ΑΟΗΠΡΝΡΔΙΔΗΝ ΞΑΛΔΞΗΠΡΖΚΗΝ ΘΔΠΠΑΙΝΛΗΘΖΠ ΦΗΙΝΠΝΦΗΘΖ ΠΣΝΙΖ ΡΚΖΚΑ ΦΗΙΝΠΝΦΗΑΠ ΘΑΗ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΡΝΚΔΑΠ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΚΔΡΑΞΡΣΗΑΘΝ ΞΟΝΓΟΑΚΚΑ ΠΞΝΓΥΛ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΟΗΠΡΝΡΔΙΔΗΝ ΞΑΛΔΞΗΠΡΖΚΗΝ ΘΔΠΠΑΙΝΛΗΘΖΠ ΦΗΙΝΠΝΦΗΘΖ ΠΣΝΙΖ ΡΚΖΚΑ ΦΗΙΝΠΝΦΗΑΠ ΘΑΗ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΡΝΚΔΑΠ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΚΔΡΑΞΡΣΗΑΘΝ ΞΟΝΓΟΑΚΚΑ ΠΞΝΓΥΛ"

Transcript

1 ΑΟΗΠΡΝΡΔΙΔΗΝ ΞΑΛΔΞΗΠΡΖΚΗΝ ΘΔΠΠΑΙΝΛΗΘΖΠ ΦΗΙΝΠΝΦΗΘΖ ΠΣΝΙΖ ΡΚΖΚΑ ΦΗΙΝΠΝΦΗΑΠ ΘΑΗ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΡΝΚΔΑΠ ΞΑΗΓΑΓΥΓΗΘΖΠ ΚΔΡΑΞΡΣΗΑΘΝ ΞΟΝΓΟΑΚΚΑ ΠΞΝΓΥΛ ΚΔΡΑΞΡΣΗΑΘΖ ΔΟΓΑΠΗΑ: «Ν εηδηθφο παηδαγσγφο ζην πιαίζην ηεο εθαξκνγήο ηεο έληαμεο: δηεξεχλεζε ηεο ζπκβνπιεπηηθήο δηάζηαζεο ηνπ ξφινπ ηνπ» Δηζεγήηξηα: Αιεμάλδξα Ξεξζίδνπ Θεζζαινλίθε 2010

2 Ξεξηερφκελα Δηζαγσγή 4 1. Έληαμε Δληαμηαθέο πξνζεγγίζεηο ζην δηεζλή ρψξν Δλλνηνινγηθέο δηαζαθελίζεηο Ζ εθαξκνγή ηεο έληαμεο ζηελ Διιάδα Τπρνθνηλσληθέο δπζθνιίεο ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία θαη εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο Ππκβνπιεπηηθή Βαζηθέο έλλνηεο Νξηζκφο Ζ ζπκβνπιεπηηθή ζρέζε Γεμηφηεηεο ηνπ ζπκβνχινπ Ζ ζπκβνπιεπηηθή ζηελ εθπαίδεπζε Ν ζπκβνπιεπηηθφο ξφινο ηνπ εθπαηδεπηηθνχ Ζ ζπκβνπιεπηηθή ζηελ εηδηθή αγσγή Ν εηδηθφο παηδαγσγφο Ζ εμέιημε ηνπ ξφινπ ηνπ εηδηθνχ παηδαγσγνχ Ν ξφινο ηνπ εηδηθνχ παηδαγσγνχ ζηελ ειιεληθή ζρνιηθή πξαγκαηηθφηεηα Ν ζπκβνπιεπηηθφο ξφινο ηνπ εηδηθνχ παηδαγσγνχ Έξεπλα Πηφρνη Γείγκα θαη δηαδηθαζία Κεζνδνινγία 53 1

3 5.4. Ππγθξφηεζε ζπζηήκαηνο θαηεγνξηψλ Ξνηνηηθή αλάιπζε πεξηερνκέλνπ Θαζήθνληα εηδηθνχ παηδαγσγνχ Αληηκεηψπηζε δπζθνιηψλ ησλ καζεηψλ κε αλαπεξία Οφινο ηνπ εηδηθνχ παηδαγσγνχ Ππκβνπιεπηηθή θαη εθπαίδεπζε Θαηάξηηζε ησλ εηδηθψλ παηδαγσγψλ ζηε ζπκβνπιεπηηθή Δθαξκνγή πξνγξακκάησλ παξέκβαζεο κε βάζε ηε ζπκβνπιεπηηθή Ππδήηεζε Πρνιηαζκφο Θαζήθνληα θαη αξκνδηφηεηεο εηδηθνχ παηδαγσγνχ Αληηκεηψπηζε δπζθνιηψλ ησλ καζεηψλ κε αλαπεξία Οφινο ηνπ εηδηθνχ παηδαγσγνχ Ζ ζπκβνπιεπηηθή ζηελ εθπαίδεπζε θαη ζηελ εηδηθή αγσγή Δπίινγνο 107 Βηβιηνγξαθία 109 Ξαξάξηεκα 2

4 Ξξψην κέξνο: Θεσξεηηθφ πιαίζην 3

5 Δηζαγσγή Ρν ζρνιείν έρεη νπζηαζηηθφ ξφιν ζηε δηακφξθσζε ηνπ αλζξψπνπ θαη θαη' επέθηαζε ηεο θνηλσλίαο. Κέζα απφ απηφ, ηα παηδηά απνθηνχλ γλψζεηο, δεμηφηεηεο, ζηάζεηο θαη ζπκπεξηθνξέο πνπ ρξεηάδνληαη γηα λα εληαρζνχλ ζην θνηλσληθφ ζχλνιν. Πήκεξα, ην ζρνιείν αληηκεησπίδεη πνηθίιεο θαη πνιιαπιέο πξνθιήζεηο, κηα εθ ησλ νπνίσλ είλαη ε άξζε θάζε δηαρσξηζκνχ ή απνθιεηζκνχ θαη ε ζπλχπαξμε φισλ ησλ παηδηψλ αλεμάξηεηα απφ ηηο ηδηαηηεξφηεηεο πνπ θέξνπλ. Βαζηθφο πξνζαλαηνιηζκφο ελφο ηέηνηνπ ζρνιείνπ είλαη ε απφ θνηλνχ ζρνιηθή δσή θαη κάζεζε φισλ ησλ καζεηψλ, κε ή ρσξίο εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο. Ρν ζρνιείν απηφ πξέπεη λα ραξαθηεξίδεηαη απφ επειημία ψζηε λα βνεζά θάζε καζεηή λα αλαπηπρζεί θαη λα ζπκκεηέρεη ελεξγά ζηε καζεζηαθή δηαδηθαζία (Πνχιεο, 2002: 159). Ζ ζπκβνπιεπηηθή σο κία δηαδηθαζία επηθνηλσλίαο πνπ απνζθνπεί ζηελ παξνρή βνήζεηαο γηα ηελ επίιπζε ησλ πξνβιεκάησλ πνπ ζπλαληά ην άηνκν ζηηο δηαπξνζσπηθέο ηνπ ζρέζεηο αιιά θαη θαηά ηελ πξνζαξκνγή ηνπ ζην πεξηβάιινλ θαη ηελ αληηκεηψπηζε δηαθφξσλ ζπγθξνχζεσλ (Θνζκίδνπ-Hardy & Γαιαλνπδάθε- Οάπηε, 1996: 6) έρεη πνιιά λα πξνζθέξεη ζην ρψξν ηεο εθπαίδεπζεο. Απηφ γίλεηαη ζαθέο αλ αλαινγηζηεί θαλείο πσο ζην ζρνιείν αλαπηχζζνληαη πνηθίιεο δηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο. Δπηπιένλ, ε πξννπηηθή ηεο εμέιημεο ηνπ ζχγρξνλνπ ζρνιείνπ ζε έλα ζρνιείν γηα φινπο, αλαδεηθλχεη ην ξφιν ηνπ ζηελ ελίζρπζε ηεο απνδνρήο ηεο δηαθνξεηηθφηεηαο. Ζ ζπκβνπιεπηηθή κπνξεί λα ζπκβάιεη πξνο απηή ηελ θαηεχζπλζε θαζψο ζην πιαίζην απηήο, ν άλζξσπνο γίλεηαη απνδεθηφο κε ζεβαζκφ, εθηίκεζε θαη θαηαλφεζε θαη αληηκεησπίδεηαη κε πλεχκα ηζνηηκίαο (Rogers, 1965). Πθνπφο ηεο παξνχζαο εξγαζίαο είλαη λα εμεηάζεη θαη λα παξνπζηάζεη ην ξφιν ηνπ εηδηθνχ παηδαγσγνχ ζην γεληθφ ζρνιείν ζε ζρέζε κε ηε ζπκβνπιεπηηθή. Ζ εξγαζία είλαη δνκεκέλε ζε δχν κέξε: ην ζεσξεηηθφ θαη ην εξεπλεηηθφ. Πην πξψην θεθάιαην ηνπ ζεσξεηηθνχ κέξνπο, παξαηίζεληαη κε βάζε ηε βηβιηνγξαθία, εηζαγσγηθά ζηνηρεία γηα ηελ έληαμε θαη ηε ζπλεθπαίδεπζε, θαζψο θαη 4

6 κηα ηζηνξηθή αλαδξνκή ηεο εθαξκνγήο ηεο έληαμεο ζηελ Διιάδα. Πην δεχηεξν θεθάιαην, παξνπζηάδνληαη κε ζπληνκία ηα ςπρνθνηλσληθά ραξαθηεξηζηηθά ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία. Πηε ζπλέρεηα, γίλεηαη αλαθνξά ζην ζεσξεηηθφ πιαίζην ηεο ζπκβνπιεπηηθήο θαη ζηε ζρέζε ζπκβνπιεπηηθήο θαη εθπαίδεπζεο. Ξξνβάιιεηαη, επίζεο, ν ζπκβνπιεπηηθφο ξφινο ηνπ εθπαηδεπηηθνχ. Ρέινο, ζην ηέηαξην θεθάιαην πεξηγξάθεηαη ν ξφινο ηνπ εηδηθνχ παηδαγσγνχ ζην ζεκεξηλφ γεληθφ ζρνιείν, θαη γίλεηαη πξνζπάζεηα λα πξνζδηνξηζηεί ε ζπκβνπιεπηηθή ηνπ δηάζηαζε. Πην εξεπλεηηθφ κέξνο, παξνπζηάδεηαη ε έξεπλα πνπ εθπνλήζεθε γηα ηε δηεξεχλεζε ησλ απφςεσλ ησλ εηδηθψλ παηδαγσγψλ πνπ ππεξεηνχλ ζε ηκήκαηα έληαμεο, ζρεηηθά κε ην ξφιν ηνπο θαη ηε ζπκβνπιεπηηθή ηνπ δηάζηαζε. Δπηπιένλ δηεξεπλήζεθαλ νη αληηιήςεηο ησλ εηδηθψλ παηδαγσγψλ γηα ηε ζπκβνπιεπηηθή θαη ηε ζρέζε ηεο κε ηελ εθπαίδεπζε αιιά θαη δεηήκαηα θαηάξηηζεο ησλ εηδηθψλ παηδαγσγψλ. Κεηά ηελ παξνπζίαζε ησλ ζηφρσλ ηεο έξεπλαο θαη ηνπ κεζνδνινγηθνχ εξγαιείνπ, αθνινπζεί ε αλάιπζε θαη ε ζπδήηεζε ησλ απνηειεζκάησλ. Πην ζεκείν απηφ νθείισ λα επραξηζηήζσ ηελ θα Γφηθνπ γηα ηελ επνπηεία θαη ηε ζπλερή επηζηεκνληθή ηεο θαζνδήγεζε, θαζψο επίζεο θαη ηνπο εηδηθνχο παηδαγσγνχο πνπ δέρζεθαλ λα ιάβνπλ κέξνο ζηελ έξεπλα. 1. Έληαμε 1.1. Δληαμηαθέο πξνζεγγίζεηο ζην δηεζλή ρψξν Ζ πξφζθαηε ηζηνξία ηεο εθπαίδεπζεο ησλ παηδηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο ραξαθηεξίδεηαη απφ ηε ζηαδηαθή εγθαηάιεηςε ησλ δηαρσξηζηηθψλ ηάζεσλ ηνπ παξειζφληνο θαη ηελ πηνζέηεζε εληαμηαθψλ πξνζεγγίζεσλ, κε απψηεξν ζηφρν ηελ αιιαγή ησλ γεληθφηεξσλ θνηλσληθψλ δνκψλ θαη ζηάζεσλ πξνο ηελ αλαπεξία. Απφ ηηο αξρέο έσο θαη ηα κέζα ηνπ 20 νπ αηψλα, ε κέξηκλα γηα ηελ αγσγή ησλ παηδηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο επηθεληξψλνληαλ ζηελ ηνπνζέηεζή ηνπο, κε βάζε ηηο επηκέξνπο αλάγθεο ηνπο, ζε εηδηθά ζρνιεία, φπνπ θπξηαξρνχζαλ ζπλζήθεο αζχινπ. Νη πξαθηηθέο απηέο ελέηεηλαλ ηνλ απνθιεηζκφ θαη ηελ πεξηζσξηνπνίεζε ησλ αηφκσλ κε 5

7 εηδηθέο αλάγθεο (Brusling & Pepin, 2003:197, Karagiannis, et al., 1996:18-19). Απφ ηε δεθαεηία ηνπ 1960 θη έπεηηα, άξρηζε λα αζθείηαη έληνλε θξηηηθή θαη ακθηζβήηεζε σο πξνο ηελ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο εθπαίδεπζεο πνπ παξέρεηαη ζε έλα μερσξηζηφ θαη εηδηθφ εθπαηδεπηηθφ ζχζηεκα. Δπίζεο, θνηλσληθέο αιιαγέο πνπ ζεκεηψζεθαλ ππφ ηελ επίδξαζε θηλεκάησλ γηα ηα αλζξψπηλα θαη πνιηηηθά δηθαηψκαηα δηάθνξσλ θνηλσληθψλ νκάδσλ θαη γηα ηα δηθαηψκαηα ηνπ παηδηνχ, θαζψο θαη ε δηακφξθσζε ηνπ αλαπεξηθνχ θηλήκαηνο επεξέαζαλ ηηο εμειίμεηο ζην ρψξν ηεο εηδηθήο αγσγήο (Ιακπξνπνχινπ & Ξαληειηάδνπ, 2000:157). Ξαξάιιεια, άξρηζε θαη ε ακθηζβήηεζε ηνπ παξαδνζηαθνχ ηαηξηθνχ ή αηνκηθνχ κνληέινπ γηα ηελ αλαπεξία θαη ηελ εθπαίδεπζε ησλ παηδηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο θαη εληζρχζεθε ε αλάπηπμε ηνπ θνηλσληθνχ κνληέινπ. Ρν ηαηξηθφ κνληέιν δίλεη έκθαζε ζην ηαηξηθφ πξφβιεκα θαη ηελ αλεπάξθεηα πνπ πξνθαιεί, θαηεγνξηνπνηψληαο ηα άηνκα κε βάζε ηα ραξαθηεξηζηηθά ηεο αλαπεξίαο. Δπηπιένλ, εζηηάδεη ζηελ ηαηξηθή ζεξαπεία θαη ζηελ εθπαηδεπηηθή παξέκβαζε, κε ζηφρν ηελ πξνζαξκνγή ησλ αηφκσλ κε εηδηθέο αλάγθεο ζην επξχηεξν πεξηβάιινλ (Ιακπξνπνχινπ & Ξαληειηάδνπ, 2000: 157, Olkin, 1999: 26, Ρδνπξηάδνπ, 1995: 29-30). Πηνλ αληίπνδα, ην θνηλσληθφ κνληέιν ζεσξεί ηελ αλαπεξία θνηλσληθή θαηαζθεπή θαη εζηηάδεη ζηηο δπζθνιίεο πνπ δεκηνπξγεί ζηνπο αλαπήξνπο ε ζηάζε ησλ άιισλ. Αλαγλσξίδεη ηα άηνκα κε αλαπεξίεο σο κεηνλφηεηα θαη ζεσξεί πσο ε παξέκβαζε πξέπεη λα αθνξά ζε θνηλσληθνπνιηηηθέο αιιαγέο 1 (Θνπηάληνο, 2000: 69-70, Olkin, 1999: 27). Ζ θαζνξηζηηθή ζηξνθή απφ ηελ ηαηξηθή πξνζέγγηζε ζηελ θνηλσληθή ζεψξεζε ηεο αλαπεξίαο ζπλνδεχηεθε απφ κηα ζεηξά αιιαγψλ ζηνλ ηξφπν εθπαίδεπζεο ησλ αηφκσλ κε εηδηθέο αλάγθεο. Δλψ ηα πξνεγνχκελα ρξφληα ε δνκή πνπ πξνηεηλφηαλ γηα ηελ εθπαίδεπζε ησλ αηφκσλ κε αλαπεξία ήηαλ ηα εηδηθά ζρνιεία, ε πξνζέγγηζε πνπ θπξηαξρεί ηηο δεθαεηίεο ηνπ 1970 θαη 1980 είλαη εθείλε πνπ ππνζηεξίδεη ηελ εθπαίδεπζε ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία ζε εληαμηαθά πεξηβάιινληα. 1 Άιια κνληέια ζεψξεζεο ηεο αλαπεξίαο είλαη ην εζηθφ, πνπ αληηκεησπίδεη ηελ αλαπεξία κε κηα δηάζεζε κπζηηθηζκνχ, ζεσξψληαο ηελ ειάηησκα πνπ πξνθχπηεη σο ζπλέπεηα ακαξηίαο (Olkin, 1999: 25) θαη ην πεξηβαιινληηθφ, ην νπνίν ζρεηίδεηαη κε ην θνηλσληθφ θαη εζηηάδεη ζηελ αιιαγή ηνπ πεξηβάιινληνο, δειαδή ηνπ ζρνιείνπ, πξνθεηκέλνπ λα αληαπνθξίλεηαη ζηηο ηδηαίηεξεο αλάγθεο ηνπ θάζε καζεηή (OECD, 1994). 6

8 Πηηο Ζ.Ξ.Α. θαη ζε νξηζκέλα επξσπατθά θξάηε, ε εθπαίδεπζε ησλ παηδηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο απνθηά ππνρξεσηηθφ ραξαθηήξα θαη ζεζπίδνληαη λφκνη πνπ δηαζθαιίδνπλ ηε θνίηεζε ησλ παηδηψλ απηψλ ζην γεληθφ ζρνιείν. Γίλνληαη πξνζπάζεηεο ζε πξαθηηθφ επίπεδν, αιιά θαη ζε επίπεδν έξεπλαο θαη αμηνιφγεζεο ψζηε λα πξνζδηνξηζηνχλ απνηειεζκαηηθφηεξνη ηξφπνη έληαμεο ησλ καζεηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο ζην γεληθφ ζρνιείν (Ιακπξνπνχινπ & Ξαληειηάδνπ, 2000: 158). Ξξνγξάκκαηα κε αληηζηαζκηζηηθφ ραξαθηήξα, φπσο ην Head Start θαη λνκνζεηηθέο ξπζκίζεηο, φπσο εθείλεο ηνπ λφκνπ ( Education of all Handicapped Children Act) ηνπ 1975 ζπλέβαιαλ θαηά πνιχ ζηελ πξνψζεζε ηεο ελζσκάησζεο ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία ζην γεληθφ ζρνιείν ζηηο Ζ.Ξ.Α. Ρν ζεκαληηθφηεξν ζηνηρείν ηνπ λφκνπ απηνχ ήηαλ ε πηνζέηεζε ηεο αξρήο ηεο εθπαίδεπζεο ζε φζν ην δπλαηφλ ιηγφηεξν πεξηνξηζηηθφ πεξηβάιινλ (Ρδνπξηάδνπ, 1995: 36). Απηφ ζήκαηλε πσο θάζε καζεηήο κε αλαπεξία είρε δηθαίσκα λα εθπαηδεχεηαη ζηε γεληθή ηάμε κε ηε βνήζεηα ησλ απαξαίηεησλ ππνζηεξηθηηθψλ κέηξσλ ελψ ε θνίηεζε ζε μερσξηζηφ πεξηβάιινλ ζα εθαξκνδφηαλ κφλν ζηηο πεξηπηψζεηο ζηηο νπνίεο ε ζνβαξφηεηα ηεο αλαπεξίαο δελ επέηξεπε ζην παηδί λα επσθειείηαη απφ ηελ εθπαίδεπζε πνπ παξέρεηαη ζην γεληθφ ζρνιείν. Ξεξηνξηζηηθφ ζεσξνχληαλ ην πεξηβάιινλ πνπ παξείρε ηηο ιηγφηεξεο επθαηξίεο αιιειεπίδξαζεο κε ηνπο ζπλνκειίθνπο ρσξίο εηδηθέο αλάγθεο (Crockett & Kauffman: 1999: 18). Απφ ηε δεθαεηία ηνπ 1980, ε ζρνιηθή έληαμε ησλ παηδηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο απνηέιεζε πξνηεξαηφηεηα γηα ηελ εθπαίδεπζε ζηελ Δπξσπατθή Έλσζε. Πην γεγνλφο απηφ ζπλέβαιε θαηά πνιχ ε ζχληαμε ηεο έθζεζεο Warnock, ην 1978, ζηε Βξεηαλία. Πηελ έθζεζε απηή πεξηιακβάλνληαη ηα πνξίζκαηα ησλ εξγαζηψλ ηεο εξεπλεηηθήο επηηξνπήο (Committee of Enquiry), ε νπνία κε πξφεδξν ηε Mary Warnock, αλέιαβε λα εμεηάζεη θαη λα κειεηήζεη ηηο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο ησλ παηδηψλ κε λνεηηθή πζηέξεζε. Ζ επηηξνπή θαηέιεμε ζε ζπκπεξάζκαηα πνπ επεξέαζαλ ηηο εμειίμεηο ζε φιε ηελ Δπξψπε. Βαζηθά ζεκεία ηεο έθζεζεο ήηαλ ε πξνψζεζε ηεο αξρήο ηεο ζπλεθπαίδεπζεο ζχκθσλα κε ηελ νπνία φινη νη άλζξσπνη έρνπλ ην ίδην κεξίδην ζηηο επθαηξίεο γηα απηνπξαγκάησζε, ε θαζηέξσζε ηνπ φξνπ «εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο», ν νπνίνο πξνηάζζεη ηελ εθπαηδεπηηθή -αληί ηεο ηαηξηθήο- αληηκεηψπηζε 7

9 ησλ παηδηψλ κε λνεηηθή πζηέξεζε θαη ε θαζηέξσζε ηνπ φξνπ «καζεζηαθέο δπζθνιίεο» (Learning Difficulty) γηα ηα παηδηά κε δπζθνιίεο κάζεζεο θαη ήπηα λνεηηθή θαζπζηέξεζε. Δπίζεο, ζηελ έθζεζε Warnock πξνζδηνξίζηεθαλ ηξεηο ηχπνη ζρνιηθήο έληαμεο: ε ρσξηθή έληαμε δειαδή ε θνίηεζε ζηνλ ίδην ρψξν, αιιά ζε δηαθνξεηηθέο κνλάδεο, ε θνηλσληθή έληαμε θαηά ηελ νπνία, ε εθπαίδεπζε παξέρεηαη ρσξηζηά αιιά ηα παηδηά κε θαη ρσξίο εηδηθέο αλάγθεο ζε θνηλέο καζεζηαθέο δξαζηεξηφηεηεο θαη ηέινο ε ιεηηνπξγηθή έληαμε, θαηά ηελ νπνία ηα παηδηά κε εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο βξίζθνληαη ζηε γεληθή ηάμε θαη αθνινπζνχλ εηδηθφ πξφγξακκα (Εψληνπ-Πηδέξε, 1998: 131, Ρδνπξηάδνπ, 1995: 45, Warnock, 1979: ). Απφ ην 1990 θη έπεηηα, ην δεηνχκελν είλαη ην γεληθφ ζρνιείν λα ζπκπεξηιάβεη φια ηα παηδηά θαη λα θαηαξγεζεί ε ρσξηζηή εθπαίδεπζε. Ρν ελδηαθέξνλ δηεζλψο γηα ηελ πξνψζεζε εθπαηδεπηηθψλ πξαθηηθψλ πνπ βαζίδνληαη ζηε ζπλεθπαίδεπζε γίλεηαη εκθαλέο απφ ελέξγεηεο φπσο ε δηαθήξπμε ηεο Παιακάλθα, ην Πηελ παγθφζκηα δηάζθεςε, κε ζέκα «Δηδηθή Αγσγή: Ξξφζβαζε θαη Ξνηφηεηα», πνπ νξγαλψζεθε κε πξσηνβνπιία ηεο UNESCO θαη ηεο ηζπαληθήο θπβέξλεζεο, ζπκκεηείραλ 92 θπβεξλήζεηο θαη 25 δηεζλείο νξγαληζκνί. Υο απνηέιεζκα ησλ εξγαζηψλ ηεο δηάζθεςεο απηήο πξνζδηνξίζηεθε σο βαζηθφο ζηφρνο ηεο εθπαηδεπηηθήο πνιηηηθήο ε αλακφξθσζε ησλ εθπαηδεπηηθψλ ζπζηεκάησλ πξνθεηκέλνπ λα θαιχπηνπλ ηηο ηδηαίηεξεο αλάγθεο φισλ ησλ παηδηψλ. Θεσξήζεθε πσο ε αξρή ηεο ζπλεθπαίδεπζεο είλαη ε πην απνηειεζκαηηθή γηα ηελ εμάιεηςε ησλ δηαθξίζεσλ θαη ηε δεκηνπξγία «ελφο ζρνιείνπ γηα φινπο» θαη κηαο θνηλσλίαο κε ζεβαζκφ ζηε δηαθνξεηηθφηεηα (UNESCO, 2004: 383, Vislie, 2003:18). Πήκεξα, παξά ηηο δηαθνξέο πνπ δηαπηζηψλνληαη αλάκεζα ζηηο δηάθνξεο επξσπατθέο ρψξεο, ε ζχγρξνλε ηάζε, πνπ επηθξαηεί ζηα πεξηζζφηεξα εθπαηδεπηηθά ζπζηήκαηα, ζπλδέεηαη κε ηελ αλάπηπμε ηεο πξαθηηθήο ηεο έληαμεο ησλ καζεηψλ κε εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο ζε γεληθά ζρνιεία θαη ηελ παξνρή ηεο αλάινγεο ππνζηήξημεο κέζα ζην ρψξν απηφ. Έηζη, ζε φιεο ηηο ρψξεο έρνπλ επηηεπρζεί λνκνζεηηθέο ξπζκίζεηο γηα ηελ πινπνίεζε ηεο έληαμεο (Watkins, 2000: 111). Κπνξνχκε λα θαηαηάμνπκε ηα επξσπατθά θξάηε ζε ηξεηο θαηεγνξίεο 8

10 αλαινγηθά κε ηελ πνιηηηθή πνπ πηνζεηνχλ γηα ηελ εθαξκνγή ηεο έληαμεο. Ζ πξψηε θαηεγνξία πεξηιακβάλεη ηηο ρψξεο πνπ εθαξκφδνπλ ηελ έληαμε φισλ ζρεδφλ ησλ καζεηψλ ζηελ γεληθή εθπαίδεπζε (one-track approach). Ζ πξαθηηθή απηή ππνζηεξίδεηαη απφ έλα κεγάιν αξηζκφ ππεξεζηψλ πνπ ζπγθεληξψλνληαη ζηε γεληθή εθπαίδεπζε. Απηή ε πξνζέγγηζε πηνζεηείηαη απφ ηελ Ηζπαλία, ηελ Ηηαιία, ηελ Ξνξηνγαιία, ηε Πνπεδία, ηελ Ηζιαλδία, ηε Λνξβεγία θαη ηελ Θχπξν. Πε απηή ηελ θαηεγνξία εληάζζεηαη θαη ε ειιεληθή εθπαηδεπηηθή πνιηηηθή γηα ηελ έληαμε. Πηε δεχηεξε θαηεγνξία πεξηιακβάλνληαη νη ρψξεο ζηηο νπνίεο ζπλαληψληαη δχν μερσξηζηά εθπαηδεπηηθά ζπζηήκαηα (two-track approach). Νη καζεηέο κε εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο θνηηνχλ ζπλήζσο ζε εηδηθά ζρνιεία ή ζε εηδηθέο ηάμεηο. Ρα δχν απηά ζπζηήκαηα ιεηηνπξγνχλ (ή ιεηηνπξγνχζαλ κέρξη πξφζθαηα) κε βάζε μερσξηζηέο λνκνζεηηθέο ξπζκίζεηο γηα ηε γεληθή εθπαίδεπζε θαη ηελ Δηδηθή Αγσγή. Απηήλ ηελ θαηεχζπλζε αθνινπζνχλ ρψξεο, φπσο ε Διβεηία θαη ην Βέιγην. Ξαξάιιεια, ππάξρεη έλα αξθεηά αλεπηπγκέλν ζχζηεκα παξνρήο ππνζηήξημεο ζηηο θαλνληθέο ηάμεηο. Νη ρψξεο πνπ εληάζζνληαη ζηελ ηξίηε θαηεγνξία πηνζεηνχλ κία πνιιαπιφηεηα πξνζεγγίζεσλ σο πξνο ηελ έληαμε (multi-track approach). Ξξνζθέξνπλ έλα θάζκα ππεξεζηψλ ζε εληαίν αιιά θαη ζε παξάιιειν εθπαηδεπηηθφ ζχζηεκα. Πε απηή ηελ θαηεγνξία αλήθνπλ ε Γαλία, ε Γαιιία, ε Ηξιαλδία, ην Ινπμεκβνχξγν, ε Απζηξία, ε Φηιαλδία, ην Ζλσκέλν Βαζίιεην, ε Ιεηνλία, ην Ιηρλελζηάηλ, ε Γεκνθξαηία ηεο Ρζερίαο, ε Δζζνλία, ε Ιηζνπαλία, ε Ξνισλία, ε Πινβαθία θαη ε Πινβελία (Brusling & Pepin, 2003: 198, Δπξσπατθφο Φνξέαο Δηδηθήο Αγσγήο, 2003: 8). Πε φιεο ηηο ρψξεο ε εθαξκνγή ηεο έληαμεο ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία θαη εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο πξέπεη λα δηαθξίλεηαη απφ δπλακηθφηεηα, θαη λα αθνξά ζε φια ηα επίπεδα ηεο δσήο ηνπ παηδηνχ: ην θνηλσληθφ, ην δηαπξνζσπηθφ, ην ζρνιηθφ θαη ην επαγγεικαηηθφ. Ζ απνηειεζκαηηθφηεηα ηεο εθαξκνγήο ηεο έληαμεο βξίζθεηαη ζε ζπλάθεηα κε δηάθνξνπο παξάγνληεο, φπσο ε λνκνζεζία, ε θνηλσληθή πνιηηηθή, ε θνηλσληθή αλνρή, νη ππνδνκέο θαη νη παξερφκελνη πφξνη, αιιά θαη κε άιιεο παξακέηξνπο, φπσο είλαη ε ιεηηνπξγία θαη ε δηεχζπλζε ηεο θάζε ζρνιηθήο κνλάδαο, νη ζηάζεηο ησλ εθπαηδεπηηθψλ θαη ησλ γνλέσλ αιιά θαη ησλ ίδησλ ησλ 9

11 καζεηψλ. Γηα ην ιφγν απηφ, πνιινί εξεπλεηέο ππνζηεξίδνπλ ηελ απνθπγή θάζε δνγκαηηθήο εθαξκνγήο εληαμηαθψλ κνληέισλ θαη ην ζπλππνινγηζκφ φισλ ησλ παξαπάλσ παξακέηξσλ (Γεσξγηάδε, Θνπξθνχηαο & Θαιπβά, 2007:1240) Δλλνηνινγηθέο δηαζαθελίζεηο Γηα ηελ πεξηγξαθή ηεο θνίηεζεο ησλ παηδηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο ζην γεληθφ ζρνιείν έρνπλ ρξεζηκνπνηεζεί δηάθνξνη φξνη, φπσο «έληαμε», «ελζσκάησζε», «νκαινπνίεζε», «ζπλεθπαίδεπζε». Ζ έληαμε νξίδεηαη ζπλήζσο σο ε θνίηεζε ησλ παηδηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο ζηε γεληθή ηάμε ελψ πξάιιεια παξέρνληαη φζν ην δπλαηφ πεξηζζφηεξεο επθαηξίεο αιιειεπίδξαζεο θαη ζπκκεηνρήο ζηηο δξαζηεξηφηεηεο ηεο ηάμεο (Θφκπνο, 1990:15-16). Πχκθσλα κε ηε Εψληνπ- Πηδέξε, ζθνπφο ηεο έληαμεο είλαη λα καζαίλεη θάζε άλζξσπνο σο νινθιεξσκέλε πξνζσπηθφηεηα θαη λα ζπκκεηέρεη ηζφηηκα ζε φινπο ηνπο ηνκείο ηεο θνηλσλίαο καο. Ρν ζρνιείν ηεο έληαμεο δείρλεη ζεβαζκφ θαη αλνρή ζηε δηαθνξεηηθφηεηα. Βαζηθή επηδίσμή ηνπ είλαη φρη νη αθαδεκατθέο επηδφζεηο, αιιά ε θνηλσληθή αγσγή. Γηα ηε δεκηνπξγία θαη ιεηηνπξγία ελφο ηέηνηνπ εθπαηδεπηηθνχ ζπζηήκαηνο απαηηείηαη αιιαγή ησλ παηδαγσγηθψλ θαη ζεζκηθψλ πξνυπνζέζεσλ (Εψληνπ- Πηδέξε, 1998: ). Ν φξνο ελζσκάησζε αλαθέξεηαη θαηά ηε Ρδνπξηάδνπ, ζε φιεο ηηο πξνζπάζεηεο πνπ γίλνληαη ζε νξγαλσηηθφ επίπεδν γηα ηελ απνθπγή ηεο πεξηζσξηνπνίεζεο θαη ηεο απνκφλσζεο ζηελ εθπαίδεπζε ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία (Ρδνπξηάδνπ, 1995: 33). Γηα ηελ Ξνιπρξνλνπνχινπ ν φξνο ελζσκάησζε ζπγθεληξψλεη ηηο έλλνηεο ηνπ κέζνπ θαη ηνπ ζηφρνπ. Υο ζηφρνο ε ελζσκάησζε είλαη θάζε πξνζπάζεηα πνπ απνζθνπεί ζηελ αλάπηπμε ησλ ηθαλνηήησλ ησλ παηδηψλ κε εηδηθέο αλάγθεο, ελψ σο κέζν αθνξά ζηελ θαηάξγεζε ησλ δηαρσξηζηηθψλ πξαθηηθψλ (Ξνιπρξνλνπνχινπ, 1995:100). Έλαο ζρεηηθφο φξνο είλαη θαη ε «νκαινπνίεζε». Ν φξνο απηφο, πνπ είλαη κεηάθξαζε ηνπ αγγιηθνχ normalisation (ή normalization), εκθαλίζηεθε ηε δεθαεηία ηνπ Ξεξηγξάθεη ηηο πξνζπάζεηεο γηα ίζεο επθαηξίεο θαη νπζηαζηηθφηεξε 10

12 ζπλχπαξμε αλαπήξσλ θαη κε (Εψληνπ- Πηδέξε, 1998: 132). Έλαο αθφκε φξνο πνπ ρξεζηκνπνηείηαη γηα ηελ πεξηγξαθή ηεο θνίηεζεο ησλ παηδηψλ ζην γεληθφ ζρνιείν είλαη ν φξνο «inclusive education». Γηα ηελ απφδνζε ηεο έλλνηαο απηήο ζηα ειιεληθά έρνπλ πξνηαζεί δηάθνξνη φξνη: «ζπκπεξηιεπηηθή εθπαίδεπζε», «εθπαίδεπζε ηνπ κε απνθιεηζκνχ» (Εψληνπ-Πηδέξε, 2000), «ζπλεθπαίδεπζε» (Ράθα, 1997), «εληαία εθπαίδεπζε» (Φηηάθα, 2007), «εθπαίδεπζε γηα φινπο», «ζπκκεηνρηθή εθπαίδεπζε». Πηελ παξνχζα εξγαζία ζα ρξεζηκνπνηείηαη ν φξνο ζπλεθπαίδεπζε. Ζ δηακφξθσζε ηεο έλλνηαο ηεο ζπλεθπαίδεπζεο πξνέθπςε σο απάληεζε ζηελ απνηπρία ηεο έληαμεο, θαζψο ε εθαξκνγή ηεο ηειεπηαίαο δελ νδήγεζε ζηελ άξζε ηνπ δηαρσξηζκνχ πέξα απφ ηα φξηα ηνπ ζρνιείνπ. Νη επηθξηηέο ηεο έληαμεο ππνζηήξημαλ πσο ε ηνπνζέηεζε ησλ καζεηψλ κε αλαπεξία ζην γεληθφ ζρνιείν κε ηηο πξνυπνζέζεηο, πνπ ηζρχνπλ θαη γηα ην γεληθφ πιεζπζκφ, νδήγεζε ζηελ άξλεζε ηεο δηαθνξεηηθφηεηαο. Απφ ηελ άιιε πιεπξά, ε ζπλεθπαίδεπζε πξνυπνζέηεη ηελ χπαξμε ελφο εθπαηδεπηηθνχ ζπζηήκαηνο πνπ ιακβάλεη ππφςηλ -ήδε απφ ην ζηάδην ηνπ ζρεδηαζκνχ ηνπ- φιν ην ζχλνιν ηνπ καζεηηθνχ πιεζπζκνχ. Νη καζεηέο, φπνηα δηαθνξεηηθφηεηα θαη αλ θέξνπλ, πξέπεη λα αληηκεησπίδνληαη σο ηζφηηκα κέιε ηεο εθπαηδεπηηθήο θνηλφηεηαο. Δπηπξνζζέησο, ε δηαθνξεηηθφηεηα απηή πξέπεη λα ζπλεηζθέξεη ζηε δηάξζξσζε ηνπ πξνγξάκκαηνο ζπνπδψλ ηνπ ζρνιείνπ θαη ζηελ επηινγή ησλ κέζσλ θαη κεζφδσλ δηδαζθαιίαο (Barton, 2000: 59-60, Tilstone, 2000: 225). Απφ ηα παξαπάλσ ζπλάγεηαη φηη ε ζπλεθπαίδεπζε απαηηεί αιιαγή ησλ δεδνκέλσλ δνκψλ θαη πξνζπάζεηα γηα εμαζθάιηζε ίζσλ επθαηξηψλ θαη δηθαησκάησλ, θαζψο θαη απνδνρή ηεο δηαθνξεηηθφηεηαο, εγθαηάιεηςε ησλ πξνθαηαιήςεσλ θαη εθ λένπ ζρεδηαζκφ ησλ εθπαηδεπηηθψλ πξνγξακκάησλ. πφ ην πξίζκα απηφ, ε ζπλεθπαίδεπζε πξνυπνζέηεη εθπαηδεπηηθή κεηαξξχζκηζε γηα επαλαπξνζδηνξηζκφ ησλ ζηφρσλ ηεο εθπαίδεπζεο θαη ζεκαληηθέο αιιαγέο ζηελ εθπαίδεπζε ησλ εθπαηδεπηηθψλ (Εψληνπ- Πηδέξε, 2000: 42). Ζ ζπλεθπαίδεπζε ζεσξεί ηελ νπνηαδήπνηε ηδηαηηεξφηεηα κία απφ ηηο πνηθίιεο εθθάλζεηο ηεο αλζξψπηλεο ζπκπεξηθνξάο (Γφηθνπ, 2002:121). Πηφρνο, πιένλ, δελ 11

13 είλαη ε έληαμε ησλ αλαπήξσλ ζην ζρνιείν, δεδνκέλνπ φηη ε θνίηεζε ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία ζην γεληθφ ζρνιείν είλαη πιένλ δηαδεδνκέλε, αιιά ε θαιιηέξγεηα ηεο ζπλχπαξμεο ησλ παηδηψλ θαη ε δηαζθάιηζε ίζσλ επθαηξηψλ γηα φινπο (Ράθα, 1997:102). Πχκθσλα κε ηε Εψληνπ-Πηδέξε, ζε φ,ηη αθνξά ηελ ειιεληθή βηβιηνγξαθία θαη εκπεηξία, ε ελλνηνινγηθή δηάζηαζε ηνπ φξνπ ζπλεθπαίδεπζε εκπεξηέρεηαη ζηνλ φξν έληαμε, θαζψο ζηελ ειιεληθή εθπαηδεπηηθή πξαγκαηηθφηεηα ε έληαμε δελ απνηεινχζε ζηφρν, αιιά ην κέζν γηα ηε δεκηνπξγία ελφο ζρνιείνπ κε ζεβαζκφ ζηελ αλαπεξία θαη ηε δηαθνξεηηθφηεηα (Εψληνπ Πηδέξε, 2000: 39-40). Πηνπο φξνπο «έληαμε», θαη «ζπλεθπαίδεπζε» ν Πνχιεο απνδίδεη ηελ έλλνηα ηεο θνηλήο ζρνιηθήο δσήο θαη κάζεζεο παηδηψλ θαη εθήβσλ, κε ή θαη ρσξίο εηδηθέο αλάγθεο. Ζ έληαμε πεξηγξάθεη ηελ θνπιηνχξα ζπλχπαξμεο αλαπήξσλ θαη κε, θαζψο εκπεξηέρεη ηελ ελζσκάησζε ησλ κε αλαπήξσλ ζηε δηαθνξεηηθφηεηα ησλ αλαπήξσλ, δειαδή ηε δηαηήξεζε θαη αμηνπνίεζε ησλ δηαθνξεηηθψλ ζηνηρείσλ ηεο πξνζσπηθφηεηαο ησλ αλαπήξσλ. Δπηπιένλ, πξνηείλεη ηνλ φξν «ζπκβίσζε» σο αληηπξνζσπεπηηθφηεξν, αιιά ηνλίδεη πσο δχζθνια ζα γίλεη απνδεθηφο (Πνχιεο, 2002: 45-46). Ππρλά νη φξνη «έληαμε» θαη «ζπλεθπαίδεπζε» ζεσξνχληαη ηαπηφζεκνη θαη ρξεζηκνπνηνχληαη κε ηελ ίδηα ή θαη παξαπιήζηα έλλνηα, παξά ηελ ελλνηνινγηθή δηαθνξνπνίεζή ηνπο πνπ επηρεηξείηαη κε ηελ απφδνζε νξηζκψλ. Ρν ζηνηρείν ηεο ζπλχπαξμεο ησλ αλαπήξσλ θαη κε ζε έλα αλακνξθσκέλν ζρνιείν κε ηηο θαηάιιειεο πξνυπνζέζεηο πνπ απνδέρεηαη θαη ππνζηεξίδεη ηε δηαθνξεηηθφηεηα, θαίλεηαη λα επηθξαηεί ζήκεξα ζηηο πεξηζζφηεξεο πξνζπάζεηεο νξηζκνχ ησλ παξαπάλσ φξσλ Ζ εθαξκνγή ηεο έληαμεο ζηελ Διιάδα Ζ εηδηθή αγσγή ζηελ Διιάδα μεθηλάεη κε κεκνλσκέλεο πξνζπάζεηεο ηδησηψλ θαη θηιαλζξσπηθψλ ζσκαηείσλ. Νη πξψηεο απηέο πξνζπάζεηεο παξνρήο θξνληίδαο 12

14 θαη αγσγήο αθνξνχζαλ θπξίσο ηα παηδηά κε αηζζεηεξηαθέο ή ζσκαηηθέο αλαπεξίεο, ελψ δελ ππήξμε ηδηαίηεξε κέξηκλα γηα εθείλα πνπ παξνπζίαδαλ λνεηηθέο θαη ςπρηθέο αλεπάξθεηεο. Θχξηα ραξαθηεξηζηηθά απηψλ ησλ πξνζπαζεηψλ ήηαλ ε θηιαλζξσπία θαη ε παξνρή εθπαίδεπζεο ζε βαζηθέο δεμηνηήηεο ρσξίο λα εθαξκφδεηαη θάπνηα εληαμηαθή πξαθηηθή (Πνχιεο, 2002: ). Υο ηηο αξρέο ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1980, ε παξνρή εηδηθήο αγσγήο βαζηδφηαλ ζε απνζπαζκαηηθέο λνκνζεζίεο θαη δηαηάγκαηα. Ν πξψηνο απηνηειήο λφκνο γηα ηελ εηδηθή αγσγή ήηαλ ν 1143/ «Ξεξί εηδηθήο αγσγήο, εηδηθήο επαγγεικαηηθήο εθπαηδεχζεσο, απαζρνιήζεσο θαη θνηλσληθήο κεξίκλεο ησλ απνθιηλφλησλ εθ ηνπ θπζηνινγηθνχ θαη άιισλ ηηλψλ εθπαηδεπηηθψλ δηαηάμεσλ». Ρα θπξηφηεξα ζεκεία ηνπ λφκνπ απηνχ αθνξνχζαλ ηνλ πξνζδηνξηζκφ ηεο έλλνηαο «απνθιίλνληα άηνκα», ηελ πξφβιεςε γηα παξνρή εηδηθήο εθπαίδεπζεο θαη επαγγεικαηηθήο θαηάξηηζεο ζε φιεο ηηο βαζκίδεο ηδησηηθψλ θαη δεκνζίσλ ζρνιείσλ, ζε δνκέο εηδηθήο αγσγήο, φπσο εηδηθά ζρνιεία θαη εηδηθέο ηάμεηο θαη ε κεηαβίβαζε ζην πνπξγείν Ξαηδείαο αξκνδηνηήησλ ζρεηηθψλ κε ηελ εθπαίδεπζε ησλ αηφκσλ κε αλαπεξίεο. Ν λφκνο απηφο απνηεινχζε κηα αληηγξαθή αληίζηνηρσλ λνκνζεζηψλ άιισλ ρσξψλ θαη δέρζεθε έληνλεο θξηηηθέο απφ πνιινχο. Θεσξήζεθε φηη φρη κφλν δε ζπλέβαιε ζηελ πνιηηηθή ηεο έληαμεο, αιιά φηη, φπσο ππνζηήξηδαλ νη επηθξηηέο ηνπ, ελίζρπζε ην δηαρσξηζκφ αλάκεζα ζε «θπζηνινγηθά» θαη «κε θπζηνινγηθά» άηνκα, θαηαηάζζνληαο ηνπο καζεηέο ζε επηκέξνπο θαηεγνξίεο «πξνβιεκαηηθψλ» αηφκσλ θαη νδεγψληαο ηνπο ζηελ πεξηζσξηνπνίεζε (Εψληνπ-Πηδέξε, 2004: 13-14). Ζ επφκελε ζεκαληηθή λνκνζεηηθή ξχζκηζε γηα ηελ εηδηθή αγσγή ζηελ Διιάδα εληάζζεηαη ζην λφκν 1566/ Κε ην λφκν απηφ γηα πξψηε θνξά ε λνκνζεζία γηα ηελ εηδηθή εθπαίδεπζε απνηέιεζε ηκήκα ηεο λνκνζεζίαο γηα ηε γεληθή εθπαίδεπζε (Ιακπξνπνχινπ & Ξαληειηάδνπ, 2000:161) θαη πξνσζήζεθε ε πξαθηηθή ηεο έληαμεο. Νη ζρεηηθέο ξπζκίζεηο απνηέιεζαλ ηελ αθεηεξία γηα ηε δεκηνπξγία θαη ηε ιεηηνπξγία εηδηθψλ ηάμεσλ ζηα γεληθά ζρνιεία. Κία αθφκε ζεκαληηθή πξφβιεςε ηνπ λφκνπ απηνχ ήηαλ ε κεηαβίβαζε φισλ ησλ αξκνδηνηήησλ πνπ αθνξνχζαλ ζε δεηήκαηα ηεο πξσηνβάζκηαο εθπαίδεπζεο (γεληθήο θαη επαγγεικαηηθήο) θαη ζε ζέκαηα απνθαηάζηαζεο ησλ αηφκσλ κε εηδηθέο αλάγθεο απνθιεηζηηθά ζην 13

15 πνπξγείν Ξαηδείαο (Εψληνπ-Πηδέξε, 2004: 14). Κεηά απφ έλα κεγάιν ρξνληθφ δηάζηεκα, ςεθίζηεθε ν λφκνο 2817/ , κε ηνλ νπνίν επηρεηξήζεθε ε εμάιεηςε ησλ αδπλακηψλ ησλ πξνεγνχκελσλ λνκνζεηηθψλ ξπζκίζεσλ. Πηηο θπξηφηεξεο ξπζκίζεηο ηνπ λφκνπ απηνχ ζπγθαηαιέγνληαη ε αλαδηαηχπσζε ηεο νξνινγίαο ηεο εηδηθήο αγσγήο κε ηελ νπνία έγηλε πξνζπάζεηα λα απνθεπρζεί ε αλαθνξά ζηηο αηηίεο ησλ πξνβιεκάησλ θαη ε ιήςε κέηξσλ γηα ηελ εθπαίδεπζε ησλ αηφκσλ κε αλαπεξία ζε φιεο ηηο βαζκίδεο ηεο εθπαίδεπζεο. Δπηπιένλ, πξνζδηνξίζηεθε φηη ε θνίηεζε ζην εηδηθφ ζρνιείν ζπληζηάηαη κφλν ζηηο πνιχ ζνβαξέο πεξηπηψζεηο αλαπεξίαο, θαζηεξψζεθε ν ζεζκφο ησλ πεξηνδεπφλησλ εθπαηδεπηηθψλ θαη πξνηάζεθε ε δεκηνπξγία λέσλ εηδηθνηήησλ πξνζσπηθνχ εηδηθήο αγσγήο θαζψο θαη ε θαηάξηηζε εμαηνκηθεπκέλσλ πξνγξακκάησλ δηδαζθαιίαο θαη ε παξνρή ζχγρξνλσλ κέζσλ δηδαζθαιίαο. Κία απφ ηηο ζπνπδαηφηεξεο ξπζκίζεηο ηνπ λφκνπ απηνχ ήηαλ εθείλε πνπ αθνξνχζε ηε ιεηηνπξγία, ζηελ έδξα θάζε λνκνχ, ησλ Θέληξσλ Γηάγλσζεο, Αμηνιφγεζεο θαη πνζηήξημεο (Θ.Γ.Α..). Πεκαληηθή, επίζεο, εμέιημε πνπ ζεκεηψζεθε κε βάζε ην ζπγθεθξηκέλν λφκν ήηαλ ε ίδξπζε ηνπ Ρκήκαηνο Δηδηθήο Αγσγήο ζην Ξαηδαγσγηθφ Ηλζηηηνχην γηα ηελ επηζηεκνληθή έξεπλα ησλ ζρεηηθψλ δεηεκάησλ (Εψληνπ-Πηδέξε, 2000: 35). Ν λφκνο απηφο δέρζεθε θξηηηθέο, θαζψο ζεσξήζεθε φηη παξά ηελ πξφζεζή γηα ηε δεκηνπξγία ελφο εληαίνπ ζρνιείνπ γηα φινπο ηνπο καζεηέο, ε εθαξκνγή ηνπ δεκηνχξγεζε έλα παξάιιειν εηδηθφ εθπαηδεπηηθφ ζχζηεκα γηα ηα παηδηά κε αλαπεξίεο (Πνχιεο, 2002: 296). Ξξφζθαηα, ςεθίζηεθε ν λένο λφκνο γηα ηελ εηδηθή αγσγή 3699/2008 «Δηδηθή Αγσγή θαη Δθπαίδεπζε αηφκσλ κε αλαπεξία ή κε εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο». Κε ην λφκν απηφ ζεζκνζεηείηαη ν ππνρξεσηηθφο ραξαθηήξαο ηεο εηδηθήο αγσγήο, ε νπνία πξέπεη λα ιεηηνπξγεί σο αλαπφζπαζην ηκήκα ηεο εληαίαο δεκφζηαο εθπαίδεπζεο. Βαζηθά ζεκεία ηνπ λφκνπ είλαη ε αληηθαηάζηαζε ηνπ φξνπ «εηδηθή αγσγή» απφ ηνλ φξν «εηδηθή αγσγή θαη εθπαίδεπζε» (ΔΑΔ), ε ρξήζε ηεο έλλνηαο ηεο αλαπεξίαο σο «πξνέθηαζε» ηεο αλζξψπηλεο χπαξμεο (δίδνληαο έκθαζε ζηε ιεηηνπξγηθφηεηα θαη ζηε δπλαηφηεηα γηα ζπκκεηνρή ησλ αηφκσλ κε αλαπεξία θαη φρη ζηελ αλαπεξία θαζεαπηή), ε αλαγλψξηζε ησλ καζεηψλ κε ηδηαίηεξεο λνεηηθέο 14

16 ηθαλφηεηεο θαη ηαιέληα σο άηνκα κε εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο θαη ε πξφβιεςε ελεξγεηψλ γηα ηελ εθπαηδεπηηθή ηνπο ππνζηήξημε. Δπίζεο, ηα Θ.Γ.Α.. κεηνλνκάδνληαη ζε ΘΔ.Γ.Γ.. (Θέληξα Γηαθνξνδηάγλσζεο, Γηάγλσζεο θαη πνζηήξημεο Δηδηθψλ Δθπαηδεπηηθψλ Αλαγθψλ). Πε φ, ηη αθνξά δεηήκαηα θσθψλ θαη ηπθιψλ καζεηψλ, ζπζηήλεηαη ν επίζεκνο θνξέαο πηζηνπνίεζεο επαξθνχο γλψζεο ηεο ειιεληθήο λνεκαηηθήο γιψζζαο (ε νπνία έρεη αλαγλσξηζηεί σο επίζεκε γιψζζα ησλ θσθψλ κε ην λφκν 2817/ ) θαη ηεο γξαθήο Braille θαη θαζνξίδνληαη ε ζηειέρσζε θαη νη αξκνδηφηεηέο ηνπ. Γεληθά, πξνζδηνξίδεηαη φηη ε θχξηα πξαθηηθή είλαη εθείλε ηεο ζπλεθπαίδεπζεο φισλ ησλ καζεηψλ, ελψ ε θνίηεζε ζην εηδηθφ ζρνιείν πξνηείλεηαη κφλν γηα ηηο ζνβαξέο πεξηπηψζεηο καζεηψλ πνπ δελ κπνξνχλ λα απηνεμππεξεηεζνχλ. Υζηφζν, απηή ε ηειεπηαία ξχζκηζε, ν απνθιεηζκφο δειαδή ησλ καζεηψλ πνπ δελ απηνεμππεξεηνχληαη απφ ην γεληθφ ζρνιείν, κπνξεί λα απνηειέζεη ζεκείν θξηηηθήο γηα ην λέν λφκν, φπσο επίζεο ε απνπζία αλαθνξψλ ζηελ ηξηηνβάζκηα εθπαίδεπζε ησλ αηφκσλ κε αλαπεξίεο. Άιια ζεκεία ηεο θξηηηθήο πνπ δηαηππψζεθε γηα ηνλ ελ ιφγσ λφκν ζρεηίδνληαη θπξίσο κε ηα επαγγεικαηηθά δηθαηψκαηα πνπ παξαρσξνχληαη ζε θαηφρνπο πηζηνπνηεηηθψλ παξαθνινχζεζεο εηεζίσλ ζεκηλαξίσλ πνπ αθνξνχλ ζηελ εηδηθή αγσγή θαη εθπαίδεπζε, θαζψο ζχκθσλα κε ην λέν λφκν (άξζξν 20), αλαγλσξίδεηαη σο ηππηθφ πξνζφλ πξνζσπηθνχ ηεο εηδηθήο αγσγήο θαη εθπαίδεπζεο ε παξαθνινχζεζε αλαιφγσλ εηήζησλ ζεκηλαξίσλ (Ππληαθηηθή Δπηηξνπή πεξηνδηθνχ «Θέκαηα Δηδηθήο Αγσγήο», 2009: 2). 15

17 2. Τπρνθνηλσληθέο δπζθνιίεο ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία θαη εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο 2 Ζ αλαπεξία είλαη ε χπαξμε ζσκαηηθήο, λνεηηθήο ή ςπρηθήο αλεπάξθεηαο, ε νπνία πεξηνξίδεη ζεκαληηθά ηελ θαζεκεξηλή ιεηηνπξγηθφηεηα ηνπ αηφκνπ (Olkin, 1999: 11). Αλάινγα, δειαδή, κε ηε θχζε ηεο βιάβεο, παξνπζηάδνληαη δπζρέξεηεο ζηηο αληίζηνηρεο ιεηηνπξγίεο ηνπ κε απνηέιεζκα ν αλάπεξνο λα κπνξεί λα βηψζεη κηα αμηνπξεπή θαη ηζφηηκε δσή κφλν θάησ απφ εηδηθά δηακνξθσκέλεο ζπλζήθεο (Πνχιεο, 2002: 49). Ζ έλλνηα ηεο αλαπεξίαο ζπληζηά κηα θνηλσληθή θαηαζθεπή. Γηαθνξεηηθά άηνκα κε δηαθνξεηηθά βηψκαηα θαη εμειηθηηθή πνξεία εληάζζνληαη ζε κία θαηεγνξία, ζηελ νπνία απνδίδεηαη ην θνηλφ ραξαθηεξηζηηθφ ηεο κε επαξθνχο έληαμεο ζην θνηλσληθφ ζχζηεκα, βάζεη θάπνηαο κεησκέλεο απφδνζεο (Εψληνπ- Πηδέξε, 1998: 20). Πχκθσλα κε εκπεηξηθέο έξεπλεο, κπνξνχκε λα θαηαηάμνπκε ηηο ζηάζεηο πνπ αλαπηχζζνπλ νη ίδηνη νη αλάπεξνη πξνο ηελ αλαπεξία ηνπο ζε ηξεηο θαηεγνξίεο: ηελ εληαγκέλε, ε νπνία ραξαθηεξίδεηαη απφ απνδνρή ηεο αλαπεξίαο, κεηά απφ ζπλαηζζεκαηηθή θαη νξζνινγηθή επεμεξγαζία, ηελ ακθηζπκηθή, πνπ ραξαθηεξίδεηαη αλάκεηθηα ζπλαηζζήκαηα θαη ηε κε εληαγκέλε, ζηελ νπνία θπξηαξρεί ε κε απνδνρή θαη αξλεηηθά ζπλαηζζήκαηα πξνο ηελ αλαπεξία (Εψληνπ-Πηδέξε, 1998: 49-50). Όζνλ αθνξά ηελ απνδνρή ηεο αλαπεξίαο απφ ηνπο ίδηνπο ηνπο αλάπεξνπο, ε Olkin δηαθξίλεη ηξεηο θαηεγνξίεο. Πηελ πξψηε εκπίπηνπλ φζνη αλάπεξνη -παξά ηε δπζιεηηνπξγία πνπ κπνξεί λα παξνπζηάδνπλ- δε ζεσξνχλ ηνλ εαπηφ ηνπο αλάπεξν. Πηε δεχηεξε θαηεγνξία αλήθνπλ νη αλάπεξνη πνπ έρνπλ απνδερζεί ηελ αλαπεξία ηνπο, αιιά πξνζπαζνχλ λα εληαρζνχλ ζηελ θνηλσλία ησλ κε αλαπήξσλ. Ζ ηξίηε 2 Ξαηδηά κε αλαπεξία ή εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο ζεσξνχληαη εθείλα ηα νπνία (θαζ' φιε ηε δηάξθεηα ηεο ζρνιηθήο δσήο ή νξηζκέλε πεξίνδν) εκθαλίδνπλ ζεκαληηθέο δπζθνιίεο ζηε κάζεζε, πνπ νθείινληαη ζε αηζζεηεξηαθά, λνεηηθά, γλσζηηθά, αλαπηπμηαθά ή/θαη ςπρηθά πξνβιήκαηα πνπ δπζρεξαίλνπλ ηε ζρνιηθή κάζεζε. Ξξφθεηηαη γηα έλα εηεξνγελέο ζχλνιν παηδηψλ ηα νπνία κπνξεί λα έρνπλ λνεηηθή αλεπάξθεηα, αηζζεηεξηαθή αλεπάξθεηα (ηχθισζε, ακβιπσπία, θψθσζε, βαξεθνΐα), θηλεηηθή αλαπεξία, ρξφληα λνζήκαηα, δηαηαξαρέο ιφγνπ, ςπρηθέο δηαηαξαρέο, εηδηθέο καζεζηαθέο δπζθνιίεο, ζχλδξνκν ειιεηκκαηηθήο πξνζνρήο, ππεξθηλεηηθφηεηα, απηηζκφ θαη δηάρπηεο αλαπηπμηαθέο δηαηαξαρέο 16

18 θαηεγνξία πεξηιακβάλεη ηνπο αλάπεξνπο πνπ αληηιακβάλνληαη ηελ αλαπεξία σο θνηλσληθή θαηαζθεπή, ζεσξνχλ ηνπο εαπηνχο ηνπο κέιε κηαο κεηνλφηεηαο, θαη πξνζπαζνχλ κέζσ ηνπ αλαπεξηθνχ θηλήκαηνο λα δηεθδηθήζνπλ ηα δηθαηψκαηά ηνπο (Olkin, 1999: 12-13). Ζ ζπλεηδεηνπνίεζε ηεο αλαπεξίαο, ζε θάζε πεξίπησζε, ζπλδέεηαη κε θάπνηεο ζπγθεθξηκέλεο ζπλαηζζεκαηηθέο αληηδξάζεηο θαη ζπκπεξηθνξέο, φπσο άξλεζε ηεο αλαπεξίαο, θαηάζιηςε, νξγή, παξαίηεζε. Υζηφζν, ην αλάπεξν άηνκν ηηο πεξηζζφηεξεο θνξέο θηάλεη ζην ζεκείν λα απνδερζεί ηελ αλαπεξία ηνπ θαη λα ζπκπεξηθέξεηαη, λα αηζζάλεηαη θαη λα ζθέθηεηαη ρσξίο λα επεξεάδεηαη απφ απηή. Ζ πξνζαξκνγή ζηελ αλαπεξία, θαζψο θαη ε επίδξαζε πνπ έρεη ζηελ ςπρνθνηλσληθή αλάπηπμε ηνπ αηφκνπ εμαξηψληαη απφ ζπγθεθξηκέλνπο παξάγνληεο, δηαθνξεηηθνχο ζε θάζε πεξίπησζε, φπσο είλαη ην νηθνγελεηαθφ θαη θνηλσληθφ πεξηβάιινλ, ε θχζε ηεο αλαπεξίαο θ. α. (Γφηθνπ, 2005: 177). Πχκθσλα κε ηε Καιηθηψζε-Ινΐδνπ, ηα ζπλαηζζήκαηα πνπ πξνθαιεί ε αλαπεξία ζην ίδην ην αλάπεξν άηνκν απνξξένπλ ζε πνιχ κεγάιν βαζκφ απφ ηηο αληηδξάζεηο ησλ άιισλ πξνο απηφ. Νξηζκέλνη αλάπεξνη ληψζνπλ ελνρή ιφγσ ηεο αληθαλφηεηαο πνπ ηνπο πξνθαιεί ε αλαπεξία, ηελ νπνία βηψλνπλ σο ηηκσξία. Ρα αλάπεξα παηδηά ίζσο ληψζνπλ ελνρή εμαηηίαο ησλ πξνβιεκάησλ θαη ηνπ νίθηνπ πνπ πξνθαιεί ε αλαπεξία ζηνπο νηθείνπο ηνπο. Αθφκε, ε αλαπεξία -ζε ζπλδπαζκφ κε ηελ έιιεηςε πιεξνθφξεζεο- κπνξεί λα πξνθαιέζεη αβεβαηφηεηα θαη αλαζθάιεηα γηα ηε κειινληηθή εμέιημή ηεο. Ππλεζηζκέλε ζπλαηζζεκαηηθή αληίδξαζε είλαη θαη ν ζπκφο ζρεηηθά κε ηηο αηηίεο ηεο αλαπεξίαο. Δπίζεο, ε ζπλεηδεηνπνίεζε ησλ πεξηνξηζκψλ πνπ ζπλεπάγεηαη ε αλαπεξία έρεη ζεκαληηθέο επηπηψζεηο ζηελ απηνεθηίκεζε ησλ αηφκσλ (Καιηθηψζε- Ινΐδνπ, 2002: ). Όζνλ αθνξά ηα παηδηά κε αλαπεξία ή εηδηθέο εθπαηδεπηηθέο είλαη πηζαλφ λα εκθαλίζνπλ πξνβιήκαηα ζε θνηλσληθφ θαη ζπλαηζζεκαηηθφ επίπεδν, είηε ιφγσ ηεο αλαπεξίαο είηε ιφγσ ησλ δπζθνιηψλ κάζεζεο πνπ νθείινληαη ζε απηή. Ρέηνηα πξνβιήκαηα είλαη ην άγρνο, ε εμάξηεζε απφ ηνπο νηθείνπο, ε ρακειή θνηλσληθή αληίιεςε, ε ρακειή απηνεθηίκεζε, νη αλεπαξθείο θνηλσληθέο δεμηφηεηεο, ε έιιεηςε απηνειέγρνπ θαη ε αλαπνηειεζκαηηθή δηαρείξηζε ηνπ ζπκνχ. Δπίζεο, είλαη πηζαλφ λα 17

19 εκθαλίζνπλ ζπκπησκαηνινγία θαηάζιηςεο θαη δηαηαξαρέο δηαγσγήο, ή/θαη λα θάλνπλ ρξήζε νπζηψλ (Frye-Myers, 2005 :442). Νη δεπηεξνγελείο απηέο ζπλέπεηεο ηεο νπνηαδήπνηε αλεπάξθεηαο ζε ςπρνθνηλσληθφ επίπεδν, ζπρλά ζπγρένληαη κε ηηο πξσηνγελείο αηηίεο ηεο αλαπεξίαο, δειαδή κπνξεί λα εθιεθζνχλ σο νη αηηίεο πνπ πξνθάιεζαλ ηελ αλαπεξία, κε απνηέιεζκα ηε δεκηνπξγία ζηεξενηχπσλ γηα ηα ςπρνθνηλσληθά ραξαθηεξηζηηθά ησλ παηδηψλ κε αλαπεξία. Πηε δεκηνπξγία απηψλ ησλ ζηεξενηχπσλ ζπκβάιιεη θαη ε παξαγλψξηζε ηεο ζεκαζίαο παξαγφλησλ, φπσο ηα ηδηνζπγθξαζηαθά ραξαθηεξηζηηθά ηνπ θάζε παηδηνχ θαη νη ζρέζεηο ηνπ κε ην νηθνγελεηαθφ θαη επξχηεξν θνηλσληθφ πεξηβάιινλ, ζηελ εμειηθηηθή πνξεία θάζε παηδηνχ (Θνληνπνχινπ, 2001α: ). Ρα παηδηά κε ηχθισζε θαη ζνβαξά πξνβιήκαηα φξαζεο, ιφγσ ηεο έιιεηςεο νπηηθήο επαθήο δπζθνιεχνληαη ζηελ επηθνηλσλία θαη εκθαλίδνπλ πξνβιήκαηα σο πξνο ηελ θνηλσληθνζπλαηζζεκαηηθή ηνπο αλάπηπμε. Ρα παηδηά κε ηχθισζε, ιφγσ ηεο έιιεηςεο νπηηθήο επαθήο, δπζθνιεχνληαη λα αλαγλσξίζνπλ θαη λα αληαπνθξηζνχλ ζηα ζπλαηζζήκαηα ησλ άιισλ, κε απνηέιεζκα λα ζπλαληνχλ πξνβιήκαηα ζηηο δηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο ηνπο (Corley & Pring, 1996: 2). Δπίζεο, βηψλνπλ κνλαμηά θαη αηζζήκαηα απνκφλσζεο, ζρεκαηίδνπλ αξλεηηθή απηνεηθφλα (Arter, 2005: 190) θαη ληψζνπλ ζπρλά άγρνο θαη ζιίςε (Kirkwood, 2005: 197). Ρα θσθά παηδηά σο κέιε κηαο γισζζηθήο κεηνλφηεηαο ιφγσ ηεο δηαθνξεηηθφηεηαο ηνπο ζπρλά έξρνληαη αληηκέησπα κε ηελ απφξξηςε απφ ηα ππφινηπα παηδηά ηνπ γεληθνχ ζρνιείνπ, φηαλ θνηηνχλ ζε απηφ. Ππρλά βηψλνπλ αηζζήκαηα θαησηεξφηεηαο θαη αλεπάξθεηαο. Δπίζεο, εκθαλίδνπλ αληηδξαζηηθή ζπκπεξηθνξά θαη εθξήμεηο ζπκνχ ζε κεγαιχηεξν βαζκφ απφ φ,ηη ηα παηδηά ρσξίο αλαπεξίεο (Kiff & Bond, 1996: 25). Αλαθνξηθά κε ηα άηνκα κε θηλεηηθέο αλαπεξίεο, ην γεγνλφο πσο απηή ε κνξθή αλαπεξίαο είλαη εκθαλήο, πξνζδίδεη ζην άηνκν κε θηλεηηθά πξνβιήκαηα ηα ζηεξεφηππα πνπ ζπλδένληαη κε απηά (Γεκεηξφπνπινο, 2004: 103). Ρα ςπρνθνηλσληθά πξνβιήκαηα πνπ δηαπηζηψλνληαη ζηα άηνκα κε ηηο θηλεηηθέο αλαπεξίεο πεξηιακβάλνπλ ηελ εμάξηεζε απφ νηθείνπο θαη θπξίσο απφ ηελ 18

20 νηθνγέλεηα, ηελ θνηλσληθή απνκφλσζε, ηελ θαηάζιηςε θαη ηελ αξλεηηθή απηνεθηίκεζε (Smith, 1996: 28). Ρα παηδηά κε λνεηηθή θαζπζηέξεζε κπνξεί λα παξνπζηάζνπλ θνηλσληθή ζπκπεξηθνξά αζχκβαηε κε ηελ ειηθία ηνπο θαη πξσηφγνλεο ζπλαηζζεκαηηθέο εθξήμεηο (Βιάρνπ- Κπαιαθνχηε, 2004: 130). Ρα παηδηά κε δηαηαξαρή ηνπ απηηζηηθνχ θάζκαηνο, πέξα απφ ηα πξνβιήκαηα πνπ εκθαλίδνπλ ζηελ αλάπηπμε ιεθηηθήο θαη κε ιεθηηθήο επηθνηλσλίαο έρνπλ ηελ ηάζε γηα απφζπξζε απφ ηηο θνηλσληθέο ζπλαιιαγέο, αδπλακία θαηαλφεζεο ησλ αληηδξάζεσλ ησλ άιισλ κε ζπλέπεηα ηελ εκθάληζε δπζθνιηψλ ζηηο ακνηβαίεο θνηλσληθέο ζπλαιιαγέο. Δπίζεο, παξνπζηάδνπλ δηαηαξαρέο δηάζεζεο, άγρνο, εχθνιε απνζάξξπλζε, θαηάζιηςε θαη επηζεηηθφηεηα (Ξαλνπνχινπ- Καξάηνπ, 2004:79). Ρα παηδηά κε εηδηθέο καζεζηαθέο δπζθνιίεο νδεγνχληαη ζε απφζπξζε θαη εμάληιεζε θαη βηψλνπλ ζπρλά ην αίζζεκα ηεο αληθαλφηεηαο. Δπίζεο βηψλνπλ ζπλαηζζήκαηα ληξνπήο, ζιίςεο θαη απνγνήηεπζεο, ρακειή απηνεθηίκεζε θαη θαηάζιηςε ή ερζξηθή δηάζεζε (Γφηθνπ, 2002, Ξνιπρξνλνπνχινπ, 1995). Ξνιχ ζπρλά παηδηά κε εηδηθέο καζεζηαθέο δπζθνιίεο εκθαλίδνπλ θνβίεο, άγρνο θαη αλαζθάιεηα εμαηηίαο ηεο ελδερφκελεο ζρνιηθήο απνηπρίαο ή/θαη ηεο εηθφλαο πνπ ζα ζρεκαηίζνπλ γηα απηά νη άιινη (Γφηθνπ, 2006). Γεληθά, ηα παηδηά κε καζεζηαθέο δπζθνιίεο είλαη δπλαηφλ λα παξνπζηάζνπλ αξλεηηθή εηθφλα εαπηνχ ζρεηηθά κε ηηο αθαδεκατθέο θαη θπζηθέο ηθαλφηεηεο θαη ηελ θνηλσληθή απνδνρή. Δπίζεο, είλαη πηζαλφ λα απνδίδνπλ ζπρλφηεξα ηηο επηηπρίεο ηνπο ζην ζρνιείν ζε εμσηεξηθνχο παξάγνληεο θαη φρη ζηε δηθή ηνπο ηθαλφηεηα, ελψ ηείλνπλ λα απνδίδνπλ ηηο απνηπρίεο ηνπο ζηε δηθή ηνπο έιιεηςε ηθαλνηήησλ. Άιιε κία ζρεηηθή ςπρνθνηλσληθή ηδηαηηεξφηεηα πνπ εκθαλίδεηαη ζηα παηδηά κε καζεζηαθέο δπζθνιίεο είλαη ε καζεκέλε απειπηζία (learned helplessness). Ρν αίζζεκα απηφ δελ εξκελεχεηαη απφ λνεηηθνχο, αηζζεηεξηαθνχο ή άιινπο νξγαληθνχο παξάγνληεο θαη έρεη σο απνηέιεζκα ηελ πεξηνξηζκέλε επηζπκία γηα πξνζπάζεηα εμαηηίαο ηεο αληίιεςεο ησλ παηδηψλ φηη νη πηζαλφηεηεο γηα επηηπρία είλαη πεξηνξηζκέλεο. Ρέινο, έρνπλ δπζθνιίεο ζην λα δεκηνπξγνχλ θαη λα δηαηεξνχλ ηθαλνπνηεηηθέο δηαπξνζσπηθέο ζρέζεηο, επεηδή παξνπζηάδνπλ πεξηνξηζκέλε 19

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP

ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ΑΛΛΑΓΗ ΟΝΟΜΑΣΟ ΚΑΙ ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΟΥΡΗΣΟΙ ΦΑΚΕΛΟΙ ΚΑΙ ΕΚΣΤΠΩΣΕ ΣΑ WINDOWS XP ηότοι εργαζηηρίοσ ην πιαίζην ηνπ ζπγθεθξηκέλνπ εξγαζηεξίνπ ζα παξνπζηαζηνύλ βαζηθέο ιεηηνπξγίεο ησλ Windows XP πνπ ζρεηίδνληαη

Διαβάστε περισσότερα

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger

Κεθάλαιο 1. Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ. Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ. Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger Κεθάλαιο 1 Ενόηηηα 2 Πλάνο Μάρκεηινγκ Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Dr. Andrea Grimm Dr. Astin Malschinger ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2 ΠΛΑΝΟ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Κεθάιαην 1: Εξγαιεία Μάξθεηηλγθ Σπγγξαθείο: Δξ. Andrea Grimm, Δξ.

Διαβάστε περισσότερα

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12

Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 2011-12 Απνηειέζκαηα Εξσηεκαηνινγίνπ 2o ηεηξάκελν 11-12 Project 6: Ταμίδη κε ηε Μεραλή ηνπ Φξόλνπ Υπεύζπλνη Καζεγεηέο: Ε. Μπηιαλάθε Φ. Αλησλάηνο Δρώηηζη 3: Πνηα από ηα παξαθάησ ΜΜΕ ηεξαξρείηε από πιεπξάο ζεκαζίαο;

Διαβάστε περισσότερα

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ

ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ ΘΔΚΑ ΡΖΠ ΑΛΑΓΛΩΟΗΠΖΠ 1.Απηόο πνπ ζα αλαγλσξηζηεί απνπζηάδεη γηα πνιύ θαηξό. 2.Δπηζηξέθεη κε πιαζηή ηαπηόηεηα ή κεηακνξθσκέλνο. 3.Απνκνλώλνληαη ηα δύν πξόζσπα 4.Άξζε κεηακόξθσζεο 5.Απνθάιπςε 6.Ακθηβνιίεο-απνδεηθηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις

Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Λεκηική έκθραζη, κριηική, οικειόηηηα και ηύπος δεζμού ζηις ζηενές διαπροζωπικές ζτέζεις Μαξία-Ησάλλα Αξγπξνπνύινπ Βαζίιεο Παπιόπνπινο Τνκέαο Ψπρνινγίαο, Παλεπηζηήκην Αζελώλ Αλαθνίλσζε ζην 5 ν Παλειιήλην

Διαβάστε περισσότερα

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ H ΜΑΓΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ Φξεζηκόηεηα καζεκαηηθώλ Αξρή θαηακέηξεζεο Όζα έδσζαλ νη Έιιελεο... Τξίγσλνη αξηζκνί Τεηξάγσλνη αξηζκνί Δπηκήθεηο αξηζκνί Πξώηνη αξηζκνί Αξηζκνί κε μερσξηζηέο ηδηόηεηεο Γίδπκνη πξώηνη

Διαβάστε περισσότερα

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2

Α. Εηζαγσγή ηεο έλλνηαο ηεο ηξηγσλνκεηξηθήο εμίζσζεο κε αξρηθό παξάδεηγκα ηελ εκx = 2 ΣΡΙΓΩΝΟΜΔΣΡΙΚΔ EΞΙΩΔΙ Πνηα παξαδείγκαηα εμηζώζεσλ ή θαη πξνβιεκάησλ πηζηεύεηαη όηη είλαη θαηάιιεια γηα ηελ επίιπζε ηνπο θαηά ηελ δηάξθεηα ηεο δηδαθηηθήο δηαδηθαζίαο κέζα ζηελ ηάμε; 1 ε ΓΙΓΑΚΣΙΚΗ ΩΡΑ Α.

Διαβάστε περισσότερα

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis

Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training. Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Αζθήζεηο 5 νπ θεθαιαίνπ Crash course Step by step training Dipl.Biol.cand.med. Stylianos Kalaitzis Stylianos Kalaitzis Μνλνϋβξηδηζκνο 1 Γπν γνλείο, εηεξόδπγνη γηα ηνλ αιθηζκό θάλνπλ παηδηά. Πνία ε πηζαλόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2

ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ. Σρήκα 1. Σρήκα 2 ΛΙΜΝΗ ΤΣΑΝΤ Τν Σρήκα 1 δείρλεη ηελ αιιαγή ηεο ζηάζκεο ηεο Λίκλεο Τζαλη, ζηε Σαράξα ηεο Βόξεηαο Αθξηθήο. Η Λίκλε Τζαλη εμαθαλίζηεθε ηειείσο γύξσ ζην 20.000 π.χ., θαηά ηε δηάξθεηα ηεο ηειεπηαίαο επνρήο ησλ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ.

ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΛΘΤΑΗΚΘΔΗΡ Τ. ΑΓΩΜΘΡΘΙΞΘ ΤΩΠΞΘ ΡΘΡ ΛΘΙΠΕΡ ΗΚΘΙΘΕΡ ΟΑIΤΜΘΔΘ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ 11V11 ΗΚΘΙΘΑ 6-10 ΤΠΞΜΩΜ ΛΕΘΞΜΕΙΗΛΑΑ ΞΣ ΟΑΘΤΜΘΔΘΞΣ ΡΕ ΛΕΓΑΚΞ ΓΗΟΕΔΞ ΓΘΑ ΟΑΘΙΕΡ ΗΚΘΙΘΑΡ 6-10 ΕΩΜ Η ΔΘΑΔΠΞΛΗ ΑΟΞ Η ΛΘΑ ΕΡΘΑ ΡΗΜ ΑΚΚΗ ΕΘΜΑΘ ΛΕΓΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861

Γραφεύα Επικοινωνύασ & Ενημϋρωςησ ϋρρεσ, Τψηλϊντου 4 3οσ Όροφοσ ΣΗΛ 2321023640 ΥΑΦ 2321051861 Οπγάνωζη και διοίκηζη ηοςπιζηικών επισειπήζεων (ξενοδοσεία, ηοςπιζηικά γπαθεία ) Α) ΑΔΙ ΣΔΙ και Β) ΑΠΟΦΟΙΣΟΙ ΤΠΟΥΡΔΩΣΙΚΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ και ΜΔΣΑΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Ρν πξόγξακκα απηό ζρεδηάζηεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

Σηεθαλίδεο Ισάλλεο AM Δ200616

Σηεθαλίδεο Ισάλλεο AM Δ200616 ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΨΝ ΣΜΗΜΑ MΑΘΗΜΑΣΙΚΨΝ ΣΜΗΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ, ΙΣΟΡΙΑ ΚΑΙ ΘΕΨΡΙΑ ΣΗ ΕΠΙΣΗΜΗ ΣΜΗΜΑ ΥΙΛΟΟΥΙΑ ΠΑΙΔΑΓΨΓΙΚΗ & ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΣΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΨΝ ΚΑΙ ΣΑΣΙΣΙΚΗ ΣΜΗΜΑ ΕΠΙΣΗΜΨΝ ΑΓΨΓΗ Δηαπαλεπηζηεκηαθό

Διαβάστε περισσότερα

Σην βηβιίν: (Δπηκέιεηα: Δ. Μαθξή-Μπόηζαξε). Θέκαηα Γηαρείξηζεο Πξνβιεκάησλ Σρνιηθήο Τάμε. Σει. 219-238. Αζήλα: ΥΠΔΠΘ-Παηδαγσγηθό Ηλζηηηνύην 2007.

Σην βηβιίν: (Δπηκέιεηα: Δ. Μαθξή-Μπόηζαξε). Θέκαηα Γηαρείξηζεο Πξνβιεκάησλ Σρνιηθήο Τάμε. Σει. 219-238. Αζήλα: ΥΠΔΠΘ-Παηδαγσγηθό Ηλζηηηνύην 2007. Η επικοινυνία ζηην παιδαγυγική ζσέζη, υρ παπάγυν διαμόπθυζηρ ηος τςσοζςναιζθημαηικού κλίμαηορ ηηρ ζσολικήρ ηάξηρ. Αλδξέαο Ν. Εεξγηώηεο, Σρνιηθόο Σύκβνπινο, Γξ. Σρνιηθήο Χπρνινγίαο Παλ/κίνπ Αζελώλ, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΣΥΜΒΟΥΛΔΥΤΙΚΗ ΓΟΝΔΩΝ ΠΑΙΓΙΩΝ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔΣ ΑΝΑΓΚΔΣ

Θέμα: ΣΥΜΒΟΥΛΔΥΤΙΚΗ ΓΟΝΔΩΝ ΠΑΙΓΙΩΝ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔΣ ΑΝΑΓΚΔΣ Α..ΠΑΙ.Σ.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙΔΙΚΕΤΗ ΣΗ ΤΜΒΟΤΛΕΤΣΙΚΗ ΚΑΙ ΣΟΝ ΠΡΟΑΝΑΣΟΛΙΜΟ (Π.Ε.Τ.Π) ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Σεο Αξηεκάθε Αιεμίαο (ΑΜ:132) Θέμα: ΣΥΜΒΟΥΛΔΥΤΙΚΗ ΓΟΝΔΩΝ ΠΑΙΓΙΩΝ ΜΔ ΔΙΓΙΚΔΣ ΑΝΑΓΚΔΣ Επιβλέπουςα Καθηγήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ.

ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΞΟΝΠΔΓΓΗΕΥ ΡΝ ΞΑΗΓΗ ΓΗΑ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΝΗ ΓΗΔΟΓΑΠΗΔΠ ΡΝ ΞΔΛΘΝΠ. ΓΑΘΡΙΑ Π. 1,2, ΓΑΘΡΙΑΠ Θ. 1, ΚΖΡΠΗΝ- ΓΑΘΡΙΑ Γ. 1,3,4, ΘΑΡΠΗΑΟΓΑΛΖΠ Ι. 1,5, Α ΛΑΠΡΑΠΗΝ Α. 1,4,6, ΛΗΘΝΙΑΝΠ ΠΘΔΛΡΔΟΖΠ 6. 1. Δ Ρ Α Η Ο Δ Η Α Φ Ο

Διαβάστε περισσότερα

Διερεύνηση των απόψεων των Ειδικών Παιδαγωγών για την Ειδική Αγωγή στην Ελλάδα.

Διερεύνηση των απόψεων των Ειδικών Παιδαγωγών για την Ειδική Αγωγή στην Ελλάδα. ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΠΑΣΡΧΝ ΣΜΗΜΑ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΣΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΚΑΙ ΣΗ ΑΓΧΓΗ ΣΗΝ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΧΝ ΣΗ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΚΟΗΝΧΝΗΚΖ ΘΔΧΡΗΑ, ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΚΑΗ ΠΡΑΚΣΗΚΔ ΣΖΝ

Διαβάστε περισσότερα

Μαθηςιακζσ Δυςκολίεσ και η Άποψη των Εκπαιδευτικϊν

Μαθηςιακζσ Δυςκολίεσ και η Άποψη των Εκπαιδευτικϊν Σ.Δ.Ι. ΗΠΔΙΡΟΤ ΣΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΔΡΑΠΔΙΑ Μαθηςιακζσ Δυςκολίεσ και η Άποψη των Εκπαιδευτικϊν Καξαληνχια Μαξία Καξπαζίνπ Δηξήλε - Αιεμάλδξα ΔΠΟΠΣΡΗΑ ΚΑΘΖΓΖΣΡΗΑ Ηγλαηίνπ Μαξία Ιωάννινα Μάρτιοσ 2013 Δθπνλεζείζα πηπρηαθή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ

ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΑΠΑΝΤΗΣΔΙΣ ΓΙΚΤΥΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ II ΔΠΑΛ ΘΔΜΑ Α Α1. α. Σ β. Σ γ. Λ δ. Λ ε. Λ ζη. Σ Α2. Γ Α3. 1. γ 2. ε 3. δ 4. α Β1. ΘΔΜΑ Β Οη ηειηθνί ππνινγηζηέο παίξλνπλ απνθάζεηο δξνκνιόγεζεο κόλν γηα ηα δηθά ηνπο απηνδύλακα

Διαβάστε περισσότερα

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H )

Α Ο Κ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η ( S E A R C H ) Ξ G O O G L E S C H O L A R Α Ο Ξ Ε Κ Ε Θ Λ Θ Α Λ Η Τ Α Μ Η Α Μ Α Ζ Η Η Ρ Η Ρ Οξαγκαηνπνηώληαο αλαδήηεζε ζην GoogleScholar (http://scholar.google.com/) ν ρξήζηεο κπνξεί λα εληνπίζεη πιηθό αθαδεκαϊθνύ θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά:

ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ. Η Μηκή ζθέθηεθε έλαλ ηξόπν, γηα λα ζπγθξίλεη κεξηθά δηαθνξεηηθά αληειηαθά πξντόληα. Απηή θαη ν Νηίλνο ζπλέιεμαλ ηα αθόινπζα πιηθά: ΑΝΤΗΛΙΑΚΑ Η Μηκή θαη ν Νηίλνο αλαξσηήζεθαλ πνην αληειηαθό πξντόλ παξέρεη ηελ θαιύηεξε πξνζηαζία ζην δέξκα ηνπο. Τα αληειηαθά πξντόληα έρνπλ έλα δείθηε αληειηαθήο πξνζηαζίαο (SPF), ν νπνίνο δείρλεη πόζν

Διαβάστε περισσότερα

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα!

Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Cpyright 2013 Λόγος & Επικοινωνία // All rights Reserved Παιχνίδι γλωζζικής καηανόηζης με ζχήμαηα! Αυηό ηο παιχνίδι έχει ζηόχους: 1. ηελ εθγύκλαζε ηεο αθνπζηηθήο κλήκεο ησλ παηδηώλ 2. ηελ εμάζθεζε ζηελ

Διαβάστε περισσότερα

πλεθπαίδεπζε παηδηώλ κε θαη ρσξίο δηάρπηεο αλαπηπμηαθέο δηαηαξαρέο (ΓΑΓ) ζην ζρνιείν Υξηζηίλα Κ. πξηνπνύινπ - Γειιή * delis@mfa.gr

πλεθπαίδεπζε παηδηώλ κε θαη ρσξίο δηάρπηεο αλαπηπμηαθέο δηαηαξαρέο (ΓΑΓ) ζην ζρνιείν Υξηζηίλα Κ. πξηνπνύινπ - Γειιή * delis@mfa.gr παιδαγωγικά ρεύματα στο Αιγαίο Θεωρείο 20 πλεθπαίδεπζε παηδηώλ κε θαη ρσξίο δηάρπηεο αλαπηπμηαθέο δηαηαξαρέο (ΓΑΓ) ζην ζρνιείν Πεξίιεςε Υξηζηίλα Κ. πξηνπνύινπ - Γειιή * delis@mfa.gr Σα άηνκα κε δηάρπηεο

Διαβάστε περισσότερα

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2

TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΠΡΟΑΡΜΟΓΗ: ΒΑΛΚΑΝΙΩΣΗ ΔΗΜ. ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 TOOLBOOK ΜΑΘΗΜΑ 2 TOOLBOOK (μάθημα 2) Δεκηνπξγία βηβιίνπ θαη ζειίδσλ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΠΕ19 1 Δημιουργία σελίδων και βιβλίων Έλα θαηλνύξην βηβιίν πεξηέρεη κία άδεηα ζειίδα κε έλα άδεην background. Δελ κπνξνύκε λα μερσξίζνπκε

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι

Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι Ο ΔΡΟΜΟ ΠΡΟ ΣΟ «ΑΕΙΦΟΡΟ ΧΟΛΕΙΟ» ένα φωτογπαφικό ταξίδι ηα Δθπαηδεπηήξηα Πάλνπ ππνζηεξίδνπκε ηελ άπνςε όηη ην «αεηθόξν ζρνιείν» είλαη έλα όξακα εθηθηό. Η εθπαίδεπζε γηα ηελ αεηθνξία δελ είλαη κάζεκα, αιιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΏΚΣΕΚΏ - ΠΏΝΒΛΛΔΝΕΟΤ ΤΝΒΑΡΕΟΤ ΜΒ ΑΕΒΘΝΔ ΤΜΜΒΣΟΥΔ

ΠΡΏΚΣΕΚΏ - ΠΏΝΒΛΛΔΝΕΟΤ ΤΝΒΑΡΕΟΤ ΜΒ ΑΕΒΘΝΔ ΤΜΜΒΣΟΥΔ ΟΕ ΏΠΟΦΒΕ ΣΧΝ ΒΚΠΏΕΑΒΤΣΕΚΧΝ ΣΧΝ ΣΜΔΜΏΣΧΝ ΈΝΣΏΞΔ ΑΔΜΟΣΕΚΧΝ ΥΟΛΒΕΧΝ ΓΕΏ ΣΟ ΒΞΒΕΑΕΚΒΤΜΒΝΟ ΠΡΟΓΡΏΜΜΏ ΣΧΝ ΜΏΘΔΣΧΝ ΜΒ ΝΟΔΣΕΚΔ ΏΝΒΠΏΡΚΒΕΏ. Γσά ΏκπξΪδε *, Γεώξγηνο ΜπΪξκπαο ** *Βθπαηδεπηηθφο Σ.Β., e-mail: zoi@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Σχολικό έτος: 2011-2012 Καθηγήτριες: Κεφαλληνού Λουκία- Καλλία Αθηνά ΙΙ. ΟΙ ΑΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΠΟ ΣΟΤ ΠΡΟΙΣΟΡΙΚΟΤ ΥΡΟΝΟΤ ΕΩ ΚΑΙ ΣΟ Μ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ 1. ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC

Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Εθνικό Συνέδριο «Γεωθερμική Ηλεκτροπαραγωγή» Ξενοδοχείο Divani Caravel Αθήνα 20 Νοεμβρίου 2013 Ανάπτυξη Ελληνικής τεχνολογίας μηχανών ηλεκτροπαραγωγής ORC Α.Μπένου, Ι. Χωροπανίτης Τμήμα Γεωθερμικής Ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

W O R K IN P R O G R E S S! ΠΑΡΕΜΒΑΗ ΜΕΩ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΤ ΔΡΑΜΑΣΟ: Ένταξη ατόμων με ειδικϋσ εκπαιδευτικϋσ ανϊγκεσ ςτην ομϊδα των ςυνομηλύκων

W O R K IN P R O G R E S S! ΠΑΡΕΜΒΑΗ ΜΕΩ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΤ ΔΡΑΜΑΣΟ: Ένταξη ατόμων με ειδικϋσ εκπαιδευτικϋσ ανϊγκεσ ςτην ομϊδα των ςυνομηλύκων ΑΡΙΣΟΣΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΟ ΘΕΑΛΟΝΙΚΗ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΣΜΗΜΑΣΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΣΑΠΣΤΧΙΑΚΩΝ ΠΟΤΔΩΝ ΨΤΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΗ ΕΝΣΑΞΗ: ΕΝΑ ΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΤ κατεφθυνση: Ψυχοπαιδαγωγικζς συνιστώσες των ειδικών εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΩΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ. Γηαηκεκαηηθό Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ

ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΩΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ. Γηαηκεκαηηθό Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΩΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΜΖΜΑ ΒΗΟΛΟΓΗΑ Γηαηκεκαηηθό Πξόγξακκα Μεηαπηπρηαθώλ πνπδώλ «Δηδίθεπζε ζηελ Πεξηβαιινληηθή Δθπαίδεπζε» ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΠΛΩΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ

ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ ΠΡΩΣΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑΥΔΙΡΗΗ ΣΩΝ ΣΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ Δ ΔΝΗΛΙΚΔ Σν ζύγρξνλν πξόηππν αληηκεηώπηζεο ηεο ηεξεδόλαο ελειίθσλ δελ εζηηάδεηαη κόλν ζηελ απνθαηάζηαζε ησλ ηεξεδνληθώλ βιαβώλ πνπ έρνπλ εθδεισζεί, αιιά έρεη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΗ ΣΚΥΤΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2015 ΓΙΑ ΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ Τεηάπηη 28 Ιανουαπίου 2015 ΛΔΥΚΩΣΙΑ Τάξη: Α Γυμναζίου ΠΡΟΒΛΗΜΑ Σε έλα ηνπξλνπά βόιετ δήισζαλ ζπκκεηνρή νκάδεο Γπκλαζίσλ ηεο Κύπξνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ

ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ ΑΞΙΟΘΕΑΣΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ β. ΣΟ ΠΝΕΤΜΑΣΙΚΟ ΜΑ ΚΕΝΣΡΟ γ. Η ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΘΕΗ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ α. Η ΕΚΚΛΗΙΑ ΣΟΤ ΥΩΡΙΟΤ ΜΑ. Η Εθθιεζία ηνπ ρσξηνύ καο, ε Αγία Άλλα, είλαη θηηζκέλε πξηλ πνιιά

Διαβάστε περισσότερα

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ»

ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη. Ανθρώπινου Δυναμικοφ. «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» ACTA A.E. Αριςτο Σέλεια Πιςτοποίηςη Ανθρώπινου Δυναμικοφ «ΠΙΣΟΠΟΙΗΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΤ ΔΤΝΑΜΙΚΟΤ Εξελίξεισ - Προοπτικέσ» Εταιρεία Ένταςησ Γνώςησ Αριςτοτελείου Πανεπιςτημίου Θεςςαλονίκησ Δια Βίου Μάθηςη Νόκνο:

Διαβάστε περισσότερα

Σςνεκπαίδεςζη παιδιών με και συπίρ διάσςηερ αναπηςξιακέρ διαηαπασέρ (ΓΑΓ) ζηο ζσολείο. Χπιζηίνα Κ. Σςπιοπούλος - Γελλή * delis@mfa.

Σςνεκπαίδεςζη παιδιών με και συπίρ διάσςηερ αναπηςξιακέρ διαηαπασέρ (ΓΑΓ) ζηο ζσολείο. Χπιζηίνα Κ. Σςπιοπούλος - Γελλή * delis@mfa. Σςνεκπαίδεςζη παιδιών με και συπίρ διάσςηερ αναπηςξιακέρ διαηαπασέρ (ΓΑΓ) ζηο ζσολείο Χπιζηίνα Κ. Σςπιοπούλος - Γελλή * delis@mfa.gr Πεπίλητη Τα άηνκα κε δηάρπηεο αλαπηπμηαθέο δηαηαξαρέο (ΓΑΓ) πξνζέιθπζαλ

Διαβάστε περισσότερα

Γηπισκαηηθή εξγαζία. Γλώζεηο θαη δεμηόηεηεο καζεηώλ κε ήπηεο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο ζην κάζεκα ηεο Φπζηθήο:

Γηπισκαηηθή εξγαζία. Γλώζεηο θαη δεμηόηεηεο καζεηώλ κε ήπηεο εθπαηδεπηηθέο αλάγθεο ζην κάζεκα ηεο Φπζηθήο: ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΔΗΓΗΚΖ ΑΓΧΓΖ Γηπισκαηηθή εξγαζία Γλώζεηο θαη δεμηόηεηεο καζεηώλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ ΜΑΘΗΜΑ : ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1382/153 1. Καη όηαλ έγηλε ε ππνρώξεζε αξγά ην απόγεπκα, επεηδή θνβήζεθαλ νη νιηγαξρηθνί κήπσο νη δεκνθξαηηθνί, αθνύ θάλνπλ επίζεζε, θαηαιάβνπλ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ. Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΓΔΩΣΔΥΝΙΚΩΝ ΔΠΙΣΗΜΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑΥΔΙΡΙΗ ΠΔΡΙΒΑΛΟΝΣΟ Πτυχιακή διατριβή ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΔΝΗ ΑΠΟΡΡΤΠΑΝΗ ΚΑΤΑΔΡΙΩΝ ΠΛΟΙΩΝ Αργσρώ Ιωάννοσ Λεμεσός 2012 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Φπρνθνηλσληθά ραξαθηεξηζηηθά παηδηψλ κε Μαζεζηαθέο Γπζθνιίεο

Φπρνθνηλσληθά ραξαθηεξηζηηθά παηδηψλ κε Μαζεζηαθέο Γπζθνιίεο ΑΡΙΣΟΣΔΛΔΙΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΘΔΑΛΟΝΙΚΗ ΓΙΑΣΜΗΜΑΣΙΚΟ ΓΙΑΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ «Φπρνπαηδαγσγηθή ηεο Έληαμεο: Έλα ζρνιείν γηα όινπο» ΓΙΠΛΧΜΑΣΙΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΜΔ ΘΔΜΑ: Φπρνθνηλσληθά ραξαθηεξηζηηθά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόηαζη επιμόρθωζης. Τα λέα αλαιπηηθά πξνγξάκκαηα ζεκειηψλνπλ ηελ εζσηεξηθή εθπαηδεπηηθή κεηαξξχζκηζε

Πρόηαζη επιμόρθωζης. Τα λέα αλαιπηηθά πξνγξάκκαηα ζεκειηψλνπλ ηελ εζσηεξηθή εθπαηδεπηηθή κεηαξξχζκηζε Πρόηαζη επιμόρθωζης Μαίξε Κνπηζειίλε Τκήκα Δπηζηεκψλ ηεο Αγσγήο Παλεπηζηήκην Κχπξνπ 1. Ο ρόλος και η έννοια ηης επιμόρθωζης Τα λέα αλαιπηηθά πξνγξάκκαηα ζεκειηψλνπλ ηελ εζσηεξηθή εθπαηδεπηηθή κεηαξξχζκηζε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_1379/50 1. Όηαλ ινηπόλ ήξζαλ [νη πξέζβεηο ζηελ Αζήλα], αθνύ ζπλέιαβαλ νη Αζελαίνη θαη ηνπο πξέζβεηο σο ππνθηλεηέο ζηάζεο θαη όζνπο έπεηζαλ [νη πξέζβεηο], ηνπο ζπγθέληξσζαλ γηα αζθάιεηα ζηελ Αίγηλα.

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots)

Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) Σημεία Ασύπματηρ Ππόσβασηρ (Hot-Spots) 1.1 Σςνοπτική Πεπιγπαυή Hot Spots Σα ζεκεία αζύξκαηεο πξόζβαζεο πνπ επηιέρζεθαλ αλαθέξνληαη ζηνλ επόκελν πίλαθα θαη παξνπζηάδνληαη αλαιπηηθά ζηηο επόκελεο παξαγξάθνπο.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΣΛΟ «Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ ΑΝΑΛΤΣΗΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΑΠΟ ΣΟΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΣΟ ΠΛΑΗΗΟ ΣΟΤ ΤΓΥΡΟΝΟΤ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟΤ»

ΣΗΣΛΟ «Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ ΑΝΑΛΤΣΗΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΑΠΟ ΣΟΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΣΟ ΠΛΑΗΗΟ ΣΟΤ ΤΓΥΡΟΝΟΤ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟΤ» ΣΗΣΛΟ «Ζ ΥΡΖΖ ΣΟΤ ΑΝΑΛΤΣΗΚΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΑΠΟ ΣΟΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟ ΣΟ ΠΛΑΗΗΟ ΣΟΤ ΤΓΥΡΟΝΟΤ ΝΖΠΗΑΓΧΓΔΗΟΤ» ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΣΧΝ: ΜΑΡΣΗΝΟΤ ΑΗΚΑΣΔΡΗΝΖ Α.Μ. 9982200700256 ΜΠΟΕΗΟΝΔΛΟΤ ΔΗΡΖΝΖ Α.Μ. 9982200700215 ΔΠΗΒΛΔΠΧΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ..

ΚΤΠΡΙΑΚΗ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΕΣΑΙΡΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου ΥΟΛΕΙΟ.. ΜΑΘΗΜΑΣΙΚΗ ΚΤΣΑΛΟΓΡΟΜΙΑ 2007 ΓΙΑ ΣΟ ΓΤΜΝΑΙΟ Παπασκευή 26 Ιανουαπίου 2007 Σάξη: Α Γυμνασίου έλαξμεο 09.30 ιήμεο 09.45 Σην παξαθάησ ζρήκα θαίλεηαη ηκήκα ελόο πνιενδνκηθνύ ζρεδίνπ κηαο πόιεο. Οη ζθηαζκέλεο

Διαβάστε περισσότερα

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ

Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική ΑΔ Άζκηζη ζτέζης κόζηοσς-τρόνοσ (Cost Time trade off) Καηαζκεσαζηική Δίζηε μησανικόρ διοίκηζηρ μεγάληρ καηαζκεςαζηικήρ εηαιπείαρ και καλείζηε να ςλοποιήζεηε ηο έπγο πος πεπιγπάθεηαι από ηον Πίνακα 1. Κωδ.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟ ΣΟΤ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΤ

Ο ΡΟΛΟ ΣΟΤ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΤ ΣΕΙ ΕΡΡΩΝ ΣΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Ο ΡΟΛΟ ΣΟΤ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟΤ ΔΡΓΑΗΑ ΣΟ ΜΑΘΖΜΑ «ΠΑΗΓΑΓΩΓΗΚΑ» ΤΠΔΤΘΤΝΖ ΚΑΘΖΓΖΣΡΗΑ: ΒΟΓΗΑΣΕΖ ΓΔΠΟΗΝΑ ΔΞΑΜΖΝΟ: ΔΑΡΗΝΟ 2012-2013 ΚΟΤΦΟΤ ΕΙΡΗΝΗ, ΑΕΜ: 1457 ΣΡΙΑΝΣΗ ΜΑΡΚΕΛΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ.

Μονοψϊνιο. Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Μονοψϊνιο Ολιγοψώνιο Αγνξά κε ιίγνπο αγνξαζηέο. Δύναμη μονοψωνίος Η ηθαλόηεηα πνπ έρεη ν αγνξαζηήο λα επεξεάζεη ηελ ηηκή ηνπ αγαζνύ. Οπιακή αξία Δπηπξόζζεηα νθέιε από ηελ ρξήζε/θαηαλάισζε κηαο επηπξόζζεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ

ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΩΝ ΤΔΡΗΓΟΝΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΑΤΑ ΤΑ ICDAS II ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΜΔ ΒΑΣΗ ΤΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΞΔΤΑΣΗ Κιηληθή ηαμηλόκεζε ηνπ βαζκνύ ηεξεδνληθήο βιάβεο ηωλ νπώλ θαη ζρηζκώλ καζεηηθώλ επηθαλεηώλ θαηά ICDAS 1 νο Βαζκόο

Διαβάστε περισσότερα

Μεηαπηστηαθή εργαζία. Γηερεύλεζε ηες επίδραζες δσο παραγόληφλ ηες προζφπηθόηεηας. ηφλ εθπαηδεσηηθώλ ηες Γεθηηθόηεηας ζηελ Δκπεηρία θαη ηες

Μεηαπηστηαθή εργαζία. Γηερεύλεζε ηες επίδραζες δσο παραγόληφλ ηες προζφπηθόηεηας. ηφλ εθπαηδεσηηθώλ ηες Γεθηηθόηεηας ζηελ Δκπεηρία θαη ηες ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΜΑΚΔΓΟΝΗΑ ΟΗΚΟΝΟΜΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΖ ΠΟΛΗΣΗΚΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔ ΔΗΓΗΚΔΤΖ ΣΖ ΓΗΑ ΒΗΟΤ ΜΑΘΖΖ Μεηαπηστηαθή εργαζία Γηερεύλεζε ηες επίδραζες δσο

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ

Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ Περιεχόμενο 10ης διάλεξης ΒΑΙΚΔ ΑΡΥΔ ΑΘΛΗΣΙΚΟΤ ΜΑΡΚΔΣΙΝΓΚ Σα βασικότεπα σαπακτηπιστικά τος αθλητισμού ωρ ςπηπεσία Είναι: άπιε βησκαηηθή δελ απνζεθεχεηαη επεξεάδεηαη θαηαλαιψλεηαη ηαπηφρξνλα κε ηελ παξαγσγή

Διαβάστε περισσότερα

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο

Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Η Αξιολόγηζη ηηρ Πεπίλητηρ Κειμένος Παιδαγυγικό Ινζηιηούηο Οδηγίες για ηη διδαζκαλία ηων θιλολογικών μαθημάηων ζηο Ενιαίο Λύκειο (απόζπαζμα) Αθήνα 2001 ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ Α. Τν πεξηερόκελν ηεο πεξίιεςεο (0-12

Διαβάστε περισσότερα

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ

IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ IV Ο ΕΛΛΗΝΙΜΟ ΣΗ ΔΤΗ,ΠΟΛΙΣΙΜΟΙ Δ.ΜΕΟΓΕΙΟΤ ΚΑΙ ΡΩΜΗ Να σαπακηηπίζεηε ηιρ πποηάζειρ, πος ακολοςθούν, υρ ππορ ηην οπθόηηηά ηοςρ, με ηην ένδειξη Σωστό ή Λάθος 1. ηελ αξραία Ρώκε νη πιεβείνη δελ είραλ αξρηθά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ:

ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ: ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΧΝ ΣΗ ΔΠΗΣΖΜΔ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΔΗΓΗΚΔΤΖ: ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΚΑΗ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΣΖ ΣΑΓΗΟΓΡΟΜΗΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία

Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία Η «έμππλε» ρξεκαηνδόηεζε ηεο λεαληθήο επηρεηξεκαηηθόηεηαο Υξεκαηνδνηψληαο εθπαίδεπζε, θίλεηξα θαη εξγαιεία λεαληθήο επηρεηξεκαηηθφηεηαο Η αξρηηεθηνληθή ηεο πξώηεο επηρείξεζεο Δπηρεηξεκαηηθή ΙΓΔΑ Ο ΔΠΙΥΔΙΡΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ.

Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. Η Νοζηλεςηική Γιεπγαζία ζε Αζθενείρ με Κ.Ν.Μ. ΜΠΙΛΙΛΗ ΑΝΑΣΑΙΑ Νοσηλεύτρια Σ.Δ. ΜSc Προϊσταμένη τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΜΟΥΙΓΗ ΘΔΜΙΣΟΚΛΗ Νοσηλεστής Σ.Δ. τμήματος ΦΙΑπ Γ.Ν. ΚΑΣ ΒΟΤΡΛΔΓΚΑ ΠΑΝΑΓΙΩΣΑ Νοσηλεύτρια

Διαβάστε περισσότερα

Γηπισκαηηθή εξγαζία «ΑΝΣΗΛΖΦΔΗ ΣΧΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΓΗΑ ΣΖ ΤΜΠΔΡΗΛΖΠΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΧΝ ΜΑΘΖΣΧΝ ΜΔ ΔΗΓΗΚΔ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΔ ΑΝΑΓΚΔ»

Γηπισκαηηθή εξγαζία «ΑΝΣΗΛΖΦΔΗ ΣΧΝ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΓΗΑ ΣΖ ΤΜΠΔΡΗΛΖΠΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΣΧΝ ΜΑΘΖΣΧΝ ΜΔ ΔΗΓΗΚΔ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΔ ΑΝΑΓΚΔ» ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΤΣΗΚΖ ΜΑΚΔ ΟΝΗΑ ΠΑΗ ΑΓΩΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΝΖΠΗΑΓΩΓΩΝ ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΖ ΦΤΗΚΖ ΑΓΩΓΖ ΚΑΗ ΑΘΛΖΣΗΜΟΤ. Π. Μ.. «Γλσζηηθή θαη Κηλεηηθή Αλάπηπμε» Γηπισκαηηθή εξγαζία «ΑΝΣΗΛΖΦΔΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΖΜΑ: ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ ΚΑΗ ΔΡΔΤΝΑ ΣΗΣΛΟ ΔΡΓΑΗΑ: ΑΠΟ ΣΖ ΓΑΚΑΛΟΚΔΝΣΡΗΚΖ ΣΖΝ ΟΜΑΓΟΤΝΔΡΓΑΣΗΚΖ ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ

ΜΑΘΖΜΑ: ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ ΚΑΗ ΔΡΔΤΝΑ ΣΗΣΛΟ ΔΡΓΑΗΑ: ΑΠΟ ΣΖ ΓΑΚΑΛΟΚΔΝΣΡΗΚΖ ΣΖΝ ΟΜΑΓΟΤΝΔΡΓΑΣΗΚΖ ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ Πανεπιζηήμιο Κπήηηρ σολή: Φιλοζοθική Σμήμα: Φιλοζοθικών και Κοινυνικών ποςδών Σομέαρ: Θ.Δ.Μ.Κ.Δ. Π.Μ.: «Πολιηιζμόρ και Ανθπώπινη Ανάπηςξη» Δξάμηνο: Δαπινό ηος ακαδημαφκού έηοςρ: 2009-2010 ΜΑΘΖΜΑ: ΓΗΓΑΚΑΛΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΩΝ ΝΔΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΗ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΚΑΙ ΓΙΔΡΔΤΝΗΗ ΜΔΩ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ ΓΡΑΗ

ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΩΝ ΝΔΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΗ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΚΑΙ ΓΙΔΡΔΤΝΗΗ ΜΔΩ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ ΓΡΑΗ ΔΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΓΙΣΡΙΑΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΜΗΜΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗ ΣΗ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΗΣΛΟ ΔΦΑΡΜΟΓΗ ΣΩΝ ΝΔΩΝ ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΗ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ: ΑΞΙΟΛΟΓΗΗ ΚΑΙ ΓΙΔΡΔΤΝΗΗ ΜΔΩ ΔΚΠΑΙΓΔΤΣΙΚΗ ΔΡΔΤΝΑ ΓΡΑΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε.

Δπηιέγνληαο ην «Πξνεπηινγή» θάζε θνξά πνπ ζα ζπλδέεζηε ζηελ εθαξκνγή ζα βξίζθεζηε ζηε λέα ρξήζε. ΑΝΟΙΓΜΑ ΝΔΑ ΥΡΗΗ 1. Γεκηνπξγείηε ηε λέα ρξήζε από ηελ επηινγή «Παξάκεηξνη/Παξάκεηξνη Δηαηξίαο/Γηαρείξηζε Δηαηξηώλ». Πιεθηξνινγείηε ηνλ θσδηθό ηεο εηαηξίαο ζαο θαη παηάηε Enter. Σηελ έλδεημε «Υξήζεηο» παηάηε

Διαβάστε περισσότερα

αθώου παιχνιδιού που περιέχει και ηο πείραγμα, ή ακόμα και κάποια ζωμαηική επαθή ζηη ΔΙΑΡΚΕΙΑ και ηην ΕΝΤΑΣΗ - 2 -

αθώου παιχνιδιού που περιέχει και ηο πείραγμα, ή ακόμα και κάποια ζωμαηική επαθή ζηη ΔΙΑΡΚΕΙΑ και ηην ΕΝΤΑΣΗ - 2 - Η είδεζε έξρεηαη απφ ηνλ Βφιν. Μεξίδα γνλέσλ θαη θαζεγεηψλ ηνπ 2νπ ΓΔΛ Νέαο Ισλίαο πξνηείλνπλ λα ηνπνζεηεζνχλ θάγθεια αλάκεζα ζην 2ν ΓΔΛ Ν. Ισλίαο θαη ην 2ν ΔΠΑΛ Ν. Ισλίαο, πνπ ζπζηεγάδνληαη ζηνλ ίδην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΗΓΑΗΟΤ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΣΟΤ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟΤ ΥΔΓΗΑΜΟΤ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΗΓΑΗΟΤ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΣΟΤ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟΤ ΥΔΓΗΑΜΟΤ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΑΗΓΑΗΟΤ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΣΟΤ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΟΤ ΥΔΓΗΑΜΟΤ «ΜΟΝΣΔΛΑ ΥΔΓΗΑΜΟΤ ΚΑΗ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΣΗΚΧΝ ΜΟΝΑΓΧΝ» ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ πνπ εθπνλήζεθε γηα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ. Γηπισκαηηθή Δξγαζία ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ & ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΣΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΚΑΗ ΣΖ ΑΓΧΓΖ ΣΖΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΖΛΗΚΗΑ Γηπισκαηηθή Δξγαζία πλεξγαζία ρνιείνπ - Οηθνγέλεηαο Ζ νπηηθή ησλ γνλέσλ Καθνθέθαινπ

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016

Βάσεις Δεδομέμωμ. Εξγαζηήξην V. Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 Βάσεις Δεδομέμωμ Εξγαζηήξην V Τκήκα Πιεξνθνξηθήο ΑΠΘ 2015-2016 2 Σκοπός του 5 ου εργαστηρίου Σθνπόο απηνύ ηνπ εξγαζηεξίνπ είλαη: ε κειέηε ζύλζεησλ εξσηεκάησλ ζύλδεζεο ζε δύν ή πεξηζζόηεξεο ζρέζεηο ε κειέηε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ «Βαζκφο ηθαλνπνίεζεο ησλ ρξεζηψλ απφ ην επίπεδν πξνζβαζηκφηεηαο δεκνζίσλ ππεξεζηψλ ζην Γήκν Παηξέσλ».

ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ «Βαζκφο ηθαλνπνίεζεο ησλ ρξεζηψλ απφ ην επίπεδν πξνζβαζηκφηεηαο δεκνζίσλ ππεξεζηψλ ζην Γήκν Παηξέσλ». Α.Σ.Δ.Η. ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΤΓΔΗΑ ΚΑΗ ΠΡΟΝΟΗΑ ΣΜΖΜΑ ΚΟΗΝΧΝΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ «Βαζκφο ηθαλνπνίεζεο ησλ ρξεζηψλ απφ ην επίπεδν πξνζβαζηκφηεηαο δεκνζίσλ ππεξεζηψλ ζην Γήκν Παηξέσλ». Δπηβιέπσλ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205. ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ. Μάθημα 2ο-PSY 205

ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205. ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ. Μάθημα 2ο-PSY 205 ΧΤΦΟΛΟΓΙΑ ΧΤΦ 205 ΜΑΘΗΜΑ 2 ο ΠΟΤΛΛΗ ΥΙΟΡΕΝΣΙΝΑ 1 2 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΣΟ Ορισμοί και θεωρίες Προσωπικότητας Παράγοντες που επηρεάζουν την προσωπικότητα Αξιολόγηση προσωπικότητας Οι έννοιες του φυσιολογικού και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΑΓΧΓΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ Γ.Δ. ΜΑΘΖΜΑ: ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΓΗΓΑΚΧΝ: ΑΠΟΣΟΛΟ ΚΑΣΗΚΖ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΑΓΧΓΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ Γ.Δ. ΜΑΘΖΜΑ: ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΓΗΓΑΚΧΝ: ΑΠΟΣΟΛΟ ΚΑΣΗΚΖ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΥΟΛΖ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΑΓΧΓΖ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ Γ.Δ. ΜΑΘΖΜΑ: ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΔ ΔΠΗΣΖΜΔ ΓΗΓΑΚΧΝ: ΑΠΟΣΟΛΟ ΚΑΣΗΚΖ ΟΗΚΟΛΟΓΗΑ ΚΑΗ ΠΔΡΗΒΑΛΛΟΝΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΔ ΠΑΡΑΓΟΔΗ ΗΧΑΝΝΗΝΑ 2010 ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Π.Μ.: «πνπδέο ζηηο Γιώζζεο θαη ηνλ Πνιηηηζκό ησλ Υσξώλ ηεο Ννηηαλαηνιηθήο Δπξώπεο»

Π.Μ.: «πνπδέο ζηηο Γιώζζεο θαη ηνλ Πνιηηηζκό ησλ Υσξώλ ηεο Ννηηαλαηνιηθήο Δπξώπεο» ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΥΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΛΑΒΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΣΟΛΙΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ Π.Μ.: «πνπδέο ζηηο Γιώζζεο θαη ηνλ Πνιηηηζκό ησλ Υσξώλ ηεο Ννηηαλαηνιηθήο Δπξώπεο» ΓΙΠΛΩΜΑΣΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα.

Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Σάμε Σ Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ. ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ. Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα. Δξγαιεία Καηαζθεπέο 1 Δ.Κ.Φ.Δ. ΥΑΝΙΧΝ ΠΡΧΣΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΔΝΟΣΗΣΑ 11 ε : ΦΧ ΔΡΓΑΛΔΙΑ ΚΑΣΑΚΔΤΔ Καηαζθεπή 1: Φαθόο κε ζσιήλα Γηαθξάγκαηα Δξγαιεία Καηαζθεπέο 2 Η θαηαζθεπή πεξηγξάθεηαη ζηελ αληίζηνηρε ελόηεηα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ

ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ ΔΛΔΓΥΟ ΔΜΒΟΛΙΑΣΙΚΗ ΚΑΛΤΦΗ Δ ΠΑΙΓΙΑ ΠΡΟΥΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΥΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΣΟΤ ΝΟΜΟΤ ΚΔΡΚΤΡΑ 24 ο ΠΑΝΔΛΛΗΝΙΟ ΤΝΔΓΡΙΟ ΔΛΛΗΝΙΚΗ ΔΣΑΙΡΔΙΑ ΚΟΙΝΧΝΙΚΗ ΠΑΙΓΙΑΣΡΙΚΗ ΚΑΙ ΠΡΟΑΓΧΓΗ ΣΗ ΤΓΔΙΑ ΠΙΝΟΤΛΑ ΔΤΡΤΓΙΚΗ ΒΑΡΚΑΡΗ ΠΟΛΤΚΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ

Η/Υ A ΤΑΞΕΩΣ ΑΕ 2010-2011. Συστήματα Αρίθμησης. Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ Συστήματα Αρίθμησης Υποπλοίαρχος Ν. Πετράκος ΠΝ 1 Ειζαγωγή Τν bit είλαη ε πην βαζηθή κνλάδα κέηξεζεο. Είλαη κία θαηάζηαζε on ή off ζε έλα ςεθηαθό θύθισκα. Άιιεο θνξέο είλαη κία θαηάζηαζε high ή low voltage

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικαςία Διδακτικού Μεταςχηματιςμού του Προγράμματοσ Σπουδών με την αξιοποίηςη των νέων Μέςων και των Τεχνολογιών

Διαδικαςία Διδακτικού Μεταςχηματιςμού του Προγράμματοσ Σπουδών με την αξιοποίηςη των νέων Μέςων και των Τεχνολογιών Διαδικαςία Διδακτικού Μεταςχηματιςμού του Προγράμματοσ Σπουδών με την αξιοποίηςη των νέων Μέςων και των Τεχνολογιών Ηλεκτρονικέσ ςημειώςεισ για φοιτητέσ Δπηθ. Καζεγεηήο Αιηβίδνο νθφο Παηδαγσγηθφ Σκήκα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ

ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ Δ. ΔΤΡΔΗ ΣΟΤ ΜΔΣΑΥΗΜΑΣΙΜΟΤ FOURIER ΓΙΑΦΟΡΩΝ ΗΜΑΣΩΝ Εδώ ζα ππνινγίζνπκε ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier κεξηθώλ αθόκα ζεκάησλ, πξνζπαζώληαο λα μεθηλήζνπκε από ην κεηαζρεκαηηζκό Fourier γλσζηώλ ζεκάησλ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιηθές βηβιηοζήθες γηα όιοσς σε έλα στοιείο γηα όιοσς

Στοιηθές βηβιηοζήθες γηα όιοσς σε έλα στοιείο γηα όιοσς Στοιηθές βηβιηοζήθες γηα όιοσς σε έλα στοιείο γηα όιοσς Αηθατερίλε Αρακπατδή, Φηιφινγνο MSc Τκήκα Δηδηθήο Αγσγήο θαη Δθπαίδεπζεο, Παηδαγσγηθφ Ιλζηηηνχην Μεζνγείσλ 392 15342 Αγία Παξαζθεπή 210-6083912 arabatz@pi-schools.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΓΖΜΟΚΡΑΣΗΑ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ

ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΓΖΜΟΚΡΑΣΗΑ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΔΛΛΖΝΗΚΖ ΓΖΜΟΚΡΑΣΗΑ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΧΝ ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ: ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΚΑΗ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΣΑΓΗΟΓΡΟΜΗΑ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η

Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η Σ Δ Υ Ν Ι Κ Η Δ Κ Θ Δ Η Π Ρ Ο Μ Η Θ Δ Ι Α Ο Ι Κ Ο Γ Ο Μ Ι Κ Ω Ν Τ Λ Ι Κ Ω Ν Γ Η Μ Ο Τ Β Ο Λ Β Η ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΑ 1. Τερληθή Έθζεζε 2. Δλδεηθηηθφο Πξνυπνινγηζκφο 3. Έληππν νηθνλνκηθήο πξνζθνξάο ΘΔΜΑ : Πξνκήζεηα

Διαβάστε περισσότερα

Παλεπηζηήκην Πεηξαηψο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο

Παλεπηζηήκην Πεηξαηψο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο Παλεπηζηήκην Πεηξαηψο Τκήκα Πιεξνθνξηθήο Πξφγξακκα Μεηαπηπρηαθψλ Σπνπδψλ «Πξνεγκέλα Σπζηήκαηα Πιεξνθνξηθήο» Μεηαπηπρηαθή Γηαηξηβή Τίηινο Γηαηξηβήο Μοντελοποίηση Χρηστών και Στερεότυπα για Προσαρμοστικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο

Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Δράζεις Πρόνοιας ζηη Νέα Προγραμμαηική Περίοδο Έφη Μπέκοσ Γενική Γραμματέας Πρόνοιας ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΙΑ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΦΑΛΙΗ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΣΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑ ΔΙΑΓΩΓΗ - Πξνώζεζε ηεο θνηλσληθήο έληαμεο θαη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΓΖΜΟΣΗΚΖ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΧΝ ΤΜΒΟΤΛΔΤΣΗΚΖ ΚΑΗ ΑΝΑΠΣΤΞΖ ΣΑΓΗΟΓΡΟΜΗΑ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΜΑΓΗΚΖ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΣΩΝ ΨΕΤΔΩΝ ΚΑΣΑΓΓΕΛΙΩΝ ΣΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΗ

ΣΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΣΩΝ ΨΕΤΔΩΝ ΚΑΣΑΓΓΕΛΙΩΝ ΣΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΗ ΣΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΣΩΝ ΨΕΤΔΩΝ ΚΑΣΑΓΓΕΛΙΩΝ ΣΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΗ ΧΑΣΖΗΓΕΩΡΓΙΟΤ ΚΑΣΙΑ ΠΑΙΔΟΨΤΧΙΑΣΡΟ ΣΜΗΜΑ ΨΤΧΙΑΣΡΙΚΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ Γ.Ν. ΑΣΣΙΚΗ ΙΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΑΜ. ΦΛΕΜΙΝΓΚ ΟΡΙΜΟ «Χο ςεπδήο θαηαγγειία παηδηθήο θαθνπνίεζεο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ

ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ ΔΡΓΑΙΑ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΜΑΚΔΓΟΝΙΑ ΥΟΛΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΔΡΙΦΔΡΔΙΑΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ ΣΜΗΜΑ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ, ΛΑΒΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΣΟΛΙΚΩΝ ΠΟΤΓΩΝ Π. Μ..: πνπδέο ζηηο Γιώζζεο θαη ηνλ Πνιηηηζκό ησλ Υσξώλ ηεο Ννηηναλαηνιηθήο Δπξώπεο ΜΔΣΑΠΣΤΥΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD

Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Οδηγίες τρήζης για λειηοσργία μεηαθοράς καναλιών ζε υηθιακό δέκηη OST-7060 HD Γηα ηε δηεπθόιπλζή ζαο θαηά ην switch-off ηεο πεξηνρήο ηεο Πεινπνλλήζνπ έρνπκε πξνζζέζεη ζηνπο ςεθηαθνύο καο δέθηεο κία λέα,

Διαβάστε περισσότερα

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84

Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα. Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Κώδικες 28, 78 και 84 Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα Οη Διαηιμήζεις για Αιολικά Πάρκα εθαξκόδνληαη γηα ηελ απνξξνθνύκελε ελέξγεηα από Αηνιηθά Πάξθα πνπ είλαη ζπλδεδεκέλα ζην

Διαβάστε περισσότερα

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία

Fysiotek Treatment. Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Μυοσκελετικοί πόνοι; Βγάλτε τους από τη μέση... Fysiotek Πρότυπη μηχανική αξιολόγηση και θεραπεία Πρώτη φορά στην Ελλάδα η επεμβατική φυσικοθεραπεία Στόχος: το μηχανικό αίτιο του μυοσκελετικού προβλήματος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΠΑΣΡΧΝ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΟ ΣΜΖΜΑ ΥΟΛΖ ΑΝΘΡΧΠΗΣΗΚΧΝ ΚΑΗ ΚΟΗΝΧΝΗΚΧΝ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ Γιεπεύνηζη ζηάζευν και ανηιλήτευν γονέυν και ζςμβούλυν ζηαδιοδπομίαρ ζε ζσέζη με ηιρ επαγγελμαηικέρ

Διαβάστε περισσότερα

Γηάλλεο Ν. Κνπκέληνο. ρνιηθόο ύκβνπινο Γεκνηηθήο Δθπαίδεπζεο - Αληηπξόεδξνο Ιλζηηηνύηνπ Δθπαηδεπηηθήο Πνιηηηθήο

Γηάλλεο Ν. Κνπκέληνο. ρνιηθόο ύκβνπινο Γεκνηηθήο Δθπαίδεπζεο - Αληηπξόεδξνο Ιλζηηηνύηνπ Δθπαηδεπηηθήο Πνιηηηθήο Γηάλλεο Ν. Κνπκέληνο ρνιηθόο ύκβνπινο Γεκνηηθήο Δθπαίδεπζεο - Αληηπξόεδξνο Ιλζηηηνύηνπ Δθπαηδεπηηθήο Πνιηηηθήο Σα νινήκεξα δεκνηηθά ζρνιεία κε Δληαίν Αλακνξθσκέλν Δθπαηδεπηηθό Πξόγξακκα (ΔΑΔΠ), ν λένο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000.

ΔΕΟ 13. Ποσοτικές Μέθοδοι. θαη λα ππνινγίζεηε ην θόζηνο γηα 10000 παξαγόκελα πξντόληα. Να ζρεδηαζηεί γηα εύξνο πξντόλησλ έσο 30000. ΔΕΟ 13 Ποσοτικές Μέθοδοι Σσνάρηηζη Κόζηοσς C(), μέζο κόζηος C()/. Παράδειγμα 1 Μηα εηαηξεία δαπαλά γηα θάζε πξντόλ Α πνπ παξάγεη 0.0 λ.κ. Τα πάγηα έμνδα ηεο εηαηξείαο είλαη 800 λ.κ. Ζεηείηαη 1) Να πεξηγξάςεηε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΟΛΖ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΤΓΔΗΑ ΚΑΗ ΠΡΟΝΟΗΑ ΣΜΖΜΑ ΛΟΓΟΘΔΡΑΠΔΗΑ

ΥΟΛΖ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΤΓΔΗΑ ΚΑΗ ΠΡΟΝΟΗΑ ΣΜΖΜΑ ΛΟΓΟΘΔΡΑΠΔΗΑ ΥΟΛΖ ΔΠΑΓΓΔΛΜΑΣΧΝ ΤΓΔΗΑ ΚΑΗ ΠΡΟΝΟΗΑ ΣΜΖΜΑ ΛΟΓΟΘΔΡΑΠΔΗΑ ΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ Μαθησιακέρ Δςσκολίερ. Διαγνωστικά Ππουίλ και η Εξέλιξη των Χαπακτηπιστικών στην Ανάγνωση και τη Γπαυή Μέσω τηρ Ευαπμογήρ των Τεστ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΕΙ. I.ηόρν: II. Εύρος:

ΠΡΟΣΑΕΙ. I.ηόρν: II. Εύρος: Project Sexual Abuse Against Children in Residential Institutions, financed through the European Commission's Daphne III Programme 2007-2013, JLS/2007/DAP-1/178/-30-CE-0229207/00-68 ΠΡΟΣΑΕΙ I.ηόρν: Κχξηνο

Διαβάστε περισσότερα

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30

Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Eξσηεκαηνιόγην θνιίσζεο SRS-30 Ηκεξνκελία: Αξηζκόο κεηξώνπ: Όλνκα Αζζελνύο: Ηκεξνκελία Γέλλεζεο: Ηιηθία: + Έηη Μήνερ πληεξεηηθή ζεξαπεία Μεηεγρεηξνπξγηθή παξαθνινύζεζε 3 μήνερ 6 μήνερ 1 σπόνορ σπόνια 3

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ Φ.Π.Φ. ΣΟΜΔΑ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ. ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΣΖ ΠΑΠΑΓΟΠΟΤΛΟΤ ΠΑΝΑΓΗΧΣΑ. ΘΔΜΑ:

ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ Φ.Π.Φ. ΣΟΜΔΑ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ. ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΣΖ ΠΑΠΑΓΟΠΟΤΛΟΤ ΠΑΝΑΓΗΧΣΑ. ΘΔΜΑ: ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΦΗΛΟΟΦΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ Φ.Π.Φ. ΣΟΜΔΑ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ. ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΣΖ ΠΑΠΑΓΟΠΟΤΛΟΤ ΠΑΝΑΓΗΧΣΑ. ΘΔΜΑ: «ΟΗ ΔΡΧΣΖΔΗ ΣΖ ΓΗΓΑΚΣΗΚΖ ΠΡΑΞΖ : ΑΝΑΛΤΖ ΠΔΡΗΔΥΟΜΔΝΟΤ ΣΧΝ ΔΡΧΣΖΔΧΝ ΣΟΤ ΥΟΛΗΚΟΤ ΔΓΥΔΗΡΗΓΗΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

Δπηζθέςεηο καζεηώλ ζε ρώξνπο πνιηηηζκηθήο αλαθνξάο: αμηνιόγεζε πξνγξάκκαηνο ζην πιαίζην ηεο δηαπνιηηηζκηθήο εθπαίδεπζεο

Δπηζθέςεηο καζεηώλ ζε ρώξνπο πνιηηηζκηθήο αλαθνξάο: αμηνιόγεζε πξνγξάκκαηνο ζην πιαίζην ηεο δηαπνιηηηζκηθήο εθπαίδεπζεο ΑΡΗΣΟΣΔΛΔΗΟ ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΘΔΑΛΟΝΗΚΖ ΣΜΖΜΑ ΔΠΗΣΖΜΧΝ ΠΡΟΥΟΛΗΚΖ ΑΓΧΓΖ ΚΑΗ ΔΚΠΑΗΓΔΤΖ ΓΗΑΣΜΖΜΑΣΗΚΟ ΓΗΑΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ «ΦΤΥΟΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΣΖ ΔΝΣΑΞΖ: ΔΝΑ ΥΟΛΔΗΟ ΓΗΑ ΟΛΟΤ» ΚΑΣΔΤΘΤΝΖ :

Διαβάστε περισσότερα

HEPS Δξγαιείo γηα ρνιεία Έλαο νδεγόο γηα ηελ αλάπηπμε πνιηηηθήο ζην ζρνιείν γηα ηελ πγηεηλή δηαηξνθή θαη ηελ θπζηθή άζθεζε

HEPS Δξγαιείo γηα ρνιεία Έλαο νδεγόο γηα ηελ αλάπηπμε πνιηηηθήο ζην ζρνιείν γηα ηελ πγηεηλή δηαηξνθή θαη ηελ θπζηθή άζθεζε HEPS Δξγαιείo γηα ρνιεία Έλαο νδεγόο γηα ηελ αλάπηπμε πνιηηηθήο ζην ζρνιείν γηα ηελ πγηεηλή δηαηξνθή θαη ηελ θπζηθή άζθεζε Σίηινο HEPS Δξγαιείo γηα ρνιεία Έλαο νδεγφο γηα ηελ αλάπηπμε πνιηηηθήο ζην ζρνιείν

Διαβάστε περισσότερα

Γιεπεςνηηική Γιδαζκαλία & Μάθηζη ζηην Δκπαίδεςζη για ηο Πεπιβάλλον και ηην Αειθοπία: ηο παπάδειγμα ηος Greenwave

Γιεπεςνηηική Γιδαζκαλία & Μάθηζη ζηην Δκπαίδεςζη για ηο Πεπιβάλλον και ηην Αειθοπία: ηο παπάδειγμα ηος Greenwave Γιεπεςνηηική Γιδαζκαλία & Μάθηζη ζηην Δκπαίδεςζη για ηο Πεπιβάλλον και ηην Αειθοπία: ηο παπάδειγμα ηος Greenwave Ειέλε Αληωλαθνπνύινπ 1, Αλαζηαζία Μηζηξιή 2 1. Γαζθάια ΠΔ70, MSc ζηηο Δπηζηήκεο ηεο Αγσγήο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΝΣΑΞΗ ΣΩΝ ΣΠΔ ΣΗ ΓΛΩΙΚΗ ΓΙΓΑΚΑΛΙΑ: ΣΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΟΤ QUEENSLAND ΣΗ ΑΤΣΡΑΛΙΑ ΓΙΑ ΣΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ

ΔΝΣΑΞΗ ΣΩΝ ΣΠΔ ΣΗ ΓΛΩΙΚΗ ΓΙΓΑΚΑΛΙΑ: ΣΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΟΤ QUEENSLAND ΣΗ ΑΤΣΡΑΛΙΑ ΓΙΑ ΣΗ ΓΔΤΣΔΡΟΒΑΘΜΙΑ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ Π3.1.1. Σύνηαξη μεθοδολογικού πλαιζίος για ηην ένηαξη ηων ΤΠΔ ζηην εκπαίδεςζη και ηη γλωζζική διδαζκαλία με παιδαγωγική ηεκμηπίωζη ΔΝΣΑΞΗ ΣΩΝ ΣΠΔ ΣΗ ΓΛΩΙΚΗ ΓΙΓΑΚΑΛΙΑ: ΣΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΓΩΝ ΣΟΤ QUEENSLAND

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράζεις-Μεηαζτημαηιζμοί, Σσλλογική Τασηόηηηα, Μάθηζη.»

Αλληλεπιδράζεις-Μεηαζτημαηιζμοί, Σσλλογική Τασηόηηηα, Μάθηζη.» i ΠΑΝΔΠΗΣΖΜΗΟ ΗΧΑΝΝΗΝΧΝ ΦΗΛΟΟΟΦΗΚΖ ΥΟΛΖ ΣΜΖΜΑ ΦΗΛΟΟΦΗΑ, ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΚΑΗ ΦΤΥΟΛΟΓΗΑ ΣΟΜΔΑ ΠΑΗΓΑΓΧΓΗΚΖ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΖ ΓΗΠΛΧΜΑΣΗΚΖ ΔΡΓΑΗΑ ΣΟ ΠΛΑΗΗΟ ΣΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΜΔΣΑΠΣΤΥΗΑΚΧΝ ΠΟΤΓΧΝ «ΔΠΙΣΤΗΜΔΣ ΤΗΣ ΑΓΨΓΗΣ»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ

ΣΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΣΩΝ Α ΛΤΚΕΙΟΤ Α/Α : 0_3207/391 1. Τελ άιιε κέξα νη Τξηάθνληα, πνιύ ηαπεηλσκέλνη θαη ληώζνληαο εγθαηαιειεηκκέλνη, ζπγθεληξώζεθαλ ζην ρώξν ησλ ζπλεδξηάζεσλ παξάιιεια, νη «ηξεηο ρηιηάδεο», ζε όια ηα ζεκεία όπνπ είραλ ηνπνζεηεζεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΓΑΓΧΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΔΠΙΜΟΡΦΧΣΙΚΟ ΤΛΙΚΟ ΓΔΝΙΚΟΤ ΜΔΡΟΤ ΣΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΠΟΤΓΧΝ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΣΧΝ ΔΠΙΜΟΡΦΧΣΧΝ

ΠΑΙΓΑΓΧΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΔΠΙΜΟΡΦΧΣΙΚΟ ΤΛΙΚΟ ΓΔΝΙΚΟΤ ΜΔΡΟΤ ΣΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΠΟΤΓΧΝ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΣΧΝ ΔΠΙΜΟΡΦΧΣΧΝ ΠΑΙΓΑΓΧΓΙΚΟ ΙΝΣΙΣΟΤΣΟ ΔΠΙΜΟΡΦΧΣΙΚΟ ΤΛΙΚΟ ΓΔΝΙΚΟΤ ΜΔΡΟΤ ΣΟΤ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΣΟ ΠΟΤΓΧΝ ΓΙΑ ΣΗΝ ΔΚΠΑΙΓΔΤΗ ΣΧΝ ΔΠΙΜΟΡΦΧΣΧΝ ΠΙΝΑΚΑ ΠΔΡΙΔΥΟΜΔΝΧΝ Δλφηεηα 1 1.1 Ο ξφινο ησλ ΣΠΔ ζηε δφκεζε ηεο θνηλσλίαο ηεο Γλψζεο 5 1.2

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E.

Γεώργιος Μπριζκόλας. Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Γεώργιος Μπριζκόλας Πρόεδρος και Διεσθύνων Σύμβοσλος ηης EUROCERT A.E. Τηνζέηεζε Γηεζλψλ Πξνηχπσλ απφ ηε Βηνκεραλία Εθελοντικά πρότυπα Υποχρεωτική νομοθεσία ISO 9001 ISO14001 ISO 50001 OHSAS 18001 ISO

Διαβάστε περισσότερα

Πεξηερόκελα. Α. Αλάιπζε ηνπ ζέκαηνο Β. Ρν ζεσξεηηθφ κνληέιν ηεο ζρνιηθήο αίζνπζαο 1.Από ηηο αξρέο ηνπ 20 νπ αηώλα κέρξη ην 1945

Πεξηερόκελα. Α. Αλάιπζε ηνπ ζέκαηνο Β. Ρν ζεσξεηηθφ κνληέιν ηεο ζρνιηθήο αίζνπζαο 1.Από ηηο αξρέο ηνπ 20 νπ αηώλα κέρξη ην 1945 Πεξηερόκελα Α. Αλάιπζε ηνπ ζέκαηνο Β. Ρν ζεσξεηηθφ κνληέιν ηεο ζρνιηθήο αίζνπζαο 1.Από ηηο αξρέο ηνπ 20 νπ αηώλα κέρξη ην 1945 1.1. Πρνιηθή αξρηηεθηνληθή θαη αιιαγέο γηα ιφγνπο πγηεηλήο. 1.2. Ζ Λέα Αγσγή

Διαβάστε περισσότερα

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη

iii. iv. γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ: f (1) 2 θαη ΔΠΑΝΑΛΗΠΣΙΚΑ ΘΔΜΑΣΑ ΣΟ ΓΙΑΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΙΜΟ Μάρτιος 0 ΘΔΜΑ Να ππνινγίζεηε ηα όξηα: i ii lim 0 0 lim iii iv lim e 0 lim e 0 ΘΔΜΑ Γίλεηαη ε άξηηα ζπλάξηεζε '( ) ( ) γηα θάζε 0 * : R R γηα ηελ νπνία ηζρύνπλ:

Διαβάστε περισσότερα