ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΕΠ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΕΠ"

Transcript

1 Πλάτων Τήνιος Λογαριάζοντας λάθος την ζωή μας: Γιατί το ΑΕΠ δεν μετρά όσα πρέπει (Mismeasuring our lives: Why GDP doesn t add up) J.E.Stiglitz, A.Κ. Sen, J-P Fitoussi, 2008 O Πρόεδρος της Γαλλίας Nicolas Sarkozy ανέθεσε σε Επιτροπή για την Μέτρηση της Οικονομικών Επιδόσεων και της Kοινωνικής Προόδου την συγγραφή έκθεσης. O λόγος ενασχόλησης με το θέμα αυτό έχει να κάνει και με την ανησυχία ότι το ΑΕΠ ενώ χρησιμοποιείται ως μέτρηση της ευημερίας, δεν φαίνεται να ανταποκρίνεται σε υποκειμενική αίσθηση βελτίωσης «Ευημερούν οι αριθμοί και όχι οι άνθρωποι» 1. Η έκθεση παραδόθηκε τον Μάρτιο 2008 και είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο, και στο e-class. Η περίληψη αυτή συμπληρώνει (επί το πιο ενδιαφέρον) το κεφάλαιο των βοηθημάτων του μαθήματος (Εθνικοί λογαριασμοί). Η περίληψη που ακολουθεί είναι εκτενέστερη στο πρώτο κεφάλαιο, και απλώς ενδεικτική για τα δύο επόμενα. Για όσους/ες ενδιαφέρονται το πλήρες κείμενο είναι στο e-class. To λοιπό υποστηρικτικό υλικό στα αγγλικά είναι στην ιστοσελίδα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΛΑΣΣΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΕΠ Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται σε ζητήματα που επιδέχονται χρηματικής αποτίμησης και συνεπώς αφορούν την διόρθωση των σημερινών λογαριασμών διατηρώντας όμως την υπάρχουσα λογική. (δηλαδή καταγραφή ετήσιων ροών αποτιμημένων σε χρήμα) Οι εθνικοί λογαριασμοί καταγράφουν αγοραίες αξίες, δηλαδή (ποσότητες αγαθών επί τιμές). Οι τιμές προκύπτουν από συναλλαγές σε αγορές. Το ότι υπάρχει χρηματική αποτίμηση (τιμές) σημαίνει ότι μπορούν να συναθροιστούν σε ένα μοναδικό μέγεθος (αριθμό) αγαθά που είναι διάσπαρτα και διακριτά. Αν οι αγορές λειτουργούν σωστά, τότε ο λόγος δύο τιμών αντανακλά την σχετική αξιολόγηση που έχουν οι καταναλωτές για την αξία των αγαθών στα οποία αντιστοιχούν. Υπό αυτή την έννοια, η χρηματική αξία του συνόλου των αγαθών αντιστοιχεί στην συνολική ευημερία της κοινωνίας. Πολλοί σχολιαστές χρησιμοποιούν το ΑΕΠ ως μέτρηση της ευημερίας. Όμως: 1. Τιμές δεν υπάρχουν για όλα τα αγαθά. π.χ. δωρεάν ιατρικές υπηρεσίες στα νοσοκομεία 2. Οι τιμές αγοράς μπορεί να μην αντανακλούν την πραγματική αξία. Π.χ. Αν η κατανάλωση ενός προϊόντος κάνει καλό όχι μόνο στον καταναλωτή του, αλλά και ευρύτερα, τότε οι αξίες της αγοράς υποεκτιμούν την κοινωνική αξία (π.χ. εμβόλια, περιβαλλοντική υποβάθμιση). 3. Η Ποιότητα αλλάζει, ιδίως σε πράγματα όπως τηλεπικοινωνίες και πληροφορική. Υποεκτίμηση της ποιότητας ισοδυναμεί με υπερεκτίμηση του πληθωρισμού. (αφού η ίδια τιμή αντιστοιχεί σε περισσότερα οφέλη). Στις ΗΠΑ η Επιτροπή Boskin 1 Σημ: Το Παράδοξο του Easterlin είναι η αφετηρία των οικονομικών της Ευτυχίας Happiness Economics: Αν και το εισόδημα κατά κεφαλή στις ΗΠΑ αυξανόταν συνεχώς από το 1946 ως το 1970, οι Αμερικανοί δεν δήλωναν περισσότερο ευτυχείς από το 1960 ως το 1970 μάλιστα σημειώθηκε μείωση στην εκτίμηση ευτυχίας. Επίσης σε διεθνείς συγκρίσεις το κατά κεφαλήν ΑΕΠ δεν φαίνεται να έχει ιδιαίτερη σχέση με την ευτυχία. Πιο πρόσφατες έρευνες τοποθετούν μια πιθανή σχέση μεταξύ ευτυχίας και του λογάριθμου του κατά κεφαλήν ΑΕΠ. 1

