ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΠΥΕΛΙΚΟ ΠΟΝΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΠΥΕΛΙΚΟ ΠΟΝΟ"

Transcript

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΠΥΕΛΙΚΟ ΠΟΝΟ (Ενημέρωση κειμένου Απρίλιος 2010) M. Fall (chairman), A.P. Baranowski, D. Engeler, S. Elneil, J. Hughes, E. J. Messelink, F. Oberpenning, A.C. de C. Williams Eur Urol 2004;46(6):681-9 Eur Urol 2010;57(1):35-48 Εισαγωγή Ο χρόνιος πόνος υφίσταται για τουλάχιστον 3 μήνες. Συσχετίζεται με αλλαγές στο ΚΝΣ που μπορεί να συντηρούν την αντίληψη του πόνου ενώ το οξύ αίτιο έχει παρέλθει. Αυτές οι αλλαγές μπορεί επίσης να μεγεθύνουν την αντίληψη του πόνου έτσι ώστε ένα ανώδυνο ερέθισμα να γίνεται αντιληπτό ως επώδυνο (αλλοδυνία) ή ένα ελάχιστα επώδυνο ερέθισμα να προκαλεί μεγαλύτερο πόνο από τον αναμενόμενο (υπεραλγησία). Μύες όπως οι πυελικοί μπορεί να γίνουν υπεραλγητικοί με πολλά σημεία πυροδότησης. Άλλα όργανα μπορεί επίσης να γίνουν ευαίσθητα όπως η μήτρα με δυσπαρεύνια και δυσμηνόρροια ή το έντερο με συμπτώματα ευερέθιστου εντέρου. Οι αλλαγές στο ΚΝΣ συμβαίνουν σε όλον τον νευράξονα και μαζί με τις αισθητηριακές αλλαγές οδηγούν σε λειτουργικές (π.χ. συμπτώματα ευερέθιστου εντέρου) και δομικές (π.χ. νευρογενές οίδημα σε μερικά σύνδρομα επώδυνης κύστης) αλλοιώσεις. Κεντρικές αλλαγές μπορεί να είναι υπεύθυνες και για ορισμένες ψυχολογικές επιπτώσεις που κι αυτές με τη σειρά τους επηρεάζουν τους μηχανισμούς του πόνου. 260 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

2 Βασικές εξετάσεις γίνονται για να αποκλειστούν προφανείς παθολογίες. Τα αρνητικά αποτελέσματα αποκλείουν μια προφανή παθολογία. Περαιτέρω εξετάσεις γίνονται μόνο με συγκεκριμένες ενδείξεις (π.χ. για υποκατηγοριοποίηση του συνδρόμου). Οι κατευθυντήριες οδηγίες της ευρωπαϊκής ουρολογικής εταιρίας αποφεύγουν ψευδείς διαγνωστικούς όρους που σχετίζονται με ακατάλληλες εξετάσεις, θεραπείες και προσδοκίες των ασθενών με αποτέλεσμα την κακή πρόγνωση της εξέλιξης της νόσου Η κατάταξη του πίνακα 1 εστιάζεται στα ουρολογικά επώδυνα σύνδρομα. Αναγνωρίζει μια αλληλοεπικάλυψη των μηχανισμών και των συμπτωμάτων διαφορετικών καταστάσεων και την θεραπεία τους από μια πολυπαραγοντική σκοπιά. Ο γιατρός, χρησιμοποιώντας την κατάταξη του Πίνακα 1 πρέπει να ξεκινήσει από τα αριστερά και να κινηθεί προς τα δεξιά μόνο αν μπορεί με βεβαιότητα να αποδώσει τον πόνο στο κατάλληλο σύστημα ή όργανο. Συχνά μπορεί να είναι αδύνατο να χαρακτηριστεί μια κατάσταση πέραν του «συνδρόμου πυελικού πόνου» Ο Πίνακας 2 ορίζει την ορολογία που χρησιμοποιείται στο CPP. Η Εικόνα 1 παρέχει έναν αλγόριθμο για τη διάγνωση και την αντιμετώπιση του CPP. Ακολουθήστε τα βήματα 1 έως 6 (Πίνακας 3) με τη σωστή αναφορά στις σωστές στήλες του αλγόριθμου (Εικόνα 1). Χρόνιος Πυελικός Πόνος 261

3 Πίνακας 1: Κατάταξη των συνδρόμων χρόνιου πυελικού πόνου Χρόνιος πυελικός πόνος Άξονας I Περιοχή Σύνδρομο πυελικού πόνου Άξονας II Σύστημα Ουρολογικό Άξονας ΙΙΙ Τελικό όργανο του επώδυνου συνδρόμου όπως αναγνωρίζεται από Hx, Ex και Ix της κύστης της ουρήθρας (Δες πίνακα 3 για την κατάταξη ESSIC) προστάτη Σύνδρομο πόνου πέους Τύπος Α: φλεγμονμώδης Τύπος Β: μη φλεγμονώδης των όρχεων μετά από διόρθωση κιρσοκήλης Γυναικολογικό σχετικό με ενδομητρίωση μήτρας αιδοίου Γενικευμένο Σύνδρομο πόνου αιδοίου Εντοπισμένος πόνος αιθουσαίου Σύνδρομο αιδοίου πόνου vulvar pain syndrome Πόνος κλιτορίδας Σύνδρομο μη πυελικού πόνου Ορθοπρωκτικό Νευρολογικό Μυϊκό Π.χ. Νευρολογικό Π.χ Ουρολογικό Π.χ. σύνδρομο πόνου εφηβαίου Π.χ. νευραλγίο εφηβαίου 262 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

4 Άξονας IV Χαρακτηριστικά παραπομπής Υπερηβικό βουβωνικό Ουρηθρικό Πεϊκό/κλειτοριδικό Περινεϊκό Πρωκτικό Μέσης Γλουτών Άξονας V Χρονικοί χαρακτηρισμοί ΕΝΑΡξΗ οξύ χρόνιο ΔΙΑΡΚΕΙΑ Σποραδικό Κυκλικό Συνεχόμενο ΧΡΟΝΟΣ Πλήρωσης κένωσης αμέσως μετά αργότερα μετά Άξονας VI Χαρακτηρισμός Πόνος κάψιμο μαχαιρια Ρεύμα άλλο Άξονας VII Σχετιζόμενα συμπτώματα ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΑ Συχνουρία Νυκτερινή ούρηση Διστακτικότητα Χαμηλή ροή Pis en deux Επιτακτικότητα Ακράτεια άλλο ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟ π.χ. Εμμηνορυσία ΣΧΕΤΙΚΟ ΜΕ ΕΡΩΤΙΚΗ ΕΠΑΦΗ Π.χ δυσπαρεύνια ανικανότητα γαστρεντερολογικά ΜΥΪΚΑ Υπεραλγησία ΔΕΡΜΑΤΙΚΑ Αλλοδυνία Άξονας VIII Ψυχολογικά συμπττώματα ΑΓΧΟΣ Σχετικό με τον πόνο ή το δήθεν αίτιο του πόνου Άλλο ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Που αποδίδεται στον πόνο ή επηρεάζεται από αυτόν Που αποδίδεται σε άλλα αίτια ή δεν μπορεί να αποδοθεί κάπου ΝΤΡΟΠΗ, ΕΝΟΧΗ που σχετίζεται με σεξουαλικές εμπειρίες ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΜΕΤΑΤΡΑΥ- ΜΑΤΙΚΟ STRESS Επανάληψη του τραύματος, αποφυγή υπερδιέγερση Χρόνιος Πυελικός Πόνος 263

5 Πίνακας 2: Επεξήγηση των ορισμών του συνδρόμου πυελικού άλγους Ορολογία Χρόνιος Πυελικός Πόνος Περιγραφή Μη κακοήθης πόνος που γίνεται αντιληπτός σε δομές της πυέλου του άνδρα ή της γυναίκας. Στην περίπτωση καταγεγραμμένου συνεχούς πόνου που γίνεται χρόνιος, πρέπει να είναι συνεχής ή υποτροπιάζων για τουλάχιστον 6 μήνες. Εάν ο πόνος δεν είναι οξύς και ο αισθητηριακός μηχανισμός του πόνου είναι καλά καταγεγραμμένος, τότε ο πόνος μπορεί να χαρακτηριστεί χρόνιος άσχετα με τη χρονική περίοδο εμφάνισης. Σε κάθε περίπτωση συνυπάρχουν συχνά αρνητικές επιπτώσεις σε γνωστικό, σεξουαλικό, και συναισθηματικό επίπεδο (5,6). Σύνδρομο πυελικού πόνου Επίμονα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια πυελικού πόνου που συνοδεύονται από συμπτώματα σχετικά με δυσλειτουργίες του κατώτερου ουροποιητικού, γεννητικές, εντερικές ή γυναικολογικές. Χωρίς αποδεδειγμένη λοίμωξη ή άλλη εμφανή αιτιολογία (από το ICS 2002 report) (1). Σύνδρομο πόνου της κύστης Υπερηβικό άλγος που σχετίζεται με την πλήρωση της κύστης και συνοδεύεται από συμπτώματα όπως η συχνουρία κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας. Υπάρχει απουσία αποδεδειγμένης ουρολοίμωξης ή άλλης εμφανούς παθολογίας. Αυτός ο όρος έχει υιοθετηθεί από το ICS 2002 report (1), όπου υπήρχε ο όρος «σύνδρομο επώδυνης κύστης», ο οποίος αντικαταστάθηκε για να συμβαδίζει με την 264 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

6 ορολογία των λοιπών συνδρόμων πόνου (5,6). Η βιβλιογραφία της Ευρωπαϊκής εταιρίας για τη μελέτη του συνδρόμου πόνου της κύστης/διάμεσης κυστίτιδας {BPS/IC (ESSIC)} δίνει μεγαλύτερη έμφαση στον πόνο που γίνεται αντιληπτός στην κύστη (4). ουρήθρας Υποτροπιάζων ουρηθρικός πόνος συνήθως κατά την ούρηση με συχνουρία κατά τη διάρκεια της ημέρας και νυκτουρία. Απουσία αποδεδειγμένης λοίμωξης ή άλλης εμφανούς παθολογίας. (1) πέους Πόνος στο πέος που δεν αφορά πρωταρχικά την ουρήθρα. Απουσία αποδεδειγμένης λοίμωξης ή άλλης εμφανούς παθολογίας (5,6). προστάτη Επίμονος ή υποτροπιάζων προστατικός πόνος συνοδευόμενος με συμπτώματα που υποδεικνύουν δυσλειτουργία του ουροποιητικού ή του γεννητικού. Απουσία αποδεδειγμένης λοίμωξης ή άλλης εμφανούς παθολογίας (5,6). Ο ορισμός υιοθετείται από τον ορισμό και κατάταξη της προστατίτιδας από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας (NIH)(7) και περιλαμβάνει τις καταστάσεις που περιγράφονται ως «σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου». Χρησιμοποιώντας την κατάταξη του NIH, το σύνδρομο πόνου του προστάτη μπορεί να διαιρεθεί σε τύπου Α (φλεγμονώδες) και τύπου Β (μη φλεγμονώδες). Χρόνιος Πυελικός Πόνος 265

7 Σύνδρομο πόνου οσχέου Επίμονος ή υποτροπιάζων οσχεϊκός πόνος συνοδευόμενος από συμπτώματα που υποδεικνύουν δυσλειτουργία του ουροποιητικού ή του γεννητικού. Απουσία αποδεδειγμένης ορχεοεπιδιδυμίτιδας ή άλλης εμφανούς παθολογίας (1). Σύνδρομο πόνου όρχεων Επίμονος ή υποτροπιάζων πόνος εντοπιζόμενος στον όρχι κατά την εξέταση, συνοδευόμενος από συμπτώματα που υποδεικνύουν δυσλειτουργία του ουροποιητικού ή του γεννητικού. Απουσία αποδεδειγμένης ορχεοεπιδιδυμίτιδας ή άλλης εμφανούς παθολογίας. Αυτός είναι πιο ειδικός ορισμός από το σύνδρομο πόνου οσχέου (1). μετά από βασεκτομή όρχεων μετά από βασεκτομή (1). Σύνδρομο πόνου επιδιδυμίδας Επίμονος ή υποτροπιάζων πόνος εντοπιζόμενος στην επιδιδυμίδα κατά την εξέταση, συνοδευόμενος με συμπτώματα που υποδεικνύουν δυσλειτουργία του ουροποιητικού ή του γεννητικού. Απουσία αποδεδειγμένης ορχεοεπιδιδυμίτιδας ή άλλης εμφανούς παθολογίας. Αυτός είναι πιο ειδικός ορισμός από το σύνδρομο πόνου οσχέου (5,6). σχετιζόμενο με ενδομητρίωση Επίμονος ή υποτροπιάζων πόνος στις περιοχές που υπάρχει ενδομητρίωση αλλά δεν εξηγεί πλήρως όλα τα συμπτώματα.(5,6). 266 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

8 του κόλπου Επίμονος ή υποτροπιάζων πόνος του κόλπου που σχετίζεται με συμπτώματα ενδεικτικά ουρολοίμωξης ή δυσλειτουργίας του γεννητικού. Απουσία αποδεδειγμένης εμφανούς παθολογίας. του αιδοίου Επίμονος ή υποτροπιάζων πόνος του αιδοίου που σχετίζεται με την έμμηνο ρήση ή με συμπτώματα που ενδεικτικά ουρολοίμωξης ή δυσλειτουργίας του γεννητικού. Απουσία αποδεδειγμένης εμφανούς παθολογίας ή λοίμωξης (1). Σύνδρομο γενικευμένου πόνου του αιδοίου Καύσος ή πόνος της περιοχής που δεν μπορεί να αποδοθεί σημειακά (π.χ. με το άγγιγμα βαμβακοφόρου στειλεού). Κλινικά ο πόνος μπορεί να εμφανίζεται με ή χωρίς πρόκληση (επαφή, πίεση ή τριβή). Εντοπισμένος πόνος του αιδοίου. Πόνος που εντοπίζεται και επαναλαμβάνεται σε συγκεκριμένες σημειακές περιοχές του αιδοίου. Κλινικά ο πόνος συνήθως είναι αποτέλεσμα επαφής, τριβής ή πίεσης. Πόνος προδρόμου του αιδοίου Πόνος που εντοπίζεται σημειακά σε περιοχές του προδρόμου του αιδοίου. της κλιτορίδας Πόνος που εντοπίζεται σημειακά στην περιοχή της κλειτορίδας. Χρόνιος Πυελικός Πόνος 267

9 Σύνδρομο ορθοπρωκτικού πόνου Επίμονος και επαναλαμβανόμενος πόνος με σχετικά σημεία πρόκλησης στο ορθό, που συσχετίζεται με συμπτώματα δυσλειτουργίας του εντέρου. Χωρίς αποδεδειγμένη μόλυνση ή άλλη εμφανή παθολογία. του εφηβαίου Νευροπαθητικού τύπου πόνος στις περιοχές κατανομής του αιδοιικού νεύρου. Χωρίς εμφανή παθολογία. (Δεν είναι το ίδιο με την νευραλγία του αιδοιικού νέυρου). του περινέου Επίμονος ή περιοδικός πόνος του περινέου που σχετίζεται είτε με την ούρηση ή με συμπτώματα ενδεικτικά δυσλειτουργίας σεξουαλικής ή του ουροποιητικού. Χωρίς αποδεδειγμένη μόλυνση ή άλλη εμφανή παθολογία. του πυελικού εδάφους Επίμονος ή περιοδικός πόνος του πυελικού εδάφους με σημεία πρόκλησης που σχετίζεται είτε με την ούρηση ή με συμπτώματα ενδεικτικά δυσλειτουργίας σεξουαλικής ή του ουροποιητικού. Χωρίς αποδεδειγμένη μόλυνση ή άλλη εμφανή παθολογία. 268 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

