Ο παιδίατρος αντιμέτωπος με σύγχρονα «προβλήματα» του παιδιού και της οικογένειας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ο παιδίατρος αντιμέτωπος με σύγχρονα «προβλήματα» του παιδιού και της οικογένειας"

Transcript

1 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ Ο παιδίατρος αντιμέτωπος με σύγχρονα «προβλήματα» του παιδιού και της οικογένειας ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: Α. ΞΥΠΟΛΥΤΑ-ΖΑΧΑΡΙΑΔΗ Internet: Οφέλη και κίνδυνοι Α. ΞΥΠΟΛΥΤΑ-ΖΑΧΑΡΙΑΔΗ Σχολική ετοιμότητα. Πρώιμη διάγνωση μαθησιακών δυσκολιών Λ. ΘΩΜΑΪΔΟΥ Αυτισμός (αυτιστικά σύνδρομα) Ο. ΠΑΠΑΔΑΚΗ-ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Η οικογένεια σε κρίση Ο ρόλος του παιδιάτρου Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ-ΜΠΑΚΟΥΛΑ ΙΝΤΕRΝΕΤ: ΟΦΕΛΗ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ Α. Ξυπολυτά-Ζαχαριάδη: To Internet είναι ένα μέσο επικοινωνίας εντελώς διαφορετικό από όσα είμαστε μέχρι τώρα εξοικειωμένοι. Συνδυάζει το έντυπο κείμενο, τις επικοινωνιακές δυνατότητες του τηλεφώνου και τις οπτικοακουστικές παροχές της τηλεόρασης. Είναι το πλέον «πολυμέσο» από όλα τα μέσα ήχου, εικόνας και αφής και είναι το μόνο διαδραστικό. Το Internet παρέχει στους χρήστες τη δυνατότητα επικοινωνίας: α) σε πραγματικό χρόνο, άμεσα: - ΙΜ= instant messages (άμεσα ηλεκτρονικά μηνύματα) - chat rooms= τόποι διαδικτυακών συζητήσεων β) με τη μεσολάβηση χρονικού διαστήματος: - = ηλεκτρονικό ταχυδρομείο - blogs= ηλεκτρονικά ημερολόγια σε ιστοσελίδες - bulletin boards= πίνακες ανακοινώσεων (δημόσια νήματα συζητήσεων). Την τελευταία δεκαετία, κυρίως, υπάρχει μια ταχύτατη εξέλιξη και μια σχεδόν ραγδαία αύξηση της χρήσης του διαδικτύου στην επικοινωνία και την πληροφορία. Το Internet δεν σχεδιάστηκε ως μέσο μαζικής επικοινωνίας. Αρχικά αναπτύχθηκε από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, στη δεκαετία του 1950, ως μέσο που συνέδεε τους υπολογιστές της υπηρεσίας μεταξύ τους. Η ταχύτητα με την οποία οι κοινωνίες κυρίως οι δυτικές- υιοθέτησαν τη νέα τεχνολογία, ο ρυθμός εξάπλωσης, η σημαντική διείσδυσή του στη ζωή, την καθημερινότητά μας, την εργασία και την εκπαίδευση, οδήγησε πολλούς να χαρακτηρίσουν αυτό το τεχνολογικό θαύμα, επανάσταση. Ο όρος «Διαδίκτυο» Ιnternet- με τον οποίο θα αναφερόμαστε σ αυτήν την εισήγηση, συμπεριλαμβάνει και τους όρους «παγκόσμιος ιστός» και «κυβερνοχώρος». Η χρήση του όρου «παιδιά» αναφέρεται σε ηλικίες μέχρι 18 ετών. Όπου υπάρχει διαφοροποίηση, θα γίνεται ειδική αναφορά στους εφήβους. Τα περισσότερα στοιχεία προέρχονται από την Αμερική. Μη φανούν υπερβολικά και έξω από εμάς. Είναι θέμα χρόνου για να τα βιώσουμε στην ίδια έκταση. Πώς απασχολούνται στα παιδιά στο διαδίκτυο; Σχεδόν όλα το χρησιμοποιούν για να ανταλλάσσουν μηνύματα με τη μορφή και IM (άμεσα μηνύματα), για αναζήτηση πληροφοριών για σχολικές εργασίες, ειδήσεις, μουσική, ταινίες, αθλητισμό, υγεία, αγορές και για μια ατέλειωτη πρόσβαση σε ηλεκτρονικά παιχνίδια.

2 198 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2006 Οφέλη Πολλά είναι τα οφέλη από τη χρήση του Διαδικτύου. Εκμηδενίζει γεωγραφικές αποστάσεις, διευκολύνοντας τη διασπορά της πληροφορίας. Με την άμεση και εύκολη πρόσβαση σε πακτωλούς πληροφόρησης για σχεδόν όλα τα θέματα, μπήκε δυναμικά στη ζωή μας ως μέσο αναφοράς, επικοινωνίας και ψυχαγωγίας. Το Internet κυριολεκτικά άνοιξε ένα παράθυρο στον κόσμο, παρέχοντας απεριόριστη πληροφορία για τη γνωριμία με άλλους πολιτισμούς, με την τέχνη, για ταξίδια εικονικά και μη, έφερε τις βιβλιοθήκες ανά τον κόσμο στα σπίτια μας. Όπως είναι ευνόητο, τα παιδιά το αγκάλιασαν με ενθουσιασμό. Τους κέρδισε από την τηλεόραση. Τι ειδικότερα τους προσφέρει; Βελτιώνει την αναγνωστική τους ικανότητα παρέχοντας ενδιαφέρουσα ύλη για διάβασμα. Η πυκνή χρήση του γραπτού κειμένου προάγει τη γραφή, την έκφραση, την ορθογραφία. Και στη δική μας περίπτωση, βελτιώνει και προάγει τη γνώση της αγγλικής γλώσσας. Τα παιδιά χρησιμοποιούν το Ιnternet για να κάνουν κοινωνικές επαφές. Να επικοινωνήσουν κυρίως με φίλους, συμμαθητές, μέλη της οικογένειας. Τα άμεσα μηνύματα (ΙΜ) τούς παρέχουν τη δυνατότητα να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή ποιοι φίλοι είναι συνδεδεμένοι, με αποτέλεσμα να ανταλλάσσονται ατέλειωτα μηνύματα, να συνομιλούν δύο ή περισσότεροι. Παράλληλα και σε μικρότερο ποσοστό, κάνουν νέες γνωριμίες με αγνώστους. Σε δείγμα παιδιών ετών από τις ΗΠΑ, το 14% είχαν δημιουργήσει στενές σχέσεις με ανθρώπους τους οποίους γνώρισαν στο Διαδίκτυο. Αυτό μπορεί να έχει διπλή ανάγνωση. Το Internet έγινε πολύ δημοφιλές κυρίως μεταξύ των εφήβων και για την προσβασιμότητα που προσφέρει σε θέματα υγείας. Στη φάση αυτή της ζωής που ο έφηβος ψάχνει την ταυτότητά του και τη σεξουαλική-, που είναι γεμάτος περιέργεια, αμφιβολίες και ανησυχία, το Ιnternet προσφέρει ανωνυμία, διακριτικότητα, εύκολη και άμεση πρόσβαση, εξαλείφει την ενόχληση και το δισταγμό που αισθάνεται να απευθυνθεί οπουδήποτε, ακόμα και στο φίλο του τον παιδίατρο, για να συζητήσει θέματα όπως η σεξουαλικότητα, η αντισύλληψη, τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και θέματα υγείας γενικότερα. ΠIνακας 1. ΧρHση ηλεκτρονικων υπολογιστων - Μέση χρήση ΗΥ Ελλάδα 26% Ευρώπη (των 25) 55% (55% ετών) - Προσωπικοί υπολογιστές στο σπίτι: Ελλάδα 29% Ευρώπη 54% Ισλανδία 86% Νορβηγία 72% Βρετανία 65% Ιταλία 47% Κύπρος 47% Υπάρχουν περίπου ιστοσελίδες που αναφέρονται σε θέματα υγείας και περίπου στην υγεία των εφήβων, ενώ ειδικότερα στη σεξουαλική υγεία των εφήβων. Σ αυτά τα sites μπορεί κάποιος να βρει τα πάντα. Από περιγραφή διαφόρων νοσηρών καταστάσεων, όπως παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης, ψυχογενής ανορεξία, AIDS, ψυχιατρικά προβλήματα, μέχρι οδηγίες για την πρόληψη, την αντιμετώπιση και τη θεραπεία. Το πρόβλημα είναι ότι όλες οι πληροφορίες αυτές δεν είναι ελεγμένες για την ορθότητα και την αποτελεσματικότητά τους. Κι έτσι το όφελος μπορεί να γίνει κίνδυνος. Σημαντική είναι η δυνατότητα της πρόσβασης σε δικτυακούς τόπους συνομιλίας (chat rooms), όπου τα παιδιά και ιδιαίτερα οι έφηβοι μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες και εμπειρίες με συνομήλικους. Αυτό μπορεί να αποτελεί μια πηγή ανακούφισης και στήριξης για τους εφήβους που, σε αυτή τη φάση της ζωής, θέματα που σχετίζονται με την υγεία μπορεί να προκαλούν φόβο, σύγχυση, ενόχληση και μοναξιά. Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια έχουν συνδεθεί με την προαγωγή συγκεκριμένων δεξιοτήτων, ιδιαίτερα της οπτικοακουστικής νοημοσύνης. Δεν είναι εξωπραγματικό να υποστηρίξει κανείς ότι η κανονική χρήση του Ιnternet προάγει σχεδόν όλες τις δεξιότητες. Ένα αδιαμφισβήτητο πλεονέκτημα είναι η υποστήριξη που παρέχει η νέα τεχνολογία στα παιδιά με ειδικές ανάγκες. Παιδιά τα οποία δεν μπορούν να συμμετέχουν στα κλασικά εκπαιδευτικά προ-

3 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, ΠΙνακας 2. ΣΥνδεση στο Internet Ελλάδα 17%* Eυρώπη 43% Ισλανδία 81% Νορβηγία 60% Βρετανία 56% Ιταλία 34% Κύπρος 53% *με ανήλικα παιδιά 23%, χωρίς παιδιά 12%. Η παρουσία παιδιών στο σπίτι προάγει την ύπαρξη προσωπικού υπολογιστή και σύνδεσης στο Internet. Eurostat (issue no 38/2005) γράμματα λόγω ειδικών μαθησιακών προβλημάτων, συναισθηματικών διαταραχών, μειονεξιών εκφοράς του λόγου, ακοής, όρασης, ακόμη και σοβαρών σωματικών αναπηριών, έχουν βοηθηθεί μέσω της νέας τεχνολογίας τόσο για την ακαδημαϊκή τους εξέλιξη, όσο και για την ψυχαγωγία. Όμως, παρά την ευρεία αποδοχή του από τα παιδιά, δεν υποκατέστησε την πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνία μεταξύ τους. Ευτυχώς, αφού η μαγεία της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης εξαρτάται από τη φυσική παρουσία Ποια είναι τα σημερινά δεδομένα από τη χρήση του Διαδικτύου; Σε μελέτη του 2002 του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ: - Το 90% των παιδιών ηλικίας 5-17 ετών χρησιμοποιούν computers. - Το 75% των εφήβων ετών και το 65% των παιδιών ετών χρησιμοποιούν το Internet, ενώ γενικά η χρήση του Ιnternet αυξάνεται κατά συνδρομητές το μήνα. Και παρόλα αυτά, οι γονείς κάποιες φορές νομίζουν ότι το παιδί τους θα «μείνει πίσω» αν δεν είναι εξοικειωμένο με τις νέες τεχνολογίες, ακόμα και σε πολύ μικρές ηλικίες. Σε μελέτη που δημοσίευσε το Ίδρυμα της οικογένειας Kaizer το 2003, σε δείγμα παιδιών 2-18 ετών, το 31% των παιδιών 3 ετών και κάτω, χρησιμοποιούσαν ήδη computers! Επίσης, το 21% παιδιών μέσης ηλικίας 8 ετών είχαν υπολογιστή στο υπνοδωμάτιό τους. Πόσο χρόνο ξοδεύουν τα παιδιά στο Διαδίκτυο; Σε έρευνα μεταξύ εφήβων στις ΗΠΑ, το 7% ανέφερε ότι δεν χρησιμοποιούν ποτέ το Internet. Το 38% 1-5 ώρες την εβδομάδα. Όμως, το 30% συνδέονταν 5 και πλέον ώρες την ημέρα. Άλλη μελέτη (J Adolescent Health 2002) σε μαθητές ιδιωτικού σχολείου, μέσης ηλικίας 15 ετών (11-16) στην περιοχή του Σικάγο έδειξε: - Σχεδόν όλοι (97%) είχαν πρόσβαση σε computer στο σπίτι. - 36% είχαν το computer στο δωμάτιό τους. - Μέση χρήση 4,8 ημέρες τη βδομάδα. Το 40% το χρησιμοποιούσε καθημερινά. - Το 27% ταξινομήθηκαν ως ήπιοι χρήστες (<1 ώρα την ημέρα), το 60% μέτριοι (1-5 ώρες), ενώ το 14% > 5 ώρες. Τα παιδιά αυτά ξόδευαν το χρόνο τους: - 62% ετοιμάζοντας σχολικές εργασίες, - 44% σε , - 41% σε παιχνίδια και - 28% σε chat rooms. 31% είχαν επισκεφθεί πορνογραφικό site για περισσότερο από 3 λεπτά. Το 1/3 από αυτούς, πάνω από 4 φορές. Όπως είναι αναμενόμενο, οι βαρείς χρήστες είχαν περισσότερες φορές επισκεφθεί τέτοια sites απ ό,τι οι άλλοι. 44% ανέφεραν ότι χρησιμοποιούσαν λογισμικό σχετιζόμενο με όπλα και εκρηκτικά, όμως το 70% αφορούσε σε παιχνίδια. Το 74% είχε επαφή με άγνωστους μέσω ή chat rooms, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό (25%) είχε δώσει προσωπικές πληροφορίες, όπως όνομα, σχολείο, διεύθυνση, τηλέφωνο! Και στην Ελλάδα πού βρισκόμαστε; Σύμφωνα με την πιο πρόσφατη δημοσίευση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) το Νοέμβριο 2005, η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα της ΕΕ των 25, στην οποία το ποσοστό των χρηστών του Ιnternet πέφτει κάτω από το 25%. Στα νέα μέλη της ΕΕ η αναφερόμενη χρήση είναι 1:3, ενώ στη Σουηδία και την Ισλανδία είναι >80% (πίνακες 1, 2). Τα ποσοστά για τη χώρα μας είναι σαφώς καλύτερα από προηγούμενες μελέτες, όμως παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλά για τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Κίνδυνoι Γενικά οι κίνδυνοι που συναρτώνται με τη χρήση του ΗΥ αφορούν: 1. στο μέγεθος του χρόνου που αναλώνεται

4 200 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, στην έκθεση σε ακατάλληλο υλικό και 3. στην εμπλοκή σε ανεπιθύμητες δραστηριότητες. Η παρατεταμένη πλοήγηση στο Ιnternet, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια κ.λπ. εύκολα αποσπούν τα παιδιά από άλλες δραστηριότητες, οι οποίες τα γεμίζουν πλούσιες εμπειρίες. Συμβάλλει στην κοινωνική απομόνωση, στη μοναξιά ή ακόμα και στην κατάθλιψη παιδιών και ιδιαίτερα εφήβων; Κάποιοι υποστηρίζουν ότι αυτή η παρατεταμένη ενασχόληση παρεμποδίζει την κοινωνική και ακαδημαϊκή εξέλιξη των παιδιών. Αυτό αποτελεί παράδοξο, έχει, όμως, δημιουργήσει αρκετό σκεπτικισμό και πολλές μελέτες έχουν προκύψει. Στο Internet έχουν αποδοθεί οι επιφανειακές σχέσεις με τους φίλους που αποκτήθηκαν στο Διαδίκτυο, η μείωση της πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνίας με συγγενείς και φίλους και η υποβάθμιση της ποιότητας των συνομιλιών σε σχέση με τις προφορικές και τις τηλεφωνικές. Φαίνεται, όμως, πιθανότερο ότι η δυσκολία στην επικοινωνία και η αδυναμία ανάπτυξης δεσμών με τους συμμαθητές είναι μάλλον η αιτία που κάποιοι έφηβοι προτιμούν να δημιουργήσουν επαφές με άγνωστους στο Διαδίκτυο. Η έρευνα των επιπτώσεων στη σωματική υγεία των παιδιών βρίσκεται σε πρώιμα στάδια. Παρόλα αυτά, πιστεύεται ότι προβλήματα στον καρπό, στην πλάτη και στα μάτια θα παρατηρούνται και στα παιδιά, όπως συμβαίνει στους ενήλικες. Τα προβλήματα αυτά συχνά συνδέονται με τη λανθασμένη τοποθέτηση της οθόνης και του πληκτρολογίου. Μελέτη της εργονομίας των θέσεων εργασίας των μαθητών 6 σχολείων από το Παν/μιο Cornell έδειξε ότι στα παιδιά υπήρχε κίνδυνος να αναπτύξουν μυοσκελετικά προβλήματα. Μείωση του ύπνου: Μελέτη από την Οξφόρδη απέδωσε τη μείωση του ύπνου των παιδιών κατά 2-5 ώρες/νύχτα στην παρουσία υπολογιστή στο υπνοδωμάτιό τους. Σεξουαλική εκμετάλλευση Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι αυξημένες δυνατότητες σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και η πρόσβασή τους σε επιθετικό, προσβλητικό και ακατάλληλο για την ηλικία τους υλικό μέσω του Internet. Η σεξουαλική παρενόχληση των παιδιών μέσω του Ιnternet έχει πάρει τέτοιες διαστάσεις που θεωρείται πλέον σοβαρό πρόβλημα. Από μελέτη των Filkenhor και συν. (2001) σε εθνικό επίπεδο στις ΗΠΑ, σε δείγμα παιδιών ετών, τα οποία ήταν τακτικοί χρήστες του Internet, το 19% ανέφεραν ότι βίωσαν προσπάθεια σεξουαλικής παρενόχλησής τους μέσω του Διαδικτύου τουλάχιστον μια φορά σε ένα χρόνο. Ένα στα 7 παιδιά ανέφεραν ότι ο επίδοξος βιαστής προσπάθησε να κάνει επαφή μαζί τους μέσω τηλεφώνου ή ταχυδρομικά. Γιατί όμως το Internet έγινε τόσο δημοφιλές μέσο αποπλάνησης των παιδιών; Πρώτον, γιατί έχει εύκολη πρόσβαση και μικρό κίνδυνο να αναγνωριστεί ο δράστης. Παρέχει τη δυνατότητα στο δράστη να παραμένει ανώνυμος και να παρουσιάζεται με διαφορετική ταυτότητα, κάνοντας το παιδί να πιστεύει ότι «μιλάει» με άλλο παιδί ή καινούργιο φίλο ή ακόμα και γονιό που νοιάζεται για τους νέους. Ο δράστης μπορεί να παρεισφρύσει σε δικτυακούς τόπους συνομιλίας, να συλλέγει πληροφορίες και να περιμένει την ευκαιρία να παρασύρει το παιδί σε ιδιωτικό chat room ή σε κινητό τηλέφωνο με τελικό στόχο την κατ ιδίαν συνάντηση. Ποια παιδιά είναι υψηλού κινδύνου; Οι σεξουαλικώς παρενοχλούντες παιδιά στοχεύουν σε άτομα με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Αυτά μπορεί να είναι παιδιά στην εποπτεία του κράτους, παιδιά που ήδη έχουν υποστεί κακομεταχείριση, συναισθηματικά ανώριμα, με μαθησιακές δυσκολίες, με προβλήματα κοινωνικοποίησης, αποδοχής από τους φίλους, παιδιά που τους λείπει η αγάπη και η φροντίδα, παιδιά με ισχυρό αίσθημα σεβασμού προς τους ενήλικες, με χαμηλή αυτοεκτίμηση, παιδιά μονογονεϊκής οικογένειας, ακόμα και αυτά που το κάνουν για αμοιβή (παιχνίδια ή χρήματα). - Παιδοφιλία. Το Διαδίκτυο παρέχει στους παιδόφιλους τη δυνατότητα νομιμοποίησης, διευκόλυνσης και διαφήμισης των σεξουαλικών προτιμήσεών τους. Διευκολύνει τη μεταξύ τους επικοινωνία και αλληλοϋποστήριξη με τη δημιουργία ειδικών sites. Σε μελέτη του 2001 αναφέρονται πάνω από sites και chat rooms που διαφήμιζαν ανοικτά την υποστήριξη στις σεξουαλικές σχέσεις ενηλίκων με ανήλικους. - Παιδική πορνογραφία. Είναι πολύ δύσκολο να προσδιοριστεί η έκταση της παιδικής πορνογραφίας στο Ιnternet. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν sites μερικά από τα οποία διαθέτουν και μέχρι φωτογραφίες παιδιών το καθένα. Το Ιnternet παρέχει ασφαλή, εύκολη πρόσβαση και

5 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, υποστήριξη στη συλλογή, αποστολή και εμπορία παιδικού πορνογραφικού υλικού. Η ειδεχθής αυτή κατάσταση εξελίσσεται σε μια ανταγωνιστική επιχείρηση, όπου οι εμπλεκόμενοι καταφεύγουν όλο και σε πιο ακραίες καταστάσεις, όπως πρόσφατα ακούσαμε στις ειδήσεις την απ ευθείας μετάδοση σεξουαλικής κακοποίησης βρέφους 18 μηνών! - Άλλες μορφές παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης είναι η διαφήμιση του σεξουαλικού τουρισμού, όπου στο Διαδίκτυο παρέχονται πληροφορίες και διευκολύνσεις για τους τόπους, τους πράκτορες, τις τιμές αγοραπωλησίας και διακίνησης παιδιών. Μελέτες από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία δείχνουν ότι το 20-25% των παιδιών που χρησιμοποιούν το Ιnternet εκτίθενται σε πορνογραφικό υλικό είτε ηθελημένα, είτε τυχαία. Όταν οι μελέτες περιορίζονται στους εφήβους ετών το ποσοστό ανέρχεται στο 70%. Πολλές φορές αυτό γίνεται τυχαία. Αν ένα παιδί που ετοιμάζει μια εργασία και θέλει πληροφορίες π.χ. για το Λευκό Οίκο, αντί να πληκτρολογήσει πληκτρολογήσει μπαίνει σε πορνογραφική ιστοσελίδα. Αυτό, όπως καταλαβαίνετε, γίνεται σκόπιμα. Και ενώ στην πλειοψηφία τους τα παιδιά όταν ερωτήθηκαν ανέφεραν ότι το γεγονός δεν τα ενόχλησε ιδιαίτερα, το 23% ανέφεραν ότι ενοχλήθηκαν από πολύ έως πάρα πολύ. Τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά παρουσίασαν τουλάχιστον ένα σύμπτωμα απότοκο stress, όπως συμπεριφορές αποφυγής, επιθετικές σκέψεις ή σωματικές εκδηλώσεις. Υπάρχει προβληματισμός για το αν και πώς επηρεάζεται η ομαλή ψυχοσεξουαλική εξέλιξη στην εφηβεία από την έκθεση σε πορνογραφικό υλικό. Εκφράζονται φόβοι για λανθασμένη αντίληψη της φυσιολογικής σεξουαλικής δραστηριότητας, απευαισθητοποίηση και κυνική τοποθέτηση σε θέματα όπως η αγάπη και ο γάμος. Βία Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια γίνονται όλο και πιο βίαια. Και δεν είναι περίεργο που τα παιδιά τα προτιμούν από άλλα. Οι γονείς πολύ συχνά αγνοούν το μέγεθος της βίας με την οποία έρχονται σε επαφή τα παιδιά τους παίζοντας αυτά τα παιχνίδια. Μελέτες από το Παν/μιο της Iowa έδειξαν ότι τα παιχνίδια αυτά αυξάνουν την επιθετικότητα, την εχθρότητα, εξοικειώνουν και απευαισθητοποιούν τα παιδιά στην πραγματική βία. Πέρα από τα σεξουαλικά, τα παιδιά μπορεί να έχουν πρόσβαση στη διάδοση ρατσισμού και μίσους, στην υποβάθμιση και περιθωριοποίηση των γυναικών. Αυτό μεταφράζεται και σε μείωση της συμπόνιας προς τα θύματα κακοποίησης. Στο διαδίκτυο μπορεί ακόμα κάποιος να βρει πληροφορίες: - Για την κατασκευή και αγορά όπλων. - Για ναρκωτικά, καπνό, φάρμακα και άλλες ουσίες. Εδώ μπορεί κανείς να βρει πληροφορίες για διάφορες ναρκωτικές ουσίες, δόσεις, παρενέργειες, μίξεις, ως και πώς να αποφεύγουν την ανίχνευση ή το «άσχημο ταξίδι», πού να τα προμηθευτούν. - Οδηγίες παρασκευής μεθαμφεταμινών, ecstasy κ.ά. Φυσικά μπορεί να αγοράσει ό,τι θέλει. Πληροφορίες και εικόνες από αυτοκτονίες, παροτρύνσεις αυτοκτονιών: Πληκτρολογώντας τη λέξη «αυτοκτονία» εμφανίζονται περισσότερες από ιστοσελίδες. Εάν το συγκεκριμενοποιήσουμε πληκτρολογώντας «πώς να αυτοκτονήσω» παρουσιάζονται ιστοσελίδες. Μερικές, μάλιστα, αποθαρρύνουν τους υποψήφιους αυτόχειρες να ζητήσουν βοήθεια. Τον Οκτώβριο του 2004 στην Ιαπωνία αναφέρθηκε ο θάνατος από αυτοκτονία 9 ανθρώπων μέσα από συμφωνητικά αυτοκτονίας. Τα συμφωνητικά αυτοκτονίας είναι προϊόν συνεννόησης μεταξύ κάποιων γνωστών μεταξύ τους, που αποφασίζουν να αυτοκτονήσουν σε συγκεκριμένο χρόνο και τόπο. Το ανησυχητικό είναι ότι τα συμφωνητικά αυτά έγιναν μεταξύ αγνώστων, μέσω ιστοσελίδων με θέμα τις αυτοκτονίες. Ένας ακόμα κίνδυνος που μπορεί να αντιμετωπίσει ένα παιδί είναι ο ηλεκτρονικός τζόγος, όπου επιτήδειοι μπορεί να το παρασύρουν σε ακραίες καταστάσεις. Μπορεί να φαίνεται απίστευτο, όμως στο Ιnternet υπάρχουν πληροφορίες για κάθε παράνομη δραστηριότητα. Από το πώς να γίνει κάποιος hacker, μέχρι πώς να επιτελεστεί ένας φόνος! Ιδιαίτερα επικίνδυνες, κυρίως για τις έφηβες, μπορεί να αποβούν οι ιστοσελίδες για τις διαταραχές της διατροφής, ιδιαίτερα την ψυχογενή ανορεξία, όπου ορισμένοι συντάκτες των ιστοσελίδων αυτών επαίρονται ότι αποτελούν ομάδες elite ξεχωριστών ατόμων, που έχουν τη δύναμη του αυτοελέγχου στο σώμα τους.

6 202 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2006 Εθισμός; (Internet addiction?) Υπάρχει διαφωνία μεταξύ των ψυχολόγων για την ύπαρξη ή μη ψυχολογικής διαταραχής που συνδέεται με τη χρήση του Internet. Την αποκαλούν «εθισμό στο Internet» και θεωρούν ότι υπάρχουν στοιχεία εθισμού στη συμπεριφορά των βαρέων χρηστών. Στοιχεία που στοιχειοθετούν τη διαταραχή αυτή θεωρούνται: α) η χρήση του computer για διασκέδαση, επιβράβευση ή ανακούφιση από το stress β) να είναι ευέξαπτο, εκτός ελέγχου ή θλιμμένο ένα άτομο όταν δεν είναι συνδεδεμένο γ) να ξοδεύει όλο και πιο πολύ χρόνο και χρήμα σε σκληρούς δίσκους, λογισμικά και άλλα σχετικά δ) να εγκαταλείπει σχολείο, δουλειά ή άλλες υποχρεώσεις. Κάποιοι, μάλιστα, περιγράφουν ερύθημα του χρήστη, ανάλογο με των χρηστών κοκαΐνης. Σε αντιδιαστολή, άλλοι ψυχολόγοι αποδίδουν τα συμπτώματα αυτά σε διαταραχές της προσωπικότητας, παρά σε αληθή εθισμό στο computer- Internet. Σύμφωνα με τη Maressa Hecht Orzack, διευθύντρια των υπηρεσίων (κατά) του εθισμού στον υπολογιστή στο McLean Hospital του Harvard Medical School, «το πρόβλημα επικεντρώνεται στους χρήστες και όχι στο computer και πιο ευάλωτα είναι τα παιδιά που αισθάνονται μοναξιά ή βαριούνται ή, στην επιστροφή από το σχολείο, δεν υπάρχει κανείς από την οικογένεια να ασχοληθεί μαζί τους». Επίσης το Κέντρο για τον εθισμό on line, παρέχει το Parent-Child Addiction test που ανιχνεύει συνήθειες και χαρακτηριστικά που μπορεί να υποδηλώνουν κατάχρηση. Και ποια θα πρέπει να είναι η αντιμετώπιση; Το να απαγορεύσει κάποιος την πρόσβαση των παιδιών στο Internet είναι και ουτοπικό και κοντόφθαλμο. Η ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης απαιτεί συνεργασία στο προσωπικό επίπεδο και σε αυτό της κοινότητας. Ο ΟΗΕ, η ΕΕ, η Interpol και άλλοι οργανισμοί έχουν εκπονήσει προγράμματα έρευνας και πρόληψης για την παιδική πορνογραφία στο Ιnternet. Η UNESCO σε συνεργασία με τη Σουηδική κυβέρνηση δημιούργησαν το 1998 το International Clearinghouse on Children and Violence on the Screen. Το 2001, 120 χώρες δεσμεύτηκαν να λάβουν μέτρα για να περιοριστεί η παιδική πορνεία και η σεξουαλική διακίνηση παιδιών (ECPAT 2001). To 1998, η ΕΕ εκπόνησε 5ετές πρόγραμμα δράσης (Safe Internet, ) κατά του παράνομου και βλαβερού περιεχομένου στο Internet. Το πρόγραμμα αυτό παρετάθη για μια ακόμα πενταετία (Safe Internet Plus ). Στο προσωπικό επίπεδο σημαντικός είναι ο ρόλος και μεγάλη η ευθύνη των γονιών. Οι συστάσεις προς τους γονείς είναι: - Να ενημερωθούν για τους κινδύνους που κρύβει η ανεπιτήρητη πλοήγηση των παιδιών στο Internet. - Να εξοικειωθούν και εκείνοι στη χρήση του διαδικτύου, για να μπορούν να μιλούν την ίδια γλώσσα με τα παιδιά τους. - Να θεσπίσουν κανόνες στην πρόσβαση στο Ιnternet, όπως: - Να μην επιτρέπουν στα παιδιά τους να δίνουν πληροφορίες για προσωπικά στοιχεία, δηλαδή ονοματεπώνυμο, διεύθυνση, τηλέφωνο, σχολείο, επάγγελμα γονιών, οικογενειακή κατάσταση, αριθμό πιστωτικής κάρτας. - Να απαγορεύεται στα παιδιά να συναντηθούν με άτομο που γνώρισαν στο διαδίκτυο, χωρίς την ενημέρωση και άδεια των γονιών. - Να μη στέλνουν φωτογραφίες σε γνωριμίες από το Ιnternet. Τα παραπάνω θα πρέπει, αφού συζητηθούν με τα παιδιά, να αποτελέσουν συμφωνία τιμής, που η παράβασή της επισύρει συνέπειες για τα παιδιά. - Να μην υπάρχει υπολογιστής στο υπνοδωμάτιο κυρίως του μικρού παιδιού, αλλά σε χώρο όπου είναι εύκολη η παρακολούθηση. - Να ασκείται εποπτεία στους δικτυακούς τόπους που επισκέπτεται το παιδί. - Να ενθαρρύνεται το παιδί να αναφέρει στους γονείς του αν κάποιος το έκανε να νιώσει δυσάρεστα την ώρα που βρισκόταν στο Internet. Η χρήση λογισμικών φίλτρων τα οποία ελέγχουν και εμποδίζουν την πρόσβαση σε ιστοσελίδες που περιέχουν λέξεις κλειδιά ή θεματολογία που ο γονιός κρίνει ανεπίτρεπτη, έχει γίνει δημοφιλής. Όμως, κανένα σύστημα δεν είναι τέλειο. Τα μειονεκτήματα είναι ότι κάποια παιδιά μπορεί να το σπάσουν. Ή μπορεί να αποκλείονται ιστοσελίδες μόνο από κάποια λέξη, στερώντας τα παιδιά από κάποιο εκπαιδευτικό περιεχόμενο χωρίς λόγο. Όμως, καθώς η τεχνολογία των φίλτρων εξε-

7 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, λίσσεται, το λογισμικό αυτό μπορεί να εξελιχθεί σε ένα πολύτιμο εργαλείο εξισορρόπησης ανάμεσα στις παροχές του Ιnternet και την προστασία των παιδιών. Βασικό επίσης είναι οι γονείς να αναφέρουν ό,τι παράνομο και επικίνδυνο υποπέσει στην αντίληψή τους. Στη χώρα μας υπάρχουν οι εξής υπηρεσίες στις οποίες μπορεί κάποιος να απευθυνθεί: - Διεύθυνση εγκληματολογικών ερευνών. Τομέας εξέτασης ψηφιακών πειστηρίων. Ανήκει στη ΓΑΔΑ. Τηλ.: Τμήμα δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος. Τηλ.: , και (αξιωματικός υπηρεσίας). Το Ιnternet μπήκε στη ζωή μας και θα μείνει. Και θα εξελίσσεται. Για να γίνει το κύριο μέσο πληροφόρησης και επικοινωνίας. Eιδικότερα για τον ιατρικό κόσμο, μπορεί να αποτελέσει ένα δυναμικό εργαλείο βελτίωσης της ποιότητας των παρεχομένων ιατρικών υπηρεσιών. Με διάφορους τρόπους. Αν βρούμε τον τρόπο με τον οποίο οι νέοι, σ αυτήν την κρίσιμη φάση της ζωής τους, προσπορισθούν τα μέγιστα οφέλη ενώ παράλληλα ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι, το Ιnternet θα είναι πλέον και ακαταμάχητο και ανεκτίμητο. ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ ΠΡΩΙΜΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΔΥΣΚΟΛΙΩΝ Λ. Θωμαΐδου: Τα τελευταία 30 χρόνια ο παιδίατρος καλείται να αντιμετωπίσει τη «Σύγχρονη Νοσηρότητα» της παιδικής ηλικίας που οφείλεται στη μεταβαλλόμενη επιδημιολογία των νοσημάτων της εποχής μας. Έτσι, ο παιδίατρος πέραν της παραδοσιακής ενασχόλησής του με τα εμπύρετα και άλλα κλασικά νοσήματα της παιδικής ηλικίας, καλείται να ασχοληθεί και με προβλήματα που αφορούν στις επιδόσεις των παιδιών στο σχολείο και τις μαθησιακές τους δυσκολίες, οι οποίες προλαμβάνονται, όπως θα δούμε, με τον έλεγχο της Σχολικής Ετοιμότητας. Μέγεθος του προβλήματος Στις ΗΠΑ, όπου έχουν γίνει μεγάλες πληθυσμιακές και διαχρονικές μελέτες, υπολογίζεται ότι 1 στα 3 παιδιά του νηπιαγωγείου στερείται των γλωσσικών ικανοτήτων που είναι απαραίτητες για την κατάκτηση του γραπτού λόγου (την ανάγνωση και τη γραφή), ενώ 1 στους 3 μαθητές της Α Δημοτικού τοποθετείται σε προγράμματα ενισχυτικής διδασκαλίας για την ανάγνωση, χωρίς βέβαια να έχει δυσλεξία. Πολλά από αυτά τα παιδιά συνεχίζουν να έχουν μαθησιακές δυσκολίες σε όλη τη διάρκεια της σχολικής φοίτησης. Στη χώρα μας δεν έχουν γίνει ανάλογες επιδημιολογικές μελέτες, διαθέτουμε, όμως, έμμεσους δείκτες που προσεγγίζουν το πρόβλημα. Έτσι, γνωρίζουμε ότι σε όλη τη χώρα λειτουργούν τμήματα ένταξης σε κανονικά δημόσια Δημοτικά Σχολεία (1.325) και Νηπιαγωγεία (147). Υπάρχουν επίσης 336 Ειδικά Σχολεία για τα παιδιά εκείνα που εμφανίζουν σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες και δε μπορούν να φοιτήσουν στα κανονικά σχολεία. Βέβαια, σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες που αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερα μαθήματα στο σπίτι ή σε φροντιστήρια ή σε ειδικά κέντρα, ο αριθμός των οποίων, όπως όλοι ξέρουμε, είναι μεγάλος και δεν είναι εύκολο να υπολογισθεί. Η μετάβαση του παιδιού στο σχολείο, αποτελεί μείζονα αλλαγή στη ζωή του. Πρέπει λοιπόν να είναι έτοιμο και καλά προετοιμασμένο γι αυτό. Σχολική Ετοιμότητα σημαίνει «τι πρέπει να ξέρει και τι μπορεί να κάνει ένα παιδί» προκειμένου να αρχίσει καλά και να φοιτήσει ομαλά στο σχολείο. Σημαίνει ταυτόχρονα τη δυνατότητά του να δεχθεί νέες γνώσεις σε δομημένο όμως, πλαίσιο και με καθορισμένο ρυθμό. Αποτελεί σύνθετη λειτουργία που προϋποθέτει επιμέρους ετοιμότητες όπως: Γνωστική, Γλωσσική, Κινητική, Συναισθηματική και Γραφική ετοιμότητα. Επιπλέον, ο όρος Σχολική Ετοιμότητα δεν περιορίζεται μόνο στην ετοιμότητα του παιδιού. Επεκτείνεται και αφορά εξίσου και το σχολείο και την οικογένεια και την πολιτεία. Σχολική Ετοιμότητα, λοιπόν, σημαίνει: - Είναι το παιδί έτοιμο να αρχίσει το σχολείο; - Είναι, όμως και το σχολείο έτοιμο να δεχθεί, να εκπαιδεύσει και να καλύψει τις ανάγκες του παιδιού; - Είναι η οικογένεια έτοιμη να διευκολύνει και να στηρίξει τη μετάβαση του παιδιού σε ένα δομημένο εκπαιδευτικό πλαίσιο; - Είναι η πολιτεία επαρκώς οργανωμένη ώστε να στηρίξει όλο αυτό το σύστημα; Έχει αποδειχθεί από διαχρονικές μελέτες ότι η σχολική ετοιμότητα και επάρκεια σχετίζεται άμεσα με τη σχολική, ακαδημαϊκή και κοινωνική επιτυχία. Επιπλέον, αποτελεί και έναν από τους πλέον αξιόπιστους δείκτες ευαισθησίας και επάρκειας των παροχών της Πολιτείας, ιδιαίτερα στις οικονομικά αδύναμες κοινωνικές ομάδες.

8 204 ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ, 2006 Οι καλά οργανωμένες κοινωνίες μεριμνούν και ελέγχουν τη σχολική ετοιμότητα και επάρκεια των παιδιών, γιατί έχει αποδειχθεί ότι η σχολική αποτυχία δημιουργεί στα παιδιά κακή εικόνα για τον εαυτό τους που τα οδηγεί σε: 1) χαμηλή αυτοεκτίμηση, 2) αρνητική θέση, όχι μόνο για το σχολείο, αλλά για τη μάθηση γενικότερα και 3) διαταραχές συμπεριφοράς. Εάν αυτά τα συμπτώματα δεν αντιμετωπισθούν έγκαιρα, τα παιδιά έχουν υψηλό κίνδυνο να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο και τη μάθηση, να εμφανίσουν παραπτωματικές συμπεριφορές, να οδηγηθούν σε χρήση εθιστικών ουσιών και σε εφηβική εγκυμοσύνη. Τα επιδημιολογικά αυτά δεδομένα, καθώς και οι κοινωνικές αλλαγές που περιγράψαμε, συμπίπτουν με τις σύγχρονες έρευνες της νευροφυσιολογίας που επιβεβαιώνουν και πειραματικά ότι η περίοδος της πρώτης παιδικής ηλικίας είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και αφορά τόσο στην ταχύτητα της ανάπτυξής του, όσο και στον τρόπο και την πολυπλοκότητα της λειτουργίας του. Όλοι γνωρίζουμε ότι η ανάπτυξη του εγκεφάλου στην παιδική ηλικία χαρακτηρίζεται από πλαστικότητα και ευαισθησία. Πλαστικότητα σημαίνει δυνατότητα του εγκεφάλου να αλλάζει τη δομή του όταν μαθαίνει και αποκτά νέες γνώσεις. Η πλαστικότητα του εγκεφάλου δεν περιορίζεται στα 5 πρώτα χρόνια της ζωής, όπως πιστεύαμε παλαιότερα, αλλά διατηρείται, σε μικρότερη ίσως ένταση και στην εφηβεία, αλλά και στην ενήλικο ζωή. Ευαισθησία σημαίνει ότι σε κάποια στάδια της ανάπτυξής του ο εγκέφαλος είναι πιο δεκτικός σε εξωτερικά περιβαλλοντικά ερεθίσματα. Και βέβαια η μάθηση επηρεάζεται ισχυρά από το συναίσθημα. Αμέσως μετά τη γέννηση, παρατηρείται στον εγκέφαλο όχι μόνο ταχεία αύξηση των νευρικών συνάψεων, αλλά, παράλληλα, παρατηρείται και απώλεια νευρικών συνάψεων. Πρόκειται για τη διαδικασία του «κλαδέματος» των συνάψεων που ονομάζεται Pruning και θεωρείται ότι αποτελεί σημαντικό παράγοντα της εξωμήτριας διαμόρφωσης του εγκεφάλου μας. Φαίνεται, λοιπόν, ότι ο εγκέφαλος, προσαρμοζόμενος στο εξωτερικό περιβάλλον, μειώνει τις συνδέσεις εκείνες που δεν του χρειάζονται και δεν χρησιμοποιούνται και ενισχύει μόνο αυτές που του είναι χρήσιμες. Απαλλάσσεται με αυτό τον τρόπο από τις λειτουργικά περιττές και άχρηστες συνάψεις. Κριτήρια Σχολικής Ετοιμότητας Πριν από 20 χρόνια μοναδικό κριτήριο σχολικής ετοιμότητας αποτελούσε η ηλικία του παιδιού. Σήμερα η ηλικία συνεχίζει να αποτελεί κριτήριο σχολικής ετοιμότητας σε όλες τις κοινωνίες, διότι αποτελεί σαφή και αντικειμενικό δείκτη αναπτυξιακής ωρίμανσης Η ηλικία, όμως, μόνο δεν αρκεί. Έχει πλέον αποδειχθεί ότι η διαδικασία εκμάθησης του γραπτού λόγου και, κατά συνέπεια, η σχολική ετοιμότητα αρχίζει από πολύ νωρίς. Τα παιδιά ζουν και μεγαλώνουν σε εγγράμματες κοινωνίες, όπου κυριαρχεί ο έντυπος λόγος με τον οποίο εξοικειώνονται από μικρή ηλικία και τον οποίο σταδιακά προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν. Από πλήθος παιδαγωγικών μελετών φαίνεται ότι η προσχολική εκπαίδευση μικρών παιδιών στους παιδικούς σταθμούς και τα νηπιαγωγεία, όταν γίνεται σταθερά από ειδικευμένους παιδαγωγούς (παρότι δεν είναι αυστηρά δομημένη όπως στα σχολεία), αυξάνει σημαντικά την ετοιμότητα των παιδιών και διασφαλίζει αργότερα στο σχολείο πολύ καλύτερες επιδόσεις και στην ανάγνωση και στην αριθμητική. Πέραν, όμως, των δύο αυτών κριτηρίων της ηλικίας και της προσχολικής εκπαίδευσης, σημαντικά κριτήρια σχολικής ετοιμότητας εκ μέρους των παιδιών αποτελούν και όλα τα παρακάτω: - Η Φυσική Υγεία και η Διατροφή: Είναι γνωστό ότι παιδιά με χρόνια νοσήματα ή δυστροφία κατά κανόνα έχουν αργό ρυθμό μάθησης. - Η Γλωσσική Επάρκεια: Σημαντικότατος παράγοντας σχολικής ετοιμότητας. Αφορά ασφαλώς στον προφορικό λόγο και περιλαμβάνει την ευκρίνεια του λόγου, τη σωστή άρθρωση, το μέγεθος του λεξιλογίου, τη γνώση της σημασίας των λέξεων, αλλά και τη σωστή χρήση της γραμματικής και του συντακτικού στον προφορικό ασφαλώς λόγο. - Η Φωνολογική Επίγνωση: Ιδιαίτερη σημασία για την κατάκτηση του γραπτού λόγου έχει η Φωνολογική Επίγνωση, η ικανότητα δηλαδή του παιδιού να διακρίνει, να ξεχωρίζει και να χειρίζεται σωστά τις μικρές φωνολογικές μονάδες που αποτελούν τις λέξεις. - Η Συναισθηματική Ωριμότητα: Απαραίτητη για την κοινωνική προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις του περιβάλλοντος. Η σχολική ζωή απαιτεί οργάνωση και συμμόρφωση σε κανόνες. - Η Γνωστική Ικανότητα: Δηλώνει τη σύνθετη και αφηρημένη σκέψη, καθώς και την κρίση. - Η Οπτικοκινητική Αντίληψη: Αναγκαία για την αναγνώριση του σχήματος των γραμμάτων και τη γραφή. Τα περισσότερα παιδιά μπορούν να

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου.

- Έκπτωση στη χρήση εξoλεκτικών συμπεριφορών πχ βλεμματικής επαφής, εκφραστικότητας προσώπου. ΑΥΤΙΣΜΟΣ- ΔΙΑΧΥΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η Διάχυτη Διαταραχή της Ανάπτυξης σύμφωνα με το ICD-10 το σύστημα της Διεθνούς Ταξινόμησης των Νόσων είναι μια διαταραχή που περιλαμβάνει δυσκολίες στην ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία, μία δυστοπία. Ερευνητική εργασία Α τετραμήνου της Α Λυκείου των Λ.Τ. Αρμενίου Σχολικό έτος

Εφηβεία, μία δυστοπία. Ερευνητική εργασία Α τετραμήνου της Α Λυκείου των Λ.Τ. Αρμενίου Σχολικό έτος Εφηβεία, μία δυστοπία Ερευνητική εργασία Α τετραμήνου της Α Λυκείου των Λ.Τ. Αρμενίου Σχολικό έτος 2012-13 Τομείς έρευνας: Συμπεριφορά των εφήβων Τρόπος ζωής και καθημερινότητα Ασχολίες και δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι μας λίγο ή πολύ αντιλαμβανόμαστε ότι το διαδίκτυο είναι ένα ισχυρό εργαλείο στα

Όλοι μας λίγο ή πολύ αντιλαμβανόμαστε ότι το διαδίκτυο είναι ένα ισχυρό εργαλείο στα Περιοδικό : Παιδί, Υγεία και Διατροφή Αθηνά Παπαδοπούλου, Παιδίατρος Internet : Παράθυρο στην γνώση ή στην πλάνη; Και τα δύο!! Όλοι μας λίγο ή πολύ αντιλαμβανόμαστε ότι το διαδίκτυο είναι ένα ισχυρό εργαλείο

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι είναι κίνδυνοι που μπορεί να αντιμετωπίσει κάποιος από τη συχνή χρήση του υπολογιστή;

Ποιοι είναι κίνδυνοι που μπορεί να αντιμετωπίσει κάποιος από τη συχνή χρήση του υπολογιστή; Ποιοι είναι κίνδυνοι που μπορεί να αντιμετωπίσει κάποιος από τη συχνή χρήση του υπολογιστή; Ένας κίνδυνος της συχνής χρήσης του υπολογιστή είναι ο εθισμός. Εθισμό παθαίνει κάποιος όταν μένει πολύ ώρα μπροστά

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου

Παράγοντες Προστασίας και Κινδύνου Η ψυχική ζωή του παιδιού οικοδομείται μέσα από μια σχέση αλληλεπίδρασης με τους σημαντικούς Άλλους, τη μητέρα και τον πατέρα αρχικά και το ευρύτερο περιβάλλον στη συνέχεια. Μέσα από αυτήν τη συναισθηματική

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής:

Πιο συγκεκριμένα μερικοί παράγοντες που ενοχοποιούνται είναι οι εξής: Tι είναι ο αυτισμός Ο Αυτισμός είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν ακούν και γενικά αισθάνονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν σοβαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος

ΑΥΤΙΣΜΟΣ. Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος ΑΥΤΙΣΜΟΣ Σαββίδου Αβρόρα. Παιδίατρος Ο αυτισμός είναι μία σοβαρή, νευροψυχιατρική διαταραχή και μέρος μίας ομάδας διαταραχών γνωστή ως Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος (ASD). Ο αυτισμός προσδιορίστηκε πρώτη

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους

Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ασφαλής χρήση διαδικτύου και κινητού τηλεφώνου σε παιδιά και εφήβους Ι. Τσιάντης MD, DPM, FRC Psych. Αν. Καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Επιστημονικός Υπεύθυνος ΕΨΥΠΕ Ψυχαναλυτικός Ψυχοθεραπευτής Πρόεδρος Ιατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία

Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Προβλήματα ομιλίας στην παιδική ηλικία Το μικρό μας δεν μιλάει όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Τι μπορεί να συμβαίνει; Το κοινωνικό περιβάλλον, οι συνθήκες ζωής, και οι παραδόσεις επηρεάζουν θετικά

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση

Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Αυτισμός - Νοητική υστέρηση Τζένη Σουμάκη Παιδοψυχίατρος Ψυχαναλύτρια Επιστημονικά Υπεύθυνη Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών ΑΝΑΣΑ Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου

Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας Αγγελίνα Κατριβάνου Απαρτιωμένη Διδασκαλία Αναπτυξιακές Διαταραχές της Παιδικής Ηλικίας I. Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές II. III. Ειδικές Αναπτυξιακές Διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Έτος: Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα. Ζακοπούλου Βικτωρία

Σχολή: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ. Έτος: Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα. Ζακοπούλου Βικτωρία «Πολυπαραγοντική προσέγγιση αναπτυξιακών διαταραχών σε επίπεδο διάγνωσης: Μελέτη περιπτώσεων παιδιών ηλικίας 3-7 ετών με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ASE)» Σχολή: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού

Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Σύνδρομο Asperger Το σύνδρομο του μικρού σοφού Πώς γίνεται ένα παιδί να έχει ιδιαίτερη κλίση στα μαθηματικά, στη μουσική, στις ξένες γλώσσες, στη μετεωρολογία, να έχει ξεχωριστές ικανότητες και ενδιαφέροντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΣΑΚΕΙΑ - ΤΟΣΙΤΣΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ. Συμβουλές προς τους γονείς για τη χρήση του διαδικτύου

ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΣΑΚΕΙΑ - ΤΟΣΙΤΣΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ. Συμβουλές προς τους γονείς για τη χρήση του διαδικτύου ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΡΣΑΚΕΙΑ - ΤΟΣΙΤΣΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Συμβουλές προς τους γονείς για τη χρήση του διαδικτύου Αγαπητοί γονείς, H εξέλιξη της τεχνολογίας έχει κάνει το Διαδίκτυο (internet) ένα "δυνατό"

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Η ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΓΕΝΝΗΣΗ 6 ΕΤΩΝ ΗΛΙΚΙΑ γέννηση ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ Αναγνωρίζει και προτιμά τη φωνή της μητέρας καθώς και ήχους της γλώσσας. Μιμείται ήχους της γλώσσας. 2 μηνών Συνδυάζει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ.

«ΕΘΙΣΜΟΣ. ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. «ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ» Χρήση και Κατάχρηση Διαδικτύου σε παιδιά & εφήβους ΦΡΕΣΚΟΥ ΑΛΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΟΨΥΧΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μ.Ε.Υ. Άρτεμις Τσίτσικα - Λέκτορας Εφηβικής Παιδιατρικής Επιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Εθισμός στο Διαδίκτυο

Εθισμός στο Διαδίκτυο Προβλήματα υγείας από τη χρήση Η/Υ Μια ειδική περίπτωση: Εθισμός στο Διαδίκτυο 2 ο ΕΠΑ.Λ. ΧΑΝΙΩΝ Τμήμα Α1 Υπεύθυνοι Καθηγητές Π. Καπούλας (ΠΕ19), Μ. Καρτάκη (ΠΕ17.02) 1 Εισαγωγή Eθισμός στο διαδίκτυο Ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο;

Εισαγωγή. Τι είναι ''social media''; Τι είναι ο εθισμός; Τι είναι εθισμός στο διαδίκτυο; Εισαγωγή Τι είναι ''social media''; Ως μέσα κοινωνικής δικτύωσης (social media) ορίζονται τα μέσα, τα οποία αλληλεπιδρούν μεταξύ ομάδων ανθρώπων μέσω των διαδικτυακών κοινοτήτων. Υπάρχουν διάφορες μορφές

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ξενοδοχείο President 18 Νοεμβρίου 2015 1 η Συνάντηση Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά»

«Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» «Μαθησιακές δυσκολίες και παραβατική συμπεριφορά» Θεοδώρα Πάσχου α.μ 12181 Τμήμα Λογοθεραπείας-Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ Εισαγωγικές επισημάνσεις 1) η εκδήλωση διαταραχών στην κατάκτηση μαθησιακών δεξιοτήτων προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται.

είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν σωστά όσα βλέπουν, ακούν και γενικά αισθάνονται. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Σοφία Μπάτσιου Απρίλιος 2012 είναι μια ισόβια αναπτυξιακή διαταραχή, μια αναπηρία που εμποδίζει τα άτομα να κατανοούν

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό!

Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! Τι πρέπει να γνωρίζει ο γονιός για τον Αυτισμό! ΟΛΑ ΟΣΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΓΟΝΙΟΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΥΤΙΣΜΟ, της Ψυχολόγου Έλλης Τιγγινάγκα, MSc Τι είναι ο αυτισμός, ποια τα αίτια που τον προκαλούν; Ο αυτισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΑΥΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΑΧΥΤΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Π. ΒΟΥΤΥΡΑΚΟΣ ΠΑΙ ΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ Κριτήρια Ποιοτική απόκλιση στην κοινωνική αλληλεπίδραση Ποιοτική απόκλιση στην επικοινωνία υσκολίες στη σκέψη, στη φαντασία, περίεργα

Διαβάστε περισσότερα

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου)

Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Παναής Κασσιανός, δάσκαλος Διευθυντής του 10ου Ειδικού Δ.Σ. Αθηνών (Μαρασλείου) Ομιλία-συζήτηση με βασικό άξονα προσέγγισης το Φάσμα του Αυτισμού και με αφορμή το βιβλίο της Εύας Βακιρτζή «Το Αυγό» στο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) Οδηγός γονέων Διαταραχή Ελλειμματικής προσοχής με ή χωρίς υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ) ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΔΕΠΥ; Αποτελεί μια ομάδα διαταραχών όπου τα συμπτώματα εμφανίζονται πριν από την ηλικία των 12 ετών. Τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη

Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας. Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Παρουσίαση πτυχιακής εργασίας Γιώτη Κωνσταντίνα Φρογάκη Ήρα-Αφροδίτη Περιεχόμενα Εισαγωγή Γνώση και κατανόηση του αυτισμού Διαγνωστικά εργαλεία για την ανίχνευση του αυτισμού Βασικές αρχές αποτελεσματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Χαλάνδρι 02/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ανάπτυξη της γλώσσας αποτελεί µια πολύχρονη, πολύπλοκη και προοδευτική

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ (INTERNET) ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΤΕ

ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ (INTERNET) ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΤΕ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ ΕΣΥΝ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΤΡΑΣ ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ (INTERNET) ΤΙ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΚΑΝΕΤΕ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΤΕ Γιάννης Τζήμας, Επίκουρος Καθηγητής Στα πλαίσια των: ΔΡΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ

Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Παιδαγωγική ή Εκπαίδευση ΙΙ Ενότητα 8: Ζαχαρούλα Σμυρναίου Σχολή: Φιλοσοφική Τμήμα: Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής Ψυχολογίας Εξελικτικές μαθησιακές θεωρίες Δυσλεξία Η Δυσλεξία δεν είναι κατά βάση μια διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ

ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ANTIKOIΝΩΝΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ KAI TΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ: Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο για τις ψυχικές νόσους DSM-IV,το κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό. Τροκάνα Αρίστη ΠΕ02.50

Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό. Τροκάνα Αρίστη ΠΕ02.50 «Πρόγραμμα εξειδικευμένης εκπαιδευτικής υποστήριξης για ένταξη μαθητών με αναπηρία ή και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Παρουσίαση εξατομικευμένου εκπαιδευτικού προγράμματος μαθητή με αυτισμό Τροκάνα Αρίστη

Διαβάστε περισσότερα

Το να συκοφαντούμε ή να προσβάλουμε κάποιον στο Διαδίκτυο, μπορεί να θεωρηθεί δυσφήμιση ή εξύβριση ή κακόβουλη πράξη Ενδέχεται να επισύρει τιμωρία

Το να συκοφαντούμε ή να προσβάλουμε κάποιον στο Διαδίκτυο, μπορεί να θεωρηθεί δυσφήμιση ή εξύβριση ή κακόβουλη πράξη Ενδέχεται να επισύρει τιμωρία Το διαδίκτυο στη ζωή µας ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Φεβρουάριος, 2014 1 Θα µένατε ποτέ σε ένα πάρκο χωρίς επιτήρηση να συζητάτε, να παίζετε και δηµιουργείτε σχέσεις µε αγνώστους; 2 Θα µπαίνατε σε µια αίθουσα

Διαβάστε περισσότερα

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!»

Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου 2013 «Connect with Respect!» «Connect with Respect!» Τα Δικαιώματα του παιδιού και οι προτάσεις της UNICEF για την προστασία τους μέσα και δια μέσου των εικονικών κόσμων Ηλίας Λυμπέρης Γενικός Διευθυντής Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) Σαββίδου Αβρόρα Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) - διεθνώς Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) -

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης

Μαθησιακές Δυσκολίες. Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη. Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Μαθησιακές Δυσκολίες Τίτλος: Διαταραχή Ελλειματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα (ΔΕΠ-Υ) Αγγελική Μουζάκη Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Διαταραχή Ελλειμματικής

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας

ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ. Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΥΤΙΣΜΟΥ Επιμέλεια: Στέργιος Νότας ΜΥΘΟΣ: Ο αυτισμός είναι μια σπάνια διαταραχή. ΑΛΗΘΕΙΑ: Παλαιότερες επιδημιολογικές έρευνες έδειχναν ότι στον γενικό

Διαβάστε περισσότερα

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;»

«τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» «τ ι σ υ μ β α ί ν ε ι σ τ η ν εφηβεία;» ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ μαζί για την εφηβική υγεία μαζί για την εφηβική υγεία ΜΑΖΙγια τηνεφηβικηυγεία ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος

Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο ΓΝΑ 4/10000 άτομα Α:Κ 3:1 70% IQ

Διαβάστε περισσότερα

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά

Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας με θέμα: Προσέγγιση των Μαθησιακών Δυσκολιών και Εφαρμογή του Τεστ Αθηνά Ιωάννινα Νοέμβριος2012 Επόπτης καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Εκπονήτριες: Αρμυριώτη Βασιλική (11071)

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χαρακτηριστικά Αυτισμού Καλής Λειτουργικότητας ( ομιλία, κινητικός συντονισμός,

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία.

Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Έρευνα: Γνώσεις και στάσεις των μαθητών/τριών του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμειας σχετικά με την σεξουαλική και αναπαραγωγική τους υγεία. Οικογενειακή Αγωγή Ι Σχολική Χρονιά: 2007 2008 Καθηγήτρια Οικιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι. Εισαγωγή. Κεφάλαιο 1. Η ψυχολογία ως επιστήμη: σύντομη γνωριμία... 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 Το αντικείμενο του συγγράμματός μας... 13 Οι στόχοι και το κοινό μας... 14 Οργάνωση του βιβλίου... 15 Άλλα χαρακτηριστικά του βιβλίου... 16 Ευχαριστίες... 18 ΜΕΡΟΣ Ι Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα

Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα Έφηβος και Διαδίκτυο Ο Ρόλος του Γονέα 22 Μαρτίου 2014 Ανδρέας Ευαγόρου Ψυχολόγος Εφηβεία Ψυχική και σωματική ανάπτυξη Πέρασμα από την παιδική στην ενήλικη ζωή Ενδοψυχικές αναδομήσεις Ανάγκη αυτονομίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά )

ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) ΘΕΜΑΤΙΚΟΙ ΑΞΟΝΕΣ ΓΙΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Εξαρτησιογόνες Ουσίες ( καπνός, αλκοόλ, ναρκωτικά ) Ασθένειες: AIDS, ηπατίτιδα Β, Μεσογειακή αναιμία, καρδιαγγειακά νοσήματα, ασθένειες στο εργασιακό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Τούντας. Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθυντής

Γιάννης Τούντας. Καθηγητής Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Διευθυντής ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ, ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟY ΑΘΗΝΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΥΓΕΙΑΣ Η Σημασία της Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό

=> Οι μαθησιακές δυσκολίες αποτελούν έναν ανομοιογενή πληθυσμό Μαθησιακές Δυσκολίες ΟΡΙΣΜΟΣ - Παρόλο που ο όρος χρησιμοποιείται εδώ και 40 χρόνια περίπου, δεν υπάρχει συμφωνία πάνω στα αποδεκτά κριτήρια που ορίζουν τις μαθησιακές δυσκολίες είτε στον κλινικό είτε στον

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή

Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή Υπερκινητική Διαταραχή Δρ. Αναστασία Κουμούλα Παιδοψυχίατρος Συντ. Διευθύντρια Τμ. Ψυχιατρικής Παιδιών & Εφήβων Διευθύντρια ψυχιατρικού Τομέα Σισμανόγλειο

Διαβάστε περισσότερα

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας;

Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Παιδί: Απλά ζωηρό και απρόσεκτο ή παρουσιάζει Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής Υπερκινητικότητας; Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής- Υπερκινητικότητας ή ΔΕΠΥ όπως είναι γνωστή από τα ακρωνύμια, αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση

Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Έφηβοι και αυτοεκτίμηση Με τον όρο αυτοεκτίμηση εννοούμε τον βαθμό στον οποίο εκτιμούμε, σεβόμαστε αλλά και αποδεχόμαστε τον εαυτό μας όπως είναι. Με λίγα και απλά λόγια, είναι η εσωτερική αντίληψη που

Διαβάστε περισσότερα

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς

«Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς «Εφηβεία από το Α έως το Ω» Μια Ακαδημία για Γονείς Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα «Εnablenable-ΕνΔυναμώνω» Κολλέγιο ΑLΒΑ, Α 27-28 Nοεμβρίου 2015 Άρτεμις Κ. Τσίτσικα Επικ. Καθηγήτρια Παιδ.-Εφηβικής Ιατρικής Επιστ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ 1449 ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΧΟΛΙΑΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Οι μορφές της συμπεριφοράς οι οποίες ενοχλούν τα ίδια τα παιδιά ή το περιβάλλον τους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος

Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ. Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Λόγοι και παράγοντες που οδηγούν τους νέους σε χρήση αλκοόλ Παιπέτης Νίκος Τσάκα Μαρία Κρητικός Γιώργος Μέριανος Αλέξανδρος Κοινωνικοί παράγοντες που οδηγούν στη χρήση αλκοόλ τους νέους Ο πιο συχνός λόγος

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Μαθησιακές Δυσκολίες Φωτεινή Πολυχρόνη Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αθηνών Γιώτα Δημητροπούλου Λέκτορας Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων 1 Θεματικές ενότητες του μαθήματος Θεωρητικό πλαίσιο της διαδικασίας εκμάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Helen Levy & Wendy Packman Journal of Genetic Counseling, vol. 13, No 3, pp , Ιούνιος 2004

Helen Levy & Wendy Packman Journal of Genetic Counseling, vol. 13, No 3, pp , Ιούνιος 2004 Πρόληψη της σεξουαλικής κακοποίησης για άτομα με νοητική υστέρηση: κατευθύνσεις για τους γενετικούς συμβούλους Helen Levy & Wendy Packman Journal of Genetic Counseling, vol. 13, No 3, pp. 189-205, Ιούνιος

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ

Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ Εισηγητές: Λιάπη Αγγελική Μωυσής Δαυίδ Φρανσές Έστερ ΟΡΙΣΜΟΣ «Ένας μαθητής εκφοβίζεται ή θυματοποιείται όταν υποβάλλεται κατ επανάληψη και κατ εξακολούθηση σε αρνητικές ενέργειες από έναν ή περισσότερους

Διαβάστε περισσότερα

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών»

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» ENOC 14η Ετήσια Συνδιάσκεψη 7-9 Οκτωβρίου 2010, Στρασβούργο / Γαλλία ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» Εισαγωγή Οι Συνήγοροι του Παιδιού και οι Έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ. Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Ελευθέριος Μουτσάνας Παιδίατρος Παλαμάς 18/03/2012 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Γεννιόμαστε ή γινόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών

Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών NTSE - Nano Technology Science Education Project No: 511787-LLP-1-2010-1-TR-KA3-KA3MP Ερωτηματολόγιο προς καθηγητές φυσικών επιστημών 1. Ποια θέματα στον τομέα των φυσικών επιστημών θεωρείτε ότι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. To διακρατικό πρόγραμμα Δάφνη ΙΙ ΙΙΙ (2006-2010) Mε στόχο την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Δρ Γεώργιος Γιαννακόπουλος Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Εταιρεία Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας Αθήνα 2013 0 Copyright 2013 Γεώργιος Γιαννακόπουλος ISBN:

Διαβάστε περισσότερα

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Φοίτηση και εκπαίδευση παιδιών με ΔΑΦ στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Wil C. Kerner, ηλικία 12χρονών, Pals" Πηλείδου Κωνσταντίνα ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ DSM-V: ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΕΚΦΟΒΙΣΜOΣ ΑΣΚΗΣΗ ΒΙΑΣ ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών

Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών Χριστίνα Ιωάννου Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Α Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα