ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΡΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΡΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ"

Transcript

1 Κακοποίηση & Παραµέληση των Παιδιών: Γιατί η Επιδηµιολογική Επιτήρηση είναι απαραίτητη; Η κακοµεταχείριση των παιδιών συνιστά µείζον πρόβληµα ηµόσιας Υγείας στην Ευρωπαϊκή Περιοχή Π.Ο.Υ., 212 Η κακοποίηση και παραμέληση των παιδιών (ΚαΠα-Π) συνιστά ένα σύνθετο πρόβλημα δημόσιας υγείας που προκαλείται από πολλούς παράγοντες οι οποίοι σχετίζονται με το άτομο, την οικογένεια και τα χαρακτηριστικά της κοινότητας. Περιστατικά ΚαΠα-Π συμβαίνουν σε όλες τις κοινωνικές, πολιτιστικές, θρησκευτικές και εθνοτικές ομάδες του πληθυσμού επιφέροντας άμεσες και μακροπρόθεσμες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, καθώς και συνέπειες στο σύστημα υγείας. Παρά τη σπουδαιότητα του προβλήματος, ωστόσο, είναι δύσκολο να επιτευχθούν ακριβείς εκτιμήσεις για την έκταση και τα χαρακτηριστικά του στον γενικό πληθυσμό, λόγω της σιωπής που περιβάλλει τα περιστατικά κακοποίησης παιδιών, της ντροπής και του φόβου κοινωνικού στιγματισμού που αισθάνονται τα ίδια τα θύματα, αλλά και του φόβου της ποινικής ευθύνης των δραστών/-τριών, γεγονότα που οδηγούν σε υποαναφορά και, ως εκ τούτου, σε ελλιπή καταγραφή της ΚαΠα-Π γενικότερα. Επιπλέον, όσον αφορά την Ελλάδα, το πρόβλημα της ΚαΠα- Π δεν είναι επαρκώς ορατό λόγω της έλλειψης συντονισμένων προσπαθειών επιδημιολογικής επιτήρησης του φαινομένου. ΚαΠα-Π στην Ελλάδα Τι µπορούµε να κάνουµε > Να καταστήσουµε το πρόβληµα της ΚαΠα-Π ορατό > Να προωθήσουµε τη διατοµεακή προσέγγιση της ΚαΠα-Π > Να εφαρµόσουµε Επιδηµιολογική Επιτήρηση της ΚαΠα-Π σε Εθνικό επίπεδο µε τη χρήση κοινών ορισµών, εργαλείων και µεθοδολογίας και µέσω αυτής: > Να προβαίνουµε στην εκτίµηση & παρακολούθηση δεικτών και χαρακτηριστικών της ΚαΠα-Π ετησίως > Να δηµιουργήσουµε µια βάση για την αξιολόγηση της αποτελεσµατικότητας και της αποδοτικότητας των ε- φαρµοζόµενων παρεµβάσεων, πρακτικών & πολιτικών ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ-ΚΥΡΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Στόχος της έρευνας ήταν η εκτίμηση της έκθεσης παιδιών σε βίαιες εμπειρίες μέσω αυτοαναφοράς με τη χρήση των ε- ρωτηματολογίων ICAST-C και ICAST P. Στην Ελλάδα η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε τυχαίο αντιπροσωπευτικό δείγμα 1451 παιδιών ηλικίας 11, 13 και 16 ετών. Τα ποσοστά επιπολασμού και επίπτωσης, όπως καταγράφηκαν από τις απαντήσεις των παιδιών, μπορούν να χαρακτηριστούν ως ιδιαίτερα υψηλά, αφού δείχνουν ότι πάνω από 8 στα 1 παιδιά αναφέρουν ότι έχουν υποστεί τουλάχιστον μια εμπειρία σωματικής βίας και πάνω από σχεδόν 8 ψυχολογικής βίας κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Επίσης, τα ποσοστά επίπτωσης δείχνουν ότι σχεδόν 5 και 7 παιδιά στα 1 έχουν εκτεθεί σε σωματική και ψυχολογική βία κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. Σχεδόν 2 στα 1 παιδιά αναφέρουν ότι έχουν υ- ποστεί μια εμπειρία σεξουαλικής βίας κατά τη διάρκεια της ζωής τους και για 1 στα 1 παιδιά η εμπειρία αυτή συνέβη κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. Ενδιαφέρον είναι επίσης το εύρημα ότι σχεδόν 3 στα 1 παιδιά αναφέρουν ότι αισθάνονται παραμελημένα, ενώ αυτός ο αριθμός αυξάνεται στα 4 όταν αναφέρονται σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Επίπτωση & Επιπολασµός της Έκθεσης Παιδιών σε Βίαιες Εµπειρίες Κατανομή των απαντήσεων των μαθητών/-τριών αναφορικά με την έκθεσή τους σε διάφορες μορφές κακομεταχείρισης κατά τη διάρκεια της ζωής τους (επιπολασμός) και κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους (επίπτωση) ανά κλίμακα

2 Σελίδα 2 Κακοποίηση & Παραµέληση των Παιδιών - Προκλήσεις Παρότι η ΚαΠα-Π συνιστά µείζον πρόβληµα ηµόσιας Υγείας δεν υπάρχουν κατάλληλες µετρήσεις της επίπτωσης οι προσπάθειες πρόληψης & διαχείρισης της ΚαΠα-Π δεν αξιολογούνται επαρκώς Παρά τις επίπονες προσπάθειες και τις αδιαμφισβήτητες προόδους που έχουν επιτευχθεί, η έρευνα και οι παρεμβάσεις στην ΚαΠα-Π αντιμετωπίζουν ακόμη και σήμερα μια σειρά από σοβαρές ελλείψεις: Πρώτον, η διαφορά μεγέθους μεταξύ των αναφερθέντων περιστατικών ΚαΠα-Π και της πραγματικής επίπτωσης του φαινομένου εκτιμάται ως σημαντική, με αποτέλεσμα το μέγεθος του προβλήματος να παραμένει ασαφές σε επίπεδο πληθυσμού, γεγονός που με τη σειρά του επιφέρει σοβαρές ελλείψεις στην επιδημιολογική κατανόηση του φαινομένου και συνακόλουθα αλλοίωση της συνολικής εικόνας της κατάστασης, με συνέπεια την μείωση της αποτελεσματικότητας σχετικών παρεμβάσεων. Δεύτερον, μέχρι και σήμερα παρατηρείται ανακολουθία στους ορισμούς της ΚαΠα-Π που χρησιμοποιούνται από φορείς και επαγγελματίες, ενώ τα ερευνητικά εργαλεία και η μεθοδολογία επιδημιολογικής επιτήρησης διαφέρουν κατά περίπτωση. Τρίτον, η διατομεακή προσέγγιση (υγεία, πρόνοια και δικαιοσύνη), η οποία καθίσταται αναγκαία λόγω της φύσης του φαινομένου, εξ ορισμού οδηγεί σε διαφορετικές μεθοδολογικές προσεγγίσεις και διαδικασίες διαχείρισης των περιστατικών ΚαΠα-Π, ανάλογα με τον τομέα και τον προσανατολισμό του φορέα ή της υπηρεσίας που εμπλέκεται σε κάποιο στάδιο της διαχείρισης των περιστατικών. Επιπλέον, από την αρχή της ευαισθητοποίησης των σύγχρονων κοινωνιών στην ΚαΠα-Π, το θέμα ήταν ιδιαίτερα ιδεολογικά και συναισθηματικά φορτισμένο και συχνά, ακόμη και σήμερα, οι προσεγγίσεις των ακτιβιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι ενσωματωμένες σε επιστημονικέςεμπειρικές μελέτες και παρεμβάσεις δημιουργώντας διαφωνίες ή ακόμα και ανεπίλυτες συγκρούσεις σε ερωτήματα αναφορικά με τη φύση, την επίπτωση και τα χαρακτηριστικά του φαινομένου, θέματα που δεν συζητούνται πάντα εντός των ορίων της επιστήμης. Ως εκ τούτου, συχνά οι αρμόδιοι χάραξης πολιτικών και λήψης αποφάσεων δεν έχουν στη διάθεσή τους επαρκή, έγκυρα και αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με την ΚαΠα-Π, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων επένδυσης των διαθέσιμων πόρων και την εναρμόνιση διαδικασιών, οδηγώντας συχνά σε αποσπασματικές προσπάθειες πρόληψης και διαχείρισης του φαινομένου. Παρότι οι αριθµοί των παιδιών που υφίστανται κακοµεταχείριση είναι εντυπωσιακοί, είναι κοινά αποδεκτό ότι αυτοί οι αριθµοί είναι ανακριβείς. Τα περιστατικά ΚαΠα-Π που αναφέρονται στις κοινωνικές υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν µόνο την κορυφή του παγόβουνου του συνόλου των κακοποιηµένων παιδιών. Child Abuse-Incidence Of Child Maltreatment- Children, Neglect, Reported, and Report J Rank Η Αναγκαιότητα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης της ΚαΠα-Π: µια κοινά αποδεκτή προτεραιότητα Από τη σχετική διεθνή βιβλιογραφία είναι γνωστή η αξία των μόνιμων Εθνικών κέντρων αναφοράς και διαχείρισης περιστατικών ΚαΠα- Π, με τη συντονισμένη συνεισφορά όλων των υπηρεσιών πρόνοιας, υγείας, δικαιοσύνης, δημόσιας τάξης αλλά και σχετικών μηκυβερνητικών οργανώσεων που εμπλέκονται στη διαχείριση περιστατικών ΚαΠα-Π. Σύμφωνα με τον ορισμό του Π.Ο.Υ. Επιδημιολογική επιτήρηση είναι η συνεχής και συστηματική συλλογή, ανάλυση και ερμηνεία δεδομένων υγείας που είναι απαραίτητα για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση πρακτικών στο χώρο της υγείας, και στενά συνδεδεμένη με την έγκαιρη διάδοση αυτών των δεδομένων σε αυτούς που πρέπει να γνωρίζουν. Στο πλαίσιο της λογικής της επιδημιολογικής επιτήρησης και γνωρίζοντας ότι η επίπτωση των διαφόρων μορφών κακομεταχείρισης των παιδιών παραμένει άγνωστη στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, η Γενική Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών ανέλαβε το 1996 την πρωτοβουλία για την διεξαγωγή παγκόσμιας έρευνας με στόχο τη διερεύνηση του φαινομένου της βίας κατά των παιδιών. Μεταξύ των κύριων ευρημάτων της έρευνας αυτής ξεχώρισε η αναγνώριση της ανάγκης κοινής μεθοδολογίας, ουσιαστικά κοινά αποδεκτών ορισμών, διαδικασιών και ερευνητικών εργαλείων, για τον καθορισμό προτεραιοτήτων πρόληψης και κριτηρίων για συγκρίσεις σε διεθνές επίπεδο, τη δημιουργία σχεδίων δράσης και την αξιολόγηση πρακτικών και πολιτικών διαχείρισης της ΚαΠα-Π σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, αλλά και για την ανάπτυξη στρατηγικών δευτερογενούς πρόληψης για τα περιστατικά στα οποία υφίσταται ήδη κακοποίηση. ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚαΠα-Π ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ: ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ BECAN Το πρόγραμμα BECAN ξεκίνησε με στόχο να συμβάλει στη γεφύρωση αυτού του χάσματος στην περιοχή των Βαλκανίων, όπου δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με τον επιπολασμό και την επίπτωση της ΚαΠα στον γενικό πληθυσμό των παιδιών, με την εφαρμογή των αντίστοιχων δεδομένων και καλύπτοντας ένα μεγάλο δείγμα επιδημιολογικής έρευνας για την ΚΑΠΑ-Π σε εννέα Βαλκανικές χώρες. Τα στοιχεία προέρχονται από την Βαλκανική Επιδημιολογική έρευνα για την ΚαΠα-Π (BECAN) και αναμένεται να παρέχουν έναν ποσοτικό ορισμό του προβλήματος το οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από ένα μεγάλο εύρος των εμπλεκόμενων ομάδων σε διάφορους τομείς, προκειμένου να καταστεί δυνατός ο έγκαιρος ε- ντοπισμός των τάσεων της ΚαΠα-Π. Επιπλέον, στη βάση αυτών των επιδημιολογικών στοιχείων που θα παρέχουν μια γενική εικόνα της γεωγραφικής κατανομής των περιστατικών σε Εθνικό και Βαλκανικό επίπεδο, μια σειρά από πολιτικές συστάσεις μπορούν να διατυπωθούν σχετικά με την πρόληψη της ΚαΠα-Π, καθώς και προτεραιότητες σχετικά τους παράγοντες κινδύνου που θα βοηθήσουν στο να σχεδιαστούν μελλοντικά οι υπηρεσίες παιδικής στήριξης και προστασίας.

3 Σελίδα 3 ΚαΠα-Π: Τι ισχύει σήµερα στην Ελλάδα; Από μία ανασκόπηση των διαθέσιμων πληροφοριών για την υπάρχουσα κατάσταση στην Ελλάδα 1 σχετικά με το μέγεθος του προβλήματος της ΚαΠα-Π, το υπάρχον σχετικό νομικό πλαίσιο και τα χαρακτηριστικά του συστήματος παιδικής προστασίας έδειξε ότι: (1) η μη-ακριβής εκτίμηση του μεγέθους του προβλήματος που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη πρωτογενών δεδομένων από επιδημιολογικές μελέτες πεδίου, αλλά και στη μη-συστηματική συλλογή δεδομένων από οργανισμούς, (2) το ανεπαρκές νομικό πλαίσιο αναφορικά με την ΚαΠα-Π, η περιορισμένη εφαρμογή των διατάξεων που ισχύουν και το γεγονός ότι δεν υφίσταται ένας νόμος που να συγκεντρώνει όλες τις σχετικές προβλέψεις, και (3) η απουσία ενός καλά δομημένου Συστήματος Παιδικής Προστασίας, έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία σύγχυσης αναφορικά με την παιδική προστασία εν γένει και τις διαδικασίες που ακολουθούνται σε περιπτώσεις ΚαΠα, καθώς και την επικέντρωση κατά κύριο λόγο στη μείωση της όποιας βλάβης με πρακτικές τριτογενούς πρόληψης, παρά στην επένδυση σε πρωτογενή ή δευτερογενή πρόληψη. Πέραν των όσων έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα, φαίνεται ότι οι πρωτοβουλίες για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών σε διεθνές επίπεδο -όπως οι διεθνείς συμβάσεις και τα υπάρχοντα συστήματα παιδικής προστασίας- δεν έχουν επηρεάσει τόσο όσο χρειάζεται τα Ελληνικά κέντρα λήψης αποφάσεων, αφού ακόμη δεν έχει οριστεί κεντρικός φορέας για την επίβλεψη των παρεχόμενων υπηρεσιών ούτε υφίσταται συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών που εμπλέκονται στην παιδική προστασία. Στην πραγματικότητα υφίστανται πολλαπλές κυβερνητικές υπηρεσίες, οι οποίες παρέχουν κοινωνικές υπηρεσίες σε οικογένειες και παιδιά, καθώς και πολλές δομές και ιδρύματα παιδικής προστασίας, ποικίλων νομικών υποστάσεων, χαρακτήρων και προσανατολισμού που δρουν ουσιαστικά ανεξάρτητα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα για τις δικαστικές αρχές, τις υπηρεσίες υγείας, την αστυνομία και τις κοινωνικές υπηρεσίες να αδυνατούν να συντονίσουν τις παρεμβάσεις τους, γεγονός που συχνά οδηγεί στην επαναθυματοποίηση των ήδη θυματοποιημένων παιδιών, αλλά και των οικογενειών τους, που «τρέχουν» από οργανισμό σε οργανισμό, χωρίς τελικά να λαμβάνουν την απαραίτητη βοήθεια. Είναι γεγονός ότι στην Ελλάδα δεν υφίσταται διακριτό Σύστημα Παιδικής Προστασίας που να λειτουργεί βάσει ειδικά σχεδιασμένων κανονισμών και να παρέχει συγκεκριμένες υπηρεσίες τόσο για τους δικαιούχους όσο και το προσωπικό. Οι διαθέσιμοι ξενώνες φιλοξενίας κακοποιημένων παιδιών είναι πολύ λίγοι, όπως λίγες είναι και οι εξειδικευμένες θεραπευτικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες για τα παιδιά-θύματα και τις οικογένειές τους. Όσον αφορά τις αρμοδιότητες των επαγγελματιών που έρχονται σε επαφή με παιδιά, το ισχύον νομικό πλαίσιο είναι επίσης ασαφές, αφού συχνά οι επαγγελματίες δεν γνωρίζουν ποια περιστατικά πρέπει να αναφέρουν στις αρχές, ποιες είναι οι αρμόδιες αρχές, αλλά και πότε υποχρεούνται να προβαίνουν σε αναφορές. Επιπρόσθετα, ελλείψει κατευθυντήριων γραμμών ή κοινού πρωτοκόλλου διαδικασιών, συχνά οι επαγγελματίες διστάζουν να προβούν σε καταγγελίες περιστατικών ΚαΠα-Π, ή -εξαιτίας των συγκεκριμένων ελλείψεων πρέπει να προσπαθήσουν να βρουν ad hoc πόρους (όπως προσωπικές τους επαφές), προκειμένου να κάνουν τη δουλειά τους, να προστατέψουν, δηλαδή, τα παιδιά και να τους προσφέρουν την απαραίτητη βοήθεια. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι σχεδόν στο σύνολό τους οι επαγγελματίες που έρχονται σε επαφή με παιδιά, ανεξάρτητα από τον τομέα που εργάζονται, δεν έχουν λάβει ειδική εκπαίδευση σε θέματα κακοποίησης και παραμέλησης παιδιών. Ως εκ τούτου, οι αδυναμίες του συστήματος είτε αφορούν το σχεδιασμό ή την εφαρμογή πολιτικών, καθιστούν την υπάρχουσα κατάσταση αναφορικά με την παιδική προστασία στην Ελλάδα περίπλοκη και με πολλαπλές αντιφάσεις και συχνά προκύπτουν προβλήματα που είναι δύσκολο να επιλυθούν, τα σημαντικότερα εκ των οποίων μπορούν να συνοψιστούν στα παρακάτω: Το μέγεθος της ΚαΠα-Π στην Ελλάδα παραμένει άγνωστο, λόγω της έλλειψης πρωτογενών δεδομένων επιδημιολογικών μελετών και της μη-συστηματικής καταγραφής αναφερθέντων/ ανιχνευθέντων περιστατικών Η ελλιπής στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών, αλλά και οι ασαφείς αρμοδιότητες μεταξύ επαγγελματιών ή/και υπηρεσιών Η ελλιπής εκπαίδευση και εποπτεία των επαγγελματιών που έρχονται σε επαφή με παιδιά Η απουσία συστήματος επιδημιολογικής επιτήρησης ΚαΠα-Π και Εθνικού κέντρου αναφοράς και καταγραφής περιστατικών Η απουσία κανονισμών για την παρακολούθηση & την αξιολόγηση των οργανισμών & των επαγγελματιών στο χώρο της παιδικής προστασίας Η απουσία κοινά αποδεκτών κριτηρίων για τη διερεύνηση, τη διάγνωση, την ταξινόμηση και τον χειρισμό περιστατικών ΚαΠα-Π, η απουσία κοινού Πρωτοκόλλου και κατευθυντήριων γραμμών (κάθε Οργανισμός ή/και επαγγελματίας σήμερα χρησιμοποιεί τα δικά του κριτήρια) Η απουσία πρόβλεψης «νομικής ασυλίας» για τους/τις επαγγελματίες που εργάζονται με παιδιά (εφόσον προβούν σε αναφορά, μπορεί να δεχτούν μηνύσεις από τους/τις δράστες/-τριες και αυτό τους/τις αποθαρρύνει από το να προβαίνουν σε αναφορές, τους/τις οδηγεί στο να τηρούν αμυντική στάση καθώς αισθάνονται αβοήθητοι/-ες μπροστά στο περίπλοκο και γραφειοκρατικό "κρατικό σύστημα" Η μικρή διαθεσιμότητα δομών φιλοξενίας κακοποιημένων παιδιών Το ανεπαρκές θεσμικό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένων της απουσίας οικογενειακών δικαστηρίων και του μη-επαρκώς αναπτυγμένου θεσμού της αναδοχής. Η μέχρι σήμερα και παρά το ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο το επιτρέπει μη εισαγωγή των αρχών της «φιλικής προς το παιδί Δικαιοσύνης» στις διαδικασίες εξέτασης του παιδιού-θύματος και πιστοποίησης των κρουσμάτων ΚαΠα-Π Ως εκ τούτου, κάθε προσπάθεια για την βελτίωση της υπάρχουσας κατάστασης όσον αφορά την ΚαΠα-Π πρέπει να τονίζει: α) την καθιέρωση υποχρεωτικής αναφοράς της ΚαΠα-Π από κάθε σχετικό επαγγελματία και Οργανισμό, της οποίας η μη-εφαρμογή να συνοδεύεται από ανάλογες κυρώσεις, β) την ανάγκη υιοθέτησης τεκμηριωμένων κοινωνικών πολιτικών και πρακτικών, την δημιουργία κατευθυντήριων γραμμών και κοινού πρωτοκόλλου για τη διερεύνηση, διάγνωση και διαχείριση των περιστατικών ΚαΠα-Π, το οποίο θα ακολουθούν οι σχετικοί επαγγελματίες, δεδομένου ότι η «κοινή λογική» και η «καλή θέληση» δεν επαρκούν και συχνά μπορεί να είναι ακόμα και επιβλαβής, γ) την ανάγκη διεπιστημονικής και διατομεακής συνεργασίας και συντονισμού και δ) την ανάγκη σαφούς προσδιορισμού του ρόλου των διαφόρων Οργανισμών που εμπλέκονται στο σύστημα παιδικής προστασίας (με στόχο την βελτίωση των Υπηρεσιών Παιδικής Προστασίας και την ανάπτυξη διακριτού Συστήματος Παιδικής Προστασίας), και συνακόλουθα την ίδρυση ενός Εθνικού Κεντρικού Φορέα για τον συντονισμό και την παρακολούθηση του συστήματος, την παροχή υποστήριξης και εποπτείας, την αξιολόγηση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, τη συνεχή εκπαίδευση των επαγγελματιών και τη συλλογή όλων των αναφερθέντων/ανιχνευθέντων περιστατικών ΚαΠα -Π σε μία ενιαία κεντρική βάση δεδομένων. Τέλος, κάθε προσπάθεια πρέπει να τονίζει ότι το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο πρέπει να εναρμονισθεί με τις οδηγίες και τις κατευθυντήριες γραμμές του ΟΗΕ, του ΠΟΥ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το συντομότερο δυνατό. με μια ματιά...δεν υπάρχει ούτε κεντρική ειδική υπηρεσία για την αναφορά των περιστατικών, ούτε ενοποιηµένη βάση δεδοµένων περιστατικών ΚαΠα-Π. Αντιθέτως, τα περιστατικά απευθύνονται σε ένα εύρος διαφορετικών υπηρεσιών Η ΤΡΕΧΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙ ΙΩΝ στην ΕΛΛΑ Α Στην Ελλάδα σήμερα δεν υφίσταται κεντρικός φορέας για τον συντονισμό και την παρακολούθηση των υπηρεσιών παιδικής προστασίας, ούτε κέντρο αναφοράς για τη συλλογή όλων των αναφερθέντων/ανιχνευθέντων περιστατικών ΚαΠα-Π σε ενιαία κεντρική βάση δεδομένων. Από μελέτη που διεξήχθη το 28, προέκυψε ότι πλήθος οργανισμών και υπηρεσιών συλλέγουν δεδομένα σχετικά με περιστατικά ΚαΠα-Π, όπως οι Κοινωνικές Υπηρεσίες Δήμων, το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης, ο Συνήγορος του Παιδιού, υπηρεσίες υγείας και ψυχικής υγείας, υπηρεσίες στο χώρο της Δικαιοσύνης και της Δημόσιας Τάξης, αλλά και πολλαπλές μηκυβερνητικές οργανώσεις, ενώ σε κάθε περίπτωση χρησιμοποιούνται διαφορετικά εργαλεία και μεθοδολογίες.

4 Σελίδα 4 BECAN Επιδηµιολογική Έρευνα στην Ελλάδα: κύρια αποτελέσµατα 2 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΤΟΧΟΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ: Η διερεύνηση του επιπολασμού και της επίπτωσης της κακοποίησης - παραμέλησης (ΚαΠα) των παιδιών σε αντιπροσωπευτικό δείγμα του γενικού πληθυσμού των μαθητών/-ριών που φοιτούσαν στις τάξεις ΣΤ Δημοτικού, Α Γυμνασίου, Α Ενιαίου και Επαγγελματικού Λυκείου σε όλους τους Νομούς των Περιφερειών Αττικής και Κρήτης και στον Νομό Θεσσαλονίκης. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν από ζεύγη γονιών/κηδεμόνων παιδιών. Η συλλογή των δεδομένων από τα παιδιά πραγματοποιήθηκε στα σχολεία μέσω αυτοσυμπλήρωσης (εκτός από τα παιδιά που δεν μπορούσαν να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο μόνα τους -π.χ. είχαν κάταγμα στο χέρι, μαθησιακές δυσκολίες- όπου πραγματοποιήθηκε δομημένη συνέντευξη ή καθοδηγούμενη συμπλήρωση). Η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων από τους γονείς πραγματοποιήθηκε μέσω αυτοσυμπλήρωσης στο σπίτι τους. Για τη συλλογή των δεδομένων από τα παιδιά και τους γονείς τους χρησιμοποιήθηκαν δύο από τα τέσσερα ερωτηματολόγια ICAST (ISPCAN Child Abuse Screening Tools) και συγκεκριμένα το ICAST-CH και ICAST-P, αντίστοιχα (μεταφρασμένα και προσαρμοσμένα στα Ελληνικά) τα οποία τροποποιήθηκαν για τις ανάγκες της έρευνας BECAN. ΔΕΙΓΜΑ: Το μέγεθος του δείγματος των μαθητών/-ριών ανήλθε σε μαθητές/-ριες, που φοιτούσαν σε 37 σχολεία και 747 τμήματα συνολικά και για τις τρεις τάξεις. Για την επιλογή του δείγματος χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της πολυ-σταδιακής στρωματοποιημένης δειγματοληψίας κατά σύνολα. Από τα παιδιά του δείγματος, βρέθηκαν στις τάξεις την ημέρα χορήγησης του ερωτηματολογίου τα Εξ αυτών συμμετείχαν στην έρευνα τα (ποσοστό απόκρισης: 73.4%), ενώ εκ των υστέρων εξαιρέθηκαν από την ανάλυση 223 ερωτηματολόγια [Ν = (52.44% κορίτσια, 47.56% αγόρια)]. Το μέγεθος του δείγματος των γονιών ανήλθε σε γονείς. Ο αριθμός των ICAST-P που επεστράφησαν συμπληρωμένα ανήλθε σε ερωτηματολόγια (ποσοστό απόκρισης: 63.23%) από τα οποία εκ των υστέρων εξαιρέθηκαν από την ανάλυση 127 ερωτηματολόγια (Ν = 6.554). ΈΤΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 1 Δεκεμβρίου Μαΐου 212 Τι δείχνει η έρευνα για την έκθεση των παιδιών σε βίαιες συµπεριφορές ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ ΚΑΤΟΠΙΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε με την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων. Στις εγκρίσεις που χορηγήθηκαν από το Υπουργείο Παιδείας αρχικά τέθηκε ως απαραίτητη προϋπόθεση η εξασφάλιση της ενεργητικής συναίνεσης * των γονιών/κηδεμόνων για τη συμμετοχή των παιδιών τους στην έρευνα, ανεξαρτήτως εκπαιδευτικής βαθμίδας, παρόλο που η Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας & Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού είχε αιτηθεί με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο τη διεξαγωγή της έρευνας κατόπιν εξασφάλισης της παθητικής συναίνεσης ** των γονέων. Κατόπιν βάσιμων ενστάσεων που διατύπωσε η ΔΨΥΚΠ-ΙΥΠ και συλλογής δεδομένων από ένα σχετικά μικρό τμήμα του δείγματος ακολουθώντας την ανωτέρω υποχρέωση, το Υπουργείο Παιδείας αποδέχθηκε την τροποποίηση των εγκρίσεων επιτρέποντας τη συνέχιση της έρευνας με την εξασφάλιση της παθητικής συναίνεσης των γονέων των μαθητών/-τριών που φοιτούσαν τόσο στη Πρωτοβάθμια όσο και στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Αξίζει να σημειωθεί ωστόσο ότι το είδος συναίνεσης των γονιών (ενεργητική έναντι παθητικής) για τη συμμετοχή των παιδιών τους στην έρευνα, επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τα ποσοστά απόκρισης, σε όλες τις τάξεις αλλά ιδιαίτερα στην ΣΤ Δημοτικού και Α Γυμνασίου. Πιο συγκεκριμένα, επί τη βάση των ευρημάτων ήταν εμφανές ότι όταν εφαρμοζόταν η ενεργητική συναίνεση, τα ποσοστά απόκρισης των παιδιών μειώνονταν αισθητά, σε σύγκριση με την παθητική συναίνεση (το αρχικό ποσοστό απόκρισης των παιδιών υπό συνθήκες ενεργητικής συναίνεσης 49,8% αυξήθηκε στο 8,51% όταν χρησιμοποιούνταν η παθητική συναίνεση). * Με τη διαδικασία της ενεργητικής συναίνεσης οι γονείς υπογράφουν και επιστρέφουν το έντυπο συναίνεσης εκφράζοντας την επιθυµία τους είτε θετική ή αρνητική- όσον αφορά τη συµµετοχή του παιδιού τους στην έρευνα. Ως εκ τούτου, τα παιδιά των γονιών που δεν έχουν επιστρέψει το έντυπο συναίνεσης εξαιρούνται από τη συλλογή των δεδοµένων. ** Με τη διαδικασία της παθητικής συναίνεσης, όπως και στην ενεργητική, οι γονείς υπογράφουν και επιστρέψουν το έντυπο συναίνεσης εκφράζοντας την επιθυµία τους είτε θετική ή αρνητική- σχετικά µε τη συµµετοχή του παιδιού τους στην έρευνα. Ωστόσο, οι γονείς ενηµερώνονται µέσω του ενηµερωτικού σηµειώµατος που αποστέλλεται ότι σε περίπτωση που δεν επιστραφεί το συµπληρωµένο έντυπο συναίνεσης θα θεωρηθεί ότι δεν έχετε καµία αντίρρηση το παιδί σας να λάβει µέρος στην έρευνα.

5 Σελίδα 5 BECAN Επιδηµιολογική Έρευνα στην Ελλάδα: κύρια αποτελέσµατα ΚΥΡΙΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Οι στατιστικά σημαντικές κύριες επιδράσεις και αλληλεπιδράσεις που φάνηκαν στην ανάλυση των αποτελεσμάτων των παιδιών συνοψίζονται ως εξής: Το φύλο (Διάγρ. 1) φαίνεται να έχει ισχυρή επίδραση στον επιπολασμό όλων των τύπων βίας (εκτός από τη σεξουαλική βία με σωματική επαφή), όπου μεγαλύτερο ποσοστό κοριτσιών αναφέρει εμπειρίες ψυχολογικής, σωματικής και σεξουαλικής βίας, καθώς και αίσθηση παραμέλησης. Όσον αφορά την επίπτωση, το ίδιο πρότυπο διατηρείται μόνο για την αίσθηση παραμέλησης ενώ αντιστρέφεται στη σωματική, ψυχολογική και ιδιαίτερα στην σεξουαλική βία (με σωματική επαφή ή χωρίς), καθώς περισσότερα αγόρια παρά κορίτσια αναφέρουν τέτοιου είδους βίαιες εμπειρίες ,5 75,3 7,1 Κορίτσια Αγόρια , 7,4 31, 48,3 1,3 5,5 21,5 Ψυχολογική βία Σωματική βία Σεξουαλική βίασεξουαλική βία με σωματική επαφή Αίσθημα παραμέλησης Ψυχολογική βία Σωματική βία Σεξουαλική βίασεξουαλική βία με σωματική επαφή Επιπολασμός. Επίπτωση Αίσθημα παραμέλησης ιάγραµµα 1. Κατανοµή των απαντήσεων των µαθητών/-τριών αναφορικά µε την έκθεσή τους σε διάφορες µορφές κακοµεταχείρισης κατά τη διάρκεια της ζωής τους (επιπολασµός) και κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους (επίπτωση) ανά κλίµακα και φύλο. Η τάξη (η οποία συνδέεται άμεσα με την ηλικία των παιδιών) φαίνεται να έχει ισχυρή επίδραση σε όλους τους τύπους βίαιων εμπειριών (Διαγρ. Δ.2), με το ποσοστό των παιδιών που δηλώνουν ότι έχουν υποστεί τουλάχιστον μια βίαιη εμπειρία να αυξάνεται καθώς αυξάνεται η τάξη, τόσο για τη μέτρηση του επιπολασμού όσο και για αυτήν της επίπτωσης (με την εξαίρεση γενικά των ΕΠΑΛ) ,6 79,4 91,4 86,5 Ψυχολογική βία 72,5 71,4 83,8 79,3 9,3 13,1 22, 24,4 2,9 5,8 11, 16,7 Σωματική βία Σεξουαλική βία Σεξουαλική βία με σωματική επαφή Επιπολασμός 29,3 32, 47,7 41,8 Αίσθημα παραμέλησης 64,5 66, 77,9 72,7 Ψυχολογική βία 53,9 47,1 42,3 47,8 5,8 9, 11,9 15,1 1,8 3,8 5,9 1,2 Σωματική βία Σεξουαλική βία Σεξουαλική βία με σωματική επαφή Επίπτωση ΣΤ' Δημοτικού Α' Γυμνασίου Α' Ενιαίου Λυκείου Α' ΕΠΑ.Λ 21,7 23,4 32,4 29,7 Αίσθημα παραμέλησης ιάγραµµα 2. Κατανοµή των απαντήσεων των µαθητών/-τριών αναφορικά µε την έκθεσή τους σε διάφορες µορφές κακοµεταχείρισης κατά τη διάρκεια της ζωής τους (επιπολασµός) και κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους (επίπτωση) ανά κλίµακα και τάξη.

6 Σελίδα 6 BECAN Επιδηµιολογική Έρευνα στην Ελλάδα: κύρια αποτελέσµατα Τι δείχνει η έρευνα για την έκθεση των παιδιών σε βίαιες συµπεριφορές Ωστόσο, η σημαντική αλληλεπίδραση του φύλου με την τάξη (Διαγ. 3, αριστερά) στον επιπολασμό όλων των τύπων κακοποίησης, πλην της σεξουαλικής βίας με σωματική επαφή, δείχνει πως παρότι αγόρια και κορίτσια δεν διαφέρουν ως προς τις εμπειρίες βίας στο Δημοτικό και το Γυμνάσιο, στο Λύκειο (Ενιαίο και Επαγγελματικό) η αύξηση είναι μεγαλύτερη για τα κορίτσια, που αναφέρουν περισσότερες εμπειρίες ψυχολογικής, σωματικής και σεξουαλικής βίας από ότι τα αγόρια. Η ίδια τάση παρατηρείται και για το αίσθημα παραμέλησης, όπου όμως τα κορίτσια εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά από τα αγόρια, με τη διαφορά τους να μεγαλώνει καθώς αυξάνεται η τάξη. Όσον αφορά την επίπτωση, η αλληλεπίδραση (Διαγ. 3, δεξιά) αποκαλύπτει το ίδιο πρότυπο ως προς το αίσθημα παραμέλησης και τις ε- μπειρίες ψυχολογικής βίας. Στις εμπειρίες σεξουαλικής και σωματικής βίας, το πρότυπο τροποποιείται λίγο με τα αγόρια Δημοτικού να αναφέρουν περισσότερες εμπειρίες βίας και τα αγόρια Γυμνασίου περισσότερες εμπειρίες σωματικής βίας από ότι τα συνομήλικά τους κορίτσια ,72 76,5 79,55 79,22 1,62 13,55 92,55 91,34 9,8 ΣΤ' Α' Α' Λυκείου Α' Λυκείου Δημοτικού Γυμνασίου (Ενιαίου) (ΕΠΑ.Λ) 73,55 71,29 25,1 Σεξουαλική Βία 31,39 12,62 18,34 2,73 8,9 ΣΤ' Α' Α' Λυκείου Α' Λυκείου Δημοτικού Γυμνασίου (Ενιαίου) (ΕΠΑ.Λ) 84,4 66,46 67,47 62,85 64,64 7,65 1,16 4,11 7,94 Α' Γυμνασίου ΣΤ' Δημοτικού Επιπολασμός. Επίπτωση 79,34 78,7 76,13 12,61 14,96 1,95 Α' Λυκείου (Ενιαίου) 69,57 ΣΤ' Α' Α' Λυκείου Α' Λυκείου Δημοτικού Γυμνασίου (Ενιαίου) (ΕΠΑ.Λ) Επιπολασμός. Επίπτωση 72,81 7,22 85,84 86,96 81,19 Ψυχολογική Βία Σωματική Βία ΣΤ' Α' Α' Λυκείου Α' Λυκείου Δημοτικού Γυμνασίου (Ενιαίου) (ΕΠΑ.Λ) 75,28 54,76 53,23 5,9 43,74 43,53 4,69 Κορίτσια Αγόρια 5,36 46,42 ΣΤ' Α' Α' Λυκείου Α' Λυκείου Δημοτικού Γυμνασίου (Ενιαίου) (ΕΠΑ.Λ) Επιπολασμός. Επίπτωση Κορίτσια Αγόρια Κορίτσια Αγόρια 15,16 Α' Λυκείου (ΕΠΑ.Λ) Αίσθηση Παραμέλησης Κορίτσια Αγόρια ιάγραµµα 3. Επιπολασµός και επίπτωση της έκθεσης των µαθητών/-ριών σε εµπειρίες βίας ανά φύλο και τάξη. (Μόνο οι κλίµακες για τις οποίες η ανάλυση έδειξε στατιστικά σηµαντική αλληλεπίδραση του φύλου x τάξη παρουσιάζονται εδώ) ,26 25,86 27,78 35,62 56,5 56,73 37,48 34,3 ΣΤ' Α' Α' Λυκείου Α' Λυκείου Δημοτικού Γυμνασίου (Ενιαίου) (ΕΠΑ.Λ) 19,3 2,59 23,84 25,84 39,77 41,9 23,35 23,82 ΣΤ' Α' Α' Λυκείου Α' Λυκείου Δημοτικού Γυμνασίου (Ενιαίου) (ΕΠΑ.Λ) Επιπολασμός. Επίπτωση

7 Σελίδα 7 BECAN Επιδηµιολογική Έρευνα στην Ελλάδα: κύρια αποτελέσµατα Η σημαντική αλληλεπίδραση της τάξης με την αστικότητα στον επιπολασμό εμπειριών σεξουαλικής βίας και στην επίπτωση σεξουαλικής βίας με σωματική επαφή (Διαγ. 4) δείχνει περισσότερες εμπειρίες στα παιδιά αστικών περιοχών Δημοτικού και Γυμνασίου ενώ το αντίστροφο πρότυπο παρατηρείται στα παιδιά Λυκείου, με τη διαφορά αστικών μη-αστικών περιοχών να αυξάνεται από το Ενιαίο στο Επαγγελματικό Λύκειο. 26 Σεξουαλική Βία Αστική Μη αστική 26 Σεξουαλική Βία με σωματική επαφή Αστική Μη αστική , ,19 4,12 9,27 11,55 7,43 14,18 ΣΤ' Δημοτικού Α' Γυμνασίου Α' Λυκείου (Ενιαίου) 13,95 Α' Λυκείου (ΕΠΑ.Λ) ,98 1,2 3,98 2,97 7,59 5,62 ΣΤ' Δημοτικού Α' Γυμνασίου Α' Λυκείου (Ενιαίου) 15,89 8,93 Α' Λυκείου (ΕΠΑ.Λ) Επίπτωση Επίπτωση ιάγραµµα 4. Επιπολασµός και επίπτωση της έκθεσης των µαθητών/-ριών σε εµπειρίες βίας ανά τάξη και αστικότητα. (Μόνο οι κλίµακες για τις οποίες η ανάλυση έδειξε στατιστικά σηµαντική αλληλεπίδραση της τάξης x αστικότητα παρουσιάζονται εδώ). Σύνοψη κύριων ευρημάτων...πάνω από σχεδόν 8 στα 1 παιδιά αναφέρουν ότι έχουν υποστεί τουλάχιστον μια εμπειρία σωματικής βίας κατά τη διάρκεια της ζωής τους Κύρια Ευρήματα της Μελέτης το 83,16% και το 76,37% των παιδιών αναφέρουν ότι έχουν υποστεί τουλάχιστον μια εμπειρία ψυχολογικής βίας και σωματικής βίας αντίστοιχα, κατά τη διάρκεια της ζωής τους. τα ποσοστά επίπτωσης δείχνουν ότι το 7,2% και το 47,38% των παιδιών έχουν εκτεθεί σε ψυχολογική και σωματική βία αντίστοιχα, κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. το 15,86% των παιδιών αναφέρουν ότι έχουν υποστεί μια εμπειρία σεξουαλικής βίας κατά τη διάρκεια της ζωής τους ενώ για το 9,54% των παιδιών η εμπειρία αυτή συνέβη κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. το 26,41% των παιδιών αναφέρουν ότι αισθάνονται παραμελημένα, ενώ το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 37,2% όταν αναφέρονται σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους. τα ποσοστά των κοριτσιών που αναφέρουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους εμπειρίες ψυχολογικής, σωματικής και σεξουαλικής βίας γενικά ή ειδικότερα με σωματική επαφή (83,8%, 77,4%, 16,6% και 7,8% αντίστοιχα) καθώς και αίσθηση παραμέλησης (42,8%) είναι μεγαλύτερα από τα ποσοστά των αγοριών (82,5%, 75,3%, 15%, 7,4% και 31% αντίστοιχα). το ποσοστό των κοριτσιών που αναφέρουν ότι αισθάνονται παραμελημένα κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους (3,9%) είναι μεγαλύτερο από το ποσοστό των αγοριών (21,5%) ενώ τα ποσοστά των αγοριών που αναφέρουν κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους εμπειρίες ψυχολογικής, σωματικής και σεξουαλικής βίας χωρίς ή με σωματική επαφή (7,1%, 48,3%, 1,3% και 5,5% αντίστοιχα) είναι μεγαλύτερα από εκείνα των κοριτσιών (69,9%, 46,6%, 8,9% και 3,5% αντίστοιχα). Σε γενικές γραμμές και σε σύγκριση με ερευνητικά δεδομένα άλλων χωρών και παρότι διεθνώς θεωρείται πως τα αγόρια εκτίθενται περισσότερο σε σωματική και τα κορίτσια περισσότερο σε σεξουαλική βία φαίνεται ότι στη χώρα μας παρατηρείται μια σχετική εξομοίωση των ποσοστών έκθεσης αγοριών και κοριτσιών σε βίαιες εμπειρίες. το ποσοστό των παιδιών που δηλώνουν ότι έχουν υποστεί τουλάχιστον μια βίαιη εμπειρία αυξάνεται καθώς αυξάνεται η τάξη, τόσο για τη μέτρηση του επιπολασμού όσο και για αυτήν της επίπτωσης.

8 Σελίδα 8 BECAN Μελέτη επίπτωσης ΚαΠα-Π βάσει καταγεγραµµένων περιπτώσεων: κύρια ευρήµατα 3 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΣΤΟΧΟΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ: ΔΕΙΓΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ: Η εκτίμηση της επίπτωσης της ΚαΠα παιδιών ηλικίας 11, 13 και 16 με βάση τα ήδη καταγεγραμμένα περιστατικά του έτους 21 σε αρχεία σχετικών φορέων στις Περιφέρειες Αττικής και Κρήτης. Η υλοποίηση έγινε σε 4 φάσεις: 1. εντοπισμός των Φορέων και Υπηρεσιών και της πρόσκλησής τους να συμμετέχουν στη μελέτη δίνοντας πρόσβαση στα αρχεία τους, 2. προετοιμασία της Ελληνικής έκδοσης του Πρωτοκόλλου της μελέτης, των εργαλείων αποδελτίωσης και του Εγχειριδίου για τους/τις ερευνητές & ερευνήτριες, 3. σύσταση ερευνητικής ομάδας, συμπεριλαμβανόμενης της εκπαίδευσης των ερευνητών/τριών πεδίου και, 4. συλλογή δεδομένων (αποδελτίωση επιλέξιμων καταγεγραμμένων περιστατικών από αρχεία φορέων και υπηρεσιών κατά τη διάρκεια επιτόπιων επισκέψεων), κωδικοποίηση, ανάλυση και σύνταξη έκθεσης αποτελεσμάτων. Συνολικά καταγράφηκαν 758 περιστατικά ΚαΠα παιδιών ηλικίας 11, 13 και 16 ετών (για το έτος 21) από τα αρχεία 141 φορέων και υπηρεσιών υγείας, ψυχικής υγείας, δικαιοσύνης, δημόσιας τάξης και κοινωνικών υπηρεσιών (127 στην Περιφέρεια Αττικής και 14 στην Περιφέρεια Κρήτης) Δύο φόρμες που χρησιμοποιήθηκαν αντίστοιχα για την αποδελτίωση της ταυτότητας κάθε φορέα που παρείχε πρόσβαση στα περιστατικά (Μέρος Ι) και για την αποδελτίωση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιστατικού (Μέρος ΙΙ), οι οποίες δημιουργήθηκαν για τις ανάγκες της μελέτης στη βάση του Πρωτοκόλλου της μελέτης και συνοδεύονται από λεπτομερές Εγχειρίδιο οδηγιών και διαδικασιών για τους ερευνητές και τις ερευνήτριες πεδίου. ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ: Οκτώβριος 29 (σχεδιασμός της μελέτης) - Ιανουάριος 213 (έκθεση αποτελεσμάτων) ΈΤΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣ: 1 Ιανουαρίου-31 Δεκεμβρίου 21 τι φαίνεται να γνωρίζουν οι φορείς και οι υπηρεσίες παιδικής προστασίας στην Ελλάδα Επίπτωση ΚαΠα-Π βάσει καταγεγραμμένων περιστατικών Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, η επίπτωση της ΚαΠα, ανεξαρτήτως τύπου, όπως προέκυψε από τα αρχεία του 48% του συνόλου των επιλέξιμων φορέων των Περιφερειών Αττικής και Κρήτης εκτιμάται συνολικά για παιδιά ηλικίας 11, 13 & 16 ετών σε 6,5 ανά 1 παιδιά. Συγκεκριμένα, για τα παιδιά 11 ετών η επίπτωση υπολογίζεται σε 6,57/1, για τα παιδιά 13 ετών σε 5,83/1 & για τα παιδιά 16 ετών σε 5,81/1 παιδιά. ιάγραµµα 1. Επίπτωση ΚαΠα ανά 1 παιδιά στις Περιφέρειες Αττικής και Κρήτης συνολικά για τις τρεις ηλικίες και κατά έτος ηλικίας. Όσον αφορά το φύλο και την ηλικία των παιδιών-θυμάτων ΚαΠα, η επίπτωση για τα αγόρια 11, 13 και 16 ετών υπολογίζεται αντίστοιχα σε 6,85/1, 6,9/1 και 5,59/1 και για τα κορίτσια σε 6,26/1, 5,55/1 και 6,6/1. Φαίνεται, δηλαδή, ότι η επίπτωση της ΚαΠα είναι υψηλότερη για τα παιδιά μικρότερης ηλικίας, αγόρια και κορίτσια. ιάγραµµα 2. Επίπτωση ΚαΠα ανά 1 παιδιά στις Περιφέρειες Αττικής και Κρήτης συνολικά για τις τρεις ηλικίες και ανά έτος ηλικίας κατά φύλο.

9 Σελίδα 9 BECAN Μελέτη επίπτωσης ΚαΠα-Π βάσει καταγεγραµµένων περιπτώσεων: κύρια ευρήµατα Επίπτωση κατά τύπο ΚαΠα-Π, φύλο και έτος ηλικίας ανά 1 παιδιά Όσον αφορά τη σωματική κακοποίηση, η επίπτωση όπως προέκυψε από τα διαθέσιμα δεδομένα- κυμαίνεται από 1,72/1 (κορίτσια ηλικίας 13 ετών) έως 2,46/1 (κορίτσια ηλικίας 16 ετών). Παρότι στις μικρότερες ηλικίες (11 & 13 ετών) η σωματική κακοποίηση φαίνεται να αφορά περισσότερο τα αγόρια, στην ηλικία των 16 ετών αγόρια παρουσιάζει μείωση, ενώ φαίνεται να είναι σαφώς υψηλότερη για τα κορίτσια ,91 2,4 2,46 2,1 1,93 1,95 1,72 1,79 11,13, Αγόρια Κορίτσια ιάγραµµα 3. Επίπτωση σωµατικής κακοποίησης κατά φύλο και έτος ηλικίας//1 παιδιά Η επίπτωση της σεξουαλικής κακοποίησης είναι η μικρότερη μεταξύ των τύπων ΚαΠα και φαίνεται να διαφοροποιείται αρκετά από τους άλλους τύπους, αφού γενικότερα είναι υψηλότερη στα κορίτσια (στην ηλικία 16 ετών φτάνει το 1,48/1 κορίτσια στο γενικό πληθυσμό και ιδιαίτερα στην Περιφέρεια Αττικής το 1,58/1). Όσον αφορά τα αγόρια, η επίπτωση σεξουαλικής κακοποίησης υπολογίζεται σε <1/1 παιδιά και για τις τρεις ηλικίες, ενώ φαίνεται να εμφανίζεται με υψηλότερη συχνότητα στα αγόρια 13 χρονών ,7,54 1,48,94,88,79,29,43 11,13, Αγόρια Κορίτσια ιάγραµµα 4. Επίπτωση σεξουαλικής κακοποίησης κατά φύλο και έτος ηλικίας/1 παιδιά Η ψυχολογική κακοποίηση φαίνεται να έχει τη μεγαλύτερη επίπτωση μεταξύ όλων των τύπων ΚαΠα-Π. Όσον αφορά τα αγόρια, διακρίνεται ένα πρότυπο α- ντίστροφης σχέσης της ηλικίας και της επίπτωσης ψυχολογικής κακοποίησης: έτσι, συνολικά στα αγόρια 11, 13 και 16 ετών η επίπτωση αντίστοιχα είναι 6,41, 5,62 και 4,91/1 αγόρια στο γενικό πληθυσμό. Στα κορίτσια η επίπτωση είναι επίσης υψηλή (για κορίτσια 11, 13 και 16 ετών, η επίπτωση εκτιμήθηκε σε 6,5, 5,3 και 5,81/1 κορίτσια αντίστοιχα) ,61 5,71 6,41 6,5 5,62 5,81 5,3 4,91 11,13, Αγόρια Κορίτσια ιάγραµµα 5. Επίπτωση ψυχολογικής κακοποίησης κατά φύλο και έτος ηλικίας/1 παιδιά Η επίπτωση της παραμέλησης είναι επίσης υψηλή. Παρότι στο σύνολο των παιδιών δεν φαίνεται να διαφοροποιείται ανάλογα με το φύλο, η διαφοροποίηση ανά Περιφέρεια είναι πιο αισθητή, με τους δείκτες στην Περιφέρεια Κρήτης να εμφανίζονται υψηλότεροι από τους αντίστοιχους στην Αττική για κάθε έτος ηλικίας που μελετήθηκε και για τα δύο φύλα ,6 5,14 5,2 5,4 4,91 4,9 4,67 11,13, ,17 Αγόρια Κορίτσια ιάγραµµα 6. Επίπτωση παραµέλησης κατά φύλο και έτος ηλικίας/1 παιδιά

10 Σελίδα 1 BECAN Μελέτη επίπτωσης ΚαΠα-Π βάσει καταγεγραµµένων περιπτώσεων: κύρια ευρήµατα τι φαίνεται να γνωρίζουν οι φορείς & οι υπηρεσίες παιδικής προστασίας στην Ελλάδα Σε περισσότερο από το 8% των παιδιών-θυμάτων κακομεταχείρισης έχουν καταγραφεί πολλαπλοί τύποι κακοποίησης (τουλάχιστον δύο ή περισσότεροι), υποδεικνύοντας ότι πρόκειται μάλλον για τον κανόνα παρά για την εξαίρεση. Αυτό ισχύει και για τις δύο Περιφέρειες στις οποίες πραγματοποιήθηκε η μελέτη (82,5% και 8,5% για τις Περιφέρειες Αττικής και Κρήτης αντίστοιχα), ενώ παρατηρείται μικρή διαφοροποίηση ως προς το φύλο των παιδιών, με τα κορίτσια να είναι θύματα πολλαπλών τύπων ΚαΠα συχνότερα σε από τα αγόρια. ιάγραµµα 7. Συχνότητες (%) περιστατικών µε µοναδικό τύπο ΚαΠα-Π και πολλαπλούς τύπους ΚαΠα-Π ανά φύλο Δράστες/-τριες ΚαΠα-Π & Φροντιστές/-τριες παιδιών-θυμάτων ΚαΠα Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται οι απόλυτες και σχετικές συχνότητες των ατόμων που εμπλέκονταν στα 758 περιστατικά της μελέτης ως δράστες/-τριες ή φερόμενοι/-ες ως δράστες/-τριες (~25% των εμπλεκομένων), ως φροντιστές (~2%) ή και ως φροντιστές/-τριες που την ίδια στιγμή ήταν υπεύθυνοι για την κακοποίηση του παιδιού (~55%). Αναφορικά με τους/τις δράστες/- τριες κακοποίησης σημειώνεται ότι στο 5% περίπου των περιπτώσεων πρόκειται για δύο άτομα. Σε μία στις πέντε περιπτώσεις δράστης είναι ένα μόνο άτομο και στο ~3% τρία και περισσότερα άτομα. Συνολικά, σε >8% των περιπτώσεων οι δράστες/-τριες φερόμενοι/-ες ως δράστες/-τριες ήταν άτομα του στενού ή του ευρύτερου οικογενειακού περιβάλλοντος, στο ~6% άτομα εκτός οικογενειακού περιβάλλοντος και για το 11% των περιπτώσεων η σχετική πληροφορία δεν ήταν διαθέσιμη στα αρχεία των φορέων. Πίνακας 1. ράστες/-τριες ΚαΠα-Π και Φροντιστές/-τριες παιδιών-θυµάτων ΚαΠα ράστες/-τριες και Φροντιστές/-τριες Μόνο δράστες/-τριες ράστες/τριες & Φροντιστές/τριες Μόνο φροντιστές/-τριες Σύνολο Συχνότητες % 25,5 54,6 19,8 1, Από τα διαθέσιμα δημογραφικά χαρακτηριστικά των δραστών και φερόμενων ως δραστών προκύπτει ότι σε ποσοστό 56% πρόκειται για άνδρες και στο 38% για γυναίκες, ενώ όσον αφορά ιδιαίτερα τη σεξουαλική κακοποίηση τα ποσοστά ανέρχονται σε 66% και 3% για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα. Όσον αφορά τις ηλικίες τους, τα περισσότερα άτομα ανήκουν στην ομάδα ε- τών (25%), το 16,2% στην ομάδα ετών και το 9,2% στην ομάδα ετών (ενώ για το 32% των ατόμων, η ηλικία δεν ήταν καταγεγραμμένη). Ως προς την οικογενειακή τους κατάσταση, ένας περίπου στους δέκα είναι άγαμος, σε ποσοστό ~35% είναι έγγαμοι, ~26% σε διάσταση ή διαζευγμένοι και ~6% συζούν με τον/την ερωτικό τους σύντροφο. Όσον αφορά τη σχέση τους με το παιδί-θύμα, στη συντριπτική τους πλειονότητα οι δράστες/φερόμενοι ως δράστες ήταν είτε ο πατέρας του παιδιού (~36,5% των περιπτώσεων) ή η μητέρα του παιδιού (~3% των περιπτώσεων). Χαρακτηριστικά οικογενειών παιδιών-θυμάτων ΚαΠα Αναφορικά με την οικογενειακή τους κατάσταση, στα μισά σχεδόν από τα περιστατικά (49,3%) οι γονείς των παιδιών ήταν έγγαμοι, ~14% των παιδιών προέρχονταν από μονογονεϊκές οικογένειες, 1 στα 1 παιδιά από οικογένειες με διαζευγμένους, 2,6% των παιδιών ζούσαν με θετούς γονείς και ακόμη λιγότερα (>.5%) σε ανάδοχες οικογένειες, ενώ για το 22,4% των περιστατικών η πληροφορία δεν ήταν διαθέσιμη. Από το σύνολο των 758 περιστατικών, στο ~74% μαζί με το παιδί ζει και η μητέρα, στο ~5% και ο πατέρας, στο ~66% ένα ή περισσότερα αδέρφια, στο ~1% ένα ή περισσότεροι παππούδες/γιαγιάδες, στο 4% άλλος συγγενής εξ αίματος και σε άλλο ~4% ο/η σύντροφος του γονέα (για 5,7% των παιδιών η πληροφορία δεν είναι διαθέσιμη). Οι συνθήκες στέγασης σύμφωνα με τα αρχεία των φορέων ήταν στο 33% των περιπτώσεων ικανοποιητικές και στο 24% ανεπαρκείς (ενώ για το 43% δεν υπήρχε καταγεγραμμένη σχετική πληροφορία). Στο 23% των περιπτώσεων το οικιακό εισόδημα ήταν χαρακτηρισμένο ως «πολύ χαμηλό», στο 15% ως «χαμηλό», στο 19% ως «μέσο» και στο ~6% ως «υψηλό» ή και «πολύ υψηλό» (ενώ η πληροφορία δεν ήταν διαθέσιμη για το 36,5% των περιπτώσεων).

11 Σελίδα 11 Φορείς & Υπηρεσίες πηγές δεδοµένων για τη µελέτη επίπτωσης ΚαΠα-Π βάσει καταγεγραµµένων περιστατικών Πίνακας 2. Οργανισµοί και Υπηρεσίες που εντοπίστηκαν, αξιολογήθηκαν ως προς την επιλεξιµότητά τους και παρείχαν πληροφορίες για τα περιστατικά ΚαΠα-Π του έτους 21 στις Περιφέρειες Αττικής και Κρήτης Συνολικά Αττική Κρήτη f % f % f % Επιλέξιµοι φορείς που προσκλήθηκαν στη µελέτη 294 1, 259 1, 35 1, Φορείς που παρείχαν δεδοµένα , , 14 4, Όσον αφορά τη νομική τους υπόσταση, το 55% περίπου των φορέων ανήκουν στο ευρύτερο δημόσιο, το 21% είναι μη-κυβερνητικοί φορείς, το 13% και 9% σε Περιφερειακές και Κεντρικές Δημόσιες δομές αντίστοιχα και μία Ανεξάρτητη Αρχή. Όσον αφορά τα πεδία δραστηριότητας των συνεργαζόμενων φορέων, αυτά αφορούν κυρίως παροχή υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας (85%), υγείας/ψυχικής υγείας (~3%) και δικαιοσύνης (~7%), ενώ μια υπηρεσία ανήκει στο χώρο της δημόσιας τάξης. Ως προς την αποστολή τους, οι περισσότεροι φορείς την προσδιόρισαν σε πολλαπλά επίπεδα: πρωτογενή πρόληψη (73%), δευτερογενή πρόληψη (95%), τριτογενή πρόληψη/ αποκατάσταση (5%), αλλά και νομική στήριξη (~12%). Όλοι σχεδόν οι εμπλεκόμενοι φορείς/υπηρεσίες εξυπηρετούν αστικό πληθυσμό (>9%), ενώ επιπρόσθετα το 4% και το 5% εξυπηρετούν αγροτικό και ημι-αστικό πληθυσμό αντίστοιχα. Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι στην πλειονότητά τους οι φορείς διατηρούν αρχεία, στα οποία περιλαμβάνονται πληροφορίες για αναφερθέντα ή/και ανιχνευθέντα περιστατικά ΚαΠα. Έτσι, παρότι στην Ελλάδα δεν υφίσταται σύστημα καταγραφής και επιτήρησης ΚαΠα- Π, υπάρχει πληθώρα επί του παρόντος διάσπαρτων καταγραφών που θα μπορούσαν ενδεχομένως ως «πρώτη ύλη» να συστηματοποιηθούν και να αποτελέσουν τη βάση ενός συστήματος καταγραφής και επιτήρησης του φαινομένου. με μια ματιά ιάγραµµα 8. Αριθµός περιστατικών που εντοπίστηκαν ανά Φορέα/Υπηρεσία Είναι ενδιαφέρον το ότι τα µισά σχεδόν από τα περιστατικά εντοπίστηκαν σε µόνο 11 φορείς, και τα υπόλοιπα µισά σε 11 φορείς, ενώ σε 27 φορείς κατά το 21 δεν καταγράφηκε κανένα περιστατικό ΚαΠα για παιδί ηλικίας 11, 13 ή 16 ετών. Ωστόσο, ένα µεγάλο ποσοστό των περιστατικών ΚαΠα-Π εντοπίστηκε σε φορείς που συνολικά δεν είχαν χειριστεί πάνω από 1 περιστατικά κατ έτος, γεγονός που υπογραµµίζει την πανσπερµία φορέων και υπηρεσιών που εµπλέκονται στην διαχείριση των περιπτώσεων αλλά και την ανάγκη ενοποίησης του σηµερινού «άναρχου» συστήµατος παιδικής προστασίας...η επίπτωση της ΚαΠα-Π κατά το 21 βάσει των καταγεγραμμένων περιστατικών ήταν 6,5/1 παιδιά. Δεδομένου του ότι στη μελέτη δεν συμπεριλήφθηκαν τα περιστατικά όλων των σχετικών φορέων και λόγω των εγγενών δυσκολιών που οδηγούν στην υποαναφορά των περιστατικών, αν και δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε το βαθμό της υποαναφοράς, μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι αυτή η επίπτωση είναι υποεκτιμημένη Κύρια Ευρήματα της Μελέτης Συνολικά συλλέχθηκαν δεδομένα για 758 περιστατικά ΚαΠα παιδιών ηλικίας 11, 13 και 16 ετών για το έτος 21, από τα αρχεία 141 Φορέων στις Περιφέρειες Αττικής και Κρήτης. Η επίπτωση της ΚαΠα-Π συνολικά και ανεξαρτήτως τύπου κακοποίησης και με πληθυσμό αναφοράς τους δείκτες φυσικής κίνησης του πληθυσμού για το 21, σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Υπηρεσία, υπολογίστηκε σε 6,5 περιστατικά/1 παιδιά του γενικού πληθυσμού της ίδιας ηλικίας, στις ίδιες Περιφέρειες & το ίδιο έτος. Για τη σωματική κακοποίηση η επίπτωση υπολογίστηκε σε 1,97/1 παιδιά, για τη σεξουαλική κακοποίηση σε,79/1 παιδιά, για την ψυχολογική κακοποίηση σε 5,66/1 παιδιά και για την παραμέληση σε 4,99/1 παιδιά. Συνολικά, για τα αγόρια η επίπτωση υπολογίστηκε σε 6,15 και για τα κορίτσια σε 5,95/1. Ως προς το φύλο και τον τύπο κακοποίησης, για τη σωματική κακοποίηση η επίπτωση υπολογίστηκε σε 1,91 και 2,4/1 για αγόρια και κορίτσια αντίστοιχα, για την σεξουαλική κακοποίηση σε,54 και 1,7/1 για αγόρια και κορίτσια αντίστοιχα, για την ψυχολογική κακοποίηση σε 5,61 και 5,71/1 για αγόρια και κορίτσια αντίστοιχα και για την παραμέληση σε 5,6 και 4,91/1 για αγόρια και κορίτσια αντίστοιχα. Για τα παιδιά ηλικίας 11 ετών η επίπτωση υπολογίστηκε σε 6,57/1, για τα παιδιά 13 ετών σε 5,83/1 και για τα παιδιά 16 ετών σε 5,81/1. Σε περισσότερο από το 8% των περιστατικών καταγράφηκαν πολλαπλοί τύποι κακοποίησης, με επικρατέστερους την ψυχολογική κακοποίηση και την παραμέληση μιας τουλάχιστον μορφής. Στο 55% των περιπτώσεων, δράστες/-τριες και φροντιστές/-τριες είναι τα ίδια πρόσωπα. Στην πλειονότητά τους, πρόκειται για τη μητέρα και τον πατέρα. Όσον αφορά το φύλο των δραστών/-τριών, οι άντρες είναι περισσότεροι από τις γυναίκες, ενώ στην περίπτωση των φροντιστών/-τριών συμβαίνει το αντίθετο. Οι υπηρεσίες στις οποίες έγιναν παραπομπές των παιδιών ή/και των οικογενειών τους αφορούσαν κυρίως ψυχολογική υποστήριξη, κοινωνική βοήθεια, συμβουλευτική για την οικογένεια, ιατρικές και οδοντιατρικές υπηρεσίες, παροχή συσσιτίου ή στέγασης κ.ά. Οι υπηρεσίες που παρασχέθηκαν ήταν κατά κανόνα λιγότερες από τις αντίστοιχες παραπομπές.

12 Σελίδα 12 Τι δείχνε ι η έρευ να στ α π αιδιά για τη ν κακοπο ίηση & την παραµέλη ση & Τι φαίνετα ι να γνω ρίζου ν ο φο ρείς παιδικής προ στ ασίας Με μια πρόχειρη αναγωγή των εκτιμήσεων στο 1% των επιλέξιμων φορέων (από το 48% που παρείχαν δεδομένα), αναμένεται ότι η «επίσημη» καταγεγραμμένη από τους φορείς επίπτωση της ΚαΠα-Π θα έφτανε συνολικά μόλις τα 1,7 στα 1 παιδιά, ενόσω οι αυτό-αναφορές των παιδιών δείχνουν πως τα κρούσματα είναι πολύ περισσότερα. Έτσι, για παράδειγμα, με τους ίδιους υπολογισμούς τα καταγεγραμμένα κρούσματα σωματικής ΚαΠα-Π εκτιμώνται γύρω στο,34% για το έτος 21 και για τις συγκεκριμένες ηλικίες ενώ από την έρευνα πεδίου βρίσκεται πως το συνολικό ποσοστό των παιδιών ίδιας ηλικίας που αναφέρει μια τουλάχιστον μορφή έκθεσης σε σωματική βία είναι 47,38% για το ίδιο έτος, ενώ εξ αυτών το ένα δέκατο αναφέρει πάνω από 8 διαφορετικές εμπειρίες σωματικής βίας τον τελευταίο χρόνο. Αντίστοιχα το υπολογιζόμενο ποσοστό της σεξουαλικής ΚαΠα-Π που είχε καταγραφεί από τους φορείς το 21 στις ίδιες ηλικίες ανέρχεται μόλις στο,13% ενώ τον ίδιο χρόνο τα παιδιά ίδιας ηλικίας ανέφεραν στην έρευνα πεδίου σε ποσοστά 9,54% έκθεσή τους σε ανεπιθύμητες εμπειρίες σεξουαλικής βίας εκ των οποίων στο 4,45% των περιπτώσεων οι εμπειρίες αυτές εμπεριείχαν σωματική επαφή. Όπως γίνεται, λοιπόν, προφανές, η απόκλιση ανάμεσα στις πραγματικές διαστάσεις του φαινομένου και στο μέρος του εκείνο που φτάνει τελικά στις αρμόδιες υπηρεσίες είναι χαώδης. Και αντίστοιχα, το ποσοστό των παιδιών θυμάτων που δεν θα λάβουν καμία κατάλληλη υποστηρικτική υπηρεσία ξεπερνά ακόμα και με τους συντηρητικότερους υπολογισμούς τα 9 στα 1 παιδιά- θύματα ΚαΠα-Π. η ανάγκη για επιδημιολογική επιτήρηση της ΚαΠα-Π τεκμηριώνεται Η αξιολόγηση αναγκών που απορρέει από την ανάλυση της παρούσας κατάστασης της ΚαΠα-Π στη χώρα με βάση τις διαφορές που αναδεικνύονται από τη συγκριτική θεώρηση των αποτελεσμάτων της επιδημιολογικής έρευνας και της μελέτης βάσει καταγεγραμμένων περιπτώσεων συνηγορεί υπέρ την ανάπτυξης ενός μόνιμου Εθνικού Συστήματος Επιδημιολογικής Επιτήρησης της ΚαΠα-Π για τη συνεχή παρακολούθηση σχετικών δεικτών και χαρακτηριστικών της ΚαΠα-Π και για τη δημιουργία και εδραίωση μιας επιστημονικά τεκμηριωμένης βάσης για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας οποιωνδήποτε υπαρκτών ή μελλοντικών παρεμβάσεων και πολιτικών σχετικών με την πρόληψη και τη διαχείριση της ΚαΠα-Π. Βήµατα προς τη λύση του προβλήµατος της κακοµεταχείρισης των παιδιών Προτεραιότητες Ιεράρχηση της πρόληψης ΚαΠα-Π στην ατζέντα προτεραιοτήτων υγείας και πρόνοιας Υλοποίηση εθνικής καμπάνιας Αγωγής Υγείας για ενημέρωση του γενικού πληθυσμού σε θέματα αναγνώρισης & αναφοράς ΚαΠα-Π Ευαισθητοποίηση & διαρκής ενημέρωση των εμπλεκόμενων επαγγελματιών από τομείς όπως πρόνοιας, υγείας και εκπαίδευσης Δημιουργία θεσμών μόνιμης & συστηματικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης & ενημέρωσης των εμπλεκόμενων υπηρεσιών Εντοπισμός, προσαρμογή & υιοθέτηση καλών πρακτικών από άλλες χώρες με ιδιαίτερη έμφαση σε ευπαθείς ομάδες Χρήση νέων τεχνολογιών στην καθημερινή πρακτική (διατήρηση κεντρικής βάσης δεδομένων ΚαΠα-Π) Υιοθέτηση πολιτικής συστηματικής αξιολόγησης αποτελεσματικότητας & αποδοτικότητας κάθε τύπου παρέμβασης Προτάσεις Σχεδιασμός & άμεση υλοποίηση δράσεων, εφικτών όσον αφορά τους απαιτούμενους πόρους Επεξεργασία, πιλοτική εφαρμογή και στάθμιση Ενιαίου Εθνικού Πρωτοκόλλου Διάγνωσης, Αντιμετώπισης και Διαχείρισης περιστατικών ΚαΠα-Π, στη βάση καλών πρακτικών και κατευθυντήριων οδηγιών από το διεθνές περιβάλλον μετά από κατάλληλη προσαρμογή στα Ελληνικά δεδομένα Δημιουργία & λειτουργία εξειδικευμένων διεπιστημονικών μονάδων για τη διάγνωση και την τεκμηρίωση ΚαΠα-Π στο πλαίσιο της δικαστικής διερεύνησης περιστατικών Οργάνωση και λειτουργία Εθνικού Κέντρου Αναφοράς Κρουσμάτων ΚαΠα-Π Σχεδιασμός και λειτουργία συστήματος αξιολόγησης ποιότητας φορέων και υπηρεσιών παιδικής προστασίας Δράσεις νομοθετικής εναρμόνισης Θέσπιση Οικογενειακού Δικαστηρίου Θεσμοθέτηση νομικής ασυλίας επαγγελματιών ως προς την αναφορά ή/και την τεκμηρίωση περιστατικών ΚαΠα-Π Επέκταση του Άρθρου 23 του Νόμου 35/27 που αφορά τις υποχρεώσεις των εκπαιδευτικών και σε άλλες κατηγορίες επαγγελματιών που έρχονται σε επαφή με παιδιά στο πλαίσιο της καθημερινής τους εργασίας, συνοδευόμενων από σαφείς προβλέψεις όσον αφορά τη διαδικασία αναφοράς, αλλά και τις κυρώσεις για μη-συμμόρφωση Λήψη μέτρων αποφυγής επαναθυματοποίησης των παιδιών θυμάτων ΚαΠα από τα ΜΜΕ, τις υπηρεσίες που εμπλέκονται στη διαχείριση των περιστατικών αλλά και στο πλαίσιο νομικών διαδικασιών (όπως η καθιέρωση ιατροδικαστικής συνέντευξης από πιστοποιημένους/-ες επαγγελματίες για ενδεχόμενη χρήση σε δικαστήρια) Εφαρμογή ενιαίου συστήματος αξιολόγησης αναφορών ΚαΠα-Π και πραγματογνωμοσύνης σε περιπτώσεις καταγγελιών με υιοθέτηση των αρχών της «φιλικής προς το παιδί Δικαιοσύνης» και συνεργασία δικαστικών και ειδικά εκπαιδευμένων επαγγελματιών του χώρου της ψυχοκοινωνικής μέριμνας Νομοθετική εναρμόνιση με τις προτεραιότητες των Κατευθυντηρίων Οδηγιών του Συμβουλίου της Ευρώπης CM/AS(29) Rec1864final/ (υιοθετήθηκε από την Επιτροπή των Μονίμων Αντιπροσώπων των Κρατών-Μελών του ΣτΕ στις 6/11/29 και επικυρώθηκε στις 18/11/29)

13 Σελίδα 13 Προτεραιότητες για περαιτέρω έρευνα της ΚαΠα-Π στην Ελλάδα Δράσεις Συστηματικής Έρευνας και Διερεύνησης του φαινομένου Καθιέρωση συστηματικών ερευνητικών δράσεων με στόχο την μελέτη του φαινομένου ΚαΠα-Π και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων πολιτικών & δράσεων για τον έλεγχο του φαινομένου Καθιέρωση δειγματοληπτικής περιοδικής αναδρομικής μελέτης παρακολούθησης παλαιότερων περιστατικών για την αποτίμηση της διαχρονικής εξέλιξης αντιπροσωπευτικού τυχαίου δείγματος περιστατικών που αντιμετωπίστηκαν Καθιέρωση περιοδικής επιδημιολογικής μελέτης πεδίου για καταγραφή της έκτασης & των χαρακτηριστικών του φαινομένου της ΚαΠα-Π στην Ελλάδα με στόχο τη δημιουργία χρονοσειρών δεδομένων & σύνταξη Εθνικής έκθεσης σε ετήσια βάση για την έκταση, τα χαρακτηριστικά και τις προτάσεις παρέμβασης για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του φαινομένου ΚαΠα-Π Ερευνητικά Εργαλεία που δηµιουργήθηκαν & χρησιµοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Προγράµµατος BECAN ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ICAST-CH & ICAST-P Τα ερωτηματολόγια ανίχνευσης κακοποίησης των παιδιών (ISPCAN Child Abuse Screening Tools- ICAST 4 ) σχεδιάστηκαν από τη Διεθνή Εταιρία για την Πρόληψη της ΚαΠα-Π (International Society for the Prevention of Child Abuse and Neglect-ISPCAN) για την έρευνα των Ηνωμένων Εθνών για τη Βία κατά των Παιδιών. Δεδομένου ότι τα συγκεκριμένα εργαλεία ενδείκνυνται για επιδημιολογικές μελέτες της ΚαΠα-Π, στο πλαίσιο του προγράμματος BECAN το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού αιτήθηκε και έλαβε άδεια για τη χρήση των ερωτηματολογίων -και συγκεκριμένα το ICAST-CH που απευθύνεται σε παιδιά και το ICAST-P που απευθύνεται σε γονείς- καθώς και για τη μετάφραση και την πολιτισμική τους προσαρμογή (η οποία πραγματοποιήθηκε σε τρία στάδια: ομάδες εστιασμένης συζήτησης με γονείς και παιδιά, δοκιμαστικές χορηγήσεις αυτόσυμπληρώσεων και συνεντεύξεων από εκπαιδευμένο ερευνητικό προσωπικό με γονείς και παιδιά και με πιλοτική έρευνα σε πραγματικές συνθήκες). Επιπρόσθετα, δημιουργήθηκε ένα Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο για την εκπαίδευση της ομάδας των ερευνητριών που ενεπλάκησαν στη διεξαγωγή της επιδημιολογικής έρευνας στην Ελλάδα. Το εγχειρίδιο, το οποίο βασίστηκε στις αρχές των αντίστοιχων εγχειριδίων για τα ερωτηματολόγια ICAST, καλύπτει λεπτομερώς όλα τα θέματα που σχετίζονται με τη μεθοδολογία, τη δειγματοληψία, τη χορήγηση των ερωτηματολογίων, την κωδικοποίηση των δεδομένων αλλά και ζητήματα δεοντολογίας έρευνας. Τα μεταφρασμένα και προσαρμοσμένα ερωτηματολόγια ICAST-P και ICAST-CH και το Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο είναι διαθέσιμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗΣ ΚΑΤΑΓΕΓΡΑΜΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΑΠΑ-Π Πρωτόκολλο μελέτης επίπτωσης της ΚαΠα-Π βάσει καταγεγραμμένων περιπτώσεων: Περιλαμβάνει πληροφορίες για την αναγκαιότητα και το στόχο μιας συστηματικής προσπάθειας συλλογής δεδομένων από καταγραφές αναφερθέντων ή/και ανιχνευθέντων περιστατικών ΚαΠα- Π, οι οποίες είναι διαθέσιμες σε αρχεία και βάσεις δεδομένων φορέων και υπηρεσιών που διαχειρίζονται τέτοια περιστατικά (όπως υπηρεσίες προστασίας του παιδιού, πρόνοιας, υγείας και ψυχικής υγείας, από το χώρο της δικαιοσύνης και της δημόσιας τάξης και σχετικές ΜΚΟ). Εγχειρίδιο Διαδικασιών για τους Ερευνητές και τις Ερευνήτριες & Φόρμες Εξαγωγής Δεδομένων: Στο Εγχειρίδιο, το οποίο αρχικά απευθύνονταν στους/στις ερευνητές/-τριες πεδίου που συμμετείχαν στην διεξαγωγή της μελέτης στο πλαίσιο του προγράμματος BECAN και δυνητικά σε κάθε ερευνητή/-τρια που θα συμμετέχει σε ανάλογη μελέτη, περιλαμβάνει λεπτομερή περιγραφή των ερευνητικών εργαλείων, παρουσίαση της διαδικασίας διεξαγωγής της μελέτης, καθώς και οδηγίες για τη συμπλήρωση των φορμών αποδελτίωσης των δεδομένων από αναφερθέντα ή/και ανιχνευθέντα περιστατικά ΚαΠα-Π και της κωδικοποίησής τους. Στη βάση του περιεχομένου του πρωτοκόλλου της μελέτης, του εγχειριδίου και των σχετικών εργαλείων δίνεται η δυνατότητα -μετά από σχετική διαβούλευση και την απαραίτητη προσαρμογή σχεδιασμού οδηγού και φόρμας καταγραφής αναφερθέντων/ανιχνευθέντων περιστατικά ΚαΠα-Π, που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και υπηρεσίες με στόχο την ομοιόμορφη καταγραφή και τη συλλογή συγκρίσιμων πληροφοριών που θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη επιτήρηση της ΚαΠα-Π σε εθνικό επίπεδο. Η Ελληνική έκδοση των εργαλείων αποδελτίωσης καταγεγραμμένων περιστατικών ΚαΠα-Π (Πρωτόκολλο μελέτης, Εγχειρίδιο για τους/τις Ερευνητές/- τριες και Φόρμες αποδελτίωσης είναι διαθέσιμα στην ηλεκτρονική διεύθυνση

14 εµπλουτίζοντας τη γνώση µας & ανανεώνοντας τη µνήµη µας Το Συµβούλιο της Ευρώπης ενάντια στην Κακοποίηση και Παραµέληση των Παιδιών Σκοπός του Συµβουλίου της Ευρώπης είναι να προωθήσει το νόµο και να προστατεύσει τα δικαιώµατα των ατόµων, όπως γίνονται αντιληπτά σε όλη την ήπειρο. Μια θεµελιώδης αρχή αυτού του «ευρωπαϊκού µοντέλου» είναι η αποτελεσµατική προστασία των πιο αδύναµων µελών της κοινωνίας και συγκεκριµένα των παιδιών.. Στρατηγική του ΣτΕ για τα ικαιώµατα του Παιδιού µετατρέποντας ένα όραµα σε πραγµατικότητα Στις το Συµβούλιο της Ευρώπης υιοθέτησε µια νέα στρατηγική για να προστατεύει και να προωθεί τα δικαιώµατα των παιδιών. 5 Η στρατηγική είναι µια απάντηση στις ανάγκες που εκφράζονται από τις κυβερνήσεις, τους επαγγελµατίες που εργάζονται µε παιδιά, την κοινωνία των πολιτών και τα ίδια τα παιδιά που ζητούν να γίνουν περισσότερες προσπάθειες για την εφαρµογή των υπαρχόντων προτύπων. Για να επιτευχθεί αυτό, το Συµβούλιο της Ευρώπης θα παρέχει καθοδήγηση και υποστήριξη στα 47 Κράτη-Μέλη του για το ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να γεφυρωθούν τα κενά µεταξύ των δικαιωµάτων και της πραγµατικότητας που βιώνουν τα παιδιά στην Ευρώπη. Η στρατηγική θα εστιάσει σε τέσσερεις κύριους στόχους: 1. στην προώθηση υπηρεσιών και συστηµάτων φιλικών προς το παιδί (στα πεδία δικαιοσύνης, υγείας & κοινωνικών υπηρεσιών) 2. στην εξάλειψη όλων των µορφών βίας απέναντι στα παιδιά (συµπεριλαµβανοµένης της σεξουαλικής βίας, της διακίνησης και εµπορίας, της σωµατικής τιµωρίας & της βίας στα σχολεία) 3. στην εγγύηση των δικαιωµάτων των παιδιών σε ευάλωτες θέσεις (όπως εκείνα µε αναπηρίες, υπό κράτηση, σε εναλλακτική µορφή φροντίδας, τα παιδιά µεταναστών ή Roma) και 4. στην προώθηση της συµµετοχικότητας των παιδιών Ηνωµένα Έθνη: Σύµβαση για τα ικαιώµατα του Παιδιού Εγκρίθηκε και τέθηκε προς υπογραφή, επικύρωση και ένταξη από το 44/25 ψήφισµα της Γενικής Συνέλευσης την 2 η Νοεµβρίου 1989 Έναρξη ισχύος, σύµφωνα µε το άρθρο 49: 2 Σεπτεµβρίου 199 Άρθρο Τα Κράτη-Μέλη θα λάβουν όλα τα κατάλληλα νοµοθετικά, διοικητικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά µέτρα ώστε να προστατεύσουν το παιδί από όλες τις µορφές σωµατικής και ψυχολογικής βίας, την παραµέληση, συµπεριλαµβανοµένης της σεξουαλικής κακοποίησης ενώ βρίσκεται υπό τη φροντίδα του/των γονέα/ων, του/των κηδεµόνα/ων ή οποιουδήποτε άλλου προσώπου που έχει τη φροντίδα του παιδιού και τέλος την εκµετάλλευση. 2.Τέτοια µέτρα προστασίας θα έπρεπε να περιλαµβάνουν την έναρξη κοινωνικών προγραµµάτων που να παρέχουν την απαραίτητη υποστήριξη για το παιδί και για τους φροντιστές του παιδιού, καθώς και για άλλες µορφές παρέµβασης και για τη διάγνωση, την αναφορά, την παραποµπή, τη διερεύνηση, τη θεραπεία και την παρακολούθηση περιπτώσεων παιδικής κακοποίησης που έχουν περιγραφεί µέχρι σήµερα και τέλος, για τη δικαστική εµπλοκή. Επικύρωση της Σύµβασης για τα ικαιώµατα του Παιδιού από τις χώρες που συµµετέχουν στο BECAN Αλβανία 27 Φεβ 1992 Βοσνία & Ερζεγοβίνη 1 Σεπ 1993 Βουλγαρία 3 Ιουν 1991 Κροατία 12 Οκτ 1992 Π.Γ. της Μακεδονίας 2 εκ 1993 Ελλάδα 11 Μάη 1993 Ρουµανία 28 Σεπ 199 Σερβία 12 Μαρ 21 Τουρκία 4 Απρ 1995 Βιβλιογραφία 1. Tsirigoti, A., Petroulaki, K., Nikolaidis, G. (21) Current Situation Concerning Child Abuse and Neglect (CAN) in Greece. Athens: Institute of Child Health [http://www.becan.eu/node/21] 2. Πετρουλάκη, K., Τσιριγώτη, Α., Ζαρόκωστα, Φ., Νικολαΐδης, Γ. (213). Έκθεση επίπτωσης και επιπολασμού, μορφών και προσδιοριστικών παραγόντων της Κακοποίησης και Παραμέλησης των παιδιών σε παιδιά ηλικίας 11, 13 και 16 ετών. Αθήνα: Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού 3. Ντιναπόγιας, Α., Βασιλακοπούλου, Α., Δημητροκάλλη, Α., Πετρουλάκη, Κ., Τσιριγώτη, Α., Morucci, S., Καρβέλη, Β., Τσουβέλας, Γ., Ζαρόκωστα, Φ., Νικολαΐδης, Γ. (213) Μελέτη επίπτωσης κακοποίησης και παραμέλησης των παιδιών βάσει καταγεγραμμένων Περιστατικών: Έκθεση αποτελεσμάτων. Αθήνα: Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού 4. WHO/ISPCAN (26). Preventing Child Maltreatment: A Guide to Taking Action and Generating Evidence. Geneva, World Health Organization/International Society for the Prevention of Child Abuse and Neglect. 5. Council of Europe. (212) Council of Europe Strategy for the Rights of the Child ( ), Strasbourg. 6. United Nations General Assembly. (1989). Convention on the Rights of the Child. [Document A/RES/44/25 (12 December 1989)]. New York: United Nations. Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού ιεύθυνση Ψυχικής Υγείας & Κοινωνικής Πρόνοιας Φωκίδος Αθήνα τηλ: Fax: Website: BECAN Project: Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, ιεύθυνση Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας Οµάδα Εργασίας BECAN WP6 Βιωσιµότητα Ντιναπόγιας, Α., Τσιριγώτη, Α., Νικολαΐδης, Γ. 213, Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού Με επιφύλαξη παντός δικαιώµατος The work leading to this document has received funding from the European Community s 7th Framework Programme (FP7/27-213) under the Grant Agreement no HEALTH-F

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών

Πανευρωπαϊκή έρευνα. ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών ΣΗΜΕΙΩΜΑ / 5 Μαρτίου 2014 Βία κατά των γυναικών Πανευρωπαϊκή έρευνα 1. Γιατί έγινε η έρευνα για τη βία κατά των γυναικών; Παρά τον σημαντικό αντίκτυπο της βίας κατά των γυναικών, σε πολλά κράτη μέλη της

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ]

Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά ] Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο [Σχολική χρονιά 2010-2011] 1. Ταυτότητα της Έρευνας Η έρευνα «Οι Διαστάσεις του Λειτουργικού Αναλφαβητισμού στην Κύπρο» διεξήχθη από το ΚΕΕΑ για

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων

Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Σύγχρονες όψεις της σχολικής βίας και του εκφοβισμού στο ελληνικό σχολείο μέσα από την οπτική των εκπαιδευτικών και των γονέων Η σχολική βία και εκφοβισμός δεν είναι φαινόμενα άγνωστα στο ελληνικό σχολείο,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Θεσμού του «Διήμερου/Τριήμερου Εργασίας» για τους/τις μαθητές/τριες Γ Γυμνασίου και Α Λυκείου (Ιούλιος 2016)

Αξιολόγηση του Θεσμού του «Διήμερου/Τριήμερου Εργασίας» για τους/τις μαθητές/τριες Γ Γυμνασίου και Α Λυκείου (Ιούλιος 2016) Αξιολόγηση του Θεσμού του «Διήμερου/Τριήμερου Εργασίας» για τους/τις μαθητές/τριες Γ Γυμνασίου και Α Λυκείου (Ιούλιος 2016) 1. Ταυτότητα της έρευνας Στα Γυμνάσια και τα Λύκεια (με εξαίρεση τα Εσπερινά

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ (ΕΣΑ ΚΑΠΑ-Π)

ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ (ΕΣΑ ΚΑΠΑ-Π) ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΛΗΣΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ (ΕΣΑ ΚΑΠΑ-Π) ΤΣΑΝΑ ΜΑΡΙΑΝΑ, ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ MSC ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Ολοκληρωμένη Προσέγγιση για τη Διερεύνηση, Διάγνωση και Διαχείριση Περιστατικών Κακοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΒΙΑΣ ΠΟΥ ΕΛΑΒΑΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΟ "ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΓΥΝΑΙΚΑΣ" ΤΟ 2011

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΒΙΑΣ ΠΟΥ ΕΛΑΒΑΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΓΥΝΑΙΚΑΣ ΤΟ 2011 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΒΙΑΣ ΠΟΥ ΕΛΑΒΑΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΠΟ ΤΟ "ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΓΥΝΑΙΚΑΣ" ΤΟ 2011 Παρακάτω παρατίθενται τα στατιστικά στοιχεία από 163 γυναίκες που απευθύνθηκαν στο «Καταφύγιο Γυναίκας»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 21 Νοεµβρίου 2014 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΙ ΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ TA ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ Σκοπός της έρευνας ήταν η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας:

Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Στόχος της ψυχολογικής έρευνας: Συστηματική περιγραφή και κατανόηση των ψυχολογικών φαινομένων. Η ψυχολογική έρευνα χρησιμοποιεί μεθόδους συστηματικής διερεύνησης για τη συλλογή, την ανάλυση και την ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης

Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης Γραφείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού και Πληροφόρησης Νέων Δήμου Ρεθύμνης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός του παρόντος είναι να παρουσιάσει τον τρόπο δημιουργία και λειτουργίας Γραφείου Επαγγελματικού Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία

Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία Η παιδική 6ία στην κοινωνία και την υγεία Γιάννης Υφαντόπουλος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πρόεδρος Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ πάρχουν πολλές περιπτώσεις Βίας σε Βάρος των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ. Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Χ. Ασημόπουλος, Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. To διακρατικό πρόγραμμα Δάφνη ΙΙ ΙΙΙ (2006-2010) Mε στόχο την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων

ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ: Υπηρεσίες ψυχικής υγείας στα Δημοτικά Ιατρεία Η υπηρεσία δωρεάν ψυχολογικής υποστήριξης του Δήμου Αθηναίων ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΑΠΑΤΣΑΡΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΟΣ-ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ- ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Κατά τον

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης

Κέντρο Εκπαιδευτικής Έρευνας και Αξιολόγησης Ερευνητικό Πρόγραμμα «Αξιολόγηση Προγράμματος Ταχύρρυθμης Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας στα δημόσια σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης της Κύπρου» 1. Ταυτότητα της Έρευνας Με απόφαση του Υπουργικού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015)

Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) Αξιολόγηση του Μουσικού Σχολείου (Οκτώβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Το Μουσικό Σχολείο (Μ.Σ.) λειτουργεί στην Κύπρο από το 2006. Η ίδρυσή του έγινε στα πλαίσια της Εκπαιδευτικής Μεταρρύθμισης, με

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ.

Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ. Σεξουαλική θυματοποίηση των παιδιών: Δράσεις ευαισθητοποίησης στην κοινότητα Τσουβέλας Γ., Αγαπητού Κ., Παπανικολάου, Π., Νικολαΐδης Γ. europa.eu www.ygeia-pronoia.gr www.ich-mhsw.gr www.epanad.gov.gr

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία

Περιεχόμενα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Έρευνα και θεωρία Περιεχόμενα Σχετικά με τους συγγραφείς... ΧΙΙΙ Πρόλογος... XV Eισαγωγή...XVΙΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Κατευθύνσεις στην έρευνα των επιστημών υγείας Εισαγωγή... 1 Τι είναι η έρευνα;... 2 Τι είναι η έρευνα των επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Η παιδική προστασία δεν είναι πολυτέλεια. Είναιδικαίωμα!

Η παιδική προστασία δεν είναι πολυτέλεια. Είναιδικαίωμα! Η παιδική προστασία δεν είναι πολυτέλεια. Είναιδικαίωμα! ΚείμενοΑρχών γιατηνπαιδικήπροστασία στηνελλάδα Καλούνται να το υιοθετήσουν από κοινού δημόσιοι καιμηκυβερνητικοίφορείςπαιδικήςπροστασίας, επαγγελματίες&

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010

ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 ΔΕΣΜΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΙΠΕ 2009-2010 Αριθμός πρωτοκόλλου έργου: ΚΟΙΝΩ/0609/ΒΙΕ/13 Τίτλος έργου: Η ολιστική προσέγγιση του προβλήματος της αναποτελεσματικής αντιμετώπισης του φαινομένου των οδικών ατυχημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ευχαριστούμε θερμά τον Επίκουρο Καθηγητή του ΤΕΙ Καβάλας Δρ. Δημητριάδη Ευστάθιο για την πολύτιμη βοήθεια του στην εκπόνηση της παρούσας έρευνας.

Ευχαριστούμε θερμά τον Επίκουρο Καθηγητή του ΤΕΙ Καβάλας Δρ. Δημητριάδη Ευστάθιο για την πολύτιμη βοήθεια του στην εκπόνηση της παρούσας έρευνας. Ευχαριστούμε θερμά τον Επίκουρο Καθηγητή του ΤΕΙ Καβάλας Δρ. Δημητριάδη Ευστάθιο για την πολύτιμη βοήθεια του στην εκπόνηση της παρούσας έρευνας. Κ.Τ.Ε. Α.Μ.Θ. 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ..4 1. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα

Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Εκπαιδευτική Μονάδα 1.1: Τεχνικές δεξιότητες και προσόντα Πέρα από την τυπολογία της χρηματοδότησης, των εμπλεκόμενων ομάδων-στόχων και την διάρκεια, κάθε project διακρατικής κινητικότητας αποτελεί μια

Διαβάστε περισσότερα

«Το Χαμόγελο του Παιδιού» Εθελοντικός Οργανισμός για τα Παιδιά

«Το Χαμόγελο του Παιδιού» Εθελοντικός Οργανισμός για τα Παιδιά «Το Χαμόγελο του Παιδιού» Εθελοντικός Οργανισμός για τα Παιδιά ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΟΥ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΤΟΥΣ 2013 ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ Οι δράσεις μας πανελλαδικά 2013: ΤΟ ΕΡΓΟ ΜΑΣ Συνολικά

Διαβάστε περισσότερα

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1.

2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. 2000-2006 ( 2) 4, 4.1, 4.1.1, 4.1.1. : - :. : : ( /,, ) :...., -, -.,,... 1.,, 2,,,....,,,...,, 2008 1. 2. - : On Demand 1. 9 2. 9 2.1 9 2.2 11 2.3 14 3. 16 3.1 16 3.1.1 16 3.1.1. 16 3.1.1. 25 3.1.2 26

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΟΗΤΙΚΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΣΕ ΜΚΟ ΠΟΥ ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΝ ΑΤΟΜΑ ΜΕ ΝΑ Μαρίνα Παγιάτσου Ελένη Δημητρίου Μάρω Ριαλά Περιεχόμενα Εισαγωγή Τι σημαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Σηµαντικά σηµεία της τεκµηρίωσης και αξιολόγησης των προγραµµάτων εργασίας µε άντρες δράστες ενδοοικογενειακής βίας

Σηµαντικά σηµεία της τεκµηρίωσης και αξιολόγησης των προγραµµάτων εργασίας µε άντρες δράστες ενδοοικογενειακής βίας WWP Work with Perpetrators of Domestic Violence in Europe Daphne II Project 2006-2008 1 Σηµαντικά σηµεία της τεκµηρίωσης και αξιολόγησης των προγραµµάτων εργασίας µε άντρες δράστες ενδοοικογενειακής βίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς, 13 Μαρτίου 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ: 2012 Η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοινώνει τα αποτελέσµατα της Έρευνας Εκπαίδευσης Ενηλίκων,

Διαβάστε περισσότερα

ορισμού και αιτολογίας πρόληψης, αντιμετώπισης και καλών πρακτικών συγκεκριμένων θεμάτων/προβλημάτων

ορισμού και αιτολογίας πρόληψης, αντιμετώπισης και καλών πρακτικών συγκεκριμένων θεμάτων/προβλημάτων Το σεμινάριο Πραγματοποιήθηκε στις 26/9/2012 Είχε διάρκεια 3 ώρες Κάλυψε θέματα ορισμού και αιτολογίας πρόληψης, αντιμετώπισης και καλών πρακτικών συγκεκριμένων θεμάτων/προβλημάτων Χρησιμοποιήσε ως μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΟΜΕΑ

ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΟΜΕΑ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΟΜΕΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΡΑΞΗΣ «Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών» ΑΝΑΘΕΤΟΥΣΑ ΑΡΧΗ: ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση

Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Εισαγωγή στην Ειδική Εκπαίδευση Παιδιά με ειδικές ανάγκες Κατηγορίες διαφορετικών δυνατοτήτων Διανοητικές αναπηρίες (νοητική καθυστέρηση) Μαθησιακές δυσκολίες Συναισθηματικές ή συμπεριφορικές διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007 Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία Μάρτιος 2007 Η ταυτότητα της έρευνας [σε γονείς μαθητών Λυκείου] Ανάθεση :Σύνδεσμος φροντιστών

Διαβάστε περισσότερα

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης

Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Αρμόδιες υπηρεσίες, τεχνικές και μέσα υλοποίησης παρεμβάσεων του Σχεδίου Δράσης Α. ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Α.1. ΕΘΝΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΑΡΜΟΔΙΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΜΕΣΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ / ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα

Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Πρωτογενούς Έρευνας για τη Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Στην παρούσα ενότητα παρουσιάζονται τα αποτελέσματα δειγματοληπτικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε για τα 4η συνεχή χρονιά από τη Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μάνθου Γιώτα Ψυχολόγος / Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

(Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας Αξιολόγηση των Προεπαγγελματικών Προγραμμάτων που Εφαρμόζονται στα Ειδικά Σχολεία και στις Ειδικές Μονάδες Μέσης και Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης (Δεκέμβριος 2015) 1. Ταυτότητα της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. 6/2013 ΔΝΣΗ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ, ΕΥτΥΚΑ, ΕΟΠΥΥ Α2 Θεσμοθέτηση του συστήματος χρηματοδότησης των μονάδων ψυχικής

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ. 6/2013 ΔΝΣΗ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ, ΕΥτΥΚΑ, ΕΟΠΥΥ Α2 Θεσμοθέτηση του συστήματος χρηματοδότησης των μονάδων ψυχικής ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗΣ κυρίου LÁSZLÓ ANDOR ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ κυρίου ΑΝΔΡΕΑ ΛΥΚΟΥΡΕΝΤΖΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών

Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ. 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Ημερίδα ΚΕΔΕ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ ΓΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΔΙΧΩΣ ΒΙΑ 15 Οκτωβρίου 2011, Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθηνών Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.) Τίτλος ομιλίας: «Εκφοβισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΝΑΔΟΧΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΗΤΡΩΟ ΑΝΑΔΟΧΩΝ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΤΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΕΔΙΟΥ (ΠΑΚΕΠΕ) ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΕΔΙΟΥ (ΠΑΚΕΠΕ) ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΠΕΔΙΟΥ (ΠΑΚΕΠΕ) ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Παγκύπριας έρευνας αναφορικά με τη θέση, το βαθμό συμμετοχής, τις ευκαιρίες ανέλιξης, την ισομισθία των γυναικών και τις συναφείς

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς για την. Μάρτιος, 2014

Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς για την. Μάρτιος, 2014 Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς για την Μάρτιος, 2014 Μέλος Του ομίλου εταιρειών παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών Cypronetwork Του ΣΕΔΕΑΚ και της ESOMAR Σύνοψη Αποτελεσμάτων 1 Σύμφωνα με τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας

Μελέτη απορρόφησης αποφοίτων του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Μελέτη απορρόφησης του Α.Π.Θ. στην αγορά εργασίας Επιστημονικός Κλάδος: Θετικών Επιστημών 1 Ιδρυματικά Υπεύθυνη Γραφείου Διασύνδεσης Α.Π.Θ.: Νόρμα Βαβάτση - Χριστάκη, καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Ερευνητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ PCO CONVIN ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014 PCO CONVIN ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΡΕΥΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ. 3 ΣΕΛ. 4 ΣΕΛ. 6 ΣΕΛ. 16 ΣΕΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών»

ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» ENOC 14η Ετήσια Συνδιάσκεψη 7-9 Οκτωβρίου 2010, Στρασβούργο / Γαλλία ENOC - ENYA, Προσχέδιο Κοινών Συστάσεων για την «Πρόληψη της βίας κατά των παιδιών» Εισαγωγή Οι Συνήγοροι του Παιδιού και οι Έφηβοι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΎΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΏΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΌΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΈΜΗΣΗ ΤΗΣ ΒΊΑΣ ΚΑΤΆ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΏΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉΣ ΒΊΑΣ

ΣΎΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΏΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΌΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΈΜΗΣΗ ΤΗΣ ΒΊΑΣ ΚΑΤΆ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΏΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉΣ ΒΊΑΣ ΣΎΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΊΟΥ ΤΗΣ ΕΥΡΏΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΌΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΈΜΗΣΗ ΤΗΣ ΒΊΑΣ ΚΑΤΆ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΏΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΉΣ ΒΊΑΣ ΠΡΟΣΤΑΣIΑ ΑΠO ΠΡΟΣΤΑΣIΑ ΑΠO ΤΟΝ ΦOΒΟ ΤΗ ΒIΑ ΠΟΙΟΣ ΕΊΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΌΣ ΤΗΣ ΣΎΜΒΑΣΗΣ;

Διαβάστε περισσότερα

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας

Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Μάριος Βρυωνίδης Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου Εθνικός Συντονιστής Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας Χριστίνα Παπασολομώντος Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Μέλος Ομάδας Συντονισμού για Ευρωπαϊκή Κοινωνική Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

EC - EIE Programme - SEIPLED Project. WP 2: «Μεθοδολογία & Εργαλεία» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ:

EC - EIE Programme - SEIPLED Project. WP 2: «Μεθοδολογία & Εργαλεία» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: EC - EIE Programme - SEIPLED Project WP 2: «Μεθοδολογία & Εργαλεία» ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Προσέγγιση σε τοπικό επίπεδο Τοπικές συνθήκες Εμπόδια Συμβουλευτική Επιτροπή Στάδιο Σχεδιασμού Πρόγραμμα εργασίας 1. Προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008)

Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) Ερευνητικό Πρόγραμμα Αξιολόγησης των Εσπερινών Σχολών Μέσης Γενικής και Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης (2007-2008) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Ο Τομέας Έρευνας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, μετά από οδηγία του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑ OΣ Πειραιάς, Μάρτιος 2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΡΕΥΝΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η Γενική Γραµµατεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος ανακοινώνει

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία επαγγελματικής-προσωπικής ζωής: Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας

Ισορροπία επαγγελματικής-προσωπικής ζωής: Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας Ισορροπία επαγγελματικής-προσωπικής ζωής: Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας Μαρία Ξέστερου Λέκτωρ Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Παναγιώτης Καλογεράκης Ερευνητής Αθανάσιος Κατσής Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΑΥΞΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Αθήνα, 22 Ιανουαρίου, 2014 Σύνολο σελίδων: 8 ΑΥΞΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΠΡΟΣ ΕΥΑΛΩΤΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Το Ίδρυμα Μποδοσάκη, ως Διαχειριστής Επιχορήγησης

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά

Ερωτηματολόγιο. Τρόποι χορήγησης: α) Με αλληλογραφία β) Με απευθείας χορήγηση γ) Τηλεφωνικά Ερωτηματολόγιο Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από μια σειρά ερωτήσεων, οι οποίες έχουν ως στόχο την καταγραφή των απόψεων, γνώσεων ή στάσεων μιας ομάδας ατόμων. Τρόποι συμπλήρωσης: α) άμεσος (ο ίδιος ο

Διαβάστε περισσότερα

4. ΑΝΑΛΥΣΗ - ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

4. ΑΝΑΛΥΣΗ - ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 4. ΑΝΑΛΥΣΗ - ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 4.1. Αξιολόγηση και ερμηνεία των ευρημάτων του ερωτηματολογίου των γονέων Η αξιολόγηση και ερμηνεία των ερευνητικών δεδομένων, που προκύπτουν από τη στατιστική

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015

Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής Ευθύνης για Παιδιά και Νέους Αθήνα, Ιούνιος 2015 Η Επίδραση της Επαφής και της Διαδραστικής Συνεργασίας με Νέους με Αναπηρίες στη Στάση των Μαθητών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: Ένα Πιλοτικό Πρόγραμμα Παρέμβασης Σ.Κ.Ε.Π. - Σύνδεσμος Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ 4/2014 ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΤΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Αλεξανδρούπολη 24.2.2014 Προς -Δήμαρχο Αλεξανδρούπολη κ. Ευάγγελο Λαμπάκη -Προϊσταμένη Διεύθυνσης

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ [ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ] 1.1. ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1

Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ [ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ] 1.1. ΓΕΝΙΚΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Ενότητα 1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1.1. ΓΕΝΙΚΑ Τις τελευταίες δεκαετίες, σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο, καταγράφονται συστηματικές δράσεις Πολιτικής Προστασίας για την αποτελεσματική διαχείριση καταστροφών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης

ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης ΜΑΡΙΝΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ Mediterranean College Θεσσαλονικης Παρά την πληθώρα ερευνών που τεκμηριώνουν τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει η χρήση της σωματικής τιμωρίας από τους γονείς σε ποικίλους τομείς της ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών

Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών Πρόληψη της Σεξουαλικής Κακοποίησης και Εκμετάλλευσης των ανηλίκων: Ο ρόλος των Εκπαιδευτικών Χριστίνα Ιωάννου Εκπαιδευτικός Ψυχολόγος Α Υπηρεσία Εκπαιδευτικής Ψυχολογίας Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ CSR 2009 Στην Ελλάδα η έρευνα για την «Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη και την Υπεύθυνη Κατανάλωση» σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε για 5 η φορά

Διαβάστε περισσότερα

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς

Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς Πυξιδίσματα: Ένα καινοτόμο πρόγραμμα πρόληψης και αγωγής υγείας για τους βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς των Α.Πορτσέλη, Μ. Κυριακίδου Η παρούσα εισήγηση αφορά στην παρουσίαση ενός καινοτόμου προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης»

«Διαδικασία Συµµετοχής Η σωστή επιλογή προγράµµατος, εταιρικού σχήµατος και στρατηγικής. Η υποβολή της πρότασης» Training Session Ευκαιρίες χρηµατοδότησης για έργα σχετικά µε την προστασία του περιβάλλοντος στην Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας και στην Περιφέρεια Ηπείρου γενικότερα Πρέβεζα, 8 9 Οκτωβρίου 2012 «Διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δημόσια σχολεία οποιασδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας του παιδιού. Συλλόγου Φίλων Εθελοντών της Ε.Π.Α.Θ. Γενικές αρχές

Πολιτική Προστασίας του παιδιού. Συλλόγου Φίλων Εθελοντών της Ε.Π.Α.Θ. Γενικές αρχές Πολιτική Προστασίας του παιδιού Συλλόγου Φίλων Εθελοντών της Ε.Π.Α.Θ. Γενικές αρχές Ο Σύλλογος Φίλων Εθελοντών της Εταιρείας Προστασίας Ανηλίκων προωθεί τα δικαιώματα των παιδιών, για την ασφάλεια και

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση ιεθνούς Συνάντησης AGE/inc, Κολόνια, Γερµανία 16-17 Μαΐου 2006 Στα πλαίσια ενός υπερεθνικού προγράµµατος ανταλλαγής µε χρηµατοδότηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, συναντήθηκαν εκπρόσωποι συνδέσµων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THEAM TRAINING HEALTHCARE MULTIDISCIPLINARY TEAMS ON CHILDREN S RIGHTS AND ON CHILD-FRIENDLY JUSTICE (THEAM) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Οκτώβριος 2013 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 4/7/2013-25/9/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΟ ΟΣ ΝΕΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΙΣΟ ΟΣ ΝΕΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΙΣΟ ΟΣ ΝΕΩΝ ΑΤΟΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Έρευνα Εργατικού υναµικού Ειδική έρευνα 2009 (Αριθµός Σύµβασης 10302.2008.001-2008.718) Τελική Τεχνική Έκθεση Πειραιάς,

Διαβάστε περισσότερα

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας

Ιανουαριος 2015. Κωνσταντίνα Μοσχοτά. Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ιανουαριος 2015 Κωνσταντίνα Μοσχοτά Αντιπρόεδρος Καταφυγίου Γυναίκας Ανεξάρτητη, µη κυβερνητική, µη κερδοσκοπική οργάνωση. Όραµά µας η καταπολέµηση κάθε µορφής κακοποίησης εις βάρος των γυναικών. Λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Υγεία στον Ιδιωτικό Τοµέα Πρόσκληση 100 Έργα µε ιδιωτική συµµετοχή

Ηλεκτρονική Υγεία στον Ιδιωτικό Τοµέα Πρόσκληση 100 Έργα µε ιδιωτική συµµετοχή Ηλεκτρονική Υγεία στον Ιδιωτικό Τοµέα Έργα µε ιδιωτική συµµετοχή Τα επόµενα βήµατα 1 Στόχοι πρόσκλησης 100 του Μέτρου 2.6 ενίσχυση Μικροµεσαίων Επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τοµέα Παροχής Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ

Η ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΘΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΙΝΙΚΗ ΔΙΚΗ CENTRE FOR EUROPEAN CONSTITUTIONAL LAW THEMISTOKLES AND DIMITRIS TSATSOS FOUNDATION Victims Protection eu Protecting Victims Rights in the EU: The theory and practice of diversity of treatment during the

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900

Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Η Λειτουργία της Γραμμής SOS 15900 Καμηλέρη Ράνια: Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, MSc, Στέλεχος/Σύμβουλος Γραμμής SOS 15900 Υποέργο 5 με τίτλο: «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ (SOS)

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας. Μάιος 2016

Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας. Μάιος 2016 Αποτελέσματα ποσοτικής έρευνας Μάιος 2016 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την aboutpeople. ΔΕΙΓΜΑ ΜΕΓΕΘΟΣ & ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 523 άνδρες & γυναίκες, 18 και άνω. ΧΡΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 18-20

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013 Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ Αθήνα, 24/1/2013 Κοινή Έρευνα των Ινστιτούτων της ΓΣΕΒΕΕ και της ΓΣΕΕ σχετικά με τα κίνητρα και τα εμπόδια συμμετοχής των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση. Το Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΕΤΗΣΙΕΣ ΕΚΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ Ιούνιος 2015 Το περιβάλλον του έργου Το τετραετές έργο με τίτλο «Ετήσιες Εκθέσεις για την Πρόοδο της Εφαρμογής των Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.)

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Ημερομηνία:.. Σχολείο:. Τάξη:. ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ (για τους μαθητές Γυμνασίων, ΓΕ.Λ., ΕΠΑ.Λ, ΕΠΑ.Σ, Καλλιτεχνικών, Μουσικών, Πρότυπων Πειραματικών Σχολείων.) Πρόλογος Αγαπητέ/ή μαθητή/τρια, Το ερωτηματολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Οκτώβριος Ιούλιος Οκτώβριος 1 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο

Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας. Βιοπαθολογικό Εργαστήριο Κατευθυντήριες Οδηγίες Ποιότητας Ιανουάριος 2013 Περιεχόμενα Υπόμνημα - Επεξηγήσεις... 3 Κεφάλαιο 1: Διαχείριση Προσωπικού... 4 Κεφάλαιο 2: Διαχείριση Εξοπλισμού/ Εγκαταστάσεων... 5 Κεφάλαιο 3: Πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus Maria.gravani@ouc.ac.cy

Maria Gravani Open University of Cyprus Maria.gravani@ouc.ac.cy Αντλεί από το πρόσφατο βιβλίο μας: Gravani, M. N. & Ioannidou, A. (2014). Adult and Continuing Education in Cyprus. W. Bertelmann Verlag DIE (German Institute for Adult Education): Bonn, Germany. [Country

Διαβάστε περισσότερα

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών

Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών Διημερίδα για την Ποιότητα στις Υπηρεσίες Υγείας Eυαισθητοποίηση των Λειτουργών Υγείας στην Ασφάλεια των Ασθενών 1. Εισαγωγή Οι εξελίξεις και οι δεσμεύσεις στο θέμα της Ασφάλειας των Ασθενών έχουν αυξηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Γ: ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Συγκριτική μελέτη για το καθεστώς της παρένθετης μητρότητας στα κράτη μέλη της ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013

Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013 Πρόγραμμα Ποιοτικών Ελέγχων 2012-2013 Νοέμβριος 2013 Περιεχόμενα 1. Στατιστικά Στοιχεία υποχρεωτικών ελέγχων (Νοέμβριος 2013) 2. Στελέχωση Ομάδας Ποιοτικού Ελέγχου 3. Μεθοδολογία Ποιοτικών Ελέγχων 4. Ευρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνική Έρευνα για τη Διαφθορά στην Ελλάδα -2011

Εθνική Έρευνα για τη Διαφθορά στην Ελλάδα -2011 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο Με τη συγχρηµατοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης Εθνική Έρευνα για τη Διαφθορά στην Ελλάδα -2011 Π.2.1.3.α: Αναλυτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη Αθήνα Απρίλιος 2008 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Στις επόμενες σελίδες γίνεται μια πρώτη προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

14 ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ & ΕΦΗΒΟΥ

14 ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΙΟΥ & ΕΦΗΒΟΥ Πρόλογος επιμελητών Είναι πολλαπλά διαπιστωμένες οι πολύπλευρες και μακροχρόνιες συνέπειες της κακοποίησης των παιδιών, καθώς και η αναγκαιότητα ανάπτυξης διεπιστημονικού τύπου στρατηγικών για την αντιμετώπισή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ 2014

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΚΡΗΤΗΣ 2014 ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Ικανοποίηση των Εργαζομένων του Τ.Ε.Ι. Κρήτης 2014 Συνοπτική Έκδοση Ηράκλειο, Σεπτέμβριος 2014 ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ. Ματσάγκος Ιωάννης-Μαθηματικός

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ. Ματσάγκος Ιωάννης-Μαθηματικός 1 ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ -Είναι γνωστό, ότι στη Στατιστική, όταν χρησιμοποιούμε τον όρο πληθυσμός, δηλώνουμε, το σύνολο των ατόμων ή αντικειμένων, στα οποία αναφέρονται οι παρατηρήσεις μας Τα στοιχεία του συνόλου

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση. Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος

Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση. Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος Τι είναι η ποιότητα; Στη φροντίδα ψυχικής υγείας η ποιότητα είναι ένα μέτρο του κατά πόσον οι μονάδες : α) αυξάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ (Α ΦΑΣΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΔΕΛΦΩΝ 2014-2019 (Α ΦΑΣΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ) Αξιότιμοι συνάδελφοι, Οι Δήμοι, στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών

Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών Νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη χρήση ναρκωτικών Ένα ευρωπαϊκό εγχειρίδιο σχετικά µε τη λειτουργία έγκαιρης πληροφόρησης για τα νεοεµφανιζόµενα φαινόµενα στη Συνοπτικη Παρουσιαση Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ. Δρ. Νικηφόρου Μηλίτσα Λέκτορας Ψυχολογίας UCLan Cyprus

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ. Δρ. Νικηφόρου Μηλίτσα Λέκτορας Ψυχολογίας UCLan Cyprus ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ Δρ. Νικηφόρου Μηλίτσα Λέκτορας Ψυχολογίας UCLan Cyprus mnikiforou@uclan.ac.uk ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Αναγνώριση εκφοβιστικής συμπεριφοράς (χαρακτηριστικά, ρόλοι,

Διαβάστε περισσότερα