Μικροβιοσπερμία και υπογονιμότητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μικροβιοσπερμία και υπογονιμότητα"

Transcript

1 Μικροβιοσπερμία και υπογονιμότητα ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Κωνσταντίνος Τσόμπος, Ηλίας Τσιαούσης Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, Γενικού Νομαρχιακού Νοσοκομείου Τρικάλων Αλληλογραφία: Κωνσταντίνος Τσόμπος Παροδος Πύρρας, Τρίκαλα Τηλ.: Ε-mail: Περίληψη H μικροβιολογική ανάλυση του σπέρματος καθιερώθηκε να πραγματοποιείται σε περιπτώσεις υπογονιμότητας και τεχνητής σπερματέγχυσης, διότι η ασυμπτωματική μικροβιοσπερμία στον άνδρα μπορεί να προκαλέσει υπογονιμότητα, ενώ θεραπεία του ανδρός ενίοτε συνεπάγεται επιτυχημένα αποτελέσματα κυήσεων. Το είδος και ο αριθμός των μικροργανισμών που προκαλούν μια επίδραση στο σπέρμα, στην πρόκληση παθολογικών σπερμοδιαγραμμάτων με ασθενοζωοσπερμία και τερατοζωοσπερμία που ταξινομούνται συχνά ως υπογόνιμα και η σχέση τους με γυναικολογικές λοιμώξεις είναι αβέβαιες, επειδή πολλοί άνδρες στερούνται συμπτωμάτων που συνοδεύουν τη μικροβιακή λοίμωξη της αναπαραγωγικής οδού. Τα δεδομένα στην επίδραση των λοιμώξεων της ουρογεννητικής οδού στη γονιμότητα είναι αντιφατικά. Ασαφείς όροι όπως μικροβιοσπερμία, λευκοκυτταροσπερμία, μόλυνση και λοίμωξη καθώς και πιθανή δυσλειτουργία επικουρικών γεννητικών οργάνων, διαχέει αμφιβολία στη σχέση τους με την αναγνώριση λοίμωξης γεννητικών οδών. Αυτό συμβαίνει ακόμη και σε επανειλημμένως θετικές ή αρνητικές καλλιέργειες δειγμάτων σπέρματος, γι' αυτό η συμβατική μικροβιολογική εξέταση τέτοιων δειγμάτων αμφισβητείται σαν διαδικασία ρουτίνας. Λέξεις κλειδιά: μικροβιοσπερμία, υπογονιμότητα, καλλιέργεια σπέρματος Εισαγωγή Στο πλαίσιο της αναζήτησης των αιτίων της ανδρικής υπογονιμότητας, τα οποία δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητά, ο Dahlberg διατύπωσε το 1976 (Dahlberg, 1976) την υπόθεση ότι η ασυμπτωματική μικροβιοσπερμία στον άνδρα μπορεί να προκαλέσει υπογονιμότητα, ενώ κατέδειξε ότι θεραπεία του ανδρός είχε σαν συνεπακόλουθο επιτυχημένα αποτελέσματα κυήσεων. Δεδομένα αναφορικά με μικροβιοσπερμία είναι πολύ διαφορετικά στη βιβλιογραφία. Αν η παρουσία μικροργανισμών και ιών στο σπέρμα συνοδεύεται με υπογονιμότητα, είναι πιθανό ότι μόνο συγκεκριμένοι μικροργανισμοί πε- 169

2 Μικροβιοσπερμία και υπογονιμότητα Τσόμπος και Τσιαούσης ριλαμβάνονται ή ότι οι αριθμοί των μικροργανισμών πρέπει να είναι υψηλοί για να παρατηρηθεί μια επίδραση. Η παρουσία μικροργανισμών στο σπέρμα μπορεί επίσης να σχετίζεται με γυναικολογικές λοιμώξεις. Καθιερώθηκε λοιπόν η μικροβιολογική ανάλυση του σπέρματος να πραγματοποιείται κυρίως σε περιπτώσεις υπογονιμότητας και τεχνητής σπερματέγχυσης. Μικροργανισμοί μπορούν να απομονωθούν από τα περισσότερα δείγματα σπερματικού υγρού, αλλά η σημασία της μικροβιοσπερμίας είναι αβέβαιη επειδή πολλοί στερούνται συμπτωμάτων που συνοδεύουν τη μικροβιακή λοίμωξη της αναπαραγωγικής οδού. Τα δεδομένα στην επίδραση των λοιμώξεων της ουρογεννητικής οδού στη γονιμότητα είναι αντιφατικά. Για να επιτευχθεί μια σύγκριση των μικροβιολογικών αποτελεσμάτων με αυτά άλλων εργαστηρίων είναι απαραίτητο να οριστούν οι όροι "σημαντική μικροβιοσπερμία" και "σημαντική λευκοκυτταροσπερμία". Με άλλα λόγια, είναι αναγκαίο να εισαχθεί ένα όριο μεταξύ μόλυνσης και λοίμωξης αναφορικά με την "μη ειδική" δυνητικώς παθογόνο χλωρίδα. Ενίοτε έλλειψη συσχέτισης μεταξύ της παρουσίας μικροβιοσπερμίας, λευκοκυτταροσπερμίας και αλλοιώσεων του σπέρματος πιθανά αποδιδόμενες σε δυσλειτουργία επικουρικών γεννητικών οργάνων, διαχέει αμφιβολία στη σχέση τους με την αναγνώριση λοίμωξης γεννητικών οδών. Αυτό συμβαίνει ακόμη και σε επανειλημμένως θετικές καλλιέργειες δειγμάτων σπέρματος, γι' αυτό η συμβατική μικροβιολογική εξέταση τέτοιων δειγμάτων αμφισβητείται σαν διαδικασία ρουτίνας. Στην περιορισμένη διαγνωστική αξία της μικροβιολογικής έρευνας ρουτίνας του σπέρματος σε άνδρες χωρίς συμπτώματα γεννητικής λοίμωξης συμφωνεί και η Moskova (Moskova et al., 1993) η οποία διαπίστωσε ότι μια τάση μεγαλύτερης συχνότητας παθογόνων μικροργανισμών παρατηρείται σε άτομα με μειωμένη γονιμοποιητική ικανότητα σε ασυμπτωματικούς άνδρες από υπογόνιμες οικογένειες. Η διαφορά τους με την ομάδα ελέγχου δεν είναι σημαντική και η αυξημένη ποσότητα λευκοκυττάρων στο σπέρμα ασυμπτωματικών ανδρών δεν συνδέεται υποχρεωτικά με παθολογικό μικροβιακό εύρημα. Επιπροσθέτως, παθολογικά σπερμοδιαγράμματα με ασθενοζωοσπερμία και τερατοζωοσπερμία ταξινομούνται συχνά ως υπογόνιμα και η αιτία αυτών των ευρημάτων είναι δυσνόητη. Παρουσίαση περιστατικού Ένα ζεύγος υπογόνιμων αλλοδαπών προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία του Νοσοκομείου μας παραπονούμενο για υπογονιμότητα από έτους. Επρόκειτο για δυο συνομήλικους 29χρονους που διατηρούσαν τακτές και συχνές σεξουαλικές επαφές άνευ προφυλάξεως. Μετά τη λήψη λεπτομερούς ιστορικού, η εργαστηριακή διερεύνηση της υπογονιμότητος ξεκίνησε ως συνήθως από τον άνδρα. Παραγγέλθηκε λοιπόν η εκτέλεση σπερμοδιαγράμματος το οποίο προσκομίσθηκε λίγες μέρες αργότερα. Τα χαρακτηριστικά του ήταν μετά 4 ημέρες αποχής και λήψη του μετά από προκλητή εκσπερμάτωση (με bold σημειώνονται τα παθολογικά χαρακτηριστικά): Όγκος 4.8cc Όψη Ημιδιαφανής Χρώμα Λευκοκίτρινο Σύσταση μετά τη ρευστοποίηση Ανομοιογενής Χρόνος ρευστοποίησης 18 min ph 7.6 Oσμή Φυσιολογική Γλοιότητα (ιξώδες) Αυξημένη Zωντανά 10% σπερματοζωαρίων Νεκρά 90% σπερματοζωαρίων Σπερματοζωάρια/ml 25*106 Ολικός αρ. σπερματοζωαρίων 123*106 Πυοσφαίρια (κ.ο.π.) Άφθονα Ερυθρά (κ.ο.π.) Όχι Βλέννη Αρκετή Συγκολλήσεις Ναι (Ελάχιστες) Μορφολογία σπερματοζωαρίων μετά από χρώση Φυσιολογικά (ιδανικά) 5% Με ανωμαλίες κεφαλής 38% Με ανωμαλίες αυχένος 66% Με ανωμαλίες ουράς 63% Με κυτταρικό υπόλοιπο 12% Δείκτης τερατοσπερμίας 1.88 Χρόνος μετά από εκσπερμάτωση Κινητικότητα 30 λεπτά 1-2 ώρες 4 ώρες 8 ώρες 24 ώρες Ζωηρώς κιν.(α) Μέτρια κιν.(β) Μικρή κιν.(c) Ακίνητα(D)

3 Ανευρέθησαν επισης άφθονοι μικροργανισμοί (Gram αρνητικά βακτηρίδια). Λεπτομερέστερη καλλιέργεια σπέρματος κατέδειξε Esher. Coli σε τίτλο 10000cfu/ml σπέρματος και ureoplasma urealitycum. O σύζυγος έλαβε αντιβιοτική αγωγή κατόπιν αντιβιογράμματος για τα άνω μικρόβια και συγκεκριμένα κινολόνη και ερυθρομυκίνη διαδοχικά. Λίγες μέρες μετά την αποθεραπεία του συζύγου επαναλήφθηκε η καλλιέργεια σπέρματος, ανευρέθη στρεπτόκοκκος και χορηγήθηκε πενικιλλίνη. Μετά και τη δεύτερη αποθεραπεία επαναλήφθηκε καλλιέργεια σπέρματος η οποία απέβη αρνητική. Σπερμοδιάγραμμα επίσης επαναλήφθηκε μετά την 3η καλλιέργεια σπέρματος και μετά 4 ημέρες αποχής και λήψη του μετά από προκλητή εκσπερμάτωση: Όγκος 3.9cc Όψη Κιτρινωπό Χρώμα Λευκοκίτρινο Σύσταση μετά τη ρευστοποίηση Ομοιογενής Χρόνος ρευστοποίησης 15 min ph 7.4 Oσμή Φυσιολογική Γλοιότητα (ιξώδες) φυσιολογική Zωντανά 60% σπερματοζωαρίων Νεκρά 40% σπερματοζωαρίων Σπερματοζωάρια/ml 43*106 Ολικός αρ. σπερματοζωαρίων 169*106 Πυοσφαίρια (κ.ό.π.) Σπάνια Ερυθρά (κ.ό.π.) Όχι Βλέννη Όχι Συγκολλήσεις Όχι Μορφολογία σπερματοζωαρίων μετά από χρώση Φυσιολογικά (ιδανικά) 5% Με ανωμαλίες κεφαλής 45% Με ανωμαλίες αυχένος 18% Με ανωμαλίες ουράς 42% Με κυτταρικό υπόλοιπο 8% Δείκτης τερατοσπερμίας 1.19 Παρά τη βελτίωση των παραμέτρων του σπέρματος, η εμμονή της ολιγοτερατοσπερμίας ήταν σαφής ένδειξη για παραπομπή σε κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Πριν λοιπόν την επίσημη παραπομπή δόθηκε η οδηγία στο ζεύγος να προσπαθήσει με ελεύθερες επαφές για 6 μήνες το ενδεχόμενο επιτεύξεως γονιμότητος. 3 μηνες μετά το ζεύγος επανήλθε αιτιώμενο αμηνόρροια και ανευρέθη κύηση ηλικίας κοντά στο πέρας του α τριμήνου. Συζήτηση Παθοφυσιολογία Οι Ensslen et al. (Ensslen et al., 1990) σε ασθενείς με μικροβιοσπερμία ανθεκτική στη θεραπεία βρήκαν πολλές ενδοστοματικές εστίες, οι οποίες εξαλείφθηκαν. Mικροβιακά δείγματα λήφθηκαν και εκτιμήθηκαν από μια ειδική διαγνωστική τεχνική. Δείχθηκε ότι το μικροβιακό φάσμα των ενδοστοματικών δειγμάτων και τα σπερμοδιαγράμματα ήταν ταυτόσημα. 6 μήνες μετά την ολοκλήρωση της οδοντικής θεραπείας μια νέα ανδρολογική εξέταση εκτελέστηκε. Τα 2/3 των σπερμοδιαγραμμάτων ήταν τώρα ήδη στείρα. Υπήρξε μια βελτίωση των σπερματικών παραμέτρων όπως η κινητικότητα, η μορφολογία και η πυκνότητα. Μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα από αυτά τα αποτελέσματα ότι υπάρχει μια άμεση αιτιολογική σχέση μεταξύ μιας συμπτωματικής οδοντικής πρωτοπαθούς νόσου και μικροβιοσπερμίας η οποία πιθανώς οδηγεί σε υπογονιμότητα. Οι Bieniek et al. (Bieniek et al., 1993) ομοίως υπέβαλλαν ασθενείς με μικροβιοσπερμία ανθεκτική στην αντιβιοτική θεραπεία, κατόπιν σε οδοντιατρική εξέταση. Μια υψηλή επίπτωση δυνητικών οδοντικών εστιών βρέθηκε σε όλους τους ασθενείς. Σε μια ομάδα ελέγχου ασθενών αυτές οι πηγές δυνητικής λοίμωξης εξαλείφθηκαν. Μπορούσε να αποδειχθεί ότι το μικροβιακό φάσμα των ενδοστοματικών δειγμάτων ήταν σχεδόν ταυτόσημο με των σπερμοδιαγραμμάτων. 6 μήνες μετά την ολοκλήρωση της οδοντικής θεραπείας μια περαιτέρω ανάλυση του σπερμοδιαγράμματος διεξήχθη. Στην ομάδα ελέγχου περί τα 2/3 των σπερμοδια- Χρόνος μετά από εκσπερμάτωση Κινητικότητα 30 λεπτά 1-2 ώρες 4 ώρες 8 ώρες 24 ώρες Ζωηρώς κιν.(α) Μέτρια κιν.(β) Μικρή κιν.(c) Ακίνητα(D)

4 Μικροβιοσπερμία και υπογονιμότητα Τσόμπος και Τσιαούσης γραμμάτων αποδείχθηκαν άσηπτα. Σπερματολογικές παράμετροι, όπως η κινητικότητα, η πυκνότητα και η μορφολογία, είχαν επίσης σαφώς βελτιωθεί. Στην ομάδα ελέγχου τα ευρήματα του σπερμοδιαγράμματος παρέμειναν φτωχά. Αυτή η μελέτη δεικνύει ότι μια άμεση αιτιολογική σχέση υπάρχει μεταξύ μικροβιακών αποικιών (οδοντικών εστιών) και ανθεκτικής στη θεραπεία μικροβιοσπερμίας η οποία πιθανώς οδηγεί σε υπογονιμότητα. Οι Purvis et al. (Purvis et al., 1993) συμπέραναν σχετικά με το ρόλο της λοίμωξης στην αιτιολογία της ανδρικής υπογονιμότητας. (i) Προσωρινά φλεγμονώδη επεισόδια στην ανδρική αναπαραγωγική οδό τα οποία αυτοπεριορίζονται είναι πιθανόν κοινά. (ii) Προσοχή πρέπει να δοθεί στη χρήση της λευκοκυτταροσπερμίας ή μικροβιοσπερμίας σαν παράμετροι για την αδενική λοίμωξη. (iii) Υπάρχει μια ανάγκη για εναλλακτικές τεχνικές για την ανίχνευση ασυμπτωματικών εν τω βάθει πυελικών λοιμώξεων στον άνδρα, μια πολλά υποσχόμενη τεχνική είναι ο διορθικός υπέρηχος. (iv) Ο διορθικός υπέρηχος δεικνύει ότι ένας μεγάλος αριθμός ανδρών με φτωχή ποιότητα σπέρματος έχουν μια ασυμπτωματική, χρόνια προστατοκυστίτιδα. (v) Αυξανόμενες αποδείξεις ενοχοποιούν τα Chlamydia trachomatis ως την κύρια αιτία χρόνιας μη βακτηριακής προστατίτιδος. (vi) Μια σημαντική άποψη των χλαμυδιακών λοιμώξεων στους άνδρες μπορεί να είναι ότι οι άρρενες επικουρικοί φυλετικοί αδένες μπορεί να λειτουργήσουν σαν παρακαταθήκες μικροργανισμών, αυξάνοντας την πιθανότητα λοίμωξης στη γυναίκα. (vii) Το Ureaplasma urealyticum μπορεί επίσης να παίξει έναν σημαντικό αιτιολογικό ρόλο στην ανδρική υπογονιμότητα αλλά η σημασία του καθίσταται συγκεχυμένη από τη γνωστή λειτουργία ως commensal στην αναπαραγωγική οδό. (viii) ένα από τα τεκμήρια λοίμωξης της άρρενος αναπαραγωγικής οδού είναι η επαγωγή σπερματικών αυτοαντισωμάτων. (ix) Υπάρχει ανάγκη για πιο συστηματικές ελεγχόμενες μελέτες των επιδράσεων της αντιβιοτικής θεραπείας στην ποιότητα του σπέρματος, π.χ. από διορθική υπερηχογραφία. Οι Keck et al. (Keck et al., 1998) θεωρούν ότι λοιμώδεις διαδικασίες μπορεί να οδηγούν σε επιδείνωση της σπερματογένεσης, προσβολή της σπερματικής λειτουργίας και/ή απόφραξη της σπερματικής οδού. Ανίχνευση μικροβίων στο σπέρμα δεν σηματοδοτεί κατ' ανάγκη λοίμωξη αφού η μικροβιοσπερμία μπορεί να αναπαριστά μόλυνση, αποικισμό ή λοίμωξη. Ο αναφερόμενος επιπολασμός για Ureaplasma urealyticum στο ανθρώπινο σπέρμα κυμαίνεται από 10 ώς 40%. Εντεροβακτηρίδια μπορούν ακόμη να βρεθούν σε μέχρι το 90% των δειγμάτων σπέρματος εξαρτώμενα από την ευαισθησία των χρησιμοποιούμενων μεθόδων ανίχνευσης. Τα Chlamydia trachomatis είναι ο πιο συχνά σεξουαλικά μεταδιδόμενος μικροβιακός οργανισμός στις βιομηχανοποιημένες χώρες. Προτείνεται ότι η κύρια επίδρασή του οφείλεται στη σεξουαλική μετάδοση που έχει σαν αποτέλεσμα σαλπιγγική νόσο και συνεπακόλουθη υπογονιμότητα στη θήλυ σύντροφο μάλλον παρά μια άμεση επίδραση στις ανδρικές αναπαραγωγικές λειτουργίες. Η επίδραση της λευκοκυτταροσπερμίας στην ανδρική γονιμότητα είναι αντιφατική. Αυτό πιθανώς οφείλεται στις διαφορετικές μεθόδους ανίχνευσης, στους διαφορετικούς μελετώμενους πληθυσμούς και στο γεγονός ότι οι λευκοκυτταρικοί υπότυποι στο σπέρμα μπορεί να έχουν διαφορετικές λειτουργίες. Επιπροσθέτως, με δυνητικά αρνητικές επιδράσεις τα λευκοκύτταρα μπορεί ακόμη να έχουν προστατευτικές επιδράσεις στα σπερματοζωάρια. Μόνο προσφάτως, μέθοδοι ενίσχυσης ανίχνευσης ιών στο σπέρμα έχουν εγκαθιδρυθεί με υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα.. Είναι ασαφές αν αυτές οι λοιμώξεις συνεισφέρουν σημαντικά στην ανδρική υπογονιμότητα. Oι Bukharin et al. (Bukharin et al., 2000) πιθανολογούν σε πολλές περιπτωσεις, ευκαιριακούς μικροργανισμούς ότι προκαλούν τέτοιες κλασικές λοιμώξεις της ουρογεννητικής οδού όπως η επιδιδυμίτις και η προστατίτις, καθώς και υποκλινικές λοιμώξεις της αναπαραγωγικής οδού. Κάποιοι πιθανοί παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί ανάπτυξης υπογονιμότητας συνδεδεμένοι με λοίμωξη του εκσπερματώματος θεωρούνται: η άμεσή του επίδραση στις γόνιμες ιδιότητες του σπερματικού υγρού εξαιτίας μειώσεως του αριθμού των σπερματοζωαρίων, η καταστολή της κινητικότητάς τους, αλλοιώσεις στη μορφολογία και γονιμοποιητική ικανότητά τους, η έμμεση επιρροή του εξ αιτίας αναστολής της σπερματογένεσης προερχόμενη από ορχική βλάβη, αυτοάνοσες διαδικασίες προκαλούμενες από τη φλεγμονή, εκκριτική δυσλειτουργία των αρρένων επικουρικών φυλετικών αδένων σαν συνέπεια της λοίμωξης των αναπαραγωγικών οργάνων, η λευκοκυτταροσπερμία με τη δευτεροπαθή της επίδραση στις εκσπερματιστικές της παραμέτρους. Οι Ludwig et al. (Ludwig et al., 2001) αναγνώρισαν στο σύνδρομο της προστατίτιδας αρκετές αλλοιώσεις στο εκσπερμάτωμα εξαιτίας φλεγμονής και λοίμωξης οι οποίες έχουν μια αρνητική επίπτωση στην ποιότητα του σπέρματος. Εκτός από την επίδραση της λευκο- και μικροβιοσπερμίας, η επίδραση φλεγμονωδών μεσολαβητών, όπως οι κυτταρο- 172

5 κίνες και τα αντιδραστικά είδη οξυγόνου (ROS), συζητώνται σαν σχετικοί παθομηχανισμοί. Αυτές οι παράμετροι μόλις προσφάτως ενσωματώθηκαν στο συμβατικό εύρος των διαγνωστικών κριτηρίων. Κλινικές μελέτες οι οποίες διερευνούν την ποιότητα του εκσπερματώματος κατά τις διάφορες μορφές του συνδρόμου της προστατίτιδας παρείχαν αντιφατικά αποτελέσματα. Μόνο η αντιμικροβιακή θεραπεία έχει περιγραφεί επαρκώς σαν θεραπευτική επιλογή. Στο μέλλον, θα είναι αποφασιστικό να συμπεριλάβουμε νεωτεριστικές λειτουργικές και μοριακές παραμέτρους για να ορίσουμε μια αλληλεπίδραση της ουρογεννητικής λοίμωξης και της ανδρικής υπογονιμότητας. Βιολογικοί και βιοχημικοί δείκτες Ο Grossgebauer (Grossgebauer, 1983) συνιστά την προσεκτική μικροσκοπική εξέταση του εκσπερματώματος για την ανίχνευση φαγοκυττάρων, παθολογικών σπερματοζωαρίων, τριχομονάδων, ζύμεων και άλλων κυττάρων. Οι Grizard et al. (Grizard et al., 1985) ανέλυσαν την εξέταση του σπέρματος, την ποσοτική καλλιέργεια του σπέρματος, το κιτρικό οξύ, την όξινη φωσφατάση και τη φρουκτόζη σε 3 ομάδες αντρών: γόνιμοι μάρτυρες χωρίς σημαντική μικροβιοσπερμία (group I), ιδιοπαθείς υπογόνιμοι άντρες με σημαντική μικροβιοσπερμία (group II), και υπογόνιμοι άντρες με κιρσοκήλη (group III). Στην group II, τα εκατοστιαία ποσοστά κινητικότητας και τυπικής μορφολογίας ήταν χαμηλότερα, ανεξαρτήτως βαθμού και φύσεως της μικροβιοσπερμίας. Η επίπτωση των παθογόνων μικροβίων ήταν υψηλότερη από ό,τι στην group III και συνδέθηκε με το βαθμό μικροβιοσπερμίας. Η φρουκτόζη ήταν αμετάβλητη στις δύο ομάδες των επιμολυμένων ανδρών. Καμμιά τροποποίηση των προστατικών δεικτών δεν παρατηρήθηκε σε οποιαδήποτε ομάδα, εκτός στην group II, όπου μειώθηκαν όταν η μικροβιοσπερμία ήταν χαμηλότερη από 105 μικρόβια/ml και όταν το βιολογικό σχήμα του σπέρματος προκάλεσε χρόνια προστατίτιδα. Έτσι, η παρουσία μικροβίων στο εκσπερμάτωμα μεταβάλλει τα εκατοστιαία ποσοστά κινητικότητας και τυπικής μορφολογίας αλλά δεν έχει σαν αποτέλεσμα οποιεσδήποτε προφανείς τροποποιήσεις βιοχημικών δεικτών των προστατικών και σπερματικών κυστιδίων. Οι Pusch et al. (Pusch et al., 1987) καθιερώνουν ένα πλήρες σπερμοδιάγραμμα περιλαμβανομένων καθορισμών κινητικότητας με laser- Doppler-φασματοσκόπηση, υπολογισμούς στρογγυλοκυττάρων, εκτίμηση αριθμού και τύπου μικροργανισμών, πριν και εντός μιας εβδομάδος μετά τη θεραπεία. Σαν αποτέλεσμα, μια στατιστικώς σημαντική μείωση του αριθμού των μικροβίων και στρογγυλοκυττάρων παρατηρήθηκε στα εκσπερματώματα, ενώ οι άλλες παράμετροι του σπερμοδιαγράμματος παρέμειναν αμετάβλητοι. Οι Gregoriou et al. (Gregoriou et al., 1989) μελέτησαν ως συχνότερες παθολογικές παράμετροι τη βιωσιμότητα, την κινητικότητα και τον αριθμό σπερματοκυττάρων. Καμμιά σημαντική συσχέτιση δεν βρέθηκε μεταξύ παθολογικών παραμέτρων του σπέρματος και της παρουσίας U. urealyticum, και C. trachomatis. Άρα η ασυμπτωματική μικροβιοσπερμία (λοίμωξη) στο σπέρμα δεν επηρέασε σημαντικά το ποσό, την κινητικότητα ή τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του δείγματος Ο Dahlberg (Dahlberg, 1990) επινόησε μια νέα μέθοδο, το 8ωρο in vitro profile κινητικότητας test (MPT), έδειξε μια σημαντική διαφορά στο profile κινητικότητας μεταξύ 130 ανδρών υπογόνιμων ζευγαριών. Στην υπογόνιμη ομάδα, ένας παράγων υπογονιμότητας (IF) βρέθηκε. Η μέθοδος εφαρμόστηκε σε 133 περιστατικά, την ομάδα A, με ασθενοζωοσπερμία και τερατοζωοσπερμία. Μικροβιακές καλλιέργειες σπέρματος έγιναν επίσης. Οι μάρτυρες, ομάδα B, την οποία αποτελούσαν 52 άνδρες με ασθενοζωοσπερμία και τερατοζωοσπερμία, επίσης διερευνήθηκαν με MPT και μικροβιακές καλλιέργειες. Όλες οι 133 περιπτώσεις της ομάδος A είχαν παθολογικό MPT δεικνύον παράγοντα υπογονιμότητας. 126 περιπτώσεις είχαν θετικά μικροβιακά ευρήματα (95%). Μακροπρόθεσμη θεραπεία με αντιβιοτικά των 126 φυσιολογικής κινητικότητας και μορφολογίας απαλλάχθηκαν μικροβίων. Tο MPT ήταν, όμως, φυσιολογικοποιημένο μόνο σε 5 περιπτώσεις με 2 άνδρες που έγιναν πατέρες. Ο IF, σύμφωνα με το MPT, παρέμεινε σε 128 περιπτώσεις. Μολονότι η θεραπεία μικροβιοσπερμίας έχει μια προφανή κανονικοποίηση παραμέτρων όπως κινητικότητα, μορφολογία και καλλιέργειες, ένας υποκείμενος παράγων υπογονιμότητας παραμένει σε περιπτώσεις ασθενοζωοσπερμίας και τερατοζωοσπερμίας. Οι Corradi et al. (Corradi et al., 1992) διαιρούν σπερματικές παραμέτρους (κινητικότητα και προοδευτική κινητικότητα) των ανδρολογικών ασθενών, με τη σπερματική συγκέντρωση (κυτταρικός αριθμός άνω και κάτω των 20 million/ml) και το βαθμό της λοίμωξης (άνευ μόλυνσης, ελαφρά μόλυνση και άνω των 104 CFU/ml). Στη μελέτη τους ήταν σημαντικά διαφορετικά στη σοβαρά μολυσμένη ομάδα με ανάλυση διακύμανσης (p = 0.000). Οι Vicari et al. (Vicari et al., 1996) θεωρούν ότι η απόδοση της αντιμικροβιακής θεραπείας συνήθως εκτιμά την αντιμικροβιακή 173