2 κατέληξε ότι ο πληθωρισμός υπολογιζόταν μεγαλύτερος κατά 0,6% τον χρόνο λόγω της υποεκτίμησης των ποιοτικών βελτιώσεων. Στην Ευρώπη, όμως, η κριτική που ακούγεται ότι ο μετρούμενος πληθωρισμός είναι πιο χαμηλός από την πραγματικότητα ίσως οφείλεται στο αντίθετο - δηλαδή υπερβολική διόρθωση για ποιότητα). 4. Προϋποτίθεται ότι οι καταναλωτές καταλαβαίνουν τι αγοράζουν. Ιδίως σε ασφαλιστικά προϊόντα αλλά και στις τηλεπικοινωνίες ο χρηματοοικονομικός αναλφαβητισμός οδηγεί σε αμφιβολίες αν οι τιμές παίζουν τον ρόλο που θα έπρεπε, αφού υπάρχουν ενδείξεις ότι οι καταναλωτές δεν έχουν τις απαιτούμενες γνώσεις για να λειτουργήσουν ορθολογικά. Εκεί που δεν υπάρχουν τιμές απαιτείται να γίνουν εκτιμήσεις (συμπληρωματικοί υπολογισμοί- imputations). Για δύο λόγους: (α) Πληρότητα Υπάρχουν ροές δραστηριοτήτων που γίνονται εκτός αγοράς, αλλά είναι παραγωγικές όπως τα εισοδήματα από ιδιοκατοίκηση. Κάποιος που ζει σε δικό του σπίτι είναι εμφανώς σε καλύτερη θέση από ενοικιαστή που έχει το ίδιο χρηματικό εισόδημα. Οι εθνικοί λογαριασμοί αντιμετωπίζουν αυτό σαν να πλήρωνε ο ιδιοκτήτης ενοίκιο στον εαυτό του. (β) Η Αρχή της μη μεταβολής Οι ίδιες δραστηριότητες πρέπει να έχουν την ίδια αξία ασχέτως θεσμικού πλαισίου. Π.χ. αν η ίδια ιατρική εξέταση γίνεται σε δημόσιο ή σε ιδιωτικό νοσοκομείο θα έπρεπε να είχε την ίδια αξία. Άρα η πορεία του διαθέσιμου ιδιωτικού εισοδήματος δεν θα πρέπει να επηρεάζεται από ιδιωτικοποιήσεις δραστηριοτήτων και πρέπει να υπάρχουν εκτιμήσεις για την κατανάλωση αγαθών που προσφέρει δωρεάν το δημόσιο. Στην Γαλλία και Φινλανδία εκτιμήσεις αυτού του είδους αντιστοιχούν σε 30% του ΑΕΠ, στις ΗΠΑ 20%. Η ύπαρξη εκτιμήσεων επηρεάζει την ποιότητα των συνολικών μεγεθών, αλλά και το πόσο κατανοητά είναι τα μεγέθη αυτά στον μέσο πολίτη. Η ύπαρξη φούσκας τιμών ακινήτων στην Ισπανία επηρέασε πολύ υπολογισμούς προσωπικού εισοδήματος. Καθώς προστίθενται όλο και περισσότερα πράγματα ως εκτιμήσεις μια λύση είναι να υπάρχουν δορυφορικοί λογαριασμοί συμπληρωματικοί του πυρήνα των εθνικών λογαριασμών. Πιθανές Διορθώσεις μέσα στο πλαίσιο των ΕΛ 1. Εμφαση σε μεγέθη πέραν του ΑΕγχΠ. Απόσβεση (depreciation) δηλαδή αναφορά στο καθαρό και όχι ακαθάριστο ΑΕγχΠ για να ληφθεί υπόψη η καταστροφή ή ακαταλληλότητα του κεφαλαίου της οικονομίας. Η λογική είναι ότι αν διατίθενται ποσά για να διατηρηθεί η παραγωγική ικανότητα του κεφαλαίου ως έχει (Σημ: αυτή είναι η οικονομική- και όχι η λογιστική - έννοια της απόσβεσης), τότε η ευημερία δεν έχει αυξηθεί. Όμως, η λογιστική αποτύπωση των αποσβέσεων είναι από τα λιγότερο αξιόπιστα τμήματα των εθνικών λογαριασμών. 2 Απόσταση μεταξύ Ακαθάριστου και Καθαρού προϊόντος υπάρχει όταν υφίστανται ταχείες διαρθρωτικές αλλαγές. Π.χ. οι αλλαγές στην πληροφορική από το 1990 σημαίνουν ότι η διαφορά αυξάνεται στις ΗΠΑ η απόσβεση από το 1990 ήταν 4,4% τον χρόνο ταχύτερη από το ΑΕΠ (3%), το οποίο σημαίνει ότι το καθαρό Εγχ Πρ. αυξανόταν λιγότερο από το ΑΕΠ. Αντίστοιχα θέματα: Περιβαλλοντική υποβάθμιση (αλλά πού είναι οι τιμές;) Εξάντληση φυσικών πόρων. 2 Π.χ. σε μεγάλες φυσικές καταστροφές σεισμός Αθήνας 1999, Ιαπωνίας 2011 υποεκτιμάται η καταστροφή κεφαλαίου αλλά καταγράφεται η ανοικοδόμηση με αποτέλεσμα την αύξηση του ΑΕγχΠ ενώ η ευημερία δεν έχει αυξηθεί. 2

3 Η παγκοσμιοποίηση σημαίνει ότι εισοδήματα από το εξωτερικό έχουν όλο και περισσότερη σημασία άρα αναβαθμίζεται η χρήση εθνικών και όχι εγχώριων μεγεθών. Στην Ιρλανδία ολο και μεγαλύτερο τμήμα του ΑΕγχΠ εξάγεται με την μορφή κερδών επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα το εισόδημα του πληθυσμού να μεγαλώνει πιο σιγά από την παραγωγή. Αντίστοιχα και σε μια αναπτυσσόμενη χώρα αν μια μεγάλη πολυεθνική εξάγει τα κέρδη της τα οποία αντιστοιχούν σε μεγάλο τμήμα της παραγωγής, τότε η ευημερία των κατοίκων υπερεκτιμάται από το Εγχώριο προϊόν. 2. Βελτίωση της μέτρησης των υπηρεσιών Π.χ. Λιανικό εμπόριο πώς μετράται η ποιότητα εξυπηρέτησης; Αντίστοιχα, παιδεία υγεία. Δεν υπάρχει ανεξάρτητη πηγή πληροφόρησης για το προϊόν το οποίο υπολογίζεται στους ΕΛ είτε ως ίσο με το κόστος παραγωγής ή απλώς ως σταθερή συνάρτηση του όγκου πωλήσεων. Με αυτόν τον τρόπο η αύξηση της παραγωγικοτητας εξαιρείται εξ ορισμού. Ιδιαίτερα μεγάλο πρόβλημα έχουν οι υπηρεσίες που παρέχει το Κράτος. Εδώ διαφέρουν οι συλλογικές υπηρεσίες (π.χ άμυνα, αστυνόμευση) από τις ατομικές υπηρεσίες, όπως υγεία ή παιδεία. Ακόμη και όταν υπάρχουν συγκρίσιμες τιμές αγοράς (π.χ. ιδιωτικά σχολεία), οι τιμές που χρησιμοποιούνται για την αποτίμηση έχουν πολλά προβλήματα. Σε πολλές χώρες αξιοποιούνται δείκτες αποτελέσματος για να συμπληρώσουν τις αξίες που βασίζονται στο κόστος. π.χ. Υγεία. Οι ΗΠΑ ξοδεύουν κατ άτομο 50% περισσότερο από την Ευρώπη, αλλά έχουν χειρότερους δείκτες υγείας (π.χ. προσδόκιμο επιβίωσης). Λαμβάνουν στις ΗΠΑ λιγότερη περίθαλψη από την Ευρώπη ή απλώς η περίθαλψη είναι ακριβότερη ή λιγότερο αποτελεσματική; Η μήπως έχει να κάνει με την διατροφή ή την άθληση; Διεθνώς αναζητούνται μέθοδοι μέτρησης του όγκου των υπηρεσιών υγείας. Αυτό απαιτεί λεπτομερή στοιχεία πχ. Η Θεραπεία καρκίνου διαφέρει από την γρίπη. 3. Επανεξέταση των δαπανών αποκατάστασης Ορισμένες δαπάνες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενδιάμεση κατανάλωση αφού απλώς επιτρέπουν την κατανάλωση άλλων προϊόντων χωρίς να προσθέτουν μόνα τους στην ευημερία π.χ. οι δαπάνες των φυλακών ή οι δαπάνες μετακινήσεων στην δουλειά. Πιθανές αντιδράσεις/ διορθώσεις: (α) εξετάζουμε μόνο κατανάλωση νοικοκυριών (άρα φυλακές κλπ δεν υπεισέρχονται (β) Τα νοικοκυριά παράγουν ορισμένες υπηρεσίες όπως μετακινήσεις και συνεπώς τα έξοδα μετακινήσεων δεν μετρούν αλλά εξαιρούνται ως ενδιάμεσο αγαθό. 4. Συνεξέταση κατανάλωσης, εισοδήματος και πλούτου Η κατανάλωση μπορεί να χρηματοδοτηθεί και από την ρευστοποίηση περιουσίας (πλούτου) και άρα η κατανάλωση μπορεί να διαφέρει από το εισόδημα. Θεωρητικά δηλαδή απαιτείται μέτρηση του συνολικού πλούτου μιας οικονομίας. Αυτό προϋποθέτει τον υπολογισμό περιουσιακών στοιχείων (ενεργητικό) και την αφαίρεση από αυτό δανείων και του εθνικού χρέους. Όμως: Η καταγραφή του πλούτου είναι ελλιπής Ειδικότερα για το ανθρώπινο κεφάλαιο (παιδεία, δεξιότητες, κλπ) που μπορεί να αντιστοιχεί ως και 80% του πλούτου των νοικοκυριών. Επίσης: Ποιες τιμές χρησιμοποιούνται για τη αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων; Έμφαση στην οπτική γωνία του νοικοκυριού Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αφαιρεί φόρους και προσθέτει μεταβιβαστικές πληρωμές από το Κράτος. Αυτό όμως αφορά μόνο χρηματικές μεταβιβάσεις (δηλαδή το επίδομα αναπηρίας και όχι το να δώσεις ένα καροτσάκι σε ένα ανάπηρο). Αυτό σημαίνει ότι ιδιωτικοποιήσεις (ή το αντίστροφο) αλλοιώνουν την μέτρηση του διαθέσιμου εισοδήματος δίδοντας μια στρεβλή εικόνα. Παραβαίνουν δηλαδή την αρχή της 3

4 μη αλλοίωσης. Το προσαρμοσμένο διαθέσιμο εισόδημα προσπαθεί να διορθώσει αυτό το μειονέκτημα. Έχει εφαρμογή στην παροχή υπηρεσιών σε είδος από το Κράτος (π.χ. αν αντί να υπάρχει ιδιωτική ασφάλιση υγείας παρέχεται κρατική ασφάλιση που χρηματοδοτείται από την φορολογία ενώ η χρήση υπηρεσιών υγείας παραμένει η ίδια. Αντίστοιχα παραδείγματα από την εκπαίδευση, παροχή κατοικίας, αθλητικές εγκαταστάσεις). Κατανομή του εισοδήματος Οι συμβατικές μετρήσεις του ΑΕΠ δεν λαμβάνουν υπόψη την κατανομή του εισοδήματος μεταξύ πλούσιων και φτωχών. Αν π.χ. αυξηθεί το εισόδημα του πλουσιότερου ατόμου (π.χ. Bill Gates) θα ανεβεί το κατά κεφαλή ΑΕΠ, χωρίς όμως βελτίωση για τον υπόλοιπο πληθυσμό. Το διάμεσο εισόδημα (το εισόδημα του μεσαίου ατόμου) διορθώνει αυτό αλλά απαιτεί πολύ περισσότερα στοιχεία 3. Επίσης πρέπει να ληφθεί υπόψη η διάρθρωση των νοικοκυριών (ένα μικρό παιδί κοστίζει λιγότερο από ένα ενήλικό) μέσω του ισοδύναμου εισοδήματος. Ευρωπαϊκά στοιχεία δείχνουν από το 1990 ότι υπάρχει μεγαλύτερη ανισότητα (O μέσος αυξάνεται ταχύτερα από τον διάμεσο) και μικραίνουν οι οικογένειες (μικρότερος ρυθμός αύξησης κατά μονάδα). Άλλη διόρθωση αφορά το ότι κάποιες ομάδες αντιμετωπίζουν διαφορετικές τιμές π.χ. οι φτωχοί, οικογένειες με στεγαστικό δάνειο, κάτοικοι επαρχίας). Οι αλλαγές αυτές μπορεί να είναι σημαντικές σε περιόδους απότομων αλλαγών σε τιμές /εισοδήματα. (π.χ. 2010/11). Παραγωγή μέσα στο νοικοκυριό Η οικονομική ανάπτυξη συχνά συμβαδίζει με την αντικατάσταση υπηρεσιών που παράγονται μέσα στην οικογένεια με τις ίδιες υπηρεσίες από την αγορά: π.χ. Τροφή, delivery, οικιακές υπηρεσίες. Αυτό δημιουργεί μια τεχνητή αύξηση στο ΑΕΠ (που μετρά μόνο αγοραίες συναλλαγές). Η ανάλυση του θέματος αυτού προϋποθέτει την ύπαρξη μελετών χρήσης χρόνου (time use studies) για να εκτιμηθεί η έκταση υποκατάστασης ή εξοικονόμησης χρόνου για να εκτιμηθεί η παραγωγή του νοικοκυριού. Στις μελέτες αυτές συμπεριλαμβάνεται και ο ελεύθερος χρόνος. Οι υπολογισμοί αυτοί έχουν μεγάλα περιθώρια αβεβαιότητας, αλλά συγκλίνουν σε εκτιμήσεις για την μεγέθυνση της ευημερίας σημαντικά μικρότερες από το συμβατικό ΑΕΠ (αφού μειώνεται ο ελεύθερος χρόνος και γίνεται αντικατάσταση της οικιακής εργασίας). Ενδιαφέρον επίσης είναι ότι με βάση τα διορθωμένα οι διαφορές στον ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ ΗΠΑ, Γαλλίας και Φινλανδίας συρρικνώνονται δραστικά. (περισσότερες λεπτομέρειες στην έκθεση). Η περίληψη των κεφαλαίων 2 και 3 είναι μόνο ενδεικτική. Οσοι ενδιαφέρονται μπορουν να ανατρέξουν στο κείμενο της έκθεσης. 3 Ο μέσος όρος υπολογίζεται εύκολα ως (συνολική δαπάνη)/ (πληθυσμός). Αντίθετα ο διάμεσος απαιτεί δειγματοληπτικές μελέτες που καθυστερούν τουλάχιστον κατά 1 έτος ή παραπάνω. 4

5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται σε θέματα που αφορούν την ποιότητα ζωής που δεν επιδέχονται χρηματική μέτρηση. Αναφέρονται όμως σε συγκεκριμένη χρονική περίοδο (π.χ. ένα έτος) όπως και το κλασσικό ΑΕΠ. (Είναι δηλαδή μεταβλητές ροής). Προσεγγίσεις που αρκούνται στην μέτρηση του ελέγχου πόρων αφήνουν σειρά ερωτήματα αναπάντητα: 1. Τα άτομα διαφέρουν ως προς την ικανότητα ευημερίας (π.χ. ΑΜΕΑ) 2. Πολλά αγαθά δεν διατίθενται στην αγορά ή δεν έχουν τιμές 3. Πολλές από τις συνιστώσες της ευημερίας είναι ευρύτερες της κατανάλωσης. Οι προσεγγίσεις αυτές στοχεύουν στην πλαισίωση του κλασικού ΑΕΠ με άλλες μετρήσεις για να αποκτηθεί μια συνολικότερη εικόνα. Όπως και σε ένα αυτοκίνητο, ο πίνακας ελέγχου δεν έχει μόνο ένα δείκτη (ταχύτητα) αλλά και άλλα χρήσιμα στοιχεία (στροφές, θερμοκρασία μηχανής κλπ). Πρέπει δηλαδή να συνυπολογίζεται το σύνολο των δεικτών χωρίς να επικεντρώνεται το ενδιαφέρον αποκλειστικά σε ένα αριθμό. Υπάρχουν τρεις προσεγγίσεις: 1. Υποκειμενικές μετρήσεις ευημερίας. Μέσω δειγματοληπτικών ερευνών και ως αποτέλεσμα άμεσων ερωτήσεων. ( Πόσο ευχαριστημένος είστε με την ζωή σας; Ή πιο συγκεκριμένα). Π.χ. το να είναι κανείς άνεργος βαθμολογείται πιο αρνητικά από την απλή απώλεια εισοδήματος. Αντικειμενικές μετρήσεις Δύο μέθοδοοι διαφέρουν στην μέθοδο στάθμισης 2. Δυνατότητες ευημερίας (capabilities) Π.χ. το να είναι κάποιος μορφωμένος του ανοίγει ορίζοντες ακόμη και αν επιλέγει να βλέπει reality ΤV 24/7 Η διεύρυνση του πεδίου επιλογής (ελευθερία) έχει από μόνη της αξία 3. Δικαιη κατανομή Στάθμιση των μη-χρηματικών συνιστωσών με σταθμιστές που είναι ευρύτεροι των τιμών της αγοράς διορθώνοντας για τις αδικίες στην κατανομή εισοδήματος.. Οι αντικειμενικές μετρήσεις έχουν εφαρμογές σε: 1. υγεία/ περίθαλψη: επίπεδο υγείας, διασύνδεση δεικτών υγείας με εισοδηματικό επίπεδο (οι φτωχοί είναι χειρότερα σε όλους τους δείκτες). 2. Παιδεία Προσπάθεια να μετρηθεί η αποτελεσματικότητα και όχι μόνο το κόστος (π.χ. δεξιότητες, ψηφιακός αναλφαβητισμός κλπ). 3. Αξιοποίηση ελεύθερου χρόνου 4. Πολιτικές ελευθερίες και συμμετοχή - εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα 5. Κοινωνικές σχέσεις κοινωνικό κεφάλαιο - πόση εμπιστοσύνη/καχυποψία δείχνουν τα μέλη της κοινωνίας στους συμπολίτες τους. 6. Περιβάλλον - π.χ. μετρήσεις ποιότητας ατμόσφαιρας κλπ. 7. Οικονομική ασφάλεια κίνδυνος φτώχειας 8. Προσωπική ασφάλεια/ εγκληματικότητα Οι διαστάσεις αυτές ενδεχομένως εξηγούν το παράδοξο της σύμπτωσης από την μια μεριά της βελτίωσης της οικονομικής ευημερίας και την έλλειψη ικανοποίησης από την άλλη (Παράδοξο Εasterlin). Οi ανισότητες στις διάφορες διαστάσεις μπορούν να λειτουργούν σωρευτικά δημιουργώντας συνολικότερα προβλήματα. Οι διάφορες διαστάσεις δεν είναι ανεξάρτητες αλλά στενά συνδεδεμένες και πιθανώς αλληλοεπιδεινούμενες. 5

6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Το κεφάλαιο αυτό αναφέρεται σε θέματα που αφορούν μελλοντικές περιόδους δηλαδή το κατά πόσον η σημερινή ποιότητα ζωής είναι διατηρήσιμη στο μέλλον. Δεν μετράμε το παρόν, αλλά θέτουμε υποθετικές ερωτήσεις για τις επιλογές που επηρεάζουν το μέλλον. Η προσέγγιση αυτή έχει κοινά με την έννοια της απόσβεσης και του καθαρού προϊόντος δηλαδή αποπειράται ο εντοπισμός ενός μεγέθους όπως το απόθεμα κεφαλαίου, το οποίο πρέπει να αναπληρώνεται ώστε να διατηρηθεί η ικανότητα παραγωγής ή εξυπηρέτησης αναγκών στο σημερινό επίπεδο. Στις επόμενες γενιές κληρονομούμε ένα απόθεμα κεφαλαίου 4 που επιτρέπει την μελλοντική ευημερία και παραγωγή. Αρα αν η σημερινή ευημερία είναι σε βάρος μελλοντικής δυνατότητας ευημερίας, αυτό πρέπει να σημειώνεται και να αφαιρείται με κάποιο τρόπο από την σημερινή ευημερία. Οι προσεγγίσεις αυτές βρίσκονται ακόμη σε νηπιακή μορφή, αλλά υφίστανται ήδη σε πειραματικό στάδιο και χρησιμοποιούνται ορισμένες μετρήσεις: «Διόρθωση ΑΕΠ» - αντίστοιχη με την διόρθωση αποσβέσεων. Σύστημα περιβαλλοντικών Εθνικών Λογαριασμών. «Διόρθωση αποταμιεύσεων» - προσεγγίζει την έννοια του συνολικού πλούτου και υπολογίζει τις αποταμιεύσεις για να διατηρηθεί σταθερό. Όμως δεν καλύπτει περιβαλλοντικές υποβαθμίσεις με πλανητική εμβέλεια (π.χ. υπερθέρμανση). «Οικολογικά Ιχνη» - ή «Ιχνη Ανθρακα» - (Ecological ή carbon footprints). Εκταση βιολογικά αποδοτικής γής που απαιτείται για να διατηρηθεί η κατανάλωση στο ιδιο επίπεδο. π.χ. το 2003 η ανθρωπότητα απαιτούσε 25% μεγαλύτερο πλανήτη από αυτόν που διαθέτουμε. Βασικά προβλήματα των μετρήσεων είναι η αβεβαιότητα μέτρησης αλλά και η τεχνολογική αβεβαιότητα. Για τον λόγο αυτό είναι προτιμότερο να αξιοποιούνται περισσότερες της μιας μέτρησης, αλλά και να υπάρχει συναίσθηση των προβλημάτων που δημιουργούν οι αποτιμήσεις που χρησιμοποιούνται (π.χ. χρήση αγοραίων τιμών, παγκόσμια κατανομή εισοδήματος κλπ). 4 Υπό την ευρεία έννοια μπορεί να συμπεριλαμβάνει ανθρώπινο κεφάλαιο, αλλά και θεσμούς κλπ. Η έννοια του κεφαλαίου συνεπάγεται ότι μπορούμε να υποκαθιστούμε ένα είδος κεφαλαίου για άλλο πχ. Χρησιμοποιούμε τα αποθέματα ενέργειας αλλά δημιουργούμε αποθέματα έξυπνων αποφοίτων ΠαΠει 6

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ. 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΙΟΝ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει o μαθητής Είναι το πρώτο κεφάλαιο που εξετάζει τα οικονομικά φαινόμενα από μια διαφορετική οπτική, τη μακροοικονομική, και προσεγγίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΙΟΙΚΗΣΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΟΝΑ ΩΝ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ Μακροοικονοµική ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας

Κεφάλαιο 2. Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές µετρήσεις και διάρθρωση της εθνικής οικονοµίας Περίγραµµα κεφαλαίου Εθνικοί λογαριασµοί εισοδήµατος: Οι µετρήσεις του προϊόντος, του εισοδήµατος και της δαπάνης Ακαθάριστο εγχώριο

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ

H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ H ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ 2 Κλάδοι Οικονομικής (i) Μικροοικονομική: Αποφάσεις ατομικών νοικοκυριών- Επιχειρήσεων (ii) Μακροοικονομική: Μελέτη οικονομίας ως συνόλου Βασικά Ζητήματα που απασχολούν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 2: Η μέτρηση του ΑΕΠ και τα προβλήματα μέτρησης. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 2: Η μέτρηση του ΑΕΠ και τα προβλήματα μέτρησης. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 2: Η μέτρηση του ΑΕΠ και τα προβλήματα μέτρησης Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό,

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας. 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας. 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί Μακροοικονομική Κεφάλαιο 2 Ποσοτικές Μετρήσεις και Διάρθρωση της Εθνικής Οικονομίας 2.1 Εθνικοί Λογαριασμοί 1) Οι τρεις προσεγγίσεις αποτίμησης της οικονομικής δραστηριότητας είναι Α) προσεγγίσεις κόστους,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ

Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Δρ. Αικατερίνη Γριμάνη Αρχές Οικονομικής ΙΙ Μέτρηση οικονομικής επιτυχίας Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ): μετρά συγχρόνως (α) το συνολικό εισόδημα που έχει αποκτηθεί από την παραγωγή του μέσα στην οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η. Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 8 η Διανομή Εισοδήματος και Μέτρα Πολιτικής Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πως αποτυπώνεται η διανομή του εισοδήματος και τι είναι γραμμή φτώχειας. Με ποιους

Διαβάστε περισσότερα

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1 Ομάδα Α Στις παρακάτω προτάσεις να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η συνολική παραγωγή µιας χώρας µελετάται από τη µικροοικονοµία.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική

Κεφάλαιο 22. Μικροοικονομική Μέτρηση του Εθνικού Εισοδήματος Κεφάλαιο 22 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Μικροοικονομική Μικροοικονομική είναι η μελέτη του τρόπου με τον

Διαβάστε περισσότερα

O ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΕΓΧΩΡΙΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (ΑΕΠ) ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ.

O ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΕΓΧΩΡΙΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (ΑΕΠ) ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ. O ΜΥΘΟΣ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟΥ ΕΓΧΩΡΙΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (ΑΕΠ) ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΜΙΑΣ ΧΩΡΑΣ. Η πληροφόρησή μας δεν είναι ποιοτική, αλλά ποσοτική σε κάθε περίπτωση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ 14 Οκτωβρίου 2011 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΩΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΩΝ Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου στατιστικού σχεδίου δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #8: Η μέτρηση του εθνικού εισοδήματος

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #8: Η μέτρηση του εθνικού εισοδήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 2 Ενότητα #8: Η μέτρηση του εθνικού εισοδήματος Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ 1.1 Τι είναι η κοινωνικο-οικονομική αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναδιανομή του εισοδήματος δεν είναι μία από τις βασικές οικονομικές λειτουργίες του κράτους.

1. Η αναδιανομή του εισοδήματος δεν είναι μία από τις βασικές οικονομικές λειτουργίες του κράτους. ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΛ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10Ο : ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 10.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Για τις παρακάτω προτάσεις, να γράψετε στην κόλλα σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας Σάββατο 16 Απριλίου 2016

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας Σάββατο 16 Απριλίου 2016 Βιογραφικό σημείωμα Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Μαθηματικά και Οικονομικά στις ΗΠΑ (1974) και στην Αγγλία (1978). Στη δεκαετία του 1980 εργάστηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες. Από το 1990

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου

Γεωργία Καζάκου, ΠΕ09. Οικονομολόγος. Πολιτική Παιδεία. Β Τάξη Γενικού Λυκείου Πολιτική Παιδεία Β Τάξη Γενικού Λυκείου 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 2.1 ΤΟ ΑΕΠ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ 2 2.1 Το Α.Ε.Π. και η οικονομική ευημερία 1/9 Μικρο-οικονομία Μελετά τις ατομικές επιλογές,

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της οικονομικής ανάπτυξης είναι η αύξηση του εισοδήματος των εργαζομένων.

1. Σκοπός της οικονομικής ανάπτυξης είναι η αύξηση του εισοδήματος των εργαζομένων. ΑΘ. ΧΑΡΙΤΩΝΙΔΗΣ : ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΛ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο : ΒΑΣΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1.1. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ ΛΑΘΟΥΣ Στις παρακάτω ερωτήσεις να σημειώσετε το χαρακτηρισμό Σ (σωστό) ή Λ (λάθος). 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες. Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ενότητα 1: Βασικές Έννοιες Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά Το έργο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Κεφάλαιο 2o (συνέχεια) b) Υπολογισμός των βασικών Μακροοικονομικών μεγεθών Συνολικό εισόδημα και συνολική δαπάνη! Για μια οικονομία συνολικά, το εισόδημα πρέπει να είναι ίσο

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν

1.1 Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) - Καθαρό Εθνικό Προϊόν ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ : ΑΡΓΥΡΏ ΜΟΥΔΑΤΣΟΥ 1. ΕΘΝΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ 1.0 Γενικά Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής είναι ο καθορισµός (υπολογισµός) των συνολικών µεγεθών της οικονοµίας, πχ. της συνολικής

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Διατηρήσιμη (Αειφορική) Ανάπτυξη (Δ.Α)

Διατηρήσιμη (Αειφορική) Ανάπτυξη (Δ.Α) Διατηρήσιμη (Αειφορική) Ανάπτυξη (Δ.Α) Η αναζήτηση της έννοιας και της μέτρησης της διατηρήσιμης ανάπτυξης επαναδιατυπώνει με άλλους όρους και διευρύνει τον προβληματισμό αναφορικά με τη στενότητα των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΙ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΙ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΙΙ Μαρία Πεμπετζόγλου Επίκουρη Καθηγήτρια Κομοτηνή 2011-12 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ορισμός: Η μελέτη της οικονομίας ως συνόλου. Η

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές.

Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. 1 2 Η άσκηση αναπαράγεται ταυτόχρονα στον πίνακα ανάλογα με όσο έχουν γράψει και αναφέρουν οι φοιτητές. Στόχος: Να αποδείξουν οι φοιτητές από μόνοι τους πόσες πολλές έννοιες βρίσκονται στην τομή των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού

Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Οικονομικά του Τουρισμού & του Πολιτισμού Μακροοικονομικά Υπεύθυνοι μαθήματος Κ αθηγητής Μιχαήλ Ζ ουμπουλάκης Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Μεταξάς ΑΕΠ Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν ή ΑΕΠ (Gross Domestic

Διαβάστε περισσότερα

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Α ΜΕΡΟΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΟ και ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2014 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΣΥΝΤΑΞΗ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ 1 ΜAΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΕΠ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΔΑΠΑΝΗΣ Y = C + I + G + ( X M) Y

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 19 Οδηγός περιήγησης 25 Πλαίσια 28 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 35 Βιογραφικά συγγραφέων 36 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 37 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ. Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ Φορολογική Πολιτική και Οικονομική Ανάπτυξη Στόχος μαθήματος Κατανόηση των τρόπων με τους οποίους η φορολογική πολιτική μπορεί να επηρεάσει την ευημερία μιας κοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματεύεται η Διεθνής Οικονομική;

Τι πραγματεύεται η Διεθνής Οικονομική; Εισαγωγή Τι πραγματεύεται η Διεθνής Οικονομική; Κέρδη από το Εμπόριο Εξηγώντας τα Υποδείγματα του Εμπορίου Οι Επιπτώσεις των Κρατικών Πολιτικών στο Εμπόριο Θέματα Διεθνούς Χρηματοδότησης Διεθνές Εμπόριο

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών. Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών. Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Διεθνής Οικονομική Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας

ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας ΚΕΦ.2: Η οργάνωση της οικονομίας 2.1. Το Α.Ε.Π. και η οικονομική ευημερία Η οικονομία διακρίνεται σε : Μικρο-οικονομία: μελετά τις ατομικές επιλογές (παραγωγή προϊόντος, ζήτηση καταναλωτή, ποσότητα παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Θεωρία Ι

Μακροοικονομική Θεωρία Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μακροοικονομική Θεωρία Ι Διάλεξη 1: Εισαγωγή Διδάσκων: Γιαννέλλης Νικόλαος ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΙΙ Ενότητα 6: Δημόσιο Χρέος και Ελλείμματα του Κρατικού Προϋπολογισμού Κουτεντάκης Φραγκίσκος Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ EU-SILC

ΜΑΘΗΜΑ EU-SILC ΜΑΘΗΜΑ 15-5-2015 EU-SILC Οι οικονομικές ανισότητες Η αγορά και οι ανισότητες Απόλυτη Φτώχεια, Σχετική Φτώχεια και Κοινωνικός Αποκλεισμός Η αναγκαιότητα και η έκταση της κρατικής παρέμβασης Η απόλυτη φτώχεια

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Τμήμα: Μάρκετινγκ και Διοίκηση Λειτουργιών Μακρο-οικονομική: Εισαγωγή στην Μακροοικονομία Διδάσκων: Μποζίνης Η. Αθανάσιος Οικονομικό κύκλωμα Παραγωγή επιτυγχάνεται από Συνδυασμό

Διαβάστε περισσότερα

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών

Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Η Διαχρονική Προσέγγιση στο Ισοζύγιο Πληρωμών Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών 1 Η Διαχρονική Προσέγγιση Η διαχρονική προσέγγιση έχει ως σημείο εκκίνησης τις τεχνολογικές και αγοραίες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ

ΔΕΙΓΜΑ ΠΡΙΝ ΤΙΣ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Πρόλογος Ευχαριστίες Βιογραφικά συγγραφέων ΜΕΡΟΣ 1 Εισαγωγή 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία 1.1 Πώς αντιμετωπίζουν οι οικονομολόγοι τις επιλογές 1.2 Τα οικονομικά ζητήματα 1.3 Σπανιότητα και ανταγωνιστική

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Θεωρία Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 7: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται και αναλύονται

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η. Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 3 η Αποτελεσματικότητα και Ευημερία Ζητήματα που θα εξεταστούν: Πότε και πως επιτυγχάνεται η οικονομική αποτελεσματικότητα Θεωρήματα των οικονομικών της

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι.

ηµόσια Οικονοµική Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου µόνο Τµήµα Ι. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδηµαϊκό έτος 2013-2014 Τµήµα Οικονοµικών Επιστηµών Εξεταστική περίοδος Απριλίου Εξέταση στο µάθηµα: ηµόσια Οικονοµική ιδασκαλία: Βασίλης Ράπανος, Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΦ. 2 ο : Η ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - 2.1.: ΤΟ ΑΕΠ & Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΥΗΜΕΡΙΑ Α. ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΜΙΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η οικονομική ανάλυση διακρίνεται σε μικροοικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 3ο. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP)

Μάθηµα 3ο. Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP) Μάθηµα 3ο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ, GDP) Ορισµός Το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) (Gross Domestic Product - GDP) είναι το σύνολο όλων των προϊόντων αγαθών και υπηρεσιών που παράγει µια οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1

Παγκόσμια οικονομία. Διεθνές περιβάλλον 1 Παγκόσμια οικονομία Διεθνές περιβάλλον 1 Επιλεγμένοι δείκτες ασιατικών χωρών Διεθνές περιβάλλον 2 Αλλαγές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον Πρωτεύον ρόλος της κίνησης στην κίνηση των κεφαλαίων σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΑ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 1ο Παράδειγµα κριτηρίου αξιολόγησης (µάθηµα της ηµέρας) Σκοπός της εξέτασης: Η αξιολόγηση της γνώσης του µαθητή σχετικά µε το περιεχόµενο της παραγράφου 1.6:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη (1)

Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη (1) Εισαγωγή στην Οικονομική Επιστήμη (1) Η ελληνική και παγκόσμια οικονομία: Θέματα και απόψεις 1 Ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού Eurostat, 2015 2 Ποσοστό του παγκόσμιου πληθυσμού 0.16% Eurostat, 2015 3

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 8: Αγορές κεφαλαίου και γης Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών

Μικροοικονομική Ι. Ενότητα # 8: Αγορές κεφαλαίου και γης Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Μικροοικονομική Ι Ενότητα # 8: Αγορές κεφαλαίου και γης Διδάσκων: Πάνος Τσακλόγλου Τμήμα: Διεθνών και Ευρωπαϊκών Οικονομικών Σπουδών Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ενότητα 9: Κρατικές Πολιτικές και Χρηματοπιστωτικά Θέματα Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΥΡΙΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Μακροοικονοµική Η µελέτη της οικονοµίαςωςσυνόλου. Ασχολείται µε συνολικά µεγέθη της οικονοµίας. ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ Ο ρυθµός µεταβολής του γενικού επιπέδου τιµών. ΑΝΕΡΓΙΑ Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Δευτέρα, 3 Ιουνίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η. Χρηματοοικονομική Ανάλυση

Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η. Χρηματοοικονομική Ανάλυση Κοινωνικοοικονομική Αξιολόγηση Επενδύσεων Διάλεξη 9 η Χρηματοοικονομική Ανάλυση Ζητήματα που θα εξεταστούν: Ποια είναι η Έννοια και ποιοι οι Στόχοι της Χρηματοοικονομικής Ανάλυσης. Πως διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του

Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007. Όνομα: Επώνυμο: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του Εξετάσεις Θεωρίας και Πολιτικής Διεθνούς Εμπορίου Ιούλιος 2007 Α Όνομα: Επώνυμο: Αριθμός Μητρώου: Έτος: Επιθυμώ να μην περάσω το μάθημα εάν η βαθμολογία μου είναι του 1. Η χώρα Α έχει 10.000 μονάδες εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Περιφερειακή Ανάπτυξη ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Περιφερειακή Ανάπτυξη Διάλεξη 2: Οικονομική Ανάπτυξη και Οικονομική Μεγέθυνση (κεφάλαιο 1, Πολύζος Σεραφείμ) Δρ. Βασιλείου Έφη Τμήμα Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ «ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ (EU-SILC 2003)»

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ «ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ (EU-SILC 2003)» ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΗΣ «ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΙΣΟ ΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ (EU-SILC 2003)» εκατημόρια Εισοδήματος, συντελεστής ανισότητας Gini, και δείκτης S80/20 Δεκατημόρια Συνολικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι οικονομολόγοι μελετούν...

Οι οικονομολόγοι μελετούν... Οι οικονομολόγοι μελετούν... Πώς αποφασίζουν οι άνθρωποι. Πώς αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι άνθρωποι. Ποιες δυνάμεις επηρεάζουν την οικονομία συνολικά. Ποιο είναι το αντικείμενο της μακροοικονομικής; Μακροοικονομική:

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ιοίκηση Επιχειρήσεων & Οργανισμών Θεματική Ενότητα: ΕΟ 34 - Οικονομική Ανάλυση & Πολιτική ΘΕΜΑΤΑ ΤΕΛΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Ακαδ. Έτος: 2010-11 ΟΝΟΜΑ - ΕΠΩΝΥΜΟ:.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ. Δεκέμβριος 2016

ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ. Δεκέμβριος 2016 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ Δεκέμβριος 2016 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E. - Αριθμός Μητρώου Ε.Σ.Ρ.: 1 (ΕΝΑ), ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ 1.000 νοικοκυριά αντιπροσωπευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και ασκήσεις 1. Εθνικοί Λογαριασμοί ΣΧΟΛΙΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και ασκήσεις 1. Εθνικοί Λογαριασμοί ΣΧΟΛΙΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Πλάτων Τήνιος Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και ασκήσεις 1. Εθνικοί Λογαριασμοί ΣΧΟΛΙΑΣΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Μάρτιος 2015 Για την ερώτηση ανάπτυξης απαραίτητο το «Λογαριάζοντας λάθος τη ζωή μας» - περίληψη στο

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2014 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2014** 2009 2010 2011 2012 2013 2014*

Διαβάστε περισσότερα

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές

Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 7.1 Τι είναι το χρήμα; Mακροοικονομική Κεφάλαιο 7 Αγορά περιουσιακών στοιχείων, χρήμα και τιμές 1) Ένα μειονέκτημα του συστήματος του αντιπραγματισμού είναι ότι Α) δεν υπάρχει εμπόριο. Β) οι άνθρωποι πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς»

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» Εισαγωγή: Η 1η Μελέτη «Εξελίξεις και Τάσεις της Αγοράς» εκπονήθηκε από το Κέντρο Στήριξης Επιχειρηματικότητας του Δήμου Αθηναίων τον Ιούλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εµπειρογνώµονες του Ευρωσυστήµατος κατάρτισαν προβολές για τις µακροοικονοµικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, µε βάση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2013 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2013* 2008 2009 2010 2011 2012 2013

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε:

Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: 3 Επανάληψη ΕΣΔΔΑ με ασκήσεις πολλαπλής επιλογής 1. Στην Οικονομική επιστήμη ως οικονομικό πρόβλημα χαρακτηρίζουμε: α) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει μια οικονομία β) Την έλλειψη χρημάτων που αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση

Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Κεφάλαιο 24 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Παραγωγή και Οικονομική Μεγέθυνση Ηευημερία(το βιοτικό επίπεδο)

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη)

Μακροοικονομική. Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών. Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Μακροοικονομική Ενότητα 2: Η μέτρηση των Βασικών Μακροοικονομικών Αγαθών Σόρμας Αστέριος Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑ.Λ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ 7 ΟΥ & 8 ΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ-ΛΑΘΟΥΣ ΕΠΑ.Λ Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λανθασµένη καθεµία από τις παρακάτω προτάσεις σηµειώνοντας το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002

ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Αθήνα, 16 Ιουλίου 2003 ΕΡΕΥΝΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΗΚΩΝ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ 2002 Από τη Γ.Γ. ΕΣΥΕ ανακοινώνονται τα προσωρινά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 Μάθηµα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα 9 Ιουνίου 2008 7:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα.

1. Με βάση τον κανόνα της ψηφοφορίας με απλή πλειοψηφία, η ποσότητα του δημόσιου αγαθού που θα παρασχεθεί είναι η κοινωνικά αποτελεσματική ποσότητα. ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Εξεταστική περίοδος Ιουλίου Εξέταση στο μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Γεωργία Καπλάνογλου Η εξέταση αποτελείται από δύο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής

Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Διαμόρφωση Βιομηχανικού Οικοσυστήματος Περιβαλλοντικής Πολιτικής Ολοκλήρωση ροών μάζας και ενέργειας σε βιομηχανικό σύμπλεγμα Βασικά στοιχεία διαμόρφωσης περιβαλλοντικής πολιτικής Παραδείγματα βιομηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι

ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική Κουτεντάκης Φραγκίσκος - Γαληνού Αργυρώ Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ: ΔΕΟΣ ΟΙΚ 121: ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Ι ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2013 ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ 1 Ο TUTORIAL Ημερ. Διανομής: Τρίτη 02-04-2013 Ημερ. Παράδοσης: Τρίτη 09-04-2013 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ

ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΒΔΟΜΟ ΑΚΑΘΑΡΙΣΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΠΡΟΪΟΝ 1. Διάκριση Μικροοικονομικής και Μακροοικονομικής θεωρίας Η ανάλυση που προηγήθηκε αφορούσε τη συμπεριφορά και τη δραστηριότητα των ξεχωριστών μονάδων μιας οικονομίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ακαδημαϊκό έτος 2012-2013 Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Χειμώνας-Άνοιξη Μάθημα: Δημόσια Οικονομική Διδασκαλία: Βασίλης Θ. Ράπανος Γεωργία Καπλάνογλου Ημερομηνία παράδοσης: Ερωτήσεις πολλαπλών

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα 2ο. Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής και Στοιχεία Εθνικών Λογαριασµών

Μάθηµα 2ο. Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής και Στοιχεία Εθνικών Λογαριασµών Μάθηµα 2ο Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής και Στοιχεία Εθνικών Λογαριασµών Αντικείµενο της Μακροοικονοµικής Η Μακροοικονοµική ασχολείται µε τη συµπεριφορά της οικονοµίας ως σύνολο, δηλαδή µε τα συνολικά

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

6-1. Copyright 2015 Pearson Education Inc. All rights reserved. Prepared by Coby Harmon University of California, Santa Barbara Westmont College

6-1. Copyright 2015 Pearson Education Inc. All rights reserved. Prepared by Coby Harmon University of California, Santa Barbara Westmont College 6-1 Prepared by Coby Harmon University of California, Santa Barbara Westmont College Αντικείμενο μάθησης 1. Λογιστική των αποθεμάτων 6-2 Λογιστική των αποθεμάτων Πίνακας 6-1 Αντιπαράθεση μιας εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Ν. Λύτρας Το Φαινόμενο της Φτώχειας. Όψεις και Διαστάσεις

Ανδρέας Ν. Λύτρας Το Φαινόμενο της Φτώχειας. Όψεις και Διαστάσεις Ανδρέας Ν. Λύτρας Το Φαινόμενο της Φτώχειας Όψεις και Διαστάσεις Η Φτώχεια: Μια «άβολη» έννοια Το Συμβούλιο Υπουργών της ΕΟΚ (1984) σημειώνει ότι: «Φτωχοί είναι τα άτομα, οι οικογένειες και οι ομάδες προσώπων

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

Εξέλιξη της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού

Εξέλιξη της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού Εξέλιξη της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού Αλέξανδρος Καρακίτσιος Υποψήφιος Διδάκτωρ - Ερευνητής ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Νοέμβριος 2015 Περιεχόμενα παρουσίασης Η κρίση στην Ελλάδα Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Δεκέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ

Δεκέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΔΑΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ Δεκέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ ΕΙΣΟΔΗΜΑ ΠΑΝΕΣ ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΩΝ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E. - Αριθμός Μητρώου Ε.Σ.Ρ.: 1 (ΕΝΑ), στο πλαίσιο του υποέργου 3 «Επαναλαμβανόμενες

Διαβάστε περισσότερα

Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων

Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων Φόρος Εισοδήματος ΦυσικώνΠροσώπων (ΦΕΦΠ) Ο υπολογισμός του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων Φορολογική βάση Αφαιρούμε τις δαπάνες που έγιναν για την απόκτηση του εισοδήματος Συνολικό καθαρό εισόδημα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους;

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. 2. Τι περιλαμβάνει ο στενός και τι ο ευρύτερος δημόσιος τομέας και με βάση ποια λογική γίνεται ο διαχωρισμός μεταξύ τους; Μάθημα: Εισαγωγή στα δημόσια οικονομικά Διδάσκουσα: Καθηγήτρια Μαρία Καραμεσίνη Οι παρακάτω ερωτήσεις είναι οργανωτικές του διαβάσματος. Τα θέματα των εξετάσεων δεν εξαντλούνται σε αυτές, αλλά περιλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομος πίνακας περιεχομένων

Σύντομος πίνακας περιεχομένων Σύντομος πίνακας περιεχομένων Πρόλογος 15 Οδηγός περιήγησης 21 Πλαίσια 24 Ευχαριστίες της ενδέκατης αγγλικής έκδοσης 28 Βιογραφικά συγγραφέων 29 ΜΕΡΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 1 Η οικονομική επιστήμη και η οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S

είναι η καµπύλη συνολικής ζήτησης εργασίας από τις επιχειρήσεις και η καµπύλη S 3 Ασκήσεις πολλαπλής επιλογής στην 5 η ενότητα: Αµοιβές των ΠΣ διανοµή εισοδήµατος βασικά µακροοικονοµικά µεγέθη θεωρία κατανάλωσης και επένδυσης ισορροπία εισοδήµατος. Ο πραγµατικός µισθός των εργαζοµένων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ 1.1. Γενικά... 21 1.2. Η σχέση της οικονομικής με τις άλλες κοινωνικές επιστήμες... 26 1.3. Οικονομική Περιγραφή και Ανάλυση...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της. Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 2.3.2015 COM(2015) 99 final ANNEX 1 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ της Σύστασης για ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ σχετικά με τους γενικούς προσανατολισμούς των οικονομικών πολιτικών των κρατών μελών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΚΑΤΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ 1. Τι πρέπει να κατανοήσει ο μαθητής Όπως αναφέρθηκε στο πρώτο κεφάλαιο, το κράτος είναι μια ισχυρότατη οντότητα που θέτει το θεσμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑTΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΤΩΝ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Ως κλάδος τηλεπικοινωνιών ορίζεται η παραγωγή τηλεπικοινωνιακού υλικού και η χρήση των παραγόμενων τηλεπικοινωνιακών προϊόντων και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα Παραρτήματα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α Το διεθνές οικονομικό περιβάλλον κατά το 2010 και η Ελλάδα Πίνακας Α1 ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΡΟΪΟΝ (ετήσια εκατοστιαία μεταβολή όγκου) Σταθμίσεις με ΑΕΠ 2010* 2005 2006 2007 2008 2009 2010

Διαβάστε περισσότερα