Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ"

Transcript

1 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 1 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ Χαράλαμπος Χ. Σπυρίδης, Καθηγητής Μουσικής Ακουστικής, Πληροφορικής, Διευθυντής Τομέως Τεχνολογίας Ήχου, Μουσικοπαιδαγωγικής & Βυζαντινής Μουσικολογίας, Διευθυντής Εργαστηρίου Μουσικής Ακουστικής Τεχνολογίας Τμήματος Μουσικών Σπουδών Φιλοσοφικής Σχολής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών «Φύσις» για τους Αρχαίους Έλληνες, είναι η «ολότης πάντων» όσων υπάρχουν, την οποία συνέχουν η «φιλία», η «κοσμιότης», η «Δίκη», η «τάξις», το «μέτρον», η «αρμονία», ο «λόγος». Επομένως, η «Φύσις» είναι «κόσμος» και εντός του «κόσμου» της Φύσεως ζει ο άνθρωπος ως το μόνον ιδιαίτερο ον. Αυτός δε ο «κόσμος» αποτελεί τον «χορηγόν» και τον «διδάσκαλον» του ανθρώπου προς την ευδαιμονία, την οποία ο άνθρωπος επιτυγχάνει, όταν σέβεται τον «κόσμον» της Φύσεως. Εις την αντίθετον περίπτωσιν, όταν δηλαδή ο άνθρωπος ασεβεί προς τον «κόσμον» της Φύσεως, τότε την «αδικεί», παραβαίνων και διαταράσσων την τάξιν και την αρμονίαν της. Αυτή ακριβώς η παράβασις της τάξεως και της αρμονίας σημαίνει «λύσιν της φύσεως». Η «λύσις» επιφέρει «νόσους οίκου και βίου», με αποτέλεσμα η Φύσις να καθίσταται «άοικος εις οίκησιν». Οι «νόσοι οίκου και βίου», τα οικολογικά προβλήματα, είναι η «τίσις», η τιμωρία, την οποία επιβάλλει η Φύσις εις τον άνθρωπον για την «αδικίαν» που πράττει εναντίον της. ΦΥΣΙΣ ΚΑΙ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ Εις την αυγήν της ιστορίας του ο άνθρωπος εθεωρούσε τον εαυτόν του τμήμα του κόσμου, ο οποίος τον περιέβαλε, υποκείμενος αμέσως εις τις επιδράσεις των φυσικών δυνάμεων (ανέμων, καταιγίδων κ.ά.), τις οποίες εθεοποίησε εις την προσπάθειά του να τις εξευμενίσει ή να τις καθυποτάξει. Η πλουσία ελληνική μυθολογία μαρτυρεί μία φύσιν «πλήρη θεών», εις την οποίαν θεοί, ημίθεοι και άνθρωποι αποτελούν όλοι μέλη ενός συνόλου, το οποίον περιλαμβάνει επί πλέον την γη, τα δάση, τα ποτάμια, τα ζώα. Οι θεοί, ως μέρος αυτής της φύσεως, δίνουν ιερό περιεχόμενο εις την προστασίαν του περιβάλλοντος. Γενικώς, η θεοποίησις της φύσεως εις την θρησκείαν των αρχαίων εβοήθει σημαντικώς εις τον σεβασμόν και την προστασίαν του περιβάλλοντος και εις την σωτήριον σχέσιν του ανθρώπου μετά του υ- πολοίπου οικοσυστήματος.

2 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 2 (Ρέα-Κυβέλη)

3 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 3 (Άρτεμις)

4 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 4 (Απόλλων) Πρώτη εκ των θεών, προστατών του περιβάλλοντος, αναφέρεται η Ρέα ή Κυβέλη, η μεγάλη θεά ή μητέρα των Θεών, η σύζυγος του Κρόνου, η μητέρα του Διός, η θεά της ελευθέρας φύσεως και των Ορέων. Η θεά, όμως, η οποία συνεδέθη περισσότερο με τη φύσιν και την προστασία της ήτο η δραστήριος ορεσιβία θεά Άρτεμις, η δίδυμος αδελφή του θεού Απόλλωνος, ο οποίος ήτο ο θεός του φωτός, της αρμονίας, των επιστημών, των τεχνών και επίσης ο προστάτης των δασών και των ιερών άλσεων. Εις την σκέψιν των αρχαίων ο συγγενικός αυτός δεσμός των δυο θεών δεν ήτο διόλου τυχαίος. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι ο φυσικός κόσμος εξαρτάται από την ύπαρξιν του ζωοδότου ηλίου, ο οποίος απετέλεσε πολύ γρήγορα, ασυνειδήτως σχεδόν, το πρώτο θεοποιημένο φυσικό στοιχείο από τον άνθρωπο.

5 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 5 Η Άρτεμις ήτο θυγάτηρ του Διός και της Λητούς, βασιλίσσης των ελληνικών βουνών και των δασών, θεά του κυνηγίου, προστάτις της μητρότητος, της νεότητος, της αγνότητος, του τοκετού, των μικρών παιδιών και των ζώων. Οι Ορφικοί την εθεώρουν θεά της Σελήνης και ο Όμηρος την αποκαλούσε «πότνια θηρών» 1 και «αγροτέρη». 2 «Μα τότε άγρια του ρίχτηκε μπροστά η αδελφή του η Άρτεμις, των θηρίων η δέσποινα που ζει στις εξοχές») Ομήρου Ιλιάς Φ Ως «πότνια θηρών», δηλαδή «δέσποινα των ζώων» ελατρεύετο ιδιαιτέρως σε μέρη ορεινά και δασώδη. Εκατοίκει εις τις πηγές και εις τα ποτάμια και επροστάτευε τα 1 «tõn d kasign»th m la ne kese pòtnia qhrîn Artemij grotšrh, kaˆ Ñne deion f to màqon», μτφρ. «Μα τότε άγρια του ρίχτηκε μπροστά η αδελφή του η Άρτεμις, των θηρίων η δέσποινα που ζει στις εξοχές») Ομήρου Ιλιάς Φ «E j Artemin Artemin Ûmnei Moàsa kasign»thn `Ek toio, parqšnon ocšairan, ÐmÒtrofon 'ApÒllwnoj, ¼ q' ppouj rsasa baqusco noio Mšlhtoj mfa di SmÚrnhj pagcrúseon rma dièkei j Kl ron mpelòessan, Óq' rguròtoxoj 'ApÒllwn Âstai mimn zwn kathbòlon ocšairan. Kaˆ sý mὲn oûtw ca re qea q' ma p sai oidí aùt r gè se prîta kaˆ k sšqen rcom' e dein, seà d' gë rx menoj metab»somai llon j Ûmnon.» μτφρ «Την Άρτεμη την αδερφή του Εκάτου ύμνησε Μούσα την τοξότρια παρθένα, ομογάλακτη του Απόλλωνα, αυτή που τ άλογα του βουρλοσκεπασμένου Μέλητος ποτίζει και γρήγορα το άρμα τ ολόχρυσο απ τη Σμύρνη το πηγαίνει στην αμπελόφυτη την Κλάρο, εκεί που ο αργυρότοξος Απόλλων κάθεται την τηλεύστοχη τοξότρια περιμένοντας. Έτσι κι εσύ κι όλες οι θεές μαζί σου ας χαίρεσαι με το άσμα μου, όμως εγώ εσένα πρώτα κι από σένα αρχίζω να υμνώ, κι αφού από σένα αρχίσω θα περάσω σ άλλον ύμνο» (Ομηρικός Ύμνος στην Άρτεμη)

