ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΕΠ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΕΠ"

Transcript

1 Πλάτων Τήνιος Λογαριάζοντας λάθος την ζωή μας: Γιατί το ΑΕΠ δεν μετρά όσα πρέπει (Mismeasuring our lives: Why GDP doesn t add up) J.E.Stiglitz, A.Κ. Sen, J-P Fitoussi, 2008 O Πρόεδρος της Γαλλίας Nicolas Sarkozy ανέθεσε σε Επιτροπή για την Μέτρηση της Οικονομικών Επιδόσεων και της Kοινωνικής Προόδου την συγγραφή έκθεσης. O λόγος ενασχόλησης με το θέμα αυτό έχει να κάνει και με την ανησυχία ότι το ΑΕΠ ενώ χρησιμοποιείται ως μέτρηση της ευημερίας, δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται σε υποκειμενική αίσθηση βελτίωσης «Ευημερούν οι αριθμοί και όχι οι άνθρωποι» 1. Η έκθεση παραδόθηκε τον Μάρτιο 2008 και είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο, και στο e-class. Η περίληψη αυτή συμπληρώνει (επί το πιο ενδιαφέρον) το κεφάλαιο των βοηθημάτων του μαθήματος (Εθνικοί λογαριασμοί). Η περίληψη που ακολουθεί είναι εκτενέστερη στο πρώτο κεφάλαιο, και απλώς ενδεικτική για τα δύο επόμενα. Για όσους/ες ενδιαφέρονται το πλήρες κείμενο είναι στο e-class. To λοιπό υποστηρικτικό υλικό στα αγγλικά είναι στην ιστοσελίδα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΕΠ Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται σε ζητήματα που επιδέχονται χρηματικής αποτίμησης και συνεπώς αφορούν την διόρθωση των σημερινών λογαριασμών διατηρώντας όμως την υπάρχουσα λογική. (δηλαδή καταγραφή ετήσιων ροών αποτιμημένων σε χρήμα) Οι εθνικοί λογαριασμοί καταγράφουν αγοραίες αξίες, δηλαδή (ποσότητες αγαθών επί τιμές). Οι τιμές προκύπτουν από συναλλαγές σε αγορές. Το ότι υπάρχει χρηματική αποτίμηση (τιμές) σημαίνει ότι μπορούν να συναθροιστούν σε ένα μοναδικό μέγεθος (αριθμό) αγαθά που είναι διάσπαρτα και διακριτά. Αν οι αγορές λειτουργούν σωστά, τότε ο λόγος δύο τιμών αντανακλά την σχετική αξιολόγηση που έχουν οι καταναλωτές για την αξία των αγαθών στα οποία αντιστοιχούν. Υπό αυτή την έννοια, η χρηματική αξία του συνόλου των αγαθών αντιστοιχεί στην συνολική ευημερία της κοινωνίας. Πολλοί σχολιαστές χρησιμοποιούν το ΑΕΠ ως μέτρηση της ευημερίας. Όμως: 1. Τιμές δεν υπάρχουν για όλα τα αγαθά. π.χ. δωρεάν ιατρικές υπηρεσίες στα νοσοκομεία 2. Οι τιμές αγοράς μπορεί να μην αντανακλούν την πραγματική αξία. Π.χ. Αν η κατανάλωση ενός προϊόντος κάνει καλό όχι μόνο στον καταναλωτή του, αλλά και ευρύτερα, τότε οι αξίες της αγοράς υποεκτιμούν την κοινωνική αξία (π.χ. εμβόλια, περιβαλλοντική υποβάθμιση). 3. Η Ποιότητα αλλάζει, ιδίως σε πράγματα όπως τηλεπικοινωνίες και πληροφορική. Υποεκτίμηση της ποιότητας ισοδυναμεί με υπερεκτίμηση του πληθωρισμού. (αφού η ίδια τιμή αντιστοιχεί σε περισσότερα οφέλη). Στις ΗΠΑ η Επιτροπή Boskin 1 Σημ: Το Παράδοξο του Easterlin είναι η αφετηρία των οικονομικών της Ευτυχίας Happiness Economics: Αν και το εισόδημα κατά κεφαλή στις ΗΠΑ αυξανόταν συνεχώς από το 1946 ως το 1970, οι Αμερικανοί δεν δήλωναν περισσότερο ευτυχείς από το 1960 ως το 1970 μάλιστα σημειώθηκε μείωση στην εκτίμηση ευτυχίας. Επίσης σε διεθνείς συγκρίσεις το κατά κεφαλήν ΑΕΠ δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σχέση με την ευτυχία. Πιο πρόσφατες έρευνες τοποθετούν μια πιθανή σχέση μεταξύ ευτυχίας και του λογάριθμου του κατά κεφαλήν ΑΕΠ. 1

2 κατέληξε ότι ο πληθωρισμός υπολογιζόταν μεγαλύτερος κατά 0,6% τον χρόνο λόγω της υποεκτίμησης των ποιοτικών βελτιώσεων. Στην Ευρώπη, όμως, η κριτική που ακούγεται ότι ο μετρούμενος πληθωρισμός είναι πιο χαμηλός από την πραγματικότητα ίσως οφείλεται στο αντίθετο - δηλαδή υπερβολική διόρθωση για ποιότητα). 4. Προϋποτίθεται ότι οι καταναλωτές καταλαβαίνουν τι αγοράζουν. Ιδίως σε ασφαλιστικά προϊόντα αλλά και στις τηλεπικοινωνίες ο χρηματοοικονομικός αναλφαβητισμός οδηγεί σε αμφιβολίες αν οι τιμές παίζουν τον ρόλο που θα έπρεπε, αφού υπάρχουν ενδείξεις ότι οι καταναλωτές δεν έχουν τις απαιτούμενες γνώσεις για να λειτουργήσουν ορθολογικά. Εκεί που δεν υπάρχουν τιμές απαιτείται να γίνουν εκτιμήσεις (συμπληρωματικοί υπολογισμοί- imputations). Για δύο λόγους: (α) Πληρότητα Υπάρχουν ροές δραστηριοτήτων που γίνονται εκτός αγοράς, αλλά είναι παραγωγικές όπως τα εισοδήματα από ιδιοκατοίκηση. Κάποιος που ζει σε δικό του σπίτι είναι εμφανώς σε καλύτερη θέση από ενοικιαστή που έχει το ίδιο χρηματικό εισόδημα. Οι εθνικοί λογαριασμοί αντιμετωπίζουν αυτό σαν να πλήρωνε ο ιδιοκτήτης ενοίκιο στον εαυτό του. (β) Η Αρχή της μη μεταβολής Οι ίδιες δραστηριότητες πρέπει να έχουν την ίδια αξία ασχέτως θεσμικού πλαισίου. Π.χ. αν η ίδια ιατρική εξέταση γίνεται σε δημόσιο ή σε ιδιωτικό νοσοκομείο θα έπρεπε να είχε την ίδια αξία. Άρα η πορεία του διαθέσιμου ιδιωτικού εισοδήματος δεν θα πρέπει να επηρεάζεται από ιδιωτικοποιήσεις δραστηριοτήτων και πρέπει να υπάρχουν εκτιμήσεις για την κατανάλωση αγαθών που προσφέρει δωρεάν το δημόσιο. Στην Γαλλία και Φινλανδία εκτιμήσεις αυτού του είδους αντιστοιχούν σε 30% του ΑΕΠ, στις ΗΠΑ 20%. Η ύπαρξη εκτιμήσεων επηρεάζει την ποιότητα των συνολικών μεγεθών, αλλά και το πόσο κατανοητά είναι τα μεγέθη αυτά στον μέσο πολίτη. Η ύπαρξη φούσκας τιμών ακινήτων στην Ισπανία επηρέασε πολύ υπολογισμούς προσωπικού εισοδήματος. Καθώς προστίθενται όλο και περισσότερα πράγματα ως εκτιμήσεις μια λύση είναι να υπάρχουν δορυφορικοί λογαριασμοί συμπληρωματικοί του πυρήνα των εθνικών λογαριασμών. Πιθανές Διορθώσεις μέσα στο πλαίσιο των ΕΛ 1. Εμφαση σε μεγέθη πέραν του ΑΕγχΠ. Απόσβεση (depreciation) δηλαδή αναφορά στο καθαρό και όχι ακαθάριστο ΑΕγχΠ για να ληφθεί υπόψη η καταστροφή ή ακαταλληλότητα του κεφαλαίου της οικονομίας. Η λογική είναι ότι αν διατίθενται ποσά για να διατηρηθεί η παραγωγική ικανότητα του κεφαλαίου ως έχει (Σημ: αυτή είναι η οικονομική- και όχι η λογιστική - έννοια της απόσβεσης), τότε η ευημερία δεν έχει αυξηθεί. Όμως, η λογιστική αποτύπωση των αποσβέσεων είναι από τα λιγότερο αξιόπιστα τμήματα των εθνικών λογαριασμών. 2 Απόσταση μεταξύ Ακαθάριστου και Καθαρού προϊόντος υπάρχει όταν υφίστανται ταχείες διαρθρωτικές αλλαγές. Π.χ. οι αλλαγές στην πληροφορική από το 1990 σημαίνουν ότι η διαφορά αυξάνεται στις ΗΠΑ η απόσβεση από το 1990 ήταν 4,4% τον χρόνο ταχύτερη από το ΑΕΠ (3%), το οποίο σημαίνει ότι το καθαρό Εγχ Πρ. αυξανόταν λιγότερο από το ΑΕΠ. Αντίστοιχα θέματα: Περιβαλλοντική υποβάθμιση (αλλά πού είναι οι τιμές;) Εξάντληση φυσικών πόρων. 2 Π.χ. σε μεγάλες φυσικές καταστροφές σεισμός Αθήνας 1999, Ιαπωνίας 2011 υποεκτιμάται η καταστροφή κεφαλαίου αλλά καταγράφεται η ανοικοδόμηση με αποτέλεσμα την αύξηση του ΑΕγχΠ ενώ η ευημερία δεν έχει αυξηθεί. 2

3 Η παγκοσμιοποίηση σημαίνει ότι εισοδήματα από το εξωτερικό έχουν όλο και περισσότερη σημασία άρα αναβαθμίζεται η χρήση εθνικών και όχι εγχώριων μεγεθών. Στην Ιρλανδία ολο και μεγαλύτερο τμήμα του ΑΕγχΠ εξάγεται με την μορφή κερδών επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα το εισόδημα του πληθυσμού να μεγαλώνει πιο σιγά από την παραγωγή. Αντίστοιχα και σε μια αναπτυσσόμενη χώρα αν μια μεγάλη πολυεθνική εξάγει τα κέρδη της τα οποία αντιστοιχούν σε μεγάλο τμήμα της παραγωγής, τότε η ευημερία των κατοίκων υπερεκτιμάται από το Εγχώριο προϊόν. 2. Βελτίωση της μέτρησης των υπηρεσιών Π.χ. Λιανικό εμπόριο πώς μετράται η ποιότητα εξυπηρέτησης; Αντίστοιχα, παιδεία υγεία. Δεν υπάρχει ανεξάρτητη πηγή πληροφόρησης για το προϊόν το οποίο υπολογίζεται στους ΕΛ είτε ως ίσο με το κόστος παραγωγής ή απλώς ως σταθερή συνάρτηση του όγκου πωλήσεων. Με αυτόν τον τρόπο η αύξηση της παραγωγικοτητας εξαιρείται εξ ορισμού. Ιδιαίτερα μεγάλο πρόβλημα έχουν οι υπηρεσίες που παρέχει το Κράτος. Εδώ διαφέρουν οι συλλογικές υπηρεσίες (π.χ άμυνα, αστυνόμευση) από τις ατομικές υπηρεσίες, όπως υγεία ή παιδεία. Ακόμη και όταν υπάρχουν συγκρίσιμες τιμές αγοράς (π.χ. ιδιωτικά σχολεία), οι τιμές που χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση έχουν πολλά προβλήματα. Σε πολλές χώρες αξιοποιούνται δείκτες αποτελέσματος για να συμπληρώσουν τις αξίες που βασίζονται στο κόστος. π.χ. Υγεία. Οι ΗΠΑ ξοδεύουν κατ άτομο 50% περισσότερο από την Ευρώπη, αλλά έχουν χειρότερους δείκτες υγείας (π.χ. προσδόκιμο επιβίωσης). Λαμβάνουν στις ΗΠΑ λιγότερη περίθαλψη από την Ευρώπη ή απλώς η περίθαλψη είναι ακριβότερη ή λιγότερο αποτελεσματική; Η μήπως έχει να κάνει με την διατροφή ή την άθληση; Διεθνώς αναζητούνται μέθοδοι μέτρησης του όγκου των υπηρεσιών υγείας. Αυτό απαιτεί λεπτομερή στοιχεία πχ. Η Θεραπεία καρκίνου διαφέρει από την γρίπη. 3. Επανεξέταση των δαπανών αποκατάστασης Ορισμένες δαπάνες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενδιάμεση κατανάλωση αφού απλώς επιτρέπουν την κατανάλωση άλλων προϊόντων χωρίς να προσθέτουν μόνα τους στην ευημερία π.χ. οι δαπάνες των φυλακών ή οι δαπάνες μετακινήσεων στην δουλειά. Πιθανές αντιδράσεις/ διορθώσεις: (α) εξετάζουμε μόνο κατανάλωση νοικοκυριών (άρα φυλακές κλπ δεν υπεισέρχονται (β) Τα νοικοκυριά παράγουν ορισμένες υπηρεσίες όπως μετακινήσεις και συνεπώς τα έξοδα μετακινήσεων δεν μετρούν αλλά εξαιρούνται ως ενδιάμεσο αγαθό. 4. Συνεξέταση κατανάλωσης, εισοδήματος και πλούτου Η κατανάλωση μπορεί να χρηματοδοτηθεί και από την ρευστοποίηση περιουσίας (πλούτου) και άρα η κατανάλωση μπορεί να διαφέρει από το εισόδημα. Θεωρητικά δηλαδή απαιτείται μέτρηση του συνολικού πλούτου μιας οικονομίας. Αυτό προϋποθέτει τον υπολογισμό περιουσιακών στοιχείων (ενεργητικό) και την αφαίρεση από αυτό δανείων και του εθνικού χρέους. Όμως: Η καταγραφή του πλούτου είναι ελλιπής Ειδικότερα για το ανθρώπινο κεφάλαιο (παιδεία, δεξιότητες, κλπ) που μπορεί να αντιστοιχεί ως και 80% του πλούτου των νοικοκυριών. Επίσης: Ποιες τιμές χρησιμοποιούνται για τη αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων; Έμφαση στην οπτική γωνία του νοικοκυριού Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αφαιρεί φόρους και προσθέτει μεταβιβαστικές πληρωμές από το Κράτος. Αυτό όμως αφορά μόνο χρηματικές μεταβιβάσεις (δηλαδή το επίδομα αναπηρίας και όχι το να δώσεις ένα καροτσάκι σε ένα ανάπηρο). Αυτό σημαίνει ότι ιδιωτικοποιήσεις (ή το αντίστροφο) αλλοιώνουν την μέτρηση του διαθέσιμου εισοδήματος δίδοντας μια στρεβλή εικόνα. Παραβαίνουν δηλαδή την αρχή της 3

4 μη αλλοίωσης. Το προσαρμοσμένο διαθέσιμο εισόδημα προσπαθεί να διορθώσει αυτό το μειονέκτημα. Έχει εφαρμογή στην παροχή υπηρεσιών σε είδος από το Κράτος (π.χ. αν αντί να υπάρχει ιδιωτική ασφάλιση υγείας παρέχεται κρατική ασφάλιση που χρηματοδοτείται από την φορολογία ενώ η χρήση υπηρεσιών υγείας παραμένει η ίδια. Αντίστοιχα παραδείγματα από την εκπαίδευση, παροχή κατοικίας, αθλητικές εγκαταστάσεις). Κατανομή του εισοδήματος Οι συμβατικές μετρήσεις του ΑΕΠ δεν λαμβάνουν υπόψη την κατανομή του εισοδήματος μεταξύ πλούσιων και φτωχών. Αν π.χ. αυξηθεί το εισόδημα του πλουσιότερου ατόμου (π.χ. Bill Gates) θα ανεβεί το κατά κεφαλή ΑΕΠ, χωρίς όμως βελτίωση για τον υπόλοιπο πληθυσμό. Το διάμεσο εισόδημα (το εισόδημα του μεσαίου ατόμου) διορθώνει αυτό αλλά απαιτεί πολύ περισσότερα στοιχεία 3. Επίσης πρέπει να ληφθεί υπόψη η διάρθρωση των νοικοκυριών (ένα μικρό παιδί κοστίζει λιγότερο από ένα ενήλικό) μέσω του ισοδύναμου εισοδήματος. Ευρωπαϊκά στοιχεία δείχνουν από το 1990 ότι υπάρχει μεγαλύτερη ανισότητα (O μέσος αυξάνεται ταχύτερα από τον διάμεσο) και μικραίνουν οι οικογένειες (μικρότερος ρυθμός αύξησης κατά μονάδα). Άλλη διόρθωση αφορά το ότι κάποιες ομάδες αντιμετωπίζουν διαφορετικές τιμές π.χ. οι φτωχοί, οικογένειες με στεγαστικό δάνειο, κάτοικοι επαρχίας). Οι αλλαγές αυτές μπορεί να είναι σημαντικές σε περιόδους απότομων αλλαγών σε τιμές /εισοδήματα. (π.χ. 2010/11). Παραγωγή μέσα στο νοικοκυριό Η οικονομική ανάπτυξη συχνά συμβαδίζει με την αντικατάσταση υπηρεσιών που παράγονται μέσα στην οικογένεια με τις ίδιες υπηρεσίες από την αγορά: π.χ. Τροφή, delivery, οικιακές υπηρεσίες. Αυτό δημιουργεί μια τεχνητή αύξηση στο ΑΕΠ (που μετρά μόνο αγοραίες συναλλαγές). Η ανάλυση του θέματος αυτού προϋποθέτει την ύπαρξη μελετών χρήσης χρόνου (time use studies) για να εκτιμηθεί η έκταση υποκατάστασης ή εξοικονόμησης χρόνου για να εκτιμηθεί η παραγωγή του νοικοκυριού. Στις μελέτες αυτές συμπεριλαμβάνεται και ο ελεύθερος χρόνος. Οι υπολογισμοί αυτοί έχουν μεγάλα περιθώρια αβεβαιότητας, αλλά συγκλίνουν σε εκτιμήσεις για την μεγέθυνση της ευημερίας σημαντικά μικρότερες από το συμβατικό ΑΕΠ (αφού μειώνεται ο ελεύθερος χρόνος και γίνεται αντικατάσταση της οικιακής εργασίας). Ενδιαφέρον επίσης είναι ότι με βάση τα διορθωμένα οι διαφορές στον ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ ΗΠΑ, Γαλλίας και Φινλανδίας συρρικνώνονται δραστικά. (περισσότερες λεπτομέρειες στην έκθεση). Η περίληψη των κεφαλαίων 2 και 3 είναι μόνο ενδεικτική. Οσοι ενδιαφέρονται μπορουν να ανατρέξουν στο κείμενο της έκθεσης. 3 Ο μέσος όρος υπολογίζεται εύκολα ως (συνολική δαπάνη)/ (πληθυσμός). Αντίθετα ο διάμεσος απαιτεί δειγματοληπτικές μελέτες που καθυστερούν τουλάχιστον κατά 1 έτος ή παραπάνω. 4

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται σε θέματα που αφορούν την ποιότητα ζωής που δεν επιδέχονται χρηματική μέτρηση. Αναφέρονται όμως σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο (π.χ. ένα έτος) όπως και το κλασσικό ΑΕΠ. (Είναι δηλαδή μεταβλητές ροής). Προσεγγίσεις που αρκούνται στην μέτρηση του ελέγχου πόρων αφήνουν σειρά ερωτήματα αναπάντητα: 1. Τα άτομα διαφέρουν ως προς την ικανότητα ευημερίας (π.χ. ΑΜΕΑ) 2. Πολλά αγαθά δεν διατίθενται στην αγορά ή δεν έχουν τιμές 3. Πολλές από τις συνιστώσες της ευημερίας είναι ευρύτερες της κατανάλωσης. Οι προσεγγίσεις αυτές στοχεύουν στην πλαισίωση του κλασικού ΑΕΠ με άλλες μετρήσεις για να αποκτηθεί μια συνολικότερη εικόνα. Όπως και σε ένα αυτοκίνητο, ο πίνακας ελέγχου δεν έχει μόνο ένα δείκτη (ταχύτητα) αλλά και άλλα χρήσιμα στοιχεία (στροφές, θερμοκρασία μηχανής κλπ). Πρέπει δηλαδή να συνυπολογίζεται το σύνολο των δεικτών χωρίς να επικεντρώνεται το ενδιαφέρον αποκλειστικά σε ένα αριθμό. Υπάρχουν τρεις προσεγγίσεις: 1. Υποκειμενικές μετρήσεις ευημερίας. Μέσω δειγματοληπτικών ερευνών και ως αποτέλεσμα άμεσων ερωτήσεων. ( Πόσο ευχαριστημένος είστε με την ζωή σας; Ή πιο συγκεκριμένα). Π.χ. το να είναι κανείς άνεργος βαθμολογείται πιο αρνητικά από την απλή απώλεια εισοδήματος. Αντικειμενικές μετρήσεις Δύο μέθοδοοι διαφέρουν στην μέθοδο στάθμισης 2. Δυνατότητες ευημερίας (capabilities) Π.χ. το να είναι κάποιος μορφωμένος του ανοίγει ορίζοντες ακόμη και αν επιλέγει να βλέπει reality ΤV 24/7 Η διεύρυνση του πεδίου επιλογής (ελευθερία) έχει από μόνη της αξία 3. Δικαιη κατανομή Στάθμιση των μη-χρηματικών συνιστωσών με σταθμιστές που είναι ευρύτεροι των τιμών της αγοράς διορθώνοντας για τις αδικίες στην κατανομή εισοδήματος.. Οι αντικειμενικές μετρήσεις έχουν εφαρμογές σε: 1. υγεία/ περίθαλψη: επίπεδο υγείας, διασύνδεση δεικτών υγείας με εισοδηματικό επίπεδο (οι φτωχοί είναι χειρότερα σε όλους τους δείκτες). 2. Παιδεία Προσπάθεια να μετρηθεί η αποτελεσματικότητα και όχι μόνο το κόστος (π.χ. δεξιότητες, ψηφιακός αναλφαβητισμός κλπ). 3. Αξιοποίηση ελεύθερου χρόνου 4. Πολιτικές ελευθερίες και συμμετοχή - εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα 5. Κοινωνικές σχέσεις κοινωνικό κεφάλαιο - πόση εμπιστοσύνη/καχυποψία δείχνουν τα μέλη της κοινωνίας στους συμπολίτες τους. 6. Περιβάλλον - π.χ. μετρήσεις ποιότητας ατμόσφαιρας κλπ. 7. Οικονομική ασφάλεια κίνδυνος φτώχειας 8. Προσωπική ασφάλεια/ εγκληματικότητα Οι διαστάσεις αυτές ενδεχομένως εξηγούν το παράδοξο της σύμπτωσης από την μια μεριά της βελτίωσης της οικονομικής ευημερίας και την έλλειψη ικανοποίησης από την άλλη (Παράδοξο Εasterlin). Οi ανισότητες στις διάφορες διαστάσεις μπορούν να λειτουργούν σωρευτικά δημιουργώντας συνολικότερα προβλήματα. Οι διάφορες διαστάσεις δεν είναι ανεξάρτητες αλλά στενά συνδεδεμένες και πιθανώς αλληλοεπιδεινούμενες. 5

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται σε θέματα που αφορούν μελλοντικές περιόδους δηλαδή το κατά πόσον η σημερινή ποιότητα ζωής είναι διατηρήσιμη στο μέλλον. Δεν μετράμε το παρόν, αλλά θέτουμε υποθετικές ερωτήσεις για τις επιλογές που επηρεάζουν το μέλλον. Η προσέγγιση αυτή έχει κοινά με την έννοια της απόσβεσης και του καθαρού προϊόντος δηλαδή αποπειράται ο εντοπισμός ενός μεγέθους όπως το απόθεμα κεφαλαίου, το οποίο πρέπει να αναπληρώνεται ώστε να διατηρηθεί η ικανότητα παραγωγής ή εξυπηρέτησης αναγκών στο σημερινό επίπεδο. Στις επόμενες γενιές κληρονομούμε ένα απόθεμα κεφαλαίου 4 που επιτρέπει την μελλοντική ευημερία και παραγωγή. Αρα αν η σημερινή ευημερία είναι σε βάρος μελλοντικής δυνατότητας ευημερίας, αυτό πρέπει να σημειώνεται και να αφαιρείται με κάποιο τρόπο από την σημερινή ευημερία. Οι προσεγγίσεις αυτές βρίσκονται ακόμη σε νηπιακή μορφή, αλλά υφίστανται ήδη σε πειραματικό στάδιο και χρησιμοποιούνται ορισμένες μετρήσεις: «Διόρθωση ΑΕΠ» - αντίστοιχη με την διόρθωση αποσβέσεων. Σύστημα περιβαλλοντικών Εθνικών Λογαριασμών. «Διόρθωση αποταμιεύσεων» - προσεγγίζει την έννοια του συνολικού πλούτου και υπολογίζει τις αποταμιεύσεις για να διατηρηθεί σταθερό. Όμως δεν καλύπτει περιβαλλοντικές υποβαθμίσεις με πλανητική εμβέλεια (π.χ. υπερθέρμανση). «Οικολογικά Ιχνη» - ή «Ιχνη Ανθρακα» - (Ecological ή carbon footprints). Εκταση βιολογικά αποδοτικής γής που απαιτείται για να διατηρηθεί η κατανάλωση στο ιδιο επίπεδο. π.χ. το 2003 η ανθρωπότητα απαιτούσε 25% μεγαλύτερο πλανήτη από αυτόν που διαθέτουμε. Βασικά προβλήματα των μετρήσεων είναι η αβεβαιότητα μέτρησης αλλά και η τεχνολογική αβεβαιότητα. Για τον λόγο αυτό είναι προτιμότερο να αξιοποιούνται περισσότερες της μιας μέτρησης, αλλά και να υπάρχει συναίσθηση των προβλημάτων που δημιουργούν οι αποτιμήσεις που χρησιμοποιούνται (π.χ. χρήση αγοραίων τιμών, παγκόσμια κατανομή εισοδήματος κλπ). 4 Υπό την ευρεία έννοια μπορεί να συμπεριλαμβάνει ανθρώπινο κεφάλαιο, αλλά και θεσμούς κλπ. Η έννοια του κεφαλαίου συνεπάγεται ότι μπορούμε να υποκαθιστούμε ένα είδος κεφαλαίου για άλλο πχ. Χρησιμοποιούμε τα αποθέματα ενέργειας αλλά δημιουργούμε αποθέματα έξυπνων αποφοίτων ΠαΠει 6

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 2 Κλάδοι Οικονομικής (i) Μικροοικονομική: Αποφάσεις ατομικών νοικοκυριών- Επιχειρήσεων (ii) Μακροοικονομική: Μελέτη οικονομίας ως συνόλου Βασικά Ζητήματα που απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική Μέτρηση του Εθνικού Εισοδήματος Κεφάλαιο 22 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Μικροοικονομική Μικροοικονομική είναι η μελέτη του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

O ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΕΓΧΩΡΙΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (ΑΕΠ) ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ.

O ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΕΓΧΩΡΙΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (ΑΕΠ) ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ. O ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΕΓΧΩΡΙΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (ΑΕΠ) ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ. Η πληροφόρησή μας δεν είναι ποιοτική, αλλά ποσοτική σε κάθε περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 7 ΟΥ & 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΕΠΑ.Λ Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις σηµειώνοντας το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Κεφάλαιο 24 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Ηευημερία(το βιοτικό επίπεδο)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Ημερομηνία παράδοσης: Ερωτήσεις πολλαπλών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων

Οικονομικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΔΠΜΣ «Επιστήμη και Τεχνολογία Υδατικών Πόρων» Οικονομικά του Περιβάλλοντος και των Υδατικών Πόρων Ανάλυση Κόστους - Οφέλους Χρηματοοικονομική ανάλυση Ο ιδιώτης: στοχεύει στη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ 1. Διάκριση Μικροοικονομικής και Μακροοικονομικής θεωρίας Η ανάλυση που προηγήθηκε αφορούσε τη συμπεριφορά και τη δραστηριότητα των ξεχωριστών μονάδων μιας οικονομίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΑ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΑ Ι ΡΥΜΑΤΑ Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας

Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Εισαγωγικές Έννοιες Επιχειρηματικότητας Μάθημα 2 1 Εισαγωγή Χαρακτηριστικά στοιχεία της επιχείρησης ως οργανισμού Συστατικά μέρη και το περιβάλλον της επιχείρησης Διάφορες μορφές επιχειρήσεων που λειτουργούν

Διαβάστε περισσότερα

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το

θέση: 1. Να γνωρίζει τις λειτουργίες που αναδεικνύουν τα ασκήσεων, ερωτήσεων βασισμένες στο Keybook. πλεονεκτήματα του που περιέχει το ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΙΟΙΚΗΗ. ιδασκαλία Αρχών Οικονομικής Θεωρίας (Μικροοικονομία Μακροοικονομία) με τη χρήση Ηλεκτρονικού Υπολογιστή υνολική ιάρκεια 48 ώρες ΚΩ ΙΚΟ 1 2 Εισαγωγή-

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα 2014. Κώδικας Φορολογίας Εισοδήµατος

Ημερίδα 2014. Κώδικας Φορολογίας Εισοδήµατος Ημερίδα 2014 Κώδικας Φορολογίας Εισοδήµατος (Κ.Φ.Ε.) Κ.Φ.Ε. (ν.4172/2013) Ορίζεται η έννοια του φορολογικού έτους το οποίο ταυτίζεται με το ημερολογιακό έτος. Καταργούνται οι έννοιες διαχειριστική περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Economics of education)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Economics of education) ΟΡΙΣΜΟΣ Η οικονομική αντιμετώπιση των φαινομένων που απασχολούν την παιδαγωγική-εκπαιδευτική διαδικασία ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Economcs of educaton) ΜΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Αθανάσιος Κατσής Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

1.1. ΟΜΑΔΑ Α. Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΟΘ για ΕΠΑΛ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΟΜΑΔΑ Α 1.1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος).

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ : ΚΕΦΑΛΑΙΑ 7-10 Οι ακόλουθες ασκήσεις αποτέλεσαν θέµατα στις πανελλαδικές εξετάσεις και αφορούν την ύλη της Μακροοικονοµίας στα ΕΠΑΛ.

Διαβάστε περισσότερα

Δεκέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ

Δεκέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ Δεκέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E. - Αριθμός Μητρώου Ε.Σ.Ρ.: 1 (ΕΝΑ), στο πλαίσιο του υποέργου 3 «Επαναλαμβανόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 2004-2005

Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 2004-2005 Γιάννης Αγιοργιωτάκης Μαθηματικός στο Σ.Δ.Ε. Αλεξανδρούπολης Παρουσίαση Σχολικό έτος 24-25 Τίτλος Τα ποσοστά στην Εφορία (Μια πρόταση διδασκαλίας των ποσοστών στo Σ.Δ.Ε.) Σκοποί και Στόχοι 1. Να εξοικειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ Η επιλογή της κατάλληλης εκτιμητικής μεθόδου ακινήτων αποτελεί μία «λεπτή» διαδικασία που εξαρτάται κυρίως από τη φύση και τις προοπτικές του κάθε ακινήτου.

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ?

ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΡΩΤΗΜΑ 1: ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΜΠΟΡΙΟ? ΕΠΕΙΔΗ: Η ΧΩΡΕΣ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ ΕΙΤΕ (Α) ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΑΡΑΓΑΓΟΥΝ ΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΑΓΑΘΑ, ΕΙΤΕ (Β) ΣΤΙΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ ΓΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις, περιβάλλοντας µε ένα κύκλο

Διαβάστε περισσότερα

Δεκέμβριος 2013 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ

Δεκέμβριος 2013 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ Δεκέμβριος 2013 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E. - Αριθμός Μητρώου Ε.Σ.Ρ.: 1 (ΕΝΑ), στο πλαίσιο του υποέργου 3 «Επαναλαμβανόμενες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Αθήνα, 16 Ιουλίου 2003 ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 Από τη Γ.Γ. ΕΣΥΕ ανακοινώνονται τα προσωρινά

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015

Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015 Θέση φωτογραφίας Η Ελληνική Ασφαλιστική Αγορά εν έτει 2015 24.6.2015 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Ζούμε στον πλανήτη Γη και από την πρώτες έως τις τελευταίες ημέρες μας αντιμετωπίζουμε κινδύνους που απειλούν το άτομο, την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΔΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Ελένη Χήτα, Ευθύμιος Ζέρβας Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε

Διαβάστε περισσότερα

Τάσος Γιαννίτσης, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σταύρος Ζωγραφάκης, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τάσος Γιαννίτσης, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σταύρος Ζωγραφάκης, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τάσος Γιαννίτσης, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Σταύρος Ζωγραφάκης, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 1. Συνολικά εισοδήματα (σε εκατ. ) 2008 2012 Μεταβολή % Σύνολο εισοδήματος: 120,789 93,481-22.6

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας

Ομιλία του Καθηγητή B. Ασημακόπουλου Ειδικού Γραμματέα για την Κοινωνία της Πληροφορίας 1 ο Ετήσιο Συνέδριο για την Πληροφορική και τις Επικοινωνίες στην Παιδεία και την Εκπαίδευση Συνεδρίαση Ολομέλειας με θέμα: «Η Αξιοποίηση των Ψηφιακών Τεχνολογιών στο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Σύστημα» Ομιλία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Παπαδημητρίου Δημήτριος Msc in Health Management Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής.

Οι αυτόµατοι σταθεροποιητές είναι πολιτικές που τονώνουν ή «από-θερµαίνουν» την οικονοµία όταν αυτό είναι απαραίτητο χωρίς καµία µεταβολή πολιτικής. Για πολλούς οικονοµολόγους είναι προφανές ότι η οικονοµική πολιτική θα πρέπει να ασκείται ενεργητικά. Για παράδειγµα, υποστηρίζουν ότι οι υφέσεις είναι περίοδοι υψηλής ανεργίας, χαµηλών εισοδηµάτων και

Διαβάστε περισσότερα

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών)

Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής. Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Περίληψη νέων όρων Νέα ορολογία Παλαιά ορολογία Λόγος αλλαγής Υπηρεσίες μεταποίησης Επεξεργασία (εμπορευμάτων και υπηρεσιών) Η νέα ορολογία περιγράφει αυτή την κατηγορία με μεγαλύτερη ακρίβεια Πρωτογενές

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η πρόταση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο

Τα Οικονομικά. 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο 6 Τα Οικονομικά 6.1 Θεωρητικό πλαίσιο Τα οικονομικά του Δημόσιου Τομέα ρυθμίζονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό κάθε έτους, στον οποίο προβλέπονται τα έσοδα από την φορολογία και υπολογίζονται τα ποσά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001

Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 Θέµατα Αρχών Οικονοµικής Θεωρίας Επιλογής Γ' Λυκείου 2001 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Στις προτάσεις, από Α.1. µέχρι και Α.6, να γράψετε τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό την ένδειξη Σωστό, αν η

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ;

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ; Οικονοµική είναι η µελέτη του τρόπου µε τον οποίο οι άνθρωποι επιλέγουν να κατανείµουν τους σπάνιους πόρους τους. Λόγω της σπανιότητας δεν είναι δυνατόν να εκπληρωθούν όλες

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα

Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα Tο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα Θεσμοθετήθηκε με το Νόμο 4093/2012 και στοχεύει στη διασφάλιση ενός ελάχιστου αξιοπρεπούς επιπέδου διαβίωσης Απευθύνεται σε άτομα και οικογένειες

Διαβάστε περισσότερα

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές.

2. Σε ένα κλάδο που υπάρχει μονοπώλιο, το βάρος από την επιβολή ενός φόρου μετακυλύεται ολόκληρο στους καταναλωτές. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Βασίλης Θ. Ράπανος Η εξέταση

Διαβάστε περισσότερα

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη

www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη www.share-project.org Αποτελέσματα από την έρευνα 50+ στην Ευρώπη Τι συμβαίνει από εδώ και πέρα Το αμέσως επόμενο βήμα της έρευνας 50+ στην Ευρώπη είναι η προσθήκη, στην υπάρχουσα βάση δεδομένων, πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

To ψηφιακό μέλλον των πόλεων

To ψηφιακό μέλλον των πόλεων To ψηφιακό μέλλον των πόλεων Οι ψηφιακές πόλεις σημαντικότερες του e-government Δρ Γιάννης Λάριος Σύμβουλος του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Η Ψηφιακή Στρατηγική πώς είναι ήδη ορατή στους Δήμους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος 2014. (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες)

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ Σειρά Α Ιούνιος 2014. (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) (Το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες) ΜΕΡΟΣ Α (60 Μονάδες) Να απαντήσετε και στις ΔΕΚΑ ερωτήσεις. Η κάθε ερώτηση βαθμολογείται με έξι μονάδες. 1. Η οικονομική κρίση στις μέρες μας έχει επηρεάσει την πλειοψηφία

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία

Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Κυβερνήσεις, Χρηματαγορές και Μακροοικονομία Εισαγωγή στους εθνικούς λογαριασμούς Με έμφαση στους εξωτερικούς λογαριασμούς μίας χώρας Οδοδείκτης Μέρος Α Βασικές Έννοιες Μέρος Β Αναλύσεις Βραχυχρονίων Διακυμάνσεων

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Α.1 Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) σε σταθερές τιμές μετράει την αξία της συνολικής παραγωγής σε τιμές του έτους βάσης.

Α.1 Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (Α.Ε.Π.) σε σταθερές τιμές μετράει την αξία της συνολικής παραγωγής σε τιμές του έτους βάσης. ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα

Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ευρωπαϊκές πολιτικές και πρακτικές για την προώθηση της ενεργειακής απόδοσης σε κατοικίες με χαμηλό ετήσιο εισόδημα Ανθή Χαραλάμπους Διευθύντρια Ενεργειακού Γραφείου Κυπρίων Πολιτών 22 Δεκεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού. Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Οικονομική ανάλυση και τιμολογιακή πολιτική χρήσεων και υπηρεσιών νερού Δ. Ασημακόπουλος Σχολή Χημικών Μηχανικών Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Ολοκληρωμένη Διαχείριση Η Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ποτελεσματικότητα διαδικασίες sms ταχύτητα οργανόγραμμα ανάθεσηαρχειοθέτηση υτοματοποιημένη εκτέλεση ψηφιακή υπογραφή ISO ενημερώσεις διαγράμματα

ποτελεσματικότητα διαδικασίες sms ταχύτητα οργανόγραμμα ανάθεσηαρχειοθέτηση υτοματοποιημένη εκτέλεση ψηφιακή υπογραφή ISO ενημερώσεις διαγράμματα ργασίες διαδικασίες ειδικότητες παρατηρήσεις διαγράμματα οργανόγραμμα μειωμένο κόστος αποθήκευσης ανάθεσηαρχειοθέτηση email στατιστικά Ηλεκτρονική Διαχείριση Διαδικασιών υτοματοποιημένη εκτέλεση χρόνοι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Για τις προτάσεις από Α.1 µέχρι και Α.5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γκλαβέρη Αναστασία Μάιος 2006 Σκοπός n Σκοπός μας στην παρούσα διπλωματική εργασία είναι να διερευνήσουμε θέματα που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα στην Ελλάδα. n

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φορολογική βάση

Τι είναι φορολογική βάση Διάλεξη 1 Αρχές φορολογίας 1 Πίνακας.3. Ελλάδα: Εξέλιξη φορολογικών εσόδων σε εκατ. ευρώ 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Σύνολο φορολογικών εσόδων 1965 1975 1985 1995 7 8 9 1 11 Φόροι από εισόδημα και κέρδη

Διαβάστε περισσότερα

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ.

Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή. Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. Ατμοσφαιρική ρύπανση και κλιματική αλλαγή Νικόλαος Σ. Μουσιόπουλος Πολυτεχνική Σχολή Α.Π.Θ. AUT/LHTEE Εισαγωγή (1/3) Για 1-2 αιώνες, δηλ. ένα ελάχιστο κλάσμα της παγκόσμιας ιστορίας, καίμε μέσα σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2012 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Εξεταστική περίοδος Φεβρουαρίου Η εξέταση αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004 ΑΡΧΕΣ ΟΙΟΝΟΜΙΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΛΥΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΗΣ ΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ 2004 ΕΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α ια τις προτάσεις από Α1 µέχρι και Α5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της καθεµιάς και δίπλα σε κάθε αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες

Περιεχόμενα. 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό του χθες Περιεχόμενα Εισαγωγή.................................................................. xiii 1: Ιστορική προσέγγιση της οικονομικής θεωρίας και της έννοιας της προσόδου. Το υπόβαθρο των εκτιμήσεων στο σκηνικό

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΟΜΑΔΑ ΜΕΛΕΤΗΣ: Θ. Μητράκος Θ. Γεωργιάδης Ινστιτούτο Στρατηγικών και Αναπτυξιακών Μελετών Αθήνα, Φεβρουάριος

Διαβάστε περισσότερα

To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων

To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων To «ψηφιακό» μέλλον των πόλεων Οι ψηφιακές πόλεις σημαντικότερες από το e-government Γιάννης Λάριος Δρ Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Σύμβουλος του Ειδικού Γραμματέα Ψηφιακού Σχεδιασμού Πόλεις σε ανταγωνισμό το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2ο (συνέχεια) c) Ο δείκτης τιμών καταναλωτή Δείκτης τιμών καταναλωτή! Ο δείκτης τιμών καταναλωτή (ΔΤΚ) μετρά το συνολικό κόστος των αγαθών και υπηρεσιών που αγοράσθηκαν

Διαβάστε περισσότερα