10 Εικόνα 1: Αλγόριθμος για τη διάγνωση και διαχείριση του χρόνιου πυελικού πόνου. ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΥΕΛΙΚΟΣ ΠΟΝΟΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΟΡΘΟΠΡΩΚΤΙΚΟΣ Κυστίτις Προστατίτις Ουρηθρίτις Ορχεοεπιδιδυμίτις Άλλο. Ο πόνος εντοπίζεται στην: Ενδομητρίωση Άλλο. Ο πόνος εντοπίζεται στην: Πρωκτίτις Ραγάδα Αιμορροείδες Άλλο. Ο πόνος εντοπίζεται στον: Θεραπεία σύμφωνα με Guidelines. Επιπρόσθετες ενέργειες εάν αποτύχει η θεραπεία, εξαρτώνται από την εντόπιση πόνου. κύστη κυστεοσκόπηση/βιοψία προστάτη TRUS/PSA ουρήθρα ουρηθροσκόπηση όσχεο υπέρηχο όλες οι περιπτώσεις ψηλάφηση μυών πυελικού εδάφους Θεραπεία βάση Guidelines. Επιπρόσθετες ενέργειες εάν η θεραπεία αποτύχει, εξαρτώνται από την εντόπιση του πόνου. Εάν η θεραπεία της παθολογίας που ανευρεθεί αποτύχει κοιλία υστεροσκόπηση/λαπαροσκόπηση, κολπικό U/S βρεθεί παθο- ή εάν δεν αιδοίο εξέταση έσω γεν. οργάνων λογία κόλπος επισκόπηση, δοκιμασία επαφής όλες οι περιπτώσεις ψηλάφηση μυών πυελικού εδάφους Θεραπεία βάση Guidelines. Επιπρόσθετες ενέργειες εάν αποτύχει η θεραπεία, εξαρτώνται από την εντόπιση του πόνου. ορθό ενδοσκόπηση/δακτυλική πρωκτό διορθικό U/S/ δακτυλική όλες οι περιπτώσεις ψηλάφηση μυών πυελικού εδάφους Εάν η θεραπεία της παθολογίας που ανευρεθεί αποτύχει ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΟΝΟΥ ΝΕΥΡΟΜΥΙΚΟΣ Νευροπάθεια αιδοιϊκού νεύρου Παθολογία ιεράς μοίρας νωτιαίου μυελού Θεραπεία βάση Guidelines Επιπρόσθετες ενέργειες εάν αποτύχει η θεραπεία, εξαρτώνται από την εντόπιση του πόνου. ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΟΝΟΥ Άλλο. Ο πόνος εντοπίζεται στο: πυελικό έδαφος ψηλάφηση κοιλία ψηλάφηση περίνεο U/S άλλες περιοχές νευροφυσιολογική μελέτη όλες οι περιπτώσεις έρευνα για σημεία πρόκλησης (trigger points) ή εάν δεν βρεθεί παθολογία Άλλο Ιατρείο πόνου Βασικό: αναισθησιολόγος και νοσηλεύτρια Επιπρόσθετα: ψυχολόγος και σεξολόγος ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΟΝΟΥ Χρόνιος Πυελικός Πόνος 269

11 Πίνακας 3. Οδηγός για τη χρήση του αλγόριθμου στην εικόνα 1 για τη διάγνωση και διαχείριση του χρόνιου πυελικού πόνου Βήμα Πράξη Αλγόριθμος 1 ξεκινήστε σκεπτόμενοι σε ποιο Πρώτη στήλη σύστημα γίνονται περισσότερο αντιληπτά τα συμπτώματα. 2 «Καλά προσδιορισμένες καταστάσεις» Δεύτερη στήλη όπως η κυστίτιδα πρέπει να και άνω μέρος διαγιγνώσκονται και να θεραπεύονται της τρίτης βάση εθνικών ή διεθνών guidelines. στήλης. 3 Όταν η θεραπεία δεν έχει αποτέλεσμα, Κάτω μέρος πρέπει να γίνονται επιπλέον έλεγχοι τρίτης στήλης (π.χ. κυστεοσκόπηση ή υπέρηχος). 4 Εάν αυτοί οι έλεγχοι αναδείξουν Τέταρτη στήλη κάποια παθολογία, πρέπει να δίνεται η κατάλληλη θεραπεία. 5 Εάν η θεραπεία δεν έχει αποτέλεσμα, Πέμπτη Στήλη ο ασθενής πρέπει να παραπέμπεται στο ιατρείο πόνου. 6 Εάν δεν υπάρχει «καλά προσδιορι- Πέμπτη Στήλη σμένη» κατάσταση ή δεν ανευρίσκεται παθολογία στον επιπλέον έλεγχο, ο ασθενής πρέπει να παραπέμπεται στο ιατρείο πόνου. 270 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

12 του προστάτη (PPS) Ο όρος «σύνδρομο πόνου του προστάτη» που βασίζεται σε πιο γενικούς ορισμούς (βλ. Πίνακα 2), αντικατέστησε τον όρο χρόνια προστατίτιδα/σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου του NIDKK (National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases). Το PPS είναι επίμονη ενόχληση ή πόνος στην περιοχή της πυέλου, με στείρες καλλιέργειες και σημαντικές ή ασήμαντες συγκεντρώσεις λευκοκυττάρων σε δείγματα σχετικά με τον προστάτη (π.χ. σπέρμα, προστατικές εκκρίσεις ή ούρα που ελήφθησαν μετά από μάλαξη του προστάτη). Μια και δεν υπάρχουν διαφορές στη διαγνωστική ή θεραπευτική προσέγγιση μεταξύ του φλεγμονώδους και του μη φλεγμονώδους τύπου, το PPS μπορεί να θεωρείται μια οντότητα. Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό τριών μηνών ουρογεννητικού πόνου, απουσία άλλης παθολογίας από το κατώτερο ουροποιητικό. Μπορεί να επιβεβαιωθεί με χαμηλό κόστος με τη δοκιμασία των δύο ποτηριών ή τη δοκιμασία προ και μετά μάλαξης του προστάτη, που ανιχνεύουν του 96% των ασθενών). Η άγνωστη αιτιολογία του PPS σημαίνει ότι η θεραπεία είναι συχνά εμπειρική. Οι περισσότεροι ασθενείς απαιτούν πολυπαραγοντική θεραπεία με σκοπό την ύφεση των συμπτωμάτων και λαμβάνοντας υπόψη τη γενική κατάσταση του ασθενούς. Πρόσφατα αποτελέσματα τυχαιοποιημένων μελετών έχουν οδηγήσει σε πρόοδο όσον άφορά τις διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές (Πίνακας 4). της κύστης/διάμεση κυστίτιδα (BPS/IC) Αυτό το ετερογενές φάσμα ανωμαλιών δεν έχει διερευνηθεί επαρκώς. Η φλεγμονή είναι ένα σημαντικό στοιχείο μόνο σε μια μερίδα των ασθενών. Το BPS αναφέρεται σε πόνο που γίνεται αντιληπτός στην περιοχή της κύστης, ενώ η IC αναφέρεται σε μια ειδική χρόνια φλεγμονή της κύστης. Χρόνιος Πυελικός Πόνος 271

13 Πίνακας 4: Θεραπεία του συνδρόμου πόνου του προστάτη (PPS) Φάρμακο LE GR Σχόλιο Άλφα- αποκλειστές Δεν συ- Αναποτελεσματικοί σύμφωνα στήνο- με μια πρόσφατη μεγάλη νται τυχαιοποιημένη μελέτη Μυοχαλαρωτικά 3 C Περιορισμένα δεδομένα Αντιβιοτικά 3 B Κινολόνες μόνο εάν δεν έχει δοθεί άλλη αντιβιοτική αγωγή. Επανεκτίμηση μετά από 2-3 εβδομάδες. Διάρκεια θεραπείας 4-6 εβδομάδες Οπιοειδή 3 C Σαν μέρος πολυφαρμακευτικής θεραπείας για επίμονο άλγος σε συνεργασία με ιατρεία πόνου ΜΣΑΦ 1b B Οι παρενέργειες από τη μακρόχρονη χρήση πρέπει να ληφθούν υπόψη. Αναστολείς της 1b B Εάν συνυπάρχει και ΚΥΠ 5-α-ρεδουκτάσης Φυτοθεραπεία 1b-3 B Βιοανάδραση 2a-3 B Σαν υποστηρικτικές θερα- Ασκήσεις χαλάρωσης πείες 2ης γραμμής Αλλαγές τρόπου ζωής Μασάζ Χειροπρακτική θεραπεία Βελονισμός Διαλογισμός LE = level of evidence(επίπεδο τεκμηρίωσης), GR = grade of recommendation(βαθμός σύστασης),nihcpsi = NIH Prostatitis Symptom Index (ΝΙΗ δείκτης συμπτωμάτων προστατίτιδας). 272 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

14 Εξαιτίας της δυσκολίας ορισμού του συνδρόμου, υπάρχει και μεγάλη ποικιλία διαγνωστικών κριτηρίων, όπως αυτά που καθορίστηκαν από το NID- DKK στο τέλος της δεκαετίας του 80. Η ευρωπαϊκή Εταιρία για τη μελέτη της IC/PBS (ESSIC) πρότεινε πρόσφατα τον καθορισμό διαγνωστικών κριτηρίων για να είναι ευκολότερη η σύγκριση των διαφόρων μελετών. Συστήνει να τίθεται η διάγνωση του συνδρόμου πόνου της κύστης, όταν υπάρχει πόνος που γίνεται αντιληπτός στην κύστη, συνοδευόμενος από τουλάχιστον ένα ακόμα σύμπτωμα όπως η συχνουρία κατά τη διάρκεια της ημέρας ή/και κατά τη διάρκεια της νύχτας. Άλλες παθολογίες πρέπει να αποκλείονται από πιθανές αιτίες των συμπτωμάτων. Κυστεοσκόπηση με υδροδιάταση της κύστης και βιοψίες μπορεί να ενδείκνυνται. (Πίνακας 5). Πίνακας 5: Κατάταξη κατά ESSIC του συνδρόμου πόνου της κύστης βασισμένη στην κυστεοσκόπηση με υδροδιάταση της κύστης και τη βιοψία Κυστεοσκόπηση με υδροδιάταση της κύστης Βιοψία Δεν έγινε Φυσιο- Στικτές Έλκος λογική πετέχειες του Hunner βαθμού 2-3 με ή χωρίς στικτές πετέχειες Δεν έγινε XX 1X 2X 3X Φυσιολογική XA 1A 2A 3A Μη διαγνωστική XB 1B 2B 3B Θετική* XC 1C 2C 3C *Ιστολογικά παρατηρείται φλεγμονώδης διήθηση και/ή μαστοκύτωση του εξωστήρα και/ ή κοκκιοματώδη ιστό και/ή ίνωση του χορίου. Η διάγνωση τίθεται βάση συμπτωμάτων, κλινικής εξέτασης, ανάλυσης ούρων, κυστεοσκόπησης και βιοψίας (Εικόνα 2). Οι ασθενείς προσέρχονται αιτούμενοι χαρακτηριστικό πόνο και συχνουρία, που ορισμένες Χρόνιος Πυελικός Πόνος 273

15 φορές είναι έντονη και συνυπάρχει νυκτουρία. Το βασικό σύμπτωμα είναι ο πόνος. Σχετίζεται με τον βαθμό πλήρωσης της κύστης και αυξάνεται όσο αυξάνει ο όγκος των ούρων της κύστης. Εντοπίζεται υπερηβικά, κάποιες φορές με αντανάκλαση στις βουβώνες, τον κόλπο, το ορθό και το ιερό. Αν και ο πόνος υποχωρεί με την ούρηση, επιστρέφει πολύ σύντομα. Οι δύο κύριες οντότητες, η κλασική (Hunner) και η μη ελκωτική, έχουν διαφορετική ηλικιακή κατανομή και κλινικές. Επίσης έχουν διαφορετική απόκριση στη θεραπεία και διαφορετικά ιστοπαθολογικά, ανοσολογικά και νευροβιολογικά χαρακτηριστικά. Οι συστάσεις για τη θεραπεία του BPS/IC παραθέτονται στους Πίνακες 6 και 7. Πίνακας 6: Φαρμακευτική θεραπεία BPS/IC Φάρμακο LE GR Σχόλιο Αναλγητικά 2b C Ένδειξη μόνο σε ασθενής που περιμένουν περαιτέρω θεραπεία Υδροξυζίνη 1b A Καθιερωμένη θεραπεία αν και έδειξε ελλιπή αποτελεσματικότητα σε RCT Αμιτριπτυλίνη 1b A Καθιερωμένη θεραπεία Pentosanpolysulpha- 1a A Καθιερωμένη θεραπεία, te Sodium (PPS) αντιφατικά δεδομένα Κυκλοσπορίνη Α 1b A RCT: καλύτερο του PPS αλλά με περισσότερες παρενέργειες. LE = level of evidence(επίπεδο τεκμηρίωσης) ; GR = grade of recommendation(βαθμός σύστασης) RCT = randomized controlled trial (τυχαιοποιημένη μελέτη); IC = interstitial cystitis (διάμεση κυστίτις); PPS = pentosanpolysulphate sodium. 274 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

16 Πίνακας 7: Ενδοκυστικές, επεμβατικές, εναλλακτικές και χειρουργικές θεραπείες του BPS/IC Θεραπεία LE GR Σχόλιο Ενδοκυστικό PPS 1b A Ενδοκυστικό Υαλουρονικό οξύ 2b B Ενδοκυστικά θειική χονδροϊτίνη 2b B Ενδοκυστικά DMSO 1b A Διάταση της κύστης 3 C Ηλεκτροδιεγερτική χορήγηση φαρμάκων 3 B Διουρηθρική εκτομή NA NA Μόνο σε έλκος του Hunner Αποκλεισμοί νεύρων. 3 C Σε περίπτωση κρίσης Επισκληρίδιος έγχυση με αντλία Συμπτωματική ανακούφιση του πόνου Εξάσκηση ουροδόχου κύστης 3 B Ασθενής με λίγο πόνο Φυσιοθεραπεία 3 B Ψυχοθεραπεία 3 B Χειρουργική θεραπεία NA NA Αντικρουόμενα στοιχεία. Καλά αποτελέσματα μόνο από έμπειρους χειρουργούς. Δες το πλήρες κείμενο LE = level of evidence(επίπεδο τεκμηρίωσης) ; GR = grade of recommendation (βαθμός σύστασης);pps = pentosanpolysulphate sodium; DMSO = dimethyl sulphoxide; NA = δεν υπάρχει τεκμηρίωση μια και οι τυχαιοποιημένες μελέτες σε τέτοιες επεμβάσεις δεν εμπίπτουν στους κανόνες ιατρικής ηθικής. Χρόνιος Πυελικός Πόνος 275

17 Εικόνα 2: Σχεδιάγραμα διάγνωσης και θεραπείας BPS/IC συνδρόμου πόνου στο όσχεο. BPS/IC πόνος που σχετίζεται με την κύστη και συνοδεύεται από τουλάχιστον ένα ακόμη σύμπτωμα ούρησης Κλασική TUR/Laser Ανεπαρκές αποτέλεσμα Αναλυτικό ιστορικό, ICSI score Διάγραμμα ούρησης Κυστεομετρογραφία Κυστεοσκόπηση υπό αναισθησία, βιοψία (Ένδειξη ESSIC) Μη επεμβατική θεραπεία Φάρμακα από το στόμα, TENS Συμπληρωματικές θεραπείες Μη ελκώδης Επαρκές αποτέλεσμα: Παρακολούθηση κατ επίκληση Συνέχεια/επανάληψη επιτυχημένης θεραπείας Πειραματική: Botox, νευροδιέγερση ιερού, Συμπληρωματικές θεραπείες Ανεπαρκές αποτέλεσμα Ανεπαρκές αποτέλεσμα Ενδοκυστική θεραπεία PPS, Υαλουρονικό οξύ Chondroitin Sulphate, DMSO, EMDA Ανεπαρκές αποτέλεσμα Iατρείο πόνου πολυφαρμακευτική θεραπεία πόνου Ανεπαρκές αποτέλεσμα Χρυσή τομή: Σκεφτείτε χειρουργική εκτομή σε καταβεβλημένους από τα συμπτώματα ασθενείς με τελικού σταδίου ελκώδη νόσο/κύστη μικρής χωρητικότητας (μόνο χειρουργοί με ανάλογη εμπειρία) του οσχέου Πάντα πρέπει να πραγματοποιείται φυσική εξέταση που να περιλαμβάνει ψηλάφηση των στοιχείων του οσχέου και δακτυλική εξέταση του προστάτη και του πυελικού εδάφους για τυχόν ανωμαλίες. Η υπερηχοτομογραφία του οσχέου δεν βοηθά στην εντόπιση του αιτίου του πόνου. Ο πόνος μπορεί να προκαλείται από σημεία πυροδότησης στο πυελικό έδαφος και στους κατώτερους κοιλιακούς μύς. ουρήθρας Το σύνδρομο πόνου της ουρήθρας είναι μια οντότητα που δεν έχει μελετηθεί επαρκώς. Στα συμπτώματα περιλαμβάνονται ο πόνος κατά την ψηλάφηση της ουρήθρας και διαπιστώνεται φλεγμονή του βλεννογόνου της ουρήθρας κατά την ουρηθροσκόπηση. Οι ασθενείς προσέρχονται με πόνο κατά την ούρηση χωρίς ουρολοίμωξη. Η αναγκαία απουσία ουρο- 276 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

18 λοίμωξης προκαλεί διαγνωστικό πρόβλημα, μια και οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της ουρολοίμωξης δεν είναι ευαίσθητες. Δεν υπάρχει συμφωνία για τη θεραπεία. Η διαχείριση ίσως απαιτεί πολύπλευρη προσέγγιση. Πυελικός πόνος στην γυναικολογία Ένα πλήρες ιστορικό, κλινική εξέταση και οι κατάλληλες εξετάσεις, είναι απαραίτητες για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει αίτιο που μπορεί να θεραπευτεί. Παρόλα αυτά, σε 30% των ασθενών δεν θα βρεθεί αίτιο. Οι πιο κοινές γυναικολογικές καταστάσεις που σχετίζονται με πόνο είναι η δυσμηνόρροια, οι πυελικές φλεγμονές και η ενδομητρίωση. Οι πυελικές φλεγμονές συνήθως θεραπεύονται με αντιβιοτικά, αλλά σε χρόνιες καταστάσεις, ίσως απαιτείται και χειρουργική παρέμβαση. Οι γυναικολογικές κακοήθειες συχνά εμφανίζονται με συμπτώματα που προσομοιάζουν το σύνδρομο πόνου της κύστης. Η σεξουαλική δυσλειτουργία που σχετίζεται με τον πυελικό πόνο χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, Η σεξουαλική δυσλειτουργία στον άνδρα αναλύεται σε άλλο κεφάλαιο. Η σεξουαλική δυσλειτουργία στη γυναίκα είναι δυσκολότερο να αντιμετωπιστεί και επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από πιθανά προβλήματα του συντρόφου. Συνιστάται οι γυναίκες να αντιμετωπίζονται σε ειδικές κλινικές και πάντα πρέπει να ελέγχεται και ο σύντροφος και το πρόβλημα να αντιμετωπίζεται από κοινού. Νευρογενείς καταστάσεις Όταν ο χρόνιος πυελικός πόνος δεν μπορεί να αποδοθεί σε τοπική παθολογία της πυέλου, πρέπει να πραγματοποιείται νευρολογική εκτίμηση για να αποκλειστεί κάποιο πρόβλημα στην ιερή μοίρα του νωτιαίου μυελού ή της ιππουρίδας. Η μαγνητική τομογραφία είναι η εξέταση εκλογής για την απεικόνιση τόσο του νευρικού ιστού, όσο και των Χρόνιος Πυελικός Πόνος 277

19 γειτονικών δομών. Εάν όλες οι εξετάσεις είναι αρνητικές πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο συνδρόμου εστιακού πόνου, π.χ παγίδευση αιδοιϊκού νεύρου. Η θεραπεία είναι διαφορετική για κάθε περίπτωση. Λειτουργία και δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους Το πυελικό έδαφος έχει 3 λειτουργίες: Στήριξη, σύσπαση και χάλαση. Η δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους πρέπει να ταξινομηθεί σύμφωνα με το «Καθιέρωση της ορολογίας για τη λειτουργία και δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους» ( The standardisation of terminology of pelvic floor muscle function and dysfunction ), που δημοσιεύτηκε από τη διεθνή επιτροπή εγκράτειας {International Continence Society (ICS)}. Όπως και σε όλα τα κείμενα ICS, η ταξινόμηση βασίζεται στην κλασσική τριάδα, σύμπτωμα, σημείο και κατάσταση. Σύμπτωμα είναι ότι αναφέρει ο ασθενής και σημείο είναι αυτό που προκύπτει από την κλινική εξέταση. Η ψηλάφηση πραγματοποιείται για να εκτιμηθεί η σύσπαση και η χάλαση του πυελικού εδάφους. Βάση των αποτελεσμάτων, η λειτουργία των μυών του πυελικού εδάφους κατατάσσεται σε φυσιολογική, υπερδραστήρια και υποδραστήρια ή μη λειτουργική. Η υπερδραστηριότητα των μυών του πυελικού εδάφους, μπορεί να προκαλέσει χρόνιο πυελικό πόνο. Η επαναλαμβανόμενη ή χρόνια καταπόνηση ενός μυός μπορεί να ενεργοποιήσει σημεία πυροδότησης στον μυ. Τα σημεία πυροδότησης είναι υπερευαίσθητα σημεία που σχετίζονται με ψηλαφητά οζίδια στους τένοντες των μυών. Ο πόνος που ξεκινά από τέτοια σημεία αναπαράγεται με συγκεκριμένες κινήσεις και στάσεις του σώματος. Ο πόνος επίσης αναπαράγεται με την πίεση στο σημείο πυροδότησης (όπως π.χ. στον πόνο που σχετίζεται με τη σεξουαλική επαφή) καθώς και με τις επαναλαμβανόμενες ή μη συσπάσεις του μυός (π.χ. πόνος κατά την ούρηση ή την αφόδευση). Στην κλινική εξέταση, τα σημεία πυροδότησης είναι 278 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

20 ψηλαφητά και με την πίεσή τους αναπαράγεται ο πόνος. Σε ασθενείς με χρόνιο πυελικό πόνο τέτοια σημεία βρίσκονται συχνά σε μυς που σχετίζονται με την πύελο όπως οι κοιλιακοί, οι γλουτιαίοι και άλλοι. Η υπερδραστηριότητα του πυελικού εδάφους πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον χρόνιο πυελικό πόνο. Εξειδικευμένη φυσιοθεραπεία μπορεί βελτιώσει τη μυϊκή λειτουργία και το συντονισμό των μυών του πυελικού εδάφους. Ψυχολογικοί παράγοντες στον χρόνιο πυελικό πόνο Διάφοροι ψυχολογικοί παράγοντες επηρεάζουν την πρόκληση και τη συντήρηση του επίμονου πυελικού πόνου, καθώς και το αποτέλεσμα της θεραπείας. Ο πόνος προκαλεί άγχος και απώλεια δραστηριοτήτων. Οι ασθενείς ανησυχούν για την εξέλιξη της νόσου ή την παράταση των συμπτωμάτων. Υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την επιρροή των ψυχολογικών διεργασιών στον πόνο. Δεν υπάρχουν επαρκή τεκμήρια για το εναλλακτικό μοντέλο της σωματοποίησης του πόνου. Στις γυναίκες, το άγχος, η κατάθλιψη και τα σεξουαλικά προβλήματα είναι κοινά σε γυναίκες με σύνδρομο χρόνιου πυελικού πόνου και πρέπει να εκτιμώνται και να θεραπεύονται. Επίσης συχνά συνυπάρχει ιστορικό σωματικής ή σεξουαλικής κακοποίησης, αλλά σπάνια αποτελεί αίτιο του πόνου. Στους άνδρες η κατάθλιψη σχετίζεται με ουρολογικά συμπτώματα και μπορεί να οδηγήσει σε αποχή από φυσιολογικές δραστηριότητες. Συχνά υπάρχουν και σεξουαλικά προβλήματα. Η ψυχολογική προσέγγιση (Πίνακας 8) είναι ευκολότερη εάν ο κλινικός συνεργάζεται με κάποιο ψυχολόγο ή ανάλογο ειδικό. Οι απευθείας ερωτήσεις στον ασθενή είναι πιο αποτελεσματικές από τα ερωτηματολόγια. Χρόνιος Πυελικός Πόνος 279

21 Ο ασθενής που παραδέχεται καταθλιπτική διάθεση και την αποδίδει στον πόνο, μπορεί να βοηθηθεί από μια θεραπεία του πόνου βασισμένη στην ψυχολογία. Εάν αναδειχθεί σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση κατά την παιδική ηλικία δεν αλλάζει τη θεραπεία του πόνου. Η ανάδειξη πρόσφατης ή σύγχρονης κακοποίησης πρέπει να καταγγέλλεται στις αρμόδιες υπηρεσίες. Κάθε θεραπεία πρέπει να αξιολογείται βάση της επίπτωσής της στην ποιότητα ζωής του ασθενούς. Υπάρχουν λίγες μελέτες σχετικά με την ψυχοθεραπεία. Ο γυναικείος πυελικός πόνος παρουσιάζει υψηλά ποσοστά αυτόματης υποστροφής των συμπτωμάτων. Ο συνδυασμός σωματικής και ψυχολογικής θεραπείας έχει τις μεγαλύτερες πιθανότητες για ένα θετικό αποτέλεσμα, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες (Πίνακας 9). Πίνακας 8: Ψυχολογικοί παράγοντες στην εκτίμηση του χρόνιου πυελικού πόνου Εκτίμηση LE GR Σχόλιο Άγχος για το αίτιο 1a C Μελέτες μόνο σε γυναίκες: του πόνου. Ρωτήστε: Δεν μελετήθηκε το άγχος «Ανησυχείτε για το τι των ανδρών σας προκαλεί τον πόνο;» Κατάθλιψη που αποδί- 1a C Μελέτες μόνο σε γυναίκες: δεται στον πόνο: Πώς Δεν μελετήθηκε το άγχος έχει επηρεάσει ο πόνος των ανδρών τη ζωή σας;» Ρωτήστε «πώς σας κάνει ο πόνος να νιώθετε συναισθηματικά;» Πολλαπλά σωματικά 1a C συμπτώματα/γενική κατάσταση 280 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