6 Μικροβιοσπερμία και υπογονιμότητα Τσόμπος και Τσιαούσης έκβαση μέσω μιας ή περισσότερων σπερμοκαλλιεργειών που κατέστη αρνητική. Προσφάτως, το μικροβιακό ολιγοπεπτίδιο fmpl έχει χρησιμοποιηθεί για να ανιχνεύσει μια ειδική παραγωγή Radical Oxygen Species από λευκοκύτταρα (L-RLO), ακόμη και όταν παρουσιάζονται σε χαμηλές συγκεντρώσεις σε δείγματα κλασμάτων σπέρματος. Θα μπορούσαν να εμφανιστούν ενδογενή fmpl σε επαρκή επίπεδα για να παράγουν L χημειοταξία στο σπέρμα και κατά δεύτερον να ενεργοποιήσουν την ειδική παραγωγή L-RLO, μέχρις όταν η μικροβιοσπερμία παραμείνει θετική. Σε ασθενείς με χρόνια μικροβιακή προστατίτιδα, η αντιβίωση φαίνεται να καταδεικνύει και αντιμικροβιακή αποτελεσματικότητα και μείωση της παραγωγής L-RLO με τιμές όμοιες των κανονικών. Οι καταγεγραμμένες τιμές L-RLO κατά την διάρκεια της θεραπείας θα μπορούσαν να είναι χρήσιμες για τη βελτιστοποίηση της αντιμικροβιακής επίδρασης: αυτό το εργαλείο όντας ικανό να προβλέψει την έκβαση της καλλιέργειας σπέρματος, θα μπορούσε να υποτεθεί ότι ορίζει σαφώς το σημείο διακοπής και/ή τον αριθμό των κύκλων της θεραπείας. Οι Jedrzejczak et al. (Jedrzejczak et al., 1996) συνέκριναν τη συσχέτιση του ποσού των μικροβίων με τα λευκοκύτταρα (μέθοδος υπεροξειδάσης) και στρογγυλών κυττάρων σε εκσπερμάτωμα υπογόνιμων ανδρών. Ποσά σπερματικών λευκοκυττάρων (άνω των 105/ml) συσχετίστηκαν καλά με μικροβιοσπερμία (άνω των 103 κυττάρων /ml), R = , p = Ο καθορισμός των στρογγυλών κυττάρων στο σπέρμα δεν έχει κλινική αξία στην πρόβλεψη της σπερματικής λοίμωξης, R = , p = Oι Omu et al. (Omu et al., 1998) εκτίμησαν το σπερματικό πλάσμα 50 ανδρών σε 3 ομάδες: (1) άνδρες με σπερματική λοίμωξη, (2) άνδρες με λευκοκυτταροσπερμία μόνο (18), και (3) άνδρες αποδεδειγμένης γονιμότητας (12). Το πρωτόκολλο εκτίμησης συμπεριέλαβε ανάλυση σπέρματος, καλλιέργεια και έλεγχο αντιβιοτικής ευαισθησίας, ολική αντιοξειδωτική δραστηριότητα, a-τοκοφερόλη και ρετινόλη, T-helper κυτταροκίνες, IL-2, IL-8, IL- 4 και αντισπερμικά αντισώματα. Οι σπερματικές παράμετροι ήταν χειρότερες με σπερματική λοίμωξη: 25 ως προς 84 X 106 / ml για τους γόνιμους άνδρες. Η αντιοξειδωτική δραστηριότητα, a-τοκοφερόλη και ρετινόλη ήταν μειωμένες στη λευκοκυτταροσπερμία (p<.02,.01) και στη σπερματική λοίμωξη (p<.01,.05) συγκριτικά με μάρτυρες. Τα αντισπερματικά αντισώματα IL-2 και IL-8 εκφράστηκαν πολύ έντονα, ενώ η IL-4 ήταν χαμηλή στους άντρες με λευκοκυτταροσπερμία και μικροβιοσπερμία. Gram(-) οργανισμοί συνοδεύτηκαν περισσότερο με έκφραση των T-helper 1 κυτταροκινών από των T-helper 2 κυτταροκινών. Η αντιβιοτική θεραπεία βελτίωσε σημαντικά τις σπερματικές παραμέτρους, αυξάνοντας την αντιοξειδωτική δραστηριότητα και την IL-4 αλλά μειώνοντας τις IL-2 και IL-8 που δεν είχαν επίδραση στον τίτλο αντισπερματικού αντισώματος. Oι Omu et al. πάλι (Omu et al., 1999) σε άλλη μελέτη τους διερεύνησαν την επίπτωση της λευκοκυτταροσπερμίας και τη σχέση με τις T helper κυτταροκίνες, τον TNFalpha και την IL-4, τα αντισπερματικά αντισώματα και την αντιοξειδωτική δραστηριότητα. Διερευνήθηκαν δείγματα σπέρματος από 176 υπογόνιμους άνδρες και 24 υγιείς μάρτυρες. Το πρωτόκολλο συμπεριέλαβε έλεγχο της σαλπιγγικής διαβατότητος, υστεροσαλπιγγογραφία, λαπαροσκόπηση και dye test και ωορρηξία διά μέσου της μεσωχρινικής προγεστερονικής φάσεως των συζύγων τους. Οι σύζυγοι υπέστησαν ανάλυση σπέρματος, κυτταρομορφολογική εκτίμηση και καλλιέργεια σπέρματος. Τα σπερματικά TNFalpha και IL-4, αντισπερματικά αντισώματα, ολική αντιοξειδωτική δραστηριότητα, υπεροξειδική δισμουτάση και ψευδάργυρος προσδιορίστηκαν. Η λευκοκυτταροσπερμία έλαβε χώρα στο 44.3% των υπογόνιμων ανδρών συγκρινόμενων με το 12.5% των γόνιμων ανδρών (p<0.01). 36 άνδρες (20.5%) είχαν παθογόνους μικροργανισμούς που αποτελούσαν το 46.2% αυτών με λευκοκυτταροσπερμία. Οι σπερματικές παράμετροι ήταν χειρότεροι με τη λευκοκυτταροσπερμία από την άποψη του ποσού σπέρματος (p<0.01), ολικής και προοδευτικής κινητικότητας (p<0.01), μορφολογίας, ασθενοζωοσπερμίας, ακεραιότητος σπερματικής μεμβράνης και αντισπερματικών αντισωμάτων. TNFalpha και IL-4 είχαν μια ανάστροφη σχέση, η έκφραση του TNFalpha και των αντισπερματικών αντισωμάτων ήταν υψηλότερη με τη λευκοκυτταροσπερμία και μικροβιοσπερμία (p<0.001), ενώ η IL-4 ήταν υψηλότερη με τους υγιείς μάρτυρες (p<0.005). Η ολική αντιοξειδωτική δραστηριότητα, η υπεροξειδική δισμουτάση και ο ψευδάργυρος ήταν χαμηλότερα με την λευκοκυτταροσπερμία. Ώστε η λευκοκυτταροσπερμία προσβάλλει τη λειτουργία του σπέρματος δια μέσου μειωμένης αντιοξειδωτικής δραστηριότητας και ενισχυμένης τροποποίησης των T helper 1. Εκτός των μικροβιολογικών διερευνήσεων, ο Askienazy- Elbhar (Askienazy-Elbhar, 2005) παρατήρησε ότι και η λευκοκυτταροσπερμία, η εκκριτική χλαμυδιακή IgA και οι φλεγμονώδεις κυτταροκίνες βοηθούν στην προσέγγιση της ευθύνης της φλεγμονής στην 174

7 υπογονιμότητα ή παθολογική κατάσταση, οδηγούσα σε αντιβιοτική και αντιφλεγμονώδη θεραπεία. Τέλος οι Caroppo et al. (Caroppo et al., 2006) συνέκριναν ασθενείς με λοίμωξη των επικουρικών γεννητικών αδένων που έδειξαν προσβεβλημένες σπερματικές παραμέτρους και χαμηλότερη σπερματική συγκέντρωση της 90K/MAC-2BP, μιας γλυκοπρωτεΐνης μέλος της υπεροικογένειας υποδοχέων «ρακοσυλλεκτών» πλούσιων σε κυστεΐνη, στο σπερματικό πλάσμα υπογόνιμων ανδρών, με υγιείς μάρτυρες στην αρχή και μετά δίμηνη περίοδο. Μετά θεραπεία με Levofluoxacin 500 mg ημερησίως για 15 μέρες και serratiopeptidase 10 mg ημερησίως για 30 μέρες και μέχρι και 6 κύκλους σε περιπτώσεις επιμένουσας μικροβιοσπερμίας και/η κλινικών και εκσπερματιστικών σημείων της νόσου, τα σπερματικά επίπεδα 90K αυξήθηκαν σημαντικά στους ασθενείς συγκρινόμενους με τους μάρτυρες. 44% ασθενών ανταποκρίθηκαν στη θεραπεία, ενώ 56% μετά 6 κύκλους ορίστηκαν ως μη ανταποκρίνοντες. Καμμία διαφορά στις προθεραπευτικές και μεταθεραπευτικές παραμέτρους του σπέρματος και του σπερματικού 90K δεν παρατηρήθηκε μεταξύ των 2 υποομάδων. 26% των ασθενών είχαν αναγνωρίσιμη μικροβιοσπερμία: σημαντικά λιγότερο προθεραπευτικό σπερματικό 90K παρατηρήθηκε συγκριτικά με ασθενείς χωρίς μικροβιοσπερμία. Το σπερματικό 90K μειώνεται σε ασθενείς με λοίμωξη των επικουρικών γεννητικών αδένων και μπορεί να αποκατασταθεί με θεραπεία με κινολόνες. Πίνακας 1. Μελετώμενοι βιολογικοί και βιοχημικοί δείκτες Φαγοκύτταρα, παθολογικά σπερματοζωάρια, τριχομονάδες, ζύμες, βιωσιμότητα και ποσότητα σπέρματος, κιτρικό οξύ, όξινη φωσφατάση, φρουκτόζη, κινητικότητα και τυπική μορφολογία στρογγυλοκυττάρων, παράγων υπογονιμότητας, ολιγοπεπτίδιο fmpl, Radical Oxygen Species από λευκοκύτταρα, ολική αντιοξειδωτική δραστηριότητα, a-τοκοφερόλη, ρετινόλη, T-helper 1,2, ακεραιότητα σπερματικής μεμβράνης, λευκοκυτταροσπερμία, εκκριτική χλαμυδιακή IgA, φλεγμονώδεις κυτταροκίνες, IL-2, IL-8, IL-4, αντισπερμικά αντισώματα, TNFalpha, υπεροξειδική δισμουτάση, ψευδάργυρος, γλυκοπρωτεΐνης 90K/MAC-2BP Καλλιέργειες σπέρματος Ο Dahlberg (Dahlberg, 1976) απομόνωσε διάφορους οργανισμούς οι οποίοι έχει δειχτεί ότι είναι σπερματοκτόνοι in vitro (viridans και hemolytic streptococci, Proteus vulgaris and Escherichia coli) από ένα μεγάλο αριθμό δειγμάτων. Οι Toth et al. (Toth et al., 1981) βρήκαν ότι οι γόνιμοι άνδρες είχαν σημαντικά λιγότερες θετικές καλλιέργειες από ότι οποιαδήποτε άλλη ομάδα επιλεγμένη από τον υπογόνιμο πληθυσμό. Σημαντικά περισσότερες μικροβιακές απομονώσεις λήφθηκαν από ασθενείς με ιστορικό λοίμωξης των γεννητικών οδών από ό,τι από υπογόνιμους άνδρες χωρίς ιστορικό λοίμωξής τους. Η ασυμπτωματική μικροβιοσπερμία ήταν σημαντικά συχνότερη μεταξύ ασθενών με ιστορικό λοίμωξης γονόρροιας από ό,τι σε οποιεσδήποτε άλλες μελετώμενες ομάδες. Ureaplasma απομονώθηκε με υψηλότερη συχνότητα από ασθενείς με μη ειδική ουρηθρίτιδα και/η γονόρροια. Προτείνεται ότι καλλιέργειες follow-up σπερματικού υγρού πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να καθορίσουν το endpoint της θεραπείας των λοιμώξεων της άρρενος γεννητικής οδού. Ο Grossgebauer (Grossgebauer, 1983) συνιστά προκειμένου να εντοπιστεί η προτεινόμενη λοίμωξη και να ανιχνευτεί ουρηθρική (ασυμπτωματική) αποικιοποίηση, να αναλυθούν επιπρόσθετα δείγματα του ασθενούς, π.χ. ουρηθρικά επιχρίσματα και το πρώτο μέρος των ούρων. Σαν κανόνας, ποσοτική μικροβιολογική ανάλυση είναι αναγκαία σε περιπτώσεις μικροβίων που ανήκουν στην ομάδα της δυνητικώς παθογόνου χλωρίδας. Σε απομονωμένα παθογόνα "ειδικά" μικρόβια, η ανίχνευση λίγων μικροοργανισμών δεικνύει μια λοιμώδη διαδικασία. Σαν μια ταχεία μικροσκοπική εξέταση χρησιμοποιούμε την DAPI-fluorochrome-τεχνική. Οι μικροβιολογικές καλλιέργειες πρέπει να λάβουν υπ' όψιν την απομόνωση και αναγνώριση ureaplasmas και chlamydia trachomatis. Όρια μικροβιοσπερμίας Τα όρια συγκεντρώσεως μικροβίων στο σπέρμα προς στοιχειοθέτηση φλεγμονής φαίνονται ανά κλινική μελέτη στον Πίνακα 2. Ειδικότερα, οι Busolo et al. (Busolo et al., 1984) χρησιμοποιούν ως όριο θεραπείας για τη μικροβιοσπερμία τον τίτλο>105 c.f.u. (colony forming units)/ml. Oι Grizard et al. (Grizard et al., 1985) έλαβαν ως επίπεδο σημαντικότητας της μικροβιοσπερμίας μεγαλύτερο ή ίσο με 104 μικρόβια/ml εκσπερματώματος. Για τους ιδιοπαθείς υπογόνιμους άνδρες πρότειναν ότι το ποσοτικό κριτήριο της παθογενετικής μικροβιοσπερμίας είναι ένα ποσό μικροβίων μεγαλύτερο ή ίσο των 105/ml. Οι Ρusch et al. (Pusch et al., 1987) θεράπευσαν ασθενείς με παθοσπερμία και ασυ- 175

8 Μικροβιοσπερμία και υπογονιμότητα Τσόμπος και Τσιαούσης Πίνακας 2 Μελέτη Busolo 1984 Dahlberg 1976 Maier 1983 Jennings 1986 Gregoriou 1989 Ensslen 1990 Υπογόνιμοι (ασυμπτωμ.) (57,7% υπογόνιμοι) Τίτλος > (c.f.u./ml) (8%) 33>102,85>103,78> Στείρο % 30% Αναερόβια 63.3% Staphylococcus epidermidis 81.9% aureus 3.1% Mη hemolytic streptococci 23.3% Diphtheroids 25% α-hemolytic streptococci 18.1% C. trachomatis 0% 0% 11.55% Mycoplasmas 48.3% U. urealyticum 42.2% 38.22% M. hominis 2.6% 2 ή περισσότερα 107 Υπογόνιμοι 65 (ασυμπτωμ.) 210 (ασυμπτωμ.) (ασυμπτ.) 65 Τίτλος > (c.f.u./ml) Στείρο 19.6% 30% 34% 31.81% 48% Αναερόβια 73.84% Staphylococcus epidermidis coagulase αρν.19% Mη hemolytic streptococci Diphtheroids α-hemolytic streptococci C. trachomatis 13.3% Mycoplasmas U. urealyticum 15.8% 14% M. hominis 6.2% 2 ή περισσότερα 27.6% Αερόβια 16,92% 51.9% Μή παθογόνα 21% 15.9% Esh.coli 24% Εντερόκοκκος 43% Μελέτη Omu 1999 Cottell 2000 Rodin 2003 Υπογόνιμοι Τίτλος > (c.f.u./ml) Στείρο 82% 49% Αναερόβια Staphylococcus epidermidis 25.4% Mη hemolytic streptococci viridans 15.4% Diphtheroids α-hemolytic streptococci C. trachomatis Mycoplasmas U. urealyticum M. hominis 2 ή περισσότερα Enterococcus faecalis 7.4% 176

9 μπτωματική μικροβιοσπερμία με άνω των 105 c.f.u.μικροβίων/ml. Οι Corradi et al. (Corradi et al., 1992) παρατήρησαν στις ανδρολογικές ομάδες 14.7% των δειγμάτων ότι περιείχαν 104 cfu/ml, 9.6% περισσότερο από 104 cfu/ml αερόβια μικρόβια, ενώ στην ομάδα της ανδρικής εξαρτηματίτιδας σχεδόν διπλάσιες τιμές (20.2% και 19.5%). Η κατανομή του mycoplasma cfu/ml ήταν η ακόλουθη: ανδρολογική ομάδα: 20.1% των δειγμάτων περιείχαν 104 mycoplasma cfu/ml, 37.5% περισσότερο από 104 cfu/ml, στην ομάδα της ανδρικής εξαρτηματίτιδας οι ίδιες τιμές: 22.9%, 66.9% (p = 0.000) με x 2. Από την άλλη και οι δύο οι ομάδες περιείχαν όλα τα είδη μικροβιολογικής συγκέντρωσης και ακόμη αρνητικές περιπτώσεις. Oι Cottell et al. (Cottell et al., 2000) βρήκαν μικροργανισμούς κοινώς σε ασήμαντες ποσότητες στο σπέρμα ασυμπτωματικών ανδρών. Η συχνή απομόνωση gram-θετικών μικροβίων κοινών στα ούρα και στο σπέρμα και η απουσία συσχετίσεως με αυξημένες λευκοκυτταρικές συγκεντρώσεις προτείνουν ότι η μικροβιοσπερμία συνηθέστατα στοιχειοθετεί μόλυνση. OιVicari et al. (Vicari et al., 1996) έθεσαν με σαφήνεια ως θετική την καλλιέργεια σπέρματος για cfu/ml > 105, ενώ οι Grizard et al. (Grizard et al., 1985) όρισαν επίπεδο σημαντικότητας της μικροβιοσπερμίας μεγαλύτερο ή ίσο με 104 μικρόβια/ml εκσπερματώματος. Θεραπευτικές εκβάσεις Οι Busolo et al. (Busolo et al., 1984) αντιμετώπισαν με doxycycline 41 θετικούς για mycoplasmas ασθενείς με ανεξήγητη υπογονιμότητα και με ασυμπτωματική μικροβιοσπερμία. Η θεραπεία βελτίωσε την κινητικότητα και προκάλεσε μείωση των πολυέλικτων ουρών σε 12 περιπτώσεις. Σύλληψη έλαβε χώρα σε 5 (26.3%) από τους 19 θεραπευμένους ασθενείς των οποίων οι καλλιέργειες ήταν αρνητικές για mycoplasmas. Αυτές οι 5 κυήσεις έλαβαν χώρα στους ασθενείς που είχαν ureaplasmas και στους οποίους η αντιβιοτική θεραπεία ήταν επιτυχής. Καμία κύηση δεν παρατηρήθηκε στους άλλους 22 ασθενείς όπου η θεραπεία απέτυχε να ξεριζώσει το mycoplasmas. Οι Εnsslen et al. (Ensslen et al., 1990) στo 23% των θεραπευμένων ανδρών, όμως, καμία πειστική μείωση της συγκέντρωσης των μικροβίων δεν πέτυχαν και ανευρέθησαν 36 ασθενείς με μικροβιοσπερμία ανθεκτική στη θεραπεία. Ο Dahlberg κατόρθωσε (Dahlberg, 1990) 2 άνδρες να γίνουν πατέρες μεταξύ 130 ανδρών υπογόνιμων ζευγαριών. Ο Chimura (Chimura, 1991) έδειξε ότι η πιβοξυλκεφτεράμη CFTM έτεινε να είναι πιο δραστική κατά των αναερόβιων μικροβίων από τις κεφακλόρη CCL και λομεφλοξασίνη LFLX, και όμοια τάση σημειώθηκε στη LFLX περισσότερο από την CCL ενάντια στον Peptostreptococcus sp. Όταν η διείσδυση των αντιβιοτικών παραγόντων στο σπέρμα θεωρήθηκε, όμως, κάποια αναερόβια μικρόβια καθώς και κάποια αερόβια μικρόβια μπορεί να μην ξεριζωθούν ή να ανασταλούν. Oι Bieniek et al. (Bieniek et al., 1993) χρησιμοποιώντας ειδική θεραπεία με αντιβιοτικά δεν μείωσαν τις συγκεντρώσεις των μικροβίων στο σπέρμα στο 23% όλων των περιπτώσεων. Oι Vicari et al. (Vicari et al., 1996) θεράπευαν χρόνια μικροβιακή προστατίτιδα με μια κινολόνη ή μια μακρολίδη. Oι Kuz'min et al. (Kuz'min et al., 2001) χρησιμοποίησαν υπερθέρμανση που επάγεται από τα ραδιοκύματα και δείχθηκε ότι παράγει μια σταθερή μείωση στη μικροβιοσπερμία και στην επιμονή του δυναμικού των μικροβίων που απομονώθηκαν από το σπέρμα σε περιπτώσεις ανδρικής στειρότητας. Η υπερθέρμανση παρήγαγε μια βακτηριοκτόνο επίδραση όχι μόνο σε μικροοργανισμούς που περιέχονται στο σπέρμα αλλά επίσης και στην μικροχλωρίδα του προστατικού ιστού σε βάθος 1 cm. Η μελέτη έδωσε έδαφος για τη θεραπεία της ανδρικής στειρότητας με τη χρήση υπερθέρμανσης επαγόμενης από ραδιοκύματα και μια συνεπακόλουθη χορήγηση αντιβιοτικών για να επιτυγχανθεί η σταθερή μείωση της μικροβιοσπερμίας και η αποκατάσταση της αναπαραγωγικής λειτουργίας. Oι Bussen et al. (Bussen et al., 1997) παρατήρησαν ότι η κινητικότητα του σπέρματος μειώθηκε πριν την κατεργασία με Percoll αν ήταν παρόντες μικροργανισμοί. Θετικά αποτελέσματα καλλιέργειας δεν είχαν επίδραση στη γονιμοποίηση είτε στα ποσοστά κύησης. Αυτές οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι η μικροβιοσπερμία δεν συνοδεύεται με παθολογική λειτουργία του σπέρματος ή δυσμενή έκβαση IVF, μετά κατεργασία με Percoll. Μελλοντικές προοπτικές Oι Jarvi et al. (Jarvi et al., 1996) χρησιμοποίησαν μικροβιακές καλλιέργειες ρουτίνας και τεχνικές μοριακής βιολογίας με PCR, με ένα παγκόσμιο ευμικροβιακό primer, κλωνοποίηση και κατόπιν ανάλυση αλληλουχίας, για να ανιχνεύσουν μικρόβια (καλλιεργήσιμα ή μη) στο σπέρμα. Oι Villanueva-Diaz et al. (Villanueva-Diaz et al., 1999) αύξησαν την ευαισθησία της σπερμοκαλλιέργειας με τη φυγοκέντριση δειγμάτων σπέρματος. Το εντοπιστικό σχήμα και ο τύπος των απομονωμάτων δεικνύει ότι αυτοί οι 177

10 Μικροβιοσπερμία και υπογονιμότητα Τσόμπος και Τσιαούσης ασθενείς είχαν χρόνια προστατίτιδα και ότι επεισοδιακή απέκκριση μικροβίων θα μπορούσε επίσης να εξηγήσει τις ψευδώς αρνητικές σπερμοκαλλιέργειες σε ασθενείς με χρόνια ασυμπτωματική λοίμωξη των επικουρικών γεννητικών αδένων. Οι Askienazy-Elbhar et al. (Askienazy-Elbhar et al., 2005) κατέληξαν ότι η λοίμωξη και φλεγμονή των αρρένων γεννητικών αδένων συνοδεύεται με 8 ως 35% περιπτώσεων ανδρικής υπογονιμότητας σε διάφορες μελέτες. Η διερεύνησή τους περιλαμβάνει νέες τεχνικές όπως μελέτη ολοκλήρωσης του DNA. Η μικροβιοσπερμική λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει παροδική ή χρόνια εμμένουσα φλεγμονή. Τα λευκοκύτταρα δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως από τα παρασκευάσματα του σπέρματος ενώ η παρουσία αντιβιοτικών και αντιοξειδωτικών στο καλλιεργητικό μέσο αμφισβητείται. Στις τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART), η μικροβιοσπερμία πρέπει να ξεριζωθεί για μια ασφαλή προετοιμασία του σπέρματος προκειμένου να εγχυθεί ή να γονιμοποιήσει ωοκύτταρα. Οι μοριακές βιολογικές μέθοδοι οφείλουν να βοηθήσουν τους ερευνητές να επιβεβαιώσουν ή να απορρίψουν το ρόλο της λοίμωξης στην ανδρική υπογονιμότητα. Bacteriospermia and infertility Constantinos Tsompos, Εlias Τsiaousis Obstetric and Gynaecologic Department, Trikala County General Hospital, Greece Correspondence: Constantinos Tsompos Pyrra sidestreet, Τrikala, Greece Τel.: Ε-mail: Summary Bacterial sperm analysis has been established in cases of infertility and insemination sperm technologies, due to men' s asymptotic bacteriospermia may cause infertility, while men' s treatment somewhen sequels successful pregnancy results. Τhe bacteria kinds and cοncentrations affecting sperm, causing pathologic spermograms with asthenozoospermia and teratozoospermia classified often as infertiled and their relation to gynaecologic infections are uncertain, because a lot of such men deprive of symptoms accompanying their bacterial reproductive infection. Data of male reproductive infections affecting fertility are contradicting. Vague terms as bacteriospermia, leucocytospermia, inflammation and infection as well as possible ancillary male genital organ dysfunction, diffuse doubt in their relation to male genital infection recognition. This happens also at repeated positive or negative semen samples cultures, so the conventional bacterial sperm sample analysis is being disputed as routine procedure. Key words: bacteriospermia, infertility, semen culture Βιβλιογραφία Askienazy-Elbhar, M. (2005) Male genital tract infection: the point of view of the bacteriologist.gynecol. Obstet. Fertil. 33, Bieniek, K.W. and Riedel, H.H. (1993) Bacterial foci in the teeth, oral cavity, and jaw--secondary effects (remote action) of bacterial colonies with respect to bacteriospermia and subfertility in males. Andrologia, 25, Bukharin, O.V., Kuz'min, M.D. and Ivanov, IB. (2000) The role of the microbial factor in the pathogenesis of male infertility. Zh. Mikrobiol. Epidemiol. Immunobiol Busolo, F., Zanchetta, R., Lanzone, E. et al. (1984) Microbial flora in semen of asymptomatic infertile men. Andrologia 16, Bussen, S., Zimmermann, M., Schleyer, M. et al. (1997) Relationship of bacteriological characteristics to semen indices and its influence on fertilization and pregnancy rates after IVF. Acta Obstet. Gynecol. Scand. 76, Caroppo, E., Niederberger, C., Iacovazzi, P.A. et al. (2006) Detection of 90K/MAC-2BP in the seminal plasma of infertile males with accessory gland infection and the autoimmune pathogenetic hypothesis. J. Androl. 27, Epub Jul 12. Chimura, T. (1991) Clinical study on cefteram pivoxil in asymptomatic bacteriospermia. Jpn. J. Antibiot. 44, Corradi, G., Molnar, G., Panovics, J. et al. (1992) Significant bacteriospermia. Value and limits of sperm count in andrology. Orv. Hetil. 133, , Cottell, E., Harrison, R.F., McCaffrey, M. et al. (2000) Are seminal fluid microorganisms of significance or merely contaminants? Fertil. Steril. 74, Dahlberg, B. (1976) Asymptomatic bacteriospermia. Cause of infertility in men. Urology, 8, Dahlberg, B. (1990) Asthenozoospermia/teratozoospermia and infertility. Arch. Androl. 25, Ensslen, S.C., Riedel, H.H., Bieniek, K.W. et al. (1990) Male subfertility and oral bacterial diseases. Zentralbl. Gynaekol. 112, Gregoriou, O., Botsis, D., Papadias, K. et al. (1989) Culture 178

11 of seminal fluid in infertile men and relationship to semen evaluation. Int. J. Gynaecol. Obstet. 28, Grizard, G., Janny, L., Hermabessiere, J. et al. (1985) Seminal biochemistry and sperm characteristics in infertile men with bacteria in ejaculate. Arch. Androl. 15, Grossgebauer, K. (1983) Microbiological analysis of the ejaculate in andrology. Z. Hautkr. 58, Jarvi, K., Lacroix, J.M., Jain, A. et al. (1996) Polymerase chain reaction-based detection of bacteria in semen. Fertil. Steril. 66, Jedrzejczak, P., Szumala-Kakol, A. et al. (1996) Usefulness of counting leukocytes and round cells in determination of bacterial infection of semen in infertile men. Ginekol. Pol. 67, Jennings, M.G., McGowan, M.P. and Baker, H.W. (1986) Is conventional bacteriology useful in the management of male infertility? Clin. Reprod. Fertil. 4, Keck, C., Gerber-Schäfer, C., Clad, A. et al. (1998) Seminal tract infections: impact on male fertility and treatment options. Hum. Reprod. Update, 4, Kuz'min, M.D., Bukharin, O.V., Ivanov, IB. et al. (2001) Effect of radio wave-induced hyperthermia on microflora of the prostate in the treatment of prostatitis associated with infertility. Zh. Mikrobiol. Epidemiol. Immunobiol. 4, Ludwig, M., Dimitrakov, J., Diemer, T. et al. (2001) Prostatitis syndrome. Changes in the ejaculate and effects on fertility.urologe, 40, Maier, U. (1983) Demonstration of bacteria in the ejaculate of subfertile men, with special reference to Chlamydiae. Fortschr. Med. 101, Moskova, P. and Popov, I. (1993) Asymptomatic bacteriospermia in men in infertile families. Akush. Ginekol. 32, Omu, A.E., al-othman, S., Mohamad, A.S. et al. (1998) Antibiotic therapy for seminal infection. Effect on antioxidant activity and T- helper cytokines. J. Reprod. Med. 43, Omu, A.E., Al-Qattan, F., Al-Abdul-Hadi, F.M. et al. (1999) Seminal immune response in infertile men with leukocytospermia: effect on antioxidant activity. Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol. 86, Purvis, K. and Christiansen, E. (1993) Infection in the male reproductive tract. Impact, diagnosis and treatment in relation to male infertility. Int. J. Androl. 16,1-13. Pusch, H.H., Mayer, H.O. and Haas. J. (1987) Norfloxacin treatment of asymptomatic bacteriospermia in male subfertility. Andrologia, 19, Rodin, D.M., Larone, D. and Goldstein, M. (2003) Relationship between semen cultures, leukospermia, and semen analysis in men undergoing fertility evaluation. Fertil. Steril. 79,(Supple. 3), Swenson, C.E., Toth, A., Toth, C. et al. (1980) Asymptomatic bacteriospermia in infertile men. Andrologia, 12,7-11. Toth, A. and Lesser, M.L. (1981) Asymptomatic bacteriospermia in fertile and infertile men. Fertil. Steril. 36, Vicari, E., Sidoti, G. and Mongioi, A. (1996) A possible therapeutic improvement of the antibacterial effect by monitoring the production of leukocyte free oxygen radicals during antibiotic treatment of infertile patients with chronic bacterial prostatitis. Arch. Ital. Urol. Androl. 68, Villanueva-Diaz, C.A., Flores-Reyes, G.A., Beltran- Zuniga, M. et al. (1999) Bacteriospermia and male infertility: a method for increasing the sensitivity of semen culture. Int. J. Fertil. Womens Med. 44, ΚΑΤΑΤΕΘΗΚΕ 17/12/2007 ΕΓΙΝΕ ΑΠΟΔΕΚΤΗ 11/02/

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διάγνωσης των προβλημάτων στον τομέα της ανδρικής γονιμότητας Λεωφ. Κηφισίας 46 115 26 Αθήνα (2ος όροφος) Τηλ: 210 6452 172, 210 6400

Διαβάστε περισσότερα

Σε σχέση με την επιχορήγουμενη από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013 (ΕΣΠΑ 2007-

Σε σχέση με την επιχορήγουμενη από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013 (ΕΣΠΑ 2007- Αγαπητοί συνάδελφοι και συνεργάτες, Σε σχέση με την επιχορήγουμενη από το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς 2007-2013 (ΕΣΠΑ 2007-2013) πρότασής μας με Κωδικό υποβολής 1264, ακρωνύμιο ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Μεσογείων 6, Αμπελόκηποι 115 27 ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ [1]/[6] ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εισαγωγή Περίπου το 15% των ζευγαριών δεν είναι σε θέση να συλλάβουν μετά από ένα χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει

Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Διαχείριση του ζευγαριού που θέλει να τεκνοποιήσει Υπογονιµότητα: αδυναµία σύλληψης µετά από 1 χρόνο ελεύθερων σεξουαλικών επαφών Ικανότητα σύλληψης/µήνα: ~20% 10-15% των ζευγαριών: πρόβληµα υπογονιµότητας

Διαβάστε περισσότερα

28 Βιολόγος. Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ

28 Βιολόγος. Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ Παράµετροι φυσιολογικού σπερµοδιαγράµµατος: καινούργια δεδοµένα Θ. ΖΕΓΚΙΝΙΑΔΟΥ 28 Βιολόγος Το ζευγάρι που προσπαθεί να κάνει παιδί θα ξεκινήσει την διερεύνηση με κάποιες εργαστηριακές εξετάσεις. Ο άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1.Μακροσκοπική εξέταση

ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1.Μακροσκοπική εξέταση Οι εργαστηριακές εξετάσεις του σπέρματος, σύμφωνα με την παγκόσμια οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.) ταξινομούνται σε 3 κατηγορίες. 1.Βασικές εξετάσεις. Σ αυτές περιλαμβάνονται το σπερμοδιάγραμμα και τα αντισπερματικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόκληση ωορρηξίας. Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος. Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας. Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών

Πρόκληση ωορρηξίας. Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος. Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας. Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών Πρόκληση ωορρηξίας Κριτήρια επιλογής ασθενών Νεοκλής Α. Γεωργόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Πανεπιστημίου Πατρών Ερωτηματολόγιο πρόκλησης ωορρηξίας

Διαβάστε περισσότερα

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά την διερεύνηση της ανδρικής

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά την διερεύνηση της ανδρικής 29 Κλινική αξιολόγηση του σπερµατοδιαγράµµατος και διερεύνηση της δυσπερµίας Ε.Γ. ΚΟΥΚΚΟΥ Ενδοκρινολόγος, Νοσοκομείο/Μαιευτήριο «Έλενα Βενιζέλου», Αθήνα Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασική εξέταση κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Γενική Ιατρική Διερεύνηση υπογονιμότητας Υπεύθυνη μαθήματος: Επίκ. Καθηγήτρια Α. Τατσιώνη Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Θ οδοσία α Ζεγκ γ ι κ νι ν άδ ά ου Mh.Sc, P h.d. Βιο ι λ ο ό λ γ ό ος ο ς Α ν Α α ν πα π ραγωγ ω ής

Θ οδοσία α Ζεγκ γ ι κ νι ν άδ ά ου Mh.Sc, P h.d. Βιο ι λ ο ό λ γ ό ος ο ς Α ν Α α ν πα π ραγωγ ω ής Η ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΣΠΕΡΜΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Θεοδοσία Ζεγκινιάδου Mh.Sc, Ph.D. Βιολόγος Αναπαραγωγής 1 ΤΙΜΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Κάθε εργαστηριακό αποτέλεσμα συγκρίνεται με την ΤΑ. Οι ΤΑ προέρχονται από τις τιμές της παραμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη σπερμοδιαγράμματος από εξωτερικούς ασθενείς δημόσιου νοσοκομείου

Μελέτη σπερμοδιαγράμματος από εξωτερικούς ασθενείς δημόσιου νοσοκομείου 171 ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΑΡΘΡΟ Μελέτη σπερμοδιαγράμματος από εξωτερικούς ασθενείς δημόσιου νοσοκομείου Ν. Ρεκλείτη, Μ. Κατρή, Φ. Μητροπούλου, A. Γεωργάκη, Β. Παπαδούλη, Κ. Ζούρλα, Β. Μάμαλη, Ο. Ζαρκωτού, Κ. Θέμελη-Διγαλάκη

Διαβάστε περισσότερα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα

Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων (FNA) στην ανδρική υπογονιμότητα. Νεώτερα δεδομένα Παπανικολάου Αθανάσιος Αναπληρωτής Διευθυντής ΕΣΥ Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Η αναρροφητική βιοψία των όρχεων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ

Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους. Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα και AIDS στους εφήβους Χαράλαµπος Ανταχόπουλος 3 η Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ Εφηβική ηλικία και σεξουαλικά µεταδιδόµενα νοσήµατα (STDs) Έναρξη σεξουαλικής ζωής Έλλειψη προφυλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Dr Α. Μεντής, Ιατρός Βιοπαθολόγος, Κλινικός Μικροβιολόγος ιευθυντής ιαγνωστικού Τμήματος ιευθυντής Εργαστηρίου Ιατρικής Μικροβιολογίας ιευθυντής Εθνικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU

Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU Uro-Swords II Η ορµονική πρόκληση σπερµατογένεσης ΕΝ αποδίδει! Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU Δήλωση Συμφερόντων Φώτης ηµητριάδης MD, PhD, FEBU EAU Guidelines Campbell s Urology Male Infertility Campbell

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΔΑ: ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ;

ΧΡΟΝΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΔΑ: ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ; ΧΡΟΝΙΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΔΑ: ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ; Ε.Ι.Γιαµαρέλλος-Μπουρµπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας Δ Παθολογική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Professor Friedrich-Schiller Universität Jena, Deutchland

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονώδης Νόσος της Πυέλου (PID) Δρ. Aικατερίνη Μασγάλα Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Ορισμός PID (Pelvic Inflammatory Disease) Οξεία λοίμωξη των δομών του έσω γεννητικού συστήματος (μήτρα, σάλπιγγες, ωοθήκες)

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια είναι η αδυναμία τεκνοποίησης.

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια είναι η αδυναμία τεκνοποίησης. Ελληνική Εταιρεία Ομοιοπαθητικής Ιατρικής ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΠΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα ζευγάρια είναι η αδυναμία τεκνοποίησης. Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

το σπερµοδιάγραµµα Φώτης Δηµητριάδης Σταµάτης Παπαχαρίτου Διαβάζοντας Χειρουργός Ουρολόγος, MD, PhD, FEBU

το σπερµοδιάγραµµα Φώτης Δηµητριάδης Σταµάτης Παπαχαρίτου Διαβάζοντας Χειρουργός Ουρολόγος, MD, PhD, FEBU Διαβάζοντας το σπερµοδιάγραµµα Φώτης Δηµητριάδης Χειρουργός Ουρολόγος, MD, PhD, FEBU Σταµάτης Παπαχαρίτου Βιολόγος Αναπαραγωγής, MSc, PhD Κλινικός Εµβρυολόγος Αρχίζουµε να διαβάζουµε το σπερµοδιάγραµµα

Διαβάστε περισσότερα

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου.

Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου. Τα παθογόνα μικρόβια στο ιαβητικό πόδι σε ασθενείς που παρακολουθούνται στο ιατρείο ιαβητικού ποδιού και θεραπεύονται εκτός νοσοκομείου..σκούτας¹,.καραγιάννη¹, Ε.Ρηγάδη¹, Κ.Μικούδη¹, Κ.Σιώμος¹, Ο.Γουλή¹,

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα

Οξεία μονοαρθρίτιδα. 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Οξεία μονοαρθρίτιδα 2 ο Κλινικό Σεμινάριο Εσωτερικής Παθολογίας Οκτ 2015, Πάτρα Δαούσης Δημήτρης Επίκουρος καθηγητής Παθολογίας/Ρευματολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών Γενικώς η ρευματολογία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΝ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΑΔΕΝΩΝ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΝ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΑΔΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΩΝ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΑΔΕΝΩΝ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Τι εννοούµε µε τους όρους «λοίµωξη επικουρικών αδένων». -ΟΥΡΗΘΡΙΤΙΔΑ -ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΔΑ (σπερµατοδόχες κύστεις) -ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΤΙΔΑ, ΕΠΙΔΙΔΥΜΟΟΡΧΙΤΙΔΑ -ΟΡΧΙΤΙΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών

Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Τμήμα Καθ' έξιν Αποβολών Αν. Καθηγητής Σ. Δενδρινός 1 / 7 Το Τμήμα Επανειλημμένων Αποβολών αποτελεί ειδικό Τμήμα της Β Μαιευτικής και Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών με αντικείμενο τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ε. ΠΕΤΕΙΝΑΚΗ Aναπληρώτρια Καθηγήτρια Μικροβιολογίας Διευθύντρια Εργαστηρίου Μικροβιολογίας ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑ φάση της κλινικής ιατρικής Η μικροβιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα

Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Αρχική εμπειρία από την χορήγηση anakinra σε δέκα ενήλικες ασθενείς με ανθεκτική ιδιοπαθή υποτροπιάζουσα περικαρδίτιδα Γ. Λάζαρος, Π. Βασιλείου, Κ. Αντωνάτου, Χ. Κουτσιανάς, Γ. Γεωργιόπουλος, Δ. Βασιλόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΡΙΜΑΤΩΝ

ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΡΙΜΑΤΩΝ Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα Τεχνολόγων Ιατρικών Εργαστηρίων ΤΕΤΡΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΚΑΙ ΕΚΚΡΙΜΑΤΩΝ ΕΠΙΘΕΤΟ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΟΝΟΜΑ ΣΠΟΥΔΑΣΤΗ: ΕΞΑΜΗΝΟ: A.M.: Γενική ούρων (1)

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών

Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών Γυμνάσιο Κερατέας Κόλλια Γεωργία Παραγωγή και τρόπος δράσης των αντιβιοτικών 1 Τι είναι το αντιβιοτικό; Αρχικά, ως Αντιβιοτικά ορίστηκαν τα Χημειοθεραπευτικά φάρμακα που παράγονται με βιοσυνθετική μέθοδο

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

gr

gr ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Αδυναµία σύλληψης µετά από ένα έτος ελεύθερων επαφών. Αφορά το 10 15% όλων των ζευγαριών αναπαραγωγικής ηλικίας. Η συχνότητα της υπογονιµότητας εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009

ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ. Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009 ΥΠΟΒΟΗΘΟΥΜΕΝΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Οδυσσέας Β. Γρηγορίου Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών 2009 Γενικά Στοιχεία 1. Η ανδρική υπογονιμότητα αποτελεί λίένα

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως:

Στο Εργαστήριο Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προσφέρονται διαγνωστικές εξετάσεις που σχετίζονται με την ανδρική υπογονιμυπογονημότηταότητα όπως: Σ. Κονιδάρης Αν. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Στ. Μπάκα Επ. Καθηγήτρια Βιοπαθολογίας Π. Βάκας Επ. Καθηγητής Μαιευτικής Γυναικολογίας Δ. Τζανακάκη Κλινική Εμβρυολόγος Στο Τμήμα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ - ΚΥΣΤΙΤΙΔΑ - ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΔΑ - ΟΥΡΗΘΡΙΤΙΔΑ - ΒΑΛΑΝΟΠΟΣΘΙΤΙΔΑ - ΟΡΧΕΟΕΠΙΔΙΔΥΜΙΤΙΔΑ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Οι ουρολοιμώξεις διακρίνονται σε λοιμώξεις του ανωτέρου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση

Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με ποσοτικές διαταραχές αιμοπεταλίων- Θρομβοκυττάρωση Διαγνωστική προσέγγιση ασθενούς με θρομβοκυττάρωση Εισαγωγή Αριθμός ΑΜΠ 450x10 9 /L γενικά αποδεκτός ως θρομβοκυττάρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ

ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗΣ Ιωάννης Π.Κιουμής Αναπληρωτής Καθηγητής Α.Π.Θ. Για την καλύτερη κατανόηση της δέουσας αντιμικροβιακής θεραπείας στις λοιμώξεις της Ορθοπαιδικής ουσιαστική

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων

Βασικές Αρχές Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων Βασικές Αρχές Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων Η συχνότητα των Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενων Ασθενειών (Σ.Μ.Ν) αυξάνει πολύ γρήγορα σε όλες τις χώρες είτε αναπτυγμένες είτε αναπτυσσόμενες. Μπορούν να προκαλέσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚH ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΝΩΠΟΥ ΑΓΕΛΑΔΙΝΟΥ ΓΑΛΑΚΤΟΣ: ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΑΠΟ ΕΝΑ ΒΟΥΣΤΑΣΙΟ Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΤΟ ΚΑΠΜΝΙΣΜΑ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΕΣ Κατσαρής Γιάγκος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων

Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων Ιωαννίδου Ελένη Παθολόγος Εξειδικευόμενη Λοιμωξιολογίας Νοσοκομείο Ρεθύμνου Ουρολοιμώξεις Σηψαιμίες Λοιμώξεις συνδεόμενες με αγγειακούς καθετρες Ουρολοιμώξεις UTI-A συμπτωματικ

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 83 ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Επιμέλεια: Π. Καδιλτζόγλου,

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora

Επιστημονικά πορίσματα. Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Prevora ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΔΟΣΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΓΝΩΜΗΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Κρυοσυντήρηση σπέρματος- Ορισμός Η διατήρηση της βιωσιμότητας των σπερματοζωαρίων στο υγρό άζωτο στους -196 o C, σε ειδικά δοχεία για πολλά χρόνια ( α

Κρυοσυντήρηση σπέρματος- Ορισμός Η διατήρηση της βιωσιμότητας των σπερματοζωαρίων στο υγρό άζωτο στους -196 o C, σε ειδικά δοχεία για πολλά χρόνια ( α Κρυοσυντήρηση σπέρματος Cancer and fertility preservation: international recommendations from an expert meeting Matteo Lambertini et al, 2016 1 Κρυοσυντήρηση σπέρματος- Ορισμός Η διατήρηση της βιωσιμότητας

Διαβάστε περισσότερα

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1.

Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr. Πίνακας 1. Ενημερωτικό Δελτίο Τεύχος 1 Δεκέμβριος 2007 Εργαστήριο Κλινικής Βιοχημείας και Εργαστηριακής Ιατρικής Οδός Ξενίας 1, 115 27 Αθήνα, T ηλ.: 210 7775444 Fax: 210 7775420 e-mail: info@diamedica.gr http://www.diamedica.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ BACTROBAN αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ 1g αλοιφής περιέχει 20mg mupirocin. Για τον πλήρη κατάλογο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΛΗΨΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασιλική Κουλουρίδα Βιοπαθολόγος Συντ. δ/ντρια, ΓΠΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Λοίμωξη του διαβητικού ποδιού (DFI) Όλες οι δερματικές βλάβες, έλκη, είναι επιμολυσμένα

Διαβάστε περισσότερα

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No

c Key words: cultivation of blood, two-sets blood culture, detection rate of germ Vol. 18 No 2008 245 2 1) 1) 2) 3) 4) 1) 1) 1) 1) 1), 2) 1) 2) 3) / 4) 20 3 24 20 8 18 2001 2 2 2004 2 59.0 2002 1 2004 12 3 2 22.1 1 14.0 (CNS), Bacillus c 2 p 0.01 2 1 31.3 41.9 21.4 1 2 80 CNS 2 1 74.3 2 Key words:

Διαβάστε περισσότερα

Λήψη σπερματοζωαρίων για εξωσωματική/ βιοψία όρχεως. Σωτήρης Κ. Ανδρεαδάκης Χειρουργός Ουρολόγος Fellow of the European Board of Urology

Λήψη σπερματοζωαρίων για εξωσωματική/ βιοψία όρχεως. Σωτήρης Κ. Ανδρεαδάκης Χειρουργός Ουρολόγος Fellow of the European Board of Urology Λήψη σπερματοζωαρίων για εξωσωματική/ βιοψία όρχεως Σωτήρης Κ. Ανδρεαδάκης Χειρουργός Ουρολόγος Fellow of the European Board of Urology Πότε; - Πολύ σοβαρή ΟΑΤ - Αζωοσπερµία ( AA, MAA ) - onco TESE ( ONCO

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ (SPERM POOLING) ΚΑΙ ΕΝΔΟΜΗΤΡΟ ΣΑΛΠΙΓΓΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΣΠΕΡΜΑΤΕΓΧΥΣΗ (IUTPI) ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΗΠΙΑΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΜΑΜΑΣ Λ, ΡΩΜΗΟΥ Φ, ΝΙΚΗΤΟΣ Ε, ΜΑΜΑ Ε. ΚΕΝΤΡΟ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS).

ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΔΥΝΑΜΑ ΚΥΤΤΑΡΑ (STEM CELLS). ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ Επικ. Καθηγητής Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ

ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 12 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΑNAΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΜΕΡΟΣ Α: ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΑΝΤΡΑ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος της αναπαραγωγής και

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ.

Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε. Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Ουρολοιμώξεις: Απεικονιστικός έλεγχος ποιος και πότε Παπαχρήστου Φώτιος Καθηγητής Παιδιατρικής Νεφρολογίας Διευθυντής Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. Σημαντικό παιδιατρικό πρόβλημα Συχνότητα Έως τα 2 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ. Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί σε 20mg (2% w/w) Mupirocin. ΠΕΡΙΛΗΨΗ TΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΙΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ BACTROBAN Ρινική αλοιφή 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Ενα g ρινικής αλοιφής περιέχει 21,5mg Mupirocin calcium που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγικό σύστημα ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ

Αναπαραγωγικό σύστημα ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ Αναπαραγωγικό σύστημα ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΑΝΔΡΑ Το γεννητικό σύστημα των αρσενικών περιλαμβάνει: - τους δύο όρχεις - την εκφορητική οδό του σπέρματος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΑΝΔΡΑ Όταν ένα ζευγάρι προσπαθεί χωρίς αποτέλεσμα να τεκνοποιήσει, επί τουλάχιστον 1 χρόνο τακτικής σεξουαλικής επαφής χωρίς προφυλάξεις, τότε θεωρείται ότι το ζευγάρι αυτό αντιμετωπίζει

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp.

Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. Ανάπτυξη Mοριακών Tεχνικών Real-Time PCR για την Aνίχνευση Eντεροαιμορραγικών Στελεχών E. coli, Campylobacter jejuni και Salmonella spp. 5 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ιατρικής Βιοπαθολογίας Η εφαρμογή μοριακών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΟΛΥΝΣΗ : Η είσοδος ενός παθογόνου μικροοργανισμού στον οργανισμό του ανθρώπου. ΛΟΙΜΩΞΗ : Η εγκατάσταση και ο πολλαπλασιασμός του παθογόνου μικροοργανισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής Ορισμοί Πνευμονία της κοινότητας: Λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος που αποκτήθηκε στην κοινότητα. Ενδονοσοκομειακή πνευμονία: Η

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ & ΜΕΙΩΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΘ. ΟΙ ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΟΥ ΧΑΛΚΟΥ Π. Ευσταθίου 3, Ε.Κουσκούνη 1, Σ.Παπανικολάου 2, Κ. Καραγιώργου 3, Ζ.Μανωλίδου 3, Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές Ιατρικής Μικροβιολογίας

Βασικές αρχές Ιατρικής Μικροβιολογίας Σελίδες 1 έως 5 ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Για τους φοιτητές Β εξαμήνου ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Παν/κό έτος 2011-2012 Ύλη αποτελεί η θεματολογία των μαθημάτων (αμφιθεάτρου, εργαστηρίων, φροντιστηρίων)

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου

Δ. Ιακωβίδης. Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Δ. Ιακωβίδης Πνευμονολόγος Aν. Διευθυντής Μονάδα επεμβατικής Πνευμονολογίας Γ.Π.Ν. «Γ. Παπανικολάου Νέα διαγνωστικά μέσα για τη λανθάνουσα φυματίωση Η στοχευμένη δοκιμασία δερματικής φυματινοαντίδρασης

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση

Οι ειδικοί στην αναθεώρηση Οι ειδικοί στην αναθεώρηση COPAL ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ. ΔΕΣΜΕΥΣΗ. ΥΠΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ. Τεχνογνωσία στην αναθεώρηση της ολικής αρθροπλαστικής. Ο αποτελεσματικός συνδυασμός της τεχνικής έμπειρης γνώσης, η προοδευτική και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (Ενημέρωση κειμένου Απρίλιος 2010) M. Grabe (chairman), T.E. Bjerklund-Johansen, H. Botto, M. Çek, K.G. Naber, R.S. Pickard, P.

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑ ΤΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ιατρική Ερευνητική Μεθοδολογία» ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΡΟΛΟ ΤΗΣ ΚΙΡΣΟΚΗΛΗΣ ΣΤΗΝ ΑΝΔΡΙΚΗ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens)

BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens) Προληπτικά μέτρα και Αντιμετώπιση της Λεγεωνέλλας σε Υπηρεσίες Υγείας 1.Φαίδωνος Ελένη Νοσηλευτική Λειτουργός Γενικό Νοσοκομείο Πάφου BSc, MSc Πρόληψη και Έλεγχος Λοιμώξεων (University of Athens) 2. Σαρόγλου

Διαβάστε περισσότερα

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

-Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ -Ανοσονεφελομετρική μέθοδος ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ Διαγνωστική ανοσονεφελομετρική εξέταση για τον ποσοτικό προσδιορισμό του Συμπληρώματος C4 ( C4 ) σε ανθρώπινο ορό ή πλάσμα με το σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 11 Ο ρόλος του ιατρικού εργαστηρίου στην ομάδα υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Κεφάλαιο 11 Ο ρόλος του ιατρικού εργαστηρίου στην ομάδα υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Κεφάλαιο 11 Ο ρόλος του ιατρικού εργαστηρίου στην ομάδα υγείας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Α. Κριεμπάρδης Στόχοι κεφαλαίου Μετά τη μελέτη του παρόντος κεφαλαίου, ο αναγνώστης θα είναι σε θέση να

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα