ΚΡΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΡΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ"

Transcript

1 1 ΚΡΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΑΝΑΚΑΜΨΗ Ανδρέας Ανδριανόπουλος

2 2 ΚΡΙΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΑΝΑΚΑΜΨΗ Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή σελ. 3 Ελεύθερη Οικονομία και Διεθνής Οικονομική Κρίση σελ.10 Ενδιάμεση Παρέμβαση: Τι Προειδοποιούσα από τις Αρχές του 2009 σελ. 42 Στα Πρόθυρα της Καταστροφής σελ. 52 Και Τώρα Τι Κάνουμε; σελ. 99 Μπορεί, Και Πως, Η Χώρα Να Σωθεί; σελ.121 Επίλογος: «Σπίθα» Για Να Καεί η Χώρα και η Λογική σελ.169 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

3 3 Είναι απίστευτο! Κι όμως σε μια περίοδο αναζητήσεων και προβληματισμών για το μέλλον της κοινωνίας μοναχά η πατρίδα μας απουσιάζει από κάθε είδους ουσιαστική συνεισφορά. Σε κάθε χώρα, της ύσης τουλάχιστον, δημόσια πρόσωπα, ακαδημαικοί δάσκαλοι και λογής αναλυτές και δημοσιογράφοι μελετούν τα δεδομένα, δοκιμάζουν ιδέες και ψάχνουν σε επιστημονικά ευρήματα και προτάσεις για ιδέες που θα οδηγήσουν σε καινούργια κοινωνικά μορφώματα. Στην Ελλάδα, εν τούτοις, το σύστημα κατέρρεε εδώ και καιρό, οι ειδικοί και μελετητές περί άαλλων τύρβαζαν ενώ οι δημοσιογράφοι κουτσομπόλευαν. Κανένας δεν προσπαθούσε, ούτε και προσπαθεί, να ψάξει για λύσεις και προοπτικές πέραν από τα καθιερωμένα και τα γνωστά. Κυριαρχούν η αδράνεια, το παλιό και δοκιμασμένο, η φοβία για οτιδήποτε καινούργιο και δυναμικό. Το ψάξιμο για νέες ιδέες αποθαρρύνεται κάτω από το πάθος της δημοσιότητας για το εντυπωσιακό, το ευκολοχώνευτο και το παρακμιακά λαικό. Σε τι ακριβώς οφείλεται αυτή η αδράνεια; Είναι πεποίθησή μου πως το άθλιο κι ελλειμματικό εκπαιδευτικό μας σύστημα άρχισε πλέον δραστικά να διαλύει την χώρα. Το κορυφαίο πολιτικό, επιχειρηματικό, διοικητικό και απασχολούμενο με την ενημέρωση προσωπικό της χώρας αποτελεί προιόν της απηρχαιωμένης μας παιδείας. Ατομα δίχως ίχνος συγκροτημένης ηθικής προσωπικότητας, με σαθρές βάσεις στο οικοδόμημα των γνώσεων που κατέχουν, μαθημένοι στην πονηριά, τις ευκολίες και την με κάθε κόστος κοινωνική αναρρίχηση έφθασαν πλέον στην κορυφή της λεγόμενης κοινωνικής κυριαρχίας. Οι συμπεριφορές και οι προσωπικές τους αξίες επιβάλλονται πλέον σαν άτυποι κανόνες κοινωνικής συμβίωσης και αλληλεπίδρασης. Αθλια παιδεία λοιπόν καταλήγει σε προβληματική κοινωνική πραγματικότητα, σε ελλειμματική γνώση, σε ταχύτατη οπισθοδρόμηση. Η έλλειψη παραγωγής ιδεών δεν οφείλεται σε παρακμή των αρχουσών πολιτικο-κοινωνικών κυκλωμάτων. Είναι παράγωγο της οπισθοχώρησης του συνόλου της κοινωνικής μας πραγματικότητας. εν είναι τυχαία η πρωταγωνιστική θέση στη ζωή μας των ηρώων της Γιουροβίζιον, των πρωτοκλασσάτων των άθλιων ριάλιτυ σόου της τηλεόρασης, των σε ύφος θρίλλερ εκπομπών μαγειρικής και των σχεδόν γυμνών παρουσιαστριών. Η κοινωνία δεν τα απορρίπτει αυτά, όπως θα έκανε παλιά. Τα δέχεται και συνήθως τα ηρωοποιεί. Η χαμηλή κουλτούρα είναι πλέον η εθνική κουλτούρα. Οι επιλογές ποιότητας έχουν στριμωχθεί στο περιθώριο. εν υπάρχουν στην πραγματικότητα πιά. Η έλλειψη γενικής καλλιέργειας φαντάζει τόσο ισχυρή που μοιάζει με παχύ τείχος ομίχλης που κόβεται σχεδόν με το μαχαίρι. Σαν αποτέλεσμα η αδυναμία αναζήτησης καινούργιων δρόμων δημιουργίας στην σκέψη, στην

4 4 πολιτική, στην οικονομία, στην τέχνη, στην επιστήμη δεν θα έπρεπε να εντυπωσιάζει. Με την προχειρότητα και τα χαμηλά στάνταρντς που έχουμε πιά επιβάλει στην παιδεία, και της οποίας τα δημιουργήματα βρίσκονται πιά στα ηνία της κοινωνίας, είναι αναπόφευκτο αυτή να είναι η κατάληξη για όλους μας. Η αλήθεια είναι πως στοιχεία παρόμοιας κοινωνικής παρακμής διακρίνονται και σε άλλες χώρες, και όχι μοναχά στην Ελλάδα. Αιτία είναι η ενίσχυση των εισοδηματικών δυνατοτήτων ευρύτερων ομάδων και η αυξητική πλημμυρίδα γούστων και αξιών στρωμάτων με παράδοση χαμηλής πνευματικής καλλιέργειας και εύκολων επιλογών στην διασκέδαση και στην αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου. Εκεί όμως το επίπεδο της γενικής παιδείας γίνονται σοβαρές προσπάθειες να παραμένει υψηλό. Κι έτσι δημιουργούνται ηγεσίες έστω σε επίπεδο πολιτικής και κοινωνικής ελίτ - με γνώση, ενδιαφέρον για την αναζήτηση του καινούργιου και αρκετά υψηλά επίπεδα ηθικών αξιών. εν είναι τυχαίο πως έχουμε βαλτώσει σε κάθε επίπεδο δημιουργίας. Που είναι οι μεγάλοι καλλιτέχνες, μουσικοί, διανοητές, επιστήμονες και πανεπιστημιακοί δάσκαλοι που θα μπoρούσαν να εμπνεύσουν τον κόσμο και να βάλουν την χώρα σε ένα διεθνές στερέωμα πρωτοπορίας; Ακόμα και στις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες και τις καινοτομίες ελάχιστοι ξεχωριστοί άνθρωποι υπάρχουν. Αντίθετα, όλοι αναμασούν κλισέ παλιών δεκαετιών, επιμένουν σε ξεπερασμένες πρακτικές και αναζητούν λύσεις σε σημερινά προβλήματα με συνταγές του χθές. Είναι αυτονόητο πως η εμμονή σε επιλογές και λύσεις που δεν ενοχλούν τις κυρίαρχες πρακτικές μπορεί να διευκολύνει καριέρες και να εξασφαλίζει οικονομική επιτυχία. Σίγουρα όμως δεν οδηγεί μπροστά την κοινωνία. Η χώρα αύξησε θεαματικά τις τελευταίες δεκαετίες το βιοτικό της επίπεδο. Με χρήματα όμως δανεικά, με τεράστιες δημόσιες δαπάνες και δίχως τον παραμικρό δυναμισμό στην παραγωγή. Η αντίθεση στο ρεύμα λοιπόν που κυριαρχεί κατά καιρούς στην κοινωνία συνιστά επιλογή επιβίωσης για την χώρα και τον κόσμο μας. Οι ξεχωριστές και ιδιαίτερες προτάσεις που πάνε αντίθετα στην τάση βόλεψης, αδράνειας και αποτελμάτωσης αποτελούν τις μοναδικές ελπίδες για κάποιο σκίρτημα αποκόλλησης από τα αδιέξοδα και ανάπτυξης του τόπου. Αν δεν υπάρξει κινητικότητα αντίθετη προς το ρεύμα, το έλος της παρακμής θα μας απορροφήσει όλους. Το ζήτημα είναι πως μια τέτοια στάση όχι μόνο δεν επιβραβεύεται αλλά έχει και σημαντικό προσωπικό κόστος. ίχως όμως θυσίες δεν μπορεί να υπάρξει εξέλιξη. Είναι ανάγκη λοιπόν να προβάλλονται θέσεις και προτάσεις που ταράζουν τα νερά. Για να αφυπνισθεί βαθμιαία η κοινωνία. Και ριζικές μεταρρυθμίσεις να αρχίσουν να πραγματοποιούνται. Είναι απίστευτο, να δημοσιοποιούνται σε διεθνή μέσα απόψεις από χώρες πριν λίγα χρόνια σχεδόν περιθωριακές και στην Ελλάδα να επικρατεί απόλυτη σιωπή. Στα πλαίσια ενός πέπλου

5 5 συναίνεσης πάνω στο εύκολο, το αποδεκτό, το συμβατικό. εν έγινε λ.χ. ποτέ συζήτηση εδώ για τα πραγματικά αίτια της διεθνούς οικονομικής κρίσης. Βολικά όλοι συμφώνησαν, δίχως λόγο κι αντίλογο, πως φταίνε οι ελεύθερες αγορές και πως η επιστροφή του μεγάλου δημόσιου τομέα θα λύσει τα προβλήματα. Πέραν όμως όλων των άλλων, ακόμα και διαπρεπείς οικονομολόγοι από την Πολωνία επισημαίνουν πως τέτοιες απόψεις είναι ουσιαστικά αστήρικτες και πως δεν υπάρχουν βιώσιμα εναλλακτικά συστήματα πέραν του επιχειρηματικού καπιταλισμού*. Ζήτημα όμως προκύπτει και από το γεγονός πως στην Ελλάδα η Αριστερά εξακολουθεί να συναρπάζει μιά πλειοψηφία της κοινής γνώμης σαν η φυσική πηγή προέλευσης κάθε τι καινούργιου και προοδευτικού. Η στείρα αντιπνευματικότητα που απηχεί ο συντηρητικός χώρος, μαζί και με μια βαριά ιστορική κληρονομιά διώξεων και κοινωνικών διακρίσεων σε βάρος αριστερόφρονων πολιτών, εξακολουθεί να προσδίδει στην Αριστερά φωτοστέφανα αυτό-ανανέωσης και πνευματικού δυναμισμού. Την ώρα που στον υπόλοιπο κόσμο είναι ακριβώς ο συντηρητικός χώρος, και παρά την εκλογή Ομπάμα στις ΗΠΑ, που εξακολουθεί να αποτελεί πηγή έμπνευσης για μελλοντικές μετατροπές. Οι συντηρητικοί του Ντέηβιντ Κάμερον στην Βρετανία λ.χ. χτίζουν πάνω στα επιτεύγματα της Θατσερικής επανάστασης στη χώρα τους αναζητώντας μια μεγαλύτερη ισορροπία με τις ανάγκες της κοινωνίας για να οικοδομήσουν την απαραίτητη καινούργια κοινωνική συμμαχία**. Η κυριαρχία του φιλελεύθερου καπιταλισμού δεν αμφισβητείται. Παρά τα προβλήματα της τρέχουσας οικονομικής κρίσης. Το σημείο συνάντησης μέσα στην κοινωνία ενός νέου συναινετικού ρεύματος είναι που αναζητείται. Ώστε να μην κινδυνεύσει η ευημερία και η ραγδαία πρόοδος που με τόσο κόπο αποκτήθηκαν. Οι Σκανδιναβοί επίσης ψάχνουν να βρούν κοινωνικά σχήματα διεξόδου από το οικονομικό τέλμα και τα δημοσιονομικά αδιέξοδα στα οποία τους οδήγησαν τόσα χρόνια σοσιαλδημοκρατικού κρατικού παρεμβατισμού. Ακόμα και στις ΗΠΑ τα δύο τρις δολάρια που έριξε μάλλον απερίσκεπτα η διοίκηση Ομπάμα στις αγορές έχουν προκαλέσει ισχυρότατους προβληματισμούς. Και, συνακόλουθα, ισχυρότατες επικριτικές φωνές. Ολοι ομολογούν πως οι λύσεις δεν βρίσκονται σε μιάς άτακτης μορφής κρατισμό. Και στον σοσιαλδημοκρατικό χώρο έχουν βέβαια υπάρξει κινήσεις ανανέωσης κι αναζήτησης καινούργιων πολιτικών. Τα αποτελέσματα όμως μέχρι τώρα δεν υπήρξαν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Σημαντικότερη είναι η δουλειά του Richard Wilkinson και της Kate Picket που επιμένουν πως η ύπαρξη σοβαρών ανισοτήτων προκαλεί προβλήματα στον τομέα της υγείας, οδηγεί σε αύξηση της εγκληματικότητας, διευρύνει την άσκηση βίας και υποβιβάζει το επίπεδο της παιδείας***. Eίναι οι εισοδηματικές διαφορές που προκαλούν τα προβλήματα αυτά, επιμένουν οι συγγραφείς, και όχι τόσο η ύπαρξη φτώχειας. Από πουθενά όμως δεν προκύπτει πως η περισσότερη ισότητα, μέσω

6 6 μεγάλης φορολογίας βέβαια, θα βελτιώσει όλους αυτούς τους κοινωνικούς δείκτες. Όπως σωστά επισημαίνει ο καθηγητής Julian LaGrand του London Schoolof Economics σε σχετικό του σημείωμα στο περιοδικό Prospect ( Is inequality to blame for all social ills?. Μάιος 2009), σε μια τέτοια περίπτωση η διεθνής οικονομική κρίση θα έχει σημαντικότατες θετικές(!) επιπτώσεις. ιότι χτυπώντας κυρίως τα μεγάλα και μεσαία εισοδήματα θα γεφυρώσει πολλές ανισότητες. Κι έτσι «θα βελτιωθεί η υγεία, θα γίνει καλύτερη η παιδεία, θα μειωθούν οι γεννήσεις από ανήλικα κορίτσια, θα υπάρξει λιγότερη βία, λιγότερες κοινωνικές αδικίες και μεγαλύτερη κοινωνική κινητικότητα προς τα επάνω»!! Μέσα σε όλα αυτά όμως η ελληνική αφασία είναι πραγματικά μοναδική. Η Ελλάδα δεν βρίσκεται στα όρια της κατάρρευσης από την κρίση των διεθνών χρηματαγορών. Αλλά από τα χρέη που δημιούργησε η εκτεταμένη εξαγορά από τις κυβερνήσεις, για δεκαετίες ολόκληρες, ανθρώπων, ψήφων, κοινωνικών ομάδων και συλλογικών συνειδήσεων. Με χρήματα δανεικά που η οικονομία μας ούτε διέθετε ούτε και ήταν δυνατόν ποτέ να ξεπληρώσει. Το φάσμα της παρακμής και της μακρόχρονης περιθωριοποίησης είναι λοιπόν απόλυτα υπαρκτό. Ευλογώντας τα γένια μας, προωθώντας μετριότητες και επιβραβεύοντας μωροφιλόδοξους κοινωνικούς αναρριχητές υπονομεύουμε την χώρα. Και διαγράφουμε το μέλλον των παιδιών μας. Ο τόμος αυτός λοιπόν συνιστά μια κραυγή αγωνίας. Γι αυτά που συμβαίνουν αλλά και για εκείνα που μας περιμένουν. εν είναι όμως μοναχά μια συλλογή κριτικών σκέψεων και παράθεσης προβλημάτων και αδυναμιών. Αποτελεί και προσπάθεια παράθεσης προτάσεων και λύσεων. Πάντα όμως έξω από το κυρίαρχο ρεύμα της αδράνειας και του σύγχρονου νεοελληνικού ωχαδερφισμού. Κόντρα συνέχεια στο ρεύμα. Συνιστά έναν οδηγό αντιμετώπισης των αδιεξόδων. εν αποτελεί όμως παρά μια μοναχική φωνή. Για να αλλάξει πορεία ο τόπος απαιτείται δραματική γενική αφύπνιση. Οι μεμονωμένες φωνές να μετατραπούν σε εκκωφαντική πλημμυρίδα ανατροπής του κατεστημένου. Σε ένα πραγματικό καταρράκτη αντίθετων ρευμάτων. Μόνο ανατροπή των συνηθισμένων μπορεί να ανοίξει τον δρόμο προς τα εμπρός. *Βλ. Leszek Balcerowicz, This has not been a pure failure of markets, The Financial Times, 13 Μαίου 2009 ** Βλ. κυρίως τα κείμενα του Simon Lee στο Simon Lee and Matt Beach, The Conservatives Under David Cameron: Built to Last?. Palgrave, 2009 ***The Spirit Level. Allen Lane, 2009

7 7 1. ΕΧΟΥΜΕ ΤΕΛΙΚΑ ΜΕΛΛΟΝ; Είναι γεγονός πλέον πως οι λεγόμενοι ταγοί της ελληνικής κοινωνίας συνιστούν κίνδυνο για τον τόπο. Πολιτικές ηγεσίες, δημοσιογράφοι, σχολιαστές και αναλυτές (με λίγες εξαιρέσεις βέβαια πάντοτε) δείχνουν να μην καταλαβαίνουν την κατάσταση της χώρας και τα αδιέξοδα που αντιμετωπίζει. Συνακόλουθα παρασύρουν πολύ κόσμο σε αντιλήψεις εξωπραγματικές και σε συμπεριφορές που δείχνουν να αγνοούν τους κινδύνους που μας περιστοιχίζουν. Η κυβέρνηση έχει εκτιμήσει, σωστά η λάθος δεν έχει σημασία τώρα πλέον, πως η επιλογή του Μνημονίου ήταν ο μοναδικός δρόμος για να μην χρεοκοπήσει η χώρα και να μην διαλυθεί ολοκληρωτικά η οικονομία μας. Με βάση το σκεπτικό αυτό έγινε (έγινε πράγματι;) μιά διαπραγμάτευση με τους εκπροσώπους των δανειστών μας και συμφωνήθηκε μιά πολιτική που οφείλουμε να ακολουθήσουμε για να μπορούμε να χρηματοδοτηθούμε. Η συμφωνία αυτή εγκρίθηκε από την κυβέρνηση κι έγινε νόμος του κράτους με την ψήφο της ελληνικής Βουλής. Τώρα βλέπουμε πως η Υπουργός Εργασίας διαφωνεί με όρους του Μνημονίου και κατηγορεί τους δανειστές για επιμονή σε ανεδαφικές πολιτικές. Η Υπουργός μπορεί να έχει δίκιο η και άδικο. εν ενδιαφέρει αυτό όμως τώρα. Γιατί όμως δέχθηκε τους σχετικούς όρους όταν συμφωνήθηκε το πλαίσιο συνεργασίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τους δανειστές της; Που ήταν στη διάρκεια των υποτιθέμενων διαπραγματεύσεων; Σε τελευταία ανάλυση, γιατί ψήφισε στη Βουλή μιά πολιτική που θεωρεί αναποτελεσματική και ίσως και επικίνδυνη; Και ο πρωθυπουργός από την άλλη μεριά φέρεται ενοχλημένος. Αλλά ταυτόχρονα επιδιώκει, κατά δημοσιογραφικές πληροφορίες που δεν διαψεύδονται όμως, μιά συμβιβαστική λύση ανάμεσα στην Υπουργό και τους δανειστές μας. ηλαδή στην κυβέρνηση αυτή, σε μιά τόσο κρίσιμη φάση για τις τύχες του τόπου, ποιός ακριβώς αποφασίζει; Είναι δυνατόν Υπουργός ανοιχτά και δημόσια να αμφισβητεί την ακρογωνιαία στρατηγική του τόπου και να παραμένει στη θέση του; Ποιές αγορές, ποιοί πιστωτές και ποιοί, σε τελευταία ανάλυση, επενδυτές θα δείξουν εμπιστοσύνη σε μιά χώρα της οποίας η κυβέρνηση με κάθε τρόπο επιδιώξει να αποδείξει πως δεν έχει συνοχή, δεν έχει μπούσουλα και δεν ξέρει που ακριβώς επιθυμεί να οδηγήσει την χώρα. Από την άλλη μεριά του λόφου τα πράγματα είναι ελαφρώς χειρότερα. Πολιτικοί μαθητευόμενοι μάγοι που εκπέμπουν απειρία και ελαφρότητα αντιστρατεύονται μιά πολιτική που είτε δεν καταλαβαίνουν είτε δεν ενδιαφέρονται στα σοβαρά να καταλάβουν. Και προτείνουν εναλλακτικές λύσεις που από τα πράγματα δεν μπορούν να σταθούν σε επίπεδο κάποιας σοβαρής κριτικής. Από την πρόταση να διορισθούν όλοι οι άνεργοι στο

8 8 δημόσιο της θεωρητικά μετριοπαθέστερης Αριστεράς μέχρι την ανυπακοή στους νόμους του κράτους που εκπέμπει το ΚΚΕ (απαιτώντας όμως ταυτόχρονα συμμόρφωση στους νόμους του αστικού κράτους του «ταξικού εχθρού» - του κεφαλαίου δηλ. σε κάθε περίπτωση) η Αριστερά δείχνει να κινείται σε ένα δικό της κόσμο. Την «φιλελεύθερη» Ν εκπροσωπεί συχνά σε ΜΜΕ κομματικός της αξιωματούχος που, φορτώνοντας κρατικούς φορείς της υπουργικής του εποπτείας με εκατοντάδες εκλογείς του, δεν δίστασε να υπερηφανευθεί σε εφημερίδα της περιοχής του πως κατόρθωσε να σπάσει επιτέλους το μονοπώλιο του...κράτους των Αθηνών στις προσλήψεις! Ενώ η παράταξή του στο σύνολό της επιμένει σε λύσεις μαγική εικόνα για την κρίση. Που αν πράγματι υπήρχαν, οι εκφραστές τους θα μπορούσαν ευκολότερα να διεκδικήσουν το Νόμπελ οικονομίας παρά κάποιον ελληνικό κυβερνητικό θώκο. Εύλογα οι πολίτες νοιώθουν ανασφαλείς. Ο κίνδυνος της κατάρρευσης κάτω από ηγεσίες αδύναμες να καταστρώσουν κάποιο σχέδιο διάσωσης η έστω επιβίωσης πανικοβάλλει τους πάντες. Και το γενικότερο πλαίσιο της ενημέρωσης δεν συμβάλλει στην εκτόνωση αυτών των φόβων. Οι ανακρίβειες και οι ασχετότητες που γράφονται και ακούγονται είναι απερίγραπτες. Για κάποιους για όλα φταίει το ευρώ, που είναι κατασκεύασμα «νεοφιλελεύθερων εγκεφάλων». Ολοι αυτοί δεν έχουν ακούσει προφανώς τίποτα για κάποια Μάργκαρετ Θάτσερ, πρώην Πρωθυπουργό της Βρετανίας, και φανατικό έχθρό του Μάαστριχ και του ενιαίου ευρωπαικού νομίσματος. Που επηρέασε ώστε τελικά η χώρα της να μείνει τελικά έξω από την ευρωζώνη. Ούτε βέβαια και τον Μίλτον Φρήντμαν έχουν ακούσει που για χρόνια προειδοποιούσε πως για την Ευρώπη το ενιαίο νόμισμα θα ήταν πραγματική καταστροφή. Εκτός πια κι αν αυτοί δεν ήσαν νεοφιλελεύθεροι, αλλά...σοσιαλιστές!! Ηρθε όμως και η περίπτωση της Ιρλανδίας για να διευκολύνει όσους επιμένουν να αναζητούν σωσίβια για τις ξεδοντιασμένες αριστερές τους επιλογές. εν ήταν το θαύμα της ελεύθερης αγοράς η Ιρλανδία, επιχαίρουν; Να, τώρα, κι αυτή κατέρρευσε. Μόνο που στην Ιρλανδία δεν κατέρρευσε το κράτος. Χρεοκόπησαν οι Τράπεζες. Που είχαν φορτωθεί στο ενεργητικό τους αμερικανικά ομόλογα. Κι όταν εκεί κατέρρευσε το τραπεζικό σύστημα βρέθηκαν και οι Ιρλανδικές Τράπεζες με τεράστια ανοίγματα. Ενώ η ιδιωτική οικονομία εξακολουθεί να είναι πανίσχυρη. Που η κυβέρνηση κακώς - χρεώθηκε υπερβολικά για να τα καλύψει... Το όπλο της Ιρλανδίας είναι οι χαμηλοί συντελεστές φορολογίας που έχει. Και που έχουν δυναμώσει τρομερά την ιδιωτική της οικονομία. Αυτούς τους συντελεστές στοχεύουν να μεγαλώσουν οι κρατιστές του Γαλλο-Γερμανικού άξονα. Γι αυτό κι επιμένουν να αναλάβουν την «διάσωση» της χώρας. Ο θεός να μας σώσει λοιπόν έτσι, και με αυτούς, που πάμε!!

9 9 ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

10 10 1. ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Η οικονομική κρίση που έχει χτυπήσει χρηματιστήρια, επενδυτικές Τράπεζες και οργανισμούς παροχής στεγαστικών δανείων στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη έχει ορισμένα περίεργα χαρακτηριστικά. Ενώ εκ πρώτης όψεως οι πάντες πανικοβάλλονται και οι απλοί καταθέτες αισθάνονται από νευρικότητα μέχρι και απόλυτη ανασφάλεια κάποια στοιχεία της κρίσης κάνουν ανθρώπους έμπειρους και διορατικούς να σηκώνουν τα φρύδια. Πως μπορούμε να μιλάμε για μεγάλη οικονομική κρίση που οδηγεί το τραπεζικό σύστημα σε κατάρρευση, και την ίδια ώρα τράπεζες να συγκρούονται για το δικαίωμα εξαγοράς χρεοκοπημένων πιστωτικών ιδρυμάτων; Το είδαμε αυτό να συμβαίνει στις ΗΠΑ, όπου Wells Fargo και Citigroup ήρθαν σχεδόν στα χέρια για το δικαίωμα εξαγοράς της Wachovia. Κάτι παρόμοιο παρατηρήθηκε και στην περίπτωση της Fortis σε Βέλγιο και Ολλανδία. Οπου οι εκεί κυβερνήσεις αρνήθηκαν να την αφήσουν να εξαγορασθεί από Γαλλικές Τράπεζες, προτιμώντας να την σώσουν με χρήματα των φορολογουμένων. Οι φήμες μάλιστα λένε πως και οι αμερικανικές αρχές απέρριψαν προσφορές από την Κίνα για την Lehman Brothers και κάποια άλλα πιστωτικά ιδρύματα. Είναι δυνατόν να είναι πραγματικά τόσο βαθιά η κρίση και επιλογές οικονομικού εθνικισμού να αποτρέπουν τις δυνάμεις της αγοράς να λειτουργήσουν με την παραδοσιακή τους αποτελεσματικότητα; Γιατί, από την άλλη μεριά, βαθαίνει η κρίση, ιδιαίτερα στα χρηματιστήρια, ενώ οι εμπορικές τράπεζες δείχνουν να είναι ανέπαφες και οι βασικοί δείκτες της οικονομίας που συνήθως επηρεάζονται άμεσα από τις όποιες οικονομικές αναταραχές τα επιτόκια δηλ. και η ανεργία δεν έχουν δείξει να έχουν επικίνδυνα ανοδικές τάσεις; Το μόνο συγκεκριμένο αποτέλεσμα της προβαλλόμενης υστερίας είναι το τεράστιο πακέτο διάσωσης που ενέκρινε το αμερικανικό Κογκρέσο. Και που στοχεύει βέβαια στις τσέπες των παλιών συντρόφων του κ. Πόλσον από την Wall Street. Με τα χρήματα αυτά οι επενδυτικές τράπεζες, που πήραν και τα απίστευτα ρίσκα, θα πουλήσουν σχετικά υψηλά το ενεργητικό τους στο αμερικανικό δημόσιο και τα αφεντικά τους θα προσγειωθούν σχετικά ομαλά. Σε αντίθεση βέβαια με τους φορολογούμενους και τις αγορές που θα συνταραχθούν από τις συνέπειες της γιγαντιαίας αυτής κρατικής παρέμβασης. Βέβαια η κρίση εμπιστοσύνης ανάμεσα σε Τράπεζες είναι σοβαρή. Όσοι έχουν μαζέψει χρήματα αρνούνται να δανείσουν. Η συνακόλουθη έλλειψη ρευστότητας ιδιαίτερα μάλιστα μετά την απίστευτη δημόσια παρέμβαση στην οικονομία που σημειώθηκε στις ΗΠΑ με το γιγαντιαίο πακέτο Πόλσον που λειτούργησε για την διάσωση των managers της Wall Street και μόνο θα τραβήξει στην κρίση και πολλές Εμπορικές Τράπεζες. Και πιθανότατα θα πανικοβάλει ακόμα περισσότερο τους πολίτες. Κρατική παρέμβαση λοιπόν, το τέλος της οικονομίας της αγοράς και πρόκληση απίστευτης οικονομικής αναστάτωσης. Από την άλλη πλευρά του λόφου μπορεί να διακρίνει κανείς πως οι

11 11 πραγματικά χαμένοι των εξελίξεων είναι η Κινεζική οικονομία, που έχασε αγορές, αλλά και μεγάλο μέρος της αξίας των συναλλαγματικών της αποθεμάτων, αλλά και η Ρωσία με τα σκαμπανεβάσματα του χρηματιστηρίου της Μόσχας και την κάθετη πτώση της τιμής πολλών πρώτων υλών. Η γενικότερη διεθνής οικονομική ανακατανομή δεν ζημιώνει τελικά τόσο πολύ τους πατρίκιους του αμερικανικού κατεστημένου. Περισσότερο επιδρά στους ανταγωνιστές τους και τους προσγειώνει ανώμαλα σε μια καινούργια παγκόσμια οικονομική πραγματικότητα. Είναι φανερό, με άλλα λόγια, πως ο στρατηγικός στόχος κάποιων γεωπολιτικών επιδιώξεων βάρυνε περισσότερο στις τελικές αποφάσεις από την όποια οικονομική αναστάτωση. Υπάρχει όμως και ένα ιδιαίτερα ελληνικό χαρακτηριστικό στο ανησυχητικό κλίμα των ημερών. Ενώ ο κόσμος συγκλονίζεται και οι πολίτες ανησυχούν για τις καταθέσεις τους και την αυριανή τους οικονομική πορεία η κυβέρνηση δείχνει να ζει στον κόσμο της. Και με το Προσχέδιο Προϋπολογισμού που κατέθεσε στην Βουλή επιβάλλει καινούργιες φορολογικές επιβαρύνσεις. Αντί να ανακουφίσει τους αγχωμένους πολίτες τους φορτώνει με νέα προβλήματα και εν δυνάμει αδιέξοδα. Όταν κάποιος χάνει από παντού, το τελευταίο που περιμένει είναι το κράτος να εμφανισθεί για να του δώσει την χαριστική βολή!!! Αν το Υπ. Οικονομικών ενδιαφέρεται πράγματι για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής αν και κάτω από τις ελληνικές δημοσιονομικές συνθήκες σύντομα η φορο-αποφυγή θα φαντάζει εθνικό καθήκον θα μπορούσε να προχωρήσει σε ένα πείραμα. Θα φρόντιζε να ελέγξει τις φορολογικές δηλώσεις όσων κατήγγειλαν πως έχασαν εκατομμύρια στην Ελλάδα από τους τίτλους έκδοσης της Lehman Brothers. Πιθανότατα θα ανακάλυπτε λαβράκια. Οι περισσότεροι ίσως δηλώνουν σαν εισόδημα ασήμαντα πραγματικά ποσά. Και ίσως να διέλυε κι ένα αρκετά διαδεδομένο νεοελληνικό μύθο. Πόσοι άραγε από τους επενδυτές των ειδικών αυτών ομολόγων, σύμφωνα με την φορολογική τους δήλωση, βρίσκονται κάτω από το επίσημο «όριο της φτώχειας»;

12 12 2. Η ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ Η ΚΡΙΤΙΚΗ Αν και αναμενόμενες, οι επιθέσεις αναγνωστών του «Κ», και ιδιαίτερα πολλών ανώνυμων συνδρομητών του ηλεκτρονικού του μπλόγκ, είναι σίγουρο πως δεν μπορούν να αφήσουν κάποιον αδιάφορο. Ισχυρισμοί πως η εξήγηση των αιτίων της οικονομικής κρίσης, πέραν από τις ευκολοχώνευτες πλέον απόψεις των γνωστών αναλυτών περί νεοφιλελεύθερης συμφοράς, αποτελεί προιόν δογματικής δυσκαμψίας με βρίσκουν βέβαια εντελώς αντίθετο. Προφανώς, πολιτικός ρεαλισμός και ιδεολογική ευκαμψία είναι, για τους απόφοιτους «ανθρωπιστικών σπουδών» των τμημάτων ταχείας εκμάθησης της πάλαι ποτέ κραταιάς ΚΝΕ, η αβασάνιστη προσχώρηση των μέχρι πρόσφατα υποστηρικτών της οικονομίας της αγοράς στο κάλεσμα μετάνοιας των θριαμβολογούντων σήμερα αντιπάλων της. Μόνο που ελάχιστοι τέτοιοι, στην Ελλάδα τουλάχιστον. υπήρξαν. Ο κρατισμός στον τόπο μας υπήρξε πάντοτε πλειοψηφικό ρεύμα. Και οι αντίπαλοί του, συνθλιβόμενοι, εξοβελίζονταν στο πολιτικό περιθώριο. Οποιες συνέπειες λοιπόν χτυπήσουν την Ελλάδα από τις σημερινές παγκόσμιες εξελίξεις θα έχουν σαν σημείο εκκίνησης τις αναχρονιστικές οικονομικές μας δομές, τον απίστευτο συντηρητισμό της ελληνικής κοινωνίας και την εμμονή στην διατήρηση θεσμών και τακτικών από χρόνια ξεπερασμένων και επικίνδυνων. Σε μια χώρα που πάνω από το 60% της οικονομικής δραστηριότητας ελέγχεται ακόμη από το δημόσιο είναι τουλάχιστον τραγελαφικό να συζητά κάποιος για νεοφιλελεύθερες πρακτικές που μας άφησαν δήθεν απροστάτευτους μπροστά στις επερχόμενες καινούργιες δυσκολίες. Όμως η κριτική των αντιπάλων της οικονομίας της αγοράς, πολλές φορές προσβλητική πίσω από το τείχος της ανωνυμίας, εστιάζεται κατά κύριο λόγο στα αίτια της κρίσης. εν πρόκειται βέβαια να επανέλθω στα επιχειρήματα που έχω συχνά τον τελευταίο καιρό εκθέσει. Θα σταθώ μοναχά σε δύο σημεία. Πάνω στα οποία οικοδομείται η αντίδραση εναντίον όσων τολμούν να αντισταθούν στο τσουνάμι του απερίσκεπτου νέο-κρατισμού που τις τελευταίες εβδομάδες παντού κυριαρχεί. Το ένα έχει να κάνει με τις νεοφιλελεύθερες, υποτίθεται, πρακτικές της κυβέρνησης Μπούς στις ΗΠΑ που οδήγησαν δήθεν τον κόσμο στο χείλος του γκρεμού! Πως ευθύνεται η οικονομική πολιτική της τελευταίας αμερικανικής κυβέρνησης για τα σημερινά σοβαρά οικονομικά αδιέξοδα θα ήμουνα ο τελευταίος που θα το αρνιόταν. Πως η πολιτική της όμως ήταν αφοσιωμένη σε αρχές μιας «κάτω τα χέρια» από τις αγορές συμπεριφοράς, έχω σοβαρότατες αντιρρήσεις. Ο Μπούς εξελέγη στο Προεδρικό αξίωμα όχι σαν γνήσιος εκπρόσωπος ενός φιλελευθερισμού της αγοράς. Το πολιτικό του προφίλ εξέφραζε τον λεγόμενο «συμπονετικό καπιταλισμό» (compassionate capitalism). Μια πολιτική προτεραιοτήτων δηλ. για την φροντίδα των ασθενέστερων οικονομικά τμημάτων της κοινωνίας. ίχως τον παραμικρό δισταγμό για την χρησιμοποίηση του βραχίονα του δημοσίου για την υλοποίηση των όποιων διακηρυγμένων στόχων.

13 13 Η πρακτική της κυβέρνησης Μπούς δεν διέψευσε τους πρώιμους επικριτές της. Με την εξαίρεση της μείωσης των φορολογικών συντελεστών σε κανένα άλλο τομέα η κυβέρνηση Μπούς δεν προώθησε μέτρα ανοίγματος της οικονομίας. Τοποθέτησε υψηλούς προστατευτικούς δασμούς για να εμποδίσει τις όποιες ανταγωνιστικές εισαγωγές, μεγάλωσε τις δημόσιες δαπάνες και συνακόλουθα τα κρατικά ελλείμματα, διευκόλυνε τα στεγαστικά δάνεια δίχως εγγυήσεις για να οικοδομήσει την λεγόμενη «κοινωνία των ιδιοκτητών» (ownership society) κι αύξησε τις επιδοτήσεις σε γεωργία και βιομηχανία. εν ξεχνάω πηχυαίους τίτλους ελληνικών εντύπων που, αναφερόμενοι στην οικονομική πολιτική της νέας ακόμη τότε αμερικανικής κυβέρνησης, πανηγύριζαν για το τέλος του νεοφιλελευθερισμού και για την «επιστροφή του κράτους». Τώρα βέβαια φροντίζουν εύλογα να ξεχνούν τους τότε διθυράμβους. Γιατί τότε η οικονομική κατάρρευση δεν θα οφείλεται στον «καταραμένο» νεοφιλελευθερισμό αλλά στην δημόσια παρέμβαση. Τουλάχιστον μισή ντουζίνα βιβλία εδώ και αρκετά χρόνια επέμεναν στην κριτική τους για την κρατικίστικη και μελλοντικά επικίνδυνη - στροφή της κυβέρνησης Μπούς. Πιο χαρακτηριστικά ανάμεσά τους ήσαν τα ακόλουθα: Leviathan on the Right: How Big-Government Conservativism Brought Down the Republican Revolution του Michael D. Tanner, The Republican Revolution 10 Years Later: Smaller Government or Business as Usual? του Chris Edwards, Conservatives Betrayed: How George W. Bush and Other Big Government Republicans Hijacked the Conservative Cause του Richard A. Viguerie, Buck Wild: How Republicans Broke the Bank and Became the Party of Big Government του Stephen A. Slivinski και το Impostor: How George W. Bush Bankrupted America... του Bruce Bartlett. Το δεύτερο σημείο κριτικής πάνω στις απόψεις μου είναι περισσότερο προσωπικό και αρκετά αιχμηρό. Εχει να κάνει με ισχυρισμούς πως είμαι δογματικός, εκτός πραγματικότητας και ίσως όχι σωστά ενημερωμένος. «Κολλημένος στον κόσμο του» υποστήριξε κάποιος γράφοντας στο μπλόγκ του Κεφαλαίου. Εν τούτοις οι απόψεις μου, πως δηλ. είναι ευθύνη του παρεμβατισμού του κράτους στην οικονομία μέσω των Τραπεζών Φάννυ Μέη και Φρέντυ Μάκ και του πακέτου Πόλσον, η έκρηξη των οικονομικών προβλημάτων και το ασυγκράτητο βάθεμα της κρίσης, δεν είναι μοναχικές. Τις συμμερίζονται επώνυμοι επιστήμονες και πολιτικοί από όλο τον κόσμο. Που είχαν έγκαιρα προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις των διαφόρων κυβερνητικών πακέτων παρέμβασης στις αγορές. Τουλάχιστον 167 μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου επέμειναν μέχρι τέλους στην καταψήφιση των προτάσεων του κ. Πόλσον. Κορυφαίοι πολέμιοι των προτάσεων Πόλσον είναι επίσης οι διάσημοι ακαδημαικοί δάσκαλοι (Πανεπιστήμιο του Σικάγο) Γκάρυ Μπέκερ (βραβείο Νόμπελ) και Ρίτσαρντ Πόσνερ. Στο κοινό τους μπλόγκ (Becker- Posner.blogspot.com) εκθέτουν με σαφήνεια τις αντιρρήσεις τους, που απηχούν δεκάδες άλλους επιστήμονες. Ενδεικτικά επίσης να αναφερθώ στους 171 γνωστούς αμερικανούς οικονομολόγους (ανάμεσά τους καθηγητές στο Χάρβαρντ, το Γέηλ, το Σικάγο, το Τζών Χόπκινς κλπ) που δημοσίευσαν ένα κείμενο αντίθεσης στα μέτρα κρατικού παρεμβατισμού που είχαν μόλις τότε ανακοινωθεί. Ο καθηγητής επίσης της Σχολής Επιχειρησιακής Ερευνας του Πανεπ. του Σικάγο, Λουίτζι Ζινγκάλες, σε ένα εντυπωσιακό κείμενό του

14 14 («Why Polson Was Wrong») εξηγεί τον παραλογισμό της διάθεσης των χρημάτων των φορολογουμένων για την διάσωση των χρηματοπιστωτικών κολοσσών που καταρρέουν. Και σε άλλο άρθρο του, με τον καθηγητή Πιέτρο Βερονέζι, ( Polson s Gift ) αποκαλύπτει με γλαφυρότητα την αδικία των μέτρων και τους προνομιούχους αποδέκτες των σχετικών παρεμβάσεων. Καλή είναι η κριτική απόψεων με τις οποίες δεν συμφωνούμε. Θα πρέπει όμως να συνοδεύεται από σοβαρά επιχειρήματα και στέρεα γνώση. ιαφορετικά υποδηλώνει αδυναμία και διανοητικό πανικό. 3. ΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ, ΟΧΙ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ Αν και αναμενόμενες, οι επιθέσεις αναγνωστών του «Κ», και ιδιαίτερα πολλών ανώνυμων συνδρομητών του ηλεκτρονικού του μπλόγκ, είναι σίγουρο πως δεν μπορούν να αφήσουν κάποιον αδιάφορο. Ισχυρισμοί πως η εξήγηση των αιτίων της οικονομικής κρίσης, πέραν από τις ευκολοχώνευτες πλέον απόψεις των γνωστών αναλυτών περί νεοφιλελεύθερης συμφοράς, αποτελεί προιόν δογματικής δυσκαμψίας με βρίσκουν βέβαια εντελώς αντίθετο. Προφανώς, πολιτικός ρεαλισμός και ιδεολογική ευκαμψία είναι, για τους απόφοιτους «ανθρωπιστικών σπουδών» των τμημάτων ταχείας εκμάθησης της πάλαι ποτέ κραταιάς ΚΝΕ, η αβασάνιστη προσχώρηση των μέχρι πρόσφατα υποστηρικτών της οικονομίας της αγοράς στο κάλεσμα μετάνοιας των θριαμβολογούντων σήμερα αντιπάλων της. Μόνο που ελάχιστοι τέτοιοι, στην Ελλάδα τουλάχιστον. υπήρξαν. Ο κρατισμός στον τόπο μας υπήρξε πάντοτε πλειοψηφικό ρεύμα. Και οι αντίπαλοί του, συνθλιβόμενοι, εξοβελίζονταν στο πολιτικό περιθώριο. Οποιες συνέπειες λοιπόν χτυπήσουν την Ελλάδα από τις σημερινές παγκόσμιες εξελίξεις θα έχουν σαν σημείο εκκίνησης τις αναχρονιστικές οικονομικές μας δομές, τον απίστευτο συντηρητισμό της ελληνικής κοινωνίας και την εμμονή στην διατήρηση θεσμών και τακτικών από χρόνια ξεπερασμένων και επικίνδυνων. Σε μια χώρα που πάνω από το 60% της οικονομικής δραστηριότητας ελέγχεται ακόμη από το δημόσιο είναι τουλάχιστον τραγελαφικό να συζητά κάποιος για νεοφιλελεύθερες πρακτικές που μας άφησαν δήθεν απροστάτευτους μπροστά στις επερχόμενες καινούργιες δυσκολίες. Όμως η κριτική των αντιπάλων της οικονομίας της αγοράς, πολλές φορές προσβλητική πίσω από το τείχος της ανωνυμίας, εστιάζεται κατά κύριο λόγο στα αίτια της κρίσης. εν πρόκειται βέβαια να επανέλθω στα επιχειρήματα που έχω συχνά τον τελευταίο καιρό εκθέσει. Θα σταθώ μοναχά σε δύο σημεία. Πάνω στα οποία οικοδομείται η αντίδραση εναντίον όσων τολμούν να αντισταθούν στο τσουνάμι του απερίσκεπτου νέο-κρατισμού που τις τελευταίες εβδομάδες παντού κυριαρχεί. Το ένα έχει να κάνει με τις νεοφιλελεύθερες, υποτίθεται, πρακτικές της κυβέρνησης Μπούς στις ΗΠΑ που οδήγησαν δήθεν τον κόσμο στο χείλος

15 15 του γκρεμού! Πως ευθύνεται η οικονομική πολιτική της τελευταίας αμερικανικής κυβέρνησης για τα σημερινά σοβαρά οικονομικά αδιέξοδα θα ήμουνα ο τελευταίος που θα το αρνιόταν. Πως η πολιτική της όμως ήταν αφοσιωμένη σε αρχές μιας «κάτω τα χέρια» από τις αγορές συμπεριφοράς, έχω σοβαρότατες αντιρρήσεις. Ο Μπούς εξελέγη στο Προεδρικό αξίωμα όχι σαν γνήσιος εκπρόσωπος ενός φιλελευθερισμού της αγοράς. Το πολιτικό του προφίλ εξέφραζε τον λεγόμενο «συμπονετικό καπιταλισμό» (compassionate capitalism). Μια πολιτική προτεραιοτήτων δηλ. για την φροντίδα των ασθενέστερων οικονομικά τμημάτων της κοινωνίας. ίχως τον παραμικρό δισταγμό για την χρησιμοποίηση του βραχίονα του δημοσίου για την υλοποίηση των όποιων διακηρυγμένων στόχων. Η πρακτική της κυβέρνησης Μπούς δεν διέψευσε τους πρώιμους επικριτές της. Με την εξαίρεση της μείωσης των φορολογικών συντελεστών σε κανένα άλλο τομέα η κυβέρνηση Μπούς δεν προώθησε μέτρα ανοίγματος της οικονομίας. Τοποθέτησε υψηλούς προστατευτικούς δασμούς για να εμποδίσει τις όποιες ανταγωνιστικές εισαγωγές, μεγάλωσε τις δημόσιες δαπάνες και συνακόλουθα τα κρατικά ελλείμματα, διευκόλυνε τα στεγαστικά δάνεια δίχως εγγυήσεις για να οικοδομήσει την λεγόμενη «κοινωνία των ιδιοκτητών» (ownership society) κι αύξησε τις επιδοτήσεις σε γεωργία και βιομηχανία. εν ξεχνάω πηχυαίους τίτλους ελληνικών εντύπων που, αναφερόμενοι στην οικονομική πολιτική της νέας ακόμη τότε αμερικανικής κυβέρνησης, πανηγύριζαν για το τέλος του νεοφιλελευθερισμού και για την «επιστροφή του κράτους». Τώρα βέβαια φροντίζουν εύλογα να ξεχνούν τους τότε διθυράμβους. Γιατί τότε η οικονομική κατάρρευση δεν θα οφείλεται στον «καταραμένο» νεοφιλελευθερισμό αλλά στην δημόσια παρέμβαση. Τουλάχιστον μισή ντουζίνα βιβλία εδώ και αρκετά χρόνια επέμεναν στην κριτική τους για την κρατικίστικη και μελλοντικά επικίνδυνη - στροφή της κυβέρνησης Μπούς. Πιο χαρακτηριστικά ανάμεσά τους ήσαν τα ακόλουθα: Leviathan on the Right: How Big-Government Conservativism Brought Down the Republican Revolution του Michael D. Tanner, The Republican Revolution 10 Years Later: Smaller Government or Business as Usual? του Chris Edwards, Conservatives Betrayed: How George W. Bush and Other Big Government Republicans Hijacked the Conservative Cause του Richard A. Viguerie, Buck Wild: How Republicans Broke the Bank and Became the Party of Big Government του Stephen A. Slivinski και το Impostor: How George W. Bush Bankrupted America... του Bruce Bartlett. Το δεύτερο σημείο κριτικής πάνω στις απόψεις μου είναι περισσότερο προσωπικό και αρκετά αιχμηρό. Εχει να κάνει με ισχυρισμούς πως είμαι δογματικός, εκτός πραγματικότητας και ίσως όχι σωστά ενημερωμένος. «Κολλημένος στον κόσμο του» υποστήριξε κάποιος γράφοντας στο μπλόγκ του Κεφαλαίου. Εν τούτοις οι απόψεις μου, πως δηλ. είναι ευθύνη του παρεμβατισμού του κράτους στην οικονομία μέσω των Τραπεζών Φάννυ Μέη και Φρέντυ Μάκ και του πακέτου Πόλσον, η έκρηξη των οικονομικών προβλημάτων και το ασυγκράτητο βάθεμα της κρίσης, δεν είναι μοναχικές. Τις συμμερίζονται επώνυμοι επιστήμονες και πολιτικοί από όλο τον κόσμο. Που είχαν έγκαιρα προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις των διαφόρων κυβερνητικών πακέτων παρέμβασης στις αγορές. Τουλάχιστον 167 μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου επέμειναν μέχρι τέλους στην καταψήφιση των

16 16 προτάσεων του κ. Πόλσον. Κορυφαίοι πολέμιοι των προτάσεων Πόλσον είναι επίσης οι διάσημοι ακαδημαικοί δάσκαλοι (Πανεπιστήμιο του Σικάγο) Γκάρυ Μπέκερ (βραβείο Νόμπελ) και Ρίτσαρντ Πόσνερ. Στο κοινό τους μπλόγκ (Becker- Posner.blogspot.com) εκθέτουν με σαφήνεια τις αντιρρήσεις τους, που απηχούν δεκάδες άλλους επιστήμονες. Ενδεικτικά επίσης να αναφερθώ στους 171 γνωστούς αμερικανούς οικονομολόγους (ανάμεσά τους καθηγητές στο Χάρβαρντ, το Γέηλ, το Σικάγο, το Τζών Χόπκινς κλπ) που δημοσίευσαν ένα κείμενο αντίθεσης στα μέτρα κρατικού παρεμβατισμού που είχαν μόλις τότε ανακοινωθεί. Ο καθηγητής επίσης της Σχολής Επιχειρησιακής Ερευνας του Πανεπ. του Σικάγο, Λουίτζι Ζινγκάλες, σε ένα εντυπωσιακό κείμενό του («Why Polson Was Wrong») εξηγεί τον παραλογισμό της διάθεσης των χρημάτων των φορολογουμένων για την διάσωση των χρηματοπιστωτικών κολοσσών που καταρρέουν. Και σε άλλο άρθρο του, με τον καθηγητή Πιέτρο Βερονέζι, ( Polson s Gift ) αποκαλύπτει με γλαφυρότητα την αδικία των μέτρων και τους προνομιούχους αποδέκτες των σχετικών παρεμβάσεων. Καλή είναι η κριτική απόψεων με τις οποίες δεν συμφωνούμε. Θα πρέπει όμως να συνοδεύεται από σοβαρά επιχειρήματα και στέρεα γνώση. ιαφορετικά υποδηλώνει αδυναμία και διανοητικό πανικό. 4. ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΙΣΜΟΣ ΚΡΑΤΙΣΜΟΣ: ΠΩΣ ΞΕΚΙΝΗΣΕ Η ΚΡΙΣΗ εν είναι εύκολο μέσα στον ορυμαγδό των κραυγών για τις ευθύνες του ανεξέλεγκτου καπιταλισμού να επισημάνει κανείς με φωνή ήρεμη και λογική τις ευθύνες για τα αίτια αλλά και την εξέλιξη της κρίσης. Θα το πώ λοιπόν ευθέως: η κρίση υπήρξε προιόν ενός ανεξέλεγκτου και συνάμα λαικίστικου κρατισμού. Ο Φρίντμαν λοιπόν δεν αποδείχθηκε λανθασμένος. Και όπως είχε γράψει, εξασφαλίζοντας έτσι την διεθνή επιστημονική αλλά και πολιτική αναγνώριση, για το 30 πως η κρίση υπήρξε προιόν κρατικής παρέμβασης το ίδιο φαίνεται να συμβαίνει και τώρα. Το πρόβλημα ξεκίνησε στις ΗΠΑ με τα στεγαστικά θαλασσοδάνεια. Που οι Τράπεζες κυρίως Φάννυ Μέη και Φρέντυ Μάκ φρόντιζαν να διοχετεύουν δίχως εξασφαλίσεις από τους δανειολήπτες. Αυτό συνέβαινε όχι λόγω απληστίας των Τραπεζών αλλά λόγω εντολών του Κογκρέσσου και των πολιτικών αρχών που είχαν ιδρύσει αυτές τις Τράπεζες και τους επέτρεπαν να λειτουργούν κάτω από τα νομικά όρια της επίσημης πιστωτικής πολιτικής. Σύμφωνα με τον καθηγητή του Χάρβαρντ Τζέφ Μάιρον «τα τελευταία 15 χρόνια τα δύο αυτά ιδρύματα αντιμετώπιζαν τεράστια πίεση από το Κογκρέσσο να διευρύνουν την αγορά των δανείων...σε όλο και πιό επισφαλή δάνεια». Το κράτος όριζε τεράστια ποσοστά των δανείων των Τραπεζών αυτών που ελέγχονταν από ειδικό κρατικό φορέα (Federal Office of Housing Enterprise Oversight) να έχει αποδέκτες πολίτες ουσιαστικά αδύναμους να αποπληρώσουν τις δανειακές τους υποχρεώσεις.

17 17 Ο πολιτικός στόχος της «φτηνής λαικής στέγης» οδήγησε τις Τράπεζες αυτές σε οικονομικό αδιέξοδο. Που εκδηλώθηκε καταλυτικά όταν οι τιμές των ακινήτων άρχισαν να καταρρέουν. Τα δάνειά τους όμως είχαν πακεταρισθεί σε επισφαλή ομόλογα και είχαν προωθηθεί απο επενδυτικές Τράπεζες σε διάφορα εξαιρετικά ριψοκίνδυνα χρηματο-οικονομικά σχήματα. Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρρευση των οικιστικών δανείων να περάσει και στις επενδυτικές Τράπεζες που έβλεπαν τα επισφαλή τους ομόλογα να αποδομούνται. Μέχρι τότε η κρίση αφορούσε τις εξειδικευμένες Τράπεζες σε Στεγαστικά άνεια και σε ριψοκίνδυνες επενδύσεις. Αντί όμως οι κυβερνήσεις να αφήσουν τα ιδρύματα να καταρρεύσουν και την αγορά να ξεκαθαρίσει τα υγιή από τα αρρωστημένα πρόβατα προτίμησε την παρέμβαση με κρατικοποιήσεις και την ροή χρημάτων των φορολογουμένων. Το αποτέλεσμα ήταν η κρίση να περάσει και στα χρηματιστήρια, τις υγιείς, μέχρι τότε εμπορικές τράπεζες και τελικά στην πραγματική οικονομία. Η μεθοδολογία του Κέυνς αποδείχθηκε για μιά ακόμη φορά λαθεμένη. Η κρίση που ζούμε τώρα, και που δεν ξέρουμε πόσο ακόμη θα βαθύνει, είναι καθαρά αποτέλεσμα της βαριάς κρατικής παρέμβασης στην οικονομία. Ο Πόλσον έσωσε τους τραπεζίτες. Βούλιαξε όμως τις οικονομίες. Ο Φρίντμαν θα δυσφορεί απογοητευμένος, εκεί που βρίσκεται... εν μπορώ να κρύψω ένα αίσθημα ανακούφισης που με διακατέχει. Μια και όλοι επιμένουν πως κατέρρευσε πλέον ο νεοφιλελευθερισμός αναρωτιέμαι σε ποιόν θα φορτώνουν τώρα τις όποιες οικονομικές αδυναμίες και αδιέξοδα που έρχονται. Προφανέστατα στην παρέμβαση του κράτους. εν υπάρχει πλέον άλλη διέξοδος. Κάποιοι βέβαια θα επιχειρήσουν να ισχυρισθούν πως υπεύθυνο θα είναι το σύστημα της ελεύθερης αγοράς που τα προκάλεσε. Τα πράγματα όμως δεν είναι ακριβώς έτσι. Οι Τράπεζες που διέθεταν στην Αμερική τα στεγαστικά θαλασσοδάνεια και που τελικά κατέρρευσαν δεν ήσαν ανεξέλεγκτες. Λειτουργούσαν κάτω από την αυστηρή εποπτεία του κράτους. Οι δημόσιοι υπάλληλοι των εποπτικών οργανισμών για τις Τράπεζες είχαν περίπου διπλασιασθεί στην Αμερική. Υπάρχει στην Ουάσιγκτον η ομοσπονδιακή υπηρεσία Federal Office of Housing Enterprise Oversight με αποκλειστικό σκοπό τον έλεγχο δράσης των Τραπεζών Φάννυ Μέη και Φρέντυ Μάκ. Των δύο Τραπεζών δηλ. που κατέρρευσαν και προκάλεσαν σαν ντόμινο το όλο πρόβλημα. Αποφάσιζε το Κογκρέσο για τα δάνεια των δύο αυτών Τραπεζών, έξω και πέρα κάθε πιστωτικής λογικής, ώστε να υπάρχει "φτηνή στέγη". Mάλιστα τελευταία το Κογκρέσο και η κυβέρνηση είχαν απαιτήσει τουλάχιστον το 49% των δανείων αυτών να μην έχουν καθόλου εγγυήσεις!! Ποιός λοιπόν ευθύνεται ουσιαστικά για την κρίση; Από το 2002 ο Greenspan είχε προειδοποιήσει για την ζημιά που θα μπορούσαν να προκαλέσουν οι δύο αυτές Τράπεζες. Και γιατί δεν άφησε το κράτος τις Τράπεζες αυτές να καταρρεύσουν μαζί με τα συνεταιράκια του κ. Πόλσον τους επενδυτικούς τραπεζίτες, αλλά διοχέτευσαν τόσο φρέσκο χρήμα στις αγορές; Και τι πέτυχαν; Ποιό είναι ακριβώς το επίτευγμα της κρατικής παρέμβασης. Γιατί δεν άφησαν τις αγορές να αυτο-ρυθμισθούν;

18 18 Η κατάρρευση λοιπόν των επενδυτικών τραπεζών που είχαν πακετάρει τα σχετικά δάνεια σε χρηματοπιστωτικά προιόντα δεν έγινε σε μια ασύδοτη και ανεξέλεγκτη αγορά. Το κράτος ήταν πάντοτε παρόν. Αλλά αδύναμο να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει κι εντελώς άχρηστο στο να ξεπεράσει τα ενδημικά του προβλήματα και να μην παρεμβαίνει λ.χ. στις Τράπεζες, επιβάλλοντας την παραχώρηση δανείων δίχως την ύπαρξη ουσιαστικών εγγυήσεων. Πριν ξεκινήσουν οι κρατικές παρεμβάσεις για την «διάσωση» των Τραπεζών το πρόβλημα εντοπιζόταν στις επενδυτικές και τις οικιστικές Τράπεζες. Ισως και στους κατόχους των άνευ εγγυήσεων δανείων και των υψηλού ρίσκου τοξικών ομολόγων. Μετά την παρέμβαση των κυβερνήσεων η κρίση ξέσπασε σε χρηματιστήρια, εμπορικές Τράπεζες και σταδιακά στην πραγματική οικονομία. Πραγματικός «θρίαμβος», δηλαδή Τα Ορια της Απόλυτης Ελευθερίας Ο αμερικανός βουλευτής Ράντ Πώλ από το Κεντάκυ προκάλεσε τον τελευταίο καιρό έντονες συζητήσεις στις ΗΠΑ με τις απόψεις που κατέθεσε για τον γενικότερο περιορισμό των κρατικών παρεμβάσεων όχι μόνο την οικονομική αλλά και στην κοινωνική ζωή. Επιμένοντας πως το κράτος δημιουργεί προβλήματα αντί να προσφέρει λύσεις ο αμερικανός βουλευτής υποστήριξε πως και ο νόμος περί ατομικών δικαιωμάτων του 1964 (Civil Rights Act) που κατήργησε τις φυλετικές κυρίως διακρίσεις αλλά και ο νόμος για την ευκολότερη εξασφάλιση στέγης (Fair Housing Act) αντί να λύσει περιέπλεξε τα προβλήματα. Ο δεύτερος νόμος βέβαια προκάλεσε ουσιαστικά την τελευταία παγκόσμια οικονομική κρίση. Αντίθετα από τους ισχυρισμούς των αντιπάλων του καπιταλισμού και της ελεύθερης οικονομίας η κρίση των στεγαστικών δανείων, απ όπου και ξεκίνησε το καταστρεπτικό οικονομικό τσουνάμι, δεν υπήρξε προιόν κρίσης του συστήματος των ελεύθερων οικονομικών συναλλαγών και του «ασύδοτου» τραπεζικού συστήματος. Προήλθε αντίθετα από την νομική υποχρέωση που είχαν οι αμερικανικές τράπεζες να χορηγούν στεγαστικά δάνεια σε πολίτες που δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να τα αποπληρώσουν. Με την κατάρρευση των τιμών των ακινήτων το συνακόλουθο παλιρροιακό κύμα κλονισμού των τραπεζών ήταν αναπόφευκτο. Ο Πώλ υποστηρίζει πως και ο νόμος εναντίον των διακρίσεων δημιουργεί προβλήματα λειτουργίας της οικονομίας και της κοινωνίας διότι με τις συνακόλουθες ρυθμίσεις των «ενεργητικών πρωτοβουλιών» (affirmative action) διαστρεβλώνει την αγορά και προκαλεί σοβαρές κοινωνικές εντάσεις. Με τις ρυθμίσεις αυτές στις ΗΠΑ υποχρεώνονται οι επιχειρήσεις να προσλαμβάνουν εργαζόμενους στη βάση κάποιας φυλετικής ισορροπίας. Υπάρχουν δηλ. φυλετικές ποσοστώσεις στο είδος των εργαζομένων που θα μπορούν να προσληφθούν. Αν έχει κλείσει λ.χ ο αριθμός των λευκών εργαζομένων που μια εταιρία δικαιούται να απασχολεί θα πρέπει υποχρεωτικά στην συνέχεια να προσλάβει μαύρους. Αν και πράγματι δημιουργούνται ζητήματα λειτουργικότητας ορισμένες φορές στις επιχειρήσεις, ο νόμος για τα ατομικά δικαιώματα έχει κατορθώσει

19 19 στις ΗΠΑ να εγκαθιδρύσει μια ισορροπημένη κοινωνία των πολιτών. Η αντίληψη πως θα έπρεπε η αγορά κι όχι ο νόμος να τιμωρεί τις διακρίσεις και τις εξαιρέσεις έχει δείξει η ίδια η ζωή πως δεν είχε αποδώσει. Η απαγόρευση εισόδου των μαύρων σε εστιατόρια, μπάρ και μαγαζιά δεν έδειχνε να μπορεί να αντιμετωπισθεί από τους μηχανισμούς της αγοράς. Σε μια εποχή βέβαια που ακόμη οι μαύροι ήσαν εισοδηματικά πολύ χαμηλά και δεν μπορούσαν να τιμωρήσουν του ρατσιστές με την δύναμη του πορτοφολιού τους. Κάτι που ενδεχόμενα να μπορούσαν να το κάνουν σήμερα. Θα είχαν όμως την κατάλληλη οικονομική δυνατότητα σήμερα αν δεν είχε μεσολαβήσει ο νόμος για τα ατομικά δικαιώματα; Εκεί όμως που οι επικριτές του Ράντ Πώλ δεν φαίνεται να έχουν δίκιο είναι στο επιχείρημά τους πως δίχως την παρέμβαση του κράτους δεν θα είχε καταργηθεί η δουλεία (N.Y. Times, 21 Μαίου 2010). Όπως εξήγησε ο καθηγητής Donald J. Boudreaux σε επιστολή του (Capitalism, Slavery, and the State, N.Y. Times, 22 Mαίου 2010) ο βιομηχανικός καπιταλισμός oδήγησε στην κατάργηση της δουλείας, κι όχι ο αχρείαστος αμερικανικός εμφύλιος πόλεμος. Κύρια, διότι αυτός επιβάλλει την δημιουργικότητα, την πρωτοβουλία και την σωστή κρίση. Στοιχεία αδύνατα να επιβιώσουν και να αναδειχθούν κάτω από την βαρβαρότητα της δουλείας. Η δουλεία εξ άλλου διαστρεβλώνει την αγορά και προκαλεί γελοιοποίηση κάθε έννοιας σωστού ανταγωνισμού. Χώρια που οι ίδιες οι αξίες που έφεραν τον καπιταλισμό στη ζωή ο φιλελευθερισμός της ελεύθερης αγοράς στέκονται εχθρικά απέναντι στην ιδιοκτησία ανθρώπου από άνθρωπο. εν είναι τυχαίο εξ άλλου πως οι πρώτοι που εκβιομηχανίσθηκαν, οι Αγγλοι δηλ., υπήρξαν και οι πρώτοι που κατήργησαν εντελώς αναίμακτα την δουλεία. Στην Αμερική ο εμφύλιος προκλήθηκε από την εμμονή του φεουδαρχικού Νότου να διατηρήσει την δουλεία. Σε αντίθεση με τον καπιταλιστικά βιομηχανοποιημένο Βορά που κινητοποιήθηκε, και τελικά χύνοντας αίμα, για την κατάργησή της. Συμπερασματικά, υπάρχουν περιπτώσεις που η κρατική παρέμβαση, ιδιαίτερα στον τομέα της κοινωνικής προστασίας, μπορεί να φέρει αποτελέσματα. Σχεδόν ποτέ όμως στον τομέα της οικονομικής δραστηριοποίησης. 5. ΣΤΟ ΚΑΤΩΦΛΙ ΤΟΥ ΑΥΤΑΡΧΙΚΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Το χαμόγελο δύσκολα κρύβεται. Και η ικανοποίηση είναι έκδηλη. Ανεξάρτητα από τα λόγια συντριβής και την προβολή ανησυχίας. Οι λογής αναλυτές και προσωπικότητες των ΜΜΕ, με πολύχρονη προυπηρεσία στην ΚΝΕ οι περισσότεροι, επιχαίρουν στην μέση της οικονομικής κρίσης για τα παθήματα του «νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού». Οι ασύδοτες και ανεξέλεγκτες αγορές που προκάλεσαν με την κρίση των στεγαστικών δανείων την παρατηρούμενη κατάρρευση των χρηματιστηρίων είναι, κατά τους επιχαίροντες σχολιαστές, ο βασικός υπεύθυνος. Και η πράξη αποδεικνύει, οι ίδιοι επιμένουν, πως η υποτιθέμενη αυτορρύθμιση των

20 20 αγορών δεν είναι παρά ένας μύθος. Τα γεγονότα βέβαια δεν είναι ακριβώς έτσι. Αλλά στην δίνη των γεγονότων και στον κατακλυσμό των δηλώσεων και των αφ υψηλού σχολιασμών ποιος να αντισταθεί στον συρμό και να εξηγήσει την πραγματικότητα; H κρίση προκλήθηκε από τα στεγαστικά θαλασσοδάνεια των αμερικανικών τραπεζών Φρέντυ Μακ και Φάννυ Μέη που με απόφαση του Κογκρέσσου (του κράτους δηλ.) έδιναν δάνεια δίχως εγγυήσεις για την εξασφάλιση φτηνής στέγης. Τα δάνεια αυτά πακέταραν σαν ενεργητικό και πάνω σε αυτά πόνταραν στη συνέχεια οι επενδυτικές τράπεζες χτίζοντας τα λεγόμενα «τοξικά» ομόλογα. Η κατάρρευση ήταν αναπόφευκτη. Κάτω όμως από την στενή παρακολούθηση του κράτους (Federal Office of Housing Enterprise Oversight). ημόσιος έλεγχος λοιπόν υπήρξε. Και μάλιστα στενός. Η κατάρρευση όμως δεν αποτράπηκε. Και στην συνέχεια οι αγορές δεν αφέθηκαν να «αυτορυθμισθούν». Το αμερικανικό δημόσιο ενέκρινε τα 800 δις του Σχεδίου Πόλσον (για να διασωθούν τα φιλαράκια) που οδήγησε ψυχολογικά στο βούλιαγμα των αγορών. Τι σόι όμως οικονομική κρίση ήταν αυτή με τα επιτόκια χαμηλά και την ανεργία ελάχιστη; Και με τις τράπεζες να συγκρούονται για το δικαίωμα εξαγοράς χρεοκοπημένων πιστωτικών ιδρυμάτων (Wells Fargo και Citigroup ήρθαν σχεδόν στα χέρια για το δικαίωμα εξαγοράς της Wachovia); Κάτι παρόμοιο παρατηρήθηκε και στην περίπτωση της Fortis σε Βέλγιο και Ολλανδία. Οπου οι εκεί κυβερνήσεις αρνήθηκαν να την αφήσουν να εξαγορασθεί από Γαλλικές Τράπεζες, προτιμώντας να την σώσουν με χρήματα των φορολογουμένων. Οι φήμες μάλιστα λένε πως και οι αμερικανικές αρχές απέρριψαν προσφορές από την Κίνα για την Lehman Brothers και κάποια άλλα πιστωτικά ιδρύματα. Είναι δυνατόν να ήταν πραγματικά τόσο βαθιά η κρίση και επιλογές οικονομικού εθνικισμού να αποτρέπουν τις δυνάμεις της αγοράς να λειτουργήσουν με την παραδοσιακή τους αποτελεσματικότητα; Ανεξάρτητα από τις ζημιές που ενδιάμεσα θα υποστούν Ρωσία και Κίνα, η επόμενη ημέρα της κρίσης θα τις αναδείξει νικήτριες. Γιατί είναι οι δυνάμεις με το περισσότερο διαθέσιμο ρευστό. Οι ΗΠΑ θα αναγκασθούν να δανεισθούν για να βρούν τα περιζήτητα 800 δις. ΚαΙ μοναχά η Κίνα διαθέτει τόσο ζεστό χρήμα. Θα γεμίσει λοιπόν από αμερικανικές αξίες και παράλληλα, μόλις τα χρηματιστήρια πιάσουν πάτο, Κίνα και Ρωσία θα είναι σε θέση να βάλουν στο χέρι τις ζωτικότερες δυτικές εταιρίες και οργανισμούς. Το ζήτημα δεν είναι αν τελειώνει η οικονομία της αγοράς. Που οι δυτικές κυβερνήσεις με τις άστοχες οικονομικές τους παρεμβάσεις φρόντισαν να την εκτελέσουν. Η ουσία είναι πως μετά την κρίση ο αυταρχικός καπιταλισμός των πρώην κομμουνιστικών γιγάντων θα επικρατήσει μιάς παρακμάζουσας δυτικής δημοκρατίας.

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση

Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Οι ελληνικές τράπεζες δεν κινδυνεύουν από την κρίση Η φερεγγυότητα των ελληνικών τραπεζών δεν κινδυνεύει απ' αυτή την κρίση, διότι δεν υπάρχουν οι δίαυλοι για τη μετάδοση στην Ελλάδα των προβλημάτων που

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Εξυπηρετώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Εξυπηρετώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η εξυπηρέτηση ως το πλέον δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ

ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ 2012 / 4 ΕΚΔΟΣΗ ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΟΜΟΛΟΓΩΝ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΦΟΡΩΝ ΜΙΑ ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ του Philip Pilkington και Warren Mosler Εισαγωγή Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να προσφέρει µια

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΕΤΕ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ Γ.Σ. ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ Ε.Τ.Ε. 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 Τραπεζιτική 648 Για να έχουμε πραγματικά στο μέλλον ένα υγιές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗ ΣΕ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Η συμπλήρωση των 50 ετών από την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008

EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 EIB AT 50 Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2008 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ Π. ΣΑΚΕΛΛΑΡΗ - ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ Κύριε Υπουργέ, Κυρίες και κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά σας καλωσορίζω σήμερα στην εκδήλωση της

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1

Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ. Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Η ΧΡΗΜΑΤΟΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Συνοπτικό συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Οκτώβριος 2008 1. Η κρίση είναι αμερικανική και όχι παγκόσμια. Όμως γίνεται παγκόσμια αν δεν αντιμετωπιστεί

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΝΑ ΞΕΠΕΡΝΟΥΝ ΣΤΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΫ- ΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥΣ ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΟΥ 3% ΤΟΥ ΑΕΠ ΤΟΥΣ.

ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΝΑ ΞΕΠΕΡΝΟΥΝ ΣΤΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΫ- ΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΟΥΣ ΤΟ ΟΡΙΟ ΤΟΥ 3% ΤΟΥ ΑΕΠ ΤΟΥΣ. ΤΟ ΚΡΑΧ Η GOLDMAN SACHS ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΚΑΠΟΙΑ ΑΝΑΜΕΙΞΗ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ; ΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΥΝ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΝΑ ΞΕΠΕΡΝΟΥΝ ΣΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες

Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Ελάφρυνση και Ιδιωτικοποίηση για το Ελληνικό Χρέος, Κέρδη για τους Ευρωπαίους Πολίτες Σχίζας Παναγιώτης* Η διάχυση της κρίσης της στεγαστικής αγοράς των ΗΠΑ στην Ευρώπη οδήγησε τις αγορές στην επαναξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός

Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Ελλάδα: Κριτικές του Παρελθόντος και ο Δρόμος προς τα Εμπρός Από τον Ολιβιέ Μπλανσάρ 9 Ιουλίου 2015 Τα μάτια όλου του κόσμου είναι καρφωμένα στην Ελλάδα, καθώς τα εμπλεκόμενα μέρη συνεχίζουν τις προσπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι

Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΝΟΕΣ ΔΟΕΣ ΤΟΕΣ ΝΟΕΣ ΑΠΟΔΗΜΟΥ. Γραφείο Προέδρου Γραφείο Γενικού Δ/ντή. Συντρόφισσες, σύντροφοι Συντονιστής Οργανωτικής Γραμματείας ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιπποκράτους 22 & Ναυαρίνου, 106 80 Αθήνα Τηλ.: 210 3665301-03 - Fax: 210 3665089 www.pasok.gr - e-mail: syntonistis@pasok.gr Αθήνα, 4 Φεβρουαρίου 2013 ΠΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας

Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας Ο τραπεζικός δανεισμός δεν είναι πανάκεια για την επιβίωση των μικρών επιχειρήσεων στην χώρα μας Αντρέας Αθανασόπουλος, Καθηγητής Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών ALBA Ομότιμος Καθηγητής Warwick Business School

Διαβάστε περισσότερα

Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό. Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος

Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό. Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος Οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Οικονομικής Κρίσης στον Τουρισμό Ομιλητής: Νίκος Ε. Σκουλάς, Πρόεδρος Η ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Θυμίζει το κραχ του 1929-31 ΠΛΑΝΗΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Θυμίζει το κραχ του

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ EΡΓΑΣΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου 26 Οκτωβρίου 2015 ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ο Αντιπρόεδρος

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση του ΚΕΠΠ με θέμα : «Μετά από 10 χρόνια: η Δυναμική του Ευρώ» Αίθουσα Παλαιάς Βουλής Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2009 Με ιδιαίτερη ικανοποίηση μετέχω στη σημερινή συζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο)

Αναγνώριση Κινδύνων. Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Άσκηση Αναγνώριση Κινδύνων Αναγνώριση Κινδύνων Στα επόµενα σενάρια αναγνωρίστε πιο από τα παρακάτω είδη κινδύνου δηµιουργείται για την Τράπεζα (µε τον πιο «προφανή» τρόπο) Πιστωτικός κίνδυνος Κίνδυνος

Διαβάστε περισσότερα

Για µια νέα σχέση τραπεζών και κοινωνίας Για ένα τραπεζικό σύστηµα στην υπηρεσία του ηµοσίου Συµφέροντος

Για µια νέα σχέση τραπεζών και κοινωνίας Για ένα τραπεζικό σύστηµα στην υπηρεσία του ηµοσίου Συµφέροντος Ο ΣΥΡΙΖΑ χρηματοπιστωτικού τομέα παρουσίασε τις κεντρικές θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ Για µια νέα σχέση τραπεζών και κοινωνίας Για ένα τραπεζικό σύστηµα στην υπηρεσία του ηµοσίου Συµφέροντος Εισηγητής ο πρώην βουλευτής

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές»

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 «Η ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ» DERMOT McALEESE: «Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές» ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ& ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ: ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: «ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ» ΔΙΔΑΣΚΩΝ: AΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ. www.kas.de ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ www.kas.de ΣΕΛΊΔΑ 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ 3 ΠΡΟΟΙΜΙΟ 3 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ 1. Κανονιστικό πλαίσιο του

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων

Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Προτάσεις πολιτικής για τη διαχείριση προβληµατικών χαρτοφυλακίων δανείων Κερασίνα Ραυτοπούλου Σύµβουλος Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης στον Χρηµατοπιστωτικό Τοµέα 1 Εισαγωγή Στην Ελλάδα η οικονοµική κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» 1.Ερώτηση: Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της κυβερνητικής πλευράς. Εύκολος κοινοβουλευτικός ρόλος; Απάντηση: Ρόλος εξαιρετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

«Η σημαντική αξία της μετεκπαίδευσης και εξειδίκευσης στις σύγχρονες υπηρεσίες ασφάλειας»

«Η σημαντική αξία της μετεκπαίδευσης και εξειδίκευσης στις σύγχρονες υπηρεσίες ασφάλειας» «Η σημαντική αξία της μετεκπαίδευσης και εξειδίκευσης στις σύγχρονες υπηρεσίες ασφάλειας» Άγγελος Αγραφιώτης Γενικός Διευθυντής A&K Risk Management Consulting Παίρνοντας ως αφορμή το φετινό τίτλο της υπέροχης

Διαβάστε περισσότερα

«Πρέπει και οι πιστωτές της Ελλάδας να κάνουν θυσίες» NAFTEMPORIKI.GR Τρίτη, 6 Ιουλίου 2010 10:43 Αναδιαπραγμάτευση του χρέους ώστε να παραταθεί η διάρκεια των ελληνικών ομολόγων προτείνει για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε. ΕΠΟ 11: Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 4 η εργασία ακαδημαϊκού έτους 2012-13 Θέμα: «Συγκρίνετε τις οικονομικές πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΟΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Πρόεδρος ΚΕΠΠ πρώην Υποσργός Ελλάδα: Από ηην κρίζη ζηην Ανάκαμψη; Ομιλία ζηην παροσζίαζη μελέηης ηοσ ΚΕΠΠ για ηο ΕΒΕΑ

ΓΙΑΝΝΟΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Πρόεδρος ΚΕΠΠ πρώην Υποσργός Ελλάδα: Από ηην κρίζη ζηην Ανάκαμψη; Ομιλία ζηην παροσζίαζη μελέηης ηοσ ΚΕΠΠ για ηο ΕΒΕΑ ΓΙΑΝΝΟΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ Πρόεδρος ΚΕΠΠ πρώην Υποσργός Ελλάδα: Από ηην κρίζη ζηην Ανάκαμψη; Ομιλία ζηην παροσζίαζη μελέηης ηοσ ΚΕΠΠ για ηο ΕΒΕΑ Τεηάρηη, 10 Ιοσλίοσ 2013 1 Ελλάδα: Από την Κρίση στην Ανάκαμψη;

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΟΡΚΟΜΩΣΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΥΘΗΡΑ, 25-08-2014

ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΟΡΚΟΜΩΣΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΥΘΗΡΑ, 25-08-2014 ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΟΜΙΛΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ κ. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ ΧΑΡΧΑΛΑΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΤΗ ΟΡΚΟΜΩΣΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΡΧΗΣ ΚΥΘΗΡΑ, 25-08-2014 Σεβασμιώτατε κ. Δήμαρχε Κυρίες και Κύριοι εκπρόσωποι των πάσης φύσεως Αρχών

Διαβάστε περισσότερα

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση

Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτικές και Κόλπα κατά την Διαπραγμάτευση Τακτική της Τμηματοποίησης Αν σκοπεύεις να διαπραγματευτείς ένα π.χ. συμβόλαιο τριών ετών, διαπραγματεύσου σκληρά για ένα συμβόλαιο ενός έτους μόνο. Όταν η διαπραγμάτευση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ

ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γενική Συνέλευση των Μετόχων Παρασκευή, 21 Μαΐου 2010 Ομιλία του Προέδρου, κ. Β. ΡΑΠΑΝΟΥ Κυρίες και κύριοι μέτοχοι, Η ετήσια γενική συνέλευση της Εθνικής Τράπεζας γίνεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ. Α. Κείμενο. Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΘΕΣΗΣ Α. Κείμενο Μ.Μ.Ε. και έλεγχος της εξουσίας Στην αρχή τα μέσα ενημέρωσης αντικατέστησαν τον τελάλη που ενημέρωνε μια μικρή κοινότητα για το τι είχε συμβεί ή για αυτά που θα γίνονταν στο

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015 Θέση φωτογραφίας Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ζούμε στον πλανήτη Γη και από την πρώτες έως τις τελευταίες ημέρες μας αντιμετωπίζουμε κινδύνους που απειλούν το άτομο, την

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας

Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση της παιδικής φτώχιας ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: ευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011 Θέμα: Πρόσκληση κάλεσμα της Υπουργού Εργασίας για τη στήριξη άνεργων νέων και την καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει

Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει Η -Ζώνη δεν θα διαλυθεί, μάλλον θα ευημερήσει Συγκριτική ανάλυση βασικών οικονομικών δεδομένων Φεβρουάριος 2013 Σύνοψη Συμπέρασμα 1 Α. Η ΚΡΙΣΗ ΧΡΕΟΥΣ ΔΕΝ ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΖΕΙ ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 3 ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΣ ΠΕΤΥΧΗΜΕΝΟΥ BUSINESS PLAN

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΣ ΠΕΤΥΧΗΜΕΝΟΥ BUSINESS PLAN ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΝΟΣ ΠΕΤΥΧΗΜΕΝΟΥ BUSINESS PLAN Business Plan Ένα Business Plan αποτελεί την παρουσίαση μιας επιχειρηματικής ιδέας την οποία πρέπει να περιγράφει και να προβάλλει, περιεκτικά και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΟΚΕ ΕΛΛΑΔΑΣ, κ. Χρήστου ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ TRESMED 4 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 10-11/9/2012 Αγαπητοί συνάδελφοι, κυρίες και κύριοι, Σας ευχαριστώ όλους που ήρθατε στη χώρα μας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία ομιλίας του Υπουργού Οικονομικών Γκίκα Χαρδούβελη στην γενική συνέλευση της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη

Σημεία ομιλίας του Υπουργού Οικονομικών Γκίκα Χαρδούβελη στην γενική συνέλευση της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη Σημεία ομιλίας του Υπουργού Οικονομικών Γκίκα Χαρδούβελη στην γενική συνέλευση της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη Σας ευχαριστώ πολύ που με καλέσατε και μου κάνατε την τιμή να συνομιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης

Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Τα αίτια της πρόσφατης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης Χρήστος Καμπόλης Επίκουρος Καθηγητής Οικονομικών & Χρηματοοικονομικής, ALBA Graduate Business School, και Επιστημονικός Συνεργάτης, International

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΛΕΥΤΗ Ν.Δ.

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΛΕΥΤΗ Ν.Δ. ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΒΟΥΛΕΥΤΗ Ν.Δ. κου ΚΩΣΤΗ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ Στην δημόσια εκδήλωση με θέμα «Προβληματισμός για μια σύγχρονη κεντροδεξιά», στο πλαίσιο του κύκλου «οι προκλήσεις της πολιτικής σε καιρό κρίσης» Η κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ρ. Χάουσμαν: Η λύση βρίσκεται στις εξαγωγές Κέρδος online 10/6/2011 15:26 http://www.kerdos.gr/default.aspx?id=1511781&nt=103 Περισσότερα προβλήματα θα δημιουργούσε παρά θα επέλυε τυχόν έξοδος της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 30 Νοεμβρίου 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΘΕΜΑ: «Συνέντευξη του αναπληρωτή υπουργού Εσωτερικών Χριστόφορου Βερβαρδάκη στον

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας

Στη Β Αθήνας. Νίκος Δένδιας. Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! Υποψήφιος Βουλευτής Β Αθήνας Στη Β Αθήνας Νίκος Δένδιας Μπορεί! 11 βασικές θέσεις του Νίκου Δένδια, για τους πολίτες της Β Αθήνας Έχουμε ένα μεγάλο πατριωτικό καθήκον

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Δ.Α.Π.-Ν.Δ.Φ.Κ. ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ www.dap-papei.gr 1 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12

ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ. Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών. Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Λ. ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ινστιτούτο Διπλωματίας και Διεθνών Σχέσεων 3/12/12 Η Εικόνα της Κρίσης όπως την αντιλαμβανόμαστε (λανθασμένα) Όταν σκεπτόμαστε ή μιλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο στα 110 χρόνια της ζωής του, εκπληρώνει απόλυτα τους σκοπούς για τους οποίους ιδρύθηκε:

Το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο στα 110 χρόνια της ζωής του, εκπληρώνει απόλυτα τους σκοπούς για τους οποίους ιδρύθηκε: ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟΥ ΤΑΜΙΕΥΤΗΡΙΟΥ Αθήνα, 8 Ιουνίου 2011 Δελτίο Τύπου Σήμερα, 8 Ιουνίου 2011 πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του Παλαιού Χρηματιστηρίου Αθηνών, συνέντευξη Τύπου από τον Σύλλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ

Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Χρηματοοικονομική ανάλυση των ΜΜΕ Ανάλυση λογιστικών καταστάσεων Ένας από τους σκοπούς της χρηματοοικονομικής επιστήμης αποτελεί η αξιολόγηση και αξιοποίηση των στοιχείων που έχουν συγκεντρωθεί και καταγραφεί

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ

Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΙΙ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΩΛΗΣΕΩΝ Παρασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας.

Το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σχέση με τον κοινοτικό μέσο όρο. Παραγωγικότητα της εργασίας. 1 Κος ΘΕΟΣ: (Μηχανικός. Την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων κατείχε θέση στον κρατικό μηχανισμό, η οποία είχε σχέση με τη χρηματοδότηση των Ολυμπιακών έργων και γενικότερα της αναπτυξιακής πολιτικής της

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα