ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Μπράτιτσης Θαρρενός

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Μπράτιτσης Θαρρενός"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΙΤΛΟΣ «Ανάπτυξη λογισμικού Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: Ο Τάκης Αγροτάκης και η κηποπαρέα του. Πιλοτική εφαρμογή στο Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (Ε.Ε.Ε.Ε. Κ) Φλώρινας» ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Μπράτιτσης Θαρρενός Β ΒΑΘΜΟΛΟΓΗΤΡΙΑ: Παπαδοπούλου Πηνελόπη ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: Δούκα Μαρία ΑΕΜ: 1721 ΕΞΑΜΗΝΟ: Στ Χειμερινό ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ: Copyright 2012

2 2

3 Στην οικογένεια μου Ειδικά στον μπαμπά μου, του οποίου το όνομα δάνεισα, εν αγνοία του, στο λογισμικό μου. 3

4 4

5 Ευχαριστίες Η παρούσα εργασία εκπονήθηκε από τη φοιτήτρια Μαρία Δούκα του Τμήματος Νηπιαγωγών της Παιδαγωγικής Σχολής Φλώρινας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Το ερευνητικό μέρος πραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.) Φλώρινας κατά το ακαδημαϊκό έτος Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον επιβλέποντα καθηγητή κύριο Θαρρενό Μπράτιτση για την εμπιστοσύνη, την καθοδήγηση, τη βοήθεια και την υπομονή του καθ όλη τη διάρκεια διεκπεραίωσης της παρούσας έρευνας. Τον ευχαριστώ θερμά για τις γνώσεις που μου παρείχε, το ενδιαφέρον που έδειξε, τους αξιόλογους ανθρώπους με τους οποίους με έφερε σε επαφή και τη συμπαράσταση του από την αρχή έως το τέλος της παρούσας έρευνας. Ιδιαίτερα τον ευχαριστώ για την ψυχολογική και ηθική υποστήριξη που μου παρείχε. Ιδιαίτερες ευχαριστίες θα ήθελα να απευθύνω στη δεύτερη βαθμολογήτρια, την κυρία Πηνελόπη Παπαδοπούλου, για την πολύτιμη βοήθειά της, το ανιδιοτελές ενδιαφέρον της και το χρόνο που μου αφιέρωσε, τόσο στο ερευνητικό όσο και στο συγγραφικό μέρος της παρούσας εργασίας. Θα ήμουν άδικη αν δεν ανέφερα την ηθική συμπαράστασή της, η οποία ήταν υπέρμετρη και ιδιαίτερα σημαντική για εμένα. Ευχαριστίες θα ήθελα να απευθύνω στη διευθύντρια του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ., την κυρία Μαρία Τραϊανοπούλου, όπως και το υπόλοιπο διδακτικό προσωπικό του σχολείου για την ευκαιρία που μου έδωσαν να πραγματοποιήσω το ερευνητικό μέρος της εργασίας μου στο προαναφερθέν σχολείο και να συνεργαστώ με τους μαθητές του. Αντίστοιχα θα ήθελα να ευχαριστήσω και τους μαθητές του εν λόγω σχολείου για τη συνεργασία μας. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον ξάδερφό μου Γεώργιο Μαρκόπουλο και τον κύριο Ιωάννη Αρβανιτάκη για τη βοήθειά τους κατά τον προγραμματισμό του λογισμικού. Ευχαριστώ θερμά τον Φώτη και τον Αντώνη, που δάνεισαν τις φωνές τους στα animations. Τέλος, θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους γονείς μου, Δημήτριο και Μαριάννα και την αδερφή μου Ελπίδα που ήταν δίπλα µου σε όλη αυτή την προσπάθεια 5

6 παρέχοντας απεριόριστη και αληθινή αγάπη, υποστήριξη. κατανόηση και ψυχολογική 6

7 Πίνακας περιεχομένων Ευχαριστίες... 5 Εισαγωγή... 9 Μέρος 1ο: Θεωρητικό πλαίσιο Εισαγωγή Κριτική σκέψη Συνεργατική Μάθηση Μέσω Υπολογιστή Κοινωνικός εποικοδομητισμός ΤΠΕ και Εκπαίδευση Σύντομη ιστορική αναδρομή Ψηφιακός γραμματισμός Ειδική Αγωγή Φύση και έννοια της αναπηρίας Σύντομη ιστορική αναδρομή- Σπουδαιότεροι σταθμοί Σύγχρονες τάσεις κατηγοριοποίησης των ειδικών αναγκών Ορισμός της Ειδικής Αγωγής Σκοπός της Ειδικής Αγωγής Φιλοσοφικό πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής Εκπαιδευτικά και υποστηρικτικά προγράμματα για παιδιά σχολικής ηλικίας Ελληνική νομοθεσία για την Ειδική Αγωγή Το Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. ως θεσμός Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σύντομη ιστορική αναδρομή- Σπουδαιότεροι σταθμοί Ορισμός Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Σκοπός και στόχοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης: Φιλοσοφικό πλαίσιο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Παιδαγωγικές μέθοδοι αξιοποιήσιμες από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Μέθοδος project (προσέγγιση του σχεδίου εργασίας) Μέθοδος μετακίνησης στο προς μελέτη πεδίο (field trip) Mέθοδος περιβαλλοντικών μονοπατιών (environmental trails) Σχολικός Κήπος Σύνοψη

8 Μέρος 2ο: Υπάρχουσα κατάσταση Εισαγωγή Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και Ειδική Αγωγή ΤΠΕ και Γενική Ειδική Αγωγή ΤΠΕ και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σχολικές μονάδες Ειδικής Αγωγής (Σ.Μ.Ε.Α) Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. Φλώρινας Σύνοψη Μέρος 3ο: Ερευνητική προσέγγιση Εισαγωγή Τεχνολογική πλατφόρμα Λογισμικό Adobe Director Περιγραφή του προγράμματος Σύνοψη Μέρος 4ο: Μεθοδολογία Εισαγωγή Σύνοψη προβληματικής Σχεδιασμός και υλοποίηση ερευνητικής δραστηριότητας Ερευνητικά εργαλεία Παρατήρηση Βιντεοσκόπηση Συνέντευξη Υλικό Ερευνητικά ερωτήματα Σύνοψη Μέρος 4ο: Αποτελέσματα Εισαγωγή Συνέντευξη από τη γεωπόνο του Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. Φλώρινας Απαντήσεις ερευνητικών ερωτημάτων Σύνοψη Μέρος 5ο: Συζήτηση Βιβλιογραφία Παράρτημα Σενάριο κουκλοθέατρου