6 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 6 ζώα εξουσιάζοντάς τα. Η Άρτεμις εταυτίσθη με τις παλαιότερες θεότητες της φύσεως και τελικώς τις αφομοίωσε, κληρονομούσα τους ρόλους και τα χαρακτηριστικά τους. Ένα εκ των βασικοτέρων γνωρισμάτων της ήτο η καθολική της κυριαρχία επί της φύσεως. Ήμερα και άγρια ζώα, ψάρια και πουλιά ήσαν όλα υπό την προστασίαν της. 3 Ως θεά και προστάτις της φύσεως η Άρτεμις εθεωρείτο υπεύθυνη τόσο για την γεωργία, όσο και για την κτηνοτροφία. Οι περιοχές, εις τις οποίες ελατρεύετο και ετιμάτο ανελλιπώς, είχαν πάντοτε εύφορον γη, κατάσπαρτα χωράφια, πλουσίαν συγκομιδή και ζώα υγιή και γόνιμα. Αντιθέτως, όσες εκ των περιοχών δεν ετήρουν σωστά τις υποχρεώσεις των απέναντί της και επί πλέον παρέβλεπον την ύπαρξίν της, είχον να αντιμετωπίσουν την εκδικητικήν οργήν και μανία της, οι οποίες ισοδυναμούσαν με καταστροφήν των σπαρτών και αποδεκατισμόν των κοπαδιών. Εις την συνείδησιν των αρχαίων επρόκειτο για μία θεά αμείλικτη, η οποία ποτέ σχεδόν δεν συγχωρούσε. Οιαδήποτε παρατυπία εις βάρος της, οιαδήποτε παρέκκλισις από τα πιστεύω της και τις αρχές της άξιζε την τιμωρία της. Η αδυσώπητος οργή της ήτο έτοιμη να ξεσπάσει ανά πάσα στιγμήν απέναντι εις τον παραβάτην των αυστηρών της κανόνων. Τα θανατηφόρα της βέλη εστόχευον διαρκώς θνητούς, θεούς και ήρωες, οι ο- ποίοι παρέβλεπον την ύπαρξίν της ή αμέλουν τις αρχές και την λατρείαν της. Πρόκειται πιθανότατα για συμβολική σκέψιν των αρχαίων, η οποία μαρτυρεί την ίδια την τιμωρία της φύσεως, η οποία πλήττει αμέσως τον άνθρωπον, όταν εκείνος ασεβεί απέναντί της, καταστρέφων, αδιαφορών, αμελών, παραβιάζων αυτήν. Όπως είναι αναμενόμενο, τα σύμβολα της Αρτέμιδος είχαν σχέσιν με την φύσι. Περιελάμβανον ζώα και φυτά, όπως κατσίκα, τράγον, ελάφι, αρκούδα, σκύλον, φίδι, δάφνη, φοίνικα, κυπαρίσσι, αλλά και όπλα ή εξαρτήματα του κυνηγιού, όπως σπαθί, φαρέτρα, ακόντιο κ.ά. Προσωνύμια, τα οποία της απεδίδοντο ήσαν Αλφειαία, Λιμναία, Ποταμία κ.ά., όλα σχετικά με βουνά, λίμνες, πηγές και ποτάμια. Εις τα βουνά της Αρκαδίας η Άρτεμις συνεδέθη και με την θεά Δήμητρα, η οποία αναζητούσε την κόρη της και την συνώδευσε εις την αναζήτησίν της. Έκτοτε εθεσπίσθησαν για τις δυο θεές κοινές εορτές εις διάφορα μέρη της Ελλάδος. 3 «Artemij mὲn oân t perˆ q»ran sk»sasa parqšnoj œmeinen» (Απολλόδωρος, Βιβλιοθήκη, )

7 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 7 (Δήμητρα) «Τη Δήμητρα τη σεβαστή καλλίκομη θεάν αρχίζω να εξυμνώ, αυτήν και τη λυγεροπόδαρη τη θυγατέρα της που ο Αϊδωνεύς την άρπαξε, και του την έδωσε ο βαρύγδουπος παντόπτης Ζευς, όταν μακριά απ' την χρυσοδρέπανη λαμπρόκαρπη τη Δήμητρα έπαιζε με του Ωκεανού τις κόρες τις ορθόστηθες, δρέποντας ρόδα, κρόκους κι άνθη κι όμορφους μενεξέδες στον τρυφερό λειμώνα, σπαθόχορτα και υάκινθο και νάρκισσο που ως δόλωμα τον βλάστησε για το κορίτσι το ροδαλόμορφο η Γη με βούληση του Δία χάρη του πολυδέκτη, θαυμάσιο άνθος που έθαλλε και θάμπωσε όσους το βλεπαν απ τους αθάνατους θεούς κι απ' τους θνητούς ανθρώπους, κι απ ρίζα του εκατό ξεφύτρωσαν βλαστάρια, και σκορπάμε οσμή γλυκύτατη κι όλος ψηλά ο διάπλατος εγέλασε ουρανός και σύμπασα η γη και το αλμυρό κύμα της θάλασσας ( )(Ομηρικός Ύμνος στη Δήμητρα).

8 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 8 (Η αρπαγή της Περσεφόνης υπό του Πλούτωνος) Οι μύθοι για την Δήμητρα 4 και την Περσεφόνη σχετίζονται με την φύσι και την αέναον επιστροφήν των φυσικών δυνάμεων. 4 «E j Dhm»tran. D»mhtr' ºäkomon semn¾n qe n rcom' e dein, aùt¾n ºd qúgatra tanúsfuron n 'AdwneÝj ¼rpaxen, dîken d barúktupoj eùruòpa ZeÚj, nòsfin D»mhtroj crusaòrou glaok rpou pa zousan koúrvsi sýn 'Wkeanoà baqukòlpoij, nqe t' a numšnhn Òda kaˆ kròkon ºd' a kal leimîn' m malakõn kaˆ gall daj ºd' Ø kinqon n rkissòn q', Ön fàse dòlon kalukèpidi koúrv Ga a DiÕj boulísi carizomšnh poludšktv qaumastõn ganòwnta, sšbaj tòte p sin dšsqai qan toij te qeo j ºd qnhto j nqrèpoij toà kaˆ põ zhj katõn k ra xepefúkei, kðz' ¼dist' Ñdm», p j d' oùranõj eùrýj Ûperqe ga te p s' gšlasse kaˆ lmurõn o dma qal sshj.» μτφρ «Τη Δήμητρα τη σεβαστή καλλίκομη θεάν αρχίζω να εξυμνώ, αυτήν και τη λυγεροπόδαρη τη θυγατέρα της που ο Αϊδωνεύς την άρπαξε, και του την έδωσε ο βαρύγδουπος παντόπτης Ζευς, όταν μακριά απ' την χρυσοδρέπανη λαμπρόκαρπη τη Δήμητρα έπαιζε με του Ωκεανού τις κόρες τις ορθόστηθες, δρέποντας ρόδα, κρόκους κι άνθη κι όμορφους μενεξέδες στον τρυφερό λειμώνα, σπαθόχορτα και υάκινθο και νάρκισσο που ως δόλωμα τον βλάστησε για το κορίτσι το ροδαλόμορφο η Γη με βούληση του Δία χάρη του πολυδέ-

9 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 9 Η Δήμητρα, το όνομα της οποίας προέρχεται από το Δη=Γη και το μήτηρ, σημαίνει μητέρα γη (δωρικός τύπος ΔαΜάτερα). Ήτο η ιδεατή ανθρωπόμορφος θεότης της καλλιεργείας, δηλαδή της γεωργίας, αλλά και της ελευθέρας βλαστήσεως, του εδάφους και της γονιμότητος αυτού, συνέπεια των οποίων ήτο να θεωρείται και προστάτις του γάμου και της μητρότητος των ανθρώπων. Η αρπαγή της κόρης της Περσεφόνης από τον θεό του κάτω κόσμου, τον Πλούτωνα, είχε ως αποτέλεσμα τον μαρασμόν της θεάς και κατ επέκτασιν τον μαρασμόν της φύσεως. Μετά από επέμβασιν του Διός και με την σύμφωνον γνώμη του Πλούτωνος, η κόρη έζη τέσσερις μήνες εις τον Άδη και τους υπολοίπους μήνες εις την γη με την μητέρα της. Κατά τους μήνες αυτούς η Δήμητρα επέτρεπε εις την γη να βλαστήσει. 5 Μητέρα και κόρη εθεωρούντο δύο θεότητες, οι οποίες συχνά συνεχέοντο ή ανεφέροντο ως μία θεά με δύο πρόσωπα, αντιπροσωπεύουσα την εναλλαγήν των εποχών, την γέννησιν και τον θάνατον, την φυσική φθορά, τον κύκλο της ζωής και της φύσεως. Σύμβολα της Δήμητρας ήσαν οι γέρανοι, το στάχυ, ο νάρκισσος, η μυρτιά και ο κρόκος. 6 Οι Έλληνες αγρότες εθυσίαζον πριν το όργωμα εις την Προηροσίαν Δήμητρα, κατά τον θερισμόν εις την Δρεπανηφόρον, κατά το αλώνισμα εις την Αλωάδα και την άνοιξιν εις την Δήμητρα Χλόην. Άλλα ονόματα που της απεδίδοντο ως θεάς της βλαστήσεως και της ευημερίας της φύσεως ήσαν Ιουλώ 7, Αγλαόκαρπος, Σιτώ 8, Πολύκαρπος, Σπερμία, Σταχυοτρόφος και Φιλόπυρος. Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί 14, 10, 12. κτη, θαυμάσιο άνθος που έθαλλε και θάμπωσε όσους το βλεπαν απ τους αθάνατους θεούς κι απ' τους θνητούς ανθρώπους, κι απ ρίζα του εκατό ξεφύτρωσαν βλαστάρια, και σκορπάμε οσμή γλυκύτατη κι όλος ψηλά ο διάπλατος εγέλασε ουρανός και σύμπασα η γη και το αλμυρό κύμα της θάλασσας ( )(Ομηρικός Ύμνος στη Δήμητρα). 5 «Dhm»thr mὲn Ploàton ge nato d a qe wn, 'Ias J ¼rwi mige s' ratí filòthti neiù œni tripòlj, Kr»thj n p oni d»mj, sqlòn, Öj es' pˆ gán te kaˆ eùrša nîta qal sshj p san» μτφρ «Η Δήμητρα, η λαμπρή θεά, σμίγοντας σ έρωτα γλυκό με τον ήρωα Ιασίωνα σε χέρσο ένα χωράφι τριαλετρισμένο, μέσα στης Κρήτης την εύφορη χώρα, γέννησε τον Πλούτο τον ευεργετικό. Κι αυτός γυρίζει όλη τη γη και την απέραντη πλάτη της θάλασσας» (Ησίοδος Θεογονία, ) 6 «Dhm»thr qe GÁ d' st n, Ônoma d' ÐpÒteron boúlhi k lei aûth mὲn n xhro sin ktršfei brotoúj» Νεοελληνική απόδοση «... η θεά Δήμητρα που είναι η γη. Μα αποκάλεσέ την και με όποιο άλλο όνομα πιστεύεις. Mε στέρεα τροφή αυτή ταΐζει τους θνητούς...» (Ευριπίδης Βάκχες ). 7 Αθήναιος, Δειπνοσοφισταί 14, 10, Ευστάθιος, Σχόλια εις την Ιλιάδα του Ομήρου 1, 405, 9.

10 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 10 (Νύμφες μετά του Πανός)

11 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 11 Ήσσονος σπουδαιότητος θεότητες σχετικές με το φυσικό περιβάλλον (βουνά και δάση) υπήρξαν κατά την μυθολογία οι Νύμφες, οι Ώρες και ο Πάν, ως ο θεός των βοσκών. Ώρες Κατά την μυθολογία οι Νύμφες ήσαν γυναικείες ιδεατές μορφές θεϊκής καταγωγής, νεαρές εις την ηλικία, οι οποίες ζούσαν μέσα εις την αγρία φύσιν, ετριγύριζον εις τα βουνά, συνοδεύουσες την Άρτεμιν και παίζουσες μετ αυτής. Έψαλλον άσματα και εχόρευον μετά του Πανός εις τα λιβάδια και τις πλαγιές, συνήθως πλησίον των πηγών, των οποίων και απετέλουν εις την πραγματικότητα την αλληγορικήν εκπροσώπησίν των. Ήδη εις τα Ομηρικά Έπη υπάρχει η λατρεία εις την ιερότητα της θαλάσσης και των δασών, των ποταμών και των ανέμων. Αναφέρει ο Όμηρος: «A ol hn d' j náson fikòmeq' œnqa d' œnaien A oloj `Ippot dhj, f loj qan toisi qeo si, plwtí nˆ n»sj ( ) toà kaˆ dèdeka pa dej nˆ meg roij geg asin, έx mὲn qugatšrej, εx d' uƒšej ¹bèontej. œnq' Ó ge qugatšraj pòren uƒ sin eἶnai ko tij. oƒ d' a eˆ par patrˆ f lj kaˆ mhtšri kední da nuntai ( )ke non g r tam hn nšmwn po hse Kron wn, ºm n paušmenai ºd' ÑrnÚmen, Ón k' qšlvsi» Νεοελληνική απόδοση «φτάσαμε στο νησί Αιολία, εκεί κατοικούσε ο Αίολος ο γιος του Ιππότη που τον αγαπούσαν οι αθάνατοι θεοί, σ ένα νησί που ταξιδεύει ( ) Απ αυτόν είχανε γεννηθεί μέσα στ ανάκτορα δώδεκα παιδιά, έξη κόρες κι έξη λεβέντες γιοι. Αυτός λοιπόν έδωσε στους γιους τις κόρες για να τις έχουνε γυναίκες» (Όμηρος Οδύσσεια κ 122). Γενικώς, επεκράτει η αντίληψις πως ήσαν κόρες του Διός. Άλλοι, πάλι, τις εθεώρουν κόρες ποταμών: είτε του μεγαλυτέρου ποταμού, ο οποίος υπήρχε, του Ωκεανού, είτε του Αχελώου, είτε των τοπικών ποταμών κάποιου τόπου.

12 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 12 Έτσι, εκάστη περιοχή είχε τους ποταμούς της και καθείς εξ αυτών είχε γεννήσει τις Νύμφες (πηγές) της περιοχής του, λ.χ. ο ποταμός Πηνειός ήτο ο πατέρας των Νυμφών (των πηγών) της Θεσσαλίας και ο ποταμός Ξάνθος ήτο ο γεννήτορας των Νυμφών, αντιστοίχως, της Τροίας. Πολύ συχνά οι Νύμφες έδιδον τα ονόματά των εις τις πλησίον πόλεις, όπως εγένετο με την Νύμφη Σπάρτη, η οποία ήτο κόρη του ποταμού Ευρώτα. Οι Νύμφες ήσαν κατεξοχήν πνεύματα του γλυκού νερού. Συνώδευον πάντοτε το νερό, τονίζουσες κατ αυτόν τον τρόπον την μεγάλη του σημασία για την ύπαρξιν της ζωής. Μέσω, λοιπόν, της ζωογόνου δυνάμεως του νερού οι Νύμφες εξηπλώθησαν εις τα βουνά και τα δάση και συνεδέθησαν με την βλάστησιν. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο θεωρούνται κόρες του Ωκεανού ή άλλων ποταμών. Οι Νύμφες κατέληξαν να είναι τριών ειδών: 1) Ναϊάδες, νύμφες των ποταμών, των πηγών και των κρηνών 2) Δρυάδες ή Αμαδρυάδες, νύμφες των μοναχικών δένδρων και των λιβαδιών και εταυτίζοντο με τις Μελίες 3) Νηρηίδες, νύμφες της θαλάσσης. (Ναϊάδες) Οι Ναϊάδες εκατοίκουν εις σπήλαια ευρισκόμενα πλησίον ή εντός υδατίνων συγκεντρώσεων λιμνών ή ποταμών. Έζον όσο και οι πηγές, πλησίον των οποίων εκατοίκουν: όταν εστέρευον οι πηγές, οι Ναϊάδες έσβηνον. Τις απεδίδοντο διάφορες ιδιότητες: ελέγετο πως ηδύναντο να καταστήσουν ιαματικά τα νερά μιας πηγής, δια τούτο συχνάκις προσέφερον οι θνητοί θυσίες προς τιμή των. Επιστεύετο προσέτι πως οι Ναϊάδες είχον ιατρικές θεραπευτικές ικανότητες, κυρίως λόγω της σχέσεώς των με τον Απόλλωνα, καθώς επίσης πως είχον και το χάρισμα να προφητεύουν τα μελλούμενα. Ελατρεύοντο εις πολλά μέρη εις ολόκληρον την Ελλάδα. Οι θυσίες προς τιμή των εγίνοντο πλησίον πηγών ή εντός σπηλαίων.

13 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 13 Οι Νύμφες αυτές εξακολουθούν και επιζούν εις την λαϊκήν μας παράδοσιν ως οι γνωστές μας νεράιδες, οι οποίες ζουν στα βουνά, στις νεραϊδοσπηλιές και στις νεραϊδοβρύσες. Αξίζει να τονιστεί για μια εισέτι φορά ότι οι Νύμφες ελατρεύοντο ως στοιχεία των πηγών και των ποταμών, δηλαδή του στοιχείου του νερού εν γένει. Η σημασία του νερού ως δυνάμεως ζωής και γονιμότητος είναι μεγάλη και ζωτική σε μια μεσογειακή χώρα, όπως είναι η Ελλάς. Το νερό είναι πηγή ζωής και βοηθεί την ανάπτυξιν και αναζωογονεί κάθε ζωντανόν οργανισμόν. Δια τούτο και η αντίληψη για τις Νύμφες διευρύνθη περισσότερο: έφτασαν οι άνθρωποι εις το σημείον να τις θεωρούν πνεύματα της βλαστήσεως, θέλοντες έτσι να συμβολίσουν γενικότερον την οργιαστική δύναμιν της φύσεως. Κι όπως το νερό θρέφει τα πάντα, έτσι και οι Νύμφες εθεωρούντο τροφοί των φυτών, των ζώων και των ανθρώπων.

14 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 14 ( Aμαδρυάδες) Δεν υπάρχει ωραιότερος ελληνικός μύθος από τον μύθον ο οποίος αναφέρεται εις τις Aμαδρυάδες. Τον έπλασε ο ελληνικός λαός από αρχαιοτάτων χρόνων, διότι επεθύμει να προστατεύσει τα δένδρα μέσα από την θρησκεία του. Πρόκειται για νύμφες των δασών και του λόγγου, οι οποίες γεννώνται μαζί με τις δρύες και τα άλλα δένδρα. Μεγαλώνουν μαζί με αυτά, τα προστατεύουν και πεθαίνουν μαζί τους. Oι αρχαίοι Έλληνες επίστευον ότι όποιος περιποιείται και προστατεύει ένα δένδρο, κάνει πράξη ιερά και λαμβάνει τις ευλογίες και τις ευχαριστίες της Νύμφης, η οποία ενυπάρχει εις αυτό. Αντιθέτως, όμως, εάν κοπεί το δένδρο, η νύμφη μεταβαίνει εις άλλο δένδρο (δεν πεθαίνει) κι από εκεί τιμωρεί τον καταστροφέα. Πολλάκις, όμως, δεν μεταβαίνει εις άλλο δένδρο, αλλά περιφέρεται εντός των δασών, λειτουργούσα ως Δρυάς. Παρ όλον που από πολλούς ε- πιστεύετο ότι δεν υπήρχε ουσιαστική διαφορά μεταξύ των Δρυάδων και των

15 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 15 Aμαδρυάδων, οι Δρυάδες ήσαν περιπλανώμενες Nύμφες των δασών, ενώ οι Aμαδρυάδες ήταν καθηλωμένες εις τα δένδρα και απετέλουν την ψυχήν των. (Ησίοδος τέλη 8 ου ή αρχές 7 ου αι. π.χ.)

16 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 16 Συμφώνως προς τον Ησίοδο (τέλη 8 ου ή αρχές 7 ου αι. π.χ.) 9 οι Δρυάδες ή Αμαδρυάδες εγεννήθησαν εντός της γης μαζί με τα δένδρα. Το όνομά τους σημαίνει «ταυτοχρόνως δέντρο και γυναίκα»- συνεδέθησαν με τα πεύκα, τα έλατα και τις δρύες. Η ζωή και ανάπτυξη των δένδρων αυτών άρχιζε συγχρόνως με την ζωή μιας Νύμφης. Ήσαν δέντρα δυνατά και έζον επί πολλά έτη. Εις τους θνητούς απηγορεύετο να τα αγγίξουν με τσεκούρι, διότι εθεωρούντο ως δένδρα ιερά και τα ιερά άλση, τα οποία εσχημάτιζον ή- σαν χώροι αφιερωμένοι εις τους θεούς. Όταν ήρχετο η ώρα της Νύμφης να αποθάνει, ε- μαραίνετο πρώτα το δέντρο της εντός της γης. Κάποτε μία Νύμφη, εκεί που εχόρευε με τις όμοιές της, εχλόμιασε παρατηρούσα την βελανιδιά της να κουνιέται πέρα δώθε. Άφησε τον χορό γεμάτη ανησυχία πολύ γρήγορα εχάλασε η φλούδα, έπεσαν τα κλαδιά και ταυτοχρόνως η ψυχή της Νύμφης επέταξε, αποχαιρετούσα το φως του Ηλίου. Οι Νύμφες, όταν βρέχει, χαίρονται, διότι θρέφονται τα δέντρα, ή κλαίνε, όταν οι βελανιδιές χάνουν τα φύλλα τους. Ο Πλούταρχος ( μ.χ.) λέει: «t j númfaj zán so dšndrou tškmwr a înoj lacoúsaj, diõ kaˆ kale n aøt j madru daj» (Πλούταρχος Περί των εκλελειπότων χρηστηρίων 415 D 7-9) Κατά την λαϊκήν αρκαδικήν παράδοσιν ο Aρκάς, υιός του Διός και της Kαλλιστούς, είδε μέσα στο δάσος την Aμαδρυάδα Xρυσοτέλεια να κινδυνεύει από τα νερά χειμάρρου. Αυτός την έσωσε μετατρέψας το ρουν του χειμάρρου. H Xρυσοτέλεια, ευγνωμονούσα, τον υπανδρεύθη και εγέννησε όλες τις αρκαδικές φυλές. H παράδοση αυτή δείχνει την ιερότητα του δένδρου για τους αρχαίους και ειδικώς για τους ανθρώπους των βουνών, οι οποίοι συνέδεον την καταγωγήν των με τα δένδρα και απέδιδαν εις αυτά ανθρώπινες και θεϊκές ιδιότητες. 9 «ge nato d' oürea makr, qe n car entaj naúlouj Numfšwn, a na ousin n' oürea bhss»enta» μτρφ. «Και γέννησε (η Γη) και τα Όρη τα μακριά, τόπους χαριτωμένους των θεαινών Νυμφών που κατοικούν στα δασωμένα επάνω τα βουνά» (Ησίοδος, Θεογονία ).

17 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 17 (Μελίες) Υπήρχον, όμως, και κάποιες Νύμφες οι λεγόμενες Μελίες, οι οποίες είχον γεννηθεί εκ των σταγόνων του αίματος του Ουρανού, οι οποίες έσταξαν εις την γη, όταν ο Κρόνος, ο υιός του, του έκοψε τα γεννητικά του όργανα. 10 «όσες στάλες αίμα έπεσαν, όλες η Γη τις δέχτηκε και με καιρούς και χρόνια τις Ερινύες εγέννησε τις φοβερές και τους μεγάλους Γίγαντες ( ) και τις Νύμφες, που Μελίες τις λένε στην απέραντη τη Γη» (Ησίοδος Θεογονία ). Οι Μελίες επροτίμον να ζουν εις τα δέντρα της μελίας ή μελιάς (φλαμουριάς). Εις ανάμνησιν της γεννήσεώς των εκ του αίματος, το ξύλο της φλαμουριάς εχρησιμοποιείτο δια την κατασκευήν των δοράτων, τα οποία επροκάλουν τον θάνατον. Από τις Μελίες Νύμφες προήλθε και το «χάλκινο γένος», το τρίτο γένος το ο- ποίον εκατοίκει εις την γη, το οποίο ήτο πολεμοχαρές, σκληρό και εξηφανίσθη. Εκτός των Δρυάδων και των Aμαδρυάδων, και αυτοί οι ίδιοι οι θεοί του Ολύμπου επροστάτευον τα δένδρα και είχον έν τουλάχιστον δένδρο ως σύμβολό των. H Ελιά ήτο το σύμβολον της θεάς Aθηνάς, κι αυτό εχάρισε εις την πόλιν των Aθηνών κατά την διαμάχην της με τον Ποσειδώνα. H δάφνη και ο Φοίνιξ ήσαν σύμβολα του θεού Aπόλλωνος, η δρυς ήτο το ιερόν δένδρον του Διός, τα μύρτα, τα φίλλυρα και τ` αρμυρίκια της Aφροδίτης, η αγριολεύκα του Hρακλέους, το κυπαρίσσι του Πλούτωνος. 10 «Óssai g r aq miggej pšssuqen aƒmatòessai, p saj dšxato Ga a peρiπlomšnwn d' niautîn ge nat' 'Erinàj te krater j meg louj te G gantaj, ( ) NÚmfaj q' j Mel aj kalšous' p' pe rona ga an» μτφρ. «όσες στάλες αίμα έπεσαν, όλες η Γη τις δέχτηκε και με καιρούς και χρόνια τις Ερινύες εγέννησε τις φοβερές και τους μεγάλους Γίγαντες ( ) και τις Νύμφες, που Μελίες τις λένε στην απέραντη τη Γη» (Ησίοδος Θεογονία ).

