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ (ΑΡΤΕΜΙΔΑ) ΑΓ. ΚΥΡΙΑΚΗΣ (ΑΡΤΕΜΙΔΑ) ΔΡΟΜΟΣ 20 (ΑΡΤΕΜΙΔΑ) ΜΥΚΗΝΑΪΚΩΝ ΤΑΦΩΝ (ΣΠΑΤΑ) ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟΥ (ΣΠΑΤΑ) ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ (ΣΠΑΤΑ) 3,5 χλμ 2,2 χλμ Χλμ Δικτύου 3 χλμ 4,5 χλμ 9,5 χλμ 2 χλμ 0,9 χλμ 1,1 χλμ 1 χλμ Π. ΜΕΛΑ (ΣΠΑΤΑ) 0,4 χλμ ΚΙΑΦΑΣ (ΣΠΑΤΑ) 5,5 χλμ Σιδηροδρομικά Δίκτυα Η σύνδεση εξυπηρέτηση είναι εφικτή εφόσον κάποιος μεταβεί μέσω της βόρειας πύλης του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος» προς το Σταθμό του αεροδρομίου σε χρόνο μικρότερο των 20 λεπτών, προκειμένου να μετεπιβιβασθεί σε συρμό του αστικού ή προαστιακού σιδηροδρόμου. Θαλάσσιες μεταφορές Ο Δήμος Σπάτων - Αρτέμιδος συνδέεται με το λιμάνι της Ραφήνας, μέσω επαρχιακού οδικού δικτύου, σε χρόνο περίπου 15 λεπτών. Η πολύ σύντομη διαδρομή δίνει ένα επιπλέον πλεονέκτημα στην ευρύτερη χωροταξία των πόλεων Σπάτων και Αρτέμιδος σε σχέση με τους νέους άξονες μεταφορών που χαράχθηκαν στο λεκανοπέδιο, πέρα από την πολύ κοντινή γειτνίαση με το αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος. Εναέριες μεταφορές Η έναρξη λειτουργίας του «Ελευθέριος Βενιζέλος» στις 28 Μαρτίου 2001 σηματοδότησε μια νέα εποχή για την Ελλάδα στον τομέα των αερομεταφορών. Το νέο, υπερσύγχρονο αεροδρόμιο άλλαξε την εικόνα της ελληνικής πρωτεύουσας και εξελίχθηκε γρήγορα στον πιο σημαντικό κόμβο εναέριων μετακινήσεων στη νοτιοανατολική Ευρώπη. Αποτελεί το μεγαλύτερο κέντρο αερομεταφορών στη νοτιοανατολική Ευρώπη, αλλά και ένα ισχυρό πόλο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης για το λεκανοπέδιο της Αττικής. Η επιχειρηματική δραστηριότητα του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών καλύπτει ένα ευρύτατο φάσμα λειτουργιών που σχετίζονται τόσο με το κύριο αερομεταφορικό έργο του, όσο και με επιμέρους τομείς που αναπτύσσονται παράλληλα. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 38 από 146

39 Ο ΔΑΑ εφάπτεται με τα όρια του Δήμου και καθορίζει την περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική εξέλιξη της ευρύτερης περιοχής και ειδικότερα του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος. Συγκοινωνιακό Δίκτυο του Δήμου Η περιοχή των Σπάτων και της Αρτέμιδος εξυπηρετείται από το δίκτυο του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών και οι διαδρομές, οι θέσεις και ο εξυπηρετούμενος πληθυσμός απεικονίζεται στις ακόλουθες εικόνες. Αστική συγκοινωνία - Δρομολόγια Ονομασία Δρομολόγια ανά ώρα 304 ΣΤ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΚΟΠΕΙΟ - ΑΡΤΕΜΙΣ (ΒΡΑΥΡΩΝΑ) ΣΤ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΚΟΠΕΙΟ - ΑΡΤΕΜΙΣ (ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ) ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ - ΒΡΑΥΡΩΝΑ (ΚΥΚΛΙΚΗ) ΒΡΑΥΡΩΝΑ - ΑΓ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ (ΚΥΚΛΙΚΗ) ΣΤ. ΜΕΤΡΟ ΔΟΥΚ. ΠΛΑΚ.-ΠΑΛΛΗΝΗ-ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΧΩΡΙΟ-ΣΠΑΤΑ Χάρτης 7: Κάλυψη δικτύου αστικής συγκοινωνίας σε ακτίνα 500μ από τις στάσεις 2 Δίκτυα ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ Ύδρευση Στο σύνολο των δήμων της περιοχής των Μεσογείων, μόνο ένα μικρό τμήμα της Παλλήνης (Κάντζα) συνδέεται με το δίκτυο ύδρευσης της πρωτεύουσας. Στα υπόλοιπα Μεσόγεια, και στο δήμο Σπάτων- Αρτέμιδος, το πόσιμο νερό φθάνει μέσω κεντρικής παροχής της ΕΥΔΑΠ, η οποία συνδέεται με δημοτικά δίκτυα ύδρευσης πριν καταλήξει στους καταναλωτές. Συνεπώς, ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος δεν εξυπηρετείται από το κεντρικό δίκτυο της ΕΥΔΑΠ. Αντί αυτού, το σύνολο των κατοίκων υδρεύεται μέσω δημοτικού δικτύου το οποίο τροφοδοτείται από την παραπάνω επιχείρηση. Το σημερινό μήκος μεταφοράς και διανομής του δικτύου ύδρευσης αντιστοιχεί σε 600χλμ περίπου και τα υλικά από τα οποία αποτελούνται οι αγωγοί αυτοί είναι κατά κύριο λόγο από PVC σε μήκος 500χλμ, PE σε μήκος 85χλμ, Αμιεντοτσιμέντο σε μήκος 10χλμ και χαλύβδινα σε μήκος 5χλμ. Η ηλικία των αγωγών ύδρευσης είναι από ετών σε ποσοστό 60%, <10ετών σε ποσοστό 30% και το υπόλοιπο ποσοστό αφορά σε αγωγούς μεγαλύτερους των 30ετών. Ο αριθμός των υδρομέτρων ανέρχεται στις με ποσοστό 90% εξ αυτών που λειτουργούν κανονικά. Για την παρακολούθηση της ποιότητας του νερού, ο Δήμος συνεργάζεται με διαπιστευμένο εργαστήριο κάνοντας 12 δειγματοληψίες ανά μήνα και 4 ελεγκτικές ανά έτος σύμφωνα με την ΚΥΑ Υ2/2600/2001. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 39 από 146

40 Επίσης, δεν έχουν εγκατασταθεί συστήματα παρακολούθησης και λειτουργίας δικτύου, ελέγχου διαρροών και καταγραφής βλαβών με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πλήρης και καθημερινή εικόνα του δικτύου και των απωλειών που υφίστανται. Την ευθύνη για το δίκτυο ύδρευσης και τη διαχείριση των υδατικών πόρων έχει το τμήμα Ύδρευσης της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου. Οι δραστηριότητες των υπηρεσιών σχετικά με την ύδρευση είναι η μελέτη, κατασκευή, συντήρηση, εκμετάλλευση, διοίκηση και λειτουργία των δικτύων ύδρευσης της διοικητικής περιφέρειας του Δήμου, παρέχοντας καθημερινά πόσιμο νερό σε όλη τη διοικητική περιφέρεια του Δήμου. Η ποσότητα του παρεχόμενου νερού δεν είναι ίδια καθ όλη τη διάρκεια του έτους, αφού η παροχή νερού έχει άμεση σχέση με τη ζήτηση που είναι πολύ αυξημένη τους θερινούς μήνες. Το Τμήμα Ύδρευσης χρήζει περαιτέρω οργάνωσης και στελέχωσης με κατάλληλο προσωπικό και ενίσχυση με την απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή. Υπάρχουν λοιπόν ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό τόσο σε αριθμό όσο και σε συγκεκριμένες ειδικότητες καθώς και ανάγκη προώθησης μηνυμάτων για την πραγματική αξία του πολυτιμότερου φυσικού πόρου, του νερού, ανάγκη δράσεων για ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης του πολίτη. Αποχέτευση Σε ολόκληρη την περιοχή των Μεσογείων και το Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος παρατηρείται έλλειψη αποχετευτικού δικτύου και συστήματος διαχείρισης λυμάτων με αποτέλεσμα τα αστικά λύματα να αποτελούν μια από τις κύριες πηγές ρύπανσης του υδροφόρου ορίζοντα. Τα λύματα συγκεντρώνονται σε βόθρους, στεγανούς κατά τη νομοθεσία που όμως συχνά παραβιάζεται. Οι βόθροι απαιτούν συχνό άδειασμα από βυτιοφόρα, η κυκλοφορία των οποίων επιβαρύνει την περιοχή, δημιουργεί όχληση (οσμές) και πιθανούς υγειονομικούς κινδύνους (από διαρροές λυμάτων στο οδόστρωμα). Τέλος, η κατάσταση αυτή ενέχει ένα υψηλό οικονομικό και διαχειριστικό κόστος για τους κατοίκους. Σε σχέση με τα ανωτέρω αναφέρεται και η ανυπαρξία ολοκληρωμένου συστήματος συλλογής των ομβρίων υδάτων. Σήμερα υπάρχει ένα δίκτυο όμβριων στο Δήμο που απλώνεται σε μήκος m. Ωστόσο, δεν υπάρχει μελέτη επέκτασής του για περιοχές εντός σχεδίου οι οποίες δεν έχουν οικοδομηθεί ακόμη. Αξίζει να τονιστεί πως το ήδη κατασκευασμένο δίκτυο όμβριων υδάτων, σε κάποιες περιοχές των Σπάτων, δεν καταλήγει σε κάποιον αποδέκτη με αποτέλεσμα κάποια τμήματα ιδιοκτησιών να πλημμυρίζουν. Πολλά σημεία του δήμου κατακλύζονται από όμβρια ύδατα αφού ορισμένα τμήματα τους βρίσκονται σε χαμηλότερο υψόμετρο χωρίς την ύπαρξη οδού διαφυγής του νερού. Με βάση τα παραπάνω είναι προφανές πως κρίνεται άμεσης προτεραιότητας ο καθορισμός των επιφανειακών αποδεκτών των όμβριων προκειμένου να αντιμετωπισθούν φαινόμενα πλημμυρών. Βέβαια, ο καθορισμός αποδέκτη ομβρίων δεν εμπίπτει στις άμεσες αρμοδιότητες του Δήμου, αλλά της ΕΥΔΑΠ, η οποία είναι υπεύθυνη για όλα τα κεντρικά δίκτυα. Η δημιουργία δικτύου αποχέτευσης ακαθάρτων αποτελεί μείζον θέμα για τα Σπάτα και για την Αρτέμιδα και για το λόγο αυτό έχει αρχικώς κατατεθεί πρόταση για την χρηματοδότηση στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη της κατασκευής εσωτερικού αποχετευτικού δικτύου. Διαχείριση Αστικών Λυμάτων Σε όλες τις αστικές περιοχές, η διαχείριση των λυμάτων αποτελεί ένα σύνθετο αναπτυξιακό πρόβλημα με σημαντικότατες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις. Αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός ότι τα περίφημα ΜΟΠ (Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα) έδωσαν μεταξύ άλλων - σημαντική προώθηση στη δημιουργία υποδομών και στην απόκτηση τεχνογνωσίας για την διαχείριση των λυμάτων πολλών παράκτιων αστικών περιοχών της χώρας μας. Παρά ταύτα υπάρχουν ακόμα μεγάλες αστικές περιοχές στη χώρα μας με απαράδεκτη καθυστέρηση στην επιστημονικά και κοινωνικά αποδεκτή διαχείριση των αστικών τους λυμάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα καθυστέρησης στη λύση για σύγχρονο σύστημα διαχείρισης αστικών αποβλήτων αποτελεί η Ανατολική Αττική. Με πληθυσμό που αυξάνει με ιδιαίτερα υψηλό ρυθμό και με μια τοπική οικονομία που δεν στηρίζεται πλέον μόνον στους καλοκαιρινούς επισκέπτες, ο τρόπος συλλογής και μεταφοράς των λυμάτων αποτελεί σοβαρότατη και απαράδεκτη πηγή ρύπανσης του περιβάλλοντος. Η εφαρμογή της σχετικής Οδηγίας της Ε.Ε. για την επεξεργασία και διάθεση αστικών λυμάτων, η οποία έχει ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο, είναι αρμοδιότητα της Κεντρικής Διοίκησης και των υπηρεσιών της όπως κάθε φορά αυτές ορίζονται με νόμο και οι οποίες ασκούν την πολιτική περί υδάτων και υδατικού δυναμικού της χώρας. Ο σχεδιασμός της κεντρικής διοίκησης αφορούσε στην κατασκευή του ΚΕΛ των Βορείων Μεσογείων με χωροθέτηση στη θέση Πλατύ Xωράφι, στην περιοχή των Σπάτων και προέβλεπε την εξυπηρέτηση (μερική ή ολική) των πρώην δήμων και κοινοτήτων Aνθούσας, Γέρακα, Γλυκών Nερών, Kρωπίας, Mαραθώνα, Nέας Mάκρης, Παιανίας, Παλλήνης, Πεντέλης, Πικερμίου, Pαφήνας και φυσικά Σπάτων-Λούτσας και Αρτέμιδος, με διοχέτευση μεγάλου μέρους των επεξεργασμένων λυμάτων στον Eυβοϊκό Kόλπο, μέσω δύο δίδυμων αγωγών μήκους m, στο ακρωτήρι Bελάνι του Δήμου Aρτέμιδας (Λούτσα). ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 40 από 146

41 Ο σχεδιασμός αυτός συνάντησε την έντονη αντίδραση της Δημοτικής Αρχής, των πολιτών και φορέων της περιοχής και επί πλέον η Κοινή Υπουργική Απόφαση για την κατασκευή του κρίθηκε μη νόμιμη από το ΣτΕ με αποτέλεσμα την αναστολή των διαδικασιών λύσης του ζητήματος, με όλες τις συνέπειες που η καθυστέρηση αυτή εμπεριέχει, οικονομικές, περιβαλλοντικές, κοινωνικές. Η Δημοτική Αρχή αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την απεμπλοκή του ζητήματος και την προώθηση της πλέον οικονομικής, εφικτής και ταχύτερης λύσης αλλά και περιβαλλοντικά και κοινωνικά αποδεκτής. Οι πρωτοβουλίες αυτές αφορούν: Στην πρόσφατη απόφαση του Δ.Σ. του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος για συνεργασία με τον πλέον έγκυρο εθνικό φορέα, σε σύνθετα αναπτυξιακά προβλήματα, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, με σκοπό την επιστημονική τεκμηρίωση λύσης της διαχείρισης των αστικών λυμάτων των πόλεων Σπάτων και Αρτέμιδος. Με τη συνεργασία αυτή, η οποία θα πραγματοποιηθεί με προγραμματική σύμβαση σύμφωνα με τα νομίμως οριζόμενα, ο Δήμος επιδιώκει να αναδείξει τη σύνδεση του αποχετευτικού δικτύου με τις Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων «Ψυττάλειας», στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης διαδημοτικής συνεργασίας με τον όμορο Δήμο Ραφήνας Πικερμίου. Στην ανωτέρω μελέτη και τεκμηρίωση λαμβάνονται ως βασικές κατευθύνσεις τα εξής: I. Το έργο των Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων «Ψυττάλειας» της ΕΥΔΑΠ ΑΕ, σχεδιάσθηκε, χρηματοδοτήθηκε και υλοποιήθηκε στο πλαίσιο ενός συνολικού Περιφερειακού σχεδιασμού κατανομής της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, δυνάμενο να καλύψει και την Ανατολική Αττική. Σήμερα οι εγκαταστάσεις της «Ψυττάλειας» αποτελούν παράδειγμα μη επαρκούς αξιοποίησης κοινωνικής υποδομής, καθώς λειτουργεί στο 55% της δυναμικότητάς της και κατά τη δημόσια τοποθέτηση παραγόντων της ΕΥΔΑΠ ΑΕ μπορεί να δεχθεί ποσότητες λυμάτων από την Α. Αττική, με κόστος σύνδεσης πολύ χαμηλότερο της κατασκευής ενός νέου έργου επεξεργασίας λυμάτων. II. Την εκφρασμένη άρνηση της Διοίκησης του Δήμου, των πολιτών και των φορέων τους, περί εκβολής αγωγού ΚΕΛ στη θέση ακρωτήρι Βελάνι, στην παραλία της Αρτέμιδος, (πλησίον περιοχής χαρακτηρισμένης ως Ζώνης Β.1. «απολύτου προστασίας τοπίου αρχαιολογικών χώρων & μνημείων»), που αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα λουτρόπολης και εξυπηρετεί όχι μόνο την ευρύτερη περιοχή, αλλά και μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της Αθήνας και της Αττικής. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ Υποδομές Υγείας Στον Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος λειτουργεί το Κέντρο Υγείας Σπάτων, το οποίο ανήκει στην 1 η Υγειονομική Περιφέρεια Αττικής και εξυπηρτεί τους κατοίκους του Δήμου καθώς και τους κατοίκους των γύρω Δήμων και στο πλαίσιο της Δ/νσης Κοινωνικής Πολιτικής του Δήμου λειτουργούν Δημοτικά Ιατρεία σε επίπεδο Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας που εδρεύουν στη Δ.Ε. Αρτέμιδος. Επί πλέον στο Δήμο και την ευρύτερη περιοχή λειτουργούν ιδιωτικά ιατρεία, διαγνωστικά και θεραπευτικά Κέντρα. ΔΟΜΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ Στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος λειτουργούν οι ακόλουθες Προνοιακές Δομές: Προνοιακές Δομές βρεφών και νηπίων: Λειτουργούν δύο Δημοτικοί Παιδικοί Σταθμοί και Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών και τρείς ιδιωτικές δομές βρεφών και νηπίων. Αναλυτικά υπάρχουν: 1. 1 ος Δημοτικός Παιδικός Σταθμός Σπάτων 2. Δημοτικοί Παιδικοί & Βρεφονηπιακοί Σταθμοί Αρτέμιδος 3. Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (Κ.Δ.Α.Π.) Σπάτων 4. Ιδιωτικός Βρεφονηπιακός Σταθμός La Pouppe 5. Ιδιωτικός Βρεφονηπιακός Σταθμός Η Χιονάτη 6. Πρότυπος Ελληνοβρετανικός Βρεφονηπιακός Σταθμός - Νηπιαγωγείο Προνοιακές Δομές ατόμων γ ηλικίας Στο Δήμο υπάρχουν τέσσερεις δομές (4) Κέντρων Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων και μία δομή «Βοήθεια στο σπίτι» που λειτουργούν στο πλαίσιο της Δ/νσης Κοινωνικής Πολιτικής, 1 ο και 2 ο Κέντρο Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων (Κ.Α.Π.Η.) στη Δ.Ε. Σπάτων και 1 ο και 2 ο Κέντρο Ανοιχτής Προστασίας Ηλικιωμένων στη Δ.Ε. Αρτέμιδος. Η Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας & Λαυρεωτικής λειτουργεί μονάδα περίθαλψης και φροντίδας ηλικιωμένων. Προνοιακές Δομές ατόμων με ειδικές ανάγκες Όσον αφορά τα άτομα με Ειδικές Ανάγκες στη Δ.Ε. Σπάτων λειτουργεί Ιδιωτικό Κέντρο Ημερήσιας Φιλοξενίας και Απασχόλησης Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες «Καριμπού» ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 41 από 146

42 Υποδομές Παιδείας Πρωτοβάθμια - Δευτεροβάθμια - Τριτοβάθμια Εκπαίδευσης Στο Δήμο λειτουργούν 27 συνολικά σχολικές μονάδες. Αναλυτικότερα στη Δημοτική Ενότητα Σπάτων λειτουργούν σήμερα τέσσερα (5) Νηπιαγωγεία, τρία (3) Δημοτικά Σχολεία, ένα (1) Γυμνάσιο και ένα (1) Λύκειο ενώ στη Δημοτική Ενότητα Αρτέμιδος λειτουργούν επτά (7) Νηπιαγωγεία, επτά (7) Δημοτικά σχολεία, δύο (2) Γυμνάσια και ένα (1) Λύκειο. Το σύνολο των μαθητών ανέρχεται σε 5000 κατ έτος για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης. Τα σχολεία στεγάζονται σε 15 δημόσια κτίρια και 12 ιδιωτικά ενοικιαζόμενα κτίρια. Σχολικές Μονάδες Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ 1 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ 50 2 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ 48 3 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ 45 4 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ 45 5 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ 23 1 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 68 2 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 44 3 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 45 4 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 44 5 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 47 6 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 22 7 Ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 40 1 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 267 Σύνολο 3003 ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Σχολικές Μονάδες Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ο ΛΥΚΕΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ 297 ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 42 από 146

43 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 1 Ο ΛΥΚΕΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 441 Σύνολο: 1785 Πολιτιστικές Υποδομές - Αρχαιολογικοί Χώροι, μνημεία Αρχαιολογικοί χώροι Στις πόλεις Σπάτων και Αρτέμιδος και στην ευρύτερη περιοχή η αρχαιολογική έρευνα έχει αναδείξει ένα πλήθος μικρών και μεγάλων αρχαιολογικών χώρων και μνημείων, μεγάλης ή και μικρότερης σημασίας που μαρτυρούν την κατοίκηση της περιοχής από αρχαιοτάτους χρόνους. Στο λόφο Ζάγανι, στην περιοχή του Δήμου Σπάτων ανακαλύφθηκε κατά τις εργασίες για την κατασκευή του νέου αεροδρομίου ένας πυκνοχτισμένος οικισμός που χρονολογείται στη μετάβαση από τη νεολιθική στην Πρωτοελλαδική περίοδο ( π.χ.). Μακέτα του οικισμού εκτίθεται στο Μουσείο «Ελευθέριος Βενιζέλος» που βρίσκεται στο χώρο του Διεθνούς Αερολιμένα. Ο οικισμός παρουσίαζε ένα περικεντρικό πολεοδομικό σχεδιασμό με λιθόκτιστα σπίτια που περιστοιχίζονταν από ισχυρό περίβολο. Στην περιοχή των Σπάτων έχουν ερευνηθεί μυκηναϊκοί θολωτοί τάφοι με πλούσια ευρήματα (14ος 13ος αιώνας π.χ.) που περιλαμβάνουν αντικείμενα κυρίως από ελεφαντόδοντο και γυαλί. Νότια και δυτικά της οδού Μυκηναϊκών Τάφων, στο πρανές λοφίσκου, η ανασκαφική έρευνα ανέδειξε τα ερείπια δύο Μυκηναϊκών τάφων του 13ου αιώνα, της Υστεροελλαδικής III περιόδου. Μετά την ολοκλήρωση της ανασκαφής το καλοκαίρι του 1877, το σύνολο των ανευρεθέντων έργων τέχνης από τους δύο τάφους ξεπέρασε τα 2000 αντικείμενα ποικίλης ύλης. Μετά την ανακάλυψη του δεύτερου τάφου σε τόσο μικρή απόσταση από τον πρώτο τάφο, σίγουρη θεωρείται αφενός η ύπαρξη ομοίων τάφων στο πρανές του ίδιου λόφου ή άλλων παρακείμενων- όπως συνηθιζόταν την Μυκηναϊκή εποχή- και αφετέρου η ύπαρξη ενός ισχυρού πολιτικού κέντρου στην περιοχή με όλα τα τυπικά γνωρίσματα του, πιθανότατα στην θέση της σημερινής πόλης των Σπάτων ή στην κορυφή κάποιου άλλου γειτονικού λόφου χωρίς να έχει ταυτιστεί ακόμα η ακριβής του θέση. Η παρουσία ειδικά τριών ευρημάτων του σφραγιδολίθου από αχάτη, του πώματος και της ελεφάντινης πυξίδας και της χτένας μαρτυρεί την υψηλή κοινωνική και οικονομική επιφάνεια των νεκρών των τάφων των Σπάτων και την πολιτική τους ισχύ. Άλλα ευρήματα από την περιοχή είναι επιτύμβιες στήλες της αρχαϊκής και μετέπειτα περιόδου και δύο Σφίγγες που βρέθηκαν σε καλή κατάσταση και χρονολογούνται γύρω στο 590 π.χ. Το ιερό της Ταυροπόλου Αρτέμιδας Στην Αρτέμιδα και στην περιοχή Αλυκή αποκαλύφθηκε οχυρωμένος πρωτοελλαδικός οικισμός, οι Αραφηνίδες Αλές, ο οποίος αποτελούσε το δεύτερο σε μέγεθος Δήμο των αρχαίων Αραφηνίων. Ο μύθος αναφέρει πως ο Ορέστης επιστρέφοντας από την Ταυρική χερσόνησο με την Ιφιγένεια και το θαυματουργό ξόανο της Αρτέμιδος, αποβιβάστηκε στις Αραφηνίδες Αλές, όπου ίδρυσε ναό για την Αρτέμιδα και έστησε άγαλμα. Τα θεμέλια του ναού διατηρούνται σήμερα σε ελεγχόμενο χώρο στην κεντρική παραλία του Δήμου, όπως επίσης και ο βωμός της θεάς σε κοντινή απόσταση επάνω στην ακτή. Στο ναό λατρευόταν η Άρτεμις ως «ταυροπόλος» θεά. Κατά την διάρκεια του 19ου αιώνα, και σύμφωνα με την χαρτογραφική αποτύπωση του γερμανού χαρτογράφου Kaupert, η περιοχή που καταλαμβάνει σήμερα η Δημοτική Ενότητα της Αρτέμιδος ήταν ιδιαίτερα αραιοκατοικημένη. Στη θέση που βρίσκεται σήμερα ο Ι.Ν. Αγ. Σπυρίδωνα αποτυπώθηκαν ερείπια, πιθανότατα υπολείμματα αρχαίου λιμενίσκου. Αξιοσημείωτη η περιτοίχιση που περιλαμβάνει το σημερινό κέντρο και τμήμα της 6ης πολεοδομικής ενότητας με την ένδειξη «Μάνδρα Διάκου». Στον ίδιο χάρτη αποτυπώνονται οι εκτεταμένοι αμμόλοφοι του παραθαλάσσιου μετώπου που καταλαμβάνονται από δασική βλάστηση. Ναοί Στο Δήμο Σπάτων - Αρτέμιδος υπάρχουν πολλοί ναοί με ιδιαίτερο ιστορικό ενδιαφέρον. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν: Ιερός Ναός «Αποστόλων Πέτρου και Παύλου» (14 ος αιώνας) Ναός πρώιμων μεταβυζαντινών χρόνων Ιερός Ναός «Αγίου Δημητρίου» στο χώρο του Δημοτικού Κοιμητηρίου Σπάτων (15 ος -16 ος αιώνας) Ιερός Ναός «Αγίου Βασιλείου» στην περιοχή Σκύμθι Πολύκλιτη Βασιλική ελληνιστικού τύπου (4 ος -5 ος αιώνας). Η ανασκαφή του 1964 έφερε στο φως μεγάλο μέρος της αψίδας της βασιλικής και μεγάλο αριθμό κιόνων. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 43 από 146

44 Ιερό Προσκύνημα «Ανάστασης Χριστού» και στις παραπλήσιες εγκαταστάσεις στεγάζεται το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Ιεράς Μητρόπολης. Ιερός Ναός Αγ. Σπυρίδωνα στην Αρτέμιδα Μνημεία Επίσης στο Δήμο υπάρχουν Μνημεία Ηρώων και Μνημεία Πεσόντων Περιόδου Γερμανικής Κατοχής. Μετόχι Βουρβά Στην περιοχή 2 χλμ. ανατολικά του οικισμού των Σπάτων και 1,3 χλμ. βόρεια του Αερολιμένα Ελ. Βενιζέλος ανάμεσα σε αμπελώνες, διακρίνονται «τα σπίτια του Βουρβά», όπως είναι γνωστά στους κατοίκους, εφαπτόμενα σε κύρια δημοτική οδό που συνδέει τα Σπάτα με την Αρτέμιδα τα οποία αποτελούν ένα αξιόλογο μνημείο της νεότερης ιστορίας του τόπου. Το κτιριακό συγκρότημα τετραγωνικής κάτοψης, με έξι (6) διατεταγμένα κτίρια, πατητήρια, κελιά χώρους διαμονής ίσως στάβλους, κτίσματα προσκείμενα σε περιμετρικό περίβολο και οργανωμένα γύρω από μια υπαίθρια αυλή, αποτελεί ένα σημαντικό δείγμα αγροτικού μετοχίου των Μεσογείων. Το 1988 το μετόχι του Βουρβά χαρακτηρίστηκε ως «αξιόλογο δείγμα της μορφολογικής και κτιριολογικής εξέλιξης των Μετοχίων στα Μεσόγεια» και κηρύχθηκε «ιστορικό διατηρητέο μνημείο» που χρειάζεται ειδική προστασία, (ΦΕΚ 715/Β/ ). Η ύπαρξή του βεβαιώνεται στη βιβλιογραφική έρευνα το και θεωρείται από τα πρώτα κτιριακά κτίσματα στην κατοίκιση της περιοχής σε συνδυασμό με την καλλιέργεια του Μεσογείτικου κάμπου. Το μετόχι του Βουρβά ανήκε στην Ιερά Μονή Πεντέλης, αγορασμένο από τον ηγούμενο της Μονής Ιερόθεο, περί τα μέσα του 17 ου αιώνα, επί Τουρκοκρατίας. Στα Γενικά Αρχεία του Κράτους υπάρχουν πληροφορίες για το μετόχι σύμφωνα με τις οποίες κατά τις πρώτες δεκαετίες της επανάστασης, γύρω στο 1834, η Ι. Μ. Πεντέλης είχε έσοδα από αυτό, από την παραγωγή σιταριού, κριθαριού και κουκιών. Το 1938 κατά τη διανομή γαιών στους κατοίκους το αγρόκτημα Βουρβά μετατρέπεται σε δημόσια γεωργική έκταση. Το 1961 οι κοινόχρηστες εκτάσεις του αγροκτήματος Βουρβά μεταβιβάζονται στο Δήμο Σπάτων. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ, ΧΩΡΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ Στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος και την ευρύτερη περιοχή λειτουργούν τα εξής μουσεία και συλλογές: - Μόνιμη έκθεση αρχαιολογικών ευρημάτων Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών - ΣΥΛΛΟΓΉ ΙΣΤΟΡΙΚΏΝ & ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΏΝ ΑΝΤΙΚΕΙΜΈΝΩΝ ΠΟΥ ΣΤΕΓΆΖΕΤΑΙ ΣΤΟ ΚΤΉΡΙΟ ΤΟΥ ΛΥΚΕΊΟΥ ΕΛΛΗΝΊΔΩΝ ΣΠΆΤΩΝ - ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΌ ΜΟΥΣΕΊΟ ΙΕΡΆΣ ΜΗΤΡΌΠΟΛΗΣ ΜΕΣΟΓΑΊΑΣ & ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΉΣ Στα όρια του Δ.Ε. Αρτέμιδος και εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Μαρκοπούλου βρίσκεται το Αρχαιολογικό Μουσείο Βραυρώνος δίπλα στο ναό της Βραυρωνίας Αρτέμιδας. Σημειώνεται ότι στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών εκτίθενται στην προθήκη 12 της Μυκηναϊκής αίθουσας του Μουσείου τα σημαντικότερα ευρήματα των παλαιότερων ανασκαφών μεταξύ των οποίων και η Σφίγγα. Στο Δήμο λειτουργούν οι ακόλουθοι χώροι ως κέντρα τέχνης και πολιτισμού: Πολιτιστικό και Πνευματικό Κέντρο Σπάτων «Χρήστος Μπέκας». Κατασκευάστηκε το 1993 και αποτελεί κληροδότημα του αείμνηστου Δημάρχου του Δήμου Σπάτων Χρήστου Μπέκα. Περιλαμβάνει θεατρική σκηνή, αμφιθέατρο, στεγάζει γραφεία συλλόγων και των Νομικών Προσώπων του Δήμου, το Ειρηνοδικείο, τη Δημοτική Βιβλιοθήκη και φιλοξενεί έκθεση προσωπικών και οικογενειακών αντικειμένων του κληροδότη. Πολιτιστικό Κέντρο Αρτέμιδος επί της οδού Βραυρώνος 5 η στάση, στην Αρτέμιδα όπου φιλοξενεί τις πολιτιστικές εκδηλώσεις του Δήμου και τα καλλιτεχνικά τμήματα. Επίσης σε άλλο κτήριο επί της οδού Βραυρώνος 1 η στάση φιλοξενείται η φιλαρμονική της Αρτέμιδας. Στη Δ.Ε. Σπάτων λειτουργεί Βιβλιοθήκη στο Πολιτιστικό και Πνευματικό Κέντρο «Χρήστος Μπέκας» με βιβλία και περισσότερα από 600 μέλη χρήστες, ενώ στη Δ.Ε. Αρτέμιδος παραχωρήθηκε από ιδιώτη προσωπική συλλογή βιβλίων που βρίσκεται σε στάδιο καταγραφής και διαδικασιών αποδοχής. ΝΑΟΙ ΚΑΙ ΕΝΟΡΙΕΣ Εντός των ορίων του Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος βρίσκονται οι ακόλουθοι ιεροί Ναοί που ανήκουν διοικητικά στην Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής. 1. Ιερά Μητρόπολις Μεσογαίας και Λαυρεωτικής 10 «Ιστορία των Αθηναίων», Δ. Καμπούρογλου, Αθήναι 1889 ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 44 από 146

45 2. Ενοριακός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου 3. Ενοριακός Ναός Αγ. Αναργύρων 4. Ενοριακός Ναός Αγ. Κυριακής, Οικισμού Αγίας Κυριακής 5. Ενοριακός Ναός Αγ. Νικολάου 6. Ιερός Ναός Αν. Χριστού (ιερό Προσκύνημα) 7. Ιερός Ναός Αγ. Νικολάου, Οικισμός Μπούρα 8. Ιερός Ναός Αγ. Δύναμης, Οικισμός Χριστούπολης 9. Ιερός Ναός Αγ. Βασιλείου 10. Ενορία Αγ. Μαρίνας 11. Ιερός Ναός Αγ. Κοσμά Αιτωλού 12. Ιερός Ναός Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης 13. Ιερός Ναός Αγ. Παρασκευής 14. Ιερός Ναός Αγ. Σεραφείμ 15. Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου 16. Ιερός Ναός Παναγίας Γιάτρισσας 17. Ιερός Ναός Υπαπαντής 18. Ιερός Ναός Αγ. Σπυρίδωνα 19. Ιερός Ναός Αγ. Ιωάννη Συλλογικοί Φορείς Στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος δραστηριοποιούνται συλλογικοί φορείς των πολιτών με πολλά και διαφορετικά αντικείμενα ενδιαφέροντος. Ανά κατηγορία και ανά Δημοτική Ενότητα οι φορείς αυτοί είναι: Εξωραϊστικοί και πολιτιστικοί σύλλογοι Σπάτων 1. Εξωραϊστικός Σύλλογος «Ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός», Οικισμός Νεάπολης 2. Εξωραϊστικός Σύλλογος Νεάπολης Σπάτων «Ο Καραϊσκάκης», 3. Εξωραϊστικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Αγίας Κυριακής (Νεάπολη) 4. Εξωραϊστικός Σύλλογος Χριστούπολης Σπάτων, 5. Εξωραϊστικός Σύλλογος «Αγίου Νικολάου Μπούρα» Σπάτων, 6. Εξωραϊστικός Σύλλογος «Μπούρα» 7. Εξωραϊστικός Σύλλογος «Βένια», 8. Εξωραϊστικός Σύλλογος Οικισμού «Κηπούπολης Σπάτων», 9. Εξωραϊστικός Σύλλογος Βελανιδιάς Σπάτων, 10. Εξωραϊστικός Σύλλογος «Η ΠΡΟΟΔΟΣ Αγία Κυριακή» 11. Εξωραϊστικός Σύλλογος «Ήμερο Πεύκο» 12. Εξωραϊστικός Σύλλογος «Ζάγανι» Σπάτων, 13. Εξωραϊστικός Σύλλογος «Ενότης Αγία Κυριακή», 14. Σύλλογος οικισμού «Βουνούπολη» 15. Εξωραϊστικός Πολιτιστικός Σύλλογος «Προφήτης Ηλίας Αγ.Παρασκευή» 16. Εξωραϊστικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Κιάφας Βελανιδέζας: Άγιος Χριστόφορος 17. Σύλλογος Βελανιδέζας Κιάφας Σπάτων 18. Εξωραϊστικός & Πολιτιστικός Σύλλογος «ΑΝΑΤΟΛΗ» Βένια Σπάτων. Εξωραϊστικοί και πολιτιστικοί σύλλογοι Αρτέμιδος 1. Άγ. Νικόλαος 2. Αγ. Παρασκευή 3. Άγ. Σεραφείμ 4. Άγ. Ιωάννης Πρόδρομος 5. Σύλλογος Αλυκιωτών 6. Σύλλογος Άρτεμις 7. Σύλλογος Βελανιδέζα 8. Σύλλογος Βορινέζα (Προφήτης Ηλίας) 9. Σύλλογος Βραυβρώνας 10. Σύλλογος Γαλήνη 11. Σύλλογος Η Δημιουργία (Μεσοβάρδα) 12. Σύλλογος Η Ενότητα (Βορινέζα) 13. Σύλλογος Η Μέριμνα (Πανόραμα Αρτέμιδος) 14. Σύλλογος Ηπειρωτών 15. Σύλλογος Θρακών 16. Σύλλογος Κοσμά Αιτωλός ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 45 από 146

46 17. Πολιτιστικός Σύλλογος Κρητών 18. Σύλλογος Λέσβου Μυτιλήνης 19. Σύλλογος Λυκομπούτι 20. Ομοσπονδία Εξωραϊστικών & Εκπολιτιστικών Συλλόγων Αρτέμιδος 21. Σύλλογος Ποντίων 22. Σύλλογος Πράσινος Λόφος 23. Σύλλογος Προφήτης Ηλίας (Αγ. Παρασκευή) 24. Σύλλογος Τα περιβόλια 25. Σύλλογος Το ακρογιάλι 26. Σύλλογος Υπαπαντής 27. Σύλλογος Φυσιολάτρης (Αγ. Φανουρίου Αρτέμιδος) 28. Εξωραϊστικός Πολιτιστικός Σύλλογος Φηγαία 29. Ένωση Πελοποννησίων Αρτέμιδος «Ο Μωριάς» Πολιτιστικοί Σύλλογοι 1. Παμεσογειακός Σύλλογος Φίλων της Μουσικής και της Τέχνης, 2. Πανηγυρικός Λαογραφικός Σύλλογος «Οι Άγιοι Απόστολοι Πέτρος & Παύλος», 3. Θεατρικό εργαστήρι Σπάτων «Σκηνοβάτες» 4. Θεατρικός Σύλλογος Σπάτων «Το τέταρτο κουδούνι», 5. «Οι Φίλοι της Γνώσης» Περιβαλλοντικοί Σύλλογοι 1. Άρτεμις Καλλίστη 2. Ερασίνος 3. Πανελλήνιο Σωματείο «Περιβαλλοντική Αρμονία» Σύλλογοι Γονέων και Κηδεμόνων ΣΠΑΤΩΝ & ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 1. 1 ο Νηπιαγωγείου Σπάτων 2. 2 ο Νηπιαγωγείου Σπάτων 3. 3ο Νηπιαγωγείου Σπάτων 4. 4ο Νηπιαγωγείου Σπάτων 5. 1ο Δημοτικού Σχολείου Σπάτων 6. 2ο Δημοτικού Σχολείου Σπάτων 7. 3ο Δημοτικού Σχολείου Σπάτων 8. Γυμνασίου Σπάτων, 9. Λυκείου Σπάτων, ο Νηπιαγωγείου Αρτέμιδος ο Νηπιαγωγείου Αρτέμιδος ο Νηπιαγωγείου Αρτέμιδος ο Νηπιαγωγείου Αρτέμιδος ο Νηπιαγωγείου Αρτέμιδος ο Νηπιαγωγείο, Αρτέμιδος ο Νηπιαγωγείου Αρτέμιδος ο Δημοτικού Σχολείου Αρτέμιδος ο Δημοτικού Σχολείου Αρτέμιδος ο Δημοτικού Σχολείου Αρτέμιδος ο Δημοτικού Σχολείου Αρτέμιδος ο Δημοτικού Σχολείου Αρτέμιδος ο Δημοτικού Σχολείου Αρτέμιδος ο Δημοτικού Σχολείου Αρτέμιδος 24. Γυμνάσιο Αρτέμιδας 25. Λύκειο Αρτέμιδας. Επαγγελματικοί Σύλλογοι 1. Αγροτικός Συνεταιρισμός, 2. Αγροτικός Αμπελουργικός Συνεταιρισμός 3. Σύλλογος Επαγγελματιών Αλιέων Αρτέμιδος 4. Σύλλογος Πτυχιούχων Μηχανικών 5. Σωματείο Επαγγελματιών & Βιοτεχνών Αρτέμιδος 6. Σύλλογος Ένωσης Ιδιοκτητών για την προστασία των ακινήτων (Σπάτων, Αρτέμιδος, Πικερμίου & Ραφήνας), ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 46 από 146

47 7. Σωματείο Δημοτικών Υπαλλήλων Δήμου Αρτέμιδος 8. Σωματείο Δημοτικών Υπαλλήλων Δήμου Σπάτων 9. Σύλλογος Επαγγελματιών Αλιέων Αρτέμιδος Αθλητικοί Σύλλογοι ΣΠΑΤΩΝ & ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ 1. ΠΑΟ «Αήττητος», 2. Ε.Α.Ο.Σ Βόλλευ, 3. Α.Ο.Κ.Σ (Αθλητικός Όμιλος Καλαθοσφαίρησης), 4. Αθλητικός Σύλλογος «Θέρσιππος ο Ερχιεύς» 5. Σύνδεσμος Παλαιμάχων Ποδοσφαιριστών Αήττητου Σπάτων 6. Αθλητικός Σύλλογος «Γαία» 7. Αθλητικός Όμιλος Αρτέμιδος 8. Παγκράτιο Αρτέμιδος 9. Σύλλογος Παλαιμάχων Αρτέμιδος 10. Γυμναστικός Σύλλογος «Άρκτεια» 11. Ναυτικός Όμιλος Λούτσας 12. Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Ανοικτής Θαλάσσης Αρτέμιδος 13. Ναυτικός Όμιλος Νέας Αρτέμιδος Διάφοροι Σύλλογοι Σωματεία Ενώσεις πολιτών 1. Ορειβατικός Σύλλογος Σπάτων, 2. Πανηγυρικός Λαογραφικός Σύλλογος «Οι Άγιοι Απόστολοι Πέτρος & Παύλος», 3. Πολιτιστικός Σύλλογος Σπάτων «Οι φίλοι της Γνώσης» (www.laografia-spata.gr) 4. Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού (Τ.Τ. Σπάτων), 5. ΧΕΝ Σπάτων, 6. Σύλλογος Γυναικών Σπάτων, 7. Λύκειο τ. Ελληνίδων (παράρτημα Σπάτων), 8. Σύλλογος Γυναικών «ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ» 9. Εθελοντική Ομάδα Αντιμετώπισης καταστροφών Αρτέμιδος 10. Σωματείο Συνταξιούχων Αρτέμιδος 11. Σωματείο Ατόμων με Αναπηρία Ανατ. Αττικής «Η ΑΡΤΕΜΙΣ» 12. Ένωση Πελοποννήσιων Αρτέμιδος «Ο ΜΩΡΙΑΣ» 13. Ομοσπονδία Συλλόγων Αρτέμιδος 14. Πανελλήνια Ένωση Αγωνιστών Εθνικής Αντίστασης (Παράρτημα Αρτέμιδας) 15. Σύλλογος Απογόνων & Φίλων Εθνικής Αντίστασης & Δημοκρατικού Στρατού 16. Δύο (2) φιλοζωικά σωματεία 17. Δύο (2) θεατρικοί σύλλογοι Αθλητικές Υποδομές Στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος λειτουργούν οι ακόλουθες αθλητικές εγκαταστάσεις: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΣΠΑΤΩΝ «Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ» Βρίσκεται επί της οδού Διαδόχου Κωνσταντίνου στα Σπάτα, κατασκευάστηκε από το Δήμο Σπάτων το 1970 και περιλαμβάνει: α) Μεγάλο γήπεδο ποδοσφαίρου που φιλοξενεί ομάδες Δ Εθνικής Κατηγορίας, ακαδημίες ποδοσφαίρου, παλαίμαχους και εθνικές ομάδες της Ελλάδας. β) Στίβο με ελαστικό ταρτάν 6 και 8 διαδρομών. Φιλοξενεί τον "ΘΕΡΣΙΠΠΟ" Γυμναστικό Σύλλογο, το πρόγραμμα εξεύρεσης ταλέντων της Ανατολικής Αττικής, διαδημοτικές συναντήσεις και πολίτες του Δήμου Σπάτων. γ) Γήπεδα ποδοσφαίρου 5Χ5 που φιλοξενούν όλες τις ακαδημίες του ποδοσφαίρου, παλαιμάχους, διάφορες φιλικές ομάδες, διαδημοτικές συναντήσεις και πολίτες του Δήμου Σπάτων. δ) Κλειστό Γυμναστήριο, που κατασκευάστηκε από το Δήμο Σπάτων το 2005 και φιλοξενεί ομάδες του Μπάσκετ, του Βόλλεϋ, ανδρών και γυναικών, αθλητικά προγράμματα του Δήμου και του ΝΠΔΔ, τις ακαδημίες Μπάσκετ, Βόλλεϋ, Αγοριών και Κοριτσιών, πολλές διαδημοτικές οργανώσεις. ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΧΡΙΣΤΟΥΠΟΛΗΣ Βρίσκεται επί της οδού Στράτου και Αριστοτέλους, στον οικισμό Χριστούπολη Σπάτων. Κατασκευάστηκε από τον Δήμο Σπάτων το Περιλαμβάνει ένα (1) Γήπεδο ποδοσφαίρου 5Χ5 (1) Γήπεδο Μπάσκετ και τρία (3) Γήπεδα Αντισφαίρισης. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 47 από 146

48 Υλοποιούνται Προγράμματα μαζικού Αθλητισμού πρωί και απόγευμα κυρίως στην Αντισφαίριση, διαδημοτικές συναντήσεις καθώς και το Αθλητικό καλοκαιρινό CAMP και όταν οι χώροι είναι ελεύθεροι διατίθενται για ημερήσιες επισκέψεις Σχολείων από όλη την Αττική. Οι ανωτέρω Αθλητικοί χώροι εξυπηρετούν πολίτες του Δήμου Σπάτων σε επίπεδο προπονήσεων και φιλικών συναντήσεων ομάδων. ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ Βρίσκονται στη διεύθυνση Παυσανία στα Σπάτα, κατασκευάστηκαν από το Δήμο Σπάτων το 2009 και περιλαμβάνουν Γήπεδο τένις, Γήπεδο Μπάσκετ και Βόλλεϋ και λειτουργούν καθημερινά για τις ανάγκες των νέων αθλουμένων της πόλης. ΝΕΟ ΑΘΛΗΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΜΑΖΑΡΕΚΟ Το αθλητικό κέντρο είναι υπό κατασκευή βρίσκεται στην περιοχή Σπάτων (δίπλα στο προπονητικό κέντρο της ΑΕΚ), σε έκταση 26,000 στρεμμάτων περιλαμβάνει κλειστό γυμναστήριο αντισφαίρισης, μπάσκετ, handbaul και κολυμβητήριο, θέσεων. ΓΗΠΕΔΟ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Ανήκει στην Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου στην περιοχή «αλυκές» και περιλαμβάνει γήπεδο ποδοσφαίρου και μπάσκετ. ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΤΗΡΙΟ - ΚΕΝΤΡΟ ΝΕΟΤΗΤΑΣ (ΠΡΩΗΝ ΔΗΜΟΥ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ). Βρίσκεται στην οδό Ανθέων 21, και ιδρύθηκε το έτος Περιλαμβάνει δύο κλειστές αίθουσες ενόργανης άθλησης. ΝΑΥΤΑΘΛΗΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Περιλαμβάνει ένα λιμενίσκο μικρών σκαφών, μια αίθουσα εντευκτηρίου, που στεγάζονται αθλητικοί σύλλογοι και δύο γήπεδα μπάσκετ που δεν χρησιμοποιούνται. ΤΟΠΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (Απογραφή πληθυσμού 2011) η διάρθρωση της απασχόλησης και της ανεργίας έχει ως εξής: ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΣΧΟΛΙΑΣ Απασχολούμενοι Ζητούσαν Εργασία Μαθητές/Σπουδαστές Συνταξιούχοι Οικιακά Λοιπά Οι απασχολούμενοι κατά τομέα οικονομικής δραστηριότητας έχουν ως εξής: ΑΠΑΣΧΟΛΟΥΜΕΝΟΙ ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ Πρωτογενής 299 Δευτερογενής Τριτογενής ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 48 από 146

49 Διάγραμμα 10: Σύγκριση τομέων απασχόλησης στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος και στην Περιφέρεια Αττικής ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ Πρωτογενής Τομέας Α. Γεωργία Ο πρωτογενής τομέας κάτω από το καθεστώς των συνεχών οικιστικών πιέσεων και της σταδιακής ανάπτυξης άλλων χρήσεων (τουρισμός, παραθερισμός, εμπόριο, μεταποίηση), παρουσιάζει φθίνουσα πορεία και οι πρωτογενείς δραστηριότητες εγκαταλείπονται συνεχώς. Οι βασικές καλλιέργειες στην ευρύτερη περιοχή από άποψη εκμετάλλευσης και παραγωγής είναι κυρίως τα αμπέλια και οι ελιές. Αξιοσημείωτη και ελπιδοφόρα για τη διατήρηση της παραδοσιακής καλλιέργειας του αμπελιού είναι η προσπάθεια νέων οινοπαραγωγών που δημιουργούν ιδιωτικά οινοποιεία και παράγουν και εμπορεύονται κρασιά ποιότητας. Β. Κτηνοτροφία - Πτηνοτροφία Η κτηνοτροφική και πτηνοτροφική δραστηριότητα είναι ελάχιστα ανεπτυγμένες, χωρίς ενδιαφέρον για την περιοχή. Το υπάρχον ζωικό κεφάλαιο αφορά σε ένα μικρό αριθμό αιγοπροβάτων, κυρίως προβάτων και ένα επίσης περιορισμένο αριθμό ορνίθων χωρικής εκτροφής, ενώ οι παραγόμενες ποσότητες κτηνοτροφικών και πτηνοτροφικών προϊόντων είναι ασήμαντες. Γ. Αλιεία Παράκτια θαλάσσια αλιεία (αφορά την Δημοτική Ενότητα Αρτέμιδος) διενεργείται κυρίως σε ερασιτεχνικό αλλά και σε επαγγελματικό επίπεδο σε αρκετές περιπτώσεις συμπληρωματικά προς άλλη επαγγελματική απασχόληση. Από την αξιολόγηση των διαθέσιμων στοιχείων εκτιμάται ότι στην περιοχή υπάρχουν περί τους 280 αλιείς, από τους οποίους οι 250 ερασιτέχνες και 280 αλιευτικά σκάφη, από τα οποία περί τα 30 είναι επαγγελματικά. Δευτερογενής Τομέας Παραγωγής (Βιομηχανία Βιοτεχνία) Η ανάπτυξη της μεταποιητικής δραστηριότητας είναι μικρή, στηριζόμενη στη λειτουργία ενός περιορισμένου αριθμού επιχειρήσεων. Ως προς τη δομή της, χαρακτηρίζεται από τη λειτουργία μικρών κυρίως μονάδων, που απασχολούν κατά μέσο όρο ένα με δύο άτομα. Εξάλλου, η χαμηλή σχετικά συγκέντρωση μεταποιητικής δραστηριότητας στην περιοχή είναι φυσική στο βαθμό που η υψηλή συνάθροιση τέτοιων χρήσεων δεν είναι συμβατή με τον παραθεριστικό χαρακτήρα, που κυριάρχησε στη δομή της ανάπτυξής της, καθ όλη τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Η κλαδική διάρθρωση του τομέα χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία με την έννοια της συγκέντρωσης επιχειρήσεων και απασχόλησης δύο κλάδων. Πρόκειται για τους κλάδους ειδών διατροφής και τελικών προϊόντων μετάλλου. Τριτογενής Τομέας Παραγωγής Α. Εμπόριο - Υπηρεσίες Ο τριτογενής τομέας παρουσιάζει σημαντική ανάπτυξη, με κύριο χαρακτηριστικό την υψηλή εποχιακή δραστηριότητα, κυρίως κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου. Η ανάπτυξη του τομέα είναι συνυφασμένη με τον έντονα σήμερα παραθεριστικό χαρακτήρα της περιοχής και τη γενικότερη λειτουργία της ως πόλου αναψυχής, που δημιουργεί το κατάλληλο περιβάλλον για μια υψηλή εποχιακά εμπορική δραστηριότητα και συναφείς εξυπηρετήσεις (εστιατόρια, κέντρα διασκέδασης, κλπ). Το μεγαλύτερο μέρος τους (75%) είναι εμπορικά καταστήματα, εστιατόρια, καφετέριες και γενικότερα κέντρα διασκέδασης. Πρόκειται για επιχειρήσεις μικρού κυρίως μεγέθους, από άποψη απασχολούμενου προσωπικού, με ένα ή δύο απασχολούμενους ανά κατάστημα, κατά μέσο όρο. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 49 από 146

50 Σημειώνεται ότι για την περιοχή η εξέλιξη του τομέα χαρακτηρίζεται από την εγκατάσταση των μεγάλων πολυκαταστημάτων που εγκαταστάθηκαν στο εμπορικό πάρκο του αερολιμένα και το επιχειρηματικό πάρκο Γιαλού που διαφοροποιούν την κατάσταση των μικρών καταστημάτων του λιανικού εμπορίου των πόλεων δυσμενώς. Β. Τουρισμός Παραθερισμός Στον κλάδο του τουρισμού, ιδιαίτερα η Δημοτική Ενότητα Αρτέμιδος αποτελεί μια περιοχή υψηλής παραθεριστικής κίνησης, που έχει αναπτυχθεί σχεδόν αποκλειστικά με τη μορφή του εκδρομικού τουρισμού και κύριο χαρακτηριστικό έναν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό σημειακών επισκέψεων. Ήδη από τη δεκαετία του 1960 η περιοχή αποτελεί πόλο έλξης μιας ολοένα αυξανόμενης παραθεριστικής κίνησης και η παραθεριστική κατοικία εξελίσσεται σε κύριο οικιστικό και κοινωνικοοικονομικό χαρακτηριστικό της περιοχής. Ο ρυθμός ανάπτυξης της παραθεριστικής κίνησης υπήρξε ραγδαίος, με ιδιαίτερη έξαρση την περίοδο και βασική συνέπεια την ανεξέλεγκτη, άναρχη και ταχύρυθμη ανάπτυξη της δόμησης στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς να έχουν λυθεί προβλήματα υποδομής. Η κατάσταση έχει σήμερα οδηγηθεί σε αρκετές περιπτώσεις σε αδιέξοδο: αισθητός περιορισμός των ελεύθερων χώρων, νόθευση της ομορφιάς του τοπίου, γενικότερη υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος. Το παραθεριστικό ρεύμα αφορά σε αρκετές περιπτώσεις σε άτομα σχετικά χαμηλών εισοδηματικών στρωμάτων, για τα οποία η φθηνή συγκριτικά γη, η μικρή απόσταση από την Αθήνα και η ως εκ τούτου εύκολη και γρήγορη πρόσβαση στη θάλασσα αποτέλεσε σημαντικό κριτήριο επιλογής της περιοχής. Η εκδρομική κίνηση (μονοήμεροι εκδρομείς για αναψυχή, λουόμενοι, σημειακές επισκέψεις για νυχτερινή διασκέδαση, θαλάσσια αθλήματα, κλπ) παρατηρείται κυρίως κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου και αφορά σχεδόν αποκλειστικά σε ένα ιδιαιτέρως υψηλό ρεύμα, ημερήσιων επισκεπτών, με αιχμή τα Σαββατοκύριακα. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων της περιοχής αφορούν στην παροχή υπηρεσιών δηλαδή τον τριτογενή τομέα με κυρίαρχες δραστηριότητες αυτές του λιανικού εμπορίου, των κατασκευών, και της εστίασης. Στο δευτερογενή τομέα περιλαμβάνονται δραστηριότητες που σχετίζονται με τον τομέα των κατασκευών και της εστίασης και εξίσου έχουν επηρεαστεί από τις συνέπειες της ύφεσης. Σύμφωνα με το Ε.Ε.Β.Ε.Α (2013) στην περιοχή του Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος λειτουργούν 415 επιχειρήσεις. Η διάρθρωση των επιχειρήσεων όσον αφορά την εταιρική μορφή καταδεικνύει ότι οι μονοπρόσωπες επιχειρήσεις αποτελούν τη συντριπτική πλειοψηφία (52%), γεγονός που υποδηλώνει την ανάγκη για συνέργειες και ενώσεις επαγγελματιών για την αντιμετώπιση του ανταγωνισμού. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 50 από 146

51 Οι επιχειρήσεις που είναι εγγεγραμμένες στο μητρώο του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών και έχουν ως έδρα το Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος (με βάση τον ταχυδρομικό κώδικα) ανέρχονται σε 417 εκ των οποίων οι περισσότερες έχουν τη έδρα τους στα Σπάτα. Οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο χώρο του Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών ανέρχονται μόλις σε 17. Στην περιοχή κυριαρχούν οι επιχειρήσεις εμπορίας τροφίμων, οι επιχειρήσεις του κατασκευαστικού κλάδου, οι επιχειρήσεις εμπορίας οικοδομικών υλικών και οι επιχειρήσεις παροχής συμβουλευτικών και μελετητικών υπηρεσιών στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και οι μηχανικοί. Διάγραμμα 11: Έδρα επιχειρήσεων εγγεγραμμένων στο ΕΒΕΑ Συγκριτικά με τους όμορους Δήμους, ο Δήμος Σπάτων Αρτέμιδος έχει μικρό ποσοστό επιχειρήσεων αναλογικά με το μόνιμο πληθυσμό, κάτι που επιδέχεται ερμηνείες όπως της απουσίας οδικού δικτύου κατά μήκος συλλεκτήριων διαδρομών (όπως είναι η Λεωφ. Μαραθώνος ή Λεωφ.Λαυρίου) και λόγω των χρήσεων γης κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου υπερτοπικής σημασίας όπως η Αττική Οδός και η Λεωφ. Παιανίας Λούτσας που επιτρέπουν την ανάπτυξη επιχειρηματικής δραστηριότητητας. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 51 από 146

52 Διάγραμμα 12: Επιχειρήσεις / κατοίκους στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος και τους όμορους Δήμους Από τη διάρθρωση των επιχειρήσεων με βάση το είδος της δραστηριότητας, προκύπτει ότι α) η ραγδαία μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας που σημειώνεται σε ολόκληρη τη χώρα, επηρεάζει σε πολύ μεγάλο ποσοστό την τοπική οικονομία και β) ότι η ύπαρξη ενός σημαντικού αριθμού επιχειρήσεων που ασχολούνται με την παραγωγή ή την εμπορία τροφίμων και ποτών, βοηθά στη διατήρηση θέσεων εργασίας στην περιοχή. Πάντως πρέπει να σημειωθεί ότι ολοκληρωμένη εικόνα για την επιχειρηματικότητα και την τοπική αγορά εργασίας μπορεί να υπάρξει μόνο συνδυάζοντας δεδομένα κύκλου εργασιών και θέσεων εργασίας ανά επιχείρηση, στοιχεία που δεν είναι διαθέσιμα στην παρούσα φάση. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 52 από 146

53 ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 53 από 146

54 Καταστήματα Υγειονομικού Ενδιαφέροντος Από τα στοιχεία των αδειών λειτουργίας καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος που εξέδωσαν οι πρώην Δήμοι Σπάτων και Αρτέμιδος και ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος κατά το διάστημα προκύπτει ότι η πλειοψηφία των αδειών αφορούσε καταστήματα στην Αρτέμιδα (60%). Το 19% των αδειών δόθηκε για περιοχές ειδικών συνθηκών όπως το αεροδρόμιο και το επιχειρηματικό πάρκο στα Σπάτα και το 21% αφορούσε άδειες καταστημάτων στη Δημοτική Κοινότητα Σπάτων. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η λειτουργία του αεροδρομίου ξεκίνησε το 2002 και του επιχειρηματικού πάρκου το Διάγραμμα 13: Κατανομή καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος στο Δήμο Σπάτων - Αρτέμιδος Από τα είδη των καταστημάτων που ιδρύθηκαν στην περίοδο και βρίσκονται στα Σπάτα και στην Αρτέμιδα, η πλειοψηφία αφορά στη διάθεση τροφίμων (λιανική και χονδρική διάθεση τροφίμων) και τις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης (πρόχειρου ή πλήρους γεύματος) και λιγότερο τις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών υγειονομικού ενδιαφέροντος. Στα Σπάτα μεγαλύτερο είναι το ποσοστό των καταστημάτων διάθεσης τροφίμων και αναψυχής ενώ στην Αρτέμιδα το ποσοστό των καταστημάτων μαζικής εστίασης και των καταστημάτων αναψυχής είναι σχεδόν ίδιο με τα καταστήματα διάθεσης τροφίμων να υπερτερούν ελαφρώς και των δύο. Αντίθετα στην περιοχή του αεροδρομίου κυριαρχούν τα καταστήματα «αναψυχής» (καφέ, μπαρ, αναψυκτήρια) και ακολουθούν τα καταστήματα μαζικής εστίασης ενώ στην περιοχή του επιχειρηματικού πάρκου ισχύει το αντίστροφο. Τα καταστήματα που παρέχουν υπηρεσίες υγειονομικού ενδιαφέροντος (κομμωτήρια, περιποίηση, γραφεία τελετών κλπ) αποτελούν το μικρότερο ποσοστό των καταστημάτων σε όλες τις περιοχές. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 54 από 146

55 Διάγραμμα 14: Κατανομή γενικών κατηγοριών αδειών καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος ανά περιοχή Αναλυτικά στοιχεία ανά περιοχή ή συνολικά και ανά είδος άδειας καταστήματος φαίνονται στα δύο επόμενα διαγράμματα. Διάγραμμα 15: Πλήθος αδειών καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος ανά είδος και περιοχή ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 55 από 146

56 Διάγραμμα 16: Είδος αδειών καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος που εκδόθηκαν κατά το διάστημα στο Δήμο Σπάτων - Αρτέμιδος Όσον αφορά στην εξέλιξη του ρυθμού έκδοσης αδειών ανά περιοχή φαίνεται ότι στην Αρτέμιδα υπάρχει μια σταθερά αυξητική τάση από το 2005 έως σήμερα ενώ στο ίδιο διάστημα οι υπόλοιπες περιοχές εμφανίζουν μια διακύμανση που δεν επιτρέπει την εξαγωγή αντίστοιχου συμπεράσματος. Στα Σπάτα διακρίνεται μια μικρή τάση αύξησης μετά το 2009 ενώ στο αεροδρόμιο και στο επιχειρηματικό πάρκο η τάση πιθανότατα ελέγχεται από παράγοντες εσωτερικής λειτουργίας (απελευθέρωση χώρων κλπ). Διάγραμμα 17: Αριθμός έκδοσης αδειών ανά έτος και περιοχή ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 56 από 146

57 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Από τα παραπάνω στοιχεία και όσον αφορά στην επιχειρηματική πρόθεση, δηλαδή την απόφαση για ίδρυση επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα: I. Στην Αρτέμιδα διακρίνεται μια δυναμική που εξαρτάται από το κύριο «προϊόν» της περιοχής, τον ηλιοτροπικό σημειακό τουρισμό. Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της παράκτιας ζώνης και η αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών και υποδομών αποτελούν προϋποθέσεις για τη διατήρηση και την κεφαλαιοποίηση της δυναμικής αυτής. II. Η οικονομική κρίση έχει οδηγήσει στην αύξηση ίδρυσης πολύ μικρών επιχειρήσεων διάθεσης τροφίμων (κυρίως παντοπωλεία) για την εξυπηρέτηση των κατοίκων σε επίπεδο γειτονιάς. Εάν αυτές οι μικρές οικονομικές μονάδες είναι και βιώσιμες τότε θα πρέπει να ενισχυθούν με δράσεις συνεταιρισμού, προώθησης τοπικών προϊόντων και κοινωνικής επιχειρηματικότητας. III. Η οικονομική κρίση δεν είναι ανασταλτικός παράγοντας για την πρόθεση ίδρυσης καταστημάτων εστίασης και αναψυχής στην παράκτια ζώνη (βλ. επόμενο διάγραμμα), αντίθετα λαμβάνοντας υπόψη την τάση του πληθυσμού της Αθήνας για πρόσβαση σε κοντινές ακτές, η ίδρυση αυτών των επιχειρήσεων μπορεί να είναι και βιώσιμη εφόσον παρέχονται ποιοτικές υπηρεσίες και αγαθά. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 57 από 146

58 Διάγραμμα 18: Σχέση Μεταβολής ΑΕΠ Ελλάδας & Ρυθμού Έκδοσης Αδειών Καταστημάτων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος στα Σπάτα και στην Αρτέμιδα, IV. Τα καταστήματα στην περιοχή των Σπάτων χαρακτηρίζονται από εσωστρέφεια καθώς απευθύνονται στον τοπικό πληθυσμό. Η οικονομική κρίση πυροδότησε την ίδρυση καταστημάτων που έως το 2007 ήταν υποτονική. ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΕΡΓΙΑ Από τη Διεύθυνση Προγραμματισμού του Δήμου, Τμήμα Τοπικής Οικονομίας, έως σήμερα έχουν καταγραφεί 562 άνεργοι δημότες και κάτοικοι του Δήμου, δηλαδή ποσοστό 1,66% επί του συνολικού πληθυσμού ( κάτ.), 2,53% επί του οικονομικά ενεργού πληθυσμού ( κατ.) με βάση την Εθνική Απογραφή 2011 και 9% επί του στατιστικού πληθυσμού ανεργίας 11. Το ποσοστό επί του στατιστικού πληθυσμού ανεργίας, θεωρείται ικανοποιητικό για την ανάλυση που ακολουθεί. Θα πρέπει όμως να επισημανθεί η μεροληπτικότητα του δείγματος, η οποία έγκειται στο ότι κατά τη διαδικασία καταγράφηκαν άνεργοι που επέλεξαν τις δημοτικές υπηρεσίες κατά την αναζήτηση εργασίας ή καταγράφηκαν στο πλαίσιο αναζήτησης αρωγής από την Κοινωνική Υπηρεσία για ζητήματα κοινωνικής προστασίας (αιτήσεις επιδομάτων, έκδοση βιβλιάριου απορίας κ.λ.π.). Στο ακόλουθο γράφημα δίνεται η απάντηση στο ερώτημα ποιό έτος ο άνεργος βρέθηκε εκτός εργασίας. Από το 2009 διακρίνεται ξεκάθαρα η έναρξη του προβλήματος, με την πλέον έντονη αύξηση μεταξύ και αμέσως μετά την περίοδο Κατά την περίοδο , οι περισσότεροι άνθρωποι έχασαν τη δουλειά τους κατά το Τα στοιχεία για το έτος 2014 δείχνουν αισθητά μικρότερο αριθμό νέων ανέργων, στοιχείο που αντικατοπτρίζει τη σταθεροποίηση του ποσοστού ανεργίας σε τιμές γύρω από το 27%. 11 Χρησιμοποιώντας το ποσοστό ανεργίας για την Περιφέρεια Αττικής που κατά το 2013 ήταν 28,2% (Eurostat, 2014), καθώς και το μέγεθος του οικονομικά ενεργού πληθυσμού με βάση την Εθνική Απογραφή 2011, προκύπτει ότι ο στατιστικός πληθυσμός ανέργων στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος ανέρχεται σε άτομα. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 58 από 146

59 Διάγραμμα 19: Έτος εγγραφής στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ Δημογραφικά Χαρακτηριστικά Η συνολική κατανομή της ανεργίας μεταξύ ανδρών και γυναικών δείχνει ότι οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο κατά 8% από ότι οι άνδρες. Αν και τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα με τις επίσημες εθνικές και ευρωπαϊκές στατιστικές ανεργίας για τους λόγους που αναφέρονται στην εισαγωγή, επισημαίνεται ότι σύμφωνα με τη Eurostat, κατά το Μάιο του 2014 η διαφορά ανεργίας ανδρών γυναικών σε ολόκληρη τη χώρα κυμάνθηκε σε 6,6% (περισσότερη στις γυναίκες) ενώ σε επίπεδο Ευρωζώνης η διαφορά είναι μόλις 0,3%. Στις επιμέρους ηλικιακές ομάδες (χρησιμοποιούνται αντίστοιχες κλάσεις ηλικιών με αυτές της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής) η ομάδα ηλικιών εμφανίζει το μεγαλύτερο ποσοστό (42,9%) με αμέσως επόμενη την ηλικιακή ομάδα με ποσοστό 39,8%. Τα ποσοστά στους νέους ετών είναι χαμηλά, χαρακτηριστικό που μπορεί να αποδοθεί στο καθεστώς προστασίας που απολαμβάνουν οι έφηβοι και οι πολύ νέοι από τις οικογένειές τους. Η ηλιακή ομάδα ετών θεωρείται η πιο κρίσιμη καθώς περιλαμβάνει άτομα με δύσκολη πρόσβαση στην αγορά εργασίας, αυξημένες κοινωνικές και οικονομικές υποχρεώσεις καθώς επίσης και δυσκολία στις διαδικασίες κινητικότητας ανθρώπινου δυναμικού (αλλαγή τόπου εργασίας, απόκτηση νέων προσόντων και δεξιοτήτων). Το χαρακτηριστικό αυτό μπορεί να ερμηνευθεί εν μέρει, σε συνάρτηση με τη ραγδαία μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας, όπου κατά κανόνα κυριαρχούν τα «ανδρικά» επαγγέλματα. Όσον αφορά την ηλικία σε συνδυασμό με το φύλο, στις περισσότερες κατηγορίες ηλικιών οι γυναίκες είναι περισσότερες ή πολύ περισσότερες. Εξαίρεση αποτελεί η κατηγορία όπου οι άνδρες είναι περισσότεροι κατά 25%. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 59 από 146

60 Διάγραμμα 20: Γενική Κατανομή Ηλικιών Διάγραμμα 21: Κατανομή φύλο Διάγραμμα 22:Κατανομή ανά φύλο και ηλικία Η οικογενειακή κατάσταση των ανέργων κυριαρχείται από ανέργους που είναι ή ήταν έγγαμοι με ποσοστό 66% (47% έγγαμοι και 19% σε διάσταση ή διαζευγμένοι). Από τους έγγαμους ένα πολύ μεγάλο ποσοστό δηλώνει ότι δεν εργάζεται κανένας στην οικογένεια, ενώ μόλις 2 στους 5 δηλώνει πως ο/η σύζυγος έχει απασχόληση. Το 19% των εν διαστάσει ή διαζευγμένων ανέργων αποτελεί μια ιδιαίτερα κοινωνικά ευάλωτα πληθυσμιακή ομάδα, καθώς επί της ουσίας περιλαμβάνει τους αρχηγούς μονογονεϊκών οικογενειών, πολλοί από τους οποίους έχουν προστατευόμενα μέλη (παιδιά & υπερήλικες), ενώ αρκετοί αντιμετωπίζουν προβλήματα καταβολής επιδικασμένης διατροφής. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 60 από 146

61 Διάγραμμα 23: Οικογένειες χωρίς κανένα εργαζόμενο Διάγραμμα 24: Οικογενειακή Κατάσταση Κατοικία Στέγη Ο τόπος κατοικίας ακολουθεί δυσανάλογα την κατανομή του συνολικού πληθυσμού μεταξύ των Σπάτων και Αρτέμιδος. Ενώ η αναλογία του πληθυσμού στα Σπάτα και στην Αρτέμιδα με βάση την Εθνική Απογραφή του 2011 είναι 1:3 ( κάτ. στην Αρτέμιδα & κάτ. στα Σπάτα), η ανεργία κατανέμεται αντίστοιχα σε αναλογία 1:4, καταδεικνύοντας ότι οι Δημότες της Αρτέμιδος πλήττονται περισσότερο. Διάγραμμα 25: Είδος Στέγασης Όσον αφορά τον τύπο στέγασης, οι μισοί σχεδόν άνεργοι κατοικούν σε δικό τους σπίτι (συμπεριλαμβάνονται οι κατοικίες γονέων). Το ποσοστό αστέγων είναι αμελητέο (μόλις 3 άνεργοι δηλώνουν άστεγοι) και επομένως οι ενέργειες αντιμετώπισης του φαινομένου θα πρέπει να είναι περιορισμένες και περιστασιακές. Το 17,9% που κατοικεί σε μισθωμένα κτίσματα, βρίσκεται σε κατάσταση στεγαστικού κινδύνου, ειδικά εάν πρόκειται για οικογένειες όπου δεν εργάζεται κανένα μέλος. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για το 36% που δηλώνει ότι φιλοξενείται, καθώς πρόκειται για άτομα ιδιαίτερα εκτεθειμένα σε στεγαστικό κίνδυνο που σε αρκετές περιπτώσεις προέρχονται από περιοχές της Αθήνας ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που φιλοξενούνται εκτός από ενήλικες και προστατευόμενα μέλη. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 61 από 146

62 Διάγραμμα 26: Κατοικία Συνολικού Πληθυσμού & Ανέργων Επίπεδο Εκπαίδευσης Τα άτομα που δεν έχουν ολοκληρώσει τη βασική εκπαίδευση (πρόωρη εγκατάλειψη σχολείου) αποτελούν το 21,3% των ανέργων, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό και από αυτούς οι 6 στους 10 είναι άνδρες. Οι απόφοιτοι υποχρεωτικής εκπαίδευσης (γυμνάσιο) βρίσκονται σε αναλογία ανδρών γυναικών Μεγαλύτερη ομάδα αποτελούν οι απόφοιτοι λυκείου (οποιουδήποτε τύπου) και τεχνικών επαγγελματικών σχολών. Αυτό μεταφράζεται σε ανάγκη για επιμόρφωση, κατάρτιση προσανατολισμένα στην αγορά εργασίας αλλά και τις δυνατότητες της ευρύτερης περιοχής. Οι απόφοιτοι μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (κυρίως απόφοιτοι ΙΕΚ) ανέρχονται σε ποσοστό 8,8% ενώ οι απόφοιτοι πανεπιστημίων και ΤΕΙ σε ποσοστό 15% (1 στους 8 ανέργους). Διάγραμμα 27: Επίπεδο Εκπαίδευσης ανά Φύλο Από το παραπάνω γράφημα (Επίπεδο Εκπαίδευσης ανά Φύλο) γίνεται αντιληπτό ότι όσο αυξάνεται το επίπεδο εκπαίδευσης των γυναικών δυσχεραίνει η πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: στους απόφοιτους δημοτικού η αναλογία ανδρών γυναικών είναι 60-40, ενώ στους απόφοιτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης η αναλογία αυτή αντιστρέφεται σε Ξένες Γλώσσες Το 72% των ανέργων δηλώνει ότι γνωρίζει μια τουλάχιστο ξένη γλώσσα ανεξάρτητα από το επίπεδο. Αν και το ποσοστό είναι γενικά υψηλό, εξετάζοντας το επίπεδο γλωσσομάθειας φαίνεται ότι μόνο το 44% γνωρίζει τουλάχιστο καλά μια ξένη γλώσσα και μόλις το 20% σε πολύ καλό επίπεδο και ανώτερο. Θα πρέπει να ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 62 από 146

63 σχολιασθεί το στοιχείο πως ενώ οι απόφοιτοι δευτεροβάθμιας, μεταδευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης αποτελούν το 63,1% των ανέργων, το 72% δηλώνει πως γνωρίζει μια ξένη γλώσσα ανεξαρτήτως επιπέδου. Δηλαδή παρουσιάζεται ένα έλλειμμα 8,9% που υποθέτουμε ότι αντιστοιχεί σε άτομα που γνωρίζουν ξένη γλώσσα και είναι απόφοιτοι γυμνασίου. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να ερμηνευθεί είτε λόγω ανακριβούς συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου, είτε λόγω ελλιπούς δόμησης της ερώτησης (δεν ζητείται η αντιστοίχιση με πιστοποίηση γλωσσομάθειας), είτε λόγω συμμετοχής αρκετών ομογενών που δηλώνουν ξένη γλώσσα ως μητρική. Διάγραμμα 28: Γλωσσομάθεια Διάγραμμα 29: Γλωσσομάθεια Διάγραμμα 30: Γλωσσομάθεια ανά Γλώσσα & Επίπεδο ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 63 από 146

64 Όπως είναι αναμενόμενο, πλέον διαδεδομένη γλώσσα είναι η αγγλική και αμέσως δεύτερη η γαλλική. Τα Γερμανικά και τα Ιταλικά προτιμώνται στον ίδιο περίπου βαθμό, ενώ η γνώση της ρωσικής προκύπτει κυρίως από ομογενείς. Τεχνολογίες Πληροφορικής Περισσότεροι από έξι στους δέκα ανέργους δηλώνουν ότι έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο, χωρίς να γίνεται διάκριση στη συσκευή πρόσβασης ή στο χώρο και το είδος της σύνδεσης, ενώ από τις προσωπικές συνεντεύξεις προέκυψε ότι ένα σημαντικό μέρος των ανέργων χρησιμοποιεί συνδέσεις τρίτων ή σημεία δωρεάν πρόσβασης (καταστήματα, χώροι συνάθροισης κοινού κ.λ.π.). Τα ευρήματα αυτά οδηγούν στα εξής συμπεράσματα: 1. Το διαδίκτυο αποτελεί ένα ευρέως διαδεδομένο κανάλι επικοινωνίας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί αξιόπιστα για την ενημέρωση των ανέργων, σε ένα ποσοστό τουλάχιστο 60%. 2. Το διαδίκτυο καλύπτει σημαντικές ανάγκες των ανθρώπων για επικοινωνία και για ενημέρωση ακόμα και εάν αυτοί βρίσκονται εκτός εργασίας. 3. Απαιτείται η δημιουργία σημείων ελεύθερης ασύρματης πρόσβασης σε κοινόχρηστους και σε κοινωφελείς χώρους, για την προαγωγή της επικοινωνίας και της ενημέρωσης. Γνώσεις ΤΠΕ Όσον αφορά την ψηφιακή γνώση: 1. Το 72,3% δηλώνει ότι είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει Η/Υ. 2. Ο ψηφιακός αναλφαβητισμός κυμαίνεται στο 27,7%. 3. Το 16,5% δήλωσε ότι θεωρεί τον εαυτό του έμπειρο χρήστη. Διάγραμμα 31: Πρόσβαση στο Διαδίκτυο Το υψηλό ποσοστό σε σχέση με το επίπεδο εκπαίδευσης, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν απόφοιτοι γυμνασίου που μπορούν να χειρισθούν επαρκώς Η/Υ. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 64 από 146

65 Η θετική αυτή εικόνα μεταβάλλεται δραματικά όταν ζητείται να αποδειχθεί η γνώση. Μόνο 1 στους 4 από όσους δήλωσαν ότι γνωρίζουν τουλάχιστο βασικό χειρισμό Η/Υ μπορεί να αποδείξει το είδος και επίπεδο της γνώσης και να χρησιμοποιήσει την απόδειξη αυτή κατά την αναζήτηση εργασία. Τα παραπάνω στοιχεία συνδυασμένα μπορούν να οδηγήσουν στα ακόλουθα συμπεράσματα: 1. Η ανάγκη για πιστοποίηση γνώσεων στη χρήση Η/Υ είναι μεγάλη, ιδιαίτερα σε απόφοιτους δευτεροβάθμιας και μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. 2. Ένα μεγάλο ποσοστό από τους ανέργους που δηλώνουν ότι γνωρίζουν τη χρήση Η/Υ, δεν έχει καταρτιστεί ή εκπαιδευθεί σε αντικείμενα κοινών εφαρμογών γραφείου (κειμενογράφοι, υπολογιστικά φύλλα κ.λ.π.), αλλά περιορίζεται σε περιήγηση στο διαδίκτυο και συμμετοχή σε κοινωνικά δίκτυα. Διάγραμμα 32: Πιστοποίηση Γνώσεων Η/Υ Διάγραμμα 33: Γνώση Χειρισμού Η/Υ Συμπεράσματα Η ανεργία στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος, πλήττει την πλέον παραγωγική ομάδα πληθυσμού (30-44) αλλά και την πιο έμπειρη (45-64). Ο ελάχιστος πληθυσμός ανέργων εκτιμάται σε άτομα, από τους οποίους η πλειοψηφία είναι κάτοικοι Αρτέμιδος. Οι γυναίκες πλήττονται περισσότερο από την ανεργία και ανάλογα με το επίπεδο εκπαίδευσης. Σημαντική ομάδα του πληθυσμού των ανέργων αντιμετωπίζει ή θα αντιμετωπίσει πρόβλημα στέγης και ιδιαίτερα οι οικογένειες στις οποίες δεν εργάζεται κανένα μέλος. Για την ανάπτυξη δεξιοτήτων απαιτούνται προγράμματα κατάρτισης σε τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνίας στους απόφοιτους δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Οι άνεργοι ηλικίας >45 ετών θα πρέπει είτε να καταρτισθούν σε παραπλήσια ή νέα επαγγέλματα, ενώ οι άνεργοι ηλικίας >55 θα πρέπει να ενταχθούν σε προγράμματα απασχόλησης που αποσκοπούν στην συνταξιοδότησή τους. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 65 από 146

66 Προγράμματα & Δράσεις Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος για την Αντιμετώπιση της ανεργίας και του κοινωνικού αποκλεισμού ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ ΦΟΡΕΑΣ ΧΡΗΜ/ΤΗΣΗΣ ΕΦΔ ΠΡΟΫΠ/ΣΜΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΦΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ «Εναρμόνιση Οικογενειακής & Επαγγελματικής Ζωής» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΦΔ ΕΕΤΑΑ) : , : , : , : ,00 Αφορά στην κάλυψη των δαπανών της φιλοξενίας νηπίων στους παιδικούς σταθμούς μέσω εντολών τοποθέτησης με σκοπό τη διευκόλυνση των μητέρων/πατέρων στη διατήρηση της θέσης εργασίας ή της αναζήτησης εργασίας Ωφελούμενοι: Κατ έτος 100 και πλέον Σε εξέλιξη «Βοήθεια στο σπίτι» από το πρόγραμμα Πρόγραμμα για την απασχόληση μέσω Τοπικών Σχεδίων Απασχόλησης σε συνεργασία με όμορους Δήμους και φορείς ΤΟΠΣΑ ΑΣ ΜΕΣΟΓΑΙΑ (ΝΠΔΔ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΦΔ ΕΕΤΑΑ) ΕΥΔ ΑΤΤΙΚΗ ΕΠ 2012: , : , : ,74 Αφορά στη στήριξη μοναχικών ηλικιωμένων ΑΜΕΑ χαμηλών οικονομικών εισοδημάτων με παροχή υπηρεσιών συμβουλευτικής, νοσηλείας, & φροντίδας, αντιμετώπισης ζητημάτων καθημερινότητας και υποστηρικτική κοινωνική εργασία. Ωφελούμενοι: Κατ έτος 120 Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Κοινωνικής Πολιτικής Αφορά στην στήριξη, κατάρτιση & ενθάρρυνση κυρίως γυναικών, νέων και μακροχρόνια ανέργων από τους Δήμους: Σπάτων Αρτέμιδος, Παλλήνης & Μαρκοπούλου. Ωφελούμενοι: 78 Έχουν ολοκληρωθεί τα στάδια: Επιλογής και κατάρτισης στα θεματικά πεδία: ηλεκτρονικό εμπόριο, μάρκετινγκ αγροτικών προϊόντων, σύσταση & λειτουργία κοινωνικών συνεταιριστικών επιχειρήσεων. Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Προγραμματισμού Σε εξέλιξη Σε εξέλιξη ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 66 από 146

67 ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ Πρόγραμμα «Υποστηρικτικές δομές και δίκτυο αντιμετώπισης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού», γραφείο συμβουλευτικής, δημοτικός λαχανόκηπος, κοινωνικό παντοπωλείο υποστήριξης. Απασχόληση 27 ανέργων κοινωφελούς εργασίας μέσω ΑΜΚΟ η ΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ Ιουνίου 2015 ΦΟΡΕΑΣ ΧΡΗΜ/ΤΗΣΗΣ ΕΦΔ ΠΡΟΫΠ/ΣΜΟΣ Γ.Γ.Δ.Κ.&Α.Π. Συμμετοχή άνευ χρηματοδότησης Γ.Γ.Δ.Κ.& Α.Π. Επιβλέπον Φορέας Συμμετοχή χρηματοδότησης άνευ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αφορά στη λειτουργία δομών αντιμετώπισης της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Οι ωφελούμενοι δημότες Σπάτων Αρτέμιδος είναι: Λαχανόκηπος: 60 Γραφείο Διαμεσολάβησης: 800 Κοινωνικό παντοπωλείο: 400 (κυκλικά) Κοινωνικό Φαρμακείο (λειτουργεί στο Δήμο Κρωπίας): 20 Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Κοινωνικής Πολιτικής Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Προγραμματισμού ΦΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Σε εξέλιξη Ολοκληρωμένο Απασχόληση 20 ανέργων κοινωφελούς εργασίας μέσω ΟΑΕΔ Ο.Α.Ε.Δ. Επιβλέπον Φορέας Συμμετοχή χρηματοδότησης άνευ Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Προγραμματισμού Ολοκληρωμένο Κέντρο δια βίου μάθησης Δήμου Σπάτων - Αρτέμιδος Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. Συμμετοχή χρηματοδότησης άνευ 2013: λειτουργία 4 τμημάτων με συμμετοχή 80 Δημοτών 2014: λειτουργία 7 τμημάτων με συμμετοχή 140 Δημοτών Η δομή είναι στελεχωμένη και λειτουργεί ως Κέντρο και όχι ως συνεργαζόμενος φορέας. Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Κοινωνικής Πολιτικής Σε εξέλιξη Εκπαίδευση των μεταναστών στην ελληνική γλώσσα Ι.ΝΕ.ΔΙ.ΒΙ.Μ. Συμμετοχή χρηματοδότησης άνευ : Λειτουργία 2 τμημάτων με 45 εκπαιδευόμενους : Λειτουργία 1 τμήματος με 25 εκπαιδευόμενους Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Κοινωνικής Πολιτικής Σε εξέλιξη ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 67 από 146

68 ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ Εθελοντικό υποστήριξης κοινωνικά ομάδων Δίκτυο ευάλωτα Πρόγραμμα «Στέγαση και Επανένταξη» 15 η ΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ Ιουνίου 2015 ΦΟΡΕΑΣ ΧΡΗΜ/ΤΗΣΗΣ ΕΦΔ - - ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΡΟΫΠ/ΣΜΟΣ ,00 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Λειτουργία μέσω εθελοντικής εργασίας από λογιστές, δικηγόρους, συμβολαιογράφους, ιατρούς, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες που εξυπηρετούν ευάλωτα κοινωνικά ομάδες. Ωφελούμενοι: 100/έτος Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Κοινωνικής Πολιτικής Σκοπός του προγράμματος είναι η πρόληψη του κινδύνου της περιθωριοποίησης ατόμων που βρίσκονται σε κατάσταση ανεργίας και απόλυτης φτώχειας, με σειρά ενεργειών που αφορούν στέγαση, κοινωνική φροντίδα, επαγγελματική επανένταξη. Υπηρεσία συντονισμού/διαχείρισης: Δ/νση Κοινωνικής Πολιτικής & Δ/νση Προγραμματισμού ΦΑΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ Σε εξέλιξη Σε εξέλιξη ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 68 από 146

69 Αξιολόγηση της κατάστασης της περιοχής του Δήμου και εντοπισμός των κρίσιμων ζητημάτων τοπικής Ανάπτυξης Ο στρατηγικός σχεδιασμός για τη βιώσιμη ανάπτυξη μιας περιοχής οφείλει να στηριχθεί τόσο στα εσωτερικά (ενδογενή) της χαρακτηριστικά, όσο και στα εξωτερικά στοιχεία που την επηρεάζουν, δεδομένου ότι κάθε χωρική ενότητα, μικρής ή μεγάλης κλίμακας εντάσσεται σε ένα γενικότερο περιβάλλον και επηρεάζεται λιγότερο ή περισσότερο από τις εθνικές, ευρωπαϊκές και διεθνείς εξελίξεις και συγκυρίες. Στο πλαίσιο αυτό, η κατάρτιση ενός επιχειρησιακού προγράμματος οφείλει να λάβει υπόψη του τις περιφερειακές, εθνικές και ευρωπαϊκές κατευθύνσεις, οι οποίες έχουν πλέον άμεση επιρροή στον κοινωνικοοικονομικό ιστό της περιοχής. Η εικόνα που παρουσιάζει σήμερα ο Δήμος σχετίζεται σε μεγάλο βαθμό, με τη γενικότερη φυσιογνωμία και τις παρατηρούμενες τάσεις της ευρύτερης περιοχής της Περιφέρειας Αττικής, στην οποία υπάγεται διοικητικά (Περιφερειακή Ενότητα Ανατολικής Αττικής). Υπό την έννοια αυτή, οι περιορισμοί και ο σχεδιασμός της κεντρικής διοίκησης, οι αναπτυξιακές δυνατότητες και στόχοι, που αφορούν γενικότερα στην περιοχή καθορίζουν τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές σχεδιασμού και ανάπτυξης της περιοχής του Δήμου και αναφέρονται: στο Ν «Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας Αττικής» (ΦΕΚ 156 τ. Α 1/08/2014) και στην αναπτυξιακή στρατηγική της Περιφέρειας Αττικής «ΑΤΤΙΚΗ 2020+» που παρουσιάζεται στο εγκεκριμένο ΠΕΠ Αττικής (http://www.espa.gr/el/pages/staticnewprogrammingperiod.aspx) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΕΝΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΑΡΧΩΝ ΝΕΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΘΗΝΑΣ-ΑΤΤΙΚΗΣ (Ν.4277, ΦΕΚ 156 τ.α 1/08/2014) Οι στρατηγικοί στόχοι του νέου Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας (ΡΣΑ) εντάσσονται στο πλαίσιο της εθνικής και ευρωπαϊκής αναπτυξιακής και της χωρικής πολιτικής. Οι στρατηγικοί στόχοι του νέου ΡΣΑ προσδιορίζονται, για τη χρονική περίοδο , σε τρεις ενότητες συμπληρωματικών στρατηγικών στόχων. 1. Ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη, ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της Αθήνας Αττικής, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, αύξηση της παραγωγής και της απασχόλησης σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων. 2. Βιώσιμη χωρική ανάπτυξη, εξοικονόμηση πόρων, αποτελεσματική προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς και προσαρμογή στη κλιματική αλλαγή. 3. Βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και εξισορρόπηση στην κατανομή των πόρων και ωφελειών από την ανάπτυξη. Στο πλαίσιο της χωρικής οργάνωσης το ΡΣΑ καθορίζει 4 χωρικές ενότητες και τοποθετεί το Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος στη χωρική ενότητα της Ανατολικής Αττικής και την υποενότητα Μεσογείων μαζί με τους Δήμους Ραφήνας Πικερμίου, Παλλήνης, Παιανίας, Κρωπίας, Μαρκοπούλου Μεσογαίας και Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης. Οι κατευθύνσεις του ΡΣΑ για την οργάνωση της χωρικής υποενότητας των Μεσογείων είναι: Η χωρική ενότητα των Μεσογείων συνιστά την ευρύτερη περιοχή του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, του οποίου ο ρόλος της κύριας από αέρος πύλης εισόδου στη χώρα απαιτεί τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου περιβάλλοντος χώρου Αποτελεί υποδοχέα νέων οικονομικών δραστηριοτήτων και περιλαμβάνει σημαντικές διαπεριφερειακές λειτουργίες και οικονομικές δραστηριότητες, αποτελώντας πόλο ανάπτυξης της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Η άμεση προστασία και οργάνωση των μη αστικών περιοχών αποτελούν μείζονα προτεραιότητα του νέου ΡΣΑ. Βασικοί πόλοι ανάπτυξης για την περιοχή αποτελούν οι οργανωμένες περιοχές παραγωγικών δραστηριοτήτων, σε θέσεις με πολύ καλή υπερτοπική προσπελασιμότητα, όπου θα πρέπει να εγκατασταθούν κατά προτεραιότητα εξαρτημένες και ελκυόμενες από το Διεθνή Αερολιμένα δραστηριότητες. Προτεραιότητα αποτελεί η ενίσχυση της συγκέντρωσης δραστηριοτήτων υψηλής τεχνολογίας, έρευνας και καινοτομίας στους θεσμοθετημένους υποδοχείς αναπτυξιακών δραστηριοτήτων και του ευρύτερου πόλου περιοχής Αεροδρομίου, ταυτόχρονα με την οργάνωση των διαμεταφορών και των υπηρεσιών διαχείρισης εφοδιασμού. Κατεύθυνση για τη Χωρική Υποενότητα αποτελεί επίσης η προώθηση κατά προτεραιότητα του συνεδριακού, επιχειρηματικού, πολιτιστικού και περιηγητικού τουρισμού και η λειτουργική της συσχέτιση και με τη Χωρική Ενότητα Λεκανοπεδίου και τις Χωρικές Υποενότητες Λαυρεωτικής και Βόρειας Αττικής, όπως, επίσης, και η ανάπτυξη υπηρεσιών υγείας εθνικής και περιφερειακής εμβέλειας. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 69 από 146

70 Προωθείται επίσης, η ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, ιδιαίτερα των παραδοσιακών καλλιεργειών και η προστασία της γεωργικής γης της Υποενότητας και η σύνδεση της οινοπαραγωγής και της ελαιοπαραγωγής με την τουριστική ανάπτυξη. «ΑΤΤΙΚΗ 2020+» Οι αναπτυξιακές Προτεραιότητες της προγραμματικής περιόδου στόχοι του ΠΕΠ Αττικής είναι: Η αναστροφή της συρρίκνωσης της παραγωγικής βάσης της Περιφέρειας και η βαθμιαία αναδιάρθρωσή της με τη μετατόπιση σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας και χαμηλής περιβαλλοντικής όχλησης με στόχο τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την ενίσχυση της εξωστρέφειας, την καινοτόμο επιχειρηματικότητα και τη φιλική και έξυπνη αξιοποίηση των ΤΠΕ. Η βελτίωση της ελκυστικότητας της Αττικής σαν τόπου κατοικίας και προσέλκυσης επενδύσεων, μέσω της προστασίας και αειφορικής διαχείρισης του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή Η διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής με τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου κοινωνικής προστασίας και ενδυνάμωσης για τις ευπαθείς ομάδες και την άμβλυνση των παραγόντων που διογκώθηκαν από την κρίση και τα οποία οδηγούν σε φτώχεια και κοινωνικό αποκλεισμό σημαντικά τμήματα του πληθυσμού της Περιφέρειας. Το πλαίσιο των αναπτυξιακών προτεραιοτήτων της Περιφέρειας σε μεγάλο βαθμό προσδιορίζει το περιβάλλον στο οποίο θα κινηθούν οι πολιτικές και οι δράσεις στο ευρύτερο περιβάλλον της χωρικής ενότητας που ανήκει ο Δήμος. ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Οι στρατηγικές θέσεις για την Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε.) Ανατολικής Αττικής όπως καταγράφονται στο κείμενο της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Αττικής για την προγραμματική περίοδο : «Η Ανατολική Αττική αποτελεί ένα απτό παράδειγμα μετάλλαξης από περιαστική αγροτική περιοχή σε ζώνη υποδοχής εμπορίου και βιομηχανίας, από περιοχή παραθεριστικής κατοικίας σε περιοχή πρώτης κατοικίας, με δείκτη βασικών υποδομών και εξυπηρετήσεων που παραμένει σε πολλές περιπτώσεις σε επίπεδα παρελθοντικών χρόνων. Αν ανατρέξει κάποιος στα πληθυσμιακά δεδομένα μεταξύ των απογραφών μεταξύ 1991 και 2001 εύκολα θα διαπιστώσει ότι, ενώ ο πληθυσμός της Περιφέρειας Αττικής αυξήθηκε κατά 6%, σε αναλογία με τον εθνικό μέσο όρο, στην Ανατολική Αττική ο ρυθμός μεταβολής την ίδια περίοδο ανήλθε στο 36%. Αν αναλογιστούμε δε ότι με βάση και τα προσωρινά αποτελέσματα της απογραφής του 2011, ο πληθυσμός της Ανατολικής Αττικής αυξήθηκε κατά σχεδόν 25% την τελευταία δεκαετία , αντιλαμβανόμαστε το μέγεθος και το εύρος των προβλημάτων που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει μεγάλα και σημαντικά έργα συνολικά στην Περιφέρεια Αττικής. Η πραγματικότητα όμως αποκαλύπτει ότι χρειάζονται ακόμα πολλά να γίνουν ώστε να φθάσουμε στο σημείο να πούμε ότι έχουν καλυφθεί οι ανάγκες των κατοίκων όχι μόνο της Ανατολικής Αττικής, αλλά στο σύνολο της Περιφέρειας. Η έλλειψη βασικών υποδομών, υποδομών προστασίας του περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής, υποδομών υγείας αλλά και των συγκοινωνιακών υποδομών αναδεικνύονται ως τα σοβαρότερα προβλήματα της Ανατολικής Αττικής. Εκτός όμως από τα θέματα υποδομών, τα οποία αναμφίβολα έχουν ξεχωριστή σημασία για την καθημερινή ζωή των κατοίκων της περιοχής, εντοπίζονται και προβλήματα στους επιμέρους παραγωγικούς τομείς της τοπικής οικονομίας μέσα από τη κλασσική διάκριση πρωτογενούς, δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα. Απαιτείται στήριξη της παραγωγής στους εναπομείναντες αγροτικούς θύλακες με ισχυρά κίνητρα για τους νέους αγρότες, η οποία θα συμβάλλει και στη μείωση της ανεργίας. Αναφορικά με τον δευτερογενή τομέα, είναι αναγκαία η προώθηση της εγκατάστασης των μονάδων μεταποίησης σε οργανωμένες ζώνες υποδοχής που θα βελτιώσει και την αποδοτικότητα των μονάδων και θα περιστείλει τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. Χωρίς αυτήν την πρόνοια, όλες οι πολιτικές για ουσιαστική περιβαλλοντική εξυγίανση των ήδη επιβαρυμένων περιοχών όπως είναι ο Κηφισός και ο Ασωπός δεν θα μπορέσουν να εφαρμοστούν. Η Ανατολική Αττική θεμελιώνεται, αναπτύσσεται και συμπορεύεται με το ιδιαίτερα αξιόλογο παρελθόν της, με την πλούσια αρχαιολογική της κληρονομιά και ιστορία, τον πολιτισμό της και το εξαιρετικής ομορφιάς φυσικό της περιβάλλον. Στο πλαίσιο αυτό, η Ανατολική Αττική, με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει, μπορεί να αποτελέσει ένα διαφοροποιημένο τουριστικό προορισμό με υπηρεσίες υψηλού επιπέδου. Στην κατεύθυνση αυτή, με δράσεις ανάδειξης και με τη δημιουργία κατάλληλων προϋποθέσεων, η Ανατολική Αττική μπορεί να καθιερωθεί ως επώνυμο και διακριτό τουριστικό προορισμό στη διεθνή τουριστική ατζέντα, καθ όλη τη διάρκεια του έτους, τονώνοντας έτσι την τοπική κοινωνία και οικονομία. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 70 από 146

71 Οι αναπτυξιακοί στόχοι της Π.Ε. Ανατολικής Αττικής, στο πλαίσιο της εθνικής και ευρωπαϊκής αναπτυξιακής και χωρικής πολιτικής, διέπονται από τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, οι συνιστώσες της οποίας βιώνονται σήμερα με ιδιαίτερη ένταση ως ζητούμενα. Οι βασικοί αναπτυξιακοί άξονες της Ανατολικής Αττικής απορρέουν από τα μείζονα προβλήματα της περιοχής με κυρίαρχο τις ελλείψεις υποδομών όπως είναι οι εγκαταστάσεις διαχείρισης υγρών αποβλήτων και απορριμμάτων με κίνδυνο εκτεταμένη περιβαλλοντική υποβάθμιση, την ανάγκη για δημιουργία Νοσοκομείου, και την ολοκλήρωση μεταφορικών υποδομών και έργων αντιπλημμυρικής προστασίας. Σε αυτό το πλαίσιο, προσδιορίζονται οι παρακάτω αναπτυξιακοί στόχοι για την Ανατολική Αττική, που αναλύονται / εξειδικεύονται σε βασικά μέτρα για τις πολιτικές που προβλέπονται και ενσωματώνονται στους άξονες προτεραιότητας του Στρατηγικού Σχεδίου της Περιφέρειας Αττικής: Προστασία και αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση των βασικών υποδομών (π.χ. εγκαταστάσεις διαχείρισης απορριμμάτων και λυμάτων, κ.α.), για τη διατήρηση του φυσικού χώρου, της ποιότητας ζωής των κατοίκων και της βιοποικιλότητας Ενίσχυση υποδομών υγείας, με τη δημιουργία νοσοκομείου, Κέντρων Υγείας Αστικού Τύπου καθώς και άλλων υποδομών κοινωνικής πρόνοιας, αλληλεγγύης και απασχόλησης Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και ανάδειξη της ελκυστικότητας της Ανατολικής Αττικής μέσω κατάλληλων έργων υποδομής και ανάπτυξης κατάλληλων υποδοχέων δραστηριοτήτων Περιβαλλοντική αναβάθμιση και οργάνωση των άτυπων και άναρχων βιομηχανικών συγκεντρώσεων Περιβαλλοντικά βιώσιμη χωρική ανάπτυξη, μέσω της οριοθέτησης χρήσεων γης, για την αποτελεσματική και συνεκτική προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Τουριστική και πολιτιστική προβολή και ανάδειξη της Ανατολικής Αττικής Ανάδειξη, προστασία και αξιοποίηση των παράκτιων περιοχών αναπλάσεις αστικών περιοχών Το ανωτέρω πλαίσιο του κεντρικού και περιφερειακού στρατηγικού σχεδιασμού θέτει τα ακόλουθα ερωτήματα: 1. Είναι αποδεκτός ο προδιαγραφόμενος ρόλος του Δήμου στην Περιφέρεια Αττικής; 2. Ποιοι θα ήταν οι πλέον ρεαλιστικοί στόχοι που υλοποιούμενοι θα μπορούσαν να συμβάλλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη του Δήμου; Ένας ρεαλιστικός και υλοποιήσιμος σχεδιασμός θα πρέπει να πάρει υπόψη του τον κεντρικό σχεδιασμό ώστε στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται ο Δήμος Σπάτων Αρτέμιδος να υποστηρίξει υπό προϋποθέσεις ένα βιώσιμο μοντέλο ανάπτυξης. Τα κύρια χαρακτηριστικά του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος είναι: Το συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής των Σπάτων και της Αρτέμιδας εντοπίζεται στο αξιόλογο φυσικό περιβάλλον, την ελκυστική παράκτια ζώνη, το μεσογείτικο κάμπο και την αμπελοκαλλιέργεια, η οποία συνδυάζει την πλούσια ιστορία της με την ποικιλία των αμπελώνων και την αμπελουργική και οινολογική γνώση των παραγωγών της και τέλος τα σημαντικότατης σημασίας μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους, στοιχεία τα οποία προσδίδουν στην περιοχή μοναδικό κάλλος και αποκλειστικά χαρακτηριστικά-πλεονεκτήματα ώστε να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην περιοχή των Μεσογείων αλλά και της Αττικής γενικότερα. Η Αττική Οδός η οποία διέρχεται από το Δήμο Σπάτων και το αεροδρόμιο, ο αστικός και προαστιακός σιδηρόδρομος, συμβάλλουν σημαντικά στην ευκολότερη πρόσβαση στην περιοχή και τη θάλασσα καθώς και στην αύξηση της προτίμησης της ευρύτερης περιοχής ως τόπο πρώτης κατοικίας και εγκατάστασης μεγάλων εμπορικών δραστηριοτήτων. Συνοψίζοντας τα κύρια χρακτηριστικά της οικονομίας του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος παρατηρείται: - Η Δ.Ε. Σπάτων χαρακτηρίζεται από την εξωστρέφεια των επιχειρήσεων καθώς το μεγάλο τμήμα της επιχειρηματικής δραστηριότητας χωροθετείται εκτός του οικιστικού ιστού. Κυριαρχούν οι επιχειρήσεις τριτογενούς και δευτερογενούς τομέα τοπικού και υπεροπτικού χαρακτήρα με έμφαση στο χονδρεμπόριο, την εκπαίδευση, το λιανεμπόριο και τις μεταφορές. Ο πρωτογενής τομέας καταλαμβάνει μεγάλη χωρική έκταση και μικρή πληθυσμιακή, λόγω του γεωργικού χαρακτήρα των δραστηριοτήτων. - Στη Δ.Ε. Αρτέμιδος κυριαρχούν οι επιχειρήσεις & τα επαγγέλματα του τριτογενούς τομέα τοπικού χαρακτήρα με έμφαση στην εστίαση, τις δραστηριότητες συντήρησης δομημένου περιβάλλοντος και τις υπηρεσίες εξυπηρέτησης του τοπικού πληθυσμού. Ο τομέας της εστίασης είναι κυρίως εξωστρεφής ενώ οι υπόλοιποι τομείς εξυπηρετούν τις ανάγκες του τοπικού πληθυσμού. - Κοινό χαρακτηριστικό των δύο Δ.Ε. είναι η γειτνίαση με μεγάλα συγκοινωνιακά έργα. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 71 από 146

72 Σήμερα και με δεδομένη τη οικονομική κρίση και την υψηλή ανεργία προβάλλουν για την πόλη των Σπάτων και της Αρτέμιδας, οι ακόλουθες αναπτυξιακές προοπτικές: - Πόλη που διαφυλάττει την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, αναδεικνύει τη σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν, διακριτή για την ευκολία πρόσβασης μεγάλου πληθυσμού του λεκανοπεδίου σε παραδοσιακές και ήπιες υπηρεσίες, ή - Ιδανικός τόπος κατοικίας για οικογένειες που αναζητούν ποιοτικό περιβάλλον και γρήγορες προσβάσεις στο λεκανοπέδιο. Έμφαση σε υπηρεσίες παιδείας, αθλητισμού και πολιτισμού. Δημιουργία προϋποθέσεων παραγωγής εμβληματικών αγροτικών προϊόντων, ή - Μια σύγχρονη πόλη που προσελκύει επιχειρήσεις υπεροπτικού χαρακτήρα αξιοποιώντας τις συγκοινωνιακές προσβάσεις με έμφαση στη δημιουργία τεχνολογικών υποδομών. Η απάντηση των πολιτών και της Τοπικής Διοίκησης στα ανωτέρω αναπτυξιακά μοντέλα είναι καθοριστική. Σε κάθε περίπτωση η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να αναπτύξει τις υποδομές για το αναπτυξιακό πρότυπο που υιοθετεί και να δημιουργήσει τις δυνατότητες επιλογών στους πολίτες. Στους ακόλουθους πίνακες παρουσιάζονται τα κρίσιμα ζητήματα που εντοπίζουν οι υπηρεσίες του Δήμου ανά άξονα και τομέα ευθύνης. ΑΞΟΝΑΣ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Παρακολούθηση ποιότητας περιβάλλοντος Προστασία και εξασφάλιση της βιωσιμότητας της παράκτιας ζώνης Προστασία δασικής και γεωργικής γης Προστασία υδατικών πόρων Περιορισμός των αιτιών ρύπανσης- παρέμβαση στις πηγές ρύπανσης Ευαισθητοποίηση τοπικής κοινωνίας ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΕΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Αναθεώρηση ΤΧΣ Σπάτων επέκταση στη Δ.Ε. Αρτέμιδος Καθορισμός νέων χρήσεων γης για την κάλυψη νέων αναγκών Ολοκλήρωση Πολεοδομικών Μελετών Πράξεων Εφαρμογής Σπάτων και Αρτέμιδος Σύνταξη μεμονωμένων πράξεων εφαρμογής Σπάτων ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΟΙΚΙΣΤΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Προστασία και αναβάθμιση της αισθητικής και δομημένου περιβάλλοντος Αναβάθμιση και επέκταση πρασίνου Ορθολογική χρήση ενέργειας και φυσικών πόρων Απομάκρυνση παράνομων διαφημιστικών πινακίδων. Καθορισμός χώρων διαφημίσεων με προκύπτοντα έσοδα ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 72 από 146

73 ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ Κατασκευή τοιχίων αντιστήριξης στη γέφυρα Πετρέζα (είσοδος Φοίνικα). Κατασκευή ανοικτού γηπέδου μπάσκετ (κάτω από στέγαστρο) και δύο (2) γηπέδων ποδοσφαίρου (5Χ5 & 7Χ7) στην Π.Ε.5. ΑΡΤΕΜΙΔΑ Κατασκευή εγκαταστάσεων Πρωτοβάθμιας & Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Συντήρηση του ιστορικού πέτρινου κτιρίου του 1 ου Δημοτικού Σχολείου Σπάτων και επισκευή για χρήση Ιστορικού Λαογραφικού Μουσείου Μέτρα Προστασίας και αποκατάστασης του Διατηρητέου Μνημείου «Μετόχι Βουρβά» Έργα ανάπλασης κοινόχρηστων χώρων Ανακατασκευή παιδικών χαρών ΔΙΚΤΥΑ ΔΙΚΤΥΟ ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΥ Εξωραϊσμός όλων των πλατειών του Δήμου με νέα φωτιστικά Επέκταση δημοτικού φωτισμού σε κεντρικές αρτηρίες οδούς του Δήμου Ανάπτυξη φωτισμού περιπάτου σε όλο το παραλιακό μέτωπο. Ανάδειξη σημείων γενικού ενδιαφέροντος με ανάλογο φωτισμό (π.χ. αρχαιολογικοί χώροι). Αντικατάσταση παλαιών φωτιστικών σωμάτων με νέα τεχνολογίας LED. Επέκταση δημοτικού φωτισμού σε κεντρικά σημεία οικισμών Δήμου. ΔΙΚΤΥΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗ - ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ Εκπόνηση και εφαρμογή κυκλοφοριακών μελετών για τη ρύθμιση των κατωτέρω: Ρύθμιση της κυκλοφορίας κύριων αρτηριών όπως ενδεικτικά οι οδοί Αγ. Δημητρίου, Δημ. Χρ. Μπέκα, Β. Παύλου, Μυκηναϊκών Τάφων για τα Σπάτα καθώς επίσης οι οδοί 25ης Μαρτίου, Υπαπαντής, Α. Παπανδρέου, Εθν. Αντίστασης, Δημοκρατίας, 28ης Οκτωβρίου, Φιλοθέης για την Αρτέμιδα σε σχέση με τις οδούς αρμοδιότητας της Περιφέρειας όπως οι Λεωφ. Σπάτων, Πικερμίου, Κιάφας, Σπάτων-Αρτέμιδος & Καραμανλή, Βραυρώνος, Αρτέμιδος, Μαραθώνος, με την διαδημοτική οδό Αρίωνος. Καθορισμός χώρων στάθμευσης. Καθορισμός ή τροποποίηση αστικών γραμμών λεωφορείων και στάσεων. Αποφυγή δυσμενών επιδράσεων στην ασφάλεια της κυκλοφορίας. Απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων οχημάτων. Τοποθέτηση στεγάστρων στάσεων λεωφορείων. Σχεδιασμός δημοτικής συγκοινωνίας. Συμμετοχή στο έργο αστικής συγκοινωνίας και διενέργεια μεταφοράς για την μετακίνηση ευπαθών ομάδων (υπερήλικες, μαθητές, ΑΜΕΑ, κλπ) Εκτέλεση και επίβλεψη εργασιών σήμανσης οριζόντιας και κατακόρυφης (πινακίδες και διαγραμμίσεις ) του οδικού δικτύου καθώς και συντήρηση αυτού. Το ίδιο συνεργείο θα είναι δυνατό να επιβλέπει ώστε να ελέγχει τα υφιστάμενα μέτρα ασφάλειας και υγιεινής των εργοταξίων του δήμου στα υπό κατασκευή ιδιωτικά και δημόσια έργα. Ονομασία οδών, πλατειών, και τοποθέτηση πινακίδων πληροφορίας και αρίθμησης κτισμάτων. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 73 από 146

74 ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Κατασκευή οδών προτεραιότητας (π.χ. οδός Μαργέτη έμπροσθεν της εισόδου του Λυκείου) Συντήρηση Βασ. Παύλου (σε τμήματα που απαιτούνται). Κατασκευή Νότιου Περιφερειακού Σπάτων με τακτοποίηση του σχεδίου πόλεως. Κατασκευή οδού Ο.Τ. 30. Σπάτων Διαπλάτυνση Αγίου Δημητρίου από τα όρια του οικισμού Χριστούπολης μέχρι τον Περιφερειακό Σπάτων. Διάνοιξη Λεωφ. Βραυρώνος ΔΙΚΤΥΟ ΥΔΡΕΥΣΗΣ Επέκταση αντικατάσταση και εκσυγχρονισμός δικτύου Ύδρευσης και στις δύο Δημοτικές Ενότητες (Σπάτων & Αρτέμιδος και αντικατάσταση του υπολειπόμενου δικτύου αμιαντοσωλήνων στη Δημοτική Ενότητα Σπάτων. Εγκατάσταση συστήματος τηλεμέτρησης καταναλώσεων ύδρευσης και αντικατάσταση σχεδόν του συνόλου των υδρομέτρων των καταναλωτών με υδρόμετρα νέου τύπου, εξοπλισμένα με μηχανισμό τηλεμέτρησης. Αναβάθμιση και εκσυγχρονισμός αντλιοστασίων υδροδότησης Δήμου Εγκατάσταση νέων παροχών ΕΥΔΑΠ και σύνδεσή τους με το υπάρχον δίκτυο του Δήμου, σε σημεία που παρατηρούνται προβλήματα στην επαρκή υδροδότηση. Αντικατάσταση οχημάτων και μηχανολογικού εξοπλισμού του Τμήματος Υδραυλικών & Αποχετευτικών έργων. Εγκατάσταση και λειτουργία συντήρηση συστήματος μέτρησης υπολειμματικού χλωρίου. Καταγραφή & αποτύπωση δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης ομβρίων & ρεμάτων του Δήμου. ΔΙΚΤΥΟ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ Καταγραφή & αποτύπωση δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης ομβρίων & ρεμάτων του Δήμου Ετήσια συντήρηση δικτύου αποχέτευσης ομβρίων Δήμου. Επέκταση δικτύου αποχέτευσης ομβρίων Δήμου. Ετήσια συντήρηση δικτύου αποχέτευσης ομβρίων Δήμου. Επέκταση δικτύου αποχέτευσης ομβρίων Δήμου ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης των πολιτών για τον τρόπο διαχείρισης των απορριμμάτων. Σύνταξη νέου κανονισμού Καθαριότητας Εκσυγχρονισμός υλικοτεχνικής υποδομής και μηχανολογικού εξοπλισμού Δημιουργία Σταθμού Μεταφόρτωσης μαζί με αμαξοστάσιο Έγκαιρη κάλυψη αναγκών προσωπικού για την θερινή περίοδο. Αύξηση του ποσοστού της ανακύκλωσης από 4,20 % σε τουλάχιστον 25% ούτως ώστε να μειωθεί ο όγκος μη επεξεργασμένων αποβλήτων στον ΧΥΤΑ Αξιοποίηση απορριμμάτων όγκου 26% περίπου που απορρίπτεται στο ΧΥΤΑ και προέρχεται από φυτική ύλη για δημιουργία λιπάσματος. Χώρος επεξεργασίας φυτικής ύλης. Ενθάρρυνση των πολιτών και παροχή κινήτρων για μείωση του όγκου των παραγόμενων απορριμμάτων και συμμετοχή στην ανακύκλωση. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 74 από 146

75 Ενημέρωση, ευαισθητοποίηση και συμμετοχή παιδιών προσχολικής και όχι μόνον ηλικίας στο πρόγραμμα ανακύκλωσης. Εκπόνηση και εφαρμογή ολοκληρωμένου προγράμματος επανατοποθέτησης κάδων απορριμμάτων Εκσυγχρονισμός υλικοτεχνικής υποδομής και μηχανολογικού εξοπλισμού σύμφωνα με τις νέες ανάγκες. Μείωση όγκου απορριμμάτων με χρήση οικιακών κομποστοποιητών. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Ικανοποιητικές συνθήκες ασφάλειας για τη ζωή των πολιτών Ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής Σύγχρονο σύστημα αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών Έλεγχος αστικής πανίδας (αδέσποτα ζώα) Μέτρα Ασφάλειας (φωτισμός κλπ) σε όλα τα κτίρια εκπαίδευσης ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ΠΑΙΔΕΙΑ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΡΙΣΙΜΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΙΣΟΤΗΤΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑ/ΝΕΟΛΑΙΑ ΥΓΕΙΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Αντιμετώπιση ικανοποίηση αυξανόμενης συνολικής ζήτησης και αύξησης του αριθμού των ωφελουμένων των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγείας και φροντίδας Εφαρμογή συστήματος διασφάλισης της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών Ανάγκη μηχανοργάνωσης (τήρησης μητρώου εξυπηρετουμένων, επεξεργασία των δεδομένων και στατιστικά στοιχεία) της Κοινωνικής Υπηρεσίας) Αντιμετώπιση ανεπαρκών υποδομών και ελλείψεων σε ειδικό προσωπικό. Αξιοποίηση επιδοτούμενων προγραμμάτων απασχόλησης για την κάλυψη κενών στη στελέχωση των δομών Αξιοποίηση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας για την ανάπτυξη νέων υπηρεσιών Εξεύρεση πόρων για την κάλυψη των αναγκών. Ενίσχυση των οικονομικών πόρων της Υπηρεσίας μέσω της εξασφάλισης χορηγικών προγραμμάτων και δωρεών Αξιοποίηση ή επέκταση του δικτύου συνεργειών με φορείς κοινωνικής φροντίδας σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο για την κάλυψη κενών, ελλείψεων και των αυξημένων κοινωνικών αναγκών Ανάπτυξη προγραμμάτων Εθελοντικής Εργασίας Αυτοβοήθειας ΙΣΟΤΗΤΑ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ Αντιμετώπιση της έλλειψης δομών για την κάλυψη των εξειδικευμένων αναγκών των ΑμεΑ και των Γυναικών Ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής Μέτρα πρόληψης παραβατικότητας Αντιμετώπιση αναγκών ευπαθών ομάδων πληθυσμού Αντιμετώπιση φαινομένων φτώχειας Ανάπτυξη δικτύου αλληλεγγύης ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 75 από 146

76 ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Αξιοποίηση πολιτιστικής κληρονομιάς Σύνδεση πολιτιστικού αποθέματος με την τοπική ανάπτυξη και τον τουρισμό Κάλυψη αναγκών πολιτιστικής δημιουργίας Καταγραφή και ανάδειξη ιστορικών χώρων τόπων, κτισμάτων και μνημείων Προστασία και φύλαξη μνημείων ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ Ολοκλήρωση ημιτελών αθλητικών υποδομών Συντήρηση και επέκταση αθλητικών υποδομών Κατασκευή υποδομών στη ΔΕ Αρτέμιδος Οριοθέτηση θαλάσσιων χώρων για τα θαλάσσια αθλήματα. Αύξηση προγραμμάτων θαλάσσιων αθλημάτων. ΠΑΙΔΕΙΑ/ΝΕΟΛΑΙΑ Αντιμετώπιση των αυξανόμενων αναγκών σε σχολικές αίθουσες σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης Αύξηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων δια βίου μάθησης Ενίσχυση μέτρων ασφάλειας στη σχολική κοινότητα Προγράμματα πρόληψης παραβατικότητας ΤΟΠΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Ενίσχυση γνώσεων και δεξιοτήτων ανθρώπινου δυναμικού Υποστήριξη τοπικής επιχειρηματικότητας Στήριξη γυναικείας επιχειρηματικότητας Βελτίωση των υποδομών και των προσβάσεων των παραγωγών Διερεύνηση αξιοποίησης της αγροτικής γής Προώθηση αγροτικών προϊόντων Αξιοποίηση ειδικών χρήσεων γής (επιχειρηματικά πάρκα, ζώνη υψηλής τεχνολογίας) Αισθητική και λειτουργική αναβάθμιση της παράκτιας ζώνης Αξιοποίηση φυσικού κεφαλαίου ΠΕΡΙΓΡΑΦΉ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΉΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΝΟΜΙΚΏΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΏΠΩΝ Στη συγκεκριμένη ενότητα επιχειρείται η συνολική καταγραφή του εσωτερικού περιβάλλοντος του ΟΤΑ. Η καταγραφή έχει ως αφετηρία τα αιρετά όργανα, συνεχίζει με τις υφιστάμενες οργανικές μονάδες όπως αυτές προσδιορίζονται από τον Οργανισμό Εσωτερικής Υπηρεσίας, (Ο.Ε.Υ) τους ανθρώπινους πόρους, τις διαδικασίες που τηρούνται αναφορικά με τη συνεργασία το συντονισμό, τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών, αλλά και άλλων σημαντικών παραμέτρων όπως αυτών της επιμόρφωσης και της κατάρτισης. Επιπρόσθετα, συνεχίζει με την ανάλυση ορισμένων βασικών χαρακτηριστικών των οργανικών μονάδων του Δήμου ανά θεματικό τομέα ανάλυσης του Επιχειρησιακού Προγράμματος και καταλήγει με την καταγραφή της υφιστάμενης οικονομικής κατάστασης και της οικονομικής λειτουργίας του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 76 από 146

77 Ο Δήμος ουσιαστικά αποτελεί έναν από τους βασικότερους, αν όχι το βασικότερο παράγοντα για την τοπική ανάπτυξη. Η ανάλυση και καταγραφή του εσωτερικού περιβάλλοντός του, μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε σε ποιο βαθμό η δομή, η οργάνωση και οι μηχανισμοί που διαθέτει ο Δήμος, ικανοποιούν τις σύγχρονες προδιαγραφές παροχής ποιοτικών υπηρεσιών στον τοπικό πληθυσμό και κατά πόσο εμπεριέχουν τα στοιχεία εκείνα που ενισχύουν την αναπτυξιακή διαδικασία σε τοπικό επίπεδο. Ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος διοικεί και ρυθμίζει όλες τις τοπικές υποθέσεις στηρίζοντας με τις δράσεις του την οικονομική, πολιτιστική, περιβαλλοντολογική, και κοινωνική ανάπτυξη της πόλης. Έχει επίσης δημιουργήσει όλες τις απαραίτητες δομές για χρηστή λειτουργία και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών, εθνικών, συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων. Ο Δήμαρχος κατέχει ένα σημαντικό ρόλο στην ομαλή λειτουργία του Δήμου και τη χάραξη της αναπτυξιακής του πορείας. Εκτός από τις συνηθισμένες υπηρεσίες που παρέχονται από τις τοπικές αρχές όπως το Δημοτολόγιο, το Ληξιαρχείο, τη Συλλογή Απορριμμάτων, ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος εκτελεί διάφορες πολύ ειδικές λειτουργίες. Αναλαμβάνει και υλοποιεί Ευρωπαϊκά και Εθνικά Προγράμματα, φροντίζει για τα ζητήματα της παιδείας με κύρια αιχμή τη σχολική στέγη, προωθεί τον εξωραϊσμό της πόλης, προωθεί την ιδέα της αειφόρου ανάπτυξης, οργανώνει την προστασία της περιοχής και του φυσικού περιβάλλοντος από φυσικές καταστροφές, προωθεί την ανακύκλωση των υλικών, προασπίζει τους φυσικούς πόρους της περιοχής, συμβάλει ουσιαστικά στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και ενθαρρύνει την ανάπτυξη των τεχνών και των γραμμάτων. Ο Δήμος Σπάτων-Αρτέμιδος μέσω της φιλοσοφίας της βιώσιμης ανάπτυξης της περιοχής, στοχεύει στη δημιουργία νέων συνθηκών ανάπτυξης για τις τωρινές και τις μελλοντικές γενεές των κατοίκων, των επιχειρήσεων και των εργαζομένων. Αναλυτικότερα οι αρμοδιότητες του Δήμου περιγράφονται στον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006, ΦΕΚ Α 114/ ). Οι μεταβιβαζόμενες πρόσθετες αρμοδιότητες στους Δήμους αναφέρονται αναλυτικά στα άρθρα 94 και 95 του Ν.3852/2010 «Πρόγραμμα Καλλικράτης». OΡΓΑΝΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τους Ο.Τ.Α. α βαθμού, όπως αυτό ορίζεται στο κεφάλαιο περί συστήματος διακυβέρνησης του Ν.3852/2010 Πρόγραμμα Καλλικράτης. Με άμεση εκλογή από το εκλογικό σώμα όργανα νόμιμης εκπροσώπησης και διοίκησης του Δήμου είναι: Ο Δήμαρχος Το Δημοτικό Συμβούλιο Τα Συμβούλια των Δημοτικών Ενοτήτων, Σπάτων και Αρτέμιδος αντιστοίχως. ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Η εκτελεστική επιτροπή είναι συλλογικό συντονιστικό και εκτελεστικό όργανο του δήμου και παρακολουθεί την εφαρμογή της δημοτικής πολιτικής σε όλους τους τομείς καθώς και την εφαρμογή του επιχειρησιακού σχεδίου του δήμου. Στην εκτελεστική επιτροπή μετέχουν ο Δήμαρχος, οι αντιδήμαρχοι και υπάλληλος του Δήμου για την γραμματειακή υποστήριξη. Το Δημοτικό Συμβούλιο αποφασίζει για τα ακόλουθα όργανα διοίκησης του Δήμου όπως προβέπεται από το νόμο. Οι αποφάσεις εκλογής οργάνων είναι δημοσιευμένες στο σύστημα ΔΙΑΥΓΕΙΑ. Τα όργανα αυτά είναι: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Συγκροτείται με την υπ αριθμ. Απόφαση 218/2014 (ΑΔΑ Ω0ΝΓΩ1Χ-Θ7Ψ) ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Συγκροτείται με τις αποφάσεις 219/2014 (ΑΔΑ ΩΛΒ8Ω1Χ-Κ6Υ) ΚΑΙ 221/2014 (ΑΔΑ ΩΩΜΥΩ1Χ-2ΤΔ) ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Συγκροτείται με την 300/2014 απόφαση (ΑΔΑ 6ΒΧΟΩ1Χ-Ε5Σ) ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ και της ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ Ορίζεται με την 299/2014 απόφαση του ΔΣ (ΑΔΑ 63Ξ0Ω1Χ-ΩΡ7) ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Με την υπ αριθμ.159/2011 απόφαση του ΔΣ ψηφίστηκε ο Οργανισμός Εσωτερικής Υπηρεσίας (Ο.Ε.Υ.) του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος και ο οποίος δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης, φύλλο 2314 Β την 17/10/2011. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟΝ ΟΕΥ Το παρακάτω οργανόγραμμα αποτυπώνει την οργανωτική διάρθρωση του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος σύμφωνα με το νέο Οργανισμό Εσωτερικής υπηρεσίας. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 77 από 146

78 ΟΡΓΑΝΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΣΠΑΤΩΝ- ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 78 από 146

79 ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Στον ακόλουθο πίνακα αποτυπώνονται οι τομείς ευθύνης της τοπικής αυτοδιοίκησης και οι υπηρεσίες που είναι υπεύθυνες για την υλοποίηση των πολιτικών και των αποφάσεων ανά τομέα. ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΜΕΙΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Περιβάλλον Ποιότητα ζωής Τεχνική Υπηρεσία Υπηρεσία Περιβάλλοντος Συντήρησης Πρασίνου Υπηρεσία Πολεοδομίας Υπηρεσία Καθαριότητας Ανακύκλωσης & & & Κοινωνική Πολιτική, Παιδεία, Πολιτισμός Αθλητισμός Υπηρεσία Κοινωνικής Πολιτικής Υγεία, & ΝΠΔΔ Πολιτισμού, Παιδείας & Περιβάλλοντος «Ο Ξενοφών» ΝΠΔΔ Αθλητικός Οργανισμός «Η Άρτεμις» Τοπική Οικονομία Απασχόληση Υπηρεσία Τοπικής Ανάπτυξης & Υπηρεσία Αδειοδοτήσεων & Ρύθμισης Εμπορικών Δραστηριοτήτων ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ Διοικητική Υπηρεσία Οικονομική Υπηρεσία Υπηρεσία Προγραμματισμού και ΤΠΕ & Διαφάνειας Νομική Υπηρεσία Υπηρεσία Υποστήριξης Δημοτικών Οργάνων ΚΑΘΕΤΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ & ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Περιγραφή των Βασικών Διευθύνσεων, των Αποκεντρωμένων Υπηρεσιών και των Αυτοτελών Τμημάτων του Δήμου Η παρούσα ενότητα περιέχει μια σύντομη περιγραφή των βασικών Διευθύνσεων των υπηρεσιών και των αυτοτελών τμημάτων του Δήμου Σπάτων Αρτέμιδος. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Η Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών είναι αρμόδια για την αποτελεσματική τήρηση των οικονομικών προγραμμάτων λειτουργίας του Δήμου και τη σωστή απεικόνιση των οικονομικών πράξεων. Τηρεί πιστά τον προϋπολογισμό του Δήμου και εισηγείται για αναμορφώσεις όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο. Εφαρμόζει το διπλογραφικό λογιστικό σύστημα και συνεργάζεται με την Διεύθυνση εσόδων και Περιουσίας του Δήμου ώστε να έχει πλήρη εικόνα της οικονομικής διαχείρισης του Δήμου. Συγχρόνως, η Διεύθυνση μεριμνά για την αποτελεσματική διενέργεια όλων των νόμιμων διαδικασιών που απαιτούνται για την προμήθεια υλικών, εξοπλισμού και παροχή υπηρεσιών του Δήμου. Συνεργάζεται με την Διεύθυνση Εσόδων και Περιουσίας προκειμένου από κοινού να επιτύχουν την σωστή διαχείριση των οικονομικών του Δήμου, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Η Διεύθυνση Διοικητικών Υπηρεσιών είναι αρμόδια για την τήρηση των διαδικασιών και αρχείων που αφορούν την δημοτική κατάσταση και την καταγραφή των ληξιαρχικών γεγονότων στην περιοχή του Δήμου και για το σχεδιασμό και τον συντονισμό εφαρμογής των πολιτικών, συστημάτων και διαδικασιών που αποσκοπούν στην ορθολογική διοίκηση / διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού του Δήμου. Παράλληλα η Διεύθυνση είναι αρμόδια για την γραμματειακή υποστήριξη των πολιτικών οργάνων του Δήμου, τη λειτουργία του κεντρικού πρωτοκόλλου και την παροχή γενικών υπηρεσιών διοικητικής υποστήριξης προς τις δημοτικές υπηρεσίες. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 79 από 146

80 Παραλαμβάνει την αλληλογραφία του Δήμου από το Γενικό Γραμματέα και την προωθεί μέσω του γραφείου πρωτοκόλλου στις αρμόδιες υπηρεσίες. Έχει την ευθύνη της εγκατάστασης των υπηρεσιών στα Δημοτικά Καταστήματα. Συμμετέχει στην ομάδα Προγραμματισμού του Επιχειρησιακού Προγράμματος του Δήμου και σε τυχόν επιτροπές που συστήνονται από το Δήμαρχο για το σκοπό αυτό. Οι συγκεκριμένες αρμοδιότητες της Διεύθυνσης στο πλαίσιο της αποστολής της, καθορίζονται από τις ισχύουσες διατάξεις Νόμων, Διαταγμάτων και Υπουργικών Αποφάσεων. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΕΠ Η Διεύθυνση Κέντρων Εξυπηρέτησης Πολιτών (Κ.Ε.Π.) είναι αρμόδια για την παροχή διοικητικών πληροφοριών και τη διεκπεραίωση των υποθέσεων των πολιτών από την υποβολή της αίτησης μέχρι την έκδοση της τελικής πράξης, σε συνεργασία με τις καθ ύλην αρμόδιες υπηρεσίες και σύμφωνα με τον κεντρικό σχεδιασμό του Υπουργείου. Εσωτερικών. Στο Δήμο Σπάτων Αρτέμιδος λειτουργούν δύο Κέντρα εξυπηρέτησης πολιτών ένα σε κάθε Δημοτική Ενότητα. ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ Οι αποκεντρωμένες υπηρεσίες του Δήμου είναι εγκατεστημένες στην έδρα δημοτικών ενοτήτων, εξυπηρετούν τις δημοτικές / τοπικές κοινότητες της ενότητας και περιλαμβάνουν τις παρακάτω υπηρεσίες ανά ενότητα: Α. Τμήμα ΚΕΠ Β. Γραφείο Διοικητικών και Οικονομικών Θεμάτων και Εξυπηρέτησης του Πολίτη ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ Η Διεύθυνση Κοινωνικής Πολιτικής είναι αρμόδια για το σχεδιασμό και την εφαρμογή προγραμμάτων κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης. Έχει αρμοδιότητες όπως την έρευνα και την καταγραφή κοινωνικών προβλημάτων του πληθυσμού με συγκεκριμένα προβλήματα, το σχεδιασμό για την πρόληψη κοινωνικών αναγκών, την πληροφόρηση και την υποστήριξη των πολιτών. Μεριμνά για την ανάπτυξη του εθελοντισμού και της κοινωνικής αλληλεγγύης με τη δημιουργία τοπικών δικτύων κοινωνικής αλληλεγγύης, εθελοντικών οργανώσεων και ομάδων εθελοντών. Συντονίζει, παρακολουθεί και εισηγείται θέματα που αφορούν την άσκηση Κοινωνικής Πολιτικής σε τοπικό επίπεδο. Οργανώνει και παρακολουθεί τη δικτύωση τοπικών φορέων κοινωνικής φροντίδας, όπως τις κοινωνικές υπηρεσίες του Δήμου, τις κοινωνικές υπηρεσίες των Νομικών Προσώπων του Δήμου και συνεργάζεται με τις Μ.Κ.Ο., τη Μητρόπολη Μεσογαίας & Λαυρεωτικής, τις υπηρεσίες και δομές κοινωνικής προστασίας της Περιφέρειας και του Κράτους και τα αντιπροσωπευτικά σώματα των ομάδων-χρηστών. Είναι αρμόδια για την προστασία και την προαγωγή της δημόσιας υγείας στην περιοχή του Δήμου με τη λήψη των κατάλληλων μέτρων και τη ρύθμιση των σχετικών δραστηριοτήτων. Συγχρόνως η διεύθυνση συνεργάζεται αρμοδίως για τη προώθηση και τη ρύθμιση ζητημάτων της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, την προώθηση της Δια Βίου Μάθησης και προγραμμάτων Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νέας Γενιάς. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ Αποκλειστική αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Προσχολικής Αγωγής και Δημιουργικής Απασχόλησης είναι η λειτουργία των Παιδικών και Βρεφονηπιακών Σταθμών καθώς και των Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος. Στη Δημοτική Ενότητα Σπάτων λειτουργεί Παιδικός Σταθμός από το Συστάθηκε βάση του ΦΕΚ 248/ (τροποποίηση ΦΕΚ 652/ ) και σκοπός του είναι η διαπαιδαγώγηση νηπίων προσχολικής ηλικίας, των οποίων οι γονείς εργάζονται. Ο Σταθμός στεγάζετε σε ιδιόκτητο κτήριο που βρίσκετε επί των οδών Ελευθερίου Βενιζέλου και Ασκληπιού και τμήμα αυτού, παράρτημα στην Χριστούπολη. Το κτήριο αποτελείται από οκτώ αίθουσες νηπίων, δύο γραφεία, κουζίνα και λοιπούς βοηθητικούς χώρους συνολικού εμβαδού 986,90 τ.μ, καθώς επίσης και υπαίθριους χώρους. Κάθε τμήμα λειτουργεί με 25 νήπια ενώ εξυπηρετεί περισσότερα από 100 νήπια κάθε έτος. Εφαρμόζεται παιδαγωγικό πρόγραμμα ανάλογα με την ηλικία των νηπίων που εξασφαλίζει αρμονική ψυχοπνευματική ανάπτυξη, κοινωνικοποίηση, ομαλή συναναστροφή των παιδιών μεταξύ τους ενίσχυση της εξελικτικής τους πορείας και εμπέδωση κλίματος ελευθερίας και ασφάλειας. Ανάλογες υπηρεσίες παρέχονται και στο Δημοτικό Παιδικό Σταθμό της Δημοτικής Ενότητα Αρτέμιδος του οποίου τα τμήματα στεγάζονται σε ενοικιαζόμενα κτίρια. Το Κέντρο Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ) λειτουργεί στα Σπάτα με δυναμικότητα 25 παιδιών σχολικής ηλικίας. ΔΗΜΟΣ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ Σελίδα 80 από 146

81 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Η Διεύθυνση Προγραμματισμού, Ανάπτυξης, Πληροφορικής και Διαφάνειας του Δήμου είναι αρμόδια για την υποστήριξη των οργάνων διοίκησης, των υπηρεσιών και των νομικών προσώπων του Δήμου κατά τις διαδικασίες σύνταξης, παρακολούθησης και αξιολόγησης των αποτελεσμάτων των περιοδικών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων και των Ετησίων Προγραμμάτων Δράσης, την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας και απόδοσης των υπηρεσιών του Δήμου κατά την επίτευξη των περιοδικών στόχων του και το σχεδιασμό και την παρακολούθηση της εφαρμογής των εσωτερικών οργανωτικών συστημάτων του Δήμου υπό συνθήκες διασφάλισης του επιθυμητού επιπέδου ποιότητας των παρεχομένων κάθε είδους υπηρεσιών. Επίσης είναι αρμόδια για τη διασφάλιση της ένταξης των πολιτικών ισότητας των φύλων στις τοπικές πολιτικές. Επιπρόσθετα η Διεύθυνση είναι αρμόδια για την ανάπτυξη, εγκατάσταση, λειτουργία και συντήρηση των συστημάτων Τεχνολογιών, Πληροφορικής και Επικοινωνιών (Τ.Π.Ε.) του Δήμου, περιλαμβανομένης της ευθύνης εκπλήρωσης του έργου του ΚΟ.Σ.Ε. (Κομβικό Σημείο Επαφής) του Δήμου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 19 του Ν / 2010 (ΦΕΚ Α 166). Επιπλέον είναι αρμόδια για το σχεδιασμό και την εφαρμογή συστημάτων και διαδικασιών που επιδιώκουν την διασφάλιση της διαφάνειας στις κάθε είδους σχέσεις του Δήμου προς τρίτους. Ειδικότερα το Τμήμα Τοπικής Οικονομικής Ανάπτυξης είναι αρμόδιο για την προστασία και ανάπτυξη της φυτικής παραγωγής, της ζωικής παραγωγής και της αλιείας στην περιοχή του Δήμου, την υποστήριξη του αγροτικού κόσμου για την βελτίωση των μεθόδων εργασίας και την καλύτερη οργάνωση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, καθώς και για την προώθηση της απασχόλησης και την εφαρμογή ενεργειών τουριστικής ανάπτυξης. ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ / ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΟΜΗΣΗΣ Η Διεύθυνση Πολεοδομίας είναι αρμόδια για την εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδιασμού και της χωροταξίας, την έκδοση και τον έλεγχο εφαρμογής των οικοδ&omi