22 Ιστορικό σεξουαλικής 1a C Πρόσφατη ή σύγχρονη ή σωματικής κακοποίηση είναι κακοποίησης σημαντικότερη LE = level of evidence (επίπεδο τεκμηρίωσης); GR = grade of recommendation (βαθμός σύστασης) Πίνακας 9: Σωματική και Ψυχολογική θεραπεία στην αντιμετώπιση του χρόνιου πυελικού πόνου. Θεραπεία LE GR Σχόλιο Μείωση τάσης, χαλάρωση 1b C Χαλάρωση+/- βιοανάδραση+/- για ύφεση του πόνου φυσιοθεραπεία, κυρίως πυελικός πόνος σε άνδρες Πολυπειθαρχική (1a) (A) Ασθενείς με πυελικό πόνο διαχείριση του πόνου για που θεραπεύονται με διαχείευεξία. ριση του πόνου βασισμένη στην ψυχολογία; Λίγες μελέτες σχετικές με πυελικό πόνο LE = level of evidence (επίπεδο τεκμηρίωσης); GR = grade of recommendation (βαθμός σύστασης) Γενική θεραπεία του χρόνιου πυελικού πόνου Τα δεδομένα κλινικών δοκιμών σε αυτόν τον τομέα είναι ανεπαρκή. Οι συστάσεις που παραθέτονται προκύπτουν από τη βιβλιογραφία του χρόνιου πόνου μια και ο χρόνιος πυελικός πόνος πιθανά ρυθμίζεται από παρόμοιους μηχανισμούς με τον σωματικό και νευροπαθητικό πόνο. Ο πίνακας 10 συνοψίζει τη γενική θεραπεία. Χρόνιος Πυελικός Πόνος 281

23 Απλά αναλγητικά Η παρακεταμόλη είναι καλά ανεκτή και με λίγες παρενέργειες. Μπορεί να είναι εναλλακτική ή να χορηγείται με ΜΣΑΦ. Υπάρχουν όμως πολύ λίγα δεδομένα για τη χρήση των ΜΣΑΦ στον χρόνιο πυελικό πόνο. Οι περισσότερες μελέτες σχετικά με τα αναλγητικά αφορούν τη δυσμηνόρροια στην οποία τα ΜΣΑΦ είναι καλύτερα από το placebo και πιθανόν από την παρακεταμόλη. Νευροπαθητικά αναλγητικά και τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά Εάν πιθανολογείται νευρική κάκωση ή κεντρική ευαισθητοποίηση, χρησιμοποιείστε τον αλγόριθμο της Εικόνας 3. Τα τρικυκλικά είναι αποτελεσματικά στον νευροπαθητικό πόνο. Υπάρχουν λίγα τεκμηριωμένα στοιχεία για τους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και ανεπαρκή στοιχεία για άλλα. Αντισπασμωδικά Τα αντισπασμωδικά χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του πόνου εδώ και πολλά χρόνια. Ίσως φανούν χρήσιμα σε νευροπαθητικό πόνο. Η γκαμπαπεντίνη (Gabapentin) έχει έγκριση σε μερικές χώρες για τον χρόνιο νευροπαθητικό πόνο. Έχει λιγότερες παρενέργειες από τα παλαιότερα αντισπασμωδικά. Τα αντισπασμωδικά δεν έχουν καμία θέση στον οξύ πόνο. Οπιοειδή Η χρήση των οπιοειδών στον ουρογεννητικό πόνο δεν είναι καλά μελετημένη. Η χρήση τους στον νεροπαθητικό πόνο δεν είναι ξεκάθαρη αλλά μια πρόσφατη μετα-ανάλυση δείχνει κλινικά σημαντικά οφέλη. 282 Χρόνιος Πυελικός Πόνος

24 Εικόνα 3: Οδηγίες για νευροπαθητικά ατικαταθλιπτικά ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΩΝ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΩΝ ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΑ 1ης γραμμής εκτός εάν αντενδείκνυται ΝΑΙ Ο πόνος περιγράφεται με νευροπαθητικούς όρους και νευροπαθητικά συμπτώματα OXI Απλά αναλγητικά δοκιμή οπιοειδών ΑΝΤΙΚΑΤΑΘΛΙΠΤΙΚΑ χωρίς αντενδείξεις (πρόσφατο έμφραγμα, αρρυθμία, ηπατική/νεφρική νόσος) Παρενέργειες ή χωρίς αποτέλεσμα από τη μέγιστη δόση για 6 εβδομάδες ΑΜΙΤΡΙΠΤΥΛΙΝΗ 1ης γραμμής αντικαταθλιπτικό 10mg τη νύχτα στην έναρξη 10mg προσαύξηση ανά 5-7 ημέρες εάν δεν υπάρχουν παρενέργειες Μέγιστη δόση 150mg/ημέρα Σχετικές αντενδείξεις Ηλικιωμένοι, χρήση μηχανημάτων, ανεπιθύμητη ξηροστομία (πχ. καρκίνος στόματος) ΣΚΕΦΤΕΙΤΕ Φλουοξετίνη: 20mg το πρωί, μπορεί να αυξηθεί σε 40mg. Συστήνεται σε καταθλιπτικούς ασθενείς και όπου αντενδείκνυται η νάρκωση. Δεν βοηθά στον αμιγώς νευροπαθητικό πόνο. Δοθιεπίνη: 25mg τη νύχτα, αυξανόμενο έως 150mg. Συστήνεται σε νευροπαθητικό πόνο που σχετίζεται με άγχος. Ιμιπραμίνη: 10mg τη νύχτα, αυξανόμενη έως 150mg. Συστήνεται σε πόνο που σχετίζεται με ασταθή κύστη. Νοτριπτυλίνη: Έναρξη με 10mg τη νύχτα και σταδιακή αύξηση 30mg. 50mg. 75mg έως 100mg. Αντενδείξεις, παρενέργειες ή αποτυχία. Σκεφτείτε αντιεπιληπτικά. Οδηγίες για χρήση νευροπαθητικών αναλγητικών Χρόνιος Πυελικός Πόνος 283

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα. Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα. Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Γ. Δημητριάδης Σύγκρουση συμφερόντων Ερευνητής και Ομιλητής (κατά την τελευταία 4ετία) για τις εταιρείες:

Διαβάστε περισσότερα

- ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ

- ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ - ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ Τι είναι η ακράτεια ούρων; Η ακράτεια ούρων είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει καταστάσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον άνδρα Ηλικία > 65, αλλά εµφανίζεται και σε νεώτερους

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α. ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ Β. Συντονιστές: Χ-Α.Ραπίδη, Ν.Σταμούλης Σάββατο 10 Μαϊου 2014 Σάββατο 21 Ιουνίου 2014 Σάββατο 4 Οκτωβρίου 2014 Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ορισμός του πόνου (IASP)1979 Πόνος ορίζεται μια δυσάρεστη αισθητική και συναισθηματική εμπειρία που σχετίζεται με πραγματική η δυνητική βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ (Ανανεωμένο κείμενο Μάρτιος 2005) M. Oelke (chairman), G. Alivizatos, M. Emberton, S. Gravas, S. Madersbacher, M. Michel, J. Nordling, C. Rioja

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΩΝ ΟΥΡΩΝ Ζωή Σ. Πολυζοπούλου Αναπλ.καθηγήτρια, DipECVCP Διαγνωστικό Εργαστήριο Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΝΕΥΡΙΚΟ (ΚΝΣ-ΑΝΣ)

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος του προστάτη. Καλοήθης υπερπλασία του προστάτη. Oξεία προστατίτιδα. Xρόνια προστατίτιδα. Καρκίνος Ουροδόχου Κύστεως. Καρκίνος του προστάτη

Καρκίνος του προστάτη. Καλοήθης υπερπλασία του προστάτη. Oξεία προστατίτιδα. Xρόνια προστατίτιδα. Καρκίνος Ουροδόχου Κύστεως. Καρκίνος του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Καλοήθης υπερπλασία του προστάτη Oξεία προστατίτιδα Xρόνια προστατίτιδα Καρκίνος Ουροδόχου Κύστεως Καρκίνος του προστάτη Ο προστάτης αποτελεί τμήμα του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία

Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Εισαγωγή αιτιολογία παθολογία Ορέστης Μανούσος Ομοτ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης ΔΙΑΓΝΩΣΗ λοι οι ασθενείς με συμπτώματα από την κάτω κοιλία πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή λήψη ιστορικού, επιμελή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Σύγκριση του καρκίνου του προστάτη µε άλλους καρκίνους Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

Τί είναι απαραίτητο για κάθε πάθηση (ΚΥΠ, υπερδραστήρια κύστη, ακράτεια, LUTS άλλων αιτιολογιών)

Τί είναι απαραίτητο για κάθε πάθηση (ΚΥΠ, υπερδραστήρια κύστη, ακράτεια, LUTS άλλων αιτιολογιών) Τί είναι απαραίτητο για κάθε πάθηση (ΚΥΠ, υπερδραστήρια κύστη, ακράτεια, LUTS άλλων αιτιολογιών) Απόστολος Αποστολίδης, Επίκ. Καθ. Ουρολογίας-Νευροουρολογίας ΑΠΘ Σύγκρουση συμφερόντων Pfizer, Astellas,

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της

Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της Φυσικοθεραπευτική Προσέγγιση της Ακράτειας μετά από Προστατεκτομή Ελένη Κωνσταντινίδου Φυσικοθεραπεύτρια M.Sc Specialist Phys Continence U.E.L Επιστημονικός συν. ΙΜΟΠ Εργαστηριακός συν. ΤΕΙΘ Φυσικοθεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθη Υπερπλασία Προστάτη

Καλοήθη Υπερπλασία Προστάτη Καλοήθη Υπερπλασία Προστάτη (ΚΥΠ) Οδηγός για τον Ασθενή για την Κατανόηση και Θεραπεία της Υπερπλασίας του Προστάτη τι είναι η ΚΥΠ; Καλοήθη Υπερπλασία Προστάτη Δεν είναι καρκίνος (καλοήθεια)! Διόγκωση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας )

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλή, Δ Πλαχούρας ) ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΣΕ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτες: M Σουλ, Δ Πλαχούρας ) Οι λοιμώξεις του ουροποιητικού συστματος είναι από τις πλέον συχνές βακτηριακές λοιμώξεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 2014-2015 ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ Κουτσογιάννης Ιωάννης MSc ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΣ ΑΝΔΡΑΣ 10-15 % των ζευγαριών 60% παράγοντας άνδρας Nieschlag

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας

Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Σύγκρουση συμφερόντων Astellas Pfizer GSK Amgen Eli-Lilly

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙ Α/ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΑΛΓΟΥΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙ Α/ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΑΛΓΟΥΣ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ α-αποκλειστων ΣΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙ Α/ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΧΡΟΝΙΟΥ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΑΛΓΟΥΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ

ΝΕΥΡΟΓΕΝΕΙΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΥΡΗΣΗΣ ΕΠΑΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΥΩΝ ΠΥΕΛΙΚΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Ο κύκλος αυτός αποτελείται από επτά (7) ηµερίδες σε δύο µέρη που θα πραγµατοποιηθούν µέσα σε διάστηµα 14 µηνών. 2014 πρώτο µέρος 2015 δεύτερο µέρος Η συµµετοχή στο δεύτερο µέρος προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; 1,2 Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για γενική πληροφόρηση και ενημέρωση του κοινού και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη συμβουλή ιατρού ή άλλου αρμοδίου επαγγελματία υγείας Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΥΡΟΓΕΝΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ (Ενημέρωση κειμένου Μάρτιος 2009) M. Stöhrer (chairman), B. Blok, D. Castro-Diaz, E. Chartier- Kastler, P. Denys, G. Kramer,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΥΕΛΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ.

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΥΕΛΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ. ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΥΕΛΙΚΗΣ ΣΤΗΡΙΞΗΣ. Η δομή και λειτουργία της κύστεως και του πυελικού εδάφους είναι στενά συνδεδεμένες. Μαζί είναι υπεύθυνες για την

Διαβάστε περισσότερα

Ακράτεια ούρων: Κλινική προσέγγιση και σύγχρονη αντιμετώπιση. Χαράλαμπος Κωνσταντινίδης, MD, FEBU, FECSM Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης

Ακράτεια ούρων: Κλινική προσέγγιση και σύγχρονη αντιμετώπιση. Χαράλαμπος Κωνσταντινίδης, MD, FEBU, FECSM Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης Ακράτεια ούρων: Κλινική προσέγγιση και σύγχρονη αντιμετώπιση Χαράλαμπος Κωνσταντινίδης, MD, FEBU, FECSM Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης Ιατρείο Νευροουρολογίας & ακράτειας Ορισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ

ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΟΣΦΥΙΚΗ ΣΤΕΝΩΣΗ ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΛΙΝΑ ΕΥΣΤΑΘΙΟY ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Μία από της σημαντικότερες παθήσεις που αλλοιώνουν την ποιότητα της ζωής του ανθρώπου, στην ώριμη ηλικία, είναι και η σπονδυλική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α.

ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ΚΑΘ. Α. ΑΝΤΣΑΚΛΗΣ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Η ανικανότητα σύλληψης μετά από ένα χρόνο σεξουαλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ Κείμενο: Κέντρο ακράτειας Västra Götaland Φωτογραφίες: Kajsa Lundberg Σχεδιασμός: Svensk Information Σας είναι δύσκολο να ελέγξετε την ουροδόχο

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού

Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού Εδάφους Α.Π.Θ. Φάρμακα εκλογής στην ΟΑΒ 4 th International

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ορισμός. Συμπτώματα. Αίτια

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ορισμός. Συμπτώματα. Αίτια Ορισμός Συμπτώματα Αίτια Παράγοντες κινδύνου Επιπλοκές Προετοιμασία για το ραντεβού Εξετάσεις και διάγνωση Θεραπεία Αντιμετώπιση και υποστήριξη Πρόληψη Ορισμός ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο καρκίνος του προστάτη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Ο καρκίνος του προστάτη εμφανίζεται όταν αναπτύσσονται στον προστάτη αφύσικα κύτταρα. Αυτά τα αφύσικα κύτταρα μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες

Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες Οι ουρολοιμώξεις είναι συχνότερες στις γυναίκες, καθώς η γυναικεία ουρήθρα είναι μικρή σε μήκος και ο κόλπος αποικίζεται από βακτήρια. Οι ουρολοιμώξεις στις γυναίκες εκτός από

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΕΝΤΥΠΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΓΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Τίτλος Μελέτης: Ιδιοπαθής φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και προκαρκινικές αλλοιώσεις /καρκίνος του τραχήλου της μήτρας. Παρακαλώ διαβάστε προσεκτικά αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA)

Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) Δείκτες ποιότητας της υγειονοµικής περίθαλψης (HCQI) όσον αφορά την οστεοαρθρίτιδα (OA) HCQI OA 1: Όταν διαγιγνώσκεται συµπτωµατική οστεοαρθρίτιδα σε έναν ασθενή, θα πρέπει να αξιολογείται ο πόνος, η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

LUTS, BOO and BPH. LUTS, BOO and BPH

LUTS, BOO and BPH. LUTS, BOO and BPH LUTS, BOO and BPH LUTS, BOO and BPH Φ. Σοφράς Συμπτώματα Κατώτερου Ουροποιητικού LowerUrinaryTractSymptoms Αποφρακτικά (κένωσης) Καθυστέρηση έναρξης Διακεκομμένη ούρηση Ατελής κένωση κύστεως Χαμηλή ροή

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΟΥΡΟΠΟΙΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΠΥΕΛΟΝΕΦΡΙΤΙΔΑ - ΚΥΣΤΙΤΙΔΑ - ΠΡΟΣΤΑΤΙΤΙΔΑ - ΟΥΡΗΘΡΙΤΙΔΑ - ΒΑΛΑΝΟΠΟΣΘΙΤΙΔΑ - ΟΡΧΕΟΕΠΙΔΙΔΥΜΙΤΙΔΑ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Οι ουρολοιμώξεις διακρίνονται σε λοιμώξεις του ανωτέρου

Διαβάστε περισσότερα

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ 1 KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ Η μήτρα, ο κόλπος και οι ωοθήκες είναι απαραίτητα όργανα για την αναπαραγωγή της γυναίκας. Ένα στα 4.000 κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Α' ΕΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013-2014 Πληροφορίες Εγγραφές Πυλαίας 27, 54454 Θεσσαλονίκη, Δευτέρα έως Παρασκευή 10.00-18.00. Τηλ.: 2310868117

Διαβάστε περισσότερα

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Οι προπτώσεις των γεννητικών οργάνων αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα όργανα και περιλαμβάνουν το τράχηλο, τη μήτρα και τα τοιχώματα του κόλπου. Οι προπτώσεις του κόλπου μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ. Γιατί πονά όλο το κορμί μου και νιώθω συχνά κουρασμένος;

ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ. Γιατί πονά όλο το κορμί μου και νιώθω συχνά κουρασμένος; ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ Γιατί πονά όλο το κορμί μου και νιώθω συχνά κουρασμένος; ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ 3 Η ινομυαλγία είναι συχνό, επώδυνο σύνδρομο των μυών, των συνδέσμων και των αρθρώσεων. Συχνά, υπάρχουν συμπτώματα κόπωσης

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Κατάταξη ακράτειας Σφικτηριακή ανεπάρκεια Ιατρογενής Ιδιοπαθής Σφικτήρας Μέσο τριτηµόριο ουρήθρας Λείες (επιµήκεις και κυκλοτερείς) Γραµµωτές µυικές ίνες (ουρηθρικά και περιουρηθρικά) 2 ειδών

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Α Μέρος Παθογένεια Συμπτώματα - Διάγνωση Λ.Β. Αθανασίου ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΑ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Καλοήθης υπερπλασία Οξεία και χρόνια προστατίτιδα Αποστήματα του προστάτη Μεταπλασία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Βελονισµού ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Α' ΕΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΘΗΝΩΝ 2011-2012

Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Βελονισµού ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Α' ΕΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΘΗΝΩΝ 2011-2012 Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Βελονισµού ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΩΝ Α' ΕΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΘΗΝΩΝ 2011-2012 1ο Σεµινάριο Εισηγητής: Χαρίσιος Καρανικιώτης Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2011 10.00-14.00: Ζωτική ενέργεια Αίµα - Σωµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 83 ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Επιμέλεια: Π. Καδιλτζόγλου,

Διαβάστε περισσότερα

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου

Πυελική μάζα. Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Πυελική μάζα Ενότητα 3: Πύελος Παθολογία πυέλου Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ιατρική Σχολή Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Σκοποί ενότητας Παρουσίαση Πυελικής Μάζας Πρόπτωση

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους

Η παγκόσμια οργάνωση υγείας συνιστά την κατάταξη σε 4 βασικούς ιστολογικούς τύπους: καρκίνωμα μεταβατικού επιθηλίου, καρκίνωμα πλακώδους ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΕΩΣ. Είναι ο τέταρτος πιο συχνός καρκίνος της στον Δυτικό κόσμο. Η μέση ηλικία κατά την διάγνωση είναι τα 60 με 65 έτη.είναι πιο συχνός στους

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο;

Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Τι είναι το τεστ ΠΑΠ; Ο γιατρός μου είπε πως είναι παθολογικό. Σημαίνει ότι έχω καρκίνο; Το τεστ ΠΑΠ δεν είναι τεστ διάγνωσης καρκίνου. Αυτό που κάνει είναι να ανιχνεύει επιφανειακά κύτταρα του τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητής, Ομιλητής, Σύμβουλος (κατά την τελευταία 4ετία) για τις εταιρείες: Astellas Pfizer Allergan Galenica Merc Lilly Menarini

Ερευνητής, Ομιλητής, Σύμβουλος (κατά την τελευταία 4ετία) για τις εταιρείες: Astellas Pfizer Allergan Galenica Merc Lilly Menarini Χρόνια προστατίτιδα Αποτελεσματικότητα θεραπείας & συμμόρφωση των ασθενών Ηρακλής Χ. Μητσογιάννης Β Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. Σύγκρουση συμφερόντων Ερευνητής, Ομιλητής,

Διαβάστε περισσότερα

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας

Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας Αγακίδης Χαράλαμπος Παιδογαστρεντερολόγος Πανεπιστημιακός Υπότροφος Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ. 11 η Μετεκπαιδευτική Ημερίδα Νεογνολογίας «Αναπνευστικά και Γαστρεντερικά Προβλήματα Νεογνών» Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Τραυματικές κακώσεις νεφρών Κακώσεις του ουρητήρα Κάκωσης ουροδόχου κύστεως Κακώσεις της ουρήθρας Κακώσεις έξω γεννητικών οργάνων

Τραυματικές κακώσεις νεφρών Κακώσεις του ουρητήρα Κάκωσης ουροδόχου κύστεως Κακώσεις της ουρήθρας Κακώσεις έξω γεννητικών οργάνων Τραυματικές κακώσεις νεφρών Κακώσεις του ουρητήρα Κάκωσης ουροδόχου κύστεως Κακώσεις της ουρήθρας Κακώσεις έξω γεννητικών οργάνων Νεφρικό Τραύμα Οι νεφροί συμμετέχουν στο 8-10% των κλειστών κακώσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD)

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Κατερίνα Αδαμαμά Μωραΐτου Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. FLUTD Σύνδρομο με κοινή συμπτωματολογία

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

15. ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ

15. ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Η ακράτεια ούρων επηρεάζει το 10-70% του γυναικείου πληθυσμού και φτάνει στο 50% των ηλικιωμένων γυναικών. Η επίπτωση της ακράτειας φαίνεται να αυξάνεται με την πάροδο της ηλικίας.

Διαβάστε περισσότερα

Στυτική δυσλειτουργία Η Αυθόρμητη Λύση

Στυτική δυσλειτουργία Η Αυθόρμητη Λύση Στυτική δυσλειτουργία Η Αυθόρμητη Λύση Στυτική δυσλειτουργία είναι η αδυναμία επίτευξης στύσης, αρκετά σκληρής και διαρκούς, ώστε να επιτευχθεί ικανοποιητική σεξουαλική επαφή. Το πρόβλημα είναι πολύ συχνό.

Διαβάστε περισσότερα

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς

Βάρος κοπράνων σε διάφορους λαούς Δυσκοιλιότητα Κενώσεις λιγότερες από τρεις την εβδομάδα σε άτομα που σιτίζονται με δίαιτες δυτικού τύπου Δυσκολία κατά την αφόδευση Ιδιαίτερη σημασία έχει η εμφάνιση δυσκοιλιότητας σε άτομα με φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι συχνοί και αποτελούν το συχνότερο ενδοκρινολογικό πρόβλημα σε πολλές χώρες. Οι πιθανότητες ότι κάποιος θα ανακαλύψει έναν τουλάχιστον όζο θυρεοειδούς είναι 1 στις 10 ενώ σε

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικολογικη επισκεψη

Γυναικολογικη επισκεψη Γυναικολογικη επισκεψη ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΤΩ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΤΗΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ; Η πρώτη επίσκεψη στο γυναικολόγο είναι πολύ σημαντική όχι μόνο για τις κοπέλες που έχουν ξεκινήσει τη σεξουαλική τους ζωή,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ορισμός Συμπτώματα Αίτια-Παράγοντες κινδύνου Επιπλοκές Προετοιμασία για το ραντεβού Εξετάσεις και διάγνωση Θεραπεία Τρόπος ζωής Εναλλακτική ιατρική Ορισμός Η αύξηση του μεγέθους

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 17-18 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ

ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 17-18 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Αντιμέτωποι με τις νέες θεραπευτικές προκλήσεις μέσα από τα ειδικά ιατρεία στα χρόνια της κρίσης ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 17-18 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας 9. Διαγνωστική προσέγγιση συνδρόμου πολλακιουρίας, δυσουρίας και στραγγουρίας στο σκύλο

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο

ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ Trigger Points: Mια τεχνική που αφοπλίζει τον πόνο ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ ΕΠΩΔΥΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ.(ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ/ΙΣΧΙΑΛΓΙΑ/ΑΥΧΕΝΑΛΓΙΑ) ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ

«ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΜΗΤΕΡΑ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΔΙΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ» ΤΖΕΦΕΡΑΚΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ «ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ» ΜΗΤΕΡΑ Η εξέλιξη στην υπερηχογραφική τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα