Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος Guest Editor

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος Guest Editor"

Transcript

1 ΤΟΜΟΣ 3 - ΤΕΥΧΟΣ 3 ΙΟΥΛΙΟΣ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ISSN: Διευθυντής Σύνταξης: Καθηγητής Φώτης Ν. Μπερής Συνεκδότες: Καθηγήτρια Ελένη A. Παπαδάκη, Καθηγητής Κωνσταντίνος Τσαταλάς Aναπληρωτής Εκδότης: Επίκουρος Καθηγητής Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος Λέμφωμα Hodgkin Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος Guest Editor HELLENIC SOCIETY OF HAEMATOLOGY ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

2 i The Journal of the Hellenic Society of HEMATOLOGY HELLENIC SOCIETY OF HAEMATOLOGY Περιοδική Έκδοση της Ελληνικής Αιματολογικης Εταιρείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ BOARD OF THE HELLENIC SOCIETY OF HAEMATOLOGY ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ President: Vice Presidents: General Secretary: Executive Secretary: Treasurer: Members: Nikolaos Charchalakis Dimitrios Karakassis Ioanna Sakellari Elissavet Grouzi Ioannis Kakkas Panagiotis Panagiotidis Georgios Vassilopoulos Konstantinos Tsatalas Panagiotis Tsaftaridis Panagiotis Tsirigotis Πρόεδρος: Αντιπρόεδροι: Γεν. Γραμματέας: Ειδ. Γραμματέας: Ταμίας: Μέλη: Νικόλαος Χαρχαλάκης Δημήτριος Καρακάσης Ιωάννα Σακελλάρη Ελισάβετ Γρουζή Ιωάννης Κάκκας Παναγιώτης Παναγιωτίδης Γεώργιος Βασιλόπουλος Κωνσταντίνος Τσαταλάς Παναγιώτης Τσαφταρίδης Παναγιώτης Τσιριγώτης EDITOR Photis N. Beris Professor of Haematology Medical School Geneva University, Switzerland Modile: Co-editors Helen A. Papadaki Professor of Haematology University of Crete School of Medicine Head of Department of Haematology University Hospital of Heraklion, Crete Τel.: Fax.: Konstantinos Tsatalas Professor of Haematology University Haematology Clinic University General Hospital of Alexandroupolis ASSOCIATE editor Theodoros P. Vassilakopoulos Assistant Professor Haematology Clinic National and Kapodistrian University of Athens PAST C0-EDITORS Nicolaos C. Zoumbos ΕΚΔΟΤΗΣ Φώτης Ν. Μπερής Καθηγητής Αιματολογίας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Γενεύης Κινητό: Συν-Εκδoτες Ελένη A. Παπαδάκη Καθηγήτρια Αιματολογίας Επικεφαλής Αιματολογικού Τμήματος Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ηρακλείου Κρήτης Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης Τηλ.: Fax.: Κωνσταντίνος Τσαταλάς Καθηγητής Αιματολογίας Πανεπιστημιακή Αιματολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΕΚΔΟΤΗΣ Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών Αιματολογική Κλινική, ΓΝΑ Λαϊκό ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΙ Συν-Εκδoτες Νικόλαος Κ. Ζούμπος ΙΔΙΟΚΤΗΤΗΣ: Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία, Κηφισίας 27, Αθήνα, Τηλ.: ΓΡΑΦΕΙΟ ΕΚΔΟΣΗΣ - ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΧΩΡΗΣΕΙΣ: Vita Congress - Β. Βουραζέρης, Παπαδιαμαντοπούλου 4 & Βασ. Σοφίας, Αθήνα, Τηλ.: , Fax: , Εκτυπωση: ΤΕΧΝΟΓΡΑΜΜΑmed, Λ. Μεσογείων 380, Αγία Παρασκευή, Τηλ.: , Fax: ,

3 ii Σχολιασμένα άρθρα της διεθνούς βιβλιογραφίας Δύο ξένοι στο ίδιο κύτταρο Σχολιαστής: Γεώργιος Βασιλόπουλος, Επίκουρος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας McMorran BJ, Wieczorski L, Drysdale KE et al. Platelet factor 4 and Duffy antigen required for platelet killing of Plasmodium falciparum. Science. 2012;338: Tα αιμοπετάλια (ΑΜΠ) έχουν μία γνωστή ικανότητα, την αιμοστατική, και μάλλον πολλές άγνωστες αν κρίνουμε από τα 1100 είδη πρωτεϊνών που μεταφέρουν. Για παράδειγμα, έχει τεκμηριωθεί ότι τα ΑΜΠ εμπλέκονται στην άμυνα κατά των μικροβίων μεσω των TLR4 υποδοχέων τους. Επίσης, τα ενεργοποιημένα απο μικρόβια ΑΜΠ, έχουν την ικανότητα να προσδένονται σε ουδετερόφιλα και να επάγουν την παραγωγή ΝΕΤs (neutrophil extracellular traps), που θεωρούνται ως η τελευταία γραμμή άμυνας σε σηπτικές καταστάσεις. Τα ΑΜΠ έχουν επίσης ενοχοποιηθεί στο μηχανισμό της διάχυτης ενδαγγειακής πήξης, στην επιδείνωση της ρευματοειδούς αρθρίτιδος και στη διευκόλυνση της μετάστασης (μέσω αγγειογένεσης) σε συμπαγή νεοπλάσματα. (1) Η νεώτερη ικανότητά τους φαίνεται να είναι η ανθελονοσιακή! H ικανότητα των ΑΜΠ να αναστέλλουν τον πολλαπλασιασμό του p. falciparum in vitro είχε τεκμηριωθεί πριν από 23 χρόνια, (2) σε μία μελέτη που αναζητούσε τα αίτια της θρομβοπενίας στην ελονοσία. Η παρατήρηση επιβεβαιώθηκε και σε μία πρόσφατη ανακοίνωση, (3) αλλά παρέμενε αδιευκρίνιστος ο μηχανισμός. Οι Mc Morran et al, (4) έδειξαν ότι σε ερυθροκύτταρα με το παράσιτο p. falciparum, υπάρχει αυξημένη πρόσδεση των ΑΜΠ και αυξημένη ενδοκυττάρια συγκέντρωση PF4 (platelet factor 4). Η πρόσδεση παρασιτούμενου ερυθρού και ΑΜΠ, διαμεσολαβείται από το CD36. Mε τη σειρά τους, τα ΑΜΠ απελευθερώνουν τον PF4 από τα α-κοκκία και ο PF4 εξασκεί τοξική δράση στα πλασμώδιο. Ο PF4 είναι μία κλασσική χυμοκίνη (CXCL4), γνωστή περισσότερο από το σύνδρομο HIT που προκαλεί και λιγώτερο από την αντιμικροβιακή της δράση. Στην περίπτωση του ερυθροκυττάρου, ο PF4 αναγνωρίζει τον υποδοχέα Duffy (duffy antigen receptor cytokine,fy/darc), προκειμένου να εισέλθει στο ερυθρό και στη συνέχεια στο ίδιο το πλασμώδιο. Η περαιτέρω δράση του PF4 στο πλασμώδιο είναι άγνωστη. Δύο ξένοι λοιπόν, το ΑΜΠ και το p. falciparum, μέσα και έξω από το ερυθροκύτταρο, που φαίνεται αμέτοχο αλλά δεν είναι, μιας και το σύστημα Duffy των ερυθρών, θα προσδιορίσει το αποτέλεσμα της μάχης. Τα δεδομένα που αναφέραμε κρύβουν μιά ειρωνεία για τη δοκιμαζόμενη Αφρική. Η ελονοσία από P. Σχήμα 1. Τα ΑΜΠ μέσω του CD36 συνδέονται με τα παρασιτούμενα από p.falciparum ερυθρά. Στη συνέχεια απελευθερώνουν τον PF4 από τα α-κοκκία, ο οποίος συνδέεται με το αντιγόνο Duffy και εισέρχεται στο ερυθρό προκειμένου να επιτεθεί στο πλασμώδιο. falciparum, σκοτώνει περίπου άτομα το χρόνο στην Υποσαχάρια ζώνη της Αφρικής. Στη συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη, ο πληθυσμός είναι Duffy-αρνητικός και συχνά CD36-αρνητικός, γεγονός που τους καθιστά ευάλωτους σε προσβολή από p. falciparum. Αντίθετα, η έλλειψη Duffy δρα προστατευτικά για την προσβολή από το p.vivax το οποίο όμως δεν ενδημεί στην περιοχή. Φαίνεται πως εξελικτικά, τα Duffy-αρνητικά άτομα είχαν ένα γενετικό πλεονέκτημα που τώρα έγινε η αχίλλειος πτέρνα. Αν και η πιθανότητα για την «παλινόστηση» του Duffy αλληλίου είναι μάλλον επιστημονική φαντασία, η ανακοίνωση μας δίνει ένα νέο δρόμο για την αντιμετώπιση της ελονοσίας από ένα απροσδόκητο σύμμαχο, το αιμοπετάλιο. Μένει να δουμε το μηχανισμό δράσης του PF4 και ίσως νέα φαρμακευτικά προιόντα. References 1. Leslie M. Beyond clotting: the powers of platelets. Science. 2010; 328: Peyron F, Polack B, Lamotte D, et al. Plasmodium falciparum growth inhibition by human platelets in vitro. Parasitology. 1989; 99: McMorran BJ, Marshall VM, de Graaf C, et al. Platelets kill intraerythrocytic malarial parasites and mediate murvival to infection. Science. 2009; 323: McMorran BJ, Wieczorski L, Drysdale KE, et al. Platelet factor 4 and Duffy antigen required for platelet killing of Plasmodium falciparum. Science. 2012; 338: Haema 2012; 3(3): ii-vi

4 Σχολιασμένα άρθρα της διεθνούς βιβλιογραφίας iii Η λύση για τους «καταθλιπτικούς» βλάστες της ΟΜΛ: Επιγενετικό ξεκλείδωμα της διαφοροποίησης Σχολιαστής: Ιωάννης Κοτσιανίδης, Επίκουρος Καθηγητής, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Schenk T, Chen WC, Göllner S, et al. Inhibition of the LSD 1 (KDM 1A) demethylase reactivates the all-transretinoic acid differentiation pathway in acute myeloid leukemia. Nat Med. 2012;18: Η οξεία μυελογενής λευχαιμία παραμένει μια από τις χειρότερες διαγνώσεις εμφανίζοντας πτωχή επιβίωση ιδίως στους ηλικιωμένους ασθενείς. Ωστόσο, αντίθετα με συναφή νοσήματα, η θεραπευτική της αντιμετώπιση δεν έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο και βασίζεται ακόμη στο κλασσικό «7+3», σχήμα όμως περιορισμένης αποτελεσματικότητας και απαγορευτικής τοξικότητας για την πλειοψηφία των ασθενών λόγω ηλικίας και συννοσηροτήτων. Λαμβάνοντας υπόψη τη βελτίωση του προσδόκιμου επιβίωσης και την συνεχώς αυξανόμενη επίπτωση της ΟΜΛ στους ηλικιωμένους ασθενείς (προβλεπόμενη αύξηση 38% έως το 2031) 1, η ανάγκη ανεύρεσης νέων θεραπειών καθίσταται επιτακτική. Η παραδοσιακή εικόνα της παθοβιολογίας της ΟΜΛ διακρίνει δύο μείζονες λευχαιμιογόνες διεργασίες: τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό και την αναστολή της διαφοροποίησης. Η τελευταία έχει επιτυχώς αντιμετωπισθεί με την εισαγωγή του ρετινοϊκού οξέος (ΑΤRA), την πρώτη πιθανώς στοχεύουσα θεραπεία στην ΟΜΛ και συγκεκριμένα στον υπότυπο της οξείας προμυελοκυτταρικής λευχαιμίας (ΟΠΛ). Για να δράσει το ATRA πρέπει αρχικά να δεσμευθεί στον υποδοχέα του (RAR) και τα γονίδια-στόχοι του συμπλόκου ATRA/RAR να είναι σε επιγενετικά «ανοιχτή» θέση, επιτρέποντας την πρόσδεση του παραπάνω συμπλόκου. Προηγηθείσες μελέτες έδειξαν πως η αδυναμία μεταγραφικής ενεργοποίησης αρκετών γονιδίων-στόχων του ATRA, όπως π.χ. το RARA2, ευθύνονται για την αντίσταση των περισσότερων ΟΜΛ στο ρετινοϊκό οξύ. Ο επιγενετικός μηχανισμός που προκαλεί την απενεργοποίηση του RARA2 περιλαμβάνει τη μείωση της διμεθυλίωσης της λυσίνης Κ4 στην ιστόνη Η3 (H3K4me2) στον εκκινητή του RARA2, μια τροποποίηση που επάγει τη μεταγραφή 2. Η ελάττωση της H3K4me2 προκαλείται πιθανώς από την ταυτόχρονη αύξηση των επιπέδων της ειδικής για τη λυσίνη απομεθυλάσης 1 (LSD1), που χαρακτηριστικά παρατηρείται στην ΟΜΛ 3. Βασισμένη στα παραπάνω, διεθνής ομάδα υπό την καθοδήγηση του Arthur Zelent διερεύνησε τη δυνατότητα επέκτασης της διαφοροποιητικής θεραπείας και στους λοιπούς υπότυπους της ΟΜΛ. Χρησιμοποιώντας in vitro και ex vivo πειράματα σε κυτταρικές σειρές και πρωτογενή δείγματα ΟΜΛ, καθώς και μοντέλα ξενομεταμόσχευσης οι Schenk και συν. έδειξαν πως ο αναστολέας της LSD1 (τρανκυλοπρομίνη, TCP) έχει συνεργική δράση με το ATRA. Ειδικότερα, εγχέοντας βλάστες από 3 ασθενείς με ΟΜΛ σε ανοσοκατεσταλμένους ποντικούς, διαπίστωσαν πως αν τα λευχαιμικά κύτταρα επωασθούν με συνδυασμό ATRA και TCP προ της έγχυσης εμποδίζεται η εμφύτευση της ΟΜΛ, ενώ όταν ο συνδυασμός των φαρμάκων χορηγηθεί 15 μέρες μετά την έγχυση μειώνει σημαντικά το φορτίο της εμφυτευθείσας ΟΜΛ. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί πως στο ένα από τα τρία δείγματα ΟΜΛ η μονοθεραπεία με ATRA στα μοντέλα ξενομεταμόσχευσης είχε παρόμοια αντιλευχαιμική δράση με το συνδυασμό ATRA/TCP, γεγονός που προβληματίζει για την ισχύ των πειραματικών αυτών δεδομένων και την εφαρμοσιμότητά τους στον άνθρωπο. Επιπλέον, οι ερευνητές κατέδειξαν πως η επαγόμενη από το συνδυασμό ATRA/TCP πλειορύθμιση της έκφρασης γονιδίων που σχετίζονται με μυελική διαφοροποίηση συσχετίζεται ισχυρά με την άνοδο της έκφρασης της H3K4 me2 στους εκκινητές των ίδιων γονιδίων, υποστηρίζοντας τον επιγενετικό μηχανισμό δράσης του TCP. Η προκλινική αυτή μελέτη παρουσιάζει πολύπλευρο ενδιαφέρον. Παρέχει υποστήριξη σε μια απλή, αλλά σημαντική, νέα θεώρηση της στοχεύουσας θεραπείας: τον συνδυασμό κι όχι απλώς τη μονοθεραπεία των παραγώγων που στοχεύουν τις επιγενετικές τροποποιήσεις, τα χαρακτηριζόμενα και ως «επιδρόγες», ούτως ώστε να «ξεκλειδωθεί» το νεοπλασματικό επιγένωμα. Υπενθυμίζει ακόμη πως δοκιμασμένα και ασφαλή φάρμακα με ετερογενείς ενδείξεις έχουν επιγενετική δράση 4, δίνοντας τη δυνατότητα για γρήγορη δοκιμή της αποτελεσματικότητάς τους στις κακοήθειες. Χαρακτηριστικά, το TCP χρησιμοποιείται στην κλινική πράξη ως αντικαταθλιπτικό για πάνω από 50 έτη, αλλά η επιστημονική κοινότητα συνειδητοποίησε την αξία της επιγενετικής του δράσης μόλις το Η θεραπευτική παρέμβαση στο αχανές πεδίο της επιγενετικής ρύθμισης έχει μόλις αρχίσει και η συνέχεια αναμένεται συναρπαστική. References 1. Pollyea DA, Kohrt HE, Medeiros BC. Acute myeloid leukaemia in the elderly: a review. Br J Haematol. 2011;152: Glasow A, Barrett A, Petrie K, et al. DNA methylation-independent loss of RARA gene expression in acute myeloid leukemia. Blood. 2008;111: Berglund L, Bjorling E, Oksvold P, et al. A genecentric Human Protein Atlas for expression profiles based on antibodies. Mol Cell Proteomics. 2008;7: Sigalotti L, Fratta E, Coral S, et al. Epigenetic drugs as pleiotropic agents in cancer treatment: biomolecular aspects and clinical applications. J Cell Physiol. 2007;212: Binda C, Valente S, Romanenghi M, et al. Biochemical, structural, and biological evaluation of tranylcypromine derivatives as inhibitors of histone demethylases LSD1 and LSD2. J Am Chem Soc. 2010;132:

5 iv Σχολιασμένα άρθρα της διεθνούς βιβλιογραφίας Ex vivo expansion προγονικών αιμοποιητικών κυττάρων: αποστολή εξετελέσθη; Σχολιαστής: Αλέξανδρος Σπυριδωνίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών. Lechman RE, Gentner B, van Galen P, et al. Attenuation of mir-126 Activity Expands HSC In Vivo without Exhaustion. Cell Stem Cell 2012; 11: Καθημερινά παράγονται από τον μυελό των οστών περισσότερα από 500 δισεκατομμύρια καινούρια κύτταρα. Αυτή η εκπληκτική ομοιόσταση διασφαλίζεται μέσω της ικανότητας των προγονικών αιμοποιητικών κυττάρων (HSC) τόσο στο να διαφοροποιούνται (differentiation) όσο και στο να αυτο-ανανεώνονται (self-renewing) και να ηρεμούν (quiescence). Από τα μέσα του 1990, δηλ. από τότε που η μεταμόσχευση των HSC έγινε καθημερινή κλινική πράξη, έχει τεθεί ως στόχος να μπορέσουμε να επέμβουμε στην διαδικασία αυτο-ανανέωσης των HSC, ώστε να γίνει εφικτή η exvivo παραγωγή HSC από ελάχιστο αριθμό κυττάρων (ex vivo expansion). Τα κλινικά οφέλη είναι πάμπολλα, από την δυνατότητα αξιοποίησης όλων των μονάδων ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων που έχουν μικρό αριθμό HSC μέχρι την δημιουργία τραπεζών αίματος που θα μπορούν να διαθέτουν άμεσα, ΗLA συμβατά HSC για πληθώρα χρήσεων. Πολλές ερευνητικές ομάδες έχουν προσπαθήσει να πετύχουν την ex vivo expansion HSC μέσω ενεργοποίησης σηματοδοτικών μονοπατιών είτε με εξωγενώς χορηγούμενους παράγοντες, όπως κυτταροκίνες (Interleukin (IL)-3, IL-6, IL-11, Flt3-Ligand, Stem Cell factor, Thrombopoietin, Fibroblast growth factor, Angopoietin-1, Pleiotrophin) ή μικρά μόρια (π.χ. StemRegenin-1) είτε με συν-καλλιέργειά τους σε ειδικές συσκευές (π.χ. Aastrom device) με στρωματικά κύτταρα που εκκρίνουν πληθώρα εξωγενών παραγόντων. Φάνηκε ότι οι μέθοδοι αυτοί, που δοκιμάστηκαν και στην κλινική πράξη, οδηγούν βασικά στη διαφοροποίηση και τελικά εξάντληση παρά στην αυτο-ανανέωση των HSC. Μια σημαντική ανακάλυψη στις αρχές του 2000 που ξαναέδωσε ώθηση στην έρευνα για ex vivo expansion HSC ήταν ο ρόλος του γονιδίου homeobox B4 και της αντίστοιχης πρωτεΐνης (HoxB4) στον έλεγχο της αυτο-ανανέωσης των HSC. Τα τελευταία χρόνια μάθαμε όμως ότι οι περισσότερες κυτταρικές λειτουργίες ελέγχονται όχι από ένα μόνο γονίδιο αλλά από τη ενορχηστρωμένη έκφραση πολλών γονιδίων που ρυθμίζεται μέσω των micrornas (mir). Οι Lechman et al. δημοσίευσαν πρόσφατα (Δεκέμβριος 2012) στο Cell Stem Cell ότι το mir-126 εκφράζεται στα HSC (ανθρώπου και ποντικού) και διαδραματίζει έναν κεντρικό ρόλο στη διαδικασία της αυτο-ανανέωσης τους, τόσο in-vivo όσο και in-vitro. mir-126 αποσιώπηση προκαλεί πολλαπλασιασμό των HSC in vitro. Ποντίκια που διασώθηκαν με mir-126 neg/low HSC είχαν καλύτερη αιμοποίηση στις 10 εβδομάδες καθώς και αυξημένο αριθμό HSC και σταθερή αιμοποίηση με ύπαρξη όλων των αιμοποιητικών σειρών ακόμα και μετά από 1.5 χρόνο παρακολούθησης (συμπεριλαμβανομένων και ποντικιών μετά από δεύτερη ή τρίτη μεταμόσχευση). Αντιθέτως, μεταμόσχευση ποντικών με HSC που είχαν υπερεκφρασμένο το mir- 126 παρουσίαζαν ικανοποιητική αιμοποίηση τις πρώτες 12 εβδομάδες, αλλά μετά εμφάνισαν σταδιακή απώλεια όλων των αιμοποιητικών κυτταρικών σειρών και μείωση των HSC. Περαιτέρω μελέτες κατέδειξαν ότι το mir-126 ρυθμίζει την από τις κυτταροκίνες εξαρτώμενη ενεργότητα του PI3K/AKT μονοπατιού σηματοδότησης. Συνοπτικά, οι Lechman et al ανακάλυψαν στο mir-126 τον «μαέστρο» που ελέγχει την αυτο-ανανέωση των HSC. Αντί λοιπόν να προσπαθήσουμε να πετύχουμε την ex vivo, ή ακόμα και in vivo, expansion των ΗSC με επίδραση στα επιμέρους «όργανα», π.χ. μέσω ενεργοποίησης με κυτταροκίνες των επιμέρους υποδοχέων μεταγωγικών σημάτων, η παρούσα μελέτη καταδεικνύει μια πιο φυσιολογική προσέγγιση στον έλεγχο της αυτο-ανανέωσης των HSC. Επίσης, δεδομένων των ομοιοτήτων μεταξύ των φυσιολογικών HSC και λευχαιμικών βλαστοκυττάρων, περιμένουμε με αγωνία να δούμε κατά πόσο η απορρύθμιση του mir-126 παίζει ίσως σημαντικό ρόλο και στη λευχαιμιογένεση.

6 Σχολιασμένα άρθρα της διεθνούς βιβλιογραφίας v Στη μυελοϊνωση ένα ζευγάρι JA(C)Ks αρκεί για να κερδίσει την παρτίδα υπέρ της νόσου Παναγιώτα Γιαννούλια, Ιωάννης Αποστολίδης, Αιματολογική Κλινική και Λέμφωμάτων, ΜΜΜΟ, Γ.Ν. «Ο Ευαγγελισμός», Αθήνα Πρόσφατα εντάχθηκε στη φαρέτρα των παραγόντων που χρησιμοποιούμε για τη θεραπεία της μυελοσκήρυνσης ένας αναστολέας κινασών της τυροσίνης (ΤΚΙs), το ruxolitinib, που στοχεύει τις κινάσες JAK1 και JΑΚ2. 1 Η αναστολή της JAK2 διακόπτει την JAK-STAT επαγόμενη κλωνική υπερπλασία των νεοπλασματικών κυττάρων, ενώ η διτή αναστολή των κινασών JAK1 και JAK2 πιστεύεται ότι ευθύνεται για την μείωση της ανεξέλεγκτης σηματοδότησης μέσω κυτοκινών που συνεισφέρει στα χαρακτηριστικά της νόσου, όπως τα υπερκαταβολικά συστηματικά συμπτώματα, την μη αποδοτική αιμοποιία, και την ίνωση του μυελού. Αν και με τη χορήγηση των JAK αναστολέων επιτυγχάνεται σημαντική κλινική βελτίωση, με μείωση της σπληνομεγαλίας και υποχώρηση των εξουθενωτικών συστηματικών συμπτωμάτων που βιώνουν οι ασθενείς, εντούτοις έχουν αμφίβολη επίπτωση στο JAK2 V617F αλληλικό φορτίο, την ίνωση του μυελού, και την μακροχρόνια επιβίωση των ασθενών. Προς το παρόν οι JAK αναστολείς δεν μοιράζονται την δόξα των ΤΚΙs που χρησιμοποιούμε στην χρόνια μυελογενή λευχαιμία (CML). Η γενετική πολυπλοκότητα των μυελοϋπερπλαστικών νεοπλασμάτων (ΜPN) και η απουσία ειδικότητας των τρεχόντων JAK αναστολέων για το μεταλλαγμένο JAK2 ευθύνονται εν μέρει για αυτές τις διαφορές στην αποτελεσματικότητα. Μια ερευνητική ομάδα του Memorial Sloan-Kettering δημοσίευσε πρόσφατα μια ενδιαφέρουσα μελέτη στο περιοδικό Nature, ανακαλύπτοντας τους θεμελιώδεις μηχανισμούς αντίστασης στους JAK αναστολείς. 2 Εξέθεσαν για μερικές εβδομάδες διάφορες JAK2 V617F-θετικές κυτταρικές σειρές στο ruxolitinib ή έναν άλλο προκλινικό παν-jak αναστολέα και διαπίστωσαν ότι η χρόνια έκθεση στους αναστολείς αυτούς οδηγεί στην ανάπτυξη αντίστασης στην απόπτωση, φαινόμενο που διατηρείτο και μετά από επακόλουθη έκθεση σε διαφορετικούς JAK αναστολείς. Η ανάλυση των αλληλουχιών του γονιδίου JAK2 στα ανθεκτικά κύτταρα δεν απεκάλυψε επίκτητες σωματικές μεταλλάξεις ανάλογες με τις bcr-abl μεταλλάξεις αντίστασης που συναντάμε με τους TKIs στην CML. Οι ανθεκτικές κυτταρικές σειρές μετά από χρόνια έκθεση σε ruxolitinib εμφάνιζαν διατηρούμενη φωσφορυλίωση της JAK2 και μεσολαβητών της σηματοδότησης, όπως οι STAT3, STAT5, και MAP κινάση. Ένα σταθερό εύρημα ήταν η συσχέτηση της αυξημένης φωσφορυλιωμένης JAK2 με τα JAK1 και ΤΥΚ2 μέλη της οικογένειας JAK. Επιπροσθέτως, η αυξημένη έκφραση JAK mrna και η αυξημένη σταθερότητα της JAK2 πρωτεΐνης βρέθηκε ότι συνεισέφεραν στην εγκατάσταση και ευόδωση ενός ετεροδιμερούς σχηματισμού μεταξύ μελών της οικογένειας JAK. H απόσυρση της θεραπείας με JAK2 αναστολείς είχε ως αποτέλεσμα της επαναευαισθητοποίηση σε διάφορους JAK αναστολείς και την απώλεια της συσχέτισης JAK2 Εικόνα: (Α) Η πρόσδεση της θρομβοποιητίνης (TPO) στον υποδοχέα της (MPL) οδηγεί στην φωσφορυλίωση της JAK2, ενεργοποίηση της JAK-STAT οδού σηματοδότησης, και αυξημένη κυτταρική υπερπλασία. (Β) Οι JAK2 αναστολείς αναστέλλουν την φωσφοριλίωση της JAK2 και μειώνουν την κυτταρική υπερπλασία. (Γ) Ένας από τους μηχανισμούς της επιμονής της νόσου είναι η επαναφωσφορυλίωση της JAK2 μέσω του ετεροδιμερισμού της τα μέλη της οικογένειας JAK, JAK1 και ΤΥΚ2.

7 vi Σχολιασμένα άρθρα της διεθνούς βιβλιογραφίας και JAK1/TYK2 κινασών. Η εξάλειψη (knockdown) των JAK1 και TYK2 επανέφερε τα κύτταρα από τον ανθεκτικό στο αρχικό ευαίσθητο φαινότυπό τους. Ένας Ηsp90 αναστολέας που αποδομεί την JAK2 και ένας τύπου ΙΙ JAK αναστολέας που προσδένει στην ανενεργό JAK2 βρέθηκε ότι διατηρούν τη δυνατότητα να αναστέλλουν στον ίδιο βαθμό τόσο ανθεκτικές όσο και παρθένες κυτταρικές σειρές, υποδηλώνοντας ότι εναλλακτικές θεραπευτικές στρατηγικές μπορούν να παρακάμψουν το φαινόμενο της αντίστασης. Τα δεδομένα αυτά ρίχνουν φως στους μηχανισμούς αντίστασης μετά από θεραπεία με JAK2 αναστολείς, που αποδίδονται στην επανενεργοποίηση της JAK2 μέσω ετεροδιμερισμού με μέλη της οικογένειας JAK (Εικόνα). 3 H διακεκομμένη χορήγηση αναστολέα JAK2 σε ασθενείς με σκοπό την επαναευαισθητοποίησή τους στο φάρμακο δεν φαίνεται να είναι εφικτή, καθώς με την διακοπή της θεραπείας επέρχεται ταχεία επανεμφάνιση των κλινικών συμπτωμάτων της νόσου. Με τη χρήση των νεότερης γενιάς JAK αναστολέων και τον συνδυασμό τους με μόρια που έχουν μη διασταυρούμενους μηχανισμούς δράσης (Hsp30, αναστολείς της PI3 κινάσης) ίσως μελλοντικά αντιμετωπίσουμε πιο αποτελεσματικά τη μυελοϊνωση και τα άλλα MPN. Βιβλιογραφία 1. Verstovsek S, Mesa RA, Gotlib J, et al. A double-blind, placebo-controlled trial of ruxolitinib for myelofibrosis. N Engl J Med. 2012; 366: Koppikar P, Bhagwart Ν, Kilpivaara O, et al. Heterodimeric JAK-STAT activation as a mechanism of persistence to JAK2 inhibitor therapy. Nature. 2012; 489: Gotlib J. The Hematologist. 2012; 9:11.

8 Πρόλογος Αγαπητοί συνάδελφοι, Το λέμφωμα Hodgkin αποτελεί πρότυπο ιάσιμης νεοπλασίας του αιμοποιητικού συστήματος. Η νόσος αφορά κατά πλειοψηφία νέα άτομα με διάμεση ηλικία τα έτη και ως εκ τούτου έχει σοβαρές κοινωνικές συνέπειες. Τα τελευταία χρόνια έχει συντελεστεί σημαντική πρόοδος με τη βαθύτερη κατανόηση της βιολογίας της νόσου, τη βελτιστοποίηση του συνδυασμού χημειοθεραπείας και ακτινοθεραπείας, την ανάπτυξη αποτελεσματικότερων αλλά και τοξικότερων χημειοθεραπευτικών συνδυασμών, την ανεύρεση νέων προγνωστικών παραγόντων, την υιοθέτηση της λειτουργικής απεικόνισης με την τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET-Scan) και την ανάπτυξη καινοτόμων θεραπευτικών προσεγγίσεων. Συνοπτικά, αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους αποφασίσθηκε να αφιερωθεί ένα τεύχος του Περιοδικού στο λέμφωμα Hodgkin. Καταβλήθηκε προσπάθεια ώστε η κάλυψη του θέματος να είναι σφαιρική. Έτσι, η θεματολογία περιέλαβε κεφάλαια για την ιστολογική διάγνωση και ταξινόμηση της νόσου, τις εξελίξεις στην κατανόηση της βιολογίας της νόσου αλλά και τη βιολογική βάση των καινοτόμων θεραπευτικών προσεγγίσεων, την κλινική εικόνα και σταδιοποίηση και τις ειδικές κλινικές εκδηλώσεις της νόσου, τη θεραπεία πρώτης, δεύτερης και επακόλουθης γραμμής καθώς και τα κλινικά αποτελέσματα των νεοτέρων βιολογικών θεραπειών, όπως επίσης και για το ειδικό θέμα της αλλογενούς μεταμόσχευσης. Ειδικό κεφάλαιο αφιερώθηκε στον υπότυπο της οζώδους λεμφοκυτταρικής επικράτησης αλλά και σε θέματα που απαιτούν τη γνώση τεχνικών λεπτομερειών, όπως οι αρχές της ακτινοθεραπείας και η τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET- Scan). Τέλος ειδικά κεφάλαια αφιερώθηκαν στα χαρακτηριστικά και τη θεραπεία της νόσου σε ειδικές ομάδες ασθενών (ηλικιωμένοι, κύηση, HIV) και στις μακροχρόνιες επιπλοκές της θεραπείας, οι οποίες αποτελούν μείζον πρόβλημα για την πληθώρα των ασθενών που ιώνται από τη νόσο, ιδίως δε των νέων. Οι συγγραφείς επελέγησαν με βάση το μετρητό τους έργο και την αναγνωρισμένη κλινική τους ενασχόληση με το λέμφωμα Hodgkin και απέδωσαν εξαιρετικές ανασκοπήσεις. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του συγκεκριμένου τεύχους αποτελεί το τελικό του κεφάλαιο, με το οποίο φιλοδοξούμε να ενοποιήσουμε τις πρακτικές διάγνωσης, προγνωστικής ταξινόμησης, θεραπείας και παρακολούθησης του λεμφώματος Hodgkin στη χώρα μας. Έτσι έγινε προσπάθεια να καταγραφούν οι καθιερωμένες πρακτικές και η αποδεκτού βαθμού ποικιλομορφία από μια ομάδα συναδέλφων εγνωσμένης κλινικής εμπειρίας σχετικά με την καλύτερη δυνατή χρήση των φαρμάκων και των διαγνωστικών εξετάσεων. Το αρχικό κείμενο συντάχθηκε από τον υπογράφοντα και τέθηκε σε διαβούλευση με θεσμικά όργανα (Διοικούσα Επιτροπή του Τμήματος Λεμφοϋπερπλαστικών της ΕΑΕ και Ομάδα Συγγραφής Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων του ΕΟΦ) και συναδέλφους από μεγάλα Νοσοκομειακά Κέντρα. Ελπίζουμε ότι επιτεύχθηκε ο καλύτερος δυνατός συγκερασμός των απόψεων των συμμετεχόντων, δεδομένου μάλιστα ότι τα σημεία αποκλίσεων ήταν πραγματικά λίγα. Ευελπιστούμε ότι το κείμενο αυτό θα είναι χρήσιμο, θα οδηγήσει στην κατά το δυνατόν ορθότερη αλλά και πιο ομοιογενή αντιμετώπιση των ασθενών αλλά και ότι μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για την ανάπτυξη αναλόγων προσπαθειών σε άλλα πεδία της Αιματολογίας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον εκδότη του περιοδικού καθηγητή κ. Φώτη Μπερή, που μου εμπιστεύτηκε την επιμέλεια της έκδοσης τoυ τεύχους αυτού και τους Αρχισυντάκτες του περιοδικού καθηγητές Αιματολογίας κ. Κώστα Τσαταλά και Ε. Παπαδάκη, που με την εμπειρία τους και τις γνώσεις τους με βοήθησαν σημαντικά στην επιλογή της θεματολογίας και την τελική κριτική αξιολόγηση των υποβληθεισών ανασκοπήσεων. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους συναδέλφους-συγγραφείς των ανασκοπήσεων για την άρτια επιστημονική εργασία τους και τη συνεργασία που επέδειξαν. Τέλος θα ήταν παράλειψη να μην ευχαριστήσω ιδιαίτερα την Γραμματέα του περιοδικού κ. Ειρήνη Ρισσάκη για την επαγγελματική της εμπειρία και την άψογη συνεργασία και υπομονή που επέδειξε στην ολοκλήρωση των διαδικασιών έκδοσης των τευχών, καθώς και τις εκδόσεις «ΤΕΧΝΟΓΡΑΜΜΑ» για την αρτιότητα έκδοσης του τεύχους. Ελπίζω ότι το παρόν τεύχος θα χρησιμεύσει ως βάση για την κατανόηση του λεμφώματος Hodgkin και την ορθή αντιμετώπισή του από τους νεότερους συναδέλφους αλλά και ως έναυσμα για τη συνεχή ενημέρωση των παλαιότερων και πλέον έμπειρων. Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος Επίκ. Καθηγητής Αιματολογίας Αιματολογική Κλινική Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Haema 2012; 3(3): vii

9 Vol. 3, No 3 July - September 2012 Hodgkin LYMPHOMA Guest editor: T.P. Vassilakopoulos CONTENTS Preface...vii Theodoros P. Vassilakopoulos 1. Hodgkin lymphoma: histological features and classification P. Korkolopoulou, G. Levidou, E. Patsouris 2. Biology of Hodgkin Lymphoma S.G. Papageorgiou, V. Pappa, I. Dervenoulas 3. Hodgkin Lymphoma: clinical and laboratory findings and staging procedures G.A. Pangalis, M. Moschogiannis, X. Giakoumi, P. Tsirkinidis, S. Sachanas 4. Hodgkin Lymphoma: First line treatment and prognostic factors Τ.P. Vassilakopoulos, G. Boutsikas, A. Sarris, M.K. Angelopoulou 5. Principles of radiation therapy in Hodgkin lymphoma Ι. Georgakopoulos, E. Peponi, M. Trichas 6. Treatment of relapsed/refractory Hodgkin lymphoma M.K. Angelopoulou, P. Flevaris, T.P. Vassilakopoulos 7. Biologic basis of novel therapeutic strategies in Hodgkin lymphoma E. Drakos, G. Rassidakis 8. Targeted therapy in Hodgkin s lymphoma Clinical aspects I. Kotsianidis, E. Spanoudakis, K. Tsatalas 9. Allogeneic hematopoietic stem cell (allo-hsct) transplantation in Hodgkin lymphoma P. Kaloyannidis, P. Tsirigotis, I. Sakellari 10. The role of 18FDG PET/CT in the evaluation of Hodgkin lymphoma Ph. Rondogianni, I. Apostolidis 11. Long-term complications of treatment for Hodgkin lymphoma P. Roussou, S. Karakatsanis 12. Nodular lymphocyte predominant Hodgkin lymphoma F.N. Kontopidou, Th. Kanellopoulou 13. Unusual clinical manifestations and complications of Hodgkin lymphoma A.S. Symeonides 14. Hodgkin lymphoma in specific subgroups of patients Κ. Pyrovolaki, M. Psillaki, H.E. Papadakis 15. Brief guidelines for treatment and follow-up of patients with Hodgkin lymphoma Cover page: Activation of Nuclear factor-κβ (NF-κΒ) in Hodgkin-Reed-Sternberg cells. (See article in Haema 2012, Vol. 3, page 193, by Papageorgiou SG et al.)

10 Τόμος 3, Τεύχος 3 Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2012 ΛΕΜΦΩΜΑ Hodgkin Guest Editor: Θ.Π. Βασιλακόπουλος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος...vii Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος 1. Ιστολογική εικόνα - Ταξινόμηση λεμφώματος Hodgkin Πηνελόπη Κορκολοπούλου, Γεωργία Λεβίδου, Ευστράτιος Πατσούρης 2. Βιολογία λεμφώματος Hodgkin Σωτήριος Γ. Παπαγεωργίου, Βασιλική Παππά, Ιωάννης Δερβενούλας 3. Κλινικοεργαστηριακά ευρήματα και σταδιοποίηση στο λέμφωμα Hodgkin Γεράσιμος Α. Πάγκαλης, Μαρία Μοσχογιάννη, Ξανθή Γιακουμή, Παντελής Τσιρκινίδης, Σωτήριος Σαχανάς 4. Λέμφωμα Hodgkin: Θεραπεία πρώτης γραμμής και προγνωστικοί παράγοντες Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος, Γεώργιος Μπούτσικας, Ανδρέας Σαρρής, Μαρία Κ. Αγγελοπούλου 5. Αρχές ακτινοθεραπείας σε ασθενείς με λέμφωμα Hodgkin Ιωάννης Γεωργακόπουλος, Ευαγγελία Πεπόνη, Μιλτιάδης Τριχάς 6. Θεραπεία υποτροπιάζοντος και ανθεκτικού λεμφώματος Hodgkin Μαρία Κ. Αγγελοπούλου, Παγώνα Φλεβάρη, Θεόδωρος Π. Βασιλακόπουλος 7. Βιολογική Βάση Νεώτερων Θεραπευτικών Προσεγγίσεων στο Λέμφωμα Hodgkin Ηλίας Δράκος, Γιώργος Ρασιδάκης 8. Στοχεύουσα θεραπεία στο λέμφωμα Hodgkin Κλινικές πληροφορίες Ιωάννης Κοτσιανίδης, Εμμανουήλ Σπανουδάκης, Κωνσταντίνος Τσαταλάς 9. Η Αλλογενής μεταμόσχευση στο Λέμφωμα Hodgkin Παναγιώτης Καλογιαννίδης, Παναγιώτης Τσιριγώτης, Ιωάννα Σακελλάρη 10. Ο ρόλος της τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων στο λέμφωμα Hodgkin Φοίβη Ροντογιάννη, Ιωάννης Αποστολίδης 11. Μακροπρόθεσμες επιπλοκές της θεραπείας σε ασθενείς με λέμφωμα Hodgkin Παρασκευή Ρούσσου, Σταμάτης Καρακατσάνης 12. Λέμφωμα Hodgkin τύπου Οζώδους Λεμφοκυτταρικής Επικράτησης Φλώρα Ν. Κοντοπίδου, Θεώνη Κανελλοπούλου 13. Ειδικές κλινικές εκδηλώσεις και επιπλοκές στο λέμφωμα Hodgkin Αργύρης Σ. Συμεωνίδης 14. Λέμφωμα Hodgkin σε Ειδικές Ομάδες Ασθενών Κατερίνα Πυροβολάκη, Μαρία Ψυλλάκη, Ελένη Α. Παπαδάκη 15. Συνοπτικές κατευθύνσεις για τη θεραπεία και παρακολούθηση ασθενών με λέμφωμα Hodgkin Εικόνα εξωφύλλου: Η ενεργοποίηση του πυρηνικού παράγοντα-κβ (Nuclear factor-κβ) στα κύτταρα HRS. Από Παπαγεωργίου ΣΓ και συν. (βλέπε, ΑΙΜΑ 2012, τεύχος 3, σελ. 193)

11 ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΤΕΥΧΗ Έτος 2012 Νοέμβριος Θέμα Έτος 2013 Μάρτιος Θέμα Guest editors Ιούλιος Θέμα Guest editor Σεπτέμβριος Θέμα Guest editor Περιλήψεις 23ου Ετήσιου Πανελληνίου Αιματολογικού Συνεδρίου Αναιμία Ελένη Παπαδάκη, Χαράλαμπος Ποντίκογλου Χρόνιες β λεμφοϋπερπλαστικές παθήσεις Κώστας Σταματόπουλος Αυτόλογη Μεταμόσχευση Μαρία K. Αγγελοπούλου

Περιλήψεις 22ου Πανελληνίου Αιματολογικού Συνεδρίου

Περιλήψεις 22ου Πανελληνίου Αιματολογικού Συνεδρίου ΤΟΜΟΣ 2 - ΤΕΥΧΟΣ 4 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 20 Αίμα 2 (4) Περιλήψεις 22ου Πανελληνίου ΑΙματολογικού Συνεδρίου ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 20 ISSN: 08-2682 Διευθυντής Σύνταξης: Καθηγητής Φώτης Ν. Μπερής Συνεκδότες:

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Λεμφώματα πνεύμονα (συνέχεια) Πηνελόπη Κορκολοπούλου Επ. Καθηγήτρια Εργαστήριο Παθολογικής Ανατομικής Πανεπιστημίου Αθηνών Αγγειοκεντρική ανοσοϋπερπλαστική νόσος / λέμφωμα πνεύμονος ΕΒV B T/NΚ Λεμφωματώδης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2011: Λεμφώματα

Ενότητα 2011: Λεμφώματα Κλινικοεργαστηριακή Εκπαίδευση στην Αιματολογία Ενότητα 2011: Λεμφώματα 23-24 Σεπτεμβρίου 2011 Ηράκλειο, Κρήτη Διοργάνωση Ίδρυμα Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας και Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας

Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Ιδιαίτερες νοσολογικές οντότητες στα λεμφώματα υψηλού βαθμού κακοηθείας Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2015 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Οντότητες μη Hodgkin λεμφωμάτων που θα αναφερθούν Πρωτοπαθές Β-λέμφωμα

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2013: Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα

Ενότητα 2013: Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα Κλινικοεργαστηριακή Εκπαίδευση στην Αιματολογία Ενότητα 2013: Μυελοδυσπλαστικά Σύνδρομα 27-28 Σεπτεμβρίου 2013 Διοργάνωση Ίδρυμα Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας και Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΛΕΜΦΑ ΕΝΙΚΟ ΛΕΜΦΩΜΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Μικρά ή µεσαίου µεγέθους λεµφοειδή κύτταρα Πυρήνες στρογγυλοί ή ανωµάλου σχήµατος (µονοκυτταροειδείς ή σαν κεντροκύτταρα) ιαυγές κυτταρόπλασµα ΛΕΜΦΑ

Διαβάστε περισσότερα

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά

οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά οµή Ανοσιακού Συστήµατος Ελένη Φωτιάδου-Παππά Τµήµα Ανοσολογίας Γ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά Ανοσολογικό σύστηµα Βασικό σύστηµα του οργανισµού Λειτουργικές µονάδες του ανοσολογικού συστήµατος Οργανωµένος λεµφικός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO

Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΞΕΙΩΝ ΛΕΥΧΑΙΜΙΩΝ Η ΝΕΑ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΤΗΣ WHO Μαρία Γ. Βάγια Αιματολόγος, 401 ΓΣΝΑ Μαρία Ν. Παγώνη Αιματολόγος Αιματολογική - Λεμφωμάτων Κλινική και ΜΜΜΟ ΓΝΑ «ο Ευαγγελισμός» Ιωάννινα, 13 Σεπτεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικό Πρόγραµµα

Επιστηµονικό Πρόγραµµα Επιστηµονικό Πρόγραµµα Υπεύθυνοι διοργάνωσης κ.κ.: Π. Παναγιωτίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Αιματολογίας Ιατρικής Σχολής Ε.Κ.Π.Α., Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Γ.Ν.Α. «Λαϊκό» Κ. Σταματόπουλος Αιματολόγος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε.

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 24, 25 και 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑLEXANDER BEACH HOTEL ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Πρόε δροσ: Μαρία Παπαϊωάννου

Διαβάστε περισσότερα

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY

DEPARTMENT OF IMMUNOLOGY & HISTOCOMPATIBILITY UNIVERSITY OF THESSALY Μαμάρα Α. (1), Καλαλά Φ. (1), Λιαδάκη Κ. (1), Παπαδούλης Ν. (2), Μανδαλά Ε. (3), Παπαδάκης Ε. (4), Γιαννακούλας N. (5), Παλασοπούλου M. (5), Λαφιωνιάτης Σ. (6), Κιουμή A. (4), Κοραντζής I. (4), Καρτάσης

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 2014: Επίκτητες Αναιμίες

Ενότητα 2014: Επίκτητες Αναιμίες Κλινικοεργαστηριακή Εκπαίδευση στην Αιματολογία Ενότητα 2014: Επίκτητες Αναιμίες 12-13 Σεπτεμβρίου 2014 Διοργάνωση Ίδρυμα Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας και Αιματολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη

TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015. Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία. Δ Ροντογιάννη TI NEOTEΡΟ ΣΤΟΥΣ ΝΕΥΡΟΕΝΔΟΚΡΙΝΕΙΣ ΟΓΚΟΥΣ ΤΟ 2015 Ορισμοί-Κατάταξη-Ιστολογία Δ Ροντογιάννη Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση Βιολογικοί δείκτες Μοριακή Παθολογία Νευροενδοκρινή νεοπλάσματα Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μυελογενής λευχαιμία

Οξεία μυελογενής λευχαιμία Οξεία μυελογενής λευχαιμία Γενικά στοιχεία Ταξινόμηση και τύποι Ενδείξεις και συμπτώματα Αίτια πρόκλησης Διάγνωση Παρουσίαση και επαναστόχευση από Βικιπαίδεια Οξεία μυελογενής λευχαιμία : Ζήσου Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου

Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου Συχνότητα και παράγοντες κινδύνου Είδος µεταµοσχευµένου οργάνου (σε συµπαγές όργανο 1,4-2 %, καρδιά 1,8-9,8 %, καρδιά µε πνεύµονα 4,6-12,5 % και πάγκρεας µε άλλο όργανο µέχρι 32% ) Ηλικία του λήπτη (συχνότερα

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία

Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αυτόλογη μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων Λίγκα Μαρία Αιματολόγος, Επιμελήτρια Β Αιματολογικό Τμήμα Παθολογικής Κλινικής Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών Μεταμόσχευση αιμοποιητικών κυττάρων (ΜΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Η Αιμοδοσία το 2011 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ

Η Αιμοδοσία το 2011 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ Η Αιμοδοσία το 2011 Η Αιμοδοσία το 2011 Αθηνα, 2-4 Ιουνίου 2011 ΔΩΜΑ, Π.Γ.Ν. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» 1 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

13-14. Αναδυόμενες. Επιλογές. στην ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2 0 1 5 ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΔΙΗΜΕΡΟ LARISSA IMPΕRIAL. Κεντρικής Ελλάδας.

13-14. Αναδυόμενες. Επιλογές. στην ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2 0 1 5 ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΔΙΗΜΕΡΟ LARISSA IMPΕRIAL. Κεντρικής Ελλάδας. ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΔΙΗΜΕΡΟ Κεντρικής Ελλάδας 1 η Νοσηλευτική Αιματολογική Ημερίδα Κεντρικής Ελλάδας Υπό την αιγίδα Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Τμήμα Νοσηλευτικής Ε.Κ.Π.Α. ΤΕΙ Νοσηλευτικής Λάρισας 13-14

Διαβάστε περισσότερα

Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα. Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας

Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα. Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Η κυτταρομετρία ροής στα Β λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα Ελένη Καψάλη Επίκουρη Καθηγήτρια Αιματολογίας Κατάταξη λεμφικών νεοπλασμάτων Τα νεοπλάσματα των Β, Τ, ΝΚ λεμφοκυττάρων είναι όγκοι από ανώριμα και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε.

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΤΟΣ Ε.Α.Ε. Ph(-) ΜΥΕΛΟΫΠΕΡΠΛΑΣΤΙΚΑ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΑ ΑΙΜΟΣΤΑΣΗ 7, 8 και 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΑLEXANDER BEACH HOTEL ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Πρόεδρος: Βασιλεία Γαρυπίδου Συντονιστες

Διαβάστε περισσότερα

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου.

HIV & Ca τραχήλου μήτρας. Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. HIV & Ca τραχήλου μήτρας Άτομα μολυσμένα με HIV έχουν αυξημένη ροπή για την ανάπτυξη καρκίνου. ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Πολλαπλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κακοήθειας σε ασθενείς με AIDS. Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε.

ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΤΟΣ Ε.Α.Ε. ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΣΤΗΝ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ 24, 25 και 26 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΑLEXANDER BEACH HOTEL ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Πρόε δροσ: Μαρία Παπαϊωάννου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΚΑΒΑΝΤΖΑΣ Επίκουρος Καθηγητής ΟΓΚΟΙ ΕΠΙΦΥΣΗΣ Επιφυσιοβλάστωµα Επιφυσιοκύττωµα Ογκος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Αθήνα 19 Ιουνίου 2008 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Στα σκουπίδια πετιούνται κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες Ομφαλικά Μοσχεύματα (βλαστοκυτταρα), τα οποία δίνουν ανεκτίμητη βοήθεια και λύση στο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα

Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα Επίκτητη Ανοσιακή Απάντηση (χυμικό σκέλος) Β λεμφοκύτταρα φυσική ή μη ειδική ανοσία δεν απαιτεί προηγούμενη έκθεση στο παθογόνο και δεν διαθέτει μνήμη. σε επίκτητη ή ειδική ανοσία χυμική ανοσία με παραγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ Πηνελόπη Κορκολοπούλου Αν. Καθηγήτρια Παθολογικής Ανατοµικής Παν/µίου Αθηνών 1 Β-ΛΕΜΦΩΜΑ ΑΠO ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΤΗΣ ΟΡΙΑΚΗΣ ΖΩΝΗΣ (MZL) (WHO 2001) Tρεις τύποι λεµφωµάτων τα οποία αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ. Χρυσούλα Νικολάου ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΛΑΦΡΩΝ ΑΛΥΣΕΩΝ ΣΤΟΝ ΟΡΟ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΥΡΑ Χρυσούλα Νικολάου Μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις Οι μονοκλωνικές ελεύθερες ελαφρές αλύσεις οι οποίες είναι γνωστές ως πρωτεΐνη Bence

Διαβάστε περισσότερα

Η Αιμοδοσία το 2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ

Η Αιμοδοσία το 2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ Η Αιμοδοσία το 2012 Θεσσαλονικη, 20-22 Σεπτεμβρίου 2012 Γραφεία Ιδρύματος Ελληνικής Αιματολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπίες: βασική γνώση & εξελίξεις στην αιματολογία. Σάββατο 12 Ιανουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Du Lac, Ιωάννινα. Επιστημονικό Πρόγραμμα

Ισορροπίες: βασική γνώση & εξελίξεις στην αιματολογία. Σάββατο 12 Ιανουαρίου 2013 Ξενοδοχείο Du Lac, Ιωάννινα. Επιστημονικό Πρόγραμμα ΟΡΓΑΝΩΣΗ: Αιματολογική Κλινική & Β' Παθολογική Κλινική Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εταιρεία Παθολογίας Βορειοδυτικής Ελλάδος Υπό την αιγίδα των: Ελληνικής Πανεπιστημίου Ιατρικού Συλλόγου Αιματολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις

Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα. Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Λεμφοϋπερπλαστικά νοσήματα με έκφραση στο αίμα Χρόνια Λεμφογενής Λευχαιμία και άλλες λεμφοκυτταρώσεις Διαγνωστική προσέγγιση και διαφορική διάγνωση λεμφοκυττάρωσης Ορισμός λεμφοκυττάρωσης: Aπόλυτη λεμφοκυττάρωση:

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012-2013

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012-2013 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2012-2013 2012 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 ος ΚΥΚΛΟΣ: 5.20 h 18/2/2012 Αθήνα, 19/2/2012 Θεσσαλονίκη 9.00πμ 15.50μμ 9.00πμ 11.00πμ Αιμοποίηση και αρχέγονο αιμοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ. Θωµάς Ζαραµπούκας. Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής. Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΟΓΚΟΙ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΓΛΟΙΑΣ Θωµάς Ζαραµπούκας Αν. Καθ. Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Όγκοι της Αστροκυτταρικής Γλοίας Πιλοκυτταρικό αστροκύτωµα Πιλοµυξοειδές αστροκύτωµα Πλειόµορφο ξανθοαστροκύτωµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο φυσιολογικός μυελός των οστών. Κατερίνα Ψαρρά Τμήμα Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α. "Ο Ευαγγελισμός"

Ο φυσιολογικός μυελός των οστών. Κατερίνα Ψαρρά Τμήμα Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α. Ο Ευαγγελισμός Ο φυσιολογικός μυελός των οστών Κατερίνα Ψαρρά Τμήμα Ανοσολογίας - Ιστοσυμβατότητας Γ.Ν.Α. "Ο Ευαγγελισμός" μυελός των οστών πολύπλοκος όλες οι κυτταρικές σειρές από αρχέγονο αδιαφοροποίητο κύτταρο μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη του ρόλου ανοσο-τροποποιητικής δράσεως της p38 µιτογονο-ενεργοποιηµένης κινάσης ( p38 MAPK ) Μαυρόπουλος Αθανάσιος, PhD ΕΙΣΑΓΩΓΗ-Ι H p38 MAPK ενεργοποιείται από τις ιντερλευκίνες IL-12 και IL-18

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Χρ.Τσοµπανίδου Παθολογοανατόµος Συντονίστρια Διευθύντρια Νοσοκοµείο Θεσ/νίκης «Άγιος Δηµήτριος» προέρχονται από το φυσιολογικό επιθήλιο µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΑΠΟ ΤΟ FALK SYMPOSIUM 196 6 & 7 MARCH, 2015 FRANKFURT, GERMANY Βασικά σημεία ενδιαφέροντος στο τελευταίο Falk Symposium No196 στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας αποτέλεσαν οι εξελίξεις στο πεδίο της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΑΝΟΣΟΚΑΤΑΣΤΑΛΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Γενικά Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν τους στόχους της

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός»

Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΑΙΜΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΕ ΜΑΚ ΜΕ ΜΙΚΤΗ ΑΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΑΒΟ Παναγιώτα Κουτσογιάννη Αιµατολόγος ΝΥ Αιµοδοσίας Γ.Ν.Α. «Ο Ευαγγελισµός» ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΑΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ (ΜΑΚ) Αποδεκτή θεραπεία για ασθενείς µε: συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν

Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν Μ ε τ α μ ό σ χ ε υ σ η α ι μ ο π ο ι η τ ι κ ώ ν κ υ τ τ ά ρ ω ν Αιματολογική Κλινική και Λεμφωμάτων, Μονάδα Μεταμόσχευσης Μυελού Οστών Δημήτρης Καρακάσης Σχεδιάγραμμα της ομιλίας Εισαγωγή Ασθενής - ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

στο ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Aίθουσα Δημήτρη Μητρόπουλου

στο ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Aίθουσα Δημήτρη Μητρόπουλου Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Η Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΜΙΑ ΜΑΧΗ ΠΟΥ ΚΕΡΔΙΖΕΤΑΙ Παρασκευή 15 Οκτωβρίου 2010 στο ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Aίθουσα Δημήτρη Μητρόπουλου Π Ρ Ο Σ Κ Λ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία

Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία ΜΕΣΟΘΗΛΙΩΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΤΟΝΑΙΟΥ: CT ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Γκιζάς Β. Χρήστος, Σβάρνα Ευγενία, Μούκα Βασιλική, Αργυροπούλου Ι. Μαρία Τμήμα Κλινικής Ακτινολογίας και Απεικόνισης Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω λέμφωμα; Πώς θα το καταλάβω; Πώς θα το καταλάβω; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Μήπως έχω λέμφωμα; Η έγκαιρη διάγνωση, σώζει ζωές Ο οδηγός αυτός έχει γραφτεί για να σας εφοδιάσει με πληροφορίες και συμβουλές, ώστε να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

Λεωφόρος Δημοκρατίας 67, Νέο Ψυχικό

Λεωφόρος Δημοκρατίας 67, Νέο Ψυχικό ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑ ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ με θέμα: Η θέση της οστεομυελικής βιοψίας στη διαγνωστική προσέγγιση και παρακολούθηση των αιματολογικών νόσων. Παρασκευή 16

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η παρουσίαση των χαρακτηριστικών της

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Εισαγωγή στην Ανοσολογία ρ. Γιώργος Κρασιάς Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου Τµήµα Μοριακής Ιολογίας Τι είναι το Ανοσοποιητικό Σύστηµα (ΑΣ)? Το ΑΣ (Immune System) είναι ένα σύστηµα άµυνας του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Γνώσεις, στάσεις και ποιότητα ζωής σε ασθενείς με λέμφωμα Οι ασθενείς που πάσχουν από λέμφωμα στην Ελλάδα εμφανίζονται ελλιπώς ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα που αφορούν στην

Διαβάστε περισσότερα

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών

ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ. Ιωάννα Οικονοµίδου. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών ANOΣΟΓΗΡΑΝΣΗ Ιωάννα Οικονοµίδου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Πανεπιστηµίου Αθηνών Το ανοσιακό σύστηµα θεωρείται αποφασιστικός παράγοντας για την διατήρηση της υγείας και την επιβίωση στους ηλικιωµένους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Ποιες είναι οι διαφορές μιας πρωτογενούς από μια δευτερογενή χυμική ανοσολογική απόκριση; Περιγράψετε τους μηχανισμούς ενεργοποίησης στις δυο περιπτώσεις. ΘΕΜΑ 2 (1 μονάδα) Περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παθοφυσιολογία ΙΙ Αιματολογία Υπεύθυνος μαθήματος: Καθηγητής Αλέξανδρος Α. Δρόσος Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ

Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό. Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Επίδραση θεραπειών στον καλοήθη και κακοήθη προστατικό ιστό Θ. Γεωργιάδης Επιμελητής A, ΔΘΚΑ ΥΓΕΙΑ Προεγχειρητικός ανδρογονικός αποκλεισμός LHRH αγωνιστές (μερικός ) ή και μη στεροειδές αντιανδρογόνο (πλήρης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΧΤΣΗΣ ΙΑΤΡΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΟΡΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 3 Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες

Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες Λίγα λόγια για τις αιματολογικές νεοπλασίες Αιματολογικές νεοπλασίες είναι τα είδη καρκίνου που επηρεάζουν το αίμα, το μυελό των οστών και τους λεμφαδένες. Δεδομένου ότι και τα τρία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα

Διαβάστε περισσότερα

Η Κυτταρογενετική στις αιματολογικές κακοήθειες

Η Κυτταρογενετική στις αιματολογικές κακοήθειες Εργαστήριο Υγειοφυσικής & Περιβαλλοντικής Υγείας, ΙΠΤ-Α, Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. «Δημόκριτος» Η Κυτταρογενετική στις αιματολογικές κακοήθειες Μανωλά Καλλιόπη, Ph.D Ερευνήτρια Γ Κυτταρογενετική Κλάδος της Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ;

ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; ΜΗΠΩΣ ΕΧΩ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με την ευγενική χορηγία της Roche

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΔΙΑΒΗΤΗ (ΕΛ.ΕΣ.ΜΕ.Δ) ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΣΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ 2014 24-26 Απριλίου 2014 Ξενοδοχείο Eden Beach Resort Ανάβυσσος Αττικής 1 Πέμπτη 24 Απριλίου 2014 (15.30-20.30)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΑ ΗΜΙΑ ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΕΒ ΟΜΑ Α ΑΙΜΟ ΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΑΘΗΝΑ, 31/5 4/6/2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 20/9 24/9/2010 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ KAI ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑΣ Ηλίας Σπ. Κυριάκου

Διαβάστε περισσότερα

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.

Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους. Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ. Όρχεις -Χειρισμός παρασκευάσματος -Εισαγωγή στους όγκους Α.. Κιζιρίδου, Αναπ. Διευθύντρια Παθολογοανατομικού Τμήματος A.Ν.Θ.Θεαγένειο Περιγραφική Ανατομική 2 αδένες με σχήμα δαμάσκηνου διαστ.5χ3χ2.5 Κρέμονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΜΥΟΚΑΡ ΙΑΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑ Α ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΠΑΛΟΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΗΜΗΤΡΙΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙ ΗΣ ΜΑΡΙΑ ΑΓΓΕΛΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΒΛΑΧΟΣ ΑΓΑΘΟΚΛΕΙΑ ΜΗΤΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη

Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ. Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη Γυμνάσιο Κερατέας ΚΑΡΚΙΝΟΣ & ΜΕΤΑΛΛΑΞΕΙΣ Αναστασία Σουλαχάκη Κωνσταντίνα Πρίφτη 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ : Ορολογία και λίγα λόγια για τον καρκίνο Χαρακτηριστικά του καρκίνου Μεταλλάξεις Μεταλλάξεις και καρκίνος

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH

Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική Λεμφοϊστιοκυττάρωση HLH Υπερφλεγμονώδες σύνδρομο Aιμοφαγοκυτταρικό Σύνδρομο ή Αιμοφαγοκυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010

Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες Η σημασία της πρώιμης διάγνωσης Δαούσης Δημήτριος Λέκτορας Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Παμπελοννησιακό Ιατρικό Συνέδριο Πάτρα, 23 Οκτ. 2010 Σπονδυλαρθροπάθειες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΤΣΕΖΟΥ ΑΣΠΑΣΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Βασίλης, PhD Λάρισα, 2012 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Αποτελεί την πιο κοινή μορφή

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρική βασισμένη σε τεκμήρια

Ιατρική βασισμένη σε τεκμήρια ΟΡΓΑΝΩΣΗ: Αιματολογική Κλινική Ιατρικού Τμήματος Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Β' Παθολογική Κλινική Ιατρικού Τμήματος Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Εταιρεία Παθολογίας Βορειοδυτικής Ελλάδος Υπό την αιγίδα των: Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα.

6ο Διαβητολογικό. Συνέδριο. 20 έως 22 Νοεμβρίου 2009. Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη. Κάνουμε το σωστό; Πάτρα. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Διαβητολογικό Κέντρο 6ο Διαβητολογικό Συνέδριο Σακχαρώδης Διαβήτης Γνώση βασισμένη στην ένδειξη Κάνουμε το σωστό; Ενα διαχρονικό δίλημμα

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ

Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ) Dr Αφροδίτη Ν. Παντζάκη Αναπληρώτρια διευθύντρια ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΣΕΛ Συστηματική αυτοανοσοποιητική νόσος Προσβολή πολλών οργάνων Νεφρός Δέρμα, αρθρώσεις, ορώδεις μεμβράνες,

Διαβάστε περισσότερα

Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή

Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή Osteogenesis imperfecta Μενδελικό Νόσημα Συχνότητα στον πληθυσμό: 1:20.000 80-95% αυτοσωμικό επικρατές 10-15% αυτοσωμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου

ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου ΠΡΟΜΕΛΕΤΗ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΡΟΓΝΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΪΑΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΥΑΛΟΕΙΔΟΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΙΚΗΣ ΕΛΞΗΣ (ΣΥΕ) Ν. Λυγερός - Π. Πέτρου Στα πλαίσια της φυσιολογικής διαδικασίας γήρανσης, το υαλώδες σώμα, το οποίο υπό φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ

Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ Βιολογία γενικής παιδείας τάξη Γ Παραδόσεις του μαθήματος Επιμέλεια: Γιάννης Αργύρης Βιολόγος M.Sc. Καθηγητής 3 ου Γεν. Λυκ. Ηλιούπολης Κεφάλαιο 1ο Άνθρωπος και υγεία 2. Μηχανισμοί Άμυνας του Ανθρώπινου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ. Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ. Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΙΔΟΑΛΛΕΡΓΙΟΛΟΓΙΚΗ Ε ΤΑΙΡΕΙΑ Σχολείο Κλινικής Ανοσολογίας ΝΑΥΠΛΙΟ, ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ ΑΜΑΛΙΑ 28 30 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 28 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2014 15.00 16.25 Εγγραφές 16.25 16.30 Έναρξη 16.30 18.30 ΠΡΩΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Σταυρούλα Β. Αλεξιά. Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ»

ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ. Σταυρούλα Β. Αλεξιά. Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Σταυρούλα Β. Αλεξιά Διευθύντρια Αιματολογικού Τμήματος Ε.Α.Ν.Π. «ΜΕΤΑΞΑ» ΛΕΜΦΩΜΑΤΑ Τα λεμφώματα είναι νεοπλάσματα του λεμφικού ιστού. Έως τις αρχές της δεκαετίας του 1990 οι ταξινομήσεις των

Διαβάστε περισσότερα

«ΣΤΟΧΕΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΒΛΑΣΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ : ΝΕΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΣΑΝΤΑΡΜΑΚΗ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια

«ΣΤΟΧΕΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΒΛΑΣΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ : ΝΕΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΣΑΝΤΑΡΜΑΚΗ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ιατµηµατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» «ΣΤΟΧΕΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΒΛΑΣΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ : ΝΕΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΣΑΝΤΑΡΜΑΚΗ ΒΑΛΕΝΤΙΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΥΕΛΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ & ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΥΘΡΟΚΥΤΤΑΡΟΥ ΚΑΙ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΟΠΑΘΕΙΩΝ

ΚΟΙΝΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΥΕΛΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ & ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΥΘΡΟΚΥΤΤΑΡΟΥ ΚΑΙ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΟΙΝΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΥΕΛΟΔΥΣΠΛΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΥΕΛΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ & ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΥΘΡΟΚΥΤΤΑΡΟΥ ΚΑΙ ΑΙΜΟΣΦΑΙΡΙΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2014 Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ

ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΙΜΟΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΑ Η συµβολή της µοριακής ανάλυσης Eλισάβετ Οικονοµάκη Βιολόγος Αιµοπαθολογοανατοµικό Εργαστήριο ΠΓΝΑ > ΜΟΡΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ (Μη µορφολογικές) Αλυσιδωτή Αντίδραση Πολυµεράσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Αιμοδοσία το 2014 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ

Η Αιμοδοσία το 2014 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΙΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΑΙΜΟΔΟΣΙΑΣ ΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΟΥΣ Η Αιμοδοσία το 2014 Υπό την Αιγίδα του Ε.ΚΕ.Α. ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 19-21 Ιουνίου 2014 Γραφεία Ιδρύματος Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΙΣ Ε.Α.Ν Γ.Ν.Ν.Θ.Α «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΜΠΡΟΥΠΗ ΕΠΙΣΚΕΠΤΡΙΑ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕΤΑΞΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ ΠΕ 12/2/2015 ΙΣΤΟΡΙΚΟ Γ.Ν.Ν.Θ.Α. «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»

Διαβάστε περισσότερα