9 Εισαγωγή Ο άνθρωπος με ειδικές ανάγκες γνώρισε ανά τους αιώνες το φόβο, την απόρριψη και τον οίκτο των «φυσιολογικών» συνανθρώπων του, βίωσε την κοινωνική απομόνωση, την εγκατάλειψη και την εκμετάλλευση. Ο ορισμός της έννοιας «άτομο με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες», αλλά και ο τρόπος αντιμετώπισής των ατόμων αυτών ήταν ανέκαθεν συνάρτηση δύο μεταβλητών, αφενός των επιστημονικών αντιλήψεων και αφετέρου του κοινωνικού κλίματος της εκάστοτε εποχής (Πολυχρονοπούλου, 2003). Διεθνώς πλέον το πρόβλημά θεωρείται τόσο ψυχολογικό όσο και κοινωνικό και παιδαγωγικό, ενώ τα προηγμένα κράτη το αντιμετωπίζουν θεσμοθετώντας και εφαρμόζοντας ειδικά προγράμματα και υπηρεσίες. Στην Ελλάδα η ίδρυση νέων τύπων σχολικών μονάδων, όπως είναι τα πολυδύναμα κέντρα ειδικής αγωγής, τα εργαστήρια ειδικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (Ε.Ε.Ε.Ε.Κ.), τα τεχνικά επαγγελματικά εργαστήρια ειδικής αγωγής (Τ.Ε.Ε.) και ειδικοί βρεφοσυμβουλευτικοί σταθμοί, έτεινε να αντισταθμίσει την αδιαφορία και την περιθωριοποίηση που δέχτηκαν ανά τους αιώνες τα άτομα με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες. Σύμφωνα με την Πολυχρονοπούλου (2003), σκοπός της Ειδικής Αγωγής είναι να προετοιμάσει το παιδί να συμμετάσχει στο μέγιστο δυνατό βαθμό σε κάθε επίπεδο κοινωνικής δράσης: πολιτικό, οικονομικό, πνευματικό και κοινωνικό. Επιπλέον, να αυξήσει τις γνώσεις αλλά και τις εμπειρίες του, να καλλιεργήσει το πνεύμα του και φυσικά να διευκολύνει τη μετάβαση του παιδιού από το σχολείο και την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση, την ενεργό ζωή και την αυτονομία. Στην παρούσα εργασία, λαμβάνοντας υπόψη ότι: Η εδραίωση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ) στη Γενική Αγωγή, ως εργαλείου ενεργητικής μάθησης, ολοκληρώθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1990 με την αξιοποίηση των πολυμεσικών και δικτυακών τεχνολογιών στη μαθησιακή διαδικασία. Ο σκοπός της Ειδικής Αγωγής δε διαφέρει ουσιαστικά από εκείνον της Γενικής Αγωγής. Πολλές φορές άνθρωποι με ειδικές ανάγκες έρχονται αντιμέτωποι με προβλήματα που οι υπόλοιποι δυσκολεύονται να κατανοήσουν. Η ανάπτυξη της 9

10 τεχνολογίας, στοχεύει, ανάμεσα στα πολλά, και στην βελτίωση του τρόπου ζωής ανθρώπων με συγκεκριμένα προβλήματα. Έτσι, εκπαιδευτικά λογισμικά που αναπαριστούν τον πραγματικό κόσμο (παραδείγματος χάρη, την καλλιέργεια ενός φυτού και τα στάδια ανάπτυξής του), προσφέρει νέες δυνατότητες στα άτομα αυτά. Οι Parsons et al (2000) υποστηρίζουν ότι το βασικό πλεονέκτημα των εικονικών κόσμων έναντι του πραγματικού είναι ότι άτομα με προβλήματα μπορούν να εξασκούν κάποιες δεξιότητες χωρίς τις συνέπειες σε περίπτωση αποτυχίας που επιφέρει ο τελευταίος. Μελετώνται τα αποτελέσματα του εκπαιδευτικού λογισμικού: «Ο Τάκης Αγροτάκης και η κηποπαρέα του». Η δημιουργία του συγκεκριμένου εκπαιδευτικού λογισμικού βασίστηκε στα δεδομένα που επικρατούν αυτήν τη χρονική στιγμή στο Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. Φλώρινας, το οποίο παρέχει ειδίκευση στην κηπουρική. Σκοποί του ήταν η διερεύνηση της επίδρασης του Η/Υ στο κίνητρο των μαθητών με ειδικές ανάγκες και ικανότητες και η παροχή της δυνατότητας στους μαθητές του εν λόγω σχολείου της καλλιέργειας εικονικών φυτών που ευδοκιμούν στην περιοχή παράλληλα με τη μελέτη των μεταβλητών της ηλιοφάνειας και του ποτίσματος. Τα θετικά σημεία έναντι της πραγματικής καλλιέργειας είναι πάρα πολλά και αναλύονται στη συνέχεια της εργασίας. Ενδεικτικά αναφέρονται τα εξής: Μαθητές με κινητικά προβλήματα μπορούν να συμμετάσχουν ενεργητικά στη διαδικασία της καλλιέργειας. Ο μαθητής δε χρειάζεται να περιμένει μεγάλα χρονικά διαστήματα για να παρατηρήσει τις συνέπειες των ενεργειών του. Οι αρνητικές συνέπειες είναι απειροελάχιστες σ έναν εικονικό κόσμο. Η καλλιέργεια μπορεί να διεξαχθεί σε οποιονδήποτε χωροχρόνο. Το μόνο που απαιτείται είναι η ύπαρξη ενός Η/Υ. Ένας ακόμη βασικός σκοπός ήταν, η ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των παραπάνω μαθητών, οι οποίοι αλληλεπιδρώντας σε ζευγάρια με το λογισμικό, θα συναποφασίζουν για την καλλιέργεια των εικονικών φυτών. Η εργασία δομείται σε πέντε βασικά μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται η υπάρχουσα κατάσταση πάνω στην οποία στηρίχτηκε και εξελίχθηκε η συγκεκριμένη εργασία. Το δεύτερο μέρος της εργασίας εξετάζει το θεωρητικό πλαίσιο κάτω από το οποίο λειτουργεί το Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. και αναπτύχθηκε το εν λόγω εκπαιδευτικό λογισμικό και εισάγει βασικούς όρους από τη βιβλιογραφία, όπως κοινωνικός εποικοδομητισμός, κριτική σκέψη, αλληλεπίδραση, αναστοχασμός. Στο τρίτο μέρος 10

11 αναλύεται ο σχεδιασμός της έρευνας, (επιγραμματικά) ο προγραμματισμός του λογισμικού, η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε αλλά και ο τρόπος συλλογής των δεδομένων. Στο τέταρτο μέρος παρουσιάζονται τα ερευνητικά αποτελέσματα της εργασίας, σχολιάζονται και πραγματοποιείται η καταληκτική συζήτηση. Στο τελευταίο μέρος της εργασίας γίνεται συζήτηση πάνω σ αυτά που προηγήθηκαν ενώ παρουσιάζεται και η βιβλιογραφία που χρησιμοποιήθηκε. 11

12 Μέρος 1ο: Θεωρητικό πλαίσιο Εισαγωγή Στο πρώτο μέρος της εργασίας παρουσιάζονται οι θεωρητικοί όροι που στηρίζουν την εφαρμογή των εκπαιδευτικών λογισμικών στον εκπαιδευτικό χώρο. Η κριτική σκέψη, η συνεργατική μάθηση μέσω υπολογιστή, ο κοινωνικός εποικοδομητισμός είναι έννοιες που σχετίζονται άμεσα με την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση αλλά και με τις σύγχρονες θεωρίες μάθησης. Αναφέρονται τα οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν τα άτομα με ειδικές ανάγκες μέσα από τη χρήση υπολογιστών. Επίσης, σημειώνεται και επεξηγείται ο όρος ψηφιακός γραμματισμός ώστε να γίνει κατανοητή η ενεργή εμπλοκή των μαθητών σε αλληλεπιδραστικές δραστηριότητες και να διαχωριστεί η παθητική αποδοχή πληροφοριών από την αληθινή μάθηση. Η παρούσα εργασία ασχολείται με την ανάπτυξη της ειδικότητα της κηπουρικής στο Ε.Ε.Ε.Ε.Κ. Φλώρινας και τον τρόπο που ένα σχετικό εκπαιδευτικό λογισμικό μπορεί να επιδράσει θετικά πάνω σε αυτήν ενισχύοντάς την. Έτσι, κρίθηκε σκόπιμο να γίνει αναφορά σε βασικούς άξονες που διέπουν την Ειδική Αγωγή. Στη συνέχεια, η εργασία εστιάζεται στην ελληνική νομοθεσία που εμπερικλείει την Ειδική Αγωγή και καταλήγει σε έναν από τους βασικούς θεσμούς της, τον θεσμό των Ε.Ε.Ε.Ε.Κ., που είναι και αυτός με τον οποίο αλληλεπίδρασε η παρούσα έρευνα. Αμέσως μετά, παρουσιάζονται βασικά σημεία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (σύντομη ιστορική αναδρομή, ορισμός, σκοπός και στόχοι, φιλοσοφικό πλαίσιο και παιδαγωγικές μέθοδοι που αυτή αξιοποιεί). Το τμήμα της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης ολοκληρώνεται με μία σύντομη αναφορά στο σχολικό κήπο και την αξία του στην ενεργητική μάθηση των παιδιών. Κριτική σκέψη Τα τελευταία χρόνια στον χώρο της εκπαίδευσης έχει ανοίξει η συζήτηση γύρω από τους τρόπους καλλιέργειας της κριτικής σκέψης και τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει αυτή στη μάθηση. Με τον όρο Κριτική Σκέψη περιγράφεται η νοητική και συναισθηματική διεργασία, κατά την οποία το άτομο αξιολογεί την αξιοπιστία των πληροφοριών που προσλαμβάνει. Έτσι, αποφασίζει τι να σκεφτεί ή τι να κάνει μέσω συλλογισμών, που 12

13 γίνονται με βάση όλα τα δυνατά στοιχεία που μπορεί να έχει στη διάθεσή του (Ματσαγγούρας, 2002). Σύμφωνα με τον Wegerif (1998) η κριτική σκέψη μπορεί να βοηθήσει τους μαθητές να αξιολογήσουν τις πληροφορίες που λαμβάνουν, να εκλογικεύσουν θεωρίες και συμπεριφορές, να εξάγουν συμπεράσματα, να εξηγήσουν αυτό που σκέφτονται, να θέσουν ερωτήματα και προβληματισμούς, να γενικεύσουν τις απόψεις τους, να κάνουν υποθέσεις, να ενεργοποιήσουν τη φαντασία τους. Η κριτική σκέψη είναι συνδεδεμένη με τις μεταγνωστικές δεξιότητες αφού αυτές βοηθούν τους μαθητές να κατανοήσουν τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν και έμμεσα βοηθούν στην καλλιέργεια της κριτικής σκέψης. Η Kuhn (1999) αναφέρει ότι οι μεταγνωστικές ικανότητες σχετίζονται με την κριτική σκέψη αφού πρόκειται για δεξιότητες που αναφέρονται στη γνώση που κατέχει ένας άνθρωπος για τον εαυτό του. Οι Paul και Elder (2000) υποστηρίζουν ότι η κριτική σκέψη είναι αυτοκατευθυνόμενη, αυτοπειθαρχημένη και αυτοελεγχόμενη σκέψη καθώς και αποτέλεσμα επικοινωνιακών δεξιοτήτων αλλά και ικανοτήτων επίλυσης προβλημάτων. Επιπλέον, ο Muirhead (2004) υποστηρίζει ότι η αυτοκατευθυνόμενη μάθηση (self-directed learning) στοχεύει στο να δημιουργήσει ένα περιβάλλον το οποίο προωθεί την κριτική σκέψη. Παράλληλα, κατακτώντας την κριτική σκέψη, ο μαθητής γίνεται ενεργά σκεπτόμενος πολίτης και όχι παθητικός δέκτης γνώσεων και καταστάσεων. Ο Dewey (1916) θεωρεί ότι η εκπαίδευση είναι μία ενεργή και εποικοδομητική διαδικασία κι όχι η παθητική αποδοχή μίας θεωρίας ή κατάστασης. Ο ίδιος συνεχίζει λέγοντας ότι «η σκέψη είναι η μέθοδος της ευφυούς μάθησης, μίας μάθησης που ενεργοποιεί και ανταμείβει το μυαλό». Έτσι, οι δεξιότητες κριτικής σκέψης μπορούν να καλλιεργηθούν ώστε το άτομο να έχει τη δυνατότητα να κρίνει κι όχι απλώς να λαμβάνει τις γνώσεις (Dewey, 1916). Πράγματι, το ζητούμενο στην εκπαίδευση, ειδικά τα τελευταία χρόνια, είναι η καλλιέργεια της κριτικής σκέψης των μαθητών ώστε οι τελευταίοι να επωμιστούν τα οφέλη που προσφέρει η κριτική ικανότητα μετατρέποντας τον μαθητή σε ενεργά σκεπτόμενο άτομο. Συνεργατική Μάθηση Μέσω Υπολογιστή Μία από τις προσεγγίσεις που ευνοούν την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης είναι αυτή της Συνεργατικής Μάθησης Μέσω Υπολογιστή (Computer Supported Collaborative Learning - CSCL). Ο Dillenbourg (1999) ορίζει τον όρο Συνεργατική Μάθηση ως την μάθηση που συντελείται τη στιγμή που δύο ή παραπάνω άτομα 13

14 προσπαθούν να μάθουν κάτι μαζί. Στον παραπάνω ορισμό ο Dillenbourg διευκρινίζει ότι δύο ή παραπάνω άτομα μπορεί να σημαίνει ένα ζευγάρι ανθρώπων, μία μικρή ομάδα, μία τάξη, μία κοινότητα ακόμη και μία ολόκληρη κοινωνία. Συνεχίζοντας, ξεκαθαρίζει ότι μαθαίνουν κάτι μπορεί να σημαίνει ότι συμμετέχουν σε ένα μάθημα ή σε μία σειρά μαθημάτων, ασχολούνται με μαθησιακές δραστηριότητες όπως τη λύση ενός προβλήματος ή εφαρμόζουν τη δια βίου μάθηση. Τέλος, η λέξη μαζί μπορεί να πάρει διάφορες μορφές αλληλεπίδρασης, όπως μάθηση πρόσωπο με πρόσωπο, μέσω υπολογιστή, σύγχρονη ή ασύγχρονη, εκτελώντας μία κοινή προσπάθεια ή διαχωρίζοντας μία δουλειά σε διαφορετικά μέρη (Dillenbourg, 1999). Έρευνες (Gokhale, 1995; Oliver, 2001; Rumpagaporn & Darmawan, 2007) έχουν δείξει ότι η συνεργατική μάθηση, συνεπώς η επικοινωνία και η αλληλεπίδραση μεταξύ των χρηστών, μπορεί να έχουν θετική επίδραση στην ενίσχυση της κριτικής ικανότητας. Ο Wegerif (2002 επίσης υποστηρίζει ότι η κριτική σκέψη μπορεί να καλλιεργηθεί μέσω της χρήσης υπολογιστή. Ο ίδιος βέβαια θεωρεί ότι η χρήση της τεχνολογίας δεν μπορεί από μόνη της να βοηθήσει τους μαθητές να αναπτύξουν κριτική ικανότητα. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο απαιτείται σωστός σχεδιασμός των μαθησιακών δραστηριοτήτων και κατάλληλος χειρισμός από την πλευρά του εκπαιδευτικού (Wegerif, 2002; Hiltz, 1998). Διευκρινίζοντας το παραπάνω πρέπει να αναφερθεί ότι η απλή χρήση υπολογιστή στο μάθημα από τον εκπαιδευτικό δεν συνεπάγεται αυτόματη ενίσχυση της μάθησης και καλλιέργεια της κριτικής ικανότητας. Σύμφωνα με τις τελευταίες σύγχρονες θεωρίες μάθησης, για να επιτευχθεί το τελευταίο χρειάζεται η αλληλεπίδραση των παιδιών μεταξύ τους αλλά και με τον δάσκαλο μέσω δραστηριοτήτων που θα έχει σχεδιάσει ο εκπαιδευτικός. Οι δραστηριότητες αυτές θα αποσκοπούν στην καλλιέργεια μεταγνωστικών δεξιοτήτων και κατά συνέπεια στην ενίσχυση της κριτικής σκέψης. Οι Stahl et al (2006) αναφέρουν ότι η συνεργατική μάθηση μέσω υπολογιστή μπορεί να προσφέρει δημιουργικές δραστηριότητες μέσω της κοινωνικής αλληλεπίδρασης οι οποίες θα φέρουν κοντά τους μαθητές. Ο δάσκαλος όμως στις διαδικτυακές αυτές δραστηριότητες πρέπει να έχει ενεργό ρόλο, να κινητοποίει και να καθοδηγεί τους μαθητές ώστε να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό γνωστικό αποτέλεσμα γι αυτούς (Stahl et al, 2006). Ο Oliver (2001) υποστηρίζει ότι οι μαθησιακές στρατηγικές που ενεργοποιούν τον μαθητή και τον ωθούν στην καλλιέργεια των δεξιοτήτων υψηλού επιπέδου σκέψης συχνά επιτυγχάνουν βαθύτερη μάθηση. Ο ίδιος συνεχίζοντας υποστηρίζει ότι η 14

15 αλληλεπίδραση μεταξύ των χρηστών που προσφέρει το διαδίκτυο μπορεί να παρέχει μαθησιακές ευκαιρίες οι οποίες είναι ικανές να ενισχύσουν την κριτική σκέψη μέσα από τις μεταγνωστικές δεξιότητες που καλλιεργούνται κατά τη διάρκεια της αλληλεπίδρασης (Oliver, 2001). Παράλληλα, έχει υποστηριχθεί (Benbunan- Fich & Hiltz, 1999) ότι ένα άτομο όταν προσπαθεί να κατακτήσει τη γνώση μόνο του είναι απομονωμένο και εργάζεται χωρίς κοινωνική υποστήριξη και ανατροφοδότηση από τους υπόλοιπους χρήστες. Αντίθετα, φαίνεται ότι η συνεργασία μέσω υπολογιστή για την επίλυση ενός προβλήματος προωθεί μία μάθηση περισσότερο αποτελεσματική για τον χρήστη (Benbunan- Fich & Hiltz, 1999). Κοινωνικός εποικοδομητισμός Η θεωρητική βάση που στηρίζει την Συνεργατική Μάθηση Μέσω Υπολογιστή είναι αυτή του κοινωνικού εποικοδομητισμού. Σύμφωνα με την παραπάνω θεωρία ο μαθητής κατασκευάζει ενεργά, μόνος του τη γνώση, στηριγμένος σε προηγούμενες εμπειρίες. Ο Vygotsky (1978) υποστηρίζει ότι η μάθηση ενεργοποιεί εσωτερικές αναπτυξιακές διαδικασίες οι οποίες είναι δυνατόν να λειτουργήσουν μόνο όταν το άτομο αλληλεπιδρά με άτομα του περιβάλλοντός του και συνεργάζεται με τους συνομιλήκους του. Συνεχίζοντας, δίνει έμφαση στην κοινωνική αλληλεπίδραση του παιδιού με τους γύρω του αλλά και στη χρήση της γλώσσας αφού αυτή του παρέχει τη δυνατότητα να αναπτύξει διαλογικές συζητήσεις οι οποίες θα ενισχύσουν την γνωστική ανάπτυξη. Για τον Vygotsky η μάθηση προκύπτει από τον εξωτερικό προς τον εσωτερικό κόσμο του ατόμου, μέσα από την κοινωνική αλληλεπίδραση και την επικοινωνία με τους άλλους, το παιδί φτάνει στην εσωτερική ανάπτυξη. Ο Garrison (1993) στηρίζει την άποψη ότι οι μαθητές οικοδομούν μόνοι τους τη γνώση μέσα από το διάλογο που αναπτύσσεται από τη μεταξύ τους επικοινωνία ενώ ο διάλογος είναι αυτός που διασφαλίζει την ενεργή κατασκευή της γνώσης. Σε όλα τα παραπάνω ιδιαίτερη αξία έχει η έννοια της κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Η Wagner (1997) θεωρεί ότι η κοινωνική αλληλεπίδραση μπορεί να πετύχει πλήθος μορφωτικών αποτελεσμάτων, όπως να αυξήσει το κίνητρο των μαθητών, να ενισχύσει την ανατροφοδότηση, να μεγιστοποιήσει την κριτική σκέψη, να αναπτύξει την επικοινωνία μεταξύ των ατόμων (Μπράτιτσης, 2007). 15

16 Σύμφωνα με τον Muirhead (2000) η αλληλεπίδραση αναφέρεται στην επικοινωνία, στην συμμετοχή και την ανατροφοδότηση, καταστάσεις που δηλώνουν την ανθρώπινη διάσταση του όρου. Ο Thurmond (2003) καθορίζει την αλληλεπίδραση σαν την εμπλοκή του μαθητή με το περιεχόμενο των μαθημάτων, με τους υπόλοιπους μαθητές, τον εκπαιδευτικό, το τεχνολογικό μέσο που χρησιμοποιήθηκε για την επίτευξη του μαθήματος. Η αληθινή αλληλεπίδραση των παραπάνω έχει σαν αποτέλεσμα την αμοιβαία ανταλλαγή πληροφοριών. Η ανταλλαγή πληροφοριών τείνει να ενισχύει την ανάπτυξη της γνώσης σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον. Η αλληλεπίδραση μπορεί να κατηγοριοποιηθεί σε τέσσερις βασικούς άξονες, την αλληλεπίδραση μεταξύ μαθητών, μεταξύ μαθητή και δασκάλου, μεταξύ μαθητή και περιεχομένου και μεταξύ μαθητή και υπολογιστή μέσω της διεπαφής (Μπράτιτσης, 2007). Ο Garisson (2000) ανέπτυξε ένα θεωρητικό μοντέλο αλληλεπίδρασης μεταξύ δασκάλου και μαθητή το οποίο ονόμασε διερευνητική κοινότητα (community of inquiry) και στοχεύει σε μία βαθύτερη και εποικοδομητική μάθηση. Η διερευνητική κοινότητα είναι μία ομάδα ατόμων τα οποία συνεργάζονται για να φτάσουν στην οικοδόμηση της γνώσης μέσω του αναστοχασμού και της κριτικής σκέψης. Στην κοινότητα, η μάθηση επέρχεται μέσω της αλληλεπίδραση μεταξύ τριών στοιχείων, του γνωστικού, του διδακτικού και του κοινωνικού. Στο πρώτο οι χρήστες οικοδομούν τη γνώση μέσα από την επικοινωνία, στο δεύτερο οι εκπαιδευτικοί παρέχουν στήριξη στους μαθητές, σχεδιάζουν τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες και φροντίζουν για την ενεργή μεταφορά της γνώσης και το τρίτο είναι η ικανότητα των χρηστών να παρουσιάσουν τον εαυτό τους κοινωνικοσυναισθηματικά μέσα στην κοινότητα (Garisson, 2000; Μπράτιτσης, 2007). ΤΠΕ και Εκπαίδευση Σύντομη ιστορική αναδρομή Η εισαγωγή των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση ξεκινά διεθνώς στις αρχές της δεκαετίας του Αυτήν την περίοδο οι μαθητές έρχονται σε επαφή με την ΤΠΕ ως ανεξάρτητο μάθημα πληροφορικής, ενώ παράλληλα πολλοί ενθουσιώδεις εκπαιδευτικοί και υποστηρικτές της τεχνολογίας αντιστοιχούν τον Η/Υ με τον ιδανικό δάσκαλο. Ένα δάσκαλο αντικειμενικό, που δεν υποκύπτει στο σφάλμα των 16

17 διακρίσεων. Ένα δάσκαλο με υπομονή και σταθερή συμπεριφορά, που θα ακολουθεί κατά γράμμα τις παιδαγωγικές τεχνικές και τις παιδαγωγικές αρχές της εποχής. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 η δημιουργία των προσωπικών υπολογιστών (personal computers- PCs) μικρών σε μέγεθος και φθηνών ως προς το κόστοςαλλάζει την οπτική γωνία ως προς τη χρήση των Η/Υ. Το ενδιαφέρον στρέφεται στη χρήση τους ως μέσου εργασίας εντός της σχολικής τάξης. Στα τέλη της ίδιας δεκαετίας και μετά από αρκετές ζυμώσεις σχετικά με τις παιδαγωγικές αρχές κυριαρχεί ο παιδοκεντρισμός της εκπαίδευσης. Έτσι, λογισμικά γενικής χρήσης, όπως επεξεργαστές κειμένων και λογιστικά φύλλα, που κατασκευάζονται εκείνη την περίοδο, χρησιμοποιούνται στην εκπαίδευση ως μέσα που «μετατρέπουν το μαθητή από παθητικό θεατή σε κυρίαρχο της μαθησιακής διαδικασίας». Η εδραίωση της εν λόγω αντίληψης ολοκληρώνεται στα μέσα της δεκαετίας του 1990, όπου πολυμεσικές και δικτυακές τεχνολογίες αξιοποιούνται στη μαθησιακή διαδικασία. Ψηφιακός γραμματισμός Όπως προαναφέρθηκε, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί πολλές συζητήσεις σχετικά με τη χρησιμότητα των Η/Υ και δη των Η/Υ στην εκπαίδευση. Οι φανατικοί υποστηρικτές των Η/Υ τους αποκαλούν «ιδανικούς δασκάλους», ενώ οι μαχητές τους εμμένουν στην πλήρη άρνηση της αξιοποίησής τους στην εκπαιδευτική πράξη, συχνά αποκαλώντας τους άχρηστα και απρόσωπα εργαλεία. Έτσι, σε μια προσπάθεια να διευκρινιστεί η εμπλοκή των παιδιών με τους Η/Υ κρίνεται αναγκαίος ο διαχωρισμός δύο όρων, του ψηφιακού γραμματισμού και του γραμματισμού των μέσων (digital literacy- media literacy). Ο Martin (2006) αναφέρει ότι ο ψηφιακός γραμματισμός αναφέρεται στην ικανότητα του χρήστη να χρησιμοποιήσει τα ψηφιακά εργαλεία ώστε να διαχειριστεί, να αξιολογήσει, να αναλύσει, να συνθέσει τις ηλεκτρονικές πηγές αλλά και να οικοδομήσει τη νέα γνώση, να αποκτήσει αντίληψη σχετικά με τα ηλεκτρονικά μέσα, να επικοινωνήσει με άλλους χρήστες, να αναστοχαστεί πάνω σ αυτή τη διαδικασία. Τα τρία βασικά στοιχεία του ψηφιακού γραμματισμού είναι η κοινωνική αντίληψη, όπου κανείς μπορεί να συνεργαστεί και να επικοινωνήσει με άλλους χρήστες, η κριτική ικανότητα όπου κανείς πρέπει να έχει την ικανότητα να αξιολογήσει την πληροφορία και η 17

18 γνώση των ψηφιακών εργαλείων όπου κανείς πρέπει να έχει την ικανότητα να χειρίζεται τον υπολογιστή και να αντιλαμβάνεται τη χρήση των λογισμικών (Newman, 2009). Στο ερώτημα που τίθεται σχετικά με τη διαφοροποίηση του ψηφιακού γραμματισμού και του γραμματισμού των ηλεκτρονικών μέσων, η Newman (2008; 2009) αναφέρει ότι κατά τον πρώτο ο χρήστης αναζητά την πληροφορία, εμπλέκεται σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες, είναι ενεργός κατασκευαστής της γνώσης αλληλεπιδρώντας μέσα από τα ψηφιακά εργαλεία αλλά και προσπαθώντας να επιλύσει γνωστικά προβλήματα. Αντίθετα, στον γραμματισμό των ηλεκτρονικών μέσων ο χρήστης δέχεται παθητικά τις πληροφορίες (για παράδειγμα μέσω της διαφήμισης), ασχολείται με εξωσχολικές δραστηριότητες, είναι παθητικός δέκτης της γνώσης χωρίς να αλληλεπιδρά με τα ψηφιακά μέσα αλλά απλώς τα παρακολουθεί (Newman, 2008; 2009). Η Loveless (2007) επίσης αναφέρει ότι δεν αρκεί απλώς να χρησιμοποιούνται οι νέες τεχνολογίες πρέπει να χρησιμοποιούνται με τρόπο ώστε να ενισχύουν τη δημιουργικότητα του ατόμου. Κατά συνέπεια, ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι ζωτικής σημασίας για την ένταξη των μαθητών σε ένα ψηφιακό περιβάλλον, αφού ο σωστός σχεδιασμός αλληλεπιδραστικών δραστηριοτήτων θα οδηγήσει τους χρήστες στην κατασκευή της ενεργής γνώσης. Ειδική Αγωγή Φύση και έννοια της αναπηρίας Διεθνώς εμφανίζονται πολλοί ορισμοί για τον όρο «αναπηρία». Σπουδαίες διαφορές έγκεινται κυρίως μεταξύ των διαφόρων επιστημών που προσπαθούν να προσεγγίσουν τον εν λόγω όρο, επιστήμες όπως η ψυχολογία, η κοινωνιολογία και η παιδαγωγική, η ιατρική και η βιολογία. Κάθε μία από αυτές τις επιστήμες εστιάζει στο πρόβλημα μέσα από τη δική της οπτική γωνία, βάσει των ειδικών γνώσεων που κατέχει. Βέβαια, πρέπει να αναφερθεί ότι συχνά και επιστήμονες του ίδιου κλάδου διαφωνούν μεταξύ τους. Μορφολογικά, ανάπηρος θεωρείται ο άνθρωπος από τον οποίο απουσιάζει ένα μέλος του σώματός του ή μία από τις αισθήσεις του (Ποντίκης, 1989). Αυτό που έχει επικρατήσει, όμως, και μάλιστα σε διεθνή κλίμακα, είναι ότι ανάπηρος θεωρείται εκείνος από τον οποίο εκλείπει ένα εμφανές μέλος του σώματός του ή μία από τις εμφανείς αισθήσεις του. Έτσι, ανάπηρος χαρακτηρίζεται ο μη έχων κάποιο από τα 18

19 άκρα του, για παράδειγμα, αλλά όχι ο μη έχων κάποιο ζωτικό όργανο (π.χ. έναν νεφρό), το οποίο δε γίνεται αμέσως αντιληπτό. Ομοίως, είναι σύνηθες ανάπηρος να ονομάζεται κάποιος από τον οποίο απουσιάζει η αίσθηση της όρασης, όχι όμως και κάποιος, ο οποίος δεν έχει την αίσθηση της γεύσης, της όσφρησης ή της αφής. Σύμφωνα με την ιατρική επιστήμη, η αναπηρία αναφέρεται στην ύπαρξη λειτουργικής βλάβης είτε συγγενούς είτε επίκτητης, η οποία είναι αποτέλεσμα ή κατάλοιπο κατά πάσα πιθανότητα αρρώστιας ή ατυχήματος (Πολυχρονοπούλου, 2003). Αν στον παραπάνω ορισμό προστεθεί και το γεγονός ότι συχνά ο όρος αναπηρία ταυτίζεται και με τους όρους «μειονεξία» ή «μειονεκτικότητα», είναι εύκολα αντιληπτό ότι ανάπηρος θεωρείται κάποιος που υστερεί σε κάτι. Συνεπώς, η αναπηρία συνδέθηκε στενά, για πολλά χρόνια, με την προβληματική συμπεριφορά. Όμως, η αναπηρία δεν εξελίσσεται πάντα σε μειονεξία και ούτε έχει ως αποτέλεσμα κάποιου είδους προβληματικής στάσης. Η πλειονότητα των κοινωνικών ψυχολόγων υποστηρίζει ότι υπάρχουν παράγοντες από τους οποίους κρίνεται αν τελικά η αναπηρία γίνει μειονεξία. Επιγραμματικά οι παράγοντες που αναφέρονται συνήθως είναι οι εξής: Η φύση του προβλήματος, η σοβαρότητα του προβλήματος, ο βαθμός στον οποίο το πρόβλημα επηρεάζει την καθημερινότητα του ατόμου, η στάση του κοινωνικού περίγυρου του ανθρώπου απέναντι στο συγκεκριμένο πρόβλημα, η σημασία που δίνει το ίδιο το άτομο στο πρόβλημά του και η δική του στάση απέναντι σε αυτό. Σύντομη ιστορική αναδρομή- Σπουδαιότεροι σταθμοί Στις πρωτόγονες κοινωνίες, ο χρόνος ζωής των ατόμων με σωματικές αναπηρίες δεν ξεπερνούσε την παιδική ηλικία. Σε περιπτώσεις, όπως τη γέννηση ενός αδύναμου ή άρρωστου νεογνού, τον θάνατος της μητέρας κατά τη διάρκεια του τοκετού και τη γέννηση ενός μωρού κάτω από δύσκολες ή «άτυχες» συνθήκες, οι περισσότερες φυλές επέτρεπαν την θανάτωσή του. Την ίδια περίοδο, άτομα με πνευματικά προβλήματα συνοδευόμενα από πονοκεφάλους ή επιληπτικές κρίσεις, υπόκεινταν σε μία χειρουργική επέμβαση, κατά 19

20 την οποία αποσχιζόταν μία κυκλική περιοχή του κρανίου με κάποιο αιχμηρό πέτρινο εργαλείο, ούτως ώστε να βρει διέξοδο το πονηρό πνεύμα που είχε καταλάβει το άτομο και που ήταν υπεύθυνο για την κατάστασή του. Στην Κίνα, την Αίγυπτο και την Ελλάδα οι πνευματικές διαταραχές θεωρούνται έργο των δαιμόνων και αντιμετωπίζονται κατά βάση με εξορκισμό των ατόμων με διαταραχές όπως τις παραπάνω. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πιστεύουν τόσο βαθιά στην αθανασία που απαγορεύουν την θανάτωση οποιουδήποτε βρέφους -είτε υγιούς είτε όχι-. Τα τυφλά μάλιστα άτομα πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στην πολιτεία με το να μοιρολογούν τους νεκρούς. Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής και Ρωμαϊκής περιόδου, το εκκρεμές κινείται μεταξύ της επιβίωσης των αδυνάτων και της δεισιδαιμονίας. Αξιοσημείωτες κρίνονται ορισμένες προσπάθειες επιστημονικής κατανόησης, ιατρικής μεταχείρισης και ανθρωπιστικής μεταρρύθμισης. Λόγιοι, φιλόσοφοι και γιατροί αρχικά της Ελλάδας και αργότερα της Ρώμης ήταν εκείνοι που απομάκρυναν για λίγο το εκκρεμές από τη δεισιδαιμονία, η οποία επικρατούσε έως τότε. Οι Αθηναίοι είναι οι μόνοι στην αρχαία Ελλάδα που θέτουν ευεργετικό νόμο για τους «αδυνάτους», με αδυνάτους να χαρακτηρίζουν τους έχοντες περιουσία μικρότερη των τριών μνων και αναπηρία τέτοιου βαθμού που να μην επιτρέπει την εργασία για την απόκτηση των προς το ζειν. Στη συνέχεια, ο Πλάτωνας υποστηρίζει ότι οι ανάπηροι δεν έχουν θέση στην κοινωνία, ενώ ο Ιπποκράτης ασχολείται με τα νοητικά καθυστερημένα άτομα και τα ψυχικά άρρωστα, κάνοντας διαγνώσεις, μελετώντας τα αίτια και εφαρμόζοντας διαφόρων ειδών θεραπείες. Ο Αριστοτέλης, όντας γιός γιατρού και μαθητής του Πλάτωνα συμβουλεύει τους πολίτες να ελεούν τους ανάπηρους. Κατά τη Ρωμαϊκή εποχή το ανάπηρο άτομο δε γνωρίζει καμία ιδιαίτερη αντιμετώπιση, ενώ κατά το Μεσαίωνα το συναισθηματικά διαταραγμένο άτομο θεωρείται, πιο πολύ από ποτέ, κτήμα του σατανά. Όμως, τον 16 ο και στις αρχές του 17 ου αιώνα κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτοι ειδικοί δάσκαλοι κωφών παιδιών αριστοκρατικής αρχικά- καταγωγής. «Το 1591 ο Swinburne προτείνει διάφορα διαγνωστικά τεστ για τη νοητική καθυστέρηση και το 1690 ο John Locke επιχειρεί το διαχωρισμό νοητικής καθυστέρησης και πνευματικής διαταραχής» (Πολυχρονοπούλου, 2003). Επομένως, αν και η εποχή αυτή περιστρέφεται γύρω από τη δαιμονολογία, το διωγμό, την εκμετάλλευση και την εγκατάλειψη, ο 16 ος και ο 17 ος 20

21 αιώνας παρουσιάζουν μία τάση επιστημονικής μελέτης, ανθρωπισμού και φιλανθρωπίας. Η πολιτεία αρχίζει να ενδιαφέρεται για την ευημερία του πολίτη, μέσα από τη φροντίδα και την εκπαίδευση. Κατά τον 18 ο αιώνα οι ανάπηροι αρχίζουν να γίνονται αποδεκτοί από το κοινωνικό σύνολο και μέχρι το τέλος του συγκεκριμένου αιώνα αρχίζουν να λειτουργούν σχολεία για τυφλούς και κωφούς. Παρόλα αυτά, αρχή της Ειδικής Αγωγής κρίνεται ο 19 ος αιώνας, κατά τον οποίο τα άτομα με ειδικές ανάγκες δέχονται φροντίδα, προστασία και εκπαίδευση. Ιδρύονται πολλά εκπαιδευτικά ιδρύματα τόσο για παιδιά με νοητική καθυστέρηση όσο και για παιδιά με άλλες ειδικές εκπαιδευτικές και κοινωνικές ανάγκες. Πλέον, η εκπαίδευση του παιδιού με ειδικές ανάγκες αρχίζει να θεωρείται ευθύνη της Πολιτείας. Ειδικά ιδρύματα, απομονωμένα μεν από τα συνηθισμένα σχολεία, αποτελούν διεθνώς τις κυριότερες μονάδες εκπαίδευσης παιδιών με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες. Εν τούτοις στη Γερμανία και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ιδρύονται και λειτουργούν οι πρώτες ειδικές τάξεις. Στις αρχές του 20 ου αιώνα ξεκινά η συστηματική αναζήτηση διαγνωστικών κριτηρίων για τη μελέτη και την κατηγοριοποίηση των ατόμων με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες, ενώ στον 21 ο αιώνα ακόμη οι ερευνητές δεν έχουν συμφωνήσει ακόμη σε ένα σύστημα κατηγοριοποίησης. Αξιοσημείωτη, παρόλα αυτά, είναι η στροφή προς την Ειδική Αγωγή που λαμβάνει χώρα τα τελευταία χρόνια παγκοσμίως. Έρευνες και προγράμματα -αναφέρονται στη συνέχεια- σχεδιάζονται για την πλήρη αποδοχή από το κοινωνικό πλαίσιο, αλλά και την εκπαίδευση των Α.μ.Ε.Α (Ατόμων με Ειδικές Ανάγκες). Σύγχρονες τάσεις κατηγοριοποίησης των ειδικών αναγκών Όπως προαναφέρθηκε, δεν έχει ακόμη σχηματιστεί ένα κοινά αποδεκτό σύστημα κατηγοριοποίησης των ειδικών αναγκών. Όμως, το γνωστότερο και πιο συνηθισμένο σύστημα διαχωρίζει τα παιδιά με ειδικές ανάγκες και δυνατότητες σε επτά κατηγορίες. Το σύστημα αυτό εξυπηρετεί αποκλειστικά και μόνο πρακτικούς σκοπούς, προσδιορίζοντας σε πολύ γενικές γραμμές τα κοινά χαρακτηριστικά, τις εκπαιδευτικές και κοινωνικές ανάγκες των παιδιών με ειδικές ανάγκες και ικανότητες. Η κατηγοριοποίηση που ακολουθεί το εν λόγω σύστημα είναι η παρακάτω: 21

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Γ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Εκπαίδευση Νηπίων με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ή και Αναπηρία στο νηπιαγωγείο Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχολική Σύμβουλος ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες

Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Διάλεξη 1η Εισαγωγή Στην Ειδική Φυσική Αγωγή: Ορισμοί, Έννοιες Κοκαρίδας Δημήτριος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα Ορισμός Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ. Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Τόμος Β ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Σύνοψη Το τετράτομο έργο "Εισαγωγή στην ειδική παιδαγωγική" αποτελεί συμβολή στην προσπάθεια προσέγγισης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας

Αναπηρία: όροι και ορισμοί. Η έννοια της διαφορετικότητας Αναπηρία: όροι και ορισμοί Η έννοια της διαφορετικότητας Η Αναπηρία στην Αρχαία Ελλάδα Ο Όμηρος στην Οδύσσεια αναφέρει τον τυφλό ποιητή, ο οποίος συχνά ήταν προσκεκλημένος στο παλάτι και είχε την εύνοια

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014

Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο για τον παιδαγωγό του σήμερα Ίδρυμα Ευγενίδου, 3 & 4 Μαΐου 2014 «Εκπαιδευτικό υλικό και λογισμικό για μαθητές με αναπηρίες ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες» Γελαστοπούλου Μαρία, Ειδική Παιδαγωγός, ΙΕΠ Κουρμπέτης Βασίλης, Σύμβουλος Α, ΙΕΠ Νέος Παιδαγωγός Πανελλήνιο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 160 Επιστημών Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 1 ΛΙΣΤΑ ΕΙΚΟΝΩΝ... 3 ΠΙΝΑΚΕΣ... 5. Εισαγωγή... 6. Εισαγωγή... 6. Μέρος 1ο: Υπάρχουσα κατάσταση... 8

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 1 ΛΙΣΤΑ ΕΙΚΟΝΩΝ... 3 ΠΙΝΑΚΕΣ... 5. Εισαγωγή... 6. Εισαγωγή... 6. Μέρος 1ο: Υπάρχουσα κατάσταση... 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 1 ΛΙΣΤΑ ΕΙΚΟΝΩΝ... 3 ΠΙΝΑΚΕΣ... 5 Εισαγωγή... 6 Εισαγωγή... 6 Μέρος 1ο: Υπάρχουσα κατάσταση... 8 Εισαγωγή... 8 Η χρήση των υπολογιστών στην εκπαίδευση... 8 Ασύγχρονες συζητήσεις...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013

Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 Μαρία Θ. Παπαδοπούλου, PhD, Σχολική Σύμβουλος Π.Ε. 6η Περιφέρεια ν. Λάρισας ΠΕΚ ΛΑΡΙΣΑΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ- ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 ΘΕ 1.1. Εισαγωγική ενημέρωση για τη φιλοσοφία, τους σκοπούς και την ανάπτυξη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς

Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Ερωτηματολόγιο προς εκπαιδευτικούς Σκοπός της έρευνας αυτής είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών αναφορικά με την ιδιαίτερη πολιτική του σχολείου τους. Η έρευνα αυτή εξετάζει, κυρίως, την πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση

Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Γνώσεις για την εγκεφαλική παράλυση Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Karina Riiskjaer Raun Mette Kliim-Due Betina Rasmussen Peder Esben Bilde Kirsten Caesar Petersen

Διαβάστε περισσότερα

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά. Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γράφοντας ένα σχολικό βιβλίο για τα Μαθηματικά Μαριάννα Τζεκάκη Αν. Καθηγήτρια Α.Π.Θ. Μ. Καλδρυμίδου Αν. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εισαγωγή Η χώρα μας απέκτησε Νέα Προγράμματα Σπουδών και Νέα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο

Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Ο μαγικός πίνακας ως εκπαιδευτικό εργαλείο στο νηπιαγωγείο Μαρία Στρατογιαννάκου Βάσια Γαρταγάνη Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο Ε.Κοκκώνη Ητεχνολογίακηανάπτυξητου παιδιού Τα παιδιά χρειάζονται τη διαμεσολάβηση νοητικών

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή

Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΕΣΣ Φωτίζοντας τη διδασκαλία: Σύγχρονες Διδακτικές Προσεγγίσεις Η ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ σε εφαρμογή ΚΟΡΙΝΘΟΣ 2013 Μπιλιούρη Αργυρή Δ/ντρια 5 ου Δημ.Σχ.Ναυπλίου ΜSc Διδακτική Λογοτεχνίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή

Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Ειδική Αγωγή ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΨΥΧΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Χαρ. Τρικούπη 24, Αθήνα Τηλ: 210 3626445 www.kemepse.com e-mail: special.education.program.2013@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η ψυχολογία των αθλητών και η άμεση σχέση της με την προπόνηση και τη φυσικοθεραπεία ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 1. Κριτήρια Επιλογής Θέματος キ キ キ キ ενδιαφέρον απόκτηση γνώσεων και πληροφοριών διαμόρφωση απόψεων για το θέμα φιλομάθεια για τη ψυχολογία των αθλητών 2. Τίτλος της έρευνας Η ψυχολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΟ ΕΤΟΣ 2014-2015 ΘΕΜΑ: Αξιολόγηση και Εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες. Προσαρμογές αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα

Ιστορική Αναδρομή. Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Ιστορική Αναδρομή Η ειδική εκπαίδευση στην Ελλάδα Μοντέλο αναπηρίας Ιατρικό μοντέλο: Η αναπηρία κατανοείται από βιολογικής πλευράς και επομένως το άτομο με αναπηρία θεωρείται ότι έχει ανάγκη από ιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων]

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος. Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη. [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Εκπαίδευση μέσα από την Τέχνη [Αξιολόγηση των 5 πιλοτικών τμημάτων] 1. Είστε ικανοποιημένος/η από το Πρόγραμμα; Μ. Ο. απαντήσεων: 4,7 Ικανοποιήθηκαν σε απόλυτο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 6: Η Πληροφορική στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ

Δωρεάν επιστημονική καθοδήγηση σε θέματα δυσκολιών μάθησης και προσαρμογής, καθώς και γενικότερα εκπαιδευτικά ζητήματα από καθηγητές του ΠΑΜΑΚ Εγνατίας 156, 54006 Θεσσαλονίκη Γραφείο Τύπου: Μιχάλης Δώσσας Τηλ: 2310.891.311, 6974.487.128 Φαξ: 2310.891.313 Ε-mail: gtypou@uom.gr, mikegd@uom.gr ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αρ. σελ.: 5 Θεσσαλονίκη, Τρίτη, 10 Μαρτίου

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία

Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ειδικά Θέματα Διδακτικής Εννοιών της Φυσικής για την Προσχολική Ηλικία Ενότητα 1η: Παιδιά, Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, Εκπαίδευση Κώστας Ραβάνης Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 ΟΔΗΓΟΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2010 10-2011 ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα σύγχρονο εκπαιδευτήριο προσανατολισμένο στην

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΧΟΛΙΚΟΥΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΡΟΔΟΥ Το mentoring στο πρόγραμμα Πρακτικής Άσκησης ένα χρόνο μετά: Αποτίμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ : ΣΕΥΠ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ I I ΘΕΜΑ: ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ (Α. Μ. Ε. Α) ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κα. ΚΥΠΑΡΙΣΣΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος 6 ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I 6 ΓΑΛ 170 e-french 6 ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής 6 πρώτο δεύτερο ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΑΛ 102 Προφορικός λόγος ΓΑΛ 103 Γραπτός λόγος I ΓΑΛ 170 e-french ΓΑΛ 100-299 Μάθημα περιορισμένης επιλογής ΓΑΛ 104 Γραπτός λόγος II ΓΑΛ 111 Φωνητική ΓΑΛ 1 Από

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση

ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ. ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΑΧΥΡΥΘΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ E-learning Εκπαίδευση ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ 2009-2010 ΤΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Το Ανοικτό Ίδρυμα Εκπαίδευσης είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ 3 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ-ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 205 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΒΟΛΤΑ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ (Ένα παραμύθι από μεγάλα παιδιά) Παπαλουκά Κων/να Εκπαιδευτικός Β θμιας Εκπαίδευσης Νηπιοβρεφοκόμος Τσαγκουρνού Ελισάβετ Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης

Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Ο ρόλος των ΤΠΕ στη δόμηση της Κοινωνίας της Γνώσης Η ένταξη των ΤΠΕ στα πλαίσια των στόχων της εκπαίδευσης για το 2010 Αναπτυξιακή Στρατηγική για την Εκπαίδευση 2007-2013 Ευρωπαϊκές πολιτικές H Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας

Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Εκπαιδευτικό σεμινάριο για το διδακτικό προσωπικό του ΑΤΕΙ Λάρισας Κυριακή Μπαλτά Βιβλιοθηκονόμος-Τεχνολόγος εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας - Βιβλιοθήκη Λάρισα Φεβρουάριος 2006 Εξ αποστάσεως εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη

Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Γεωργικές Εφαρμογές και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Αγροτική Ανάπτυξη Α. Κουτσούρης Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών koutsouris@aua.gr Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Tο ανθρώπινο στοιχείο είναι μοναδικής σημασίας

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή)

08/07/2015. Ονοματεπώνυμο: ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ. Ιδιότητα: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Β ΙΕΠ. (Υπογραφή) Πράξη: «Ανάπτυξη μεθοδολογίας και ψηφιακών διδακτικών σεναρίων για τα γνωστικά αντικείμενα της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Γενικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης» Άξονες Προτεραιότητας 1-2-3 Οριζόντια

Διαβάστε περισσότερα

α.νοητικά χαρακτηριστικά β.αισθητηριακά χαρακτηριστικά ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ

α.νοητικά χαρακτηριστικά β.αισθητηριακά χαρακτηριστικά ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ Ειδική αγωγή κ. Χρηστάκης Άτομα με δυσκολίες ή με εκπαιδευτικές δυσκολίες είναι τα άτομα που διαφέρουν από το Μ.Ο. στα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α.νοητικά χαρακτηριστικά β.αισθητηριακά χαρακτηριστικά γ.φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ 1 ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΣΤΗ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραμμα ειδίκευσης στη συστημική διάγνωση που προσφέρει το Λόγω Ψυχής Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής

Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Καινοτόμες παρεμβάσεις για την αποτελεσματική συνεργασία των αναπληρωτών εκπαιδευτικών ΠΕ 70 με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τα Στελέχη της Εκπαίδευσης Ανδρέας Δ. Καρατζάς, Θεόδωρος Μπαρής Ολοήμερο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 1 ΥΕΨ(Δημ) 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΤΥΠΟ 1 Nέα Διαδικασία Παρέμβασης στο Σχολείο για Χειρισμό Παιδιού με Πιθανές Μαθησιακές, Συναισθηματικές ή άλλες Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος

Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Φοιτήτρια: Τσαρκοβίστα Βικτώρια (Α.Μ. 12517) Επιβλέπων καθηγητής: Χριστοδουλίδης Παύλος Tα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες παρουσιάζουν προβλήματα στις βασικές ψυχολογικές διαδικασίες που περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΚΗΣ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Νίκης 33, 105 57, Αθήνα Τηλ.: 210 3314837, Fax: 210 3212785, E-mail: mail@ipem-doe.gr Αθήνα, 24.03.2015 Αριθ. Πρωτ.:894 Πληροφορίες: Γ. Γιούρντας, Ν. Υφαντόπουλος Τηλ. 210 3314837 e-mail: mail@ipem-doe.gr Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος Συμμετοχής στις Επιμορφωτικές Πρωτοβουλίες του ΙΠΕΜ/ΔΟΕ

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ

Κλίμακα. Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου. Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Ρομά και εκπαίδευση ΚΕΝΤΡΟ ΗΜΕΡΑΣ ΓΙΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΡΟΜΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗΣ 2015 Κλίμακα Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου & Κοινωνικού Κεφαλαίου Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και

Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και Πορίσματα Βιωματικών Εργαστηρίων του Συνεδρίου με θέμα: «Η Αποτροπή του κοινωνικού αποκλεισμού μέσω της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου», Λεμεσός, 18 Μαρτίου 2010 Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53

Παρουσίαση των σκοπών και των στόχων...35. Ημερήσια πλάνα...53 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγή... 5 Κεφάλαιο 1 Πώς μαθαίνουν τα παιδιά προσχολικής ηλικίας...11 Η Φυσική Αγωγή στην προσχολική ηλικία...14 Σχέση της Φυσικής Αγωγής με τους τομείς ανάπτυξης του παιδιού...16

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες

Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Βασικό εργαλείο αυτοαξιολόγησης Ερωτηματολόγιο για γονείς και κηδεμόνες Σημερινή ημερομηνία Παρακαλείσθε όπως συμπληρώσετε. Αριθμός ερωτηματολογίου Συμπληρώνεται από το σχολείο. Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί

Διαβάστε περισσότερα

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes).

1.. 2. , 3. : 4. 1. 2. 3. . 5. 1. ( inspiration). 2. ( GoogleEarth ). 3. ( powerpoint ). 4. (word ). 5. ( HotPotatoes). ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο Μέγας Αλέξανδρος και τις εκστρατείες του» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ

ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ ΙΑΚΑ ΠΤΠΕ ΠΤΔΕ ΠΤΕΑ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΑΙΘΟΥΣΩΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΗΜΜΥ 1 ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2015-2016 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τελευταία ενημέρωση: 7/12/2015

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ. Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ Νιάκα Ευγενία Σχολική Σύμβουλος ΤΙ ΡΟΛΟ ΠΑΙΖΕΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΔΟΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Η ανατροφή των παιδιών, οι αξίες, τα κίνητρα που δίνει

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος

Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Σχολικό πλαίσιο Οικογένεια με αυτιστικό παιδί Δώρα Παπαγεωργίου Κλινική Ψυχολόγος Η απώλεια του «ονειρεμένου παιδιού» Οι γονείς βιώνουν μιαν απώλεια. Βιώνουν την απώλεια του παιδιού που έκτισαν μέσα στο

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας»

Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» «Πρακτική Εφαρμογή Προγράμματος Αγωγής Στοματικής Υγείας» Ματίνα Στάππα, Οδοντίατρος Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών Πάρεδρος Αγωγής Υγείας Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Η εφαρμογή των προγραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. E-learning. Οδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ & ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ E-learning Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, σας καλωσορίζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ξένων Γλωσσών

Κέντρο Ξένων Γλωσσών Κέντρο Ξένων Γλωσσών Αυτή η περίοδος για τους κηδεμόνες των μαθητών/τριών είναι περίοδος σχολαστικής αναζήτησης και έρευνας. Είναι περίοδος άγχους ποιο Κέντρο Ξένων Γλωσσών θα διαλέξουν προκειμένου τα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών

Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι Εκπαιδευτικών Περιφερειακή Ενότητα Νομού Τρικάλων Δ/ΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Θεσμοί της Αυτοδιοίκησης και της κεντρικής Κυβέρνησης φιλικοί στο παιδί Βιωματικές δράσεις: Επιμορφωτικό Εργαστήρι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΤΟ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ 2011 ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Τα σύγχρονα

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός Εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Νομικά και οικονομικά θέματα. Επιμέλεια. Miguel Santos. Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA

Οδηγός Εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Νομικά και οικονομικά θέματα. Επιμέλεια. Miguel Santos. Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA Οδηγός Εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Νομικά και οικονομικά θέματα Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Pîrvu IONICĂ Luminiţa OPREA ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Εκπαιδευτική ενότητα Νομικά και οικονομικά θέματα Αυτή

Διαβάστε περισσότερα