διοξινών, φουρανίων τρόφιµα, συγκεντρώσεων δείγµατα. Τρέχουσα

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "διοξινών, φουρανίων τρόφιµα, συγκεντρώσεων δείγµατα. Τρέχουσα"

Transcript

1 Προσδιορισµός συγκεντρώσεων διοξινών, φουρανίων και παρόµοιων µε τις διοξίνες PCBs, σε τρόφιµα, ζωοτροφές και βιολογικά δείγµατα. Τρέχουσα κατάσταση και προοπτικές στην Ελλάδα. ρ. Λεόντιος Λεοντιάδης, Ε. Βασιλειάδου,. Κωστοπούλου, Α. Παπαδόπουλος, ΕΚΕΦΕ " ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ"

2 POPs (Persistent Organic Pollutants) Παραµένοντες Οργανικοί Ρύποι Πολυχλωριωµένες διβενζο-π-διοξίνες διοξίνες και φουράνια (PCDD/Fs) Πολυχλωριωµένα διφαινύλια (PCBs) Οργανοχλωριωµένα φυτοφάρµακα : DDT, Toxaphene, Chlordane, Aldrin, Dieldrin, Endrin, Hexachlorocyclohexane Πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάνθρακες (PAH), φθαλικοί εστέρες, πολυβρωµιωµένα επιβραδυντικά φλόγας κλπ

3 PCBs

4 Οι επιδράσεις των διοξινών στην ανθρώπινη υγεία περιλαμβάνουν: Χλωρακμή Αναπτυξιακή τοξικότητα Ανωμαλίες στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος Ανωμαλίες στη λειτουργία του αναπαραγωγικού συστήματος Τοξικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος Τοξικότητα του ενδοκρινικού συστήματος Εχουν χαρακτηριστεί από την ιεθνή Επιτροπή για την ερευνα στον Καρκίνο (IARC) και την Παγκόσµια Οργάνωση Υγείας (WHO) σαν γνωστά καρκινογόνα για τον άνθρωπο. Ανεκτό όριο εβδοµαδιαίας πρόσληψης (TWI) για τις διοξίνες και τα παρόµοια µε τις διοξίνες PCB: 14 pg WHO-TEQ/kg σωµατικού βάρους.

5 Η έκθεση του ανθρώπου στις διοξίνες οφείλεται κατά 90% στα τρόφιµα Τα τρόφιµα ζωικής προέλευσης ευθύνονται κατά 80% στην συνολική έκθεση Η µόλυνση των ζώων µε διοξίνες προέρχεται κυρίως από τις ζωοτροφές και σε ορισµένες περιπτώσεις από το περιβάλλον.

6 Υπάρχει πλήθος µελετών που δείχνουν ότι οι σηµαντικότερες βιολογικές και τοξικές δράσεις των διοξινών έχουν κοινό µηχανισµό που περιλαµβάνει πρόσδεση σε αρυλικό υδρογονανθρακικό υποδοχέα (aryl hydrocarbon receptor ΑhR) των κυττάρων o oποίος µετατρέπεται στην ενεργοποιηµένη µορφή του και επηρεάζει την έκφραση πολλών γονιδίων. Κάθε ισοµερές της οµάδας των διοξινών ή των παρόµοιων µε τιςδιοξίνες PCB παρουσιάζει διαφορετικό επίπεδο τοξικότητας που εκφράζεται µε τον συντελεστή τοξικής ισοδυναµίας ΤEF Ο υπολογισµός της συνολικής τοξικότητας των διαφόρων αυτών οµοειδών ουσιών γίνεται µεβάσηµία ενιαία µετρήσιµη µονάδα: συγκέντρωση ισοδύναµου τοξικότητας (TEQ) ωστε να διευκολυνθεί η αξιολόγηση του κινδύνου και ο ρυθµιστικός έλεγχος

7 Toxic Equivalency Factor (TEF) PCDD/Fs TEF no PCBs TEF 2,3,7,8 - TCDD 1 PCB-77 0,0001 1,2,3,7,8 - PeCDD 1 PCB-81 0,0001 1,2,3,4,7,8 - HxCDD 0,1 PCB-126 0,1 1,2,3,6,7,8 - HxCDD 0,1 PCB-169 0,01 1,2,3,7,8,9 - HxCDD 0,1 1,2,3,4,6,7,8 - HpCDD 0,01 OCDD 0,0001 mo PCBs TEF 2,3,7,8 - TCDF 0,1 PCB 105 0,0001 1,2,3,7,8 - PeCDF 0,05 PCB 114 0,0005 2,3,4,7,8 - PeCDF 0,5 PCB 118 0,0001 1,2,3,4,7,8 - HxCDF 0,1 PCB 123 0,0001 1,2,3,6,7,8 - HxCDF 0,1 PCB 156 0,0005 2,3,4,6,7,8 - HxCDF 0,1 PCB 157 0,0005 1,2,3,7,8,9 - HxCDF 0,1 PCB 167 0, ,2,3,4,6,7,8 - HpCDF 0,01 PCB 189 0,0001 1,2,3,4,7,8,9 - HpCDF 0,01 OCDF 0,0001 Van den Berg et al., Toxic Equivalency factors for PCBs, PCDDs, PCDFs for humans and wild life, (1998) Environmental Health Perspectives, 106(12), 775

8 Ευρωπαϊκή πολιτική για τη µείωση της έκθεσης σε διοξίνες Μείωση των επιπέδων µόλυνσης του περιβάλλοντος (Γενική ιεύθυνση για το Περιβάλλον) Μείωση των επιπέδων µόλυνσης των ζωοτροφών Μείωση των επιπέδων µόλυνσης των τροφίµων

9 Νοµοθετικά µέτρα της Ε.Ε Θεσµοθέτηση µέγιστων τιµών ανοχής (ορίων) σε ένα αυστηρό αλλά εφικτό επίπεδο για τα τρόφιµα και τις ζωοτροφές Θεσµοθέτηση επιπέδων δράσης ως µέσο έγκαιρης ειδοποίησης για ύπαρξη υψηλότερων από τα επιθυµητά επίπεδα διοξινών σε τρόφιµα και ζωοτροφές Μελλοντική θεσµοθέτηση επιπέδων στόχων προκειµένου η έκθεση µεγάλου µέρους του ευρωπαϊκού πληθυσµού να έλθει στα όρια που συνιστώνται από τις επιστηµονικές επιτροπές

10 ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Μέγιστες τιµές ανοχής και οι έλεγχοι των διοξινών Τρόφιµα Κανονισµός (ΕΚ) αριθµ. 2375/2001 (τροπ. Κανονισµού (ΕΚ) αριθ. 466/2001, ενσωµάτωσηστηνεθνικήνοµοθεσία µε τηνυπ. Απόφαση 518/2002) και οδηγία 2004/705/ΕΚ Ζωοτροφές Οδηγίες 2001/102/ΕΚ, 2003/57/ΕΚ (τροπ. Οδηγίας 2002/32/ΕΚ) και 2004/705/ΕΚ, εναρµόνιση τους στην Εθνική Νοµοθεσία µε τις Υπ. Αποφάσεις /2002 και 552/2004 Οδηγίες για τις µεθόδους ανάλυσης των διοξινών 2002/69/ΕΚ & 2002/70/ΕΚ (Τρόφιµα & Ζωοτροφές) Σηµ. Στις τιµές αυτές δεν περιλαµβάνονται τα παρόµοια µε διοξίνηpcbs. Αναθεώρηση αρχές 2005(θα συµπεριληφθούν τα παρόµοια µε διοξίνηpcbs) Εως σχεδιάζεται µείωση των µεγίστων τιµών ανοχής.

11 Clean Up Η αναλυτική µεθοδολογία που χρησιµοποιεί το EΦΑΜΑ όσον αφορά στο λεπτοµερή προσδιορισµό των PCBs και διοξινών είναι η παγκοσµίως αποδεκτή (US EPA 1668 για τα indicator και mono-ortho ortho PCBs, US EPA 1613B για τα PCDDs/ s/pcdfs και non-ortho ortho PCBs) και βασίζεται στην τεχνική της ισοτοπικής αραίωσης. Σύµφωνα µε τη µέθοδο αυτή κάθε συµπαράγωγο προσδιορίζεται συγκριτικά µε το επισηµασµένο µε 13C ανάλογό του, το οποίο προστίθεται σε κάθε δείγµα ως εσωτερικό πρότυπο. Η αποµόνωση λίπους από τα δείγµατα γίνεται µε εκχύλιση Soxhlet και εκχύλιση υγρού-υγρού υγρού. Στη συνέχεια, για την αποµόνωση των PCDDs/PCDFs PCDFs, και των non-ortho ortho, mono-ortho ortho και indicator PCBs χρησιµοποιήθηκαν στήλες χρωµατογραφίας µε Carbosphere, silica και alumina. Τα κριτήρια ποιότητος είναι σύµφωνα µε τις οδηγίες της Ε.Ε. 2002/69/ΕΚ & 2002/70/ΕΚ (Τρόφιµα & Ζωοτροφές)

12 National Centre for Scientific Research «Demokritos» Mass Spectrometry and Dioxin Analysis Lab Instrumental Analysis GC : Trace GC (ThermoFinnigan) equipped with a CTC A 200S autosampler Column : DB5-MS J&W, 60m, 0.1 µm, 0.25 mm HRMS : MAT-95 XP mass spectrometer (ThermoFinnigan) Resolution : 10,000 resolving power (10% valley definition). Source : EI, 45eV Analyser : MID Instrumental conditions and quality criteria are according to the EPA 1613B. The quantification was carried out by the isotopic dilution method. For TEQ calculations the WHO-98 toxicity equivalent factors (TEF) were used

13 Το Εργαστήριο συµµετέχει στο δίκτυο των Εθνικών Εργαστηρίων Αναφοράς της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Οργανισµού Ηνωµένων Εθνών για τον έλεγχο της µόλυνσης από διοξίνες. Το Εργαστήριο περιλαµβάνεται στην λίστα των εργαστηρίων που προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Βιοµηχανιών Φυτικών Ελαίων και Λιπών (FEDIOL) για τον προσδιορισµό διοξινών. Περισσότερες πληροφορίες είναι διαθέσιµες στην σελίδα του ΕΦΑΜΑ στο διαδίκτυο

14 National Centre for Scientific Research «Demokritos» Mass Spectrometry and Dioxin Analysis Lab Interlaboratory Tests Interlaboratory Comparison on Dioxins in Food 2003 Division of Environmental Medicine Norwegian Institute of Public Health(Folkehelse), Norway Interlaboratory Study on Dioxins in Food Samples Laboratory of Analytical Chemistry National Institute of Public Health (RIVM), The Netherlands 2003 Interlaboratory Study on Fish Tissue Reference Material Cambridge Isotope Laboratories /Cerilliant, USA Interlaboratory Comparison on Dioxins in Food 2004 Division of Environmental Medicine Norwegian Institute of Public Health(Folkehelse), Norway Second Proficiency Test on the determination of PCBs, PCDDs and PCDFs of the European Reference Laboratories for Residues Instituto Superiore di Sanita, Rome, Italy

15 Συνεργασίες Ενιαίος Φορέα Ελέγχου Τροφίµων. Υπουργείο Γεωργικής Ανάπτυξης και Τροφίµων- ιεύθυνση Κτηνιατρικής ηµόσιας Υγείας και ιεύθυνση Ζωοτροφών. Ελληνικά και Ξένα Τελωνεία και Υπηρεσία Προµηθειών του Ελληνικού Στρατού. Ελληνικό Ινστιτούτο για την Ασφάλεια και την Υγιεινή Εργασίας για τον προσδιορισµό οργανικών ενώσεων σε βιολογικά υγρά. Το Εργαστήριο είναι διαπιστευµένο στον Οργανισµό Πιστοποίησης και Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων (Agrocert).

16 ειγµατοληψία Συνολικά 400 δείγµατα τροφίµων (κυρίως Ελληνικής και Ευρωπαϊκής προέλευσης) Γάλα και γαλακτοκοµικά προϊόντα Κρέας Αυγά Ιχθυηρά Λίπη και έλαια ηµητριακά, φρούτα και λαχανικά Περίπου 100 δείγµατα ζωοτροφών. Περίπου 200 δείγµατα ανθρώπινου ορού και 20 δείγµατα µητρικού γάλακτος. Η δειγµατοληψία έγινε από τον Ενιαίο Φορέα Ελέγχου Τροφίµων, τις κατά τόπους Κτηνιατρικές ιευθύνσεις του Υπουργείου Γεωργίας και στα τµήµατα αιµοδοσίας νοσοκοµείων.

17 Συµπεράσµατα Όλα τα τρόφιµα που εξετάστηκαν βρέθηκαν σύµφωνα µε τη νοµοθεσία, µε περιεκτικότητα διοξινών πολύ χαµηλότερη από τα µέγιστα επιτρεπτά όρια (Καν. ΕΚ 2375/2001). Στα Ελληνικά τρόφιµα µετρήθηκαν πολύ χαµηλά επίπεδα διοξινών σε σχέση µε τον Ευρωπαϊκό µέσο όρο σύµφωνα µε τηνπρόσφατη έκθεση της Γενικής /νσης για την Υγεία και Ασφάλεια των Καταναλωτών της Ε.Ε. Γάλα και γαλακτοκοµικά προϊόντα Αυγά Κρέας πουλερικών Ψάρια ανοιχτής θάλασσας European Commission (2004). Dioxins and PCBs in food and feed:data available to DG SANCO. Joint Report DG SANCO/DG- JRC-IRMM.

18 Το ΕΦΑΜΑ έχει πραγµατοποιήσει µετρήσεις για τον προσδιορισµό PCBs και διοξινών σε ορό αίµατος και µητρικού γάλακτος ατόµων για λογαριασµό διαφόρων οργανισµών όπως ΕΗ, Πυροσβεστικό Σώµα, ΗΣΑΠ κλπ. Οι τιµές των συγκεντρώσεων διοξινών και PCBs που µετρήθηκαν ήταν από τις χαµηλές σε σύγκριση µε αυτές που έχουν αναφερθεί σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες. Βιβλιογραφία Papadopoulos A., Vassiliadou I., Costopoulou D., Papanicolaou C., Leondiadis L. Levels of dioxins and dioxin-like PCBs in food samples on the Greek market. Chemosphere, 57, , Leondiadis L., Vassiliadou I., Kostopoulou D., Papadopoulos A. Dioxin and PCB levels in human samples from the Greek population. Dioxin 2004, Berlin, 2004.

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΚΟΥΤΡΩΤΣΙΟΣ Γ. ΒΑΪΟΣ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΚΟΥΤΡΩΤΣΙΟΣ Γ. ΒΑΪΟΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ Υ ΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΟΦΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΚΟΥΤΡΩΤΣΙΟΣ Γ. ΒΑΪΟΣ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕΤΑΞΥ ΣΥΜΒΑΤΙΚΟΥ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΝΕΤΙΚΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕ Ο Επιβλέπων: ΤΑΚΗΣ ΒΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΤΟ ΠΟΣΙΜΟ ΝΕΡΟ

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΤΟ ΠΟΣΙΜΟ ΝΕΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΝΙΚΟΣ ΚΑΤΣΙΡΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012

Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012 Το περίπτερο του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Agrotica 2012 Εντυπωσιακή η συμμετοχή του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. στην Αgrotica 2012 Βραβεύτηκε το περίπτερό του με το Ειδικό Βραβείο Διοργανωτή Πραγματοποιήθηκε η Ημερίδα για το ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δηµοσίευση)

Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δηµοσίευση) 1.2.2002 EL Επίσηµη Εφηµερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L 31/1 I (Πράξεις για την ισχύ των οποίων απαιτείται δηµοσίευση) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 178/2002 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της28ηςιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόμενα ρύπανσης στο θαλάσσιο περιβάλλον Επιπτώσεις στις βιοκοινωνίες

Φαινόμενα ρύπανσης στο θαλάσσιο περιβάλλον Επιπτώσεις στις βιοκοινωνίες Φαινόμενα ρύπανσης στο θαλάσσιο περιβάλλον Επιπτώσεις στις βιοκοινωνίες Δρ. Ντούλα Μαρία Ινστιτούτο Εδαφολογίας Αθηνών, Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας Σοφ. Βενιζέλου 1, 141 23 Λυκόβρυση, e-mail : mdoula@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη µε αντικείµενο την Καθολική Πρόσβαση και Ισότιµη Συµµετοχή Ατόµων µε Αναπηρίες (ΑµεΑ) στην Κοινωνία της Πληροφορίας

Μελέτη µε αντικείµενο την Καθολική Πρόσβαση και Ισότιµη Συµµετοχή Ατόµων µε Αναπηρίες (ΑµεΑ) στην Κοινωνία της Πληροφορίας Ελληνική ηµοκρατία Ευρωπαϊκή Ένωση Έργο συγχρηµατοδοτούµενο κατά 75% από το Ευρωπαϊκό Ταµείο Περιφερειακής Ανάπτυξης Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Κοινωνία της Πληροφορίας» Άξονας 5 - Μέτρο 5.3 Μελέτη µε αντικείµενο

Διαβάστε περισσότερα

εσµεύσεις χωρίς εφαρµογή: η περιβαλλοντική νοµοθεσία στην Ελλάδα

εσµεύσεις χωρίς εφαρµογή: η περιβαλλοντική νοµοθεσία στην Ελλάδα εσµεύσεις χωρίς εφαρµογή: η περιβαλλοντική νοµοθεσία στην Ελλάδα Αθήνα, Ιούλιος 2007 Περιεχόµενα Α. Εισαγωγή... 3 Β. Πορίσµατα ανά τοµέα... 5 1. Πρόσβαση σε περιβαλλοντική πληροφορία... 5 2. Εκτίµηση περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ HEPS (Healthy Eating and Physical Activity in Schools) Τίτλος Κατευθυντήριες οδηγίες για την προαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

είκτες Αειφόρου Ανάπτυξης: Η συµβολή τους και οι διεθνείς τάσεις

είκτες Αειφόρου Ανάπτυξης: Η συµβολή τους και οι διεθνείς τάσεις είκτες Αειφόρου Ανάπτυξης: Η συµβολή τους και οι διεθνείς τάσεις Γιάννα Φαρσάρη, Πουλίκος Πραστάκος Τοµέας Περιφερειακής Ανάλυσης Ινστιτούτο Υπολογιστικών Μαθηµατικών (ΙΥΜ) Ίδρυµα Τεχνολογίας και Έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση αλλαγής μέγιστων επιτρεπόμενων ορίων μικροθρεπτικών στοιχείων σε συμπληρώματα διατροφής

Πρόταση αλλαγής μέγιστων επιτρεπόμενων ορίων μικροθρεπτικών στοιχείων σε συμπληρώματα διατροφής Πρόταση αλλαγής μέγιστων επιτρεπόμενων ορίων μικροθρεπτικών στοιχείων σε συμπληρώματα διατροφής ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΩΝ Τμήμα Ε Προϊόντων Ειδικής Διατροφής, Συμπληρωμάτων Διατροφής ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Τα συμπληρώματα

Διαβάστε περισσότερα

Είναι η Αντιμετώπιση των Καρτέλ από την Πολιτική Ανταγωνισμού Αποτελεσματική;

Είναι η Αντιμετώπιση των Καρτέλ από την Πολιτική Ανταγωνισμού Αποτελεσματική; Είναι η Αντιμετώπιση των Καρτέλ από την Πολιτική Ανταγωνισμού Αποτελεσματική; Γιάννης Κατσουλάκος Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Περιοδικό ΕΠΙΛΟΓΗ ΤΑΣΕΙΣ «Η Οικονομία το 2009» 1. Εισαγωγή: Συμφωνίες

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΑΠΟ ΦΟΡΜΑΛ ΕΫ Η ΣΕ ΝΕΟ ΜΗΤΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ»

«ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΑΠΟ ΦΟΡΜΑΛ ΕΫ Η ΣΕ ΝΕΟ ΜΗΤΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΡ ΙΤΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΞΥΛΟΥ & ΕΠΙΠΛΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΑΠΟ ΦΟΡΜΑΛ ΕΫ Η ΣΕ ΝΕΟ ΜΗΤΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ECO choros. ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ Κιμμέρια Ξάνθης ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΟΜΆΔΑ ΕΡΓΑΣΊΑΣ

ECO choros. ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ Κιμμέρια Ξάνθης ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΟΜΆΔΑ ΕΡΓΑΣΊΑΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2012-2013 ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ Κιμμέρια Ξάνθης ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΌΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΌΣ & ΒΙΏΣΙΜΗ ΑΝΆΠΤΥΞΗ ΠΜΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΉ ΕΠΙΣΤΉΜΗ & ΜΗΧΑΝΙΚΉ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

GREENPEACE AIRLAB. Η ατµοσφαιρική ρύπανση σε Αθήνα - Πειραιά - Θεσσαλονίκη

GREENPEACE AIRLAB. Η ατµοσφαιρική ρύπανση σε Αθήνα - Πειραιά - Θεσσαλονίκη GREENPEACE AIRLAB Η ατµοσφαιρική ρύπανση σε Αθήνα - Πειραιά - Θεσσαλονίκη Αποτελέσµατα του προγράµµατος µέτρησης της ατµοσφαιρικής ρύπανσης (Ιούνιος-Ιούλιος 1998) ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ - ΜΕΤΡΑΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΜΟΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Αποστολή κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά με τον επίσημο έλεγχο τροφίμων»

«Αποστολή κατευθυντήριων οδηγιών σχετικά με τον επίσημο έλεγχο τροφίμων» Αθήνα, 22-8-2007 Αριθμ. Πρωτ.: 15103 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ταχ. Δ/νση : Λ. Κηφισίας 124 & Ιατρίδου 2 ΠΡΟΣ: Πίνακας Αποδεκτών Ταχ. Κώδικας : 115 26 Αθήνα Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο καθοδήγησης για την εφαρµογή του ευρωπαϊκού µητρώου ρυπογόνων εκποµπών (EPER)

Έγγραφο καθοδήγησης για την εφαρµογή του ευρωπαϊκού µητρώου ρυπογόνων εκποµπών (EPER) του ευρωπαϊκού µητρώου ρυπογόνων εκποµπών (EPER) σύµφωνα µε το άρθρο 3 της απόφασης της Επιτροπής της 17ης Ιουλίου 2000 (2000/479/ΕΚ) περί υιοθέτησης ενός ευρωπαϊκού µητρώου ρυπογόνων εκποµπών (EPER) σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Η υπογραφή αυτής της συµφωνίας για τη διασφάλιση. Λειτουργία βάσει της ελληνικής νοµοθεσίας και της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις τράπεζες κρυοσυντήρησης

Η υπογραφή αυτής της συµφωνίας για τη διασφάλιση. Λειτουργία βάσει της ελληνικής νοµοθεσίας και της ευρωπαϊκής οδηγίας για τις τράπεζες κρυοσυντήρησης H Omnigen είναι µια από τις πιο σύγχρονες εταιρίες βιοτεχνολογίας στην Ελλάδα. ραστηριοποιείται στο χώρο της φύλαξης βλαστοκυττάρων και των κυτταρικών θεραπειών µε τη χρήση πρωτοποριακών µεθόδων, µε τελικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΥΤΟΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥΣ

ΤΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΥΤΟΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥΣ Επίπεδο Αλφαβητισµού και Αυτοαντίληψη των παιδιών. ΤΟ ΕΠΙΠΕ Ο ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ ΤΗΣ ΣΤ ΤΑΞΗΣ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΥΤΟΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥΣ Σοφία Αγαθαγγέλου, Κυριακή Κωµίτη, Συλβάνα

Διαβάστε περισσότερα

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ

(Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ 15.1.2011 EL Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 12/1 II (Μη νομοθετικές πράξεις) ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΙ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 10/2011 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 14ης Ιανουαρίου 2011 για τα πλαστικά υλικά και αντικείμενα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Το πρόβλημα της ποιότητας αέρα στο εσωτερικό των κτιρίων Τριανταφυλλιά Νικολάου Μ.Sc., Πολυτεχνείο Κρήτης

Κεφάλαιο 1: Το πρόβλημα της ποιότητας αέρα στο εσωτερικό των κτιρίων Τριανταφυλλιά Νικολάου Μ.Sc., Πολυτεχνείο Κρήτης Κεφάλαιο 1: Το πρόβλημα της ποιότητας αέρα στο εσωτερικό των κτιρίων Τριανταφυλλιά Νικολάου Μ.Sc., Πολυτεχνείο Κρήτης 1. Ο σκοπός αυτού του κεφαλαίου Η εσωτερική ατμοσφαιρική ποιότητα (Indoor Air Quality-IAQ)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ. Εφαρµογή της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Νερά (2000/60/ΕΚ) σε Περιφερειακό Επίπεδο

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ. Εφαρµογή της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Νερά (2000/60/ΕΚ) σε Περιφερειακό Επίπεδο Ε ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙE ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Θέµα: Εφαρµογή της Οδηγίας-Πλαίσιο για τα Νερά (2000/60/ΕΚ) σε Περιφερειακό Επίπεδο Επιβλέπουσα: ΛΑΖΑΡΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1

Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1 Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1 Για τη χρήση του παρακάτω υλικού: Σκοπός του έργου PORTAL είναι η επιτάχυνση της απορρόφησης των ερευνητικών αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΑΠ- ΕΝ ΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ Β

ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΑΠ- ΕΝ ΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ Β ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΕΙΓΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 11 Φεβρουαρίου 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ Αρ. Πρωτ.: 266355 ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΕΝ. /ΝΣΗ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ /ΝΣΗ ΠΑΠ- ΕΝ ΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ Β Ταχ. /νση : Αχαρνών

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) L 304/18 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 22.11.2011 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 25ης Οκτωβρίου 2011 σχετικά με την παροχή πληροφοριών για

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑ ΑΣ (στο πλαίσιο του έργου ΕΠΕΑΕΚ «ιεύρυνση τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης Πανεπιστήµιο Στερεάς

Διαβάστε περισσότερα

-------------------------------------------------------------------------------------------------

------------------------------------------------------------------------------------------------- ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΡΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑ ΟΤΕΟ Γ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2007 ------------------------------------------------------------------------------------------------- THEMA Ε.Π.Ε. - ΒΕΛΤΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της Ποιότητας του Πόσιµου Νερού της Αθήνας, µε Στόχο την Ολοκληρωµένη ιαχείρισή του, µέσω Στατιστικών Μεθόδων

Αξιολόγηση της Ποιότητας του Πόσιµου Νερού της Αθήνας, µε Στόχο την Ολοκληρωµένη ιαχείρισή του, µέσω Στατιστικών Μεθόδων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΙΟΙΚΗΣΗΣ Αξιολόγηση της Ποιότητας του Πόσιµου Νερού της Αθήνας, µε Στόχο την Ολοκληρωµένη ιαχείρισή του, µέσω Στατιστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΜΑΣΤΕΡ σε εδάφη [ Αξιολόγηση μιας καλλιέργειας του ψευδοσιτηρού χωρίς γλουτένη κουινόας

Διαβάστε περισσότερα