ΜΕΛΕΤΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗΣ ΖΥΜΩΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΕΛΕΤΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗΣ ΖΥΜΩΣΗΣ"

Transcript

1 280 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΛΕΤΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΗΣ ΖΥΜΩΣΗΣ Μακρυωνίτης Γεώργιος Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Σύρου Βαμβακούσης Χριστόφορος Φυσικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Θήρας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία προτείνεται η χρήση του Συστήματος Συγχρονικής Λήψης και Απεικόνισης (Σ.Σ.Λ.Α), Vernier LabPro, για τη μελέτη της επίδρασης της συγκέντρωσης του υποστρώματος στην ταχύτητα έναρξης της αλκοολικής ζύμωσης σε σταθερή θερμοκρασία. Η ζύμωση πραγματοποιείται σε κωνική φιάλη βυθισμένη σε υδατόλουτρο. Χρησιμοποιούνται: α) Ο αισθητήρας θερμοκρασίας, για τον έλεγχο της θερμοκρασίας και β) Ο αισθητήρας πίεσης, για την καταγραφή των παραγόμενων ποσοτήτων CO2. Σαν υπόστρωμα χρησιμοποιείται διάλυμα γλυκόζης 2-64 % w/v στο οποίο προστίθεται 1gr ξηράς ζύμης. Το πείραμα πραγματοποιείται διαδοχικά με διαφορετικές συγκεντρώσεις υποστρώματος σε σταθερή θερμοκρασία και καταγράφονται οι παραγόμενες ποσότητες CO2 σε χρόνο 600 sec. Η δυνατότητα λήψης μετρήσεων της πίεσης του CO2 και της συγχρονικής απεικόνισής τους σε διαγράμματα πίεσης-χρόνου, που προσφέρει το σύστημα, επιτρέπει με την χρήση του ενσωματωμένου λογισμικού, τον γρήγορο υπολογισμό της ταχύτητας στα πρώτα στάδια της ζύμωσης, από την κλίση των αντίστοιχων γραφικών παραστάσεων. ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Σύστημα Συγχρονικής Λήψης και Απεικόνισης, Αλκοολική Ζύμωση, Αισθητήρας Πίεσης, Θερμοκρασία, συγκέντρωση υποστρώματος, παραγωγή CO2, Ταχύτητα Αντίδρασης, Ένζυμα, MBL ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Αλκοολική Ζύμωση είναι ένα περίπλοκο φαινόμενο με πολλά ενδιάμεσα στάδια που μπορεί συνοπτικά να αποδοθεί με την χημική εξίσωση: C6 Η12 O6 ζυμάση 2CH3 CΗ2 OH + 2CO2 + ενέργεια Πρόκειται δηλαδή για την αναερόβια διάσπαση από το ένζυμο ζυμάση, απλών σακχάρων του τύπου C6Η12O6 (γλυκόζη, φρουκτόζη, γαλακτόζη) προς αιθανόλη και διοξείδιο του άνθρακα κυρίως. (Σε μικρότερα ποσά μπορούν να παραχθούν: γλυκερίνη, ακεταλδεύδη, ηλεκτρικό οξύ και ανώτερες αλκοόλες). Η ζυμάση είναι μίγμα πολλών ενζύμων και παράγεται από ζυμομύκητες ή σακχαρομύκητες του είδους Sacharomyces cerevisae, κοινώς ζύμη ή μαγιά μπύρας. Η ζύμη, εκτός της ζυμάσης, περιέχει και τα ένζυμα ιμβερτάση και μαλτάση. Η ιμβερτάση καταλύει το δισακχαρίτη καλαμοσάκχαρο (ζάχαρη) προς ισομοριακό μίγμα γλυκόζης και φρουκτόζης (Μητσιάδης Σ. 1994). Έτσι το προτεινόμενο πείραμα μπορεί να πραγματοποιηθεί και με διάλυμα ζάχαρης. Αναφορές στην αλκοολική ζύμωση συναντώνται στα σχολικά εγχειρίδια Χημείας και Βιολογίας όλων σχεδόν των βαθμίδων της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στα κεφάλαια των αλκοολών, της χημικής κινητικής, της αναερόβιας αναπνοής και της δράσης των ενζύμων. Πιο συγκεκριμένα η αλκοολική ζύμωση αναφέρεται: Στη Βιολογία Α Γυμνασίου (Α. Καστορίνης κ.ά 1998) στο κεφάλαιο: Αναπνοή στους μύκητες. Στη Χημεία Γ Γυμνασίου (Γεωργιάδου Τ. κ.ά 1998) στο κεφάλαιο: Αιθανόλη Ζυμώσεις. Στη Βιολογία Γ Γυμνασίου (Ανδριώτης Μ. κ.ά 2000) στο κεφάλαιο: Οι μύκητες.

2 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 281 Στη Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας (Λιοδάκης Σ. κ.ά 2000) στο κεφάλαιο: Αλκοόλες Φαινόλες. Στη Χημεία Β Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης (Λιοδάκης Σ. κ.ά 2000) στο κεφάλαιο: Χημική Κινητική. Στη Χημεία Β Τάξης 1 ου Κύκλου των Τ.Ε.Ε. (Πεπόνης Γ. κ.ά 2000) στο κεφάλαιο: Αλκοόλες Οξέα. Στη Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Τάξης Ε.Λ. (Καψάλης Α. κ.ά 2000) στα κεφάλαια: Κυτταρική Αναπνοή Ένζυμα Βιολογικοί Καταλύτες. Στη Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ Τάξης Ε.Λ. (Αλεπόρου - Μαρίνου Β. κ.ά 2000) στα κεφάλαια: Εφαρμογές στη Βιομηχανία Αρχές και Μεθοδολογία της Βιοτεχνολογίας. Παρατηρούμε ότι η αλκοολική ζύμωση, πέραν της ιδιαίτερης βιολογικής, χημικής και χρηστικής σημασίας που παρουσιάζει, προσφέρει, με την εισαγωγή της στην διδασκαλία, πολλαπλές ευκαιρίες για την πειραματική εξάσκηση των μαθητών σε θέματα που αφορούν: α) Τη χημική κινητική της και τους παράγοντες που την επηρεάζουν ( συγκέντρωση υποστρώματος, θερμοκρασία, Ph, ποσότητα καταλύτη). β) Τη βιοκαταλυτική δράση των ενζύμων. γ) Την παραγωγή και ταυτοποίηση των προϊόντων της. Η πειραματική προσέγγιση της αλκοολικής ζύμωσης προτείνεται σε ορισμένους εργαστηριακούς οδηγούς οι οποίοι συνοδεύουν τα σχολικά εγχειρίδια με τους παρακάτω τρόπους: α) Στον Εργαστηριακό Οδηγό Χημείας Γ Γυμνασίου (Γεωργιάδου Τ. κ.ά 2000, 7 η Εργαστηριακή άσκηση Πείραμα 1 ο ) προτείνεται η παρασκευή αιθανόλης από σταφίδες με ζύμωση σε θερμοκρασία 20 ο C - 30 ο C. β) Στον Εργαστηριακό Οδηγό Βιολογίας Γ Γυμνασίου (Ανδριώτης Μ. κ.ά 1999 Άσκηση 10) προτείνεται η παρασκευή ψωμιού με ζύμωση στους 40 ο C. γ) Στον Εργαστηριακό Οδηγό Χημείας Β Λυκείου Γενικής Παιδείας (Λιοδάκης Σ. κ.ά Εργαστηριακή Άσκηση 1) καθώς και στον Εργαστηριακό Οδηγό Βιολογίας Β Λυκείου Γενικής Παιδείας (Καψάλης Α. κ.ά Άσκηση 10), προτείνεται η παραγωγή αιθανόλης από ζύμωση διαλύματος ζάχαρης ή γλυκόζης σε ζεστό δωμάτιο και έλεγχος της προόδου της ζύμωσης με διάλυμα Ca(OH) 2. δ) Στον Εργαστηριακό Οδηγό Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Τάξης Ε.Λ. (Αλεπόρου - Μαρίνου Β. κ.ά 2000, Εργαστηριακή Άσκηση 5) εξετάζεται η ανάπτυξη ζυμομυκήτων στην μαγιά σε θερμοκρασίες 0 ο C, περιβάλλοντος, 35 ο C, 45 ο C, 70 ο C με μέτρηση της μεταβολής του όγκου της ζύμης. ε) Στο εγχειρίδιο Χρήσης MultiLog (1999), προτείνεται μελέτη της επίδρασης των μεταβολών του ph στην παραγωγή του CO2 στα πρώτα στάδια της ζύμωσης. H παρούσα πειραματική προσέγγιση αξιοποιεί τις δυνατότητες του MBL (Microcomputer Based Labs), Vernier LabPro, με το οποίο πρόσφατα εφοδιάστηκαν 14 εργαστήρια Φ.Ε. στις Κυκλάδες, για τη μελέτη της επίδρασης της συγκέντρωσης του υποστρώματος στην ταχύτητα έναρξης της αλκοολικής ζύμωσης. Τα MBL επιτρέπουν την πραγματοποίηση ποσοτικών πειραμάτων με δυνατότητα μέτρησης και απεικόνισης, σε πραγματικό χρόνο, διαφορετικών και γρήγορα μεταβαλλόμενων παραμέτρων. Επιπλέον η μαθηματική επεξεργασία μπορεί να γίνει σε πολύ μικρό χρόνο, χάρις στο ενσωματωμένο λογισμικό. H χρήση των MBL έχει προταθεί για την πραγματοποίηση πειραμάτων χημικής κινητικής (Ρούμελης Ν. 2003), για την εκτέλεση πειραμάτων στα οποία παράγονται αέρια (Καλογερόπουλος Ν. κ.α. 2004) και σε πλήθος άλλων πειραμάτων, με σαφή παιδαγωγικά πλεονεκτήματα έναντι των

3 282 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ κλασσικών διατάξεων και τη χρήση λογισμικών προσομοίωσης. (Καλογερόπουλος Ν. κ.α. 2002), (Δημητρακοπούλου Α. 1999), (Βαμβακούσης Χ. κ.α. 2003), (Καλκάνης Θ. 2003). ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΟΡΓΑΝΑ-ΣΥΣΚΕΥΕΣ - ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ Σύστημα συγχρονικής λήψης και απεικόνισης με αισθητήρες πίεσης και θερμοκρασίας (Χρησιμοποιήθηκε το σύστημα της Vernier το οποίο διαθέτουν 14 σύγχρονα εργαστήρια στα Λύκεια του νομού Κυκλάδων, τα οποία εξοπλίστηκαν από το ΠΕΠ Νοτίου Αιγαίου). Υδατόλουτρο Ζυγός Κωνική φιάλη κενού με ανθεκτικά τοιχώματα των 250 ml Ελαστικός σωλήνας εσωτερικής διαμέτρου 4-5 mm (2 τεμάχια μήκους 6 cm) Τρίοδη βάνα ιατρικών μεταγγίσεων Διάλυμα γλυκόζης 64% Ξηρή μαγιά ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Στο σωλήνα (ακροφύσιο) της φιάλης κενού συνδέουμε με ελαστικούς σωλήνες την τρίοδη βάνα και τον αισθητήρα πίεσης, ενώ στο ελαστικό πώμα της φιάλης προσαρμόζουμε τον αισθητήρα της θερμοκρασίας. Συνδέουμε το Σ.Σ.Λ.Α με τον υπολογιστή και ρυθμίζουμε ρυθμό δειγματοληψίας (rate): 1/sec και αριθμό μετρήσεων (samples): 600. Ρυθμίζουμε το υδατόλουτρο στους 40 ο C. Στη φιάλη κενού προσθέτουμε 200 ml διαλύματος γλυκόζης 4% ( αραιώνοντας το αρχικό διάλυμα) και την τοποθετούμε στο υδατόλουτρο. Όταν η θερμοκρασία του διαλύματος εξισορροπηθεί με αυτή του υδατόλουτρου και σταθεροποιηθεί προσθέτουμε 1 gr ξηρής μαγιάς, τοποθετούμε το πώμα με τον αισθητήρα της θερμοκρασίας, ανακατεύουμε το μίγμα ώστε να γίνει ομογενές και ενεργοποιούμε το σύστημα. Μόλις ολοκληρωθούν οι μετρήσεις αποθηκεύουμε τα διαγράμματα θερμοκρασίας-χρόνου και πίεσηςχρόνου. Επαναλαμβάνουμε το πείραμα με διαφορετικές συγκεντρώσεις γλυκόζης 4-64%. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ - ΣΧΟΛΙΑ Παρατίθενται τα διαγράμματα πέντε πειραμάτων με διαφορετικές συγκεντρώσεις υποστρώματος γλυκόζης (4%, 8%, 16%, 32% και 64%) σε θερμοκρασία 40 ο C. Α. Συγκέντρωση διαλύματος γλυκόζης 4%

4 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 283 Β. Συγκέντρωση διαλύματος γλυκόζης 8% Γ. Συγκέντρωση διαλύματος γλυκόζης 16% Δ. Συγκέντρωση διαλύματος γλυκόζης 32% Ε. Συγκέντρωση γλυκόζης 64% Από τα παραπάνω πειραματικά αποτελέσματα διαπιστώνεται ότι η αντίδραση εξελίσσεται με μεγαλύτερη ταχύτητα σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις υποστρώματος σε σταθερή θερμοκρασία.

5 284 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (για συγκεντρώσεις από 4% έως 16%) ενώ για πολύ μεγαλύτερες συγκεντρώσεις η ταχύτητα δεν αυξάνεται με την αύξηση της συγκέντρωσης του υποστρώματος της γλυκόζης. Συμπεράσματα Η επεξεργασία των αποτελεσμάτων με το λογισμικό του Vernier LabPro έδωσε τις εξής ταχύτητες αντίδρασης για τα πρώτα 600 sec ζύμωσης: 1. Διάλυμα γλυκόζης 4% : ταχύτητα αντίδρασης 14,68*10-3 kpa/sec 2. Διάλυμα γλυκόζης 8% : ταχύτητα αντίδρασης 23,52*10-3 kpa/sec 3. Διάλυμα γλυκόζης 16% : ταχύτητα αντίδρασης 31,15*10-3 kpa/sec 4. Διάλυμα γλυκόζης 32% : ταχύτητα αντίδρασης 20,51*10-3 kpa/sec 5. Διάλυμα γλυκόζης 64% : ταχύτητα αντίδρασης 20,86*10-3 kpa/sec Οι μετρήσεις επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι «η αύξηση της συγκέντρωσης του υποστρώματος οδηγεί συνήθως σε αύξηση της ταχύτητας της αντίδρασης» καθώς και ότι, «από ένα σημείο και πέρα όμως, περισσότερα μόρια υποστρώματος δεν οδηγούν σε μεγαλύτερη ταχύτητα αντίδρασης. Αυτό οφείλεται στην πλήρη κάλυψη από το υπόστρωμα του ενεργού κέντρου των διαθέσιμων μορίων του ενζύμου.» [Καψάλης Α. κ.ά. (2004), Βιολογία γενικής παιδείας Β τάξης ενιαίου λυκείου, σελ. 85]. Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η ιδιαιτερότητα της αλκοολικής ζύμωσης έγκειται στο γεγονός ότι καταλύεται από ένζυμα, τα οποία παράγονται από τους σακχαρομύκητες κατά την διάρκεια της πέψης των σακχάρων στο εσωτερικό των κυττάρων τους. Οι σακχαρομύκητες, σαν ζωντανοί οργανισμοί, αναπαράγονται (διαιρούνται) με μέσο χρόνο διπλασιασμού 2h. Αν σκεφτούμε ότι 1gr μαγιάς περιέχει περίπου 2*10 10 κύτταρα ζυμομύκητα, αντιλαμβανόμαστε ότι στην περίπτωση της αντίδρασης της αλκοολικής ζύμωσης, τα αντιδρώντα αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου σε αντίθεση με τις συνήθεις αντιδράσεις. Στην ουσία τα αποτελέσματα του ρυθμού παραγωγής του CO2 που μετρώνται καταγράφουν την μεταβολική και αναπαραγωγική δραστηριότητα των σακχαρομυκήτων. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το σύστημα Συγχρονικής Λήψης και Απεικόνισης αποδεικνύεται χρήσιμη διάταξη για την πειραματική προσέγγιση πολυπαραμετρικών φαινομένων όπως οι ζυμώσεις. Με την ίδια διάταξη θα μπορούσε να μελετηθεί η επίδραση πλήθους άλλων παραγόντων στην εξέλιξη της διαδικασίας της ζύμωσης, όπως αυτών της θερμοκρασίας, του ph και της ποσότητας ζύμης. Η προτεινόμενη πειραματική διαδικασία θα μπορούσε να προστεθεί στο υποστηρικτικό υλικό, για την αξιοποίηση των Σ.Σ.Λ.Α. τα οποία ήδη υπάρχουν στα εργαστήρια των Ενιαίων Λυκείων, με χαμηλό όμως ποσοστό χρήσης, όπως διαπιστώθηκε σε προηγούμενη έρευνα (Βαμβακούσης Χ. κ.ά. 2003). Τέλος, το φαινόμενο των ζυμώσεων προσφέρεται για διαθεματικές δραστηριότητες μια και σε αυτό θίγονται θέματα Χημείας ( χημική κινητική ), Βιολογίας (ένζυμα, αναερόβια αναπνοή ), Οικιακής οικονομίας (παρασκευή κρασιού, μπύρας, γιαουρτιού, ψωμιού). ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Αλεπόρου Μαρίνου Β., Αργυροκαστρίτης Α., Κομητοπούλου Α., Πιαλόγλου Π., (2000), Εργαστηριακός Οδηγός Βιολογίας Θετικής Κατεύθυνσης Γ Τάξης Ε.Λ., Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα.

6 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αλεπόρου Μαρίνου Β., Αργυροκαστρίτης Α., Κομητοπούλου Α., Πιαλόγλου Π., Σγουρίτσα Β., (2002), Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ Τάξης Ε.Λ., Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 3. Ανδριώτης Μ., Γεωργούλη Μαρκάκη Λ., Γκουβρά Μ., Κατσώρχης Θ., Παυλίδης Γ. (1999), Εργαστηριακός Οδηγός Βιολογίας Γ Γυμνασίου, Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 4. Ανδριώτης Μ., Γεωργούλη Μαρκάκη Λ., Γκουβρά Μ., Κατσώρχης Θ., Παυλίδης Γ. (2000), Βιολογία Γ Γυμνασίου, Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 5. Βαμβακούσης Χ., Μακρυωνίτης Γ. (2003). Σύστημα συγχρονικής λήψης και απεικόνισης. Ένας χρόνος παρουσίας στα εργαστήρια Φ.Ε. των Ενιαίων Λυκείων. 2ο Πανελ. Συνέδριο για την Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη, Ερμούπολη, Τόμος Α, σελ Γεωργιάδου Τ., Καφετζόπουλος Κ., Προβής Ν., Σπυρέλλης Ν., Χηνιάδης Δ. (1998), Χημεία Γ Γυμνασίου, Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 7. Γεωργιάδου Τ., Καφετζόπουλος Κ., Προβής Ν., Σπυρέλλης Ν., Χηνιάδης Δ. (2000), Εργαστηριακός Οδηγός Χημείας Γ Γυμνασίου, Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 8. Δημητρακοπούλου Α.(1999). Οι εκπαιδευτικές εφαρμογές των τεχνολογιών της πληροφορίας στη διδακτική των Φυσικών Επιστημών: Τι προσφέρουν και πως τις αξιοποιούμε. Επιθεώρηση Φυσικής, Τόμος Η, Νο 30, σελ Εγχειρίδιο Χρήσης MultiLog (1999), Οδηγίες χρήσης και πειράματα MultiLog Σύστημα Συγχρονικής Λήψης και Απεικόνισης, σελ , α-lab Αμαξοτεχνική ΑΕΒΕ, Θεσσαλονίκη. 10. Καλκάνης Θ. (2003). Επιστημονικό Συμπόσιο: Αναδραστική λειτουργία προσομοιώσεων και εργαστηριακών πειραμάτων με διασύνδεση ηλεκτρονικού υπολογιστή, στην εκπαιδευτική διαδικασία των Φ.Ε Προτάσεις και αξιολόγηση εφαρμογών. 8 ο Κοινό Συνέδριο Ε.Ε.Φ. - Ε.Κ.Φ. Καλαμάτα. 11. Καλογερόπουλος Ν., Γάτσιος Γ.(2004). Διάταξη για την μελέτη χημικών αντιδράσεων στις οποίες παράγονται αέρια. Ημερίδα: «Διδασκαλία των φυσικών Επιστημών. Η χρήση των νέων τεχνολογιών στην Εκπαίδευση», Νίκαια, 24/4/2004 και 12. Καλογερόπουλος Ν. & Καρατζάς Χ. (2002), Πραγματικό ή Εικονικό Εργαστήριο; Η περίπτωση της ογκομετρικής ανάλυσης στη Χημεία, 2η Διημερίδα για την Ενδοσχολική Επιμόρφωση στις Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, που διοργάνωσε το ΥΠΕΠΘ στη Θεσσαλονίκη, 25-26/4/2002 και - Εκπαιδευτική Πύλη ΥΠΕΠΘ Άρθρα, Αθήνα 13. Καστορίνης Α., Κατσώρχης Θ., Μουντζούρη Μανούσου Ε., Παυλίδης Γ., Περάκη Β., Σπαναδέλη Κολόκα Αικ. (1998) Βιολογία Α Γυμνασίου, ΟΕΔΒ, Αθήνα. 14. Καψάλης Α., Μπουρμπουχάκης Ι.Ε., Περάκη Β., Σαλαμαστράκης Σ. (2000), Βιολογία Γενικής Παιδείας Β Τάξης Ε.Λ., Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 15. Καψάλης Α., Μπουρμπουχάκης Ι.Ε., Περάκη Β., Σαλαμαστράκης Σ. (2001) Οδηγός Εργαστηριακών Ασκήσεων Βιολογίας Γενικής Παιδείας Β Τάξης Ε.Λ., ΟΕΔΒ, Αθήνα. 16. Λιοδάκης Σ., Γάκης Δ., Θεοδωρόπουλος Π., Κάλλης Α. (1999), Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας, Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 17. Λιοδάκης Σ., Γάκης Δ., Θεοδωρόπουλος Π., Θεοδωρόπουλος Δ., Κάλλης Α. (1999), Χημεία Β Λυκείου Θετικής Κατεύθυνσης, Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 18. Λιοδάκης Σ., Γάκης Δ., (2001) Εργαστηριακός Οδηγός Χημείας Γενικής Παιδείας Β Τάξης Ε.Λ., ΟΕΔΒ, Αθήνα. 19. Μητσιάδης Σ. (1994) Οδηγός Πειραμάτων Χημείας. 20. Πεπόνης Γ., Σμυρνιωτοπούλου Α., Χιονίδου Θ. (2000), Χημεία Β Τάξη 1 ου Κύκλου Τ.Ε.Ε. Βιβλίο ΟΕΔΒ, Αθήνα. 21. Ρούμελης Ν. (2003). Δράση καταλυτών - Μελέτη ταχύτητας διάσπασης Η 2 Ο 2 παρουσία καταλύτη MnO 2, με τη χρήση του MultiLog DbLab. 2ο Πανελ. Συνέδριο για την Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας στη Διδακτική Πράξη, Ερμούπολη, Τόμος Α, σελ και Εκπαιδευτικό Υλικό, Φυσικές Επιστήμες, Φυσική, Με λογισμικά.

ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΖΥΜΩΣΗ. Πειραματική διάταξη. Ζύμωση και Οινοποιεία. Β Λυκείου Κεφάλαιο 3 Ενότητα 3.4 Σελ. 110-111

ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΖΥΜΩΣΗ. Πειραματική διάταξη. Ζύμωση και Οινοποιεία. Β Λυκείου Κεφάλαιο 3 Ενότητα 3.4 Σελ. 110-111 ΑΛΚΟΟΛΙΚΗ ΖΥΜΩΣΗ Πειραματική διάταξη Ζύμωση και Οινοποιεία Β Λυκείου Κεφάλαιο 3 Ενότητα 3.4 Σελ. 110-111 1 Εισαγωγή Η Αλκοολική Ζύμωση είναι ένα περίπλοκο φαινόμενο με πολλά ενδιάμεσα στάδια που μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ 550 ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Καλογερόπουλος Νίκος Χημικός, Επιμορφωτής Ενδοσχολικής Επιμόρφωσης nkaloger@sch.gr Γάτσιος Γιάννης Φυσικός, Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog Αλκοολική Ζύµωση στη Ζύµη Εισαγωγή Όλοι οι ζωντανοί οργανισµοί εξασφαλίζουν την ενέργεια που τους είναι απαραίτητη για να διατηρηθούν στη ζωή, µε την οξείδωση οργανικών συστατικών από το µοριακό οξυγόνο

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυωνίτης Γεώργιος του Νικολάου Επιμόρφωση:

Μακρυωνίτης Γεώργιος του Νικολάου  Επιμόρφωση: Μακρυωνίτης Γεώργιος του Νικολάου Εκπαιδευτικός Δ.Ε. κλάδου ΠΕ4 Χημικών Διεύθυνση : Βάρη Σύρου 84100 Τηλ: 22810 61570 σπίτι, 6932452501 κινητό email: gmakr@sch.gr Επιμόρφωση: 1) Σεμινάριο: Αναπτυξιακά

Διαβάστε περισσότερα

Ογκομέτρηση Οξικού οξέως με τη χρήση του MultiLog

Ογκομέτρηση Οξικού οξέως με τη χρήση του MultiLog Ογκομέτρηση Οξικού οξέως με τη χρήση του MultiLog https://dl.dropboxusercontent.com/u/72486551/ekfe/uploads/multilog-2006.zip Στόχοι του μαθήματος Στο τέλος του μαθήματος οι μαθητές θα μπορούν: να εξηγούν

Διαβάστε περισσότερα

Ρούμελης Νικόλαος ΠΕ04 Δρ. Χημείας -Υπεύθυνος ΕΚΦΕ Μήλου

Ρούμελης Νικόλαος ΠΕ04 Δρ. Χημείας -Υπεύθυνος ΕΚΦΕ Μήλου 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 393 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΣΩΛΗΝΟΕΙΔΟΥΣ - «ΕΛΑΤΗΡΙΟΥ ΚΥΜΑΤΙΣΜΟΥ (SLINKY)» ΜΕ ΤΟ Vernier-LabPro ΤΟ ΝΕΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Εισαγωγή Η μαγιά που χρησιμοποιούμε για την παραγωγή ψωμιού, αποτελείται από μικροοργανισμούς (ζυμομήκυτες, Saccharomyces

Διαβάστε περισσότερα

12. Ογκομετρικοί κύλινδροι των 10 και 50mL g ΜnO Σπάτουλα ή ένα μικρό κουτάλι. 8. Απιονισμένο νερό. 18. Πουάρ

12. Ογκομετρικοί κύλινδροι των 10 και 50mL g ΜnO Σπάτουλα ή ένα μικρό κουτάλι. 8. Απιονισμένο νερό. 18. Πουάρ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΔΙΑΣΠΑΣΗΣ ΤΟΥ Η 2 Ο 2 -ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗ- Α. Διδακτικοί στόχοι Στο τέλος του μαθήματος οι μαθητές θα: 1. έχουν γνωρίσει μια ετερογενή και μια ομογενή καταλυτική αντίδραση.

Διαβάστε περισσότερα

EUSO 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015

EUSO 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 05/12/2015 14 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2016 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συμμετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 05/12/2015 Σύνολο μορίων:..... Α. Δράση των ενζύμων

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή της αιθανόλης μέσω της αλκοολικής ζύμωσης της γλυκόζης και οξείδωση της παραγόμενης αλκοόλης με CuO.

Παρασκευή της αιθανόλης μέσω της αλκοολικής ζύμωσης της γλυκόζης και οξείδωση της παραγόμενης αλκοόλης με CuO. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή της αιθανόλης μέσω της αλκοολικής ζύμωσης της γλυκόζης και οξείδωση της παραγόμενης αλκοόλης με CuO. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ ΙΙΙ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ Γραφείο 211 Επίκουρος Καθηγητής: Δ. Τσιπλακίδης Τηλ.: 2310 997766 e mail: dtsiplak@chem.auth.gr url:

Διαβάστε περισσότερα

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο

Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Δύο εναλλακτικές εργαστηριακές ασκήσεις Χημείας της Α Λυκείου ή πώς να κάνουμε τη ζωή μας πιο εύκολη στο εργαστήριο Αναστασία Γκιγκούδη Η διδακτική αξία της εργαστηριακής άσκησης στα μαθήματα Φυσικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Η τιτλοδότηση διαλύµατος οξέος ή βάσης µε την αυτόµατη πεχαµετρική µέθοδο, ως µέσο διδακτικής αξιοποίησης της «σιγµοειδούς» καµπύλης εξουδετέρωσης.

Η τιτλοδότηση διαλύµατος οξέος ή βάσης µε την αυτόµατη πεχαµετρική µέθοδο, ως µέσο διδακτικής αξιοποίησης της «σιγµοειδούς» καµπύλης εξουδετέρωσης. Η τιτλοδότηση διαλύµατος οξέος ή βάσης µε την αυτόµατη πεχαµετρική µέθοδο, ως µέσο διδακτικής αξιοποίησης της «σιγµοειδούς» καµπύλης εξουδετέρωσης. Ιωάννης Γράψας, ρ. Χηµικός Ζάννειο Πειραµατικό Γυµνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος 1. Κυτταρική αναπνοή στο μύκητα Saccharomyces cerevisiae. 2. Παράγοντες που επηρεάζουν το ρυθμό της ανάπτυξης και της κυτταρικής αναπνοής του μύκητα. 3. Μικροσκοπική παρατήρηση του μύκητα και της αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει)

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει) 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Α Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ 3 ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΦΥΛΛΟ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ 3 ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 η θεματική ενότητα: Εργαστηριακές εφαρμογές Συγχρονικού Συστήματος Λήψης και Απεικόνισης (Σ.Σ.Λ.Α.) ΦΥΛΛΟ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ 3 ης ΕΡΓΑΣΙΑΣ Θέμα δραστηριότητας: Μάθημα και Τάξη στην οποία απευθύνεται: Εκπαιδευτικοί:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΞΥ ΙΟΥ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ (Σ.Σ.Λ.Α) DB Lab Fourier/Multilog ( Ευθύµιος Παπαευσταθίου Υπ. ΕΚΦΕ Αχαρνών - ιονύσης Βαλλιάνος ΕΚΦΕ Γέρακα- Χριστόφορος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ

ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ 244 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΠΛΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΕΙΣ Αγάθη Καραμπούλα Βιολόγος, καθηγήτρια 2ου Γυμνασίου Σύρου. Γιώργος Μακρυωνίτης Χημικός, υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. νομού

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτικές προτάσεις μέτρησης ταχύτητας ήχου - Συμβολή ήχων - Στάσιμα ηχητικά κύματα με τη χρήση MBL - Συστήματος Συγχρονικής Λήψης και Απεικόνισης

Εναλλακτικές προτάσεις μέτρησης ταχύτητας ήχου - Συμβολή ήχων - Στάσιμα ηχητικά κύματα με τη χρήση MBL - Συστήματος Συγχρονικής Λήψης και Απεικόνισης 1 Εναλλακτικές προτάσεις μέτρησης ταχύτητας ήχου - Συμβολή ήχων - Στάσιμα ηχητικά κύματα με τη χρήση MBL - Συστήματος Συγχρονικής Λήψης και Απεικόνισης Βαμβακούσης Ρούμελης Νικόλαος 1, Γαλλόπουλος Αλέξανδρος

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ

ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. γενικής ηαιεείας. Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΓΕΙΟΕ ΑΙ ΚΑ ΙΝΣΤΙΤΙ ΒΙΟΛΟΓΙΑ γενικής ηαιεείας Β'τόξης ενιαίου (ΙυΗείου ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΟΣ ΑΙΔΑΚΤΙΚΟΝ BIBA1QN ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γενικής Παιδείας Β' ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

CH COOC H H O CH COOH C H OH

CH COOC H H O CH COOH C H OH ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 2 ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ (ΧΚ2) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2013-14 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ Τίτλος Πειράματος: ΚΙΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ

ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ Παπαδημητρόπουλος Νικόλαος M.Sc. Συνεργάτης του ΕΚΦΕ Πειραιά - Νίκαιας ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΟΞΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΜΕ ΝaOH ΑΝΤΙΠΑΡΑΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΛΑΣΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΝΟΡΓΑΝΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ Στην παρούσα εργασία παρουσιάζονται οδηγίες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΙΚΗΣ ΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ MultiLog Αντωνίου Κωνσταντίνος ΠΕ04-02 (χημικός) ΓΕ.Λ Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΜΕΣΩ ΑΙΣΘΗΤΗΡΩΝ Για τον καθηγητή ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Στόχοι - Να εξοικειωθούν οι μαθητές στην χρήση των αισθητήρων για την μέτρηση φυσικών μεγεθών. - Να διαπιστώσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧHMEIA. 5 Δεκεμβρίου 2015 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧHMEIA. 5 Δεκεμβρίου 2015 ΛΥΚΕΙΟ :... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΜΟΝΑΔΕΣ: ΤΟΠΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ EUSO 2016 ΧHMEIA 5 Δεκεμβρίου 2015 ΛΥΚΕΙΟ :.... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2.. 3.. ΜΟΝΑΔΕΣ: Οικιακοί πυροσβεστήρες Οι πυροσβεστήρες διοξειδίου του άνθρακα χρησιμοποιούνται σε χώρους με ηλεκτρικές

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση

Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΑ 5 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ Γ Διδασκαλία τη Χημείας Με Νέες Τεχνολογίες Χημεία Β Λυκείου Γενικής Παιδείας: Όλα τα πειράματα σε προσομοίωση Γεώργιος Ξεντές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ*» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ*» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 539 ΑΠΟ ΤΟ «ΠΑΥΕ ΝΑ ΡΩΤΑΣ*» ΣΤΟ «ΠΑΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ»: ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΝΟΜΩΝ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΣΕ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (*μνημονικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ A ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

EUSO 2017 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 10/12/2016

EUSO 2017 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Σέρρες 10/12/2016 15 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών EUSO 2017 ΤΟΠΙΚΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΕΙΟ:. Μαθητές/τριες που συμμετέχουν: (1) (2) (3) Σέρρες 10/12/2016 Σύνολο μορίων:..... Στόχοι Μικροσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Βιοχημείας

Εργαστήριο Βιοχημείας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εργαστήριο Βιοχημείας i) Ακινητοποιημένη ζύμη ii) Μεταβολισμός γλυκόζης και ανίχνευση πυροσταφυλικού-ακεταλδεϋδης Διδάσκοντες: Αναπλ. Καθ. A. E. Κούκκου,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΧΟΙ Εργαστηριακή άσκηση 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς : 1. Να αναγνωρίζεις ότι το φαινόμενο της διάλυσης είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ρόδου ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) :Νικόλαος Πασσάλης Χημικός-MSc

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ρόδου ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) :Νικόλαος Πασσάλης Χημικός-MSc ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Ρόδου ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) :Νικόλαος Πασσάλης Χημικός-MSc Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος απόσπασης

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες μαθημάτων ΦΕ Λυκείου 2014-15. Κρητικού Ελένη, Καφετζόπουλος Κώστας, Μπισκετζής Νίκος Σχ. Σύμβουλοι ΠΕ04 Δ. Ε. Α Αθήνας

Οδηγίες μαθημάτων ΦΕ Λυκείου 2014-15. Κρητικού Ελένη, Καφετζόπουλος Κώστας, Μπισκετζής Νίκος Σχ. Σύμβουλοι ΠΕ04 Δ. Ε. Α Αθήνας Οδηγίες μαθημάτων ΦΕ Λυκείου 2014-15 Κρητικού Ελένη, Καφετζόπουλος Κώστας, Μπισκετζής Νίκος Σχ. Σύμβουλοι ΠΕ04 Δ. Ε. Α Αθήνας https://www.youtube.com/watch?v=umzeyxquyku Μερικές οδηγίες είναι ξεκάθαρες

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή ήχων - Στάσιμα ηχητικά κύματα σε ηχητικούς σωλήνες και σε μεταλλικές ράβδους με τη χρήση MBL - ΣΣΛΑ

Συμβολή ήχων - Στάσιμα ηχητικά κύματα σε ηχητικούς σωλήνες και σε μεταλλικές ράβδους με τη χρήση MBL - ΣΣΛΑ Συμβολή ήχων - Στάσιμα ηχητικά κύματα σε ηχητικούς σωλήνες και σε μεταλλικές ράβδους με τη χρήση MBL - ΣΣΛΑ Ρούμελης Νικόλαος 1, Γαλλόπουλος Αλέξανδρος 2 1 Δρ. Χημείας - Σχολικός Σύμβουλος ΠΕ04 Κυκλάδων

Διαβάστε περισσότερα

1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος απόσπασης (μερική /ώρες την εβδομάδα, εξ ολοκλήρου)

1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος απόσπασης (μερική /ώρες την εβδομάδα, εξ ολοκλήρου) ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Αγίων Αναργύρων ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Στέφανος Ντούλας ΠΕ04.02 Χημικός 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Οπτική Πολωσιμετρία

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Οπτική Πολωσιμετρία ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Οπτική Πολωσιμετρία Ιωάννης Πούλιος Αθανάσιος Κούρας Λίντα Μανώλη ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 54124 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης

Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης Σχέση πυκνότητας και περιεκτικότητας σε αιθανόλη αλκοολούχων διαλυµάτων. Φύλλο εργασίας - αξιολόγησης Τάξη B Λυκείου Ονοµατεπώνυµο Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο: Χηµεία (Γενικής Παιδείας) Αλκοόλες........................

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (APPLETS)

ΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (APPLETS) 618 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΜΙΚΡΟΕΦΑΡΜΟΓΩΝ (APPLETS) Τζαμτζής Αθανάσιος Χημικός Β/θμιας Εκπ/σης, Μεταπτυχιακός φοιτητής επί πτυχίω

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΠΕΘ (με Αρ. Πρωτ. 150022/Δ2/15-9-2016) Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. 1.1 Γνωριμία με το εργαστήριο του Χημικού Από τον εργαστηριακό οδηγό να χρησιμοποιηθούν

Διαβάστε περισσότερα

2.Παρατηρήσεις προτάσεις που προκύπτουν από την επεξεργασία των εκθέσεων Εργαστηριακών Δραστηριοτήτων των ΥΣΕΦΕ στα σχολεία αρμοδιότητάς σας.

2.Παρατηρήσεις προτάσεις που προκύπτουν από την επεξεργασία των εκθέσεων Εργαστηριακών Δραστηριοτήτων των ΥΣΕΦΕ στα σχολεία αρμοδιότητάς σας. ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΝΑΞΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα- ειδικότητα) : ΒΑΘΡΑΚΟΚΟΙΛΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΕ 04.01 Επιµορφωτής Β επιπέδου ιαδραστικών συστηµάτων 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ C

ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ C ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΒΙΤΑΜΙΝΗΣ C Μανδηλιώτης Σωτήρης, Γεωλόγος Υπεύθυνος ΕΚΦΕ Σερρών Χατζάρα Στέλλα, Χηµικός Βιολόγος Γενικό Λύκειο Νιγρίτας Η Αφορµή Στη Νέα Ζηλανδία το 2004 2 µαθήτριες 14 ετών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) : ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ Θέµα Α ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις προτάσεις Α1 και Α2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα,

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµιστικά διαλύµατα - Οδηγίες για τον καθηγητή

Ρυθµιστικά διαλύµατα - Οδηγίες για τον καθηγητή - Τάξη Μάθηµα Γνωστικό αντικείµενο ιδακτική ενότητα Απαιτούµενος χρόνος Γ Λυκείου Χηµεία Οξέα Βάσεις και ιοντική ισορροπία Ρυθµιστικά διαλύµατα 2 διδακτικές ώρες Ειδικοί διδακτικοί στόχοι Το λογισµικό

Διαβάστε περισσότερα

Οξείδωση της αιθανόλης

Οξείδωση της αιθανόλης 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Γενικής Παιδείας Β Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Οξείδωση της αιθανόλης Από

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδομαζέματα - επιστημοσκορπίσματα

Σκουπιδομαζέματα - επιστημοσκορπίσματα Στη στήλη Σκουπιδομαζέματα επιστημοσκορπίσματα παρουσιάζονται απλά πειράματα και κατασκευές που μπορούν να πραγματοποιηθούν με καθημερινά υλικά και μπορούν να ενταχθούν, κατά την κρίση του διδάσκοντα,

Διαβάστε περισσότερα

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας

Τάξεις Μάθημα Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας Τάξεις Δ, Ε, ΣΤ Μάθημα Αγωγή Υγείας και Φυσικές Επιστήμες (π.χ. Μελέτη Περιβάλλοντος, Φυσική, Γεωγραφία, κ.α. ) Εκτιμώμενος χρόνος διδασκαλίας 50 λεπτά Ενότητα 1.2. Η ενότητα Χρήσιμοι Μικροοργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕ ΣΥΜΜΑΧΟ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕ ΣΥΜΜΑΧΟ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 626 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕ ΣΥΜΜΑΧΟ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ Ξεντές Γεώργιος Καθηγητής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ΠΕ04 -

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MS EXCEL

ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MS EXCEL 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 427 ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MS EXCEL Αγγελόπουλος Βασίλειος Καθηγητής Πειραματικού Λυκείου Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά anavasi@mail.otenet.gr,

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν. Μακρυωνίτης

Γεώργιος Ν. Μακρυωνίτης Γεώργιος Ν. Μακρυωνίτης Γεννήθηκα στη Βάρη της Σύρου το 1958 από αγρότες γονείς, την Ελπίδα και το Νικόλα. Είμαι παντρεμένος με την Αγάθη Καραμπούλα, βιολόγο-ιχθυολόγο (επόπτρια αλιείας Κυκλάδων 1988-1994),

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ - B ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΧΗΜΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ (MultiLog) Φωτοσύνθεση: Η σημαντικότερη μεταβολική πορεία στη Βιόσφαιρα. Γιώργος Α. Χαλκιόπουλος - Βιολόγος ΜSc ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ (MultiLog) Φωτοσύνθεση: Η σημαντικότερη μεταβολική πορεία στη Βιόσφαιρα. Γιώργος Α. Χαλκιόπουλος - Βιολόγος ΜSc ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ (MultiLog) Φωτοσύνθεση: Η σημαντικότερη μεταβολική πορεία στη Βιόσφαιρα Γιώργος Α. Χαλκιόπουλος - Βιολόγος ΜSc ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Τασίa Γκοτσοπούλου - Χημικός ΕΚΦΕ ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ Θεωρητική Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Νέας Φιλαδέλφειας ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Ιωάννης Χριστακόπουλος - Φυσικός

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : Νέας Φιλαδέλφειας ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Ιωάννης Χριστακόπουλος - Φυσικός Έκθεση Δραστηριοτήτων 2011-12 ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 : Νέας Φιλαδέλφειας ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ (όνομα - ειδικότητα) : Ιωάννης Χριστακόπουλος - Φυσικός 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του. Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

Ογκομετρήσεις Εξουδετέρωσης

Ογκομετρήσεις Εξουδετέρωσης Άσκηση 5η Ογκομετρήσεις Εξουδετέρωσης Εργαστήριο Χημείας Τμήμα ΔΕΑΠΤ Πανεπιστήμιο Πατρών Ποσοτική Ανάλυση Αναλυτική Χημεία Ποιοτική Ανάλυση Ποσοτική Ανάλυση Ογκομετρική ανάλυση Ποσοτικός προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4 Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: καταλύτες

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4 Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: καταλύτες ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.2 Ποιο από τα παρακάτω μόρια ή ιόντα συμπεριφέρεται σε υδατικό διάλυμα ως διπρωτικό οξύ κατά Brönsted-Lowry;

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.2 Ποιο από τα παρακάτω μόρια ή ιόντα συμπεριφέρεται σε υδατικό διάλυμα ως διπρωτικό οξύ κατά Brönsted-Lowry; ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη. Μαρινέλλα Τσακάλοβα

Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη. Μαρινέλλα Τσακάλοβα Παραγωγή Βιοαερίου Από Βαμβακόπιτα & Ακάθαρτη Γλυκερίνη Μαρινέλλα Τσακάλοβα Παραπροϊόν της παραγωγής του βιοντίζελ Ακάθαρτη Γλυκερίνη Crude Glycerine Αυξανόμενη παραγωγή του Τεράστια αποθέματα ακάθαρτης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 5 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΞΙΔΙΟΥ ΣΕ ΟΞΙΚΟ ΟΞΥ ΜΙΝΟΠΕΤΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΦΥΣΙΚΟΣ - Ρ/Η ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΕΦΕ 2 ου ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΡΑΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α.

Διαβάστε περισσότερα

Καταλύτες Κατάλυση. MnO 2. 2KCl(s) + 3O 2 (g)

Καταλύτες Κατάλυση. MnO 2. 2KCl(s) + 3O 2 (g) Καταλύτες Κατάλυση Από ποιους παράγοντες εξαρτάται η ταχύτητα μιας αντίδρασης; Φύση των αντιδρώντων, συγκέντρωση αντιδρώντων, πίεση (για αέρια), επιφάνεια επαφής (για ετερογενείς αντιδράσεις), θερμοκρασία,

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

2H 2 (g) + O 2 (g) 2H 2 O(l) Η = -572 kj,

2H 2 (g) + O 2 (g) 2H 2 O(l) Η = -572 kj, ΧΗΜΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΗ 3.1 Γενικά για τη χηµική κινητική και τη χηµική αντίδραση - Ταχύτητα αντίδρασης 1. Τι µελετά η χηµική κινητική; Η χηµική κινητική µελετά - Την ταχύτητα (ή το ρυθµό) που εξελίσσεται µια

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. ΒΙΒΛΙΟ ΚΑθΗ ΓΗΤΗ Β'ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΟΥΝΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. ΒΙΒΛΙΟ ΚΑθΗ ΓΗΤΗ Β'ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΟΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΚΑθΗ ΓΗΤΗ Β'ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΟΥΝΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΑΘΗΝΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ! Β'

Διαβάστε περισσότερα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα

Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Διαλύματα - Περιεκτικότητες διαλυμάτων Γενικά για διαλύματα Μάθημα 6 6.1. SOS: Τι ονομάζεται διάλυμα, Διάλυμα είναι ένα ομογενές μίγμα δύο ή περισσοτέρων καθαρών ουσιών. Παράδειγμα: Ο ατμοσφαιρικός αέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 0-03. ΕΝΟΤΗΤΑ : Χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (απλή αναφορά). ΕΝΟΤΗΤΑ : Η Χημεία της ζωής. ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά). ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

«Χρήση του Scratchboard σε εργαστηριακές δραστηριότητες Φυσικής»

«Χρήση του Scratchboard σε εργαστηριακές δραστηριότητες Φυσικής» «Χρήση του Scratchboard σε εργαστηριακές δραστηριότητες Φυσικής» Θεόδωρος Πιερράτος 1, Ευάγγελος Κολτσάκης 2, Χαρίτων Πολάτογλου 3 1 Εκπαιδευτικός, Υπ. Διδάκτορας Τμ. Φυσικής ΑΠΘ pierratos@gmail.com 2

Διαβάστε περισσότερα

Εξεταστέα ύλη (από το ΥΠΕΠΘ)

Εξεταστέα ύλη (από το ΥΠΕΠΘ) 39 th ICHO 21 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Χημείας Τάξη Α Εξεταστέα ύλη 2006-2007 (από το ΥΠΕΠΘ) 1. ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Με τι ασχολείται η χημεία Ποια είναι η σημασία της

Διαβάστε περισσότερα

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001

Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 Ζήτηµα 1ο Χηµεία-Βιοχηµεία Τεχνολογικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2001 1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Άσκηση: Αναπνοή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4. Άσκηση: Αναπνοή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Άσκηση: Αναπνοή Σύνοψη Στο κεφάλαιο αυτό γίνεται λόγος για τη λειτουργία της αναπνοής και τον ρόλο της στους φυτικούς οργανισμούς. Πιο συγκεκριμένα μελετάται η αναπνοή σε αρτίβλαστα και διαβρεγμένα

Διαβάστε περισσότερα

I (aq) κι έτσι σχηματίζεται το ευδιάλυτο σύμπλοκο ιόν

I (aq) κι έτσι σχηματίζεται το ευδιάλυτο σύμπλοκο ιόν ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 3 ΧΗΜΙΚΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΗΣ (ΧΚ3) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 203-4 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ Τίτλος Πειράματος: ΚΙΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01

Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών. Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Πατρών Αθανασία Μπαλωμένου ΠΕ03 Βασιλική Ρήγα ΠΕ03 Λαμπρινή Βουτσινά ΠΕ04.01 Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την εισαγωγή της Φυσικής στην Α γυμνασίου είναι :

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε καθεμιά από τις επόμενες ερωτήσεις:

1.1 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε καθεμιά από τις επόμενες ερωτήσεις: ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 21-4-2016 ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΔΙΑΡΚΕΙΑ 3 ΩΡΕΣ ΘΕΜΑ 1 1.1 Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε καθεμιά από τις επόμενες ερωτήσεις: α. Σε κάθε εξώθερμη αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση:

1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: ΘΕΜΑ 1o 1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση: Η σταθερά Κ w στους 25 ο C έχει τιµή 10-14 : α. µόνο στο καθαρό νερό β. σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυµα γ. µόνο σε

Διαβάστε περισσότερα

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog

Πειράµατα Βιολογίας µε το MultiLog Μετρήσεις του Ρυθµού Φωτοσύνθεσης του φυτού Elodea Ernstiae Εισαγωγή Η φωτοσύνθεση είναι η διαδικασία κατά την οποία οργανικά υλικά (υδρογονάνθρακες) παράγονται από ανόργανες πρώτες ύλες (διοξείδιο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2011-2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ----- ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ Δ/ΝΣΗ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Α ΑΘΗΝΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΚΦΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΕΚΦΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΕΚΦΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣ: 1. Τμήμα Α Σπουδών και Εφαρμογής Προγραμμάτων, Δ/νση Σπουδών, Προγραμμάτων και Οργάνωσης Δ/θμιας Εκπ/σης, Γενική Δ/νση Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017

Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017 ΕΚΦΕ Νέας Ιωνίας ΕΚΦΕ Χαλανδρίου Τοπικός διαγωνισμός EUSO2017 O Πειραματική δοκιμασία Χημείας Μελετώντας το περιεχόμενο διαφόρων χυμών 10 Δεκεμβρίου 2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1) 2) 3) Μελετώντας

Διαβάστε περισσότερα

Β Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου. Μ α θ ή μ α τ α Γ ε ν ι κ ή ς Π α ι δ ε ί α ς. Χημεία Γενικής Παιδείας

Β Τάξη Ημερήσιου Γενικού Λυκείου. Μ α θ ή μ α τ α Γ ε ν ι κ ή ς Π α ι δ ε ί α ς. Χημεία Γενικής Παιδείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α Να διατηρηθεί μέχρι... Βαθμός Ασφαλείας...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΑΝΤΙΔΡΑ ΤΟ ΝΑΤΡΙΟ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ: ΕΝΑ ΥΠΕΡΜΕΣΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ

ΠΩΣ ΑΝΤΙΔΡΑ ΤΟ ΝΑΤΡΙΟ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ: ΕΝΑ ΥΠΕΡΜΕΣΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ 632 ΠΩΣ ΑΝΤΙΔΡΑ ΤΟ ΝΑΤΡΙΟ ΜΕ ΤΟ ΝΕΡΟ: ΕΝΑ ΥΠΕΡΜΕΣΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑ ΕΠΙΔΕΙΞΗΣ Παπασταματίου Νίκος Φυσικός, ΕΚΦΕ Ομόνοιας ekfeomon@otenet.gr Λάππας Κώστας Χημικός Παναγούλιας Κώστας Φυσικός ΕΚΦΕ Ομόνοιας konpan@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

REFLECTIVITY OF COLORS

REFLECTIVITY OF COLORS R E F L E C T I V I T Y OF C O L O R S REFLECTIVITY OF COLORS ΜΠΟΥΣΙΑΣ Ν. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ Ο. (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. ΥΠΕΘΥΝΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός

ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός ΕΚΘΕΣΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΕΚΦΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΕΚΦΕ : ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΦΕ (όνομα - ειδικότητα) : Άννα Σωτηροπούλου, Φυσικός 1.Επικαιροποιημένα στοιχεία του ΕΚΦΕ. Ονοματεπώνυμο Ειδικότητα Είδος

Διαβάστε περισσότερα