Δρ. Νεκταρία Γκιζάνη, Ελληνικό Ανοικτό Παν/ο, Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δρ. Νεκταρία Γκιζάνη, Ελληνικό Ανοικτό Παν/ο, Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας"

Transcript

1 Δρ. Νεκταρία Γκιζάνη, Ελληνικό Ανοικτό Παν/ο, Σχολή Θετικών Επιστημών & Τεχνολογίας

2 Γενικά περί Κοσμικής Ακτινοβολίας Από πού προέρχεται Πηγές Κοσμικής ακτινοβολίας (supernova, sun, extragalactic) (Εκτεταμένοι) Καταιγισμοί = βροχή Πειράματα μέτρησης Κοσμικής ακτινοβολίας Τι επίδραση έχει πάνω στο κλίμα της γης Τι επίδραση έχει πάνω στον άνθρωπο

3 Συνέχεια ο ουρανός βρέχει ασήμι, χρυσάφι, χαλκό ψευδάργυρο, υδρογόνο, οξυγόνο και άλλα άτομα (αόρατα). Τα άτομα αυτά ταξιδεύουν προς τη γη ομαδικά, με την ταχύτητα του φωτός, με σταθερό ρυθμό, πλημμυρίζοντας τον πλανήτη από όλες τις διευθύνσεις. Αν δεν είχαμε τις προστατευτικές ομπρέλες της ατμόσφαιρας και της μαγνητόσφαιρας θα είχαμε «βραχεί ως το κόκκαλο»!!

4 Κοσμική Ακτινοβολία Η κοσμική ακτινοβολία είναι μια ροή από ιονισμένα άτομα (δηλαδή πυρήνες χωρίς ηλεκτρόνια). Στην πρωτογενή της σύνθεση περιέχονται από πρωτόνια (υδρογόνο) έως πυρήνες σιδήρου ή άλλους βαρύτερους Πυρήνες (όλα τα 100 στοιχεία του Π.Σ.) Συνηθισμένη κοσμική ακτινοβολία είναι σωμάτια άλφα (3 πρωτόνια, 2 νετρόνια) Protons 89% Helium Nuclei 10% Heavy Elements 1%

5 Tα πρωτογενή σωματίδια έχουν ενέργειες από 10 9 ev έως ev. ev είναι μονάδα ενέργειας. Λάμπα ανάγνωσης 40 W χρησιμοποιεί ~10 34 ev ενέργειας σε μια ώρα. Η κοσμική ακτινοβολία με ενέργειες στην περιοχή από ev έως ev (περιοχή TeV-PeV) είναι: 50% πρωτόνια 25% σωμάτια άλφα 13% πυρήνες C, N, και O <1% ηλεκτρόνια <0.1% ακτίνες γ

6 Επομένως η κοσμική ακτινοβολία: σωματίδια υψηλής ενέργειας με ταχύτητα κοντά στη c που βομβαρδίζει τη γη σωματίδια περνούν μέσα μας κάθε ώρα.

7 Victor Hess Στις 7 Αυγούστου του 1912 στις 6 το πρωί ο γερμανός επιστήμονας Victor Hess, χρησιμοποίησε έναν ανιχνευτή ακτινοβολίας (απλό ηλεκτροσκόπιο από φύλλο χρυσού) σε πτήση με μπαλόνι. Αυτό ανέβηκε στα 5350 m και μέτρησε την αύξηση του ποσού της ακτινοβολίας καθώς το μπαλόνι ανέβαινε.

8 Victor Hess Ανακάλυψε ότι μέχρι περίπου τα 700 m ο ρυθμός ιονισμού αρχικά μειώθηκε αλλά μετά αυξήθηκε με το ύψος αποδεικνύοντας την ύπαρξη ιονισμού που προέρχεται από το διάστημα. Εξήγησε τα αποτελέσματα με την ύπαρξη ακτινοβολίας μεγάλης διεισδυτικής ικανότητας που εισέρχεται στην ατμόσφαιρα από το διάστημα Το 1936 πήρε το βραβείο Nobel Το 1912 o Pierre Auger ανακάλυψε βροχή σωματιδίων

9 Πρωτογενής κοσμική ακτινοβολία: σωματίδια που έρχονται από το σύμπαν και προσκρούουν στην ατμόσφαιρα Μέσος χρόνος ζωής χρόνια Η πρωτογενής κοσμική ακτινοβολία έχει παρόμοια περιεκτικότητα σε πυρήνες με τον ήλιο (ηλιακό σύστημα). Η διαφορές που υπάρχουν είναι εξαιτίας του ταξιδιού των σωματιδίων της κοσμικής ακτινοβολίας στο διάστημα.

10 Σύνθεση ΚΑ στη Γη Li (εκτός 7 Li), Be και B δεν παράχθηκαν στην αρχέγονη πυρηνοσύνθεση, ούτε δημιουργήθηκαν στα αστέρια. από αντιδράσεις: p (Η) και α (Ηe) συγκρούονται με C,N,O σε supernovas. LiBeB/CNO είναι 10 6 φορές πιο άφθονοι στα GCR (όπως επίσης στοιχεία με subfe) (p+fe) Sc-Ti-V-Cr-Mn (p+c/o) Li-Be-B

11 Ατομικος αριθμός= # πρωτονίων

12 Σ όλη την περιοχή ενεργειών από 1GeV-100EeV το φάσμα ακολουθεί κατανομή power law με δείκτη ~3 Μεταβολές στην κλίση εμφανίζονται: ~10 PeV (Knee =γόνατο) ~5 EeV (Ankle =αστράγαλος)

13 ΚΑ της τάξης ev και μεγαλύτερη θεωρείται ότι προέρχεται από πηγές σχετικά κοντά στο Γαλαξία μας αλλά άγνωστες ακόμα

14

15 Από πού προέρχεται η ΚΑ? Γιατί δεν κοιτάμε την κατεύθυνση από την οποία έρχεται?

16 Δεν μπορεί να προσδιοριστεί η κατεύθυνση των σωματιδίων της ΚΑ με Ε< ev μ αυτό τον τρόπο λόγω ανάκλασης τους στο γαλαξιακό μαγνητικό πεδίο Τυπική ένταση μαγνητικού πεδίου: δεκάδες μg (ενδογαλαξιακό 10 nanog, γης )

17 Η κοσμική ακτινοβολία έχει την αρχή της στο σύμπαν παράγεται από πηγές όπως: Ο ήλιος Άλλα αστέρια Supernova και τα υπολείμματα τους Αστέρες Νετρονίων μαύρες τρύπες Μακρινούς γαλαξίες

18 Από πού προέρχονται? ΚΑ χαμηλής ενέργειας (< ev) προέρχονται από τον ήλιο. Supernovae μάλλον είναι η πηγή σωματιδίων με Ε μέχρι ev (98% ΚΑ). Πηγές ΚΑ πολύ υψηλής ενέργειας (ultrahigh cosmic rays=uhecr) πιθανόν από ενεργούς γαλαξιακούς πυρήνες (active galactic nuclei) και πηγές ακτίνων γ (gamma ray bursts).

19

20

21 Ένα supernova μπορεί να ελευθερώσει σε 10 δευτερόλεπτα περισσότερη ενέργεια από ότι μπορεί να παράγει ο ήλιος μας σε 10,000,000,000 χρόνια. Ένα από τα πιο ενεργητικά γεγονότα στο Γαλαξία. Συμβαίνει στο τέλος της ζωής ενός αστέρα όταν τα καύσιμα του πυρήνα του έχουν εξαντληθεί και δεν μπορεί πλέον η βαρυτική κατάρρευση να εξισορροπηθεί με την έκλυση πυρηνικής ενέργειας. Όταν το αστέρι έχει ιδιαίτερα μεγάλη μάζα, τότε ο πυρήνας θα καταρρεύσει και θα εκλυθεί τεράστιο ποσό ενέργειας με έκρηξη. Το κρουστικό κύμα που θα εκτινάξει το υλικό του αστέρα στο ενδοαστρικό μέσο Πολλά supernovae έχουν βρεθεί σε γειτονικούς γαλαξίες αλλά είναι σχετικά σπάνια στο Μilky Way (1 με 2 ανά αιώνα).

22 Δομή αστέρα μεγάλης μάζας πριν την κατάρρευση Πυρήνας σιδήρου καταρρέει και προκαλεί έκρηξη SN απελευθέρωση ενέργειας της τάξης των erg (ταχύτητα εκτόξευσης ~ km/s). Ο πυρήνας Fe έχει τότε ενέργεια μόνο ev

23 Παλιο περίβλημα Η Παλιό περίβλημα Εμπλουτισμένο με Ο Πρώην θερμός πυρήνας Λευκού Νάνου

24 ejecta Ambient ISM Supernovae κύριες πηγές των GCR Galactic Cosmic Rays (GRC)

25 Υπερκαινοφανείς Οι πυρήνες της ΚΑ λαμβάνουν ενέργεια = Επιταχύνονται από το κρουστικό κύμα της έκρηξης του supernova Επιτάχυνση μέχρι ev/έκρηξη

26 Φάσμα ΚΑ Galactic Cosmic rays ev Εξηγείται ο δείκτης του ενεργειακού φάσματος και το «γόνατο»: βαρύτερα σωματίδια επιταχύνονται σε ψηλότερες ενέργειες: Τα πρωτόνια (Η) επιταχύνονται μέχρι το γόνατο ev, ο σίδηρος μέχρι ev (στο γόνατο εξαφανίζονται τα ελαφριά σωματίδια)

27 Pulsar Wind Nebulae (PWNe) Ηλεκτρόνια ελευθερώνονται από την επιφάνεια του αστέρα προς τους πόλους επιταχύνονται από το μαγνητικό πεδίο

28 Πρωτογενής ΚΑ χαμηλής ενέργειας πολύ μεταβλητή, προέρχεται από γεγονότα που συμβαίνουν στον ήλιο (Solar cosmic radiation). Το μαγνητικό πεδίο της γης μας προστατεύει από την ΚΑ (πολύ επικίνδυνη)

29 Το ποσό αυτό ισοδυναμεί με υδρογονο-βόμβες 100 μεγατόνων που εκρήγνυται ταυτόχρονα ή με ενέργεια 100,000,000 μεγαλύτερη από αυτή που εκλύεται από έκρηξη ηφαιστείου. Βίαιες εκρήξεις πάνω από την επιφάνεια του ήλιου. Διάρκεια ~ 10 min Συμβαίνει όταν μαγνητική ενέργεια συσσωρεύεται και ελευθερώνεται ξαφνικά. Τότε σωματίδια (ηλεκτρόνια, πρωτόνια και βαριοί πυρήνες θερμαίνονται και επιταχύνονται Ελευθερώνονται τεράστια ποσά ενέργειας της τάξης >10 27 erg /sec

30 Στέμμα

31 Η μέγιστη ενέργεια που ελευθερώνεται μπορεί να φτάσει περιστασιακά 1 GeV (μια φορά το χρόνο) και 10 GeV μια φορά τη δεκαετία Οι ηλιακές εκλάμψεις φτάνουν στη γη σε περίπου 8 min και η ανώτερη γήινη ατμόσφαιρα ιονίζεται Μπορεί να προκαλέσει παρεμβολές στις τηλεπικοινωνίες βλάβες σε δορυφόρους βλάβες στην ηλεκτροδότηση

32

33 Ενεργητικά Ηλιακά σωματίδια Solar Energetic Particles (SEPs, solar wind = ηλιακός άνεμος ) Ο ήλιος είναι μια από τις πηγές της ΚΑ. Πυρήνες και ηλεκτρόνια επιταχύνονται από κρουστικά κύματα στο στέμμα και από μαγνητική ενέργεια που ελευθερώνεται στις ηλιακές εκλάμψεις Ο ηλιακός άνεμος περιέχει σχεδόν ίσο αριθμό πρωτονίων και ηλεκτρονίων μαζί με βαρύτερα ιόντα και έρχεται συνεχώς από τον ήλιο με μέση ταχύτητα 400 km/sec (αυτό προκαλεί απώλεια μάζας από τον ήλιο κάθε χρόνο, της τάξης των 10 εκατομμυρίων τόνων.

34 Τα σωματίδια αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο της γης περιστρεφόμενα γύρω από τις δυναμικές γραμμές Παράγεται έτσι συγκέντρωση ΚΑ στο βόρειο και νότιο πόλο.

35 Εσωτερικές Εξωτερικές : διαφορετικές φυσικές διεργασίες παραγωγής τους. Εσωτερική: κυρίως αποτελείται από ενεργητικά πρωτόνια που παράγονται κατά την ανάκλαση νετρονίων που δημιουργούνται από συγκρούσεις της ΚΑ στην ανώτερη ατμόσφαιρα της γης. Εξωτερική: αποτελείται κυρίως από ηλεκτρόνια που εκπέμπονται από τη μαγνητοουρά κατά τη διάρκεια γεωμαγνητικών καταιγίδων

36 Κάποιες νύκτες εμφανίζονται φωτεινά σχήματα στον ουρανό. Ονομάζονται Σέλας Προκαλούνται από την ΚΑ που ρέει από τον ήλιο και προσκρούει στην ανώτερη ατμόσφαιρα της γης Η ενέργεια από αυτά τα φορτισμένα σωματίδια μετατρέπεται σε φως και δημιουργούνται λάμψεις τοξοειδής σχηματισμοί κλπ., συνήθως σε πράσινο χρώμα αλλά μπορεί και μωβ, κόκκινο

37

38

39 Υπάρχει μέγιστο στην ηλιακή δραστηριότητα κάθε χρόνια: 11ετής Ηλιακός Κύκλος Η ροή της ΚΑ μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια του κύκλου. Ελευθερώνονται φορτισμένα σωματίδια με πολύ μεγάλες ταχύτητες Το υλικό που εκπέμπεται από τον ήλιο είναι σε μορφή πλάσματος (p, e- και μαγνητικές γραμμές) και μεταφέρει μακριά μαγνητικές γραμμές που λειτουργούν σαν ασπίδα προστασίας από ΚΑ που μπαίνει στο ηλιακό σύστημα από έξω.

40

41 Ανωμαλία του Νότιου Ατλαντικού- Κ.Α Περιοχή όπου το μαγνητικό πεδίο μειώνεται επιτρέπει τις Κ.Α να φτάσουν σε χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας

42 Monthly Mean Counts/Hour/1000 Smoothed Sunspot Number Cosmic Ray Counts and Smoothed Sunspot Numbers Από μετρήσεις της ΚΑ σε μεγάλο χρονικό διάστημα φαίνεται ότι η ΚΑ έχει αντίθετη συμπεριφορά από αυτή του ηλιακού κύκλου

43

44

45 Το σωματίδιο Ω Θεέ μου! Το 1991 το πείραμα «Μάτι της μύγας (Fly s Eye)» στη Utah ανίχνευσε πρωτογενές σωματίδιο Ε=3 x ev (ισοδυναμεί με 51 joules) 1 τρισεκατομμ. ενεργητικότ από ηλ. ΚΑ Σήμερα οι ανιχνευτές σωματιδίων καταγράφουν ενέργειες ev. Η ΚΑ είναι πιο γρήγορη!!!

46 Από πού προέρχεται αυτή η ΚΑ UHECRs είναι τα σωματίδια ψηλότερης ενέργειας που έχουν παρατηρηθεί στο σύμπαν!! Ε >10 20 ev. Εξωγαλαξιακή Τα σωματίδια της ΚΑ έρχονται από μακριά, από περιβάλλοντα γαλαξιών περνώντας μέσα από το Γαλαξία

47 ΚΑ πάρα πολύ ψηλής ενέργειας UHECR Καλά νέα: Αρκετά ψηλή ενέργεια ώστε να έχουμε πληροφορίες διεύθυνσης

48 Το Μυστήριο των Ultra-High Energy Cosmic Rays (~ 1 EeV) Τι είναι?: Φαίνεται σα να υπάρχει μετακίνηση από τη σύνθεση των βαριών σωματιδίων της ΚΑ σε ελαφριά αστράγαλος = ankle. Από πού έρχονται?: Δε φαίνεται να έρχονται από κάπου ιδιαίτερα: Δεν έχουν παρατηρηθεί σημειακές πηγές ή σημαντική ανομοιογένεια. Πώς παράγονται/επιταχύνονται? Mια πιθανή εξήγηση: διάσπαση αρχικών σωματιδίων που δημιουργήθηκαν από το big bang.

49 Το Big Bang (Μεγάλη έκρηξη, Gamow ~ 1946) και αρχή του Σύμπαντος

50 Η Ιστορία των πάντων!

51 UHECR Η παρουσία τους, ακόμα αίνιγμα: Ποιος ο μηχανισμός που επιταχύνει τα σωματίδια σε τέτοιες ενέργειες?? Πηγές? Από πού προέρχονται? Σύσταση? Ομοιομορφία στην ανίχνευσή του (ισότροπη): Τα UHECR έρχονται από πολύ μακριά. - Δε θα μπορούσαν όμως γιατί τα σωματίδια θα συγκρούονταν με τη μικροκυματική ακτινοβολία υποβάθρου θα σταματούσαν ή θα επιβραδύνονταν (Βάσει της ανιχνεύσιμης Emax τα περισσότερα πρέπει να έρχονται από απόσταση km!! )

52 Auger Highest-energy Χάρτης Τι σημαίνει? Ουρανού The Pierre Auger Collaboration Η ΚΑ ψηλότερης ενέργειας είναι ανισότροπη!

53 Πιθανές πηγές των UHECR Επιτάχυνση από shock σε αντικείμενα μεγάλης έκτασης: AGN, shocks σε συγκεντρώσεις σμηνών γαλαξιών (επιταχύνονται πυρήνες) Λοβοί ραδιο-γαλαξιών Shocks σε σμήνη γαλαξιών Συγκρούσεις μεταξύ γαλαξιών Κίνηση γαλαξιών στο ενδοαστρικό μέσο Επιτάχυνση σε ισχυρά πεδία που σχετίζονται με δίσκους προσαύξησης και μικρούς αλλά γρήγορα περιστρεφόμενους γαλαξίες Γαλαξίες Starburst

54

55 Cosmic Background Radiation (CMB)=Κοσμική Μικροκυματική ακτινοβολία Παρατηρήσιμη Απόδειξη για Big Bang! Είναι το απομεινάρι της ακτινοβολίας του Big Bang Άρα η κοσμική μικροκυματική ακτινοβολία CMR θα πρέπει να έχει απλωθεί στο Σύμπαν και να είναι πολύ κρύα

56

57

58 Σπειροειδής Ελλειπτικός LOVEL Radio telescope Jodrell Bank, UK

59 Ορολογία AGN

60 AGNs Μπορούν να επιταχύνουν φορτισμένα σωματίδια Διάδοση σωματιδίων Τα πιο βαριά διασπώνται Διαφορετικοί Τύποι (στα ραδιοκύματα) Διαφορετική Επιτάχυνση RG μεγαλύτερης ισχύος > RG χαμηλότερης ισχύος > ραδιο-ήσυχο

61 Active Galactic Nuclei (AGNs) supermassive black hole +accretion disk (flow) radio-loud (relativistic jet) highpower ~<1% FR II radio galaxy GeV blazar radioquiet (no jet) Seyfert galaxy ~90% FR I radio galaxy lowpower ~9% TeV blazar (BL Lac) radio-quiet quasar activity timescales ~ yr ~<UHECR delay time

62 AGNs: περιοχές επιτάχυνσης Seyfert ή radio-quiet quasar Koντά στον πυρήνα? R~ cm B~10 4 G? E max ~E pg ~<10 18 ev Δεν υπάρχει συμφωνία με παρατηρήσεις kev-mev UHECR δεν αναμένεται επιτάχυνση Από την ιστοσελίδα του Chandra

63 AGNs: acceleration sites AGNs: περιοχές επιτάχυνσης Χαμηλής ισχύος (FR I) RG εσωτερικό jet (blazar) R~ cm B~0.1-1G E max ~E pg ~<10 20 ev Αδιαβατική απώλεια ενέργειας Μπορεί να συμβεί επιτάχυνση (shear-layer) Δύσκολη επιτάχυνση/διαφυγή

64 AGNs: acceleration sites AGNs: περιοχές επιτάχυνσης Μεγάλης ισχύος (FR II) RG hot spot R~10 21 cm B~1mG E max ~E esc ~ ev Πιο αποτελεσματική περιοχή Ευκολότερη επιτάχυνση/ Διαφυγή

65

66 Εξωτικοί Μηχανισμοί Αστέρια από quark Eξαύλωση σκοτεινής ύλης Γαλαξίες από αντιύλη Μικροκβάζαρ Εξάρσεις ακτίνων γ (GRBs) - GeV-TeV g-rays Προϊστορικές μαύρες τρύπες Νέα Φυσική (π.χ. νέα, άγνωστα σωματίδια που δεν αλληλεπιδρούν με CMB)?

67 Το φως που βλέπουμε Πραγματική έκταση του Σύμπαντος Milky Way Παρατηρούμενο Σύμπαν

68 WMAP συστατικά του σύμπαντος : 4.6% άτομα, τα δομικά συστατικά των αστεριών, πλανητών. 23% Η σκοτεινή ύλη 72% Η σκοτεινή ενέργεια αποτελεί το που συμπεριφέρεται σαν αντι-βαρύτητα. Είναι υπεύθυνη για την παρούσα επιτάχυνση της διαστολής του σύμπαντος. Είναι κάτι ξεχωριστό από τη σκοτεινή ύλη.

69

70 Yπερ-συμμετρία (supesymmetry) Neutralinos: σωματίδια πολύ μεγάλης μάζας, ευσταθή, χωρίς φορτίο, δεν απορροφούν/ εκπέμπουν φως, δε φτιάχνουν αστέρια Κάποια στιγμή, δύο θα συγκρουστούν μεταξύ τους και θα προκύψουν σωματίδια. Μέσα σ αυτά e+ ποζιτρόνια πολύ πολύ μεγάλης ενέργειας (θα πρέπει να αποτελούν μέρος του φάσματος της ΚΑ) Εξαύλωση Σκοτεινής Ύλης: δεν παράγεται απευθείας ζεύγος e-/e+

71 Πολύ μεγάλο βαρυτικό πεδίο εκπέμπει στοιχειώδη σωμάτια (αντιπρωτόνια, αντι-δευτερόνια) ΚΑ ΒΒ Μεταβολές πυκνότητας Μάζα μερικές Μ βουνού Everest

72 Microquasars Σύστημα από κανονικό αστέρι και Αστέρι νετρονίων Σχετικιστικοί πήδακες στέλνουν δέσμες ενεργητικών ηλεκτρονίων της ίδιας ενέργειας προς το ενδοαστρικό μέσο

73 UHE ακτίνες γ Ακτίνες-γ, CGRO, Ε>100 ΜeV Όταν πέσουν πάνω σε ανιχνευτή, «φτιάχνουν» μάζα: e- και e+ εσωτερικά + εξωτερικά (μπρος + πίσω) shocks Περιοχή επιτάχυνσης UHECR Προσαρμοσμένο από Meszaros 01 Εξωτερικό shock κινούμενο μπροστά εσωτερικά shocks Άμεσα εκπομπή X-g Εξωτερικό ανάποδο shock οπτικάl flash, radio έξαρση Ακολουθεί radio-iropt-x λάμψη

74

75 Άλλα πειράματα έδειξαν ότι ΚΑ μεγάλης ενέργειας μπορεί να παράγει δευτερεύοντα (secondary) Ιονισμένα σωματίδια. Το γεγονός είναι χαρακτηριστικό της ΚΑ που φτάνει στη γη, με τη μορφή καταιγισμού (showers).

76 Εκτεταμένοι Καταιγισμοί = Extensive air showers (EAS) Pierre Auger παρατήρησε ότι δύο ανιχνευτές που βρίσκονται κάποια μέτρα μακριά ο ένας από τον άλλο ανίχνευσαν σωματίδια τον ίδιο χρόνο Ανακάλυψε ότι EAS, δηλαδή καταιγισμοί δευτερευόντων πυρήνων παράγονται από τα πρωτογενή σωματίδια όταν αυτά αλληλεπιδρούν με μόρια στην ατμόσφαιρα της γης (1938)

77 Είναι τα secondary σωματίδια που προκύπτουν από την αλληλεπίδραση των πρωτογενών (primary) που περισυλλέγονται από τους ανιχνευτές και τις ομάδες (arrays) ανιχνευτών EAS

78 Τι συμβαίνει όταν η ΚΑ φτάσει στη γη? What happens when a cosmic rays strikes the earth? Cosmic Ray Atmospheric nucleus

79 Εκτεταμένος καταιγισμός ΚΑ φτάνει στο πάνω τμήμα της γήινης ατμόσφαιρας και αλληλεπιδρά με πυρήνα. Προκύπτουν δευτερερογενή σωματίδια που επίσης αλληλεπιδρούν = shower. Ο καταιγισμός αυξάνει με το χρόνο. Κάποια από τα σωματίδια δε φτάνουν ποτέ στο έδαφος Κάποια άλλα, όπως τα μιόνια φτάνουν και ανιχνεύονται (εκτεταμένος καταιγισμός).

80

81 Πιόνια και Καόνια: Έχουν ψηλές ενέργειες για να δημιουργήσουν άλλα σωματίδια (κυρίως αδρόνια αδρονικός καταιγισμός ) Τελικά, π, κ και άλλα ασταθή σωματίδια διασπώνται σε μιόνια (ή ηλεκτρόνια ) και νετρίνα,. Τα ουδέτερα πιόνια διασπώνται γρήγορα σε δύο φωτόνια ηλεκτρομαγνητικός καταιγισμός. Τα φωτόνια παράγουν ζεύγος e+eπου παράγουν φωτόνια (ακτινοβολία bremsstrahlung). Ηλεκτρόνια χαμηλής ενέργειας χάνουν ενέργεια μέσω ιονισμού χωρίς την παραγωγή και άλλων φωτονίων. Καθώς τα δευτερογενή σωμάτια αυξάνουν σε αριθμό, η ενέργειά τους μειώνεται. Στο τέλος προκύπτουν κάποια σωμάτια τα οποία δεν έχουν αρκετή ενέργεια για να παράξουν νέα σωμάτια. Τελικά ο αριθμός των σωματιδίων του καταιγισμού, τείνει στο μηδέν

82 Ηλεκτρομαγνητικές διαδικασίες στους καταιγισμούς της ΚΑ Παραγωγή ζεύγους e+e- : Δημιουργία δύο ηλεκτρονίων, ένα με αρνητικό φορτίο και ένα με θετικό (ποζιτρόνιο), από ένα ηλεκτρομαγνητικό παλμό (φωτόνιο) που ταξιδεύει μέσα στην ύλη Για να δημιουργηθεί το ζεύγος, η ενέργεια του φωτονίου θα πρέπει να είναι τουλάχιστον ίση με τη μάζα δύο ηλεκτρονίων δηλ MeV (me = 0.51 MeV) Είναι βασικός τρόπος απορρόφησης των ακτίνων γ υψηλής ενέργειας από την ύλη

83 Μιόνια: Τα πιο πολυάριθμα ενεργητικά σωματίδια στην επιφάνεια της θάλασσας. Αντιδρούν πολύ λίγο με την ύλη (εκτός από την περίπτωση του ιονισμού). Άρα ταξιδεύουν μεγάλες αποστάσεις και συνήθως φτάνουν στη γη. Έχει χρόνο ζωής 2 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου (Special Relativity). Σχετικιστικό σωμάτιο, ταξειδεύει ~ 700m p + -> m + + n m p - -> m - +`n m

84 Νετρίνα που έρχονται κάθετα στη γη παράγουν κατιαιγισμούς που δεν μπορούν να διαχωριστούν από αυτούς των ΚΑ. Για showers που έχουν μεγάλη κλίση ως προς το έδαφος είναι δυνατό να να ανιχνευτούν διαφορετικά χαρακτηριστικά που προέρχονται από τα διαφορετικά πρωτογενή σωμάτια Τα νετρίνα είναι αγγελιοφόροι του σύμπαντος Είναι παρόμοια με τα φωτόνια και καθόλου όμοια με τα φορτισμένα σωμάτια των ΚΑ. Κρατούν την πληροφορία της διεύθυνσης από την οποία έρχονται. Αντίθετα από τις ακτίνες γ εκπέμπονται μόνο σε διαδικασίες παραγωγής αδρονίων Φτάνουν ανεπηρέαστα στη γη

85 1 πρωτόνιο, Ε=1 ΤeV, 20 km από επιφάνεια γης. e-,e+ πράσινο, μιόνια κοκκινο, ακτίνες γ μπλε

86

87 Ανιχνευτές στη γη Πειράματα σε Δορυφόρους Πειράματα σε μπαλόνια

88 Είδη επίγειων ανιχνευτών (counter) 1) Ομάδα (array) = ανιχνευτικές διατάξεις κατανεμημένες σε μεγάλη έκταση μέτρηση καταιγισμών 2) Ο ένας πάνω στον άλλο (stacked) = είναι έτσι τοποθετημένοι ώστε να έχουν κοινό κέντρο μέτρηση ροής

89

90

91 Όργανο μέτρησης μιονίων από ΚΑ στο εργαστήριο Ανιχνευτής Σπινθιρισμού Πλακάκι σπινθιρισμού ( από οργανικό υλικό) εκπέμπει φωτόνια χαμηλής ενέργειας όταν διαπερνάται κάθετα από σωματίδια ψηλής ενέργειας. Τα φωτόνια χαμηλής ενέργειας συλλέγονται από φωτοπολλαπλασιαστές PMTs

92

93 Αρχή Λειτουργίας Fly s eye

94 Μαυρομιχαλάκη et al. Μετράνε πρωτογενή ΚΑ (500 ΜeV-60 GeV). ΚΑ (νετρίνα) από ήλιο (σημαντικές μετρήσεις για ιπτάμενο προσωπικό) Ευαίσθητα σε : διαφορετικές διευθύνσεις άφιξης σωματιδίων διαφορετικές περιοχές ενεργειών

95 Ανιχνευτές σε Λύκεια Πολλές ομάδες ανιχνευτών σε ταράτσες λυκείων/σχολείων Με τον τρόπο αυτό προκύπτουν ομάδες εκατοντάδων ανιχνευτών που καλύπτουν επιφάνειες 1000 ων km 2 ή μικρές ομάδες με λίγους ανιχνευτές που καλύπτουν επιφάνειες μερικών 100 ων m 2

96

97 The HELYCON Detector Module Scintillation Tiles GPS timestamp WLS fibers Scintillator 1 Scintillator 2 Scintillator 3 Scintillator 3 DAQ Station Server

98

99

100 Ηλιακός άνεμος

101

102

103

104 Μετά από μια ισχυρή έκλαμψη (28 Οκτωβρίου 2003) εκτοξεύθηκαν τεράστια ποσά μάζας από το στέμμα που κατευθύνθηκαν προς τη γη και προκάλεσαν γεωμαγνητική καταιγίδα Η «καταγραφή χιονιού» στην εικόνα προέρχονται από ενεργητικά πρωτόνια που χτύπησαν το CCD της κάμερας. Η ακτινοβολία αυτή θα ήταν θανάσιμη για αστροναύτες στο διάστημα

105 Καιρός Επηρεάζεται από τον ήλιο: Η κοσμική ακτινοβολία περιγράφει την ηλιακή δραστηριότητα ( : Μικρή εποχή Παγετώνων συσχετίζετε με μικρή ηλιακή δραστηριότητα Computers Έντονες μεταβολές στη ροή της ΚΑ μπορεί να αλλάξει βασικές μονάδες στη μνήμη Υγεία Υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας κυτταρικών ανωμαλιών σε μερικούς ανθρώπους

106 Έρευνα στην Αστρονομία Παρεμβολές στη λήψη εικόνας image interference Τηλεπικοινωνίες Αύξηση ηλιακής δραστηριότητας = αύξηση # ιόντων = απορροφούμενα ραδιοκύματα = αύξηση υποβάθρου του θορύβου Και παρεμβολές στη ραδιοφωνική/ραδιοκυματική μετάδοση/εκπομπή Καταστροφή / βλάβες στα ηλεκτρικά καλώδια Επηρεάζονται οι μεταβολές ηλεκτρικού ρεύματος βαθιά στη γη με

107 Διακοπή Ηλεκτροδότησης Χρονολόγηση με τη μέθοδο του C-14 Το ισότοπο C-14 παράγεται από συγκρούσεις μεταξύ ΚΑ και ατόμων άνθρακα Aurora Borealis (Northern Lights) Η ΚΑ που διεισδύει στο μαγνητικό πεδίο της Γης οδηγείται στις πολικές περιοχές. Τα ιόντα του αζώτου και του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα αντιδρούν με τα φορτισμένα σωματίδια του ηλιακού ανέμου και παράγουν φως/χρώμα

108 Έκθεση στις GCR Η δόση στο ανθρώπινο σώμα είναι από πρωτόνια και βαρύτερα ιόντα, με ενέργεια 10δες MeV έως ~ 10 GeV. Επιστήμες Υγείας: Ισοδύναμη δόση είναι η μέτρηση του κινδύνου πρόκλησης καρκίνου. 1 Sv = 1 J/kg = 1 m 2 /s 2 = 1 m2 s 2 1 Sv αύξηση 3% στο θάνατο από καρκίνο.

109 Εφαρμογές ΚΑ Σημαντική Εφαρμογή στη Βιοφυσική: Πρόβλεψη και παρακολούθηση των δόσεων της ακτινοβολίας που λαμβάνουν οι αστροναύτες Θεραπεία καρκίνου με ακτινοβολίες γιατί παρόμοιες οι δέσμες πρωτονίων και βαρέων ιόντων (ενέργειες ~ MeV ). Σύμπλευση Πυρηνικής Φυσικής και Βιολογίας

110 Βαριά Ιόντα στο Διάστημα Ο ίδιος τύπος σωματιδίων που χρησιμοποιείται για να θεραπεύει τον καρκίνο μπορεί και να τον παράξει (ακόμα και αν οι δόσεις χαμηλές). Διαστημικές πτήσεις μεγάλης διάρκειας αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου, καταρράκτη, μπορεί και βλάβη του κεντρικού νευρικού συστήματος.

111 Υπάρχουν πολλές πηγές ΚΑ. Η ΚΑ επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της από την πηγή στο ηλιακό σύστημα. Τα μιόνια, νετρίνα παράγονται σε κατιονισμούς ΚΑ που δημιουργούνται στην ανώτερη ατμόσφαιρα και μπορούν να φτάσουν στο έδαφος. Η μελέτη της ΚΑ είναι πάρα πολύ χρήσιμη σε κάποιες περιοχές της Φυσικής και Αστρονομίας Η ΚΑ αποτελεί ένδειξη για την κατανόηση της σύστασης του σύμπαντος

112 1-2 m/second

113 Όταν άρχισε η μελέτη της ακτινοβολίας (αρχές δεκαετίας του 1900), βρήκαν 3 διαφορετικούς τύπους ακτίνων: Ακτίνες α: πυρήνες ηλίου Ακτίνες β: ηλεκτρόνια και ποζιτρόνια Ακτίνες γ: ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία Από τη γνωστή ακτινοβολία, αυτή που εκπέμπεται από ραδιενεργά υλικά έχει τις υψηλότερες ενέργειες (MeV) Η κοσμική ακτινοβολία περιλαμβάνει πολύ μεγαλύτερες ενέργειες (έως και ev!! με κινητική ενέργεια μπάλας μεσαίου μεγέθους που κινείται με ταχύτητα 100 miles/hr)

114 Για την Ιστορία C.T.R Wilson ανακάλυψε το 1900 το συνεχή ατμοσφαιρικό ιονισμό. Πιστευόταν ότι είναι αποτέλεσμα φυσικής ακτινοβολίας από τη γη. Δηλαδή από το έδαφος προς τα πάνω. Wilson παρατήρησε την επανεμφάνιση σταγονιδίων συμπύκνωσης σε διαστελλόμενο αέριο που δεν περιέχει σκόνη.

115 Είδε τροχιές που υποπτεύθηκε ότι θα μπορούσαν να προέρχονται από συμπύκνωση ιονισμένων πυρήνων που ήταν το αποτέλεσμα κάποιας παραλειπόμενης αγωγιμότητας της ατμόσφαιρας

116 Το δοχείο: Wilson Cloud Chamber

117 Αρχικά υπήρχε σύγχυση σχετικά με τον αριθμό και τις ιδιότητες των σωματιδίων που απαιτούντο για να εξηγήσουν όλα τα πειραματικά αποτελέσματα. Η κατάσταση απλοποιήθηκε με την ταξινόμηση που έγινε σε μεσόνια, βαρυόνια, και λεπτόνια.

118 Γέννηση ΚΑ Το 1925 ο Robert Millikan στο Caltech εισήγαγε τον όρο κοσμική ακτινοβολία αφού συμπέρανε ότι τα σωματίδια ήρθαν από πάνω και όχι από κάτω από το cloud chamber. Χρησιμοποίησε ηλεκτροσκόπιο

119 Το ηλεκτροσκόπειο των κοσμικών ακτίνων Οι Millikan και Compton προσπαθούσαν να εξηγήσουν τη φύση των κοσμικών ακτίνων Compton υποστήριξε ότι θα έπρεπε να είναι φορτισμένα σωματίδια Το ηλεκτροσκόπιο του Millikan

120 Δεν προέρχονται από τον Ήλιο Κατά τη διάρκεια διαδοχικών πτήσεων ο Hess προσδιόρισε ότι η ακτινοβολία αυτή δεν προέρχεται από τον ήλιο γιατί ήταν ίδια μέρα και νύχτα. Αρχικά πιστευόταν ότι αποτελείται μόνο από ακτίνες γ.

121 Φλασμα ενέργειας της ΚΑ Αρκετά παρόμοια μορφή Max ~100 MeV/nucleon φάσμα πέφτει απότομα

122 Φάσμα Κοσμικής ακτινοβολίας GCR ~ 90% πρωτόνια Από τα υπόλοιπα 10% μεγαλύτερος αριθμός Ηe Ηλεκτρόνια και βαριά ιόντα (Z > 2) είναι 1-2% της ολικής ροής. Η συνεισφορά στη δόση ακολουθεί νόμο Z 2

123 AGNs ανάλογα με τον τύπο τους: αναμένεται ανισοτροπία? n s =5x10-6 Mpc -3

124

125 Scott Forbush ( ) Μελέτησε τη χρονική μεταβολή της έντασης της ΚΑ όπως μετράται από τη γη από διάφορα γεωγραφικά πλάτη και μήκη και βρήκε συσχετισμούς με γεωφυσικά και ηλιακά γεγονότα: μαγνητικές καταιγίδες, ηλιακή δραστηριότητα, περιστροφή της γης και του ήλιου Συμπεριφορά ΚΑ: Η ένταση της ΚΑ είναι σχεδόν σταθερή ανά 27-μέρες Μεταβάλλεται μια φορά την ημέρα Απουσία ανιχνεύσιμης αστρικής μεταβολής μια φορά την ημέρα Σποραδική εκπομπή πολύ ενεργητικών φορτισμένων σωματιδίων (έως κάποια GeV) από ηλιακές εκλάμψεις Παγκόσμια έντονη μείωση της έντασης (Forbush decreases) ακολουθούμενη από βαθμιαία αύξηση 11-ετής μεταβολή της έντασης και της αντι-συσχέτησης με τον ηλιακό κύκλο 22-ετής κύκλος στο εύρος της μεταβολής ανά ημέρα

126 Παράγονται από ουδέτερα άτομα στο ενδοαστρικό μέσο που διαπερνούν την ηλιόσφαιρα και ιονίζονται είτε από την ηλιακή υπεριώδη ακτινοβολία είτε από την αλληλεπίδρασή τους με τον ηλιακό άνεμο. Στην περίπτωση αυτή μεταφέρονται πίσω στην εξωτερική ηλιόσφαιρα από τον ηλ. άνεμο. Ανώμαλες Κοσμικές ακτίνες (ACR) Στη συνέχεια τα σωματίδια επιταχύνονται από το κρουστικό κύμα στον ηλ. άνεμο και επανέρχονται στην εσωτερική ηλιόσφαιρα σαν ΚΑ

127 Κλιματικά Δεδομένα Μπορούν να επεκταθούν τα τμηματικά δεδομένα της ηλιακής δραστηριότητας από τη μέτρηση της έντασης της ΚΑ στη γη. Μπορούν να επεκταθούν πίσω στο χρόνο

128

129 Ο καμπυλωμένος χωρο χρόνος είναι ο φακός Μπορεί να δει κανείς διαφορετικά σχήματα

130

131

132 What is Dose Equivalent? Unit of dose is Gy = 1 J/kg. Purely physics. Unit of dose equivalent is Sv, same units, but with a weighting factor that varies by radiation type to approximate biological effectiveness. For exposure to a single radiation type, the specific radiation weighting factor is used, w R. w R = 1 for g, e -, m; 5 for protons; 20 for a and heavier nuclei. For a mixed field, one integrates the LET spectrum (LET = de/dx in water) vs. a quality factor which depends only on LET, Q(L).

Αστρονομία στις ακτίνες γ

Αστρονομία στις ακτίνες γ Αστρονομία στις ακτίνες γ Τηλεσκόπια Μελέτη αστρονομικών αντικειμένων Αστρονομία ακτίνων γ Φωτόνια με ενέργειες από 0.5 MeV ~200 TeV (τα πιο ενεργά φωτόνια που έχουν ανιχνευθεί μέχρι σήμερα) Αστρονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου.

Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου. Τα φωτόνια από την μεγάλη έκρηξη Τι είναι η Ακτινοβολία υποβάθρου. Σύμφωνα με την θεωρία της «μεγάλης έκρηξης» (big bang), το Σύμπαν, ξεκινώντας από μηδενικές σχεδόν διαστάσεις (υλικό σημείο), συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010

Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010 Κοσμολογία & Αστροσωματιδική Φυσική Μάγδα Λώλα CERN, 28/9/2010 Η φυσική υψηλών ενεργειών µελετά το µικρόκοσµο, αλλά συνδέεται άµεσα µε το µακρόκοσµο Κοσµολογία - Μελέτη της δηµιουργίας και εξέλιξης του

Διαβάστε περισσότερα

λ Ε Πχ. Ένα σωματίδιο α έχει φορτίο +2 όταν επιταχυνθεί από μια διαφορά Για ακτίνες Χ ή ακτινοβολία γ έχουμε συχνότητα

λ Ε Πχ. Ένα σωματίδιο α έχει φορτίο +2 όταν επιταχυνθεί από μια διαφορά Για ακτίνες Χ ή ακτινοβολία γ έχουμε συχνότητα Μονάδες Ενέργειας 1 ev = 1,602 10-19 J 1 fj(= 10-15 J) = 6,241 10 3 ev Πχ. Ένα σωματίδιο α έχει φορτίο +2 όταν επιταχυνθεί από μια διαφορά δυναμικού 1000 V αποκτά ενέργεια 2 kev Για ακτίνες Χ ή ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. Μια σύντοµη περιγραφή της εργασίας που εκπονήσατε στο πλαίσιο του µαθήµατος της Αστρονοµίας. Β. ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Στέμμα. 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km. Χρωμόσφαιρα. 500 km. Φωτόσφαιρα. τ500=1. -100 km. Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Στέμμα 2200 km Μεταβατική περιοχή 2100 km Χρωμόσφαιρα 500 km -100 km Φωτόσφαιρα τ500=1 Δομή της ΗΛΙΑΚΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Η ΗΛΙΑΚΗ ΧΡΩΜΟΣΦΑΙΡΑ Περιοχή της ηλιακής ατμόσφαιρας πάνω από τη φωτόσφαιρα ( Πάχος της

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 5 ΧΡΟΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗΣ ΥΝΑΜΙΚΗΣ Έλλειµµα µάζας και ενέργεια σύνδεσης του πυρήνα του ατόµου A

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗΣ ΥΝΑΜΙΚΗΣ Έλλειµµα µάζας και ενέργεια σύνδεσης του πυρήνα του ατόµου A ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΙΣΤΙΚΗΣ ΥΝΑΜΙΚΗΣ Έλλειµµα µάζας και ενέργεια σύνδεσης του πυρήνα του ατόµου A Ένα ισότοπο, το οποίο συµβολίζουµε µε Z X, έχει ατοµικό αριθµό Ζ και µαζικό αριθµό Α. Ο πυρήνας του ισοτόπου

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004

Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 Αστρονομία στο Υπέρυθρο - Ένας Αθέατος Κόσμος Δρ. Μανώλης Ξυλούρης, Φεβρουάριος 2004 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΥΠΕΡΥΘΡΟ 2. ΤΡΟΠΟΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗΣ 3. ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ

ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ ΑΣΤΕΡΩΝ Πολυχρόνης Καραγκιοζίδης Mcs χημικός www.polkarag.gr Μετά τη δημιουργία του Σύμπαντος 380.000 έτη 6000 ο C Τα ηλεκτρόνια μπορούν να συνδεθούν με τα πρωτόνια ή τους άλλους

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ

Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ Παιχνίδια Προοπτικής στο Σύμπαν Ελένη Χατζηχρήστου Ινστιτούτο Αστρονομίας & Αστροφυσικής, ΕΑΑ Όταν δυο ουράνια αντικείμενα βρίσκονται στην ίδια περίπου οπτική γωνία αν και σε πολύ διαφορετικές αποστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 130 Κεφάλαιο 1: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. Απαντήσεις στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. α, β 2. γ 3. ε 4. β, δ 5. γ 6. α, β, γ, ε Β. Απαντήσεις στις ερωτήσεις συµπλήρωσης κενού 1. η αρχαιότερη

Διαβάστε περισσότερα

Niels Bohr ( ) ΘΕΜΑ Α

Niels Bohr ( ) ΘΕΜΑ Α ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Niels Bohr (885-962) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα το γράμμα που

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Φυσικών της Ώθησης ΘΕΜΑ A ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 0 Παρασκευή, 0 Μαΐου 0 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις ερωτήσεις Α -Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6)

Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας το r με r n, έχουμε: Ακτίνες επιτρεπόμενων τροχιών (2.6) Αντικαθιστώντας n=1, βρίσκουμε την τροχιά με τη μικρότερη ακτίνα n: Αντικαθιστώντας την τελευταία εξίσωση στη 2.6, παίρνουμε: Αν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ

I. ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ I. ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΥΠΟΒΑΘΡΟΥ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ Α. Ακτινοβολία υποβάθρου (Background radiation) Εξαιτίας της κοσµικής ακτινοβολίας που βοµβαρδίζει συνεχώς την ατµόσφαιρα της γης και της ύπαρξης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 1 Άτομα αερίου υδρογόνου που βρίσκονται στη θεμελιώδη κατάσταση (n = 1), διεγείρονται με κρούση από δέσμη ηλεκτρονίων που έχουν επιταχυνθεί από διαφορά δυναμικού

Διαβάστε περισσότερα

Αστροφυσική ΙΙ Tεστ II- 16 Ιανουαρίου 2009

Αστροφυσική ΙΙ Tεστ II- 16 Ιανουαρίου 2009 Αστροφυσική ΙΙ Tεστ II- 16 Ιανουαρίου 2009 1. Μία περιοχή στο μεσοαστρικό χώρο με ερυθρωπή απόχρωση είναι a. Ο ψυχρός πυρήνας ενός μοριακού νέφους b. Μία περιοχή θερμού ιονισμένου αερίου c. Μία περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Οι αστέρες δαπανούν περίπου το 90% της διάρκειας της ζωής στη σύντηξη υδρογόνου που μετατρέπεται σε ήλιο σε υψηλή θερμοκρασία και υψηλή πίεση κοντά

Οι αστέρες δαπανούν περίπου το 90% της διάρκειας της ζωής στη σύντηξη υδρογόνου που μετατρέπεται σε ήλιο σε υψηλή θερμοκρασία και υψηλή πίεση κοντά Οι αστέρες δαπανούν περίπου το 90% της διάρκειας της ζωής στη σύντηξη υδρογόνου που μετατρέπεται σε ήλιο σε υψηλή θερμοκρασία και υψηλή πίεση κοντά στον πυρήνα. Ξεκινώντας από την μηδέν-ηλικία στην κύρια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή φράση η οποία συμπληρώνει σωστά την ημιτελή

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπίδραση των σωματιδίων με την ύλη

Αλληλεπίδραση των σωματιδίων με την ύλη Αλληλεπίδραση των σωματιδίων με την ύλη Μια εισαγωγή στην ανίχνευση των σωματιδίων υψηλής ενέργειας Α. ΛΙΟΛΙΟΣ Μάθημα Πυρηνικής Απώλεια ενέργειας των σωματιδίων Τα σωματίδια που προσπίπτουν σε κάποιο υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ο π υ π ρή ρ να ή ς να τ ο τ υ ο ατόµου

Ο Ο π υ π ρή ρ να ή ς να τ ο τ υ ο ατόµου Ο πυρήνας του ατόµου Το 1896 ο Henri Becquerel παρατήρησε ότι ένα ορυκτό που περιείχε ουράνιο εξέπεµπε αόρατη ακτινοβολία. Η ακτινοβολία αυτή ήταν εξαιρετικά διεισδυτική, διαπερνούσε το µαύρο χαρτί - περιτύλιγµα

Διαβάστε περισσότερα

Το υπόβαθρο της Αστροφυσικής Υψηλών Ενεργειών

Το υπόβαθρο της Αστροφυσικής Υψηλών Ενεργειών Το υπόβαθρο της Αστροφυσικής Υψηλών Ενεργειών 2 Η Αστροφυσική Υψηλών Ενεργειών (από εδώ και πέρα θα αναφερόμαστε σε αυτή με το ακρωνύμιο ΑΥΕ) δημιουργήθηκε ως ένας ακόμα κλάδος της Αστροφυσικής μετά από

Διαβάστε περισσότερα

H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ

H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ H ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 100 ΧΡΟΝΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΟΤΗΤΟΣ ΔΡ. ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ 25/11/2015 Η ΧΡΥΣΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗΣ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑΣ 96% του Σύμπαντος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Ελένη Πετράκου - National Taiwan University ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΙΑΚΗ ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ Πρόγραμμα επιμόρφωσης ελλήνων εκπαιδευτικών CERN, 7 Νοεμβρίου 2014 You are here! 1929: απομάκρυνση γαλαξιών θεωρία της μεγάλης έκρηξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικό Τμήμα Παν/μιο Ιωαννίνων - Ειδική Σχετικότητα - 1 Λυμένα Προβλήματα - IV

Φυσικό Τμήμα Παν/μιο Ιωαννίνων - Ειδική Σχετικότητα - 1 Λυμένα Προβλήματα - IV Φυσικό Τμήμα Παν/μιο Ιωαννίνων - Ειδική Σχετικότητα - 23..20 Άσκηση : Χρησιμοποιώντας την διωνυμική σχέση για προσεγγίσεις υπολογίστε πόσο γρήγορα πρέπει να κινείται χρονόμετρο έτσι ώστε να χτύπα 0 φορές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 MAIΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση ακτίνων γάμμα από φυσικά ραδιενεργά και μιονίων της κοσμικής ακτινοβολίας

Ανίχνευση ακτίνων γάμμα από φυσικά ραδιενεργά και μιονίων της κοσμικής ακτινοβολίας Ανίχνευση ακτίνων γάμμα από φυσικά ραδιενεργά και μιονίων της κοσμικής ακτινοβολίας Ευθυμιάδου Ζωή 1 και Ψαλίδα Ειρήνη 2 1 ο Πειραματικό Γενικό Λύκειο Θεσ/νίκης «Μανόλης Ανδρόνικος» 1 zoeefth@hotmail.com,

Διαβάστε περισσότερα

Λέανδρος Περιβολαρόπουλος Καθηγητής Παν/μίου Ιωαννίνων

Λέανδρος Περιβολαρόπουλος  Καθηγητής Παν/μίου Ιωαννίνων Open page Λέανδρος Περιβολαρόπουλος http://leandros.physics.uoi.gr Καθηγητής Παν/μίου Ιωαννίνων Αρχείο παρουσίασης διαθέσιμο μέσω του συνδέσμου: https://dl.dropbox.com/u/20653799/talks/eie.ppt Κλίμακες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις παρακάτω ερωτήσεις 1-4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Στις παρακάτω ερωτήσεις 1-4, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑ ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Ο λαµπτήρας φθορισµού:

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες 5. 3. Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 6 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1- να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα µε την

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1. ύο µονοχρωµατικές ακτινοβολίες Α και Β µε µήκη κύµατος στο κενό

Διαβάστε περισσότερα

Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα

Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα Νετρίνο το σωματίδιο φάντασμα Ι. Ρίζος Αναπληρωτής Καθηγητής Τομέας Θεωρητικής Φυσικής 2/10/2012 Διαλέξεις υποδοχής πρωτοετών φοιτητών Τμήματος Φυσικής Στοιχειώδη Σωματίδια Κουάρκς Φορείς αλληλεπιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αστροφυσική ΙΙ 2007. Ιστοσελίδα: http://www.physics.upatras.gr/content/dyn/show_les son.det?lesson_table=c_p&lesson_id=24 2610-996907

Αστροφυσική ΙΙ 2007. Ιστοσελίδα: http://www.physics.upatras.gr/content/dyn/show_les son.det?lesson_table=c_p&lesson_id=24 2610-996907 Αστροφυσική ΙΙ 2007 Ιστοσελίδα: http://www.physics.upatras.gr/content/dyn/show_les son.det?lesson_table=c_p&lesson_id=24 2610-996907 pechris@physics.upatras.gr 1 Ποια είναι η προέλευση των κοσμικών ακτίνων;

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΕΜΑ Δ. Δίνονται: η ταχύτητα του φωτός στο κενό c 0 = 3 10, η σταθερά του Planck J s και για το φορτίο του ηλεκτρονίου 1,6 10 C.

ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΕΜΑ Δ. Δίνονται: η ταχύτητα του φωτός στο κενό c 0 = 3 10, η σταθερά του Planck J s και για το φορτίο του ηλεκτρονίου 1,6 10 C. Σε μια διάταξη παραγωγής ακτίνων X, η ηλεκτρική τάση που εφαρμόζεται μεταξύ της ανόδου και της καθόδου είναι V = 25 kv. Τα ηλεκτρόνια ξεκινούν από την κάθοδο με μηδενική ταχύτητα, επιταχύνονται και προσπίπτουν

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτές σωματιδίων

Ανιχνευτές σωματιδίων Ανιχνευτές σωματιδίων Προκειμένου να κατανοήσουμε την φύση του πυρήνα αλλά και να καταγράψουμε τις ιδιότητες των στοιχειωδών σωματιδίων εκτός των επιταχυντικών συστημάτων και υποδομών εξίσου απαραίτητη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1 Η υπέρυθρη ακτινοβολία α συμμετέχει

Διαβάστε περισσότερα

O Θάνατος των άστρων

O Θάνατος των άστρων O Θάνατος των άστρων Μονοπάτια της αστρικής εξέλιξης Μικρής μάζας αστέρες περνούν από το στάδιο του Ερυθρού Γίγαντα Πότε; Ερυθρός γίγαντας όταν αρχίζει καύση Η σε κέλυφος αστέρας του οριζόντιου κλάδου(ηβ)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2013 ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 7 Απριλίου 201 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΡΙΤΗ 22 MAIΟΥ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΡΙΤΗ 22 MAIΟΥ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 o ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΤΡΙΤΗ 22 MAIΟΥ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΦΥΣΙΚΗ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΦΥΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ : ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και

Διαβάστε περισσότερα

Η κατακόρυφη τομή...

Η κατακόρυφη τομή... Το CERN γεννήθηκε στη Γενεύη της Ελβετίας το 1954 από 12 ευρωπαϊκές χώρες μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Σήμερα, απαρτίζεται από 20 κράτη μέλη (τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, τις ΗΠΑ, Ινδία, Ισραήλ,

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 Φ230: Αστροφυσική Ι Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 1. Ο Σείριος Α, έχει φαινόμενο οπτικό μέγεθος mv - 1.47 και ακτίνα R1.7𝑅 και αποτελεί το κύριο αστέρι ενός διπλού συστήματος σε απόσταση 8.6

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2012 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 01 ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό.

Μονάδες Η υπεριώδης ακτινοβολία. α. με πολύ μικρό μήκος κύματος δεν προκαλεί βλάβες στα κύτταρα του δέρματος. β. δεν προκαλεί φθορισμό. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΠΤΑ (7) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΠΡΟΤΥΠΟ ΛΥΚΕΙΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ «Δ ΘΕΜΑΤΑ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ» ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Χ. Δ. ΦΑΝΙΔΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 1. ΘΕΜΑ Δ Ένα άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Νίκος Κυλάφης Πανεπιστήµιο Κρήτης Η µελέτη του θέµατος ξεκίνησε ως διδακτορική διατριβή του Δηµήτρη Γιαννίου (Princeton) και συνεχίζεται. Ιωάννινα, 8-9-11 Κατ αρχάς, πώς ξέρομε

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα µε το πρότυπο

Διαβάστε περισσότερα

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης

Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Η θερμική υπέρυθρη εκπομπή της Γης Δορυφορικές μετρήσεις στο IR. Θεωρητική θεώρηση της τηλεπισκόπισης της εκπομπήςτηςγήινηςακτινοβολίαςαπό δορυφορικές πλατφόρμες. Μοντέλα διάδοσης της υπέρυθρης ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΤΗΛ , ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Φως

ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΤΗΛ , ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Φως ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ο Φως Ο μαθητής που έχει μελετήσει το κεφάλαιο του φωτός πρέπει: Να γνωρίζει πως εξελίχθηκε ιστορικά η έννοια του φωτός και ποια είναι η σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ 2-1 Ένας φύλακας του ατομικού ρολογιού καισίου στο Γραφείο Μέτρων και Σταθμών της Ουάσιγκτον. 2-2 Άτομα στην επιφάνεια μιας μύτης βελόνας όπως φαίνονται μεηλεκτρονικόμικροσκό 2.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜ ΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΣ Γ ΤΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΙ ΕΠΛ (ΟΜΔ Β ) ΚΥΡΙΚΗ 13/04/2014 - ΕΞΕΤΖΟΜΕΝΟ ΜΘΗΜ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΙΔΕΙΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΟΚΤΩ (8) ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 18/04/16

Σύγχρονη Φυσική : Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 18/04/16 Διάλεξη 13: Στοιχειώδη σωμάτια Φυσική στοιχειωδών σωματίων Η φυσική στοιχειωδών σωματιδίων είναι ο τομέας της φυσικής ο οποίος προσπαθεί να απαντήσει στο βασικότατο ερώτημα: Ποια είναι τα στοιχειώδη δομικά

Διαβάστε περισσότερα

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ.

Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Κ.-Α. Θ. Ραδιενέργεια Ένα τρομακτικό όπλο ή ένα μέσον για την έρευνα και για καλλίτερη ποιότητα ζωής; Για πόσο μεγάλες ενέργειες μιλάμε; Ραδιενέργεια 1896: Ανακάλυψη από τον Henry Becquerel (βραβείο Nobel 1903)

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοί Γαλαξίες AGN Active Galactic Nuclei. Χριστοπούλου

Ενεργοί Γαλαξίες AGN Active Galactic Nuclei. Χριστοπούλου Ενεργοί Γαλαξίες AGN Active Galactic Nuclei Ε-Π Μη ενεργοί Γαλαξίες (α) ο σπειροειδής γαλαξίας Μ83 (Sc), (β) o ελλειπτικός γαλαξίας NGG205 (E6), (γ) ο ακανόνιστος γαλαξίας, Μικρό Νέφος του Μαγγελάνου Πότε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 05 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α-Α4

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη Φυσική - 2012: Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 11/05/15

Σύγχρονη Φυσική - 2012: Πυρηνική Φυσική και Φυσική Στοιχειωδών Σωματιδίων 11/05/15 Διάλεξη 14: Μεσόνια και αντισωματίδια Μεσόνια Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως (διάλεξη 13) η έννοια των στοιχειωδών σωματίων άλλαξε πολλές φορές μέχρι σήμερα. Μέχρι το 1934 ο κόσμος των στοιχειωδών σωματιδίων

Διαβάστε περισσότερα

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ):

Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μετεωρολογία Κλιματολογία (ΘΕΩΡΙΑ): Μιχάλης Βραχνάκης Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Θεσσαλίας ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 4 ΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΓΗ ΚΑΙ Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 2.1 Γενικά 2.2

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΦΥΣΙΚΗ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1 ο Για τις ημιτελείς προτάσεις 1.1

Διαβάστε περισσότερα

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο Προλογοσ Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται με αναλυτικό τρόπο οι δύο τελευταίες ενότητες («Το φως» και «Ατομικά φαινόμενα») της διδακτέας ύλης της Φυσικής γενικής παιδείας της B Λυκείου. Σε κάθε κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα

Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα Τμήμα Φυσικής Πανεπιστημίου Κύπρου Χειμερινό Εξάμηνο 2016/2017 ΦΥΣ102 Φυσική για Χημικούς Διδάσκων: Μάριος Κώστα ΔΙΑΛΕΞΗ 17 Εισαγωγή στον Μαγνητισμό Μαγνητικό πεδίο ΦΥΣ102 1 Μαγνήτες και μαγνητικά πεδία

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ.Π. Γ Λυκείου / Το Φως 1. Η υπεριώδης ακτινοβολία : a) δεν προκαλεί αμαύρωση της φωτογραφικής πλάκας. b) είναι ορατή. c) χρησιμοποιείται για την αποστείρωση ιατρικών εργαλείων. d) έχει μήκος κύματος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΡΑ ΙΟΧΗΜΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΡΑ ΙΟΧΗΜΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΡΑ ΙΟΧΗΜΕΙΑΣ Ατοµικός αριθµός (Ζ): Μαζικός αριθµός (Α) : Ισότοπα : Ισοβαρή: Νοuκλίδιο: Ολικός αριθµός των πρωτονίων ενός πυρήνα. Χαρακτηρίζει το στοιχείο. Άθροισµα του αριθµού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 3 MAΪΟΥ 01 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α1-Α3 να

Διαβάστε περισσότερα

i. 3 ii. 4 iii. 16 Ε 1 = -13,6 ev. 1MeV= 1, J.

i. 3 ii. 4 iii. 16 Ε 1 = -13,6 ev. 1MeV= 1, J. ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θέµα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και, δίπλα, το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή πρόταση.

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη μαθήματος. (Συνοδεύει τις διαφάνειες)

Περίληψη μαθήματος. (Συνοδεύει τις διαφάνειες) Περίληψη μαθήματος (Συνοδεύει τις διαφάνειες) Ιστορική εισαγωγή Ηλεκτρόμετρα, εκφόρτιση ηλεκτρομέτρων. Στις αρχές του 20 ου αιώνα, το ηλεκτρόμετρο χρησιμοποιήθηκε σαν όργανο ανίχνευσης ακτινοβολίας. Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή:

Α1. Πράσινο και κίτρινο φως προσπίπτουν ταυτόχρονα και µε την ίδια γωνία πρόσπτωσης σε γυάλινο πρίσµα. Ποιά από τις ακόλουθες προτάσεις είναι σωστή: 54 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪΔΗ-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 26 : Τηλ.: 2107601470 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2014 ΘΕΜΑ Α Α1. Πράσινο και κίτρινο φως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 23 MAΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ MAΪΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ Α Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

1. Ιδιότητες των πυρήνων

1. Ιδιότητες των πυρήνων . Ιδιότητες των πυρήνων To πρότυπο του Rutherford για το άτομο είναι όμοιο με αυτό του ηλιακού μας συστήματος. Το άτομο είναι σχεδόν άδειο στο εσωτερικό του. Ο πυρήνας ενός ατόμου μπορεί να θεωρηθεί σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 0 ΜΑΪΟΥ 015 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις Α1-Α4

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Οι µαύρες τρύπες είναι ουράνια σώµατα σαν όλα τα άλλα, όπως οι πλανήτες και ο ήλιος, τα οποία όµως διαφέρουν από αυτά σε µία µικρή αλλά θεµελ

Εισαγωγή Οι µαύρες τρύπες είναι ουράνια σώµατα σαν όλα τα άλλα, όπως οι πλανήτες και ο ήλιος, τα οποία όµως διαφέρουν από αυτά σε µία µικρή αλλά θεµελ ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Τµήµα: Β 2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: Πάνου Μαρία, Πάνου Γεωργία 1 Εισαγωγή Οι µαύρες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ 1 ΕΠΑ.Λ. Β ΟΜΑ ΑΣ ΦΥΣΙΚΗ I ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1- και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σχετικά µε τις ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Η ασφάλεια στον LHC Ο Μεγάλος Επιταχυντής Συγκρουόµενων εσµών Αδρονίων (Large Hadron Collider, LHC) είναι ικανός να επιτύχει ενέργειες που κανένας άλλος επιταχυντής έως σήµερα δεν έχει προσεγγίσει. Ωστόσο,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 1 Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΑΤΟΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ. 1 η Ατομική θεωρία 2.1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ. 2 η Ατομική θεωρία (Thomson)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΑΤΟΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ. 1 η Ατομική θεωρία 2.1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ. 2 η Ατομική θεωρία (Thomson) 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο ΑΤΟΜΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ 2.1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟΥ ΣΤΟ ΑΤΟΜΟ ΤΟΥ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ 2 η Ατομική θεωρία (Thomson) Tο άτομο αποτελείται από μία σφαίρα ομοιόμορφα κατανεμημένου θετικού φορτίου μέσα στην

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΘΕΜΑ ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α Α Ποιο φαινόμενο ονομάζεται διασκεδασμός του φωτός; Πώς εξαρτάται ο δείκτης διάθλασης ενός οπτικού μέσου από το μήκος κύματος; Β Στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής

Διαβάστε περισσότερα

Οι φυσικές διαδικασίες της Αστροφυσικής Υψηλών Ενεργειών

Οι φυσικές διαδικασίες της Αστροφυσικής Υψηλών Ενεργειών Οι φυσικές διαδικασίες της Αστροφυσικής Υψηλών Ενεργειών 3 Το φάσμα της φωτεινής ενέργειας που εκπέμπουν οι αστέρες παράγεται και διαμορφώνεται στο εσωτερικό τους σύμφωνα με καλά καθορισμένους φυσικούς

Διαβάστε περισσότερα

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4

δ. εξαρτάται µόνο από το υλικό του οπτικού µέσου. Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να

Διαβάστε περισσότερα

διατήρησης της μάζας.

διατήρησης της μάζας. 6. Ατομική φύση της ύλης Ο πρώτος που ισχυρίστηκε ότι η ύλη αποτελείται από δομικά στοιχεία ήταν ο αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Δημόκριτος. Το πείραμα μετά από 2400 χρόνια ήρθε και επιβεβαίωσε την άποψη αυτή,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑΪΟΥ 204 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Α. Στις

Διαβάστε περισσότερα

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο

Προλογοσ. Σε κάθε κεφάλαιο περιέχονται: Θεωρία με μορφή ερωτήσεων, ώστε ο μαθητής να επικεντρώνεται στο συγκεκριμένο Προλογοσ Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται με αναλυτικό τρόπο οι δύο τελευταίες ενότητες («Το φως» και «Ατομικά φαινόμενα») της διδακτέας ύλης της Φυσικής γενικής παιδείας της B Λυκείου. Σε κάθε κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α1-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση η οποία συµπληρώνει σωστά την ηµιτελή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 8 Απριλίου 2015 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ

Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ Διάλεξη 10: Ακτίνες Χ Ένταση Roentgen (1895): Παρατήρησε ότι όταν ταχέα ηλεκτρόνια πέσουν σε υλικό στόχο παράγεται ακτινοβολία, που ονομάστηκε ακτίνες Χ, με τις εξής ιδιότητες: Ευθύγραμμη διάδοση ακόμη

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Ομάδα Φυσικών της Ώθησης 1 Τετάρτη, 20 Μα ου 2015 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ Στις ημιτελείς προτάσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Η ενέργεια στον Ήλιο (και στα άλλα αστέρια της Κύριας Ακολουθίας ) παράγεταi μέσω αντιδράσεων σύντηξης. Σύντηξη: πυρηνική αντίδραση μέσω της οποίας βαρείς

Διαβάστε περισσότερα