18 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 18 H Πίτυς των αρχαίων, η καλουμένη Xαλέπιος Πευκή, ήτο το αγαπημένο δένδρο της Pέας, κόρης του Oυρανού και της Γης, η οποία εσυμβόλιζε τον σύνδεσμον του ουρανού και της γης. Tο έλατο ήτο αφιερωμένο από τους αρχαίους εις τον Πάνα, τον θεόν των βοσκών. H ροδιά ήτο αφιερωμένη εις την Ήρα, η οποία ήτο προστάτις του γάμου και της γεννήσεως. O ιταμός (Taxus baccata) ήτο αφιερωμένος εις τις Eρινύες, οι οποίες με το δηλητήριο αυτού του δένδρου ετιμώρουν τους ανθρώπους οσάκις ασεβούσαν. Το κλήμα (Vitis vinifera) ήτο αφιερωμένο εις τον Διόνυσον. Η Kαρύα (Kαρυδιά), η Bάλανος (βελανιδιά), η Kράνεια (Kρανιά), η Aίγειρος (αγριολεύκα), η Φτελέα (Φτελιά), η Συκή, η Άμπελος ήσαν ονόματα νυμφών, θυγατέρων του Oξύλου, τα οποία ονόματα εδόθησαν εις τα δένδρα που εθεωρούντο ιερά. Λέγει ο Αθήναιος (3ος αι. μ.χ.): «Oxulon g r tõn 'Ore ou `Amadru di tí delfí migšnta met' llwn gennásai KarÚan, B lanon, Kr neian, Moršan, A geiron, Ptelšan, Ampelon, SukÁn. kaˆ taútaj `Amadru daj númfaj kale sqai kaˆ p' aùtîn poll tîn dšndrwn prosagoreúesqai» Νεοελληνική απόδοση «διότι λέγει ο Όξυλος ο γιος του Ορείου όταν συνευρέθηκε με την αδερφή του Αμαδρυάδα απέκτησαν μεταξύ άλλων την Καρύα (καρυδιά), την Βάλανον (βαλανιδιά), την Κράνειαν (ακρανειά), την Μορέαν (μουριά), την Αίγειρον (λεύκη), την Πτελεάν (φτελιά), την Άμπελο και τέλος την Συκή. Και αυτές είναι οι λεγόμενες Αμαδρυάδες νύμφες και από το όνομά τους πολλά από τα δέντρα ονομάστηκαν» (Αθήναιος Δειπνοσοφισταί Γ ). (Νηρηίς) Οι Νηρηίδες, κατά την ελληνικήν μυθολογία, ήσαν νύμφες, οι οποίες επροσωποποίουν τις καταστάσεις και τα χαρακτηριστικά της θαλάσσης. Έζον εις τον βυθόν της θαλάσσης, όπου ήτο το παλάτι του πατρός των Ωκεανού. Είχον την δύναμιν να ταράσσυν την θάλασσαν, αλλά και να την ηρεμούν. Τα ονόματα των Νηρηίδων, τα οποία συναντώνται εις την Θεογονίαν του Ησίοδου 11 Τα ονόματα των 50 Νηρηίδων ήταν τα εξής: Αγαύη, Ακταία, Αλία, Αλιμήδη, Αμφιτρίτη, Αυτονόη, Γαλάτεια, Γαλήνη, Γλαύκη, Γλαυκονόμη, Δυναμήνη, Δωτώ, Ερατώ, Ευαγόρη, Ευάρνη, Ευδώρη, Ευκράτη, 11

19 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 19 Τα ονόματα των 50 Νηρηίδων προβάλλονται εις την διαφάνειαν. αναφέρονται εις τις διαφόρους καταστάσεις και χάρες της θαλάσσης. Υπενθυμίζουν τα ευεργετήματα της θαλάσσης, τα παρεχόμενα εις τον άνθρωπον και το εμπόριον. Ώρες Οι Ώρες ήσαν οι θεότητες των εποχών, οι οποίες κατά τον Όμηρο 12 ανοιγοέκλεινον τις πύλες του ουρανού. Ευλιμένη, Ευνίκη, Ευπόμπη, Ηιόνη, Θεμιστώ, Θέτις, Θόη, Ιπποθόη, Ιππονόη, Κλυμένη, Κυματολήγη, Κυμοδόκη, Κυμοθόη, Κυμώ, Λαομέδεια, Λειαγόρη, Λυσιάνασσα, Μελίτη, Μενίππη, Νημερτής, Νησαία, Νησώ, Πανόπη, Πασιθέα, Πολυνίη, Ποντοπόρεια, Προνόη, Πρωτομέδεια, Πρωτώ, Σαώ, Σπειώ, Φέρουσα, Ψαμάθη «NhrÁoj d' gšnonto meg»rita tškna qe wn pòntj n trugštj kaˆ Dwr doj ºukÒmoio, koúrhj 'Wkeano o tel»entoj potamo o, Prwqè t' EÙkr nth te Saè t' 'Amfitr th te EÙdèrh te Qštij te Gal»nh te GlaÚkh te, KumoqÒh Speiè te qo¾ Qal h t' ròessa Pasiqšh t' 'Eratè te kaˆ EÙn kh odòphcuj kaˆ Mel th car essa kaˆ EÙlimšnh kaˆ 'Agau¾ Dwtè te Prwtè te Fšrous te Dunamšnh te Nhsa h te kaˆ 'Akta h kaˆ Prwtomšdeia, Dwrˆj kaˆ PanÒph kaˆ eùeid¾j Gal teia `IppoqÒh t' ròessa kaˆ `IpponÒh odòphcuj KumodÒkh q', kúmat' n ºeroeidši pòntj pnoi j te zašwn nšmwn sýn Kumatol»gV e a prhänei kaˆ usfúrj 'Amfitr tv, Kumè t' 'HiÒnh te ustšfanòj q' `Alim»dh GlaukonÒmh te filommeid¾j kaˆ PontopÒreia LeiagÒrh te kaˆ EÙagÒrh kaˆ Laomšdeia PoulunÒh te kaˆ AÙtonÒh kaˆ Lusi nassa EÙ rnh te fu¾n rat¾ kaˆ edoj mwmoj kaˆ Yam qh car essa dšmaj d h te Men pph Nhsè t' EÙpÒmph te Qemistè te PronÒh te Nhmert»j q', patrõj œcei nòon qan toio. aátai mn NhrÁoj múmonoj xegšnonto» (Ησίοδος Θεογονία ). 12 «Hrh dὲ m stigi qoîj pema et' r' ppouj aùtòmatai dὲ púlai múkon oùranoà j œcon Wrai, tíj pitštraptai mšgaj oùranõj OÜlumpÒj te ºmῖn nakl nai pukinõn nšfoj ºd' piqe nai» Νεοελληνική απόδοση

20 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 20 «Η Ήρα αμέσως χτύπησε με το μαστίγι τ άλογα και μόνες τους ανοίξανε με βρόντο οι πύλες του ουρανού, που τις εφύλαγαν οι Ώρες που έχουν την έγνοια του απέραντου ουρανού και του Ολύμπου για ν ανοίγουν και να κλείνουν το πυκνό το σύννεφο» (Όμηρος Ιλιάς Ε 749 και Θ 393). Καθήκον τους ήτο να εποπτεύουν τα έργα των ανθρώπων. 13 «δεύτερη γυναίκα του πήρε τη λαμπρή Θέμιδα που του γέννησε τις Ώρες, την Ευνομία, τη Δίκη και την ανθούσα Ειρήνη αυτές που επιτηρούν τα έργα των θνητών ανθρώπων» (Ησίοδος Θεογονία ). Εθεωρήθησαν προστάτιδες των εποχών («ωρών») του έτους και των καρπών ε- κάστης εποχής και της ωριμότητος των φυσικών προϊόντων, αλλά και της ακμής και ο- μορφιάς των ανθρώπων. Οι Αθηναίοι ως προστάτιδες της αναπτύξεως και της ευημερίας τις ωνόμαζον Θαλλώ, Αυξώ και Καρπώ (φυτρώνω, αυξάνομαι, καρποφορώ). Τις επαρουσίαζον ως νεαρές κοπέλες, οι οποίες εκράτουν εις τας χείρας των ένα άνθος ή ένα φυτό. «Η Ήρα αμέσως χτύπησε με το μαστίγι τ άλογα και μόνες τους ανοίξανε με βρόντο οι πύλες του ουρανού, που τις εφύλαγαν οι Ώρες που έχουν την έγνοια του απέραντου ουρανού και του Ολύμπου για ν ανοίγουν και να κλείνουν το πυκνό το σύννεφο» (Όμηρος Ιλιάς Ε 749 και Θ 393). 13 «deúteron ºg geto lipar¾n Qšmin, tšken Wraj, EÙnom hn te D khn te kaˆ E r»nhn teqalu an, a t' œrg' çreúousi kataqnhto si broto si» Νεοελληνική απόδοση «δεύτερη γυναίκα του πήρε τη λαμπρή Θέμιδα που του γέννησε τις Ώρες, την Ευνομία, τη Δίκη και την ανθούσα Ειρήνη αυτές που επιτηρούν τα έργα των θνητών ανθρώπων» (Ησίοδος Θεογονία ).

21 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 21 Ο Πάν ήτο αρχαία ελληνική, ιδεατή, ανθρωπόμορφος και δευτερεύουσα θεότητα, η οποία ήτο συνυφασμένη με την πανίδα της Φύσεως, (άνθρωποι και ζώα) σε μια αμφίδρομον σχέσιν προστασίας, αλλά και προσωποποίηση της γενετικής δυνάμεως της ζωής. Συνδυάζων τον ανθρώπινον και ζωικόν παράγοντα, ο Πάν απεικονίζετο έχων κάτω άκρα ζώου, «Θεός τραγοπόδαρος». Εθεωρείτο προστάτης των κτηνοτρόφων, των κυνηγών και των αλιέων με μόνιμη διαμονή εις χώρους της φύσεως (όρη, δάση, σπήλαια, κοιλάδες, ρεματιές κ.λπ). Πιθανοτέρα ετυμολογία του ονόματος φέρεται εκ της ρίζης Πα = περιποιούμαι, φυλάσσω και εξ αυτού πάομαι και λατινικό pasco = βόσκω. Ο Μαξ Μύλλερ δίδει ερμηνεία εκ του σανσκριτικού «Παβάνα» (= άνεμος) δια τούτο ο Πάν φέρεται συμβολίζων τον ελαφρύ άνεμο κατά τις πρωινές και απογευματινές ώρες. Πάν

22 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 22 (Ο αυλός του Πανός) Η εμφάνισις του Πανός εις την ελληνικήν μυθολογία φαίνεται να ανάγεται εις τον 7 ον αιώνα π.χ. Ανετράφη από τις αρκαδικές Νύμφες. Ήτο φίλος του Διονύσου. Εμφανίζεται ως ο προστάτης των γεωργών, των κτηνοτρόφων και των προϊόντων των. Υπήρξε προστάτης του πολλαπλασιασμού των αιγοπροβάτων. Αγαπούσε την φυσικήν υπαίθριον ζωήν. Επί ώρες ατελειώτους έπαιζε τον ποιμενικόν του αυλόν, την γνωστή σύριγγα. Ήτο επίσης φίλος του κρασιού και του γλεντιού. Ο Παν ελατρεύετο εις την Αρκαδίαν ως ποιμενικός και νόμιος δευτερεύων θεός, εξ ού το πάλαι η Αρκαδία ελέγετο Πανία.

23 Η ΑΡΧΑΙΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΣΠΙΣ 23 Σταδιακώς, ο Παν ελατρεύθη και από τους αλιείς, εξ ου και η προσωνυμία "Παν ο Άκτιος" ή "Παν Άκτιος". Δια τούτο εδημιουργήθησαν παράλια ιερά κυρίως σε αλιευτικά καταφύγια της αρχαιότητος. Επίσης, κατά την ελληνιστικήν περίοδο οι Στωικοί φιλόσοφοι, αλλά και οι Ορφικοί φιλόσοφοι αναγάγανε τον Πάνα ως θεόν του "σύμπαντος κόσμου" (εκ του παν = ό- λος, σύμπαν) και ιδεατή προσωποποίησι της Φύσεως και των δυνάμεών της. Τα ιερά του δένδρα ήσαν η δρυς και η πίτυς (πεύκο). Σύμβολά του ήσαν η σύριγξ και η σφενδόνη. Όλοι τούτοι οι μύθοι και οι παραδόσεις των αρχαίων Ελλήνων δείχνουν την αγάπην τους για την χλωρίδα και την πανίδα 14 και την προσπάθειά τους να προστατεύουν το ωραίο μέσα από την θρησκεία τους. H Xλωρίς, ήτο η θεά της βλαστήσεως για τους αρχαίους. O Zέφυρος έφερνε την ανοιξιάτικη βροχή και εβοήθει εις το ξύπνημα της Φύσεως, ενώ οι Ωκεανίδες είχον την ευθύνη για την ανάπτυξη των φυτών. H Άρτεμις τα εδρόσιζε με την νυχτερινή δροσιά, την οποία εσκόρπιζε, ενώ ο αδερφός της, ο Aπόλλων, τα έλουζε με τις χρυσές αχτίδες του Ηλίου. Για την ωρίμανσιν των καρπών και των σπόρων ήτο υπεύθυνη η θεά της Γεωργίας, η Δήμητρα. Aκόμη και σήμερον εις την δημοτική μας ποίησιν υπάρχουν εκφράσεις, παρομοιώσεις και συμβολισμοί, οι οποίοι αναφέρονται εις τα δένδρα. H λαϊκή φαντασία τα βάζει να ομιλούν, να δακρύζουν, να πονούν, να ερωτεύονται, να συμβουλεύουν. Μέσα από τον μύθο ο προβληματισμός των Ελλήνων για την σχέσιν περιβάλλοντος - συνειδήσεως χρωματίζει όχι μόνον την θρησκεία, αλλά και την ίδια την φιλοσοφία. ΦΥΣΙΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Είναι χαρακτηριστικό ότι όλοι ανεξαιρέτως οι Έλληνες φιλόσοφοι έχουν συγγράψει βιβλίο «Περί φύσιος» με κοινές βασικές απόψεις. 14 «kaˆ to j, o glauk¾n duspšmfelon rg zontai, eücontai d' `Ek tv kaˆ riktúpj 'Ennosiga J, hid wj grhn kudr¾ qeõj êpase poll»n, e a d' fe leto fainomšnhn, qšlous ge qumù. sql¾ d' n staqmo si sýn `ErmÍ lh d' šxein boukol aj d boîn te kaˆ a pòlia platš' a gîn po mnaj t' e ropòkwn Ñ wn, qumù g' qšlousa, x Ñl gwn bri ei k k pollîn me ona qáken» Νεοελληνική απόδοση «Μα και σ αυτούς που τη γλαυκή την πικροθάλασσα δουλεύουν, αν την Εκάτη (η Εκάτη θεωρείτο προστάτης των αλιέων) κράξουνε και τον βροντόχτυπο τον Κοσμοσείστη θέαινα πολύ δίνει το ψάρεμα κι αμέσως, όπως αμέσως κάνει να χαθεί, κι ας φαίνονταν δικό τους, αν θελήσει. Κι όμοια καλή με τον Ερμή (ο Ερμής θεωρείτο προστάτης της κτηνοτροφίας) στις στάνες, τα ζωντανά πληθαίνει. Και τ αγελαδοκόπαδα και τα πλατιά κοπάδια των γιδιών και τα κοπάδια των πυκνόμαλλων αρνιών, σαν η ψυχή της το θελήσει, από τα λίγα κάνει τα πολλά, αλλά κι από πολλά τα κάνει λίγα» (Ησίοδος, Θεογονία ).

ΑΘΗΝΑ. Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα

ΑΘΗΝΑ. Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα ΑΘΗΝΑ Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα Τι προστάτευε Προστάτευε τους αδικημένους και τους ήρωες Σύμβολα Ελιά Κουκουβάγια Κόκορας Φίδι Ομάδα Μαρσέλ Τρίφκας Νίκος Λιάγκας

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

323 Α) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΑ (Γ1, 1-2)/ ΠΛΑΤΩΝΑΣ, ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ (322 Α 323 Α) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Για όποιον εξετάζει το πολίτευμα, δηλαδή ποια είναι η ουσία του κάθε πολιτεύματος και ποια τα χαρακτηριστικά του, το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides.

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Τι ανέθεσε ο Ευρυσθέας στον Ηρακλή και γιατί; 2. Πώς σκότωσε ο Ηρακλής το λιοντάρι της Νεμέας; 3. Η ακροστιχίδα του λιονταριού.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Εστία Η Εστία ήταν η μεγαλύτερη κόρη και το πρώτο παιδί του Κρόνου και της Ρέας, γι' αυτό και τέθηκε επικεφαλής όλων των μεγάλων Θεοτήτων. Προστάτιδα της οικογενειακής

Διαβάστε περισσότερα

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Νεφέλη Φραγκοπούλου Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Λουκία Καραμολέγκου Μαργιάννα Πετροπούλου Βασικές πληροφορίες για την σελήνη Η σελήνη στην ελληνική μυθολογία Η σελήνη στην παγκόσμια μυθολογία Οι

Διαβάστε περισσότερα

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής

Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος. 1 Ο πολιτισμός ευαθείον του ανθρώπου, η φαντασία της προόδου και ο φετιχισμός της τεχνικής ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Για τους ΦΟΙΤΗΤΕΣ του ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ & ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Αναπληρωτής Καθηγητής Γεώργιος Παύλος ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ

ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΘΕΟΣ ΚΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΣΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ Οι θεολογικοί στοχασμοί και η προσέγγισή τους σε σχέση με το θείο, σύμφωνα με τον Ηράκλειτο, τους Στωικούς φιλοσόφους, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµα Α1 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον καθένα: Α

Διαβάστε περισσότερα

Η μουσική των σφαιρών των Πυθαγορείων

Η μουσική των σφαιρών των Πυθαγορείων Η μουσική των σφαιρών των Πυθαγορείων Χαράλαμπος Χ. Σπυρίδης, Καθηγητής Μουσικής Ακουστικής, Πληροφορικής, Διευθυντής Τομέως Τεχνολογίας Ήχου, Μουσικοπαιδαγωγικής & Βυζαντινής Μουσικολογίας, Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Αρχών Φιλοσοφίας Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α1 Α.1.1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τα ονόµατα των φιλοσόφων (στήλη Α) και δίπλα την έννοια (στήλη Β) που συνδέεται µε τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΠΙΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ 13 14 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΑΣΤΕ ΕΣΕΝΑ ΔΙΑ ΚΡΑΤΙΣΤΕ ΑΡΧΟΝΤΑ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΜΟΝΑΔΙΚΕ ΑΜΕΘΕΚΤΕ ΣΥΜΠΑΝΤΙΚΕ ΝΟΥ ΓΙΑ ΔΙΑΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΥΠΕΡ ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ ΝΑ ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΕΙΣ ΣΕ ΝΟΗΣΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΟΙ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ ΗΡΑΚΛΗΣ Γονείς Ηρακλή (γιος του Δία) και τον Ιφικλή Αμφιτρύωνας + Αλκμήνη Η Αλκμήνη γέννησε δυο παιδιά. . Η Ήρα θύμωσε όταν

Διαβάστε περισσότερα

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ Εκεί που φύτρωνε φλησκούνι και άγρια μέντα κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο. Εκεί

Διαβάστε περισσότερα

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών

Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Η θαυμαστή κοινωνία των μελισσών Οι Έλληνες ανέκαθεν ήταν στενά δεμένοι με τον κόσμο των μελισσών. Ο πρώτος που ασχολήθηκε επιστημονικά με αυτές 300 χρόνια π.χ., ήταν ο Αριστοτέλης. Την εποχή εκείνη, ο

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ευαγγελία Μισραχή - ΚΙΡΚΗ συνθήκες τις θυσίες. Είναι ένας πόνος τόσο αβάστακτος το να ζεις με άλλη και η καρδιά σου ν' ανήκει αλλού. Κι ο χρόνος αντί να αμβλύνει και να επουλώνει την πληγή, να επιμένει

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

ISBN 978-960-484-159-2

ISBN 978-960-484-159-2 Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο Μέγας Αλέξανδρος Κείμενο: Φίλιππος Μανδηλαράς Επιμέλεια κειμένου: Ράνια Ζωίδη Εικονογράφηση: Ναταλία Καπατσούλια Διόρθωση: Αντωνία Κιλεσσοπούλου 2010, Εκδόσεις Κυριάκος Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Όμορφος κόσμος ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Όμορφος κόσμος Φροντίζουμε όλα τα πλάσματα Η Αγία Μελανγκέλ: η προστάτιδα του περιβάλλοντος Εξακόσια χρόνια μετά τη γέννηση του Χριστού, γεννήθηκε στα καταπράσινα δάση της Ιρλανδίας μια

Διαβάστε περισσότερα

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο

Μια οµαδικοαναλυτική άποψη για την ιστορία και το χρόνο Η παρακάτω εργασία παρουσιάστηκε στο εισαγωγικό σεµινάριο στα οµαδικά δυναµικά στην Ελληνική Εταιρεία Οµαδικής Ανάλυσης και Ψυχοθεραπείας, τον Ιανουάριο του 2000. Στην οµάδα που συνεργάστηκε µαζί µου για

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12

α) «άτοµα» β) «απεικάσµατα» γ) «επιθυµητικό». Μονάδες 12 ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Β ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2004-05-25 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΟΜΑ Α Α Α.1 Να µεταφέρετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΕΛΕΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: "ΕΛΕΝΗ" ΤΟΥ ΕΥΡΙΠΙΔΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Β ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ στίχοι: 987-1098 ΕΛΕΝΗ: Ικέτισσα, ω! παρθένα, σου προσπέφτω και σε παρακαλώ απ της δυστυχίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΕΛΠ22 ΤΡΙΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΟΤΥΠΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 Εισαγωγή... 3 Οι αρχές του σύμπαντος κατά τον Αριστοτέλη... 3 Ο υποσελήνιος χώρος... 3 Ο χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός;

Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Ιωάννης 1[α ]:1 --- Θεός ή «κάποιος θεός»; 1 Ιωάννης 1[α ]:1 και το οριστικό άρθρο «ο» --- Θεός ή κάποιος θεός; Εδώ θα εξετάσουμε το εδάφιο Ιωάννης 1[α ]:1 το οποίο, σύμφωνα με το κείμενο λέει, «Εν αῤχη

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα

Φερδινάνδο Πεσσόα. Ποιήματα Φερδινάνδο Πεσσόα Ποιήματα ALVARO DE CAMPOS Απόσπασμα από την ποιητική σύνθεση του Φερνάντο Πεσσόα: Θαλασσινή ωδή του Άλβαρο ντε Κάμπος, μτφρ.-επιμ.: Μαρία Παπαδήμα, Εκδόσεις Νεφέλη 2012... Πόσες εθνικότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ»

ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΑΙΜΙΛΙΟΣ ή ΠΕΡΙ ΑΓΩΓΗΣ» Αν είναι αλήθεια ότι ο άνθρωπος γεννιέται καλός και γίνεται μοχθηρός μόνο μέσα από την κακή επιρροή της κοινωνίας στην οποία ζει, η μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας

Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Η καμπύλωση του χώρου-θεωρία της σχετικότητας Σύμφωνα με τη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας που διατύπωσε ο Αϊνστάιν, το βαρυτικό πεδίο κάθε μάζας δημιουργεί μια καμπύλωση στον χώρο (μάλιστα στον χωροχρόνο),

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ).

ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). ΠΛΑΝΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΟΜΑΔΑΣ (Τετράβιβλος, βιβλίο 1ο, κεφ. 7, σελ. 42-43, Περί ημερινών και νυκτερινών ). Οι ομάδες των πλανητών (Sects) και η σπουδαιότητά τους σε ένα χάρτη Η πρωταρχική ενέργεια που

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργίες...με θέμα το 2015

Δημιουργίες...με θέμα το 2015 Φτερό παγωνιού: σύμβολο της αθανασίας και της ανανέωσης... σύμβολο της ανάστασης. Δημιουργίες Σχεδιασμός: 1 105 105M 111K 111M 112 112Θ 119K 119P 103 103P Μενταγιόν Τα κοσμήματα διατίθενται σε ασήμι 925

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ

ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΣΙΑΣ ΙΣΛΑΜ η θρησκεία της υποταγής στον Αλλάχ Ιδρυτής του Ισλάμ είναι ο Μωάμεθ (ο οποίος θεωρείται απ τους μουσουλμάνους ο τελευταίος και μεγαλύτερος προφήτης) Το ιερό βιβλίο της θρησκείας

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου Στην επιστήμη της βιολογίας, με τον όρο εξέλιξη εννοείται η αλλαγή στις ιδιότητες ενός πληθυσμού οργανισμών στο πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς

http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς http://hallofpeople.com/gr/ Μισελ ντε Μονταιν ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ (απόσπασμα από την αρχή) Τα συναισθήματα μας επεκτείνονται πέρα από εμάς Εκείνοι που κατηγορούν τους ανθρώπους ότι τρέχουν διαρκώς πίσω

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος

Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία. Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Η ΥΠΕΥΘΗΝΗ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Αλεξανδρή Ελευθερία Η ΕΛΙΑ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ: Δημαράκης Κοσμάς Δράκου Άννα Καίρης Μάριος Κομίνη Ιωάννα Σουλάνδρος Τάσος Ξεκινώντας την εργασία θα θέλαμε να παραθέσουμε το παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι;

Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Η λεοπάρδαλη, η νυχτερίδα ή η κουκουβάγια βλέπουν πιο καλά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι; Κανένα από αυτά τα ζώα. Στο απόλυτο σκοτάδι είναι αδύνατο να δει κανείς ο,τιδήποτε. Ποια δουλειά

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα»

Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Αρχές Φιλοσοφίας Β Λυκείου Τράπεζα Θεμάτων: 2 ο κεφάλαιο «Κατανοώντας τα πράγματα» Α] Ασκήσεις κλειστού τύπου (Σωστό Λάθος) Για τον Πλάτωνα οι καθολικές έννοιες, τα «καθόλου», δεν είναι πράγματα ξεχωριστά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό.

Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Ένας άθεος καθηγητής της φιλοσοφίας συζητά με έναν φοιτητή του, για την σχέση μεταξύ επιστήμης και πίστης στον Θεό. Καθηγητής: Λοιπόν, πιστεύεις στον Θεό; Φοιτητής: Βεβαίως, κύριε. Καθ.: Είναι καλός ο

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΘΟΣ-ΜΥΣΤΗΡΙΑΜΥΣΤΗΡΙΑ

ΜΥΘΟΣ-ΜΥΣΤΗΡΙΑΜΥΣΤΗΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ-ΜΥΘΟΣ ΜΥΘΟΣ-ΜΥΣΤΗΡΙΑΜΥΣΤΗΡΙΑ Εργασία της μαθήτριας Ιωάννας-Μαρίας Λιάπη (Α2) στο πλαίσιο της δράσης: «Μαθητές ξεναγούν μαθητές στα αρχαία θέατρα» ΙΣΤΟΡΙΑ Το ιερό της Ελευσίνας υπήρξε ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ)

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Δ Δημοτικού ENOTHTA 3 «H ΦΥΣΗ EINAI TO ΣΠΙΤΙ ΜΑΣ» (ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ) ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 1. Ιστοσελίδες 2. Βιβλιογραφία 3. Εκθέματα στο ΜΦΙΚ 4. Φωτογραφίες 5. Videos Δρ

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3

Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Υπεύθυνη καθηγήτρια: κα. Π. Γιαννακοπούλου Μαθήτριες: Ασσάτωφ Άννα, Μιχαλιού Μαντώ, Αργύρη Μαρία, Τσαουσίδου - Πετρίτση Σοφία Τμήμα: Α3 Η Σπάρτη ήταν πόλη- κράτος στην Αρχαία Ελλάδα, χτισμένη στις όχθες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Επίσκεψη: Διομήδειος Βοτανικός κήπος. Ιστορικό του Βοτανικού Κήπου

Εκπαιδευτική Επίσκεψη: Διομήδειος Βοτανικός κήπος. Ιστορικό του Βοτανικού Κήπου Εκπαιδευτική Επίσκεψη: Διομήδειος Βοτανικός κήπος Ιστορικό του Βοτανικού Κήπου Ο πρώτος Βοτανικός Κήπος στον κόσμο ιδρύθηκε στην Αθήνα τον 4ο π.χ. αιώνα από τον μαθητή του Αριστοτέλη Θεόφραστο, ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ

ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ 1ο ΕΠΑΛ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΤΟ ΒΟΥΔΙΣΜΟ-ΙΝΔΟΥΙΣΜΟ ΤΜΗΜΑ: Α2 ΟΜΑΔΑ: ΑΝΩΝΥΜΟΙ!!! ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: ΣΚΟΥΤΕΡΗ Ε. ΓΑΛΑΝΗ Α. ΚΑΠΑΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ Ι ΑΓΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ Λυσίου Υπέρ Μαντιθέου, 18-21 [18] ka toi cr¾ toýj filot mwj kaˆ kosm wj politeuomšnouj k tîn toioútwn skope n, ll' oùk

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ)

«ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) «ΠΩΣ Ν ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ!!!» ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «ΗΤΕΧΝΗ ΣΑΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙ» ΤΜΗΜΑ ΕΝΤΑΞΗΣ ΟΜΑΔΑ Γ (ΜΑΘΗΤΕΣ Γ ΤΑΞΗΣ) Τουλίπες της Ολλανδίας, Κλωντ Μονέ Μια φορά κι ένα καιρό σε μια χώρα μακρινή οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ.

Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Σ.Δ.Ε. ΦΥΛ. ΚΟΡΥΔΑΛΛΟΥ Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό Π.Μ. Μια φορά κι έναν καιρό, χωρίς το πιο πολύτιμο αγαθό: το νερό. Πριν από πάρα πολλά χρόνια, ένα πρωινό, ξύπνησε ο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ

ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ Η ΑΓΑΠΗ Μεθοδολογία: Συνεργατική Βιωματική προσέγγιση. Στόχοι: Ανάπτυξη δεξιοτήτων δημιουργικού χειρισμού εννοιών σε κλίμα καλής επικοινωνίας και συνεργασίας. Απόπειρα δημιουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανθυφαιρετική ερµηνεία του επιχειρήµατος του Τρίτου Ανθρώπου (Πλάτωνoς Παρµενίδης, 132a1-b2)

Ανθυφαιρετική ερµηνεία του επιχειρήµατος του Τρίτου Ανθρώπου (Πλάτωνoς Παρµενίδης, 132a1-b2) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ -ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα