Επιθέσεις δηλητηρίασης SQL κώδικα: Απειλές και Προστασία

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιθέσεις δηλητηρίασης SQL κώδικα: Απειλές και Προστασία"

Transcript

1 Επιθέσεις δηλητηρίασης SQL κώδικα: Απειλές και Προστασία Η Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία παρουσιάστηκε ενώπιον του Διδακτικού Προσωπικού του Πανεπιστημίου Αιγαίου Σε Μερική Εκπλήρωση των Απαιτήσεων για το Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (ΜΔΕ) στις "Τεχνολογίες και Διοίκηση Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων" του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΕΜΑΛΗ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

2 Η ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΩΝ ΕΠΙΚΥΡΩΝΕΙ ΤΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΕΜΑΛΗ: ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΤΖΟΥΡΑΜΑΝΗΣ, Λέκτορας, Επιβλέπων Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΦΩΤΑΚΗΣ, Επ. Καθηγητής, Μέλος Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Λέκτορας, Μέλος Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ii

3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι γενικά γνωστό ότι ο παγκόσμιος ιστός παρουσιάζει μια ραγδαία ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια. Σε αυτή τη νέα εποχή, οι επιχειρήσεις, οι οργανισμοί, οι κυβερνήσεις, αλλά και μεμονωμένα άτομα χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο εφαρμογές ιστού, γιατί είναι σε θέση να προσφέρουν αποδοτικότερες, αποτελεσματικότερες και φθηνότερες λύσεις στις προκλήσεις της επικοινωνίας και της διεξαγωγής εμπορικών συναλλαγών. Η χρήση εφαρμογών ιστού προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα τόσο για τον πάροχο όσο και για τον χρήστη. Τα κυριότερα από αυτά είναι η εξάλειψη περιορισμών χρόνου και χώρου, δεδομένου ότι μια ηλεκτρονική συναλλαγή μπορεί να πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή (διαθεσιμότητα 24 ώρες επί 7 ημέρες), χωρίς να απαιτείται η φυσική παρουσία του χρήστη. Καθώς όμως η ζήτηση για δεδομένα και πληροφορίες αυξάνεται, παράλληλα προκύπτουν κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια των εφαρμογών, των βάσεων δεδομένων και των πληροφοριών. Μια από τις σημαντικότερες απειλές για την ασφάλεια των εφαρμογών ιστού είναι οι επιθέσεις δηλητηρίασης SQL κώδικα. Μια ευπάθεια δηλητηρίασης SQL κώδικα υπάρχει όταν ένας επιτιθέμενος είναι σε θέση να εισάγει μια σειρά δηλώσεων σε ένα SQL ερώτημα, παραποιώντας τα δεδομένα που εισάγει σε μια εφαρμογή ιστού. Σε αυτή την εργασία παρουσιάζονται και αναλύονται τα διάφορα σενάρια επίθεσης που εκμεταλλεύονται ευπάθειες δηλητηρίασης SQL κώδικα. Ακόμα, επιχειρείται η ομαδοποίηση αυτών των επιθέσεων σε συγκεκριμένες κατηγορίες και για κάθε κατηγορία επίθεσης εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να την εκμεταλλευτεί ένας επιτιθέμενος, τι μπορεί να πετύχει και ποιο μπορεί να είναι το πιθανό αντίκτυπο της επίθεσης. Επιπλέον, προτείνεται μια νέα προσέγγιση για την ανίχνευση και παρεμπόδιση επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα. Η βασική ιδέα της νέας αυτής τεχνικής είναι να γραφούν προδιαγραφές, που περιγράφουν την αναμενόμενη δομή των SQL δηλώσεων που παράγονται από τη εφαρμογή ιστού και να ελέγχεται η εκτέλεση των SQL δηλώσεων για παραβιάσεις σε σχέση με τις προδιαγραφές. Τέλος, σχεδιάζεται και αναπτύσσεται ένα σύστημα ανίχνευσης επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα, το οποίο ονομάζεται SQL-IDS. Το σύστημα αυτό υλοποιεί την προτεινόμενη τεχνική για ανίχνευση βασισμένη σε προδιαγραφές και εφαρμόζεται για την αντιμετώπιση επιθέσεων σε εφαρμογές ιστού βασισμένες στην τεχνολογία Java του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΕΜΑΛΗ Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ iii

4 ABSTRACT It is generally known that the World Wide Web is growing up rapidly in the last few years. In this new era, enterprises, organizations, governments, but also individuals use more and more web applications, in order to offer more efficient, more effective and cheaper solutions in the challenges of communication and conduct of commercial transactions. The use of web applications offers important advantages for the provider and also for users, such as the obliteration of time and place restrictions, considering that an electronic transaction can be conducted at any time (24 hours x 7 days) and from any place. However, as the demand for data and information is increased, at the same time are raised critical issues that concern the security of applications, databases and information. One of the most critical threats for web applications security is SQL code poisoning attacks. SQL code poisoning occurs when an attacker is able to insert malicious SQL code into a SQL query by manipulating data input into an application. In this thesis, are presented and discussed the various methods of SQL code poisoning attacks known to date. Also, there is an effort to group these attacks in concrete categories and for each category is examined the way that an attacker can exploit it, what he can achieve and what may be the impact of the attack. Moreover, is proposed a new approach for detection and prevention of SQL code poisoning attacks. The basic idea of the new technique is to write specifications for the web application, that describe the desirable structure of SQL statements that are produced by the application, and to monitor the execution of these SQL statements for violations with respect to the specifications. Finally, is designed and implemented a system for detection of SQL code poisoning attacks, which is called SQL-IDS. This system implements the proposed specification-based detection technique, and it is applied to counter attacks on Java-based web applications KONSTANTINOS KEMALIS Department of Information and Communication Systems Engineering UNIVERSITY OF THE AEGEAN iv

5 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Οφείλω να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες στον επιβλέποντα καθηγητή κ. Τζουραμάνη Θεόδωρο για την δυνατότητα που μου έδωσε να ασχοληθώ με ένα τόσο ενδιαφέρον θέμα. Η καθοδήγηση, η συνεργασία και η βοήθεια που απλόχερα μου πρόσφερε ήταν πολύτιμη για την ολοκλήρωση αυτής της μεταπτυχιακής εργασίας. Εύχομαι ένας άνθρωπος σαν τον κ. Τζουραμάνη να είναι οδηγός για κάθε μεταπτυχιακό φοιτητή που περνά την είσοδο αυτού του εκπαιδευτικού ιδρύματος. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τους William Halfond και Alessandro Orso, από το Georgia Institute of Technology, για το χρήσιμο υλικό μελέτης και τη βοήθεια που μου προσέφεραν στο ξεκίνημα της εργασίας μου. Ιδιαίτερα πολύτιμη ήταν η συνεισφορά του φίλου Κεπαπτσόγλου Βασίλη, προγραμματιστή της εταιρίας OR-CO, ο οποίος βοήθησε να επιλυθούν διάφορα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στην υλοποίηση της εφαρμογής ιστού. Τέλος, ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ στους φίλους και τους συμφοιτητές μου που ήταν πάντα δίπλα μου καθ όλη τη διάρκεια αυτής της επίμοχθης προσπάθειας. Κωνσταντίνος Κεμαλής Καρλόβασι, Σάμος, 19 Ιουνίου 2007 v

6 Αφιερωμένο στους γονείς μου. Για την ενθάρρυνση και τη στήριξη που μου έχουν προσφέρει σε κάθε βήμα της ζωής μου. vi

7 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ...iii ABSTRACT... iv ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ... v ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ... vii ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ... ix ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ... x ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Επιθέσεις δηλητηρίασης SQL κώδικα Κίνητρο και στόχοι της εργασίας Οργάνωση της εργασίας... 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΘΕΣΕΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ SQL ΚΩΔΙΚΑ Περιγραφή εφαρμογής Ιστού Ταυτολογίες Μηνύματα λάθους Ερωτήματα ένωσης Πρόσθετες SQL δηλώσεις Αποθηκευμένες διαδικασίες Εξαγωγή συμπεράσματος Τυφλή έγχυση Επιθέσεις χρονισμού ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 - ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΕΠΙΘΕΣΕΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ SQL ΚΩΔΙΚΑ Σχετικές εργασίες Αμυντικές πρακτικές κωδικοποίησης Μειονεκτήματα αμυντικών πρακτικών κωδικοποίησης Τεχνικές ανίχνευσης και πρόληψης Ανίχνευση βασισμένη σε προδιαγραφές ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 - ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ Υλοποίηση Υπομονάδα παρακολούθησης γεγονότων Υπομονάδα ελέγχου εγκυρότητας Προδιαγραφές Αποτίμηση Απόδοση Αποτελεσματικότητα Ακρίβεια vii

8 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Συνεισφορά της εργασίας Μελλοντική Εργασία ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ viii

9 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 2-1: Στοιχεία της φόρμας πιστοποίησης χρήστη... 9 Πίνακας 2-2: Αριθμός στηλών κάθε πίνακα της βάσης δεδομένων Πίνακας 2-3: Πίνακες συστήματος Πίνακας 2-4: Προκαθορισμένες μεταβλητές του Microsoft SQL Server Πίνακας 2-5: Προκαθορισμένες συναρτήσεις του Microsoft SQL Server Πίνακας 2-6: Όψεις σχήματος πληροφοριών Πίνακας 2-7: Πεδία του πίνακα members Πίνακας 2-8: Πεδία με τους αντίστοιχους τύπους δεδομένων του πίνακα members Πίνακας 2-9: Αποθηκευμένες διαδικασίες OLE αυτοματισμών Πίνακας 4-1: Παραδείγματα οντοτήτων Πίνακας 4-2: Επεξήγηση σημειογραφίας στην EBNF γραμματική Πίνακας 4-3: Επιθέσεις που ανιχνεύθηκαν από το SQL-IDS Πίνακας 4-4: Μέτρηση ακρίβειας του SQL-IDS ix

10 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ Σχήμα 1-1: Τυπική αρχιτεκτονική μιας εφαρμογής ιστού... 3 Σχήμα 1-2: Ποσοστό ευπάθειας εφαρμογών ιστού ανά τύπο επίθεσης... 4 Σχήμα 2-1: Εφαρμογή ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου... 7 Σχήμα 2-2: Στοιχεία μιας φόρμας της εφαρμογής... 8 Σχήμα 2-3: Πηγαίος κώδικας της φόρμας πιστοποίησης χρήστη... 9 Σχήμα 2-4: Τμήμα του κώδικα της σελίδας Login.jsp... 9 Σχήμα 2-5: Φόρμα πιστοποίησης χρήστη Σχήμα 2-6: Καλάθι αγορών του χρήστη Σχήμα 2-7: Εμφάνιση του ονόματος κάθε πίνακα Σχήμα 2-8: Εμφάνιση του αριθμού στηλών κάθε πίνακα Σχήμα 2-9: Εμφάνιση του ονόματος των βάσεων δεδομένων του διακομιστή Σχήμα 2-10: Εμφάνιση της διαδρομής του βασικού αρχείου της βάσης δεδομένων Σχήμα 2-11: Εμφάνιση του ονόματος του διακομιστή Σχήμα 2-12: Εμφάνιση των πινάκων, των πεδίων κάθε πίνακα και των τύπων κάθε πεδίου Σχήμα 2-13: Εμφάνιση των πεδίων του πίνακα members Σχήμα 2-14: Εμφάνιση των πεδίων και του τύπου δεδομένων τους (πίνακας members) Σχήμα 2-15: Εμφάνιση των πεδίων και του τύπου δεδομένων τους (πίνακας orders) Σχήμα 2-16: Εμφάνιση των ονομάτων χρήστη με τα αντίστοιχα συνθηματικά Σχήμα 2-17: Εμφάνιση των περιεχομένων του πίνακα members Σχήμα 2-18: Εμφάνιση λίστας των αποθηκευμένων διαδικασιών Σχήμα 2-19: Πληροφορίες για την έκδοση του SQL Server Σχήμα 2-20: Πληροφορίες για το λειτουργικό σύστημα Σχήμα 2-21: Πληροφορίες για τα αντικείμενα της βάσης δεδομένων Σχήμα 2-22: Πληροφορίες για τους λογαριασμούς της βάσης δεδομένων Σχήμα 2-23: Πληροφορίες για τις βάσεις δεδομένων του συστήματος Σχήμα 2-24: Πληροφορίες για τους πίνακες της βάσης δεδομένων Σχήμα 2-25: Πληροφορίες για της στήλες του πίνακα members Σχήμα 3-1: Το σύστημα ανίχνευσης ανωμαλιών Σχήμα 3-2: Το σύστημα SQLRand Σχήμα 3-3: Αναπαράσταση των φάσεων της προτεινόμενης τεχνικής Σχήμα 3-4: Φάση λεκτικής ανάλυσης Σχήμα 3-5: Φάση ελέγχου συντακτικής ορθότητας Σχήμα 4-1: Αρχιτεκτονική του SQL-IDS Σχήμα 4-2: Οι βασικές κλάσεις και διεπαφές του JDBC API Σχήμα 4-3: SQL ερωτήματα που παράγονται από την αρχική σελίδα της εφαρμογής x

11 Σχήμα 4-4: Σχηματισμός προδιαγραφών της εφαρμογής - 1 ο στάδιο Σχήμα 4-5: Σχηματισμός προδιαγραφών της εφαρμογής - 2 ο στάδιο Σχήμα 4-6: Τροποποιήσεις σε τμήμα των προδιαγραφών Σχήμα 4-7: Προδιαγραφές που καλύπτουν τις SQL δηλώσεις της αρχικής σελίδας Σχήμα 4-8: SQL ερωτήματα που παράγονται κατά τη διαδικασία πιστοποίησης Σχήμα 4-9: Διαμόρφωση προδιαγραφών για τη διαδικασία πιστοποίησης Σχήμα 4-10: Προδιαγραφές της εφαρμογής Σχήμα 4-11: Βελτιστοποίηση των προδιαγραφών xi

12 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα δεδομένα έχουν γίνει ένας κρίσιμος πόρος σε πολλούς οργανισμούς. Επομένως, η αποδοτική προσπέλαση στα δεδομένα, ο διαμοιρασμός τους, η εξαγωγή πληροφοριών από τα δεδομένα και η χρησιμοποίηση των πληροφοριών έχει γίνει επιτακτική ανάγκη. Η δυνατότητες που προσφέρει το Διαδίκτυο, καθώς επίσης και η εξελίξεις στο χώρο των δικτύων έχουν κάνει την πρόσβαση στα δεδομένα και τις πληροφορίες πολύ ευκολότερη. Οι χρήστες μπορούν τώρα να έχουν πρόσβαση σε μεγάλες ποσότητες πληροφοριών σε σύντομο χρονικό διάστημα. Δεδομένου ότι η ζήτηση για δεδομένα και η διαχείριση των πληροφοριών αυξάνεται, γίνεται ολοένα και κρισιμότερη η ανάγκη για διατήρηση της ασφάλειας των βάσεων δεδομένων, των εφαρμογών και των πληροφοριακών συστημάτων. Με την εμφάνιση του παγκόσμιου ιστού γίνεται ακόμα πιο σημαντική η προστασία των δεδομένων και των πληροφοριών, καθώς πολυάριθμα άτομα έχουν τώρα πρόσβαση σε αυτά. Χάρη στους διάφορους μηχανισμούς προστασίας και ανίχνευσης παρεισφρήσεων που αναπτύσσονται από επιχειρήσεις ασφάλειας δικτύων, δεν είναι πλέον εύκολο να παραβιαστούν οι περίμετροι ασφάλειας και να επιτευχθεί μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση στο δίκτυο ενός οργανισμού. Δυστυχώς, οι χάκερ έχουν επιτύχει να βρουν μια ανοιχτή τρύπα στις εταιρικές υποδομές ασφάλειας, την οποία μέχρι πρόσφατα αγνοούσαν οι υπεύθυνοι ασφάλειας. Η τρύπα αυτή είναι οι εφαρμογές ιστού. Οι ευπάθειες δηλητηρίασης SQL κώδικα θεωρούνται ως μια από τις σοβαρότερες απειλές για τις εφαρμογές ιστού. Για να εκμεταλλευτεί ο επιτιθέμενος μια ευπάθεια δηλητηρίασης SQL κώδικα, πρέπει να βρει μια παράμετρο που η εφαρμογή ιστού περνά σε μια βάση δεδομένων. Ενσωματώνοντας προσεκτικά κακόβουλες SQL εντολές στο περιεχόμενο της παραμέτρου, ο επιτιθέμενος μπορεί να εξαπατήσει την εφαρμογή ιστού, ώστε να αποστείλει μια κακόβουλη δήλωση, αντί της πρωτότυπης, στη βάση δεδομένων. Αυτές οι επιθέσεις δεν είναι δύσκολο να κατασκευαστούν και οι συνέπειες είναι ιδιαίτερα καταστροφικές, δεδομένου ότι ένας επιτιθέμενος μπορεί να εξάγει, να αλλοιώσει, ή να καταστρέψει το περιεχόμενο των βάσεων δεδομένων. 1.1 Επιθέσεις δηλητηρίασης SQL κώδικα Σήμερα παρατηρείται μια πληθώρα εφαρμογών ιστού που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Ενδεικτικά μπορούν να αναφερθούν συναλλαγές ηλεκτρονικού εμπορίου (e-commerce), ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές (e-banking), υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (e-government), ηλεκτρονικές ψηφοφορίες (e-voting), ή ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας (e-health). Στην ουσία οι εφαρμογές ιστού στηρίζονται σε μια αρχιτεκτονική πελάτη (client) - διακομιστή (server) που αλληλεπιδρούν μέσω του πρωτοκόλλου HTTP (Hypertext Transfer Protocol) [43]. Από την πλευρά του πελάτη υπάρχει τυπικά ένας φυλλομετρητής ιστού (web browser), ενώ από την πλευρά του διακομιστή υπάρχουν κατανεμημένοι διακομιστές εφαρμογών (application servers), που συνδέονται με πολλαπλές πηγές δεδομένων. Ο χρήστης αλληλεπιδρά με την εφαρμογή ιστού, στέλνοντας τις επιλογές ή τα δεδομένα του. Η αλληλεπίδραση αυτή μπορεί να κυμανθεί από μια απλή αναζήτηση δεδομένων, έως μεγάλες ενδοεπιχειρησιακές εφαρμογές που εκτελούν σε πραγματικό χρόνο πωλήσεις και διαχείριση απογραφής.

13 Εισαγωγή 2 Στο Σχήμα 1-1 παρουσιάζεται ένα τυπικό παράδειγμα εφαρμογής ιστού, όπου ο πελάτης αλληλεπιδρά με μια εφαρμογή, που βρίσκεται εγκατεστημένη στην πλευρά του διακομιστή, στέλνοντας αιτήσεις και αναμένοντας την απάντηση της εφαρμογής. Η εφαρμογή ιστού αλληλεπιδρά με την υποκείμενη βάση δεδομένων για να ανακτήσει τα δεδομένα που προκύπτουν από την επεξεργασία του αιτήματος και στη συνέχεια επιστρέφει τα δεδομένα αυτά, ώστε να εμφανιστούν στο περιβάλλον του χρήστη. Η πρόσβαση στη βάση δεδομένων γίνεται με την εκτέλεση δυναμικών SQL ερωτημάτων που δημιουργούνται κατά το χρόνο εκτέλεσης και διαμορφώνονται ανάλογα με τα δεδομένα του χρήστη σε πεδία εισόδου της εφαρμογής. Οι επιτιθέμενοι μπορούν να εκμεταλλευθούν τη διαδικασία αυτή, τροποποιώντας συντακτικά ή σημασιολογικά τα γνήσια SQL ερωτήματα που περνούν προς τη βάση δεδομένων, ενσωματώνοντας κακόβουλο SQL κώδικα στα πεδία εισόδου. Αυτό το είδος επίθεσης ονομάζεται δηλητηρίαση SQL κώδικα (SQL code poisoning) ή SQL έγχυση (SQL injection) και μπορεί να οδηγήσει στην έκθεση του διακομιστή βάσεων δεδομένων. Μια ευπαθής εφαρμογή ιστού επιτρέπει στον επιτιθέμενο να έχει πρόσβαση στις βάσεις δεδομένων, να μεταβάλει και να διαγράψει πληροφορίες, ή ακόμα να θέσει την εφαρμογή εκτός λειτουργίας, προκαλώντας τεράστια προβλήματα με πολύ μικρή προσπάθεια και στοιχειώδης τεχνικές γνώσεις. Για να γίνει πιο αντιληπτή η παραπάνω περιγραφή, αναφέρεται το παράδειγμα ενός τυπικού ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου, όπου επιτρέπεται στους χρήστες να αναζητούν τίτλους βιβλίων δίνοντας το όνομα ενός συγγραφέα. Η διαδικασία αναζήτησης υλοποιείται εξετάζοντας έναν κατάλογο βιβλίων που βρίσκεται στην βάση δεδομένων, περιορίζοντας το σύνολο των επιστρεφόμενων τίτλων ανάλογα με το τι εισήγαγε ο χρήστης ως όνομα συγγραφέα. Έστω ότι η λειτουργία αναζήτησης είναι ευπαθής σε επιθέσεις δηλητηρίασης SQL κώδικα. Σε αυτή την περίπτωση, ένας επιτιθέμενος εκμεταλλευόμενος αυτή την ευπάθεια, μπορεί να ξεγελάσει την εφαρμογή έτσι ώστε αντί να επιστραφεί ένας κατάλογος τίτλων βιβλίων, να επιστραφούν πληροφορίες που αφορούν ονόματα χρήστη, συνθηματικά, διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και αριθμούς πιστωτικών καρτών που ανήκουν σε οποιονδήποτε έχει χρησιμοποιήσει ποτέ την εφαρμογή του ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου. Η επίθεση έγχυσης SQL κώδικα αναφέρθηκε για πρώτη φορά από τον Rain Forest Puppy (RFP) σε ένα άρθρο του στο περιοδικό Phrack* το 1998 [38], όπου μεταξύ άλλων αναφερόταν σε διάφορες επιθέσεις που περιείχαν SQL έγχυση, χωρίς εν τούτοις σε κανένα σημείο στο άρθρο να χρησιμοποιηθεί αυτός ο όρος. Αργότερα ο RFP έγραψε ένα κεφάλαιο σε βιβλίο [36] και μερικά ακόμα άρθρα [37, 39] πάνω σε αυτό το θέμα. Μέχρι σήμερα έχουν γραφτεί αρκετές επιστημονικές δημοσιεύσεις, που αναφέρονται σε τεχνικές SQL έγχυσης σε μια σειρά διακομιστών βάσεων δεδομένων και για διάφορα περιβάλλοντα εφαρμογής. *

14 Εισαγωγή 3 Σχήμα 1-1: Τυπική αρχιτεκτονική μιας εφαρμογής ιστού Οι επιθέσεις δηλητηρίασης SQL κώδικα είναι ανεξάρτητες από τη γλώσσα ανάπτυξης της εφαρμογής και το σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων. Συνεπώς, δεν έχει σημασία αν η εφαρμογή υλοποιήθηκε με χρήση Active Server Pages (ASP), Java Server Pages (JSP), PHP ή Perl, ούτε αν χρησιμοποιείται Oracle, Microsoft SQL Server, IBM DB2, MySQL ή Informix ως βάση δεδομένων. Η εφαρμογή μπορεί να είναι ευπαθής σε επιθέσεις αυτού του τύπου άσχετα από την τεχνολογία που χρησιμοποιεί, αν και κάποια προϊόντα θεωρούνται πιο ανθεκτικά σε σύγκριση με κάποια άλλα. 1.2 Κίνητρο και στόχοι της εργασίας Η SQL έγχυση θεωρείται ένας από τους συχνότερα εμφανιζόμενους και πιο επικίνδυνους τύπους επιθέσεων που προσβάλουν εφαρμογές ιστού. Μέχρι σήμερα έχουν αναφερθεί πολλά περιστατικά επιτυχών επιθέσεων. Διαδεδομένα εργαλεία λογισμικού έχουν βρεθεί ευπαθή, όπως τα PHPNuke, vbulletin, WordPress, WBBlog, μεταξύ πολλών άλλων. Ίσως το πιο γνωστό περιστατικό SQL έγχυσης συνέβηκε το 2005 με την έκθεση της βάσης δεδομένων της CardSystems Solutions [8], που είχε ως αποτέλεσμα την κλοπή εκατομμυρίων αριθμών πιστωτικών καρτών. Ο οργανισμός OWASP* (Open Web Application Security Project) σε ένα ενημερωτικό δελτίο για το έτος 2007 [35] κατατάσσει τις επιθέσεις έγχυσης στη δεύτερη θέση ανάμεσα στις δέκα πιο σημαντικές ευπάθειες που συναντιούνται σε εφαρμογές ιστού. *

15 Εισαγωγή 4 Ανάλογα συμπεράσματα προκύπτουν και από τις αναλύσεις του οργανισμού WASC * (Web Application Security Consortium), από τις οποίες προκύπτει ότι το 26,38% των εφαρμογών ιστού είναι ευπαθείς σε επιθέσεις SQL έγχυσης. Στο Σχήμα 1-2 παρουσιάζονται σε διάγραμμα τα αποτελέσματα των ελέγχων ασφαλείας που πραγματοποιήθηκαν σε εφαρμογές ιστού από την WASC κατά το έτος ,00% 85,57% 80,00% 70,00% 60,00% 50,00% 40,00% 30,00% 26,38% Cross Site Scripting SQL Injection Information Leakage HTTP Response Splitting Path Traversal Other 20,00% 10,00% 0,00% 15,70% 9,76% 1,19% 4,30% Σχήμα 1-2: Ποσοστό ευπάθειας εφαρμογών ιστού ανά τύπο επίθεσης Η ασφάλεια της εφαρμογής δεν μπορεί να καλυφθεί μέσω των παραδοσιακών συστημάτων ανίχνευσης παρεισφρήσεων (Intrusion Detection Systems) και των αναχωμάτων ασφαλείας (firewalls), γιατί απλά δεν έχουν σχεδιαστεί για να χειριστούν τη δυσκολία που συνεπάγεται αυτός ο τύπος ασφάλειας. Για να θωρακιστεί η ασφάλεια μιας εφαρμογής ιστού από διάφορες μεθόδους επιθέσεων, οι υπεύθυνοι για την ανάπτυξη της μπορούν να ακολουθούν πρακτικές ασφαλούς κώδικα [7, 17], με σκοπό να περιοριστούν οι ευπάθειες που μπορεί να παρουσιαστούν σε μια εφαρμογή. Σε αυτό ακριβώς το σημείο εντοπίζεται η αχίλλειος πτέρνα της ασφάλειας όλου του συστήματος. Σε αντίθεση με τους διαχειριστές των δικτύων και των βάσεων δεδομένων, οι υπεύθυνοι για την ανάπτυξη εφαρμογών ιστού συνήθως έχουν έλλειψη γνώσεων πάνω σε θέματα ασφάλειας και επιπλέον δίνουν προτεραιότητα σε άλλους τομείς, όπως η ευχρηστία, η απόδοση και η καλαισθησία των εφαρμογών, και όχι στην ασφάλεια. Το αποτέλεσμα είναι η εφαρμογή να παρουσιάζει αρκετά κενά ασφάλειας, που είναι πολύ δύσκολο να καλυφτούν εκ των υστέρων με βελτιώσεις και προσθήκες στον κώδικα της εφαρμογής. Ο βασικός στόχος της παρούσας εργασίας είναι η σχεδίαση και υλοποίηση ενός αυτοματοποιημένου συστήματος για την ανίχνευση και εξουδετέρωση επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα, το οποίο θα είναι σε θέση να καλύπτει τα κενά ασφαλείας που υπάρχουν σε μια εφαρμογή και να την θωρακίζει απέναντι σε τέτοιου είδους επιθέσεις. Όμως προτού γίνει λόγος για την προτεινόμενη τεχνική αντιμετώπισης των *

16 Εισαγωγή 5 επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα, κρίνεται απαραίτητη μια διεξοδική μελέτη των διάφορων μεθόδων εμφάνισης αυτών των επιθέσεων. 1.3 Οργάνωση της εργασίας Η δομή της εργασίας αυτής οργανώνεται ως εξής: Στο τρέχον κεφάλαιο, γίνεται μια εισαγωγή στο πρόβλημα των επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα, αναλύεται η σοβαρότητα του προβλήματος και απαριθμούνται οι στόχοι της εργασίας. Στο δεύτερο κεφάλαιο, παρουσιάζονται οι διάφοροι τύποι επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα και επεξηγούνται αναλυτικότερα, με αναφορά σε χαρακτηριστικά παραδείγματα. Στο τρίτο κεφάλαιο, καταγράφονται οι σημαντικότερες επιστημονικές εργασίες που έχουν παρουσιαστεί από διάφορους ερευνητές για την αντιμετώπιση του προβλήματος, εστιάζοντας στις αδυναμίες της κάθε τεχνικής. Στη συνέχεια, δίνεται η θεωρητική θεμελίωση μιας νέας τεχνικής βασισμένης σε προδιαγραφές, που προτείνεται ως λύση για την αντιμετώπιση των επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα. Στο τέταρτο κεφάλαιο, επιχειρείται η υλοποίηση της προτεινόμενης τεχνικής μέσω ενός πρωτότυπου συστήματος ανίχνευσης. Επιπλέον γίνεται η αποτίμηση του συστήματος αυτού με δοκιμές σε πραγματικό περιβάλλον. Τέλος, στο πέμπτο κεφάλαιο, γίνεται η σύνοψη της εργασίας και συζητούνται θέματα για μελλοντική εργασία.

17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 - ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΠΙΘΕΣΕΩΝ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ SQL ΚΩΔΙΚΑ Σε αυτή την ενότητα γίνεται μια εκτενής παρουσίαση των διαφορετικών τρόπων επίθεσης μέσω δηλητηρίασης SQL κώδικα που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα. Οι επιθέσεις έχουν ταξινομηθεί σε έξι διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με τη μέθοδο που χρησιμοποιείται για την επίτευξη της επίθεσης. Για κάθε τύπο επίθεσης παρέχεται μια αναλυτική περιγραφή, με χρήση αντιπροσωπευτικών παραδειγμάτων και γίνεται αναφορά στις πιθανές συνέπειες που μπορεί να έχει το σύστημα που βρίσκεται στο στόχο της επίθεσης. Πρέπει να σημειωθεί ότι γενικά οι διάφοροι τύποι επίθεσης δεν χρησιμοποιούνται μεμονωμένα. Η συνήθης πρακτική ορίζει δύο ή περισσότεροι τύποι επίθεσης δηλητηρίασης SQL κώδικα να συνδυάζονται ώστε να πετύχουν το επιθυμητό από τον επιτιθέμενο αποτέλεσμα. Ένα ακόμα πιθανό σενάριο είναι να προηγηθεί μια επίθεση δηλητηρίασης SQL κώδικα με στόχο την αναγνώριση του συστήματος (λειτουργικό σύστημα, σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων, τύπος διακομιστή) και στη συνέχεια, να ακολουθήσει μια τυπική δικτυακή επίθεση. Η διαδικασία αναγνώρισης του συστήματος είναι γνωστή ως ιχνηλάτηση (foot printing). Η ιχνηλάτηση αποτελεί ένα προκαταρτικό βήμα, κατά το οποίο κατασκευάζεται μια ολοκληρωμένη εικόνα του συστήματος και των ευπαθειών που αυτό ενδεχομένως να παρουσιάζει, ώστε να καθοριστεί ο τρόπος επίθεσης που θα ακολουθηθεί από τον επιτιθέμενο [5]. 2.1 Περιγραφή εφαρμογής Ιστού Προτού αναλυθούν οι διάφορες κατηγορίες επιθέσεων, παρουσιάζεται ένα παράδειγμα εφαρμογής ιστού που είναι ευπαθής σε SQL έγχυση. Το παράδειγμα αυτό, χρησιμοποιείται για να φανούν στην πράξη οι διάφοροι τύποι επίθεσης. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιείται μια πραγματική εφαρμογή ενός ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου*, όπως αυτό φαίνεται στο Σχήμα 2-1. Αναλυτικότερα, η εφαρμογή του παραδείγματος υλοποιείται με χρήση Java Server Pages (JSP) και συνδέεται με μια βάση δεδομένων που τρέχει σε Microsoft SQL Server Περιλαμβάνει υπηρεσίες αναζήτησης βιβλίων, αγοράς βιβλίων, παρακολούθησης του καλαθιού αγορών, εγγραφής νέου χρήστη και διαχείρισης των λειτουργιών της εφαρμογής. Για να μπορέσει κάποιος χρήστης να αγοράσει ένα βιβλίο ή να δει το καλάθι αγορών του, πρέπει πρώτα να πιστοποιηθεί επιτυχώς, μέσω μιας κατάλληλης σελίδας σύνδεσης (Login.jsp), χρησιμοποιώντας έναν έγκυρο λογαριασμό χρήστη. Επιπλέον, για να μπορέσει κάποιος να κάνει διαχείριση της εφαρμογής πρέπει να συνδεθεί χρησιμοποιώντας έναν λογαριασμό διαχειριστή (Administrator). Οι χρήστες που γνωρίζουν ένα έγκυρο όνομα και συνθηματικό εξουσιοδοτούνται από την εφαρμογή, αλλιώς τους απαγορεύεται η πρόσβαση. Θεωρητικά, η εφαρμογή εμφανίζεται να δουλεύει όπως ενδείκνυται. Η υπάρχουσα διαδικασία πιστοποίησης θα αποτρέψει κάποιον που δεν διαθέτει ένα έγκυρο ζεύγος ονόματος χρήστη και συνθηματικού, να έχει πρόσβαση σε σημαντικές πληροφορίες. * Ο πηγαίος κώδικας της εφαρμογής είναι διαθέσιμος μέσα από την ιστοσελίδα της GotoCode (http://www.gotocode.com)

18 Ταξινόμηση επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα 7 Παρόλα αυτά μη εξουσιοδοτημένοι χρήστες μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στα δεδομένα της εφαρμογής, ενσωματώνοντας κατάλληλες δηλώσεις στα πεδία εισόδου της εφαρμογής, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα να παρακαμφτεί η διαδικασία πιστοποίησης ή να εκτελεστούν κακόβουλες εντολές. Σχήμα 2-1: Εφαρμογή ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου Το σημείο που καθιστά τρωτή την εφαρμογή σε επιθέσεις SQL έγχυσης είναι η χρήση δυναμικής SQL. Δυναμική SQL καλείται η περίπτωση, κατά την οποία η εφαρμογή χτίζει και εκτελεί μια SQL δήλωση κατά το χρόνο εκτέλεσης. Ακολούθως, περιγράφεται με λεπτομέρεια ο τρόπος με τον οποίο παράγονται τα δυναμικά SQL ερωτήματα και πως μπορεί ένας κακόβουλος χρήστης να εκμεταλλευτεί αυτή τη διαδικασία για να εξαπολύσει μια επίθεση δηλητηρίασης SQL κώδικα. Η εφαρμογή χρησιμοποιεί HTML φόρμες ως διεπαφή για να αλληλεπιδράσει με τον χρήστη μέσω του φυλλομετρητή ιστού. Στα πεδία της φόρμας ο χρήστης μπορεί να εισάγει τα δεδομένα του. Στη συνέχεια, τα δεδομένα αυτά παραλαμβάνονται από την εφαρμογή και τα στοιχεία εισόδου περνάνε ως παράμετροι και διαμορφώνουν το τελικό SQL ερώτημα που θα εκτελέσει η εφαρμογή. Μια HTML φόρμα οριοθετείται από τις ετικέτες <FORM> και </FORM>. Οι ετικέτες <INPUT> που εμπεριέχονται μέσα στον κώδικα της φόρμας αποτελούν τα στοιχεία εισόδου της φόρμας. Επιτρέπουν στον χρήστη να εισάγει δεδομένα στη φόρμα που εμφανίζεται στον φυλλομετρητή. Το Σχήμα 2-2 δείχνει τα στοιχεία που απαρτίζουν μια φόρμα.

19 Ταξινόμηση επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα 8 Σχήμα 2-2: Στοιχεία μιας φόρμας της εφαρμογής Κάποιες βασικές έννοιες που σχετίζονται με τις HTML φόρμες είναι οι εξής: Μέθοδος (Method): Κάθε φόρμα πρέπει να έχει μια μέθοδο υποβολής της, είτε GET είτε POST. Καθορίζει ποια μέθοδο HTTP θα πρέπει να χρησιμοποιήσει ο φυλλομετρητής ιστού όταν στέλνει τα δεδομένα της φόρμας στον διακομιστή. Ενέργεια (Action): Κάθε φόρμα πρέπει να συσχετίζεται με μια εφαρμογή από την πλευρά του διακομιστή. Η εφαρμογή πρέπει να είναι σχεδιασμένη ώστε να λαμβάνει τα δεδομένα από διάφορα στοιχεία εισόδου της φόρμας. Στοιχείο εισόδου (Input): Κάθε στοιχείο εισόδου πρέπει να έχει ένα όνομα, το οποίο χρησιμοποιείται από την εφαρμογή για την ανάλυση των παραμέτρων και τις τιμής του. Πλήκτρο υποβολής (Submit Button): Κάθε φόρμα πρέπει να έχει ένα πλήκτρο υποβολής, που μόλις πατηθεί ο φυλλομετρητής ιστού μαζεύει και κωδικοποιεί τα δεδομένα του χρήστη από τα διάφορα πεδία της φόρμας και τα στέλνει στην εφαρμογή. Για παράδειγμα, εξετάζεται η φόρμα πιστοποίησης του χρήστη, στην εφαρμογή του ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου. Ο πηγαίος κώδικας της φόρμας φαίνεται στο Σχήμα 2-3, με τα στοιχεία της φόρμας να εμφανίζονται με έντονη γραφή. <form method=post action="login.jsp"> <table border=1> <tr> <td>login</td> <td><input type="text" name="login" maxlength="50"></td> </tr> <tr> <td>password</td> <td><input type="password" name="password" maxlength="50"></td>

20 Ταξινόμηση επιθέσεων δηλητηρίασης SQL κώδικα 9 </tr> </table> <input type=submit value="login"> </form> Σχήμα 2-3: Πηγαίος κώδικας της φόρμας πιστοποίησης χρήστη Τα διάφορα στοιχεία της φόρμας πιστοποίησης του ηλεκτρονικού βιβλιοπωλείου συνοψίζονται στον πίνακα 2-1. Σημειώνεται ότι αν ένα στοιχείο εισόδου έχει τον τύπο password, ο φυλλομετρητής εμφανίζει τα περιεχόμενα που γράφονται σε αυτό το πεδίο χρησιμοποιώντας αστερίσκους αντί για τους κανονικούς χαρακτήρες. Στοιχείο Τύπος Τιμή Μέθοδος POST Ενέργεια Στοιχείο Εισόδου text "Login" Στοιχείο Εισόδου password "Password" Πλήκτρο Υποβολής "Login" Πίνακας 2-1: Στοιχεία της φόρμας πιστοποίησης χρήστη Από την πλευρά του διακομιστή, το απόσπασμα του κώδικα στο Σχήμα 2-4 υλοποιεί την λειτουργία της πιστοποίησης του χρήστη για την εφαρμογή. Ο κώδικας χρησιμοποιεί της παραμέτρους εισόδου Login και Password για να χτίσει δυναμικά ένα SQL ερώτημα, το οποίο στη συνέχεια το υποβάλλει στη βάση δεδομένων για να εκτελεστεί και να επιστραφεί το σύνολο των αποτελεσμάτων που προκύπτει από την εκτέλεση. String slogin = getparameter("login"); String spassword = getparameter("password"); String query = "SELECT member_id, member_level FROM members WHERE member_login=' " + slogin + " ' AND member_password=' " + spassword + " ' "; Statement stat = connection.createstatement(); ResultSet rs = stat.executequery(query); Σχήμα 2-4: Τμήμα του κώδικα της σελίδας Login.jsp Για παράδειγμα, αν ο χρήστης εισάγει John και mysecret στα πεδία εισόδου Login και Password αντίστοιχα, η εφαρμογή θα δημιουργήσει δυναμικά το ερώτημα: SELECT member_id, member_level FROM members WHERE member_login= 'John' AND member_password= 'mysecret' Το ερώτημα θα εκτελεστεί και αν επιστραφούν εγγραφές από τη βάση δεδομένων σημαίνει ότι ο λογαριασμός του χρήστη υπάρχει και ολοκληρώνεται επιτυχώς η πιστοποίηση του χρήστη John. Ένας χάκερ με βασικές γνώσης της SQL μπορεί να πιστοποιηθεί, χωρίς να διαθέτει έναν έγκυρο λογαριασμό και χωρίς να χρειάζεται να μαντέψει ένα έγκυρο όνομα

Παράρτημα A: PHP, HTML φόρμες και το πρωτόκολλο HTTP.

Παράρτημα A: PHP, HTML φόρμες και το πρωτόκολλο HTTP. Εργαστήριο #5 Τι πρέπει να έχετε ολοκληρώσει από το προηγούμενο εργαστήριο. Θα πρέπει να ξέρετε να εισάγετε ένα βασικό πρόγραμμα PHP μέσα σε μια ιστοσελίδα, τη χρήση της echo και τον χειρισμό απλών μεταβλητών

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες

Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες Μέρος 3 ο : Βασικές Έννοιες για δυναμικές ιστοσελίδες Εισαγωγή-Σκοπός. Τρόποι δημιουργίας δυναμικών ιστοσελίδων. Dynamic Web Pages. Dynamic Web Page Development Using Dreamweaver. Τρόποι δημιουργίας δυναμικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική Πληροφορική. Δρ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι

Ιατρική Πληροφορική. Δρ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Ιατρική Πληροφορική Δρ. Π. ΑΣΒΕΣΤΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Τ. Ε. Χρήσιμοι Σύνδεσμοι Σημειώσεις μαθήματος: http://medisp.bme.teiath.gr/eclass/courses/tio103/ https://eclass.teiath.gr/courses/tio100/

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι

Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι IEK ΟΑΕΔ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΠΛΗΟΦΟΡΙΚΗΣ Εργαλεία ανάπτυξης εφαρμογών internet Ι Διδάσκουσα: Κανελλοπούλου Χριστίνα ΠΕ19 Πληροφορικής Εργαλεία και τεχνικές από την πλευρά του πελάτη Java Applet

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Κεφάλαιο 1 ο Αρχές Διαχείρισης πληροφορίας στον Παγκόσμιο Ιστό... 15 1.1 Εισαγωγή... 16 1.2 Διαδίκτυο και Παγκόσμιος Ιστός Ιστορική αναδρομή... 17 1.3 Αρχές πληροφοριακών συστημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο #10 (Ε10) 1

Εργαστήριο #10 (Ε10) 1 Εργαστήριο #10 Από τα προηγούμενα εργαστήρια......θα χρειαστείτε ορισμένες από τις οδηγίες μορφοποίησης CSS (ανατρέξτε στις εκφωνήσεις του 8 ου και 9 ου εργαστηρίου).! Οδηγίες Στη δυναμική δημιουργία ιστοσελίδων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Διαδικτύου. Server Side Scripting I PHP

Τεχνολογίες Διαδικτύου. Server Side Scripting I PHP Τεχνολογίες Διαδικτύου Server Side Scripting I PHP Εισαγωγή PHP PHP:Hypertext Preprocessor Mηχανή που συνοδεύει web servers όπως ο IIS και ο Apache Η PHP είναι γλώσσα προγραμματισμού για web εφαρμογές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ Η ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ : ΜΟΣΧΟΥΛΑ ΟΛΓΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ : 30/02 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΝΕ ΡΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ Η συνθήκη WHERE βάζει περιορισμούς στις εγγραφές που επιστρέφονται. Ο όρος ORDER BY ταξινομεί τις εγγραφές που επιστρέφονται. Παράδειγμα: SELECT * FROM table_name ORDER

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΟΒΟΛΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑΣ (BSD07) (ΠΔ.Τ.Ε. 2563/19.7.2005 Ε50) Ιανουάριος 2005 ΓΕΝΙΚΑ... 4 1. Προϋποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

6 Εισαγωγή στο Wordpress 3.x

6 Εισαγωγή στο Wordpress 3.x Περιεχόμενα 1 Εγκατάσταση του WordPress... 11 Ελάχιστες απαιτήσεις... 11 Easy PHP... 12 Εγκατάσταση Easy PHP... 12 Βήματα εγκατάστασης EasyPHP με εικόνες... 13 Το EasyPHP στα Ελληνικά... 17 Κατέβασμα και

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ

Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ Σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών ΕΚΤ 1 Λειτουργικές απαιτήσεις Το σύστημα υποβολής αιτήσεων υποψήφιων συνεργατών στοχεύει στο να επιτρέπει την πλήρως ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από υποψήφιους

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΔΙΚΤΥΩΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Σε δίκτυο υπολογιστών εμπιστευτική πληροφορία μπορεί να υπάρχει αποθηκευμένη σε μέσα αποθήκευσης (σκληροί δίσκοι, μνήμες κ.λ.π.), ή να κυκλοφορεί μέσου του δικτύου με τη μορφή πακέτων. Η ύπαρξη πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Τεχνική Ανίχνευσης του. Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Τεχνική Ανίχνευσης του ICMP Echo Spoofing Πτυχιακή Εργασία Σελίδα 95 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 98 ΜΕΡΟΣ Α: Έλεγχος του Icmp Echo Reply Πακέτου 103 A.1. Ανίχνευση του spoofed Icmp Echo Request Πακέτου.

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP

Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση των MySQL, Apache και PHP Εισαγωγή... 1 Σε Ποιους Απευθύνεται το Βιβλίο... 1 Η Οργάνωση του Βιβλίου... 2 Ο Πηγαίος Κώδικας του Βιβλίου... 3 Συμβάσεις που Χρησιμοποιούνται σε Αυτό το Βιβλίο... 3 Μέρος Ι: Εγκατάσταση και ιαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client

Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client ΕΣΔ 516 Τεχνολογίες Διαδικτύου Δυναμικές Ιστοσελίδες Εισαγωγή στην Javascript για προγραμματισμό στην πλευρά του client Περιεχόμενα Περιεχόμενα Javascript και HTML Βασική σύνταξη Μεταβλητές Τελεστές Συναρτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου GREEKLISH: ΜΙΑ ΝΕΑ ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ; Α.Καράκος, Λ.Κωτούλας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Είναι γνωστό άτι καθημερινά διακινούνται δεκάδες μηνύματα (E~mail) μέσω του διαδικτύου {INTERNEη από την μια άκρη του κόσμου

Διαβάστε περισσότερα

1. Απαιτήσεις εργασίας

1. Απαιτήσεις εργασίας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας & Επικοινωνίας 2 η Εργασία στο μάθημα «Δικτυακά Πολυμέσα Ι»: «Δημιουργία φόρμας για καταχώρηση στοιχείων με HTML - Javascript» Ημερομηνία παράδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων

Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων ΕΣΔ232 Οργάνωση Δεδομένων στη Κοινωνία της Πληροφορίας Το σχεσιακό μοντέλο βάσεων δεδομένων Περιεχόμενα Περιεχόμενα - Βιβλιογραφία Ενότητας Εισαγωγή στο σχεσιακό μοντέλο Σχεσιακές γλώσσες ερωτημάτων Περιορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΣΜΗΜΑΣΟ ΔΦΑΡΜΟΜΔΝΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΑΝΑΠΣΤΞΗ ΓΤΝΑΜΙΚΗ ΙΣΟΔΛΙΓΑ ΓΙΑ ΣΟ ΓΔΝΙΚΟ ΚΑΣΑΣΗΜΑ ΚΡΑΣΗΗ ΓΡΔΒΔΝΧΝ ΜΔ ΣΗ ΒΟΗΘΔΙΑ PHP MYSQL Γηπισκαηηθή Δξγαζία ηνπ Υξήζηνπ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία Παράδοσης: 4/4/2013

Ημερομηνία Παράδοσης: 4/4/2013 Δράση 9.14 / Υπηρεσία εντοπισμού λογοκλοπής Κυρίως Παραδοτέο / Σχεδιασμός και ανάπτυξη λογισμικού (λογοκλοπής) και βάσης δεδομένων (αποθετηρίου) Επιμέρους Παραδοτέο 9.14.1.4 / Πληροφοριακό σύστημα υπηρεσίας

Διαβάστε περισσότερα

2 Ορισμός Κλάσεων. Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια. Δομή μιας Κλάσης. Ο Σκελετός της Κλάσης για τη Μηχανή. Ορισμός Πεδίων 4/3/2008

2 Ορισμός Κλάσεων. Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια. Δομή μιας Κλάσης. Ο Σκελετός της Κλάσης για τη Μηχανή. Ορισμός Πεδίων 4/3/2008 Παράδειγμα: Μηχανή για Εισιτήρια 2 Ορισμός Κλάσεων Σύνταξη κλάσης: πεδία, κατασκευαστές, μέθοδοι Ένας αυτόματος εκδότης εισιτηρίων είναι μια μηχανή που δέχεται χρήματα και εκδίδει ένα εισιτήριο. Εκδίδει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗΣ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ (BSD16) ΙΟΥΛΙΟΣ 2008 Ηλεκτρονική υποβολή στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης. Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία

Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης. Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία Τεχνολογίες Ανάπτυξης Ηλεκτρονικού Καταστήματος Μικρομεσαίας Επιχείρησης Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις και Καινοτομία Ηλεκτρονικό Εμπόριο H δυνατότητα των καταναλωτών και των εμπορικών καταστημάτων να κάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Λειτουργίας Τράπεζας Χρόνου

Εγχειρίδιο Λειτουργίας Τράπεζας Χρόνου Εγχειρίδιο Λειτουργίας Τράπεζας Χρόνου Bee Group Α.Ε. [Type the company name] [Pick the date] Εγχειρίδιο λειτουργίας Τράπεζας Χρόνου 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Αρχική Σελίδα... 3 2. Δημιουργία Λογαριασμού... 3 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: Προγραμματιστικά Περιβάλλοντα και το Πρώτο Πρόγραμμα C Στο εργαστήριο αυτό, θα ασχοληθούμε με δύο προγραμματιστικά περιβάλλοντα για τη γλώσσα C: τον gcc μεταγλωττιστή της C σε περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης

ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 1από ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ Πτυχιακή εργασία Δικτυακή Εφαρμογή διαχείρισης ηλεκτρονικών εγγράφων υπηρεσίας. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μιλτιάδης Κακλαμάνης Σελίδα 2από Κατάλογος περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ...1 Σχετιζόμενα πρόσωπα...3

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

FROM TESTOTA.REGISTRY

FROM TESTOTA.REGISTRY ΟΤΑ Επιχειρησιακή Νοηµοσύνη Ενότητα: Βc1.1.3 Επιχειρησιακή Νοηµοσύνη και Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών (BI & IT) Πρακτική Άσκηση (επίπεδο 1): Στόχος της άσκησης είναι η εµβάθυνση στην

Διαβάστε περισσότερα

PROJECT ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ι. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε.

PROJECT ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ι. Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής Τ.Ε. Παραδοτέα 1. Το αρχείο.mdb της βάσης δεδομένων σας σε ACCESS 2. Ένα CD που θα αναγράφει το ονοματεπώνυμο του σπουδαστή και το ΑΕΜ και θα περιέχει το αρχείο.mdb της βάσης δεδομένων καθώς και το εγχειρίδιο

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22

Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7. 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9. 92 Microsoft Access... 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 Περιεχόμενα Λίγα λόγια από το συγγραφέα... 7 91 Βάσεις δεδομένων και Microsoft Access... 9 92 Microsoft Access... 22 93 Το σύστημα Βοήθειας του Microsoft Office... 32 94 Σχεδιασμός βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικός Εφαρμογών Πληροφορικής

Τεχνικός Εφαρμογών Πληροφορικής Τεχνικός Εφαρμογών Πληροφορικής ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Εξάμηνο: 2014Β Διδάσκουσα: Ηλεκτρονική Τάξη: Κανελλοπούλου Χριστίνα_ΠΕ19 Πληροφορικής Περιεχόμενα 1.Τι είναι η Php; 2.Πως γίνετε η γραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΠΟΚΤΗΣΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ Εγχειρίδιο Εφαρμογής Φοιτητών Πίνακας Εικόνων Εικόνα 1.1. Εκκίνηση της διαδικασία εγγραφής...5 Εικόνα 1.2. Σελίδα εγγραφής...6 Εικόνα 1.3. Είσοδος

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Χρήσης της MySQL

Οδηγίες Χρήσης της MySQL ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Οδηγίες Χρήσης της MySQL Διδάσκων: Γιάννης Θεοδωρίδης Συντάκτης Κειμένου: Βαγγέλης Κατσικάρος Νοέμβριος 2007 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή...2

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή

Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή Συνοπτικός Οδηγός Χρήσης του Moodle για τον Καθηγητή 1 Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 4 1.1 Περιβάλλον Moodle...4 1.2 Χρήση ονόματος χρήστη και κωδικού...4 1.3 Δημιουργία νέου μαθήματος...4 1.3.1

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό εγχειρίδιο χρήσης του Microsoft Visual Studio 2010

Συνοπτικό εγχειρίδιο χρήσης του Microsoft Visual Studio 2010 Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Τομέας Υπολογιστικών Τεχνικών & Συστημάτων Συνοπτικό εγχειρίδιο χρήσης του Microsoft Visual Studio 2010 Ιωάννης Γεωργουδάκης - Πάρις Μαστοροκώστας Σεπτέμβριος 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ»

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΜΣ «ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΕΥΦΥΕΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΘΕΜΕΛΗ ΤΙΤΛΟΣ Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Αναγγελία Εισιτηρίων - εξιτηρίων ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων. Σελίδα 1

Αναγγελία Εισιτηρίων - εξιτηρίων ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων. Σελίδα 1 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Αναγγελία Εισιτηρίων - Εξιτηρίων Σελίδα 1 Πίνακας περιεχομένων 1.Εισαγωγή... 4 1.1 Συμβατότητα Browser... 4 1.2 Διεύθυνση πρόσβασης... 4 2 ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μια καλή επιλογή θα ήταν www.epipla-onomasas.gr (χωρίζοντας τις λέξεις με παύλα -) ή

Μια καλή επιλογή θα ήταν www.epipla-onomasas.gr (χωρίζοντας τις λέξεις με παύλα -) ή Τι είναι ένα CMS CMS ή Σύστημα Διαχείρισης Περιεχομένου (Content Management System) ονομάζουμε ένα λογισμικό που μας βοηθά να ελέγχουμε και να διαχειριζόμαστε έναν ιστότοπο δημόσιας ή περιορισμένης πρόσβασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ.

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ. Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΤΗ Ηλεκτρονική Υποβολή Α.Π.Δ. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1) Είσοδος στην εφαρμογή 2) Δημιουργία Περιόδου Υποβολής 2.α) Ακύρωση Περιόδου Υποβολής 3) Μέθοδος Υποβολής: Συμπλήρωση Φόρμας 3.α) Συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ

ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΟΔΟΜΗΣ ΜΗΧΑΝΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Πολυτεχνειούπολη Ακρωτηρίου, Χανιά, 73100 Τηλ.: 28210 37400 (κεντρικό), 28210 37766 (κτίριο ΜΗΠΕΡ), Fax: 28210 37571 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων «Βάσεις Δεδομένων και Ευφυή Πληροφοριακά Συστήματα» «Σημειώσεις για την SQL» ΕΞΑΜΗΝΟ: ΣΤ Δρ. Κωνσταντίνος Χ. Γιωτόπουλος Πάτρα, Νοέμβριος 2010 SQL Create Table Η CREATE TABLE

Διαβάστε περισσότερα

Υποβολή Αναλώσιµων Υλικών ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Υποβολή Αναλώσιμων Υλικών. Σελίδα 1

Υποβολή Αναλώσιµων Υλικών ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ. Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες. Υποβολή Αναλώσιμων Υλικών. Σελίδα 1 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΡΗΣΗΣ Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Υποβολή Αναλώσιµων Υλικών Σελίδα 1 Πίνακας περιεχομένων 1.1 Συμβατότητα Browser... 3 1.2 Διεύθυνση πρόσβασης... 3 2 Υποβολή Αναλώσιμων Υλικών... 4 2.1 Σύνδεση με

Διαβάστε περισσότερα

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α

Π Τ Υ Χ Ι Α Κ Η Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ Η/Υ, ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΙΚΤΥΩΝ Εργ. Τεχνολογίας Λογισμικού & Υπηρεσιών S 2 E Lab Π Τ Υ Χ Ι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Τμήμα Τηλεπληροφορικής & Διοίκησης

ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Τμήμα Τηλεπληροφορικής & Διοίκησης ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ Τμήμα Τηλεπληροφορικής & Διοίκησης ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ & ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΠΟΙΗΣΗ INTERNET INFORMATION SERVER (IIS) ΓΙΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ (WEB SERVICES) ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΑ:Μπάρδα Μαρία ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: Τσιαντής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ. Ηλεκτρονική. Υπηρεσία Άντλησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ. Ηλεκτρονική. Υπηρεσία Άντλησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ Ο ΗΓΙΩΝ Ηλεκτρονική Υπηρεσία Άντλησης Αποτελέσματος Πιστοποίησης Αναπηρίας Πίνακας Περιεχομένων 1. Εισαγωγή... 3 1.1 Συμβατότητα Browser... 3 1.2 Διεύθυνση πρόσβασης... 3 1.3 Login Screen...

Διαβάστε περισσότερα

NetBeans και σχετικά προγράμματα. Κακαρόντζας Γεώργιος Κέντρο Αριστείας Ανοιχτού Λογισμικού ΑΠΘ 1ο Θερινό Σχολείο Κώδικα

NetBeans και σχετικά προγράμματα. Κακαρόντζας Γεώργιος Κέντρο Αριστείας Ανοιχτού Λογισμικού ΑΠΘ 1ο Θερινό Σχολείο Κώδικα NetBeans και σχετικά προγράμματα Κακαρόντζας Γεώργιος Κέντρο Αριστείας Ανοιχτού Λογισμικού ΑΠΘ 1ο Θερινό Σχολείο Κώδικα Ατζέντα Εγκατάσταση προγραμμάτων Java NetBeans MySQL Δημιουργία απλής εφαρμογής διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΥΜΒΕΒΛΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ Ε.Ο.Π.Υ.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΣΥΜΒΕΒΛΗΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ Ε.Ο.Π.Υ. Τ.Ε.Ι ΚΑΒΑΛΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ» ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΩΝ : ~ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ, 1925~

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού

Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Εργαστήριο Σημασιολογικού Ιστού Ενότητα 8: Εισαγωγή στη SPARQL Βασική Χρήση Μ.Στεφανιδάκης 3-5-2015. Η γλώσσα ερωτημάτων SPARQL Ερωτήσεις (και ενημερώσεις) σε σετ δεδομένων RDF Και σε δεδομένα άλλης μορφής

Διαβάστε περισσότερα

Αφού δώσουμε όνομα χρήση και password μπορούμε να επιλέξουμε ημερομηνία εισόδου στο σύστημα, εταιρία και υποκατάστημα

Αφού δώσουμε όνομα χρήση και password μπορούμε να επιλέξουμε ημερομηνία εισόδου στο σύστημα, εταιρία και υποκατάστημα Αφού δώσουμε όνομα χρήση και password μπορούμε να επιλέξουμε ημερομηνία εισόδου στο σύστημα, εταιρία και υποκατάστημα Η κεντρική οθόνη του προγράμματος. Ανά χρήστη υπάρχει δυνατότητα σχεδιασμού Menu Αρχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗ Μ Ι Ο ΥΡ Γ Ι Α W I K I με τ η χρήση τ η ς υπ ηρεσίας h t t p : /www.wik id ot.com /

ΔΗ Μ Ι Ο ΥΡ Γ Ι Α W I K I με τ η χρήση τ η ς υπ ηρεσίας h t t p : /www.wik id ot.com / ΔΗ Μ Ι Ο ΥΡ Γ Ι Α W I K I με τ η χρήση τ η ς υπ ηρεσίας h t t p : /www.wik id ot.com / 1. Τι είναι το wikidot Το wikidot είναι ένας δικτυακός τόπος στον οποίο κάθε χρήστης έχει το δικαίωμα να δημιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ Το Ιδρυματικό Αποθετήριο του ΤΕΙ Αθήνας συλλέγει, τεκμηριώνει, αποθηκεύει και διατηρεί ψηφιακό περιεχόμενο έρευνας και εκπαίδευσης. Περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήµατα

Πληροφοριακά Συστήµατα Nell Dale John Lewis Chapter 12 Πληροφοριακά Συστήµατα Στόχοι Ενότητας Η κατανόηση της έννοιας «Πληροφοριακό Σύστηµα» Επεξήγηση της οργάνωσης λογιστικών φύλλων (spreadsheets) Επεξήγηση της ανάλυσης δεδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων

Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Φροντιστήριο 4/2/2009 Δικαιώματα χρηστών - Προβολές (Views) ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕ MYSQL queries results mysql host DB server queries results Client host Β Δ Ηχρήσητηςmysql βασίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ TΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Χειμερινό Εξάμηνο (6ο) Διδάσκων: Κων/νος Στεργίου 6/4/2014 Σύστημα Κράτησης Αεροπορικών Θέσεων Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Η αξία της έρευνας ευπαθειών στις δοκιμές παρείσδυσης. Δρ Πάτροκλος Αργυρούδης argp@census.gr / Ερευνητής Ασφάλειας Η/Υ

Η αξία της έρευνας ευπαθειών στις δοκιμές παρείσδυσης. Δρ Πάτροκλος Αργυρούδης argp@census.gr / Ερευνητής Ασφάλειας Η/Υ Η αξία της έρευνας ευπαθειών στις δοκιμές παρείσδυσης Δρ Πάτροκλος Αργυρούδης argp@census.gr / Ερευνητής Ασφάλειας Η/Υ Λίγα λόγια για τη Census Παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών ασφάλειας Η/Υ που απαιτούν

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών

Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών ΕΠΛ362: Τεχνολογία Λογισμικού ΙΙ (μετάφραση στα ελληνικά των διαφανειών του βιβλίου Software Engineering, 9/E, Ian Sommerville, 2011) Ενότητα 12 (κεφάλαιο 28) Αρχιτεκτονικές Εφαρμογών Οι διαφάνειες αυτές

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής TRS Client

Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής TRS Client Εγχειρίδιο Χρήσης Εφαρμογής TRS Client Transaction Reporting System (TRS) Πίνακας Περιεχομένων 1. Γενικά... 3 1.1 Έλεγχος Διαθεσιμότητας... 4 1.2 Επιλογή Αρχείου... 4 1.3 Υπογραφή Αποστολή Δεδομένων...

Διαβάστε περισσότερα

«Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ.

«Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ. ΕΡΓΑΣΙΑ 4 «Μηχανή Αναζήτησης Αρχείων» Ημερομηνία Παράδοσης: 30/04/2015, 09:00 π.μ. Στόχος Στόχος της Εργασίας 4 είναι να η εξοικείωση με την αντικειμενοστρέφεια (object oriented programming). Πιο συγκεκριμένα,

Διαβάστε περισσότερα

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014

Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Document Scanning System Ιανουάριος, 2014 Το DSS, είναι ένα ολοκληρωμένο συστημα διαχείρισης ψηφιοποίησης εγγράφων, αφού εκτός από την διαδικασία ψηφιοποίησης των εγγράφων, αρχειοθετεί και μία σειρά δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

XAMPP Apache MySQL PHP javascript xampp

XAMPP Apache MySQL PHP javascript xampp XAMPP Το xampp είναι ένα δωρεάν πρόγραμμα με το οποίο μπορούμε να κάνουμε εγκατάσταση τον Apache, τη MySQL και την PHP. Apache. Ο Apache είναι ένας Web Server. Είναι δηλαδή πρόγραμμα το οποίο τρέχει μόνιμα

Διαβάστε περισσότερα

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε

Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων ΟΔΗΓΟΣ ΧΡΗΣΗΣ System Συμβουλευτική Α.Ε σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας 1 22 Λογισμικές εφαρμογές καταγραφής και αξιοποίησης πληροφοριών σχετικά με τον έλεγχο της καπνιστικής συνήθειας Λογισμική Εφαρμογή Διαχείρισης Ερωτηματολογίων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Επιλέγει όλες τις πλειάδες, από μια σχέση R, που ικανοποιούν τη συνθήκη επιλογής.

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Επιλέγει όλες τις πλειάδες, από μια σχέση R, που ικανοποιούν τη συνθήκη επιλογής. ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2012 SQL Structured Query Language Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Πράξεις της σχεσιακής άλγεβρας ΠΡΑΞΗ ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Triggers

. Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων. Triggers Εργαστήριο Βάσεων Δεδομένων Triggers Triggers: Βασικές Έννοιες Ένας trigger είναι ένα κομμάτι κώδικα, μια ρουτίνα Συνδέεται με ένα συγκεκριμένο πίνακα Καλείται όταν συμβεί ένα γεγονός στον πίνακα Συχνές

Διαβάστε περισσότερα

Πως θα κατασκευάσω το πρώτο πρόγραμμα;

Πως θα κατασκευάσω το πρώτο πρόγραμμα; Εργαστήριο Δομημένος Προγραμματισμός (C#) Τμήμα Μηχανολογίας Νικόλαος Ζ. Ζάχαρης Καθηγητής Εφαρμογών Σκοπός Να γίνει εξοικείωση το μαθητών με τον ΗΥ και το λειτουργικό σύστημα. - Επίδειξη του My Computer

Διαβάστε περισσότερα

Ασφάλεια, Διαθεσιμότητα και Ταχύτητα για τις Web Εφαρμογές

Ασφάλεια, Διαθεσιμότητα και Ταχύτητα για τις Web Εφαρμογές Ασφάλεια, Διαθεσιμότητα και Ταχύτητα για τις Web Εφαρμογές Barracuda Web Application Firewall Καλοχριστιανάκης Αντώνης Διευθυντής Πωλήσεων Digital SIMA Ανατομία Web επίθεσης Οι Web επιθέσεις δε διαφέρουν

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Εικόνων. 22/04/2014 Έκδοση 3.0.1

Πίνακας Εικόνων. 22/04/2014 Έκδοση 3.0.1 Προδιαγραφές για Προγραμματιστές Διαδικτυακής Υπηρεσίας «Βασικά στοιχεία μητρώου για νομικά πρόσωπα, νομικές οντότητες, και φυσικά πρόσωπα με εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα». Πίνακας Περιεχομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης)

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ (Μηχανισμοί Ελέγχου Προσπέλασης) Καλλονιάτης Χρήστος Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου http://www.ct.aegean.gr/people/kalloniatis

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Χειμερινό Εξάμηνο 2013 - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΒΔ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΟΝΤΟΤΗΤΩΝ ΣΥΣΧΕΤΙΣΕΩΝ Δρ. Βαγγελιώ Καβακλή ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ 1 Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network).

Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). ΙΔΡΥΜΑ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ Καλαμάτα, 2015 Το Διαδίκτυο Ως Διαδίκτυο (Internet) ορίζεται το παγκόσμιο (διεθνές) δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών (international network). Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Υποβολή ΕΣΠΑ για δικαιούχους. Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος. Εκπαιδευτικός Οδηγός Έκδοση 2.

Ηλεκτρονική Υποβολή ΕΣΠΑ για δικαιούχους. Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος. Εκπαιδευτικός Οδηγός Έκδοση 2. Γενική Γραμματεία Επενδύσεων & Ανάπτυξης Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Περιφερειακής Πολιτικής & Δημοσίων Επενδύσεων Εθνική Αρχή Συντονισμού Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Βιβλίου: Εισαγωγή στο Wordpress 3.x. Copyright 2012, Γιώργος Μπίκας/Εκδόσεις Κλειδάριθμος

Τίτλος Βιβλίου: Εισαγωγή στο Wordpress 3.x. Copyright 2012, Γιώργος Μπίκας/Εκδόσεις Κλειδάριθμος Τίτλος Βιβλίου: Εισαγωγή στο Wordpress 3.x Copyright 2012, Γιώργος Μπίκας/Εκδόσεις Κλειδάριθμος Εκδόσεις Κλειδάριθμος Έδρα: Στουρνάρη 27Β Αθήνα 106 82 Τηλ.: 210 52.37.635 Fax: 210 52.37.677 email: info@klidarithmos.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010 ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΡΑΣΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ 2010 Μ.Ο.Δ..ΜΟΝΑΔΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Α.Ε. 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εγγραφή στο σύστημα...3 2.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης

ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ. της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΤΗ της Πλατφόρμας Τηλεκατάρτισης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή...2 2. Αρχική σελίδα, Εισαγωγή & Περιβάλλον Συστήματος...3 2.1. Αρχική σελίδα εισαγωγής...3 2.2. Εισαγωγή στην Πλατφόρμα Τηλε-κατάρτισης...4

Διαβάστε περισσότερα

Joomla! with K2 - User Guide

Joomla! with K2 - User Guide Joomla! with K2 - User Guide τελευταία ανανέωση: 27/03/2014 από την ICAP WEB Solutions 1 Η κατασκευή της δυναμικής σας ιστοσελίδας έχει ολοκληρωθεί και μπορείτε πλέον να προχωρήσετε σε αλλαγές ή προσθήκες

Διαβάστε περισσότερα

3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων

3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων Αφαίρεση και Αρθρωσιμότητα 3 Αλληλεπίδραση Αντικειμένων Πώς συνεργάζονται τα αντικείμενα που δημιουργούμε Αφαίρεση (abstraction) είναι η δυνατότητα να αγνοούμε τις λεπτομέρειες και να εστιάζουμε την προσοχή

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ. Helpdesk

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ. Helpdesk ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟΥ Helpdesk Σύντομη περιγραφή λειτουργίας Έκδοση 1 Μάιος 2011

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ

Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ Οδηγός Χρήσης Εφαρμογής Γραφείων Πρακτικής Άσκησης Αφού πιστοποιηθεί ο λογαριασμός που δημιουργήσατε στο πρόγραμμα «Άτλας» ως Γραφείο Πρακτικής,

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκτηση Δεδομένων (Information Retrieval)

Ανάκτηση Δεδομένων (Information Retrieval) Ανάκτηση Δεδομένων (Information Retrieval) Παύλος Εφραιμίδης Βάσεις Δεδομένων Ανάκτηση Δεδομένων 1 Information Retrieval (1) Βάσεις Δεδομένων: Περιέχουν δομημένη πληροφορία: Πίνακες Ανάκτηση Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Συντονιστή Τηλεδιασκέψεων Υπηρεσίας e:presence

Εγχειρίδιο Συντονιστή Τηλεδιασκέψεων Υπηρεσίας e:presence Εγχειρίδιο Συντονιστή Τηλεδιασκέψεων Υπηρεσίας e:presence Έκδοση 1.3 Ιούνιος 2014 Περιεχόμενα Εφαρμογή Διαχείρισης Τηλεδιασκέψεων... 2 Προβολή τηλεδιασκέψεων... 3 Προσθήκη τηλεδιάσκεψης... 4 Τροποποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική WHOIS Ονομάτων Τομέα.eu

Πολιτική WHOIS Ονομάτων Τομέα.eu Πολιτική WHOIS Ονομάτων Τομέα.eu 1/7 ΟΡΙΣΜΟΙ Οι όροι που περιγράφονται στους Όρους και τις Προϋποθέσεις και /ή στους Κανόνες Επίλυσης Διαφορών.eu χρησιμοποιούνται στο παρόν με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα.

Διαβάστε περισσότερα

Αποθηκευμένες Διαδικασίες Stored Routines (Procedures & Functions)

Αποθηκευμένες Διαδικασίες Stored Routines (Procedures & Functions) Αποθηκευμένες Διαδικασίες Stored Routines (Procedures & Functions) Αυγερινός Αραμπατζής avi@ee.duth.gr www.aviarampatzis.com Βάσεις Δεδομένων Stored Procedures 1 Stored Routines (1/2) Τμήματα κώδικα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ / ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΑΠΟ 08/10/2013 ΜΕΧΡΙ 22/10/2013

ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ / ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΑΠΟ 08/10/2013 ΜΕΧΡΙ 22/10/2013 ΥΠΟΒΟΛΗ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ / ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ «e-master: ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΗΣ ΕΣΔΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εγχειρίδιο Εφαρμογής Συμβούλων Υποστήριξης / Ενημέρωσης

Εγχειρίδιο Εφαρμογής Συμβούλων Υποστήριξης / Ενημέρωσης Εγχειρίδιο Εφαρμογής Συμβούλων Υποστήριξης / Ενημέρωσης Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή... 3 2. Σελίδα εισόδου... 4 3. Αρχική καρτέλα... 6 4. Στοιχεία Συμβούλου... 7 5. Στοιχεία λογαριασμού... 8 6. Αιτήματα Παρόχων...

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ FRONT PAGE 3

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ FRONT PAGE 3 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ FRONT PAGE 3 Φόρµες Ένας τρόπος για να συλλέξετε πληροφορία από τους επισκέπτες του δικτυακού σας τόπου είναι οι φόρµες. Με τα εξειδικευµένα αυτά εργαλεία µπορείτε να κάνετε έρευνες ή τεστ,

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 1. ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τα δεδομένα που θα επεξεργασθούμε στη διάρκεια του εργαστηρίου παραχωρήθηκαν από την εταιρεία ICAP ειδικά για τις ανάγκες του μαθήματος. Τα δεδομένα αυτά αντλήθηκαν από την

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ

Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ Σύστημα Κεντρικής Υποστήριξης της Πρακτικής Άσκησης Φοιτητών ΑΕΙ Οδηγός Χρήσης Εφαρμογής Φορέων Υποδοχής Πρακτικής Άσκησης Αφού πιστοποιηθεί ο λογαριασμός που δημιουργήσατε στο πρόγραμμα «Άτλας» ως Φορέας

Διαβάστε περισσότερα

SQL Data Manipulation Language

SQL Data Manipulation Language SQL Data Manipulation Language Τελεστής union συνδυάζει subselects τα οποία παράγουν συμβατές σχέσεις γενική μορφή: subselect {union [all] subselect} περιορισμός: τα subselects δεν μπορούν να περιέχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: 1 Εισαγωγή, Χρήσιμες Εφαρμογές

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: 1 Εισαγωγή, Χρήσιμες Εφαρμογές ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: 1 Εισαγωγή, Χρήσιμες Εφαρμογές Σκοπός του εργαστηρίου αυτού είναι η εξοικείωση με κάποιες εφαρμογές που θα μας φανούν πολύ χρήσιμες κατά τη διάρκεια του μαθήματος της Εισαγωγής στον Προγραμματισμό.

Διαβάστε περισσότερα

Το διαδίκτυο είναι ένα δίκτυο που αποτελείτε από πολλά μικρότερα δίκτυα υπολογιστών.

Το διαδίκτυο είναι ένα δίκτυο που αποτελείτε από πολλά μικρότερα δίκτυα υπολογιστών. Κεφάλαιο 2 Με το διαδίκτυο μπορεί κάποιος: να κάνει έρευνα, να ψωνίσει για διάφορες υπηρεσίες και προϊόντα, να δει καιρικούς χάρτες, να πάρει φωτογραφίες, ταινίες, και διάφορες άλλες πληροφορίες που βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση προβλήματος με Access

Επίλυση προβλήματος με Access Δ.1. Το προς επίλυση πρόβλημα Ζητείται να κατασκευάσετε τα αρχεία και τα προγράμματα μιας εφαρμογής καταχώρησης Δαπανών μελών ΔΕΠ (Διδακτικό και Ερευνητικό Προσωπικό) για την παρακολούθηση του απολογισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Υποβολή ΕΣΠΑ για δικαιούχους. Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος. Εκπαιδευτικός Οδηγός Έκδοση 1.

Ηλεκτρονική Υποβολή ΕΣΠΑ για δικαιούχους. Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος. Εκπαιδευτικός Οδηγός Έκδοση 1. Γενική Γραμματεία Επενδύσεων & Ανάπτυξης Γενική Διεύθυνση Αναπτυξιακού Προγραμματισμού, Περιφερειακής Πολιτικής & Δημοσίων Επενδύσεων Εθνική Αρχή Συντονισμού Υπηρεσία Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Online Τιμολόγηση Ηλεκτρονική Αίτηση Ασφάλισης Βασικές οδηγίες λειτουργίας

Online Τιμολόγηση Ηλεκτρονική Αίτηση Ασφάλισης Βασικές οδηγίες λειτουργίας Online Τιμολόγηση Ηλεκτρονική Αίτηση Ασφάλισης Βασικές οδηγίες λειτουργίας Grand Μεσίτες Ασφαλίσεων Α.Ε. Σας καλοσωρίζουμε στο σύστημα Ηλεκτρονικής Τιμολόγησης και Αποστολής Αιτήσεων (συντομ. ΗΤΑΑ) της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΩ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΩ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΩ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο : Α. Να αναφέρετε ονομαστικά τις βασικές λειτουργίες (πράξεις) επί των δομών δεδομένων. Μονάδες 8 Β. Στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΥΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Διδάσκουσα Δρ Β. Καβακλή Χειμερινό Εξάμηνο 2001 1 Δοκιμή Έλεγχος Αλγορίθμου Για να

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub

Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub Κεφάλαιο 5. Δημιουργία φορμών για τη βάση δεδομένων DVDclub Σύνοψη Σ αυτό το κεφάλαιο θα περιγράψουμε τη δημιουργία φορμών, προκειμένου να εισάγουμε δεδομένα και να εμφανίζουμε στοιχεία από τους πίνακες

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Ηλεκτρονικής Υποβολής Προτάσεων

Οδηγίες Ηλεκτρονικής Υποβολής Προτάσεων ΥΠΟΥΡΓΕΊΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ /ΝΣΗ ΜΜΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» 2007 2013 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΝΕΩΝ» «ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιµετώπιση εισβολών σε δίκτυα υπολογιστών Η πλατφόρµα HELENA. Βαλεοντής Ευτύχιος Μηχανικός Η/Υ, MSc Τοµέας Ασφάλειας / ΕΑΙΤΥ

Αντιµετώπιση εισβολών σε δίκτυα υπολογιστών Η πλατφόρµα HELENA. Βαλεοντής Ευτύχιος Μηχανικός Η/Υ, MSc Τοµέας Ασφάλειας / ΕΑΙΤΥ Αντιµετώπιση εισβολών σε δίκτυα υπολογιστών Η πλατφόρµα HELENA Βαλεοντής Ευτύχιος Μηχανικός Η/Υ, MSc Τοµέας Ασφάλειας / ΕΑΙΤΥ Ο «εισβολέας» Network Intrusion 1/2 An intrusion, also known as a system compromise,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων. Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Ενότητα 1: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Αθανάσιος Σπυριδάκος Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα