ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΏΝ ΖΩΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΏΝ ΖΩΩΝ"

Transcript

1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΏΝ ΖΩΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΟΥ ΧΟΙΡΟΥ (ΑΑΣΧ). ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΠΡΩΝ, ΣΥΩΝ ΚΑΙ ΧΟΙΡΙ ΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΤΟΥΣ ΜΕ ΝΕΚΡΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΤΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Γ. ΠΑΠΑΤΣΙΡΟΣ Κτηνίατρος-Υπότροφος Ι.Κ.Υ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006

2

3 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΏΝ ΖΩΩΝ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΟΥ ΧΟΙΡΟΥ (ΑΑΣΧ). ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΠΡΩΝ, ΣΥΩΝ ΚΑΙ ΧΟΙΡΙ ΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΤΟΥΣ ΜΕ ΝΕΚΡΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΤΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Γ. ΠΑΠΑΤΣΙΡΟΣ Κτηνίατρος-Υπότροφος Ι.Κ.Υ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (απόφαση της συνεδρίασης της Γ.Σ.Ε.Σ. του Τµήµατος αριθµ. 321/ ) Καθηγητής Σ. Κυριάκης Επιβλέπων Καθηγητής Γ. Κοπτόπουλος Μέλος Αναπλ. Καθηγητής Κ. Αλεξόπουλος Μέλος ΕΠΤΑΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (απόφαση της συνεδρίασης της Γ.Σ.Ε.Σ. του Τµήµατος αριθµ. 400α/ ) Καθηγητής Χ. Καρατζιάς Μέλος Καθηγητής Γ. Κοπτόπουλος Μέλος Καθηγητής Κ. Μπόσκος Μέλος Καθηγητής Φ. Σαράτσης Μέλος Αναπλ. Καθηγητής Κ. Αλεξόπουλος Μέλος Επικ.. Καθηγητής Σ. Κρήτας Μέλος ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006

4 ΠΑΠΑΤΣΙΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Α.Π.Θ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΟΥ ΧΟΙΡΟΥ (ΑΑΣΧ). ΜΕΛΕΤΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΠΡΩΝ, ΣΥΩΝ ΚΑΙ ΧΟΙΡΙ ΙΩΝ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΤΟΥΣ ΜΕ ΝΕΚΡΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΤΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΟΥ ΙΟΥ «Η έγκριση της παρούσης ιδακτορικής ιατριβής από την Κτηνιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης δεν υποδηλώνει αποδοχή των γνωµών του συγγραφέως» (Ν. 5343/1932, άρθρο 202, παρ. 2)

5 Στους γονείς µου και στα αδέρφια µου εν πρόκειται να λησµονήσω ποτέ ότι η εκπόνηση της διατριβής µου θα ήταν αδύνατη χωρίς τη συµπαράσταση του πατέρα µου Γιώργου και της µητέρας µου Παναγιώτας. Στους γονείς µου, που στάθηκαν πάντα δίπλα µου τόσο στις σπουδές µου όσο και γενικότερα στη ζωή µου, οφείλω άπειρη ευγνωµοσύνη για την αγάπη και την παιδεία που µου χάρισαν.

6 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 7 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΜΗΣΕΩΝ 13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 19 ΜΕΡΟΣ 1 ο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΟΥ ΧΟΙΡΟΥ (ΑΑΣΧ) 1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ AΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Αιτιολογικός παράγοντας Μέγεθος, µορφολογία και οργάνωση του γονιδιώµατος του ιού Βιολογική και γενετική παραλλακτικότητα των στελεχών του ιού Καλλιέργεια του ιού Ανθεκτικότητα του ιού ΕΠΙΖΩΟΤΟΛΟΓΙΑ Μετάδοση του ιού από ζώο σε ζώο Μετάδοση του ιού µέσα στην εκτροφή και µεταξύ των εκτροφών ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ Γενικές πληροφορίες του µηχανισµού παθογένειας του ιού Χαρακτηριστικά της εµµένουσας µόλυνσης Μηχανισµοί παθογένειας του ιού σε ζώα διαφόρων ηλικιών Σύες και έµβρυα Κάπροι ΑΝΟΣΟΛΟΓΙΑ 41

7 8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 5.1. Έµφυτη ανοσία Χυµική ανοσία Κυτταρική ανοσία Ανοσοκατοστολή ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ Χαρακτηριστικά της ενζωοτικής µορφής του ΑΑΣΧ Χαρακτηριστικά της επιζωοτικής µορφής του ΑΑΣΧ Συµπτώµατα κατά ηλικία Γαλουχούµενα χοιρίδια Απογαλακτισµένα χοιρίδια και αναπτυσσόµενοι/παχυνόµενοι χοίροι Σύες Κάπροι ΠΑΘΟΛΟΓΟΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Έµβρυα Νεογέννητα χοιρίδια Απογαλακτισµένα χοιρίδια Αναπτυσσόµενοι/παχυνόµενοι χοίροι Σύες Κάπροι ΕΥΤΕΡΟΓΕΝΕΙΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ Βακτηριακής αιτιολογίας Ιογενούς αιτιολογίας ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΑΣΧ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΤΟΥ ΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΜΒΟΛΙΑ Είδη εµβολίων κατά του ΑΑΣΧ «Ζωντανά» Ελαττωµένης Λοιµογόνου ύναµης (ΕΛ ) εµβόλια Νεκρά (αδρανοποιηµένα) εµβόλια Προβληµατισµοί από τη χρήση των εµβολίων. Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα ΤΟ ΑΑΣΧ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α-ΠΡΩΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 69

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 9 ΜΕΡΟΣ 2 ο ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟ ΟΙ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Εκτροφή διεξαγωγής του πειραµατισµού Κτιριακές εγκαταστάσεις Θάλαµος συζεύξεων Θάλαµοι συών σε κυοφορία Θάλαµοι τοκετών-γαλουχίας Θάλαµος νεαρών συών αντικατάστασης Θάλαµοι απογαλακτισµού Θάλαµοι προπάχυνσης Θάλαµοι τελικής πάχυνσης Λοιπές εγκαταστάσεις Νοσολογικό ιστορικό των ζώων της εκτροφής Προληπτικά µέτρα Απολυµάνσεις Εµβολιασµοί Φαρµακευτικές αγωγές ιατροφή ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΥ Χρονικές περίοδοι Ζωικό υλικό Μεταχείριση των πειραµατόζωων Εµβόλιο και εµβολιακό σχήµα ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΙΕΡΕΥΝΗΘΗΚΑΝ Νεαρές και ενήλικες σύες και οι τοκετοοµάδες τους Αναπαραγωγικές και παραγωγικές παράµετροι 88

9 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κλινικές παρατηρήσεις Κάπροι Κλινικές παρατηρήσεις Μακροσκοπικά και µικροσκοπικά χαρακτηριστικά του σπέρµατος τωνκάπρων 92 Α) ιενέργεια των σπερµατοληψίων 92 Β) Επεξεργασία, καθορισµός των δόσεων και συντήρηση του σπέρµατος 92 Γ) Εκτίµηση των χαρακτηριστικών του σπέρµατος 93 i) Όγκος σπέρµατος 93 ii) Πυκνότητα σπέρµατος 93 iii) Ζωτικότητα και κινητικότητα των σπερµατοζωαρίων In vivo εκτίµηση της γονιµοποιητικής ικανότητας του σπέρµατος Ορολογικές εξετάσεις Αιµοληψίες Προετοιµασία δειγµάτων ορού αίµατος Ορολογικοί προσδιορισµοί Συλλογή και εκτίµηση δειγµάτων από το γεννητικό σύστηµα των συών ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ εδοµένα αναπαραγωγικών παραµέτρων των συών και χαρακτηριστικών των τοκετοοµάδων τους εδοµένα που αφορούν τους κάπρους Χαρακτηριστικά του σπέρµατος Γονιµοποιητική ικανότητα του σπέρµατος Αποτελέσµατα ορολογικών εξετάσεων Αποτελέσµατα των µακροσκοπικών µετρήσεων από το γεννητικό σύστηµα των συών 102 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Α. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 103 Β. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΥΩΝ 106

10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 11 Γ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΤΩΝ ΣΥΩΝ ΚΑΙ ΚΑΠΡΩΝ-ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΣΥΩΝ Συχνότητα επιστροφών σε οίστρο µετά την Τ.Σ Ποσοστό τοκετών Ποσοστό αποβολών Ποσοστό «κενών» συών Ποσοστό αποµάκρυνσης των συών ιάρκεια κυοφορίας και γαλουχίας Μεσοδιάστηµα απογαλακτισµού-επόµενης Τ.Σ Χαρακτηριστικά τοκετοοµάδας ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Παρουσία αντισωµάτων κατά του ιού του ΑΑΣΧ στον ορό του αίµατος ανεµβολίαστων χοίρων σε διάφορες ηλικίες κατά την προπειραµατική και πειραµατική περίοδο Κατανοµή των ορολογικών αποτελεσµάτων µε βάση τους τίτλους των αντισωµάτων κατά του ιού του ΑΑΣΧ σε ανεµβολίαστους χοίρους διαφόρων ηλικιών κατά την προπειραµατική και πειραµατική περίοδο Τίτλοι αντισωµάτων κατά του ιού του ΑΑΣΧ σε εµβολιασµένες κυοφορούσες σύες πριν και µετά την αναµνηστική χορήγηση του εµβολίου ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ Αποτελέσµατα των µακροσκοπικών παρατηρήσεων Αποτελέσµατα των ιστοπαθολογικών εξετάσεων ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ Όγκος Πυκνότητα Ζωτικότητα σπερµατοζωαρίων Κινητικότητα σπερµατοζωαρίων Γονιµοποιητική ικανότητα του σπέρµατος 135

11 12 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ - ΣΥΖΗΤΗΣΗ 1. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟ ΣΥΩΝ ΚΑΙ ΚΑΠΡΩΝ-ΑΜΕΣΗ ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΤΙ ΡΑΣΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟ ΟΣΕΩΝ ΤΩΝ ΣΥΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΧΟΙΡΙ ΙΩΝ ΤΟΥΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΣΠΕΡΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΚΑΠΡΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ-ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 156 ΠΕΡΙΛΗΨΗ 159 SUMMARY OF DOCTORAL THESIS 163 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 167

12 ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΜΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΩΝ 13 Π Ι Ν Α Κ Α Σ Σ Υ Ν Τ Μ Η Σ Ε Ω Ν Κ Α Ι Ε Π Ε Π Ξ Η Γ Η Σ Ε Ω Ν IFN α Ιντερφερόνη α (Interferon a) IFN β Ιντερφερόνη β (Interferon β) IFN γ Ιντερφερόνη γ (Interferon γ) IFNs Ιντερφερόνες (Interferons) IL Ιντερλευκίνη (Interleucine) IPMA οκιµή της ανοσοϋπεροξειδάσης µονής στιβάδας (Immunoperoxidase Monolayer Assay) PCV 2 Κυκλοϊός τύπου 2 του χοίρου (Porcine Circovirus type 2) S.D. Τυπική Απόκλιση (Standard Deviation) TNF Παράγοντας Νέκρωσης του Όγκου (Tumor Necrosis Factor) ΑΑΣΧ Αναπαραγωγικό και Αναπνευστικό Σύνδροµο του Χοίρου (Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome, PRRS) ΑΣΑΠΧ Αναπνευστικό Σύνδροµο των Αναπτυσσόµενων - Παχυνόµενων Χοίρων (Porcine Respiratory Disease Complex, PRDC) ΕΛ Ελαττωµένης Λοιµογόνου ύναµης (Modified Live Virus, MLV) Μ.Ο. Μέσος όρος ΝΚ Φυσικά φονικά κύτταρα (natural killer cells) ΠΣΑΑΧ Πολυσυστηµατικό Σύνδροµο Απίσχνανσης των Απογαλακτισµένων Χοιριδίων (Post-weaning Multisystemic Wasting Syndrome, PMWS) Σ ΝΧ Σύνδροµο ερµατίτιδας και Νεφροπάθειας του Χοίρου (Porcine Dermatitis and Nephropathy Syndrome, PDNS) ΤΣ Τεχνητή σπερµατέγχυση (Artificial Insemination, AI) Σ.Β. Σωµατικός βάρος

13 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η παρούσα πειραµατική µελέτη αναφέρεται στη χορήγηση ενός αδρανοποιηµένου (νεκρού) εµβολίου κατά του Αναπνευστικού και Αναπαραγωγικού Συνδρόµου του Χοίρου (ΑΑΣΧ), για την ανοσολογική κάλυψη όλων των συών και των σπερµατοδοτών κάπρων µιας εκτροφής βιοµηχανικού τύπου, για διάστηµα 18 µηνών. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση, υπό συνθήκες εκτροφής, των επιπτώσεων του εµβολιασµού στην υγεία και στις αποδόσεις των συών και των χοιριδίων τους καθώς και στα χαρακτηριστικά και στη γονιµοποιητική ικανότητα του σπέρµατος των σπερµατοδοτών κάπρων. Επιπλέον, µε ορολογικές εξετάσεις διερευνήθηκε η παρουσία αντισωµάτων κατά του ιού του ΑΑΣΧ στα ανεµβολίαστα ζώα διαφόρων ηλικιών, ώστε να εκτιµηθεί η έκταση της παρουσίας [«κυκλοφορία»] του ιού στην εκτροφή µετά από την έναρξη των εµβολιασµών. Επιπρόσθετα, ορολογικές εξετάσεις πραγµατοποιήθηκαν και σε εµβολιασµένες σύες προκειµένου να εκτιµηθεί η ανοσοαπόκρισή τους µετά τη χορήγηση της αναµνηστικής δόσης του εµβολίου. Τέλος, πραγµατοποιήθηκαν µακροσκοπικές και ιστοπαθολογικές εξετάσεις, σε δείγµατα από το γεννητικό σύστηµα των συών που οδηγήθηκαν στο σφαγείο, ώστε να διερευνηθεί εάν ο εµβολιασµός των συών είχε θετικές επιδράσεις στο ενδοµήτριο ή / και στις ωοθήκες τους και οδήγησε σε µείωση του ποσοστού υπογονιµότητας και αγονιµότητας µετά τον απογαλακτισµό καθώς και µείωσης του ποσοστού εκείνων στις οποίες εντοπίζονταν κύστεις ωοθυλακίων στις ωοθήκες τους, µετά τη σφαγή. Η παρούσα µελέτη εκπονήθηκε στην Κλινική Παθολογίας Παραγωγικών Ζώων της Κτηνιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.). Η πειραµατική έρευνα πραγµατοποιήθηκε µε την άδεια της ιεύθυνσης Κτηνιατρικής της Νοµαρχίας Πιερίας (αριθµ. πρωτ. 07/1855), µετά από την έγκριση σχετικής αίτησης και σύµφωνα µε τις υποδείξεις του οδηγού «ορθής διεξαγωγής κλινικών ερευνών αξιολόγησης κτηνιατρικών προϊόντων» (Good Clinical Practice for the Conduct of Clinical Trials Guidelines-GCP, July 2001) και τις αρχές του «Good Laboratory Practice-GLP» (Council Directive 87/18/EEC and Directive 1999/11/EC) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κατά τη διάρκεια του πειραµατισµού ο σταβλισµός και η µεταχείριση των ζώων ακολουθούσαν τους κανόνες

14 16 ΠΡΟΛΟΓΟΣ του «Good Farm Practice Guidelines-GFP» και δεν υπήρξαν µεταβολές στη διατροφή και στη µεταχείρισή τους. Από τη θέση αυτή, θεωρώ καθήκον µου να εκφράσω τις θερµές ευχαριστίες µου στο δάσκαλό µου, καθηγητή κ. Σπ.Κ. Κυριάκη για την εµπιστοσύνη που µου έδειξε καθώς και για την αµέριστη συµπαράστασή και τη συνεχή καθοδήγησή του κατά την εκπόνησης της παρούσας διδακτορικής διατριβής. Ιδιαίτερα θα ήθελα να ευχαριστήσω τον καθηγητή κ. Γ. Κοπτόπουλο, µέλος της συµβουλευτικής επιτροπής, για τις εξαιρετικές του υποδείξεις και τις εποικοδοµητικές κριτικές του τόσο στην κατάστρωση του πειραµατικού σχεδιασµού, όσο και στη διαµόρφωση του τελικού κειµένου της διατριβής. Επιπλέον, θερµές ευχαριστίες οφείλω στον αναπλ. καθηγητή κ. Κ. Αλεξόπουλο, επίσης µέλους της συµβουλευτικής επιτροπής, για τη συνεχή εποπτεία του πειραµατισµού, τη βοήθειά του στη στατιστική επεξεργασία των δεδοµένων που προέκυψαν και τις πολύτιµες υποδείξεις του στη συγγραφή του τελικού κειµένου της διατριβής. Επιπλέον, αισθάνοµαι την υποχρέωση να ευχαριστήσω θερµά τους καθηγητές Μ. Pensaert και H. Nauwynck (Εργαστηρίο Ιολογίας της Κτηνιατρικής Σχολής της Γάνδης του Βελγίου) για τη συµβολή τους τόσο στον σχεδιασµό του πειραµατισµού, όσο και στην πραγµατοποίηση και αξιολόγηση των ορολογικών εξετάσεων της παρούσας έρευνας. Επίσης, ευχαριστώ θερµά τον αναπλ. καθηγητή κ. Ν. Παπαϊωάννου (Εργαστήριο Παθολογικής Ανατοµικής του Α.Π.Θ.) για την πραγµατοποίηση των ιστοπαθολογικών εξετάσεων της παρούσας µελέτης και για τις πολύτιµες υποδείξεις του στη διαµόρφωση του τελικού κειµένου της διατριβής. Επιπλέον, θερµές ευχαριστίες οφείλω και στην διδάκτορα κ.. Ψάλλα για το ιδιαίτερο ενδιαφέρον και τη φροντίδα που έδειξε για την πραγµατοποίηση των ιστοπαθολογικών εξετάσεων. Θερµές ευχαριστίες οφείλω και στον επίκ. καθηγητή κ. Σπ. Κρήτα για τις πολύτιµες υποδείξεις του τόσο στον πειραµατικό σχεδιασµό, όσο και στην αξιολόγηση των κλινικών και ορολογικών αποτελεσµάτων της παρούσας έρευνας. Επιπλέον, ευχαριστώ θερµά τον καθηγητή κ. Κ. Μπόσκο για τις πολύτιµες υποδείξεις του κατά τη συγγραφή του κειµένου της διατριβής, ιδιαίτερα στα τµήµατα που αναφέρονται στις αναπαραγωγικές παραµέτρους των συών και στα χαρακτηριστικά του σπέρµατος των κάπρων. Επίσης, ευχαριστώ θερµά τον καθηγητή κ. Χ. Καρατζιά για την αµέριστη συµπαράσταση και για τη φιλοξενία κατά την παραµονή µου στο χώρο της Κλινικής Παραγωγικών Ζώων.

15 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 17 Επίσης, αισθάνοµαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τα υπόλοιπα µέλη της επταµελούς εξεταστικής επιτροπής για τις χρήσιµες παρατηρήσεις τους σε ότι αφορά το κείµενο της διατριβής Επιπλέον, αισθάνοµαι την υποχρέωση να ευχαριστήσω το επιστηµονικό και τεχνικό προσωπικό του Κλινικής Παραγωγικών Ζώων για την υποστήριξη και τη βοήθειά τους. Η συνεργασία µου µε τους υπόλοιπους υποψηφίους διδάκτορες της Κλινικής ήταν δηµιουργική και µια πολύ ευχάριστη εµπειρία. Ιδιαίτερα ξεχωριστή υπήρξε η συνεργασία µου µε τον υποψήφιο διδάκτορα κ. Π. Τάσση και τον οποίο ευχαριστώ για την αµέριστη συµπαράσταση τόσο στην εκτροφή διεξαγωγής του πειραµατισµού όσο και στην Κλινική Παραγωγικών Ζώων. Πολλές ευχαριστίες οφείλω στον κ. Ν. Μπατάλα, ιδιοκτήτη της χοιροτροφικής µονάδας «ΑΦΟΙ ΜΠΑΤΑΛΑ», για την παραχώρηση των εγκαταστάσεων της εκτροφής του για την πραγµατοποίηση του πειραµατικού µέρους της διατριβής, καθώς και για την ελεύθερη πρόσβαση στο ηλεκτρονικό αρχείο της εκτροφής. Επιπλέον, θεωρώ υποχρέωσή µου να ευχαριστήσω την κ. Σ. Φλωρά, συνεργάτη του κ. Ν. Μπατάλα και υπεύθυνη της διαχείρισης της εκτροφής, για την πολύτιµη συνεργασία και βοήθειά της καθ όλη τη διάρκεια του πειραµατισµού. Η παρούσα έρευνα αποτέλεσε Ερευνητικό πρόγραµµα της Επιτροπής Ερευνών του Α.Π.Θ. (κωδικός έργου 20567, επιστηµονικώς υπεύθυνος ο καθηγητής κ. Σπ.Κ. Κυριάκης). Το συγκεκριµένο έργο χρηµατοδοτήθηκε από την εταιρεία Merial SAS (Lyon, France), η οποία εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την εταιρεία Π.Ν. Γερολυµάτος ΑΕΒΕ. Αισθάνοµαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τις παραπάνω εταιρείες για την άριστη συνεργασία και την υποστήριξή τους κατά τη διάρκεια της παρούσας έρευνας. Τέλος, πολλές ευχαριστίες θα ήθελα να εκφράσω και προς το Ίδρυµα Κρατικών Υποτροφιών (Ι.Κ.Υ.) για την υποτροφία, που µου χορηγήθηκε, και η οποία αποτέλεσε πολύτιµη βοήθεια για την ολοκλήρωση των µεταπτυχιακών σπουδών µου.

16 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 19 Ε Ι Σ Α Γ Ω Γ Η Η αλµατώδης αύξηση της χοιροτροφικής παραγωγής κατά τη διάρκεια των τριάντα τελευταίων χρόνων που συνέβαλε στην κάλυψη των αυξηµένων αναγκών σε τρόφιµα ζωικής προέλευσης παγκόσµια, βασίστηκε στην ανάπτυξη και στην εφαρµογή προηγµένων µεθόδων διαχείρισης της εκτροφής και της υγείας των χοίρων. Η αλµατώδης, όµως, αυτή αύξηση συνοδεύτηκε από την εµφάνιση νέων νοσολογικών προβληµάτων. Ένα από τα σηµαντικότερα νοσήµατα που απασχόλησαν τη χοιροτροφία τα τελευταία 15 χρόνια είναι το Αναπνευστικό και Αναπαραγωγικό Σύνδροµο του Χοίρου (ΑΑΣΧ). Από την εµφάνιση του ΑΑΣΧ µέχρι σήµερα σηµαντικός αριθµός ερευνητών ασχολήθηκε µε τη µελέτη του συνδρόµου. Αν και έχει αποσαφηνιστεί σε µεγάλο βαθµό ο τρόπος δράσης του υπεύθυνου ιού, το σύνδροµο, ακόµη και σήµερα, εξακολουθεί να προκαλεί τεράστιες οικονοµικές απώλειες στην παγκόσµια χοιροτροφία. Οι απώλειες αυτές οφείλονται κυρίως στη µείωση των αποδόσεων των συών, λόγω της αρνητικής επίδρασης του ΑΑΣΧ στις αναπαραγωγικές παραµέτρους. Η µείωση των αποδόσεων των συών αποτελεί σηµαντικό επιβαρυντικό παράγοντα στο λειτουργικό κόστος των εκτροφών καθώς και στο κόστος παραγωγής του χοιρινού κρέατος. Τα πρώτα χρόνια εµφάνισης του ΑΑΣΧ οι περισσότερες πειραµατικές έρευνες επικεντρώθηκαν στη διερεύνηση της αιτιοπαθογένειας του. Οι έρευνες, όµως, της τελευταίας δεκαετίας εστιάζονται κυρίως στην πρόληψη και στην αντιµετώπιση των οικονοµικών απωλειών που προκαλεί ο ιός στις εκτροφές. Κυρίαρχη θέση προς την κατεύθυνση αυτή κατέχει η παρασκευή ασφαλών και αποτελεσµατικών εµβολίων, που προορίζονται για χρήση τόσο στον αναπαραγωγικό πληθυσµό όσο και στους αναπτυσσόµενους/παχυνόµενους χοίρους. Σύµφωνα, άλλωστε, µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας, οι εµβολιασµοί αποτελούν τον πιο αποτελεσµατικό και οικονοµικό τρόπο πρόληψης και προστασίας των πληθυσµών από λοιµώδη νοσήµατα. Στη µέχρι σήµερα διεθνή βιβλιογραφία οι περισσότερες έρευνες, σχετικά µε τον εµβολιασµό των συών κατά του ΑΑΣΧ, αναφέρονται κυρίως σε πειραµατισµούς µε Ελαττωµένης Λοιµογόνου ύναµης (ΕΛ ) εµβόλια του αµερικάνικου στελέχους του ιού και σε µικρότερο βαθµό, του ευρωπαϊκού στελέχους. Σε πολλές από τις έρευνες αυτές, τόσο in vitro όσο και σε επίπεδο εκτροφής, έχουν διατυπωθεί σοβαρές επιφυλάξεις για την ασφάλεια και την αποτελεσµατικότητα των συγκεκριµένων εµβολίων. Αντίθετα, οι µελέτες µε νεκρά

17 20 ΕΙΣΑΓΩΓΗ εµβόλια που έχουν δηµοσιευτεί µέχρι σήµερα είναι ελάχιστες και στην πλειοψηφία τους αναφέρονται σε διαφορετικά εµβολιακά σχήµατα από αυτό που εφαρµόστηκε στην παρούσα έρευνα. Επίσης, στις υπάρχουσες µελέτες δεν έχει διερευνηθεί η έκταση της παρουσίας του ιού του ΑΑΣΧ στα ζώα των εκτροφών που παραµένουν ανεµβολίαστα για διάφορους λόγους. Επιπλέον, µέχρι σήµερα δεν υπάρχουν δηµοσιευµένα δεδοµένα σχετικά µε την εκτίµηση της ανοσοαπόκρισης των εµβολιασµένων συών στη χορήγηση των αναµνηστικών δόσεων των νεκρών εµβολίων. Τα παραπάνω αποτέλεσαν σηµαντικό κίνητρο, προκειµένου να συµπεριληφθεί στον πειραµατικό σχεδιασµό της παρούσας έρευνας η διερεύνηση της έκταση της παρουσίας του ιού του ΑΑΣΧ στα ανεµβολίαστα ζώα της εκτροφής για µεγάλο χρονικό διάστηµα καθώς και η εκτίµηση της ανοσοαπόκρισης των εµβολιασµένων συών στη χορήγηση της αναµνηστικής δόσης του εµβολίου. Σηµαντική πρόκληση για τον πειραµατικό σχεδιασµό της παρούσας έρευνας αποτέλεσαν οι ελάχιστες µέχρι σήµερα δηµοσιευµένες εργασίες σχετικά µε την επίδραση του εµβολιασµού των κάπρων κατά του ΑΑΣΧ, στην υγεία και στα χαρακτηριστικά του σπέρµατός τους. Οι έρευνες αυτές αφορούν κυρίως πειραµατισµούς µε ΕΛ εµβόλια του αµερικάνικου στελέχους του ιού, ενώ στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν δηµοσιευτεί τα αποτελέσµατα δύο µόνο µελετών, των Swenson και συν. (1995) και των Nielsen και συν. (1997), που αναφέρονται στη χρήση νεκρών εµβολίων. Πρέπει να σηµειωθεί ότι στις µελέτες αυτές δεν διερευνήθηκε η επίδραση του εµβολιασµού στα χαρακτηριστικά και στη γονιµοποιητική ικανότητα του σπέρµατος των κάπρων, αλλά µόνο η πιθανότητα µείωσης της απέκκρισης του ιού από το σπέρµα. Όλα τα παραπάνω ενίσχυσαν την απόφαση να µελετηθεί στον παρόντα πειραµατισµό και η επίδραση του εµβολιασµού των κάπρων µε νεκρό εµβόλιο στην υγεία, στα χαρακτηριστικά και στη γονιµοποιητική ικανότητα του σπέρµατός τους. Στη µέχρι σήµερα διεθνή βιβλιογραφία δεν υπάρχουν αναφορές σχετικά µε την πιθανότητα αύξησης του ποσοστό των συών που µετά τον απογαλακτισµό εµφανίζουν αποτυχία γονιµοποίησης και παρατεταµένης διάρκειας αναφροδισία («κενές» σύες), σε εκτροφές µολυσµένες από τον ιό του ΑΑΣΧ. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί από τον Αλεξόπουλο (µη δηµοσιευµένα στοιχεία-προσωπική επικοινωνία 2001) ότι στις ελληνικές εκτροφές που µολύνονταν από τον ιό του ΑΑΣΧ υπήρχε αύξηση του ποσοστού των συών που εµφάνιζαν αποτυχία γονιµοποίησης και παρατεταµένης διάρκειας αναφροδισία. Οι σύες αυτές αποµακρύνονταν από την εκτροφή και κατά τη σφαγή τους διαπιστώνονταν συχνά παρουσία κύστεων ωοθυλακίων ή άλλων κυστικών σχηµατισµών στις ωοθήκες τους. Επιπλέον, σε µολυσµένες από τον ιό του ΑΑΣΧ σύες έχει παρατηρηθεί ενδοµητρίτιδα και µυοµητρίτιδα, µέτριου έως έντονου βαθµού, καθώς και οίδηµα του ενδοµητρίου (Christianson και συν.

18 ΕΙΣΑΓΩΓΗ , Lager και Halbur 1996). Οι παρατηρήσεις αυτές προέτρεψαν στη διερεύνηση του κατά πόσο ο εµβολιασµός συνδέεται µε τη συχνότητα εµφάνισης κυστικών σχηµατισµών στις ωοθήκες των συών. Για το λόγο αυτό, πραγµατοποιήθηκαν µακροσκοπικές και ιστοπαθολογικές εξετάσεις του γεννητικού συστήµατος συών που οδηγήθηκαν στο σφαγείο τόσο κατά την προπειραµατική όσο και την πειραµατική περίοδο της παρούσας έρευνας. Τα µέχρι σήµερα βιβλιογραφικά δεδοµένα που αναφέρονται στον εµβολιασµό των συών µε το νεκρό εµβόλιο (Progressis, Merial SAS, France) που χρησιµοποιήθηκε στην παρούσα έρευνα είναι ελάχιστα και περιορίζονται στη µελέτη της επίδρασής του στις αναπαραγωγικές παραµέτρους των συών και στα χαρακτηριστικά των τοκετοοµάδων τους (Charreyre και συν. 1998, Reynaud και συν. 1999, Joisel και συν. 2001). Στις έρευνες αυτές διαπιστώθηκε ότι ο εµβολιασµός των συών οδήγησε σε βελτίωση των αναπαραγωγικών παραµέτρων και των χαρακτηριστικών των τοκετοοµάδων τους. Επίσης, οι Reynaud και συν. (1999, 2004) και οι Joisel και συν. (2001) στις ίδιες ή επόµενες µελέτες διαπίστωσαν ότι το συγκεκριµένο εµβόλιο προκαλεί παραγωγή αντισωµάτων στις εµβολιασµένες σύες και µείωση του ποσοστού των ιαιµικών νεογέννητων και των απογαλακτισµένων χοιριδίων. Επιπλέον, οι ίδιοι διατύπωσαν υποθέσεις ότι ο εµβολιασµός των συών είναι πιθανό να οδηγεί σε αύξηση της µεταφοράς των µητρικών αντισωµάτων στα χοιρίδια και σε πιθανή µείωση της παρουσίας του ιού στον αναπαραγωγικό πληθυσµό καθώς και ότι τα ευεργετικά αποτελέσµατα του εµβολιασµού είναι πιθανό να αυξάνονται όσο αυξάνεται και ο αριθµός των αναµνηστικών δόσεων του εµβολίου. Στο σχεδιασµό του πειραµατικού µέρους της παρούσας έρευνας λήφθηκαν υπόψη τα αποτελέσµατα των παραπάνω ερευνών, ώστε να εκτιµηθούν ή/και να επιβεβαιωθούν οι υποθέσεις που διατυπώθηκαν σε αυτές. Μάλιστα, για να διερευνηθούν άλλες πιθανές επιδράσεις του εµβολίου κρίθηκε απαραίτητος ο εµβολιασµός των συών για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα από αυτό των προηγούµενων ερευνών. Επιπλέον, µε βάση τα αποτελέσµατα των ορολογικών εξετάσεων ανάλογων πειραµατισµών, κρίθηκε απαραίτητη η επέκταση των ορολογικών εξετάσεων τόσο χρονικά όσο και στα ανεµβολίαστα ζώα όλων των ηλικιών (νεαρές σύες, απογαλακτισµένα χοιρίδια, αναπτυσσόµενοι και παχυνοµένοι χοίροι), καθώς και σε εµβολιασµένες σύες πριν και µετά από τη χορήγηση της αναµνηστικής δόσης του εµβολίου. Αυτό αποφασίστηκε προκειµένου: α) να εκτιµηθούν ή και να επιβεβαιωθούν οι υποθέσεις άλλων ερευνητών σχετικά µε την παρουσία του ιού του ΑΑΣΧ στον αναπαραγωγικό πληθυσµό, β) να διερευνηθεί η παρουσία του ιού, µετά την έναρξη των εµβολιασµών των συών, στους αναπτυσσόµενους και στους παχυνόµενους χοίρους (για τους οποίους δεν υπάρχουν δηµοσιευµένα πειραµατικά δεδοµένα µέχρι σήµερα) και γ) να

19 22 ΕΙΣΑΓΩΓΗ εκτιµηθεί η ανοσοαπόκριση των εµβολιασµένων συών στη χορήγηση της αναµνηστικής δόσης του εµβολίου (επίσης δεν υπάρχουν δηµοσιευµένα πειραµατικά δεδοµένα µέχρι σήµερα). Η παρουσία του ιού του ΑΑΣΧ σε µια εκτροφή προδιαθέτει στην εµφάνιση δύο νέων συνδρόµων, του Πολυσυστηµατικού Συνδρόµου Απίσχνανσης των Απογαλακτισµένων Χοιριδίων (ΠΣΑΑΧ) και του Συνδρόµου ερµατίτιδας και Νεφροπάθειας του Χοίρου (Σ ΝΧ) (Segales και συν. 1998, Thibault και συν. 1998, Harms και συν. 2000, Choi και Chae 2001). Τα τελευταία χρόνια τα παραπάνω σύνδροµα, σε συνδυασµό µε το ΑΑΣΧ προκαλούν σηµαντικές οικονοµικές απώλειες στην ελληνική χοιροτροφία (Γεωργάκης και συν. 2002). Με τα νέα αυτά δεδοµένα, που διαµορφώθηκαν στην ελληνική χοιροτροφία τα τελευταία χρόνια, τα κρίσιµα σηµεία του πειραµατικού σχεδιασµού από άποψη πρωτοτυπίας αποτέλεσαν α) η επιλογή µιας εκτροφής όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικής της ελληνικής και της ευρωπαϊκής χοιροτροφίας, β) ο εµβολιασµός όλων των συών και των σπερµατοδοτών κάπρων της εκτροφής για µεγάλο χρονικό διάστηµα και γ) η διερεύνηση της παρουσίας του ιού του ΑΑΣΧ στα ανεµβολίαστα ζώα όλων των ηλικιών, για µεγάλο χρονικό διάστηµα, παράλληλα µε την εφαρµογή των εµβολιασµών στον αναπαραγωγικό της πληθυσµό. Η παρούσα έρευνα διενεργήθηκε σε µια εκτροφή βιοµηχανικού τύπου, µεγάλης δυναµικότητας, µε νοσολογικό ιστορικό που περιλάµβανε περιστατικά εκδήλωσης των ΑΑΣΧ, ΠΣΑΑΧ και Σ ΝΧ, δηλαδή υπό συνθήκες όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικές µε αυτές που παρουσιάζει η ελληνική και η ευρωπαϊκή χοιροτροφία τα τελευταία χρόνια. Η εργασία αυτή αποτελείται από δύο κύρια µέρη. Το πρώτο µέρος αφορά στη βιβλιογραφική ανασκόπηση της αιτιοπαθογένειας, της επιζωοτολογίας, της κλινικής εικόνας, των παθολογοανατοµικών ευρηµάτων, της διάγνωσης και της πρόληψης του ΑΑΣΧ. Ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στα µέχρι σήµερα διεθνή βιβλιογραφικά δεδοµένα που αφορούν στη χρήση εµβολίων κατά του ΑΑΣΧ στον αναπαραγωγικό πληθυσµό. Στο δεύτερο µέρος (αποτελούµενο από τρία κεφάλαια) παρουσιάζονται λεπτοµερώς ο πειραµατικός σχεδιασµός, τα αποτελέσµατα και ο σχολιασµός των αποτελεσµάτων σε συνδυασµό µε τα συµπεράσµατα που προέκυψαν από την παρούσα έρευνα.

20 Μέρος 1ο ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

21 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 25 ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ ΤΟΥ ΧΟΙΡΟΥ (ΑΑΣΧ) 1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ Το ΑΑΣΧ εµφανίστηκε και περιγράφηκε για πρώτη φορά στις ΗΠΑ και στον Καναδά τo 1987 (Keffaber και συν. 1989, Loula 1991, Dea και συν. 1990), αλλά λόγω άγνοιας τότε του αιτιολογικού παράγοντα ονοµάστηκε «Μυστηριώδης Νόσος του Χοίρου» (Mystery Swine Disease, MSD) (Dial και συν. 1990). Το 1989 η νόσος συσχετίσθηκε µε την εµφάνιση αναπνευστικών και αναπαραγωγικών προβληµάτων στους χοίρους (Swine Infertility and Respiratory Syndrome, SIRS) (Reotutar 1989, Hill 1990). Στα τέλη του 1990, το νόσηµα εµφανίστηκε και στην Ευρώπη, αρχικά στη Γερµανία (Lindhaus και Lindhaus 1991, OIE 1992), από όπου εξαπλώθηκε ταχύτατα στην Ολλανδία (Porcine Epidemic Abortion and Respiratory Syndrome, PEARS ή Lelystad Virus swine infection) (Wensvoort και συν. 1991), στη Μεγάλη Βρετανία (Blue ear disease) (Edwards και συν. 1992), στο Βέλγιο (OIE 1992), στην Ισπανία (Plana-Duran και συν. 1992), στη Γαλλία (Baron και συν. 1992, OIE 1992) το 1991, στη ανία (Bøtner και συν. 1994) και στην Πολωνία (Pejsak και Markowska 1996) το 1992 και στην Τσεχία (Valíček και συν. 1997) το Στην Ελλάδα, η πρώτη αναφορά του συνδρόµου έγινε το φθινόπωρο του 1993 (Kyriakis και συν. 1996a). Το 1991 στο Κεντρικό Κτηνιατρικό Ερευνητικό Ινστιτούτο στο Lelystad της Ολλανδίας ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά ένας ιός που ονοµάστηκε ιός του Lelystad (Lelystad virus-lv) (Wensvoort και συν. 1991). Ένα χρόνο µετά στις Η.Π.Α. (Benfield και συν. 1992, Collins και συν. 1992) και στον Καναδά (Dea και συν. 1992a, b) αποµονώθηκε και άλλο στέλεχος του ιού, το οποίο ονοµάστηκε VR Μετά το πρώτο και το δεύτερο Συνέδριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Απρίλιος και Νοέµβριος 1991), που έγιναν στις Βρυξέλλες, το νόσηµα έλαβε επισήµως την ονοµασία «Αναπνευστικό και Αναπαραγωγικό Σύνδροµο του Χοίρου, ΑΑΣΧ» (Porcine Respiratory and Reproductive Syndrome, PRRS) (European Commission 1991). Το ΑΑΣΧ διαπιστώθηκε και σε Ασιατικές χώρες, όπως στην Ιαπωνία, στις Φιλιππίνες, στην Κορέα, στην Κίνα και στην Ταϊβάν (Chang και συν. 1993, Kuwahara και συν. 1994, Hirose και συν. 1995, Meredith 1995a). Το ΑΑΣΧ, σήµερα, συνεχίζει να προκαλεί οικονοµικές απώλειες στη παγκόσµια χοιροτροφία τόσο ως ενζωοτική αναπνευστική νόσος µε συµµετοχή στο «Αναπνευστικό

22 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ 26 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Σύνδροµο των Αναπτυσσόµενων και Παχυνόµενων Χοίρων, ΑΣΑΠΧ» όσο και ως σποραδική, οξεία νόσος του αναπαραγωγικού συστήµατος που εκδηλώνεται µε ασυνήθιστα υψηλά ποσοστά περιστατικών αποβολών και θνησιµότητας των συών. Στις ΗΠΑ έχουν περιγραφεί σοβαρές επιζωοτίες αναπαραγωγικής νόσου, που χαρακτηρίζονται ως «οξύ» ή «άτυπο» ΑΑΣΧ. Αναφέρονται συχνά ως «Acute PRRS» ή «Atypical PRRS» ή «Sow Abortion and Mortality Syndrome, SAMS» (Epperson και Holler 1997, Halbur και Bush 1997, Mengeling και συν. 1997, Zimmerman και συν. 1997a) και υποστηρίζεται ότι οφείλονται σε νέα, περισσότερο λοιµογόνα, συνεχώς µεταλλασσόµενα στελέχη του ιού (Kapur και συν. 1996, Wesley και συν. 1996, Murtaugh και συν. 1997, Mengeling και συν. 1997). Παρόµοια περιστατικά αναφέρθηκαν πρόσφατα και στην Ευρώπη (Garcia και συν. 2004). 2. AΙΤΙΟΛΟΓΙΑ 2.1. Αιτιολογικός παράγοντας Ο ιός του ΑΑΣΧ (Porcine Respiratory and Reproductive Syndrome Virus, PRRSV) είναι RNA ιός, µε βιολογική, δοµική, µορφολογική και γενετική συγγένεια µε τον ιό της λοιµώδους αρτηρίτιδας των ιπποειδών, τον ιό της γαλακτικής δεϋδρογενάσης των ποντικών και τον ιό του αιµορραγικού πυρετού των πιθήκων (Benfield και συν. 1992, Dea και συν. 1992, Wensvoort και συν. 1992b, Conzelman και συν. 1993, Meulenberg και συν. 1993a, b, Saito και συν. 1996). Με βάση τα παραπάνω κοινά χαρακτηριστικά οι τέσσερις αυτοί ιοί (Plagemann και Moenning 1992, Plagemann 1996) κατατάχθηκαν στο γένος Arterivirus της οικογένειας Arteriviridae, που ανήκει στην τάξη Νidovirales (Cavanagh 1997). Στα βασικά χαρακτηριστικά της παραπάνω οµάδας ιών, εντάσσονται α) η ικανότητά τους να προκαλούν ασυµπτωµατική λοίµωξη ή σοβαρή και συχνά θανατηφόρο νόσο (Dee 1998, Benfield και συν. 1999, Done 2001), β) η αντιτύπωσή τους στα µακροφάγα λευκοκύτταρα και γ) η µεγάλη παραλλακτικότητα του γονιδιώµατός τους (Plagemann 1996). Το πρώτο σηµαντικό βήµα για την ταυτοποίηση του αιτιολογικού παράγοντα του ΑΑΣΧ έγινε το 1990 από τους Collins και συν. (1990), οι οποίοι προκάλεσαν πειραµατικά την αναπαραγωγή της αναπνευστικής µορφής του συνδρόµου, χρησιµοποιώντας ιστούς από προσβεβληµένους χοίρους. Το 1991 οι ερευνητές του Κεντρικού Κτηνιατρικού Ερευνητικού Ινστιτούτου στο Lelystad της Ολλανδίας αποµόνωσαν ιό από κυψελιδικά µακροφάγα χοίρου, ο οποίος προκάλεσε πειραµατικά και την αναπαραγωγική µορφή του συνδρόµου. Είναι το γνωστό πλέον ευρωπαϊκό στέλεχος του ιού, το οποίο όπως προαναφέρθηκε ονοµάστηκε ιός του Lelystad (Lelystad virus, LV) (Terpstra και συν. 1991, Wensvoort και συν. 1991). Το στέλεχος αυτό καθώς και το στέλεχος VR-2332 που αποµονώθηκε από τους Αµερικάνους

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΨΟΥΡΗ 4 412 22 ΛΑΡΙΣΑ ΤΗΛ. 2410 627142 FAX 2410 627143 E-MAIL:GEOTEE_L@OTENET.GR Λάρισα 30-04-2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Η ΝΕΑ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ Παγκόσμια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS)

ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) econteplusproject Organic.Edunet ΛΟΙΜΩΔΗΣ ΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (INFECTIOUS BRONCHITIS) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΖΩΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΙΟΥ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια αποτελέσματα από L03 και την νέα Camborough. Διαφοροποίηση της Camborough στην αποδοτικότητα της τροφής

Παγκόσμια αποτελέσματα από L03 και την νέα Camborough. Διαφοροποίηση της Camborough στην αποδοτικότητα της τροφής Ανασκόπηση η των χοιρομητέρων ρ Camborough & L03 Η χοιρομητέρα PIC L03 Βασικά Σημεία Παρουσίασης PIC L03 Παγκόσμια αποτελέσματα από L03 και την νέα Camborough Διαφοροποίηση της Camborough στην αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

"Η ΓΡΙΠΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ" ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΤΗΝΑ

Η ΓΡΙΠΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΣΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΤΗΝΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Καθηγητής Β. Ι. Κοντός Λ.Αλεξάνδρας 196, Αθήνα, Τ.Κ. 115 21 Τηλ. 210 6445049

Διαβάστε περισσότερα

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE)

ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΨΕΥΔΟΠΑΝΩΛΗ (NEWCASTLE DISEASE) Δρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής και Υδατοκαλλιεργειών,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις

Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Μυκοπλάσμωση 1 Γενικά για τις μυκοπλασμώσεις Τα είδη του γένους Mycoplasma, χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλομορφία επειδή δεν φέρουν κυτταρικό τοίχωμα. Δεν είναι εύκολο να αναδειχθούν. Καλλιεργείται

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

«ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ. Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Μαρία Μαλιδάκη, Χαράλαμπος Ν. Βερβερίδης Κτηνιατρική Σχολή, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης «ΜΑΙΕΥΤΙΚΑ» ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΣΤΗ ΘΗΛΥΚΗ ΓΑΤΑ Ο ωοθηκικός κύκλος και

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1(ΥΓΕΙΑ-ΑΝΘΡΩΠΟΣ) Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Οι ιοί αποτελούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περίληψη εισήγησης σε σεµινάριο τεχνικών ασφαλείας του ΕΛΙΝΥΑΕ ΤΖΙΝΑΣ ΘΕΟ ΩΡΟΣ ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΡΙΣΜΟΙ Βιολογικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ. 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ 9η ΙΑΛΕΞΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ανθεκτικότητα Γενικά Η εξέλιξη των καλλιεργούµενων φυτών είναι το αποτέλεσµα φυσικής και τεχνητής επιλογής Η επιλογή για αυξηµένες

Διαβάστε περισσότερα

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου

HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου HPV-Εμβόλιο: Νέα εποχή στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου Θεόδωρος Αγοραστός Καθηγητής Μαιευτικής-Γυναικολογίας Α.Π.Θ., Α' Μαιευτική & Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. Παπαγεωργίου ισό αιώνα μετά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ. Suvaxyn Aujeszky 783 + O/, σκόνη και διαλύτης για ενέσιμο γαλάκτωμα για χοίρους.

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ. Suvaxyn Aujeszky 783 + O/, σκόνη και διαλύτης για ενέσιμο γαλάκτωμα για χοίρους. ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΕΩΣ Suvaxyn Aujeszky 783 + O/W, σκόνη και διαλύτης για ενέσιμο γαλάκτωμα για χοίρους. 1. ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΑΔΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan

Protecure και Endosan. Protecure. Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Protecure Endosan Protecure και Endosan Υγιεινό Φυσικό Προβιοτικό Τα νέα ϖροβιοτικά, Protecure και Endosan, ϖεριέχουν καλλιέργειες µικροοργανισµών γαλακτικού οξέος, είναι φυσικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

και η υγεία των εργαζομένων

και η υγεία των εργαζομένων και η υγεία των εργαζομένων Η γρίπη των πουλερικών ή πιο σωστά γρίπη των πτηνών (avian influenza) είναι μια λοιμώδης ασθένεια μεταξύ των πτηνών, γνωστή εδώ κι έναν αιώνα. Περιγράφηκε για πρώτη φορά στην

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ. Ιανουάριος 2006 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ - ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ Ιανουάριος 2006 Τι είναι η γρίπη των πτηνών; Η γρίπη των πτηνών είναι µία µολυσµατική νόσος που προσβάλει τα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕ ΕΜΒΟΛΙΑ ΚΑΙ ΟΡΟΥΣ ΟΝΟΜΑ:ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΕΠΙΘΕΤΟ:ΠΡΙΦΤΗ ΤΑΞΗ:Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΜΗΜΑ: 4 ΗΜ/ΝΙΑ: 11/10/2013 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΑΘΟΓΟΝΟΥΣ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Ένας μικροοργανισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΘΗΚΕ ΚΑΙ ΣΕ ΜΗ ΑΠΟΔΗΜΗΤΙΚΑ ΠΤΗΝΑ

ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΘΗΚΕ ΚΑΙ ΣΕ ΜΗ ΑΠΟΔΗΜΗΤΙΚΑ ΠΤΗΝΑ 1 ΑΝΗΣΥΧΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΑΝΙΧΝΕΥΘΗΚΕ ΚΑΙ ΣΕ ΜΗ ΑΠΟΔΗΜΗΤΙΚΑ ΠΤΗΝΑ Θεσσαλονίκη 18 Μαρτίου 2011 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π ΟΥ Ανησυχητικά είναι τα επιστημονικά ευρήματα για τη διασπορά του ιού του

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Η ρύθμιση της θερμοκρασίας του

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Καταρροϊκός Πυρετός ή «νόσος της μπλε γλώσσας» (bluetongue)

Καταρροϊκός Πυρετός ή «νόσος της μπλε γλώσσας» (bluetongue) Καταρροϊκός Πυρετός ή «νόσος της μπλε γλώσσας» (bluetongue) Αγγελική Ρόδη-Μπουριέλ DVM, MSc, MSc, PhD, pmrcvs Καθηγήτρια Κτηνιατρικής Μικροβιολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Ενημερωτικό άρθρο της Αγγελικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Πληροφορίες : Καλύβα Φ Ταχ. Δ/νση : Αριστοτέλους 19 Ταχ. Κώδικας : 104 38 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 30/5/2014 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Συγκρίνατε την πρωτογενή µε τη δευτερογενή ανοσοβιολογική απόκριση και απεικονίστε αυτές στο ίδιο διάγραµµα αξόνων. Πρωτογενή ανοσοβιολογική απόκριση ονοµάζουµε την απόκριση του

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS

ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS ΣΟΒΑΡΟ ΟΞΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΝ ΡΟΜΟ SARS Η γνώση είναι ο καλύτερος τρόπος προστασίας Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύµβουλος Yπεύθυνος ενηµέρωσης: Μανώλης Γ. Βελονάκης Ιατρός Εργασίας, Αν. Καθηγητής Παν/µίου

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος 2 ο - Άρθρο 6 o

Τεύχος 2 ο - Άρθρο 6 o Τεύχος 2 ο - Άρθρο 6 o ΓΡΙΠΗ ΤΩΝ ΧΟΙΡΩΝ. Συγγραφέας: Δημοπούλου Ειρήνη* Κτηνιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ένα θέμα που απασχόλησε πολύ την ιατρική και μη κοινότητα είναι η γρίπη των χοίρων.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ ΘΑΛΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ. Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. α Α3. β Α4. β Α5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Β 2 Α 3 Α 4 Β 5 Β 6 Α 7 Α 8 Β Β2. Σελ. 18 Σχολικού βιβλίου Το γενετικό

Διαβάστε περισσότερα

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα?

HPV. Τι είναι τα κονδυλώματα? HPV O HPV (Human papilloma virus) ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων είναι ιός που βασίζεται στο DNA και μολύνει το δέρμα και τις βλεννογόνες μεμβράνες ανθρώπων και ορισμένων ζώων. Μέχρι στιγμής έχουν αναγνωριστεί

Διαβάστε περισσότερα

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας»

«β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Εργαστήριο Κυτταρογενετικής ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» «β-μεσογειακή αναιμία: το πιο συχνό μονογονιδιακό νόσημα στη χώρα μας» Ζαχάκη Σοφία - Ουρανία Βιολόγος, MSc, PhD β μεσογειακή αναιμία Η θαλασσαιμία ή νόσος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΠΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ Γ. ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ Εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διάγνωσης των προβλημάτων στον τομέα της ανδρικής γονιμότητας Λεωφ. Κηφισίας 46 115 26 Αθήνα (2ος όροφος) Τηλ: 210 6452 172, 210 6400

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE)

ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) econteplusproject Organic.Edunet ΛΙΣΤΕΡΙΩΣΗ (LISTERIOSIS, CIRCLING DISEASE) ρ. Ευτυχία Ξυλούρη Φραγκιαδάκη Κτηνίατρος Υγιεινολόγος, Αναπλ. Καθηγήτρια Υγιεινής Αγρ. Ζώων, Τμήμα Επιστήμης Ζωικής Παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε

Ebola. Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Ebola Ενημερωνόμαστε - προετοιμαζόμαστε- προσέχουμε Οκτώβριος 2014 Πρόλογος Μια από τις τελευταίες απειλές που γέμισε έντονη ανησυχία ολόκληρο τον πλανήτη είναι η εξάπλωση του ιού Έμπολα. Μια ανησυχία

Διαβάστε περισσότερα

Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2

Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2 11/4/2009 1 Αφιερωμένο σ όλους τους μαθητές της Γ! Λυκείου! 11/4/2009 2 ΑΝΘΡΩΠΟΣ & ΥΓΕΙΑ 11/4/2009 3 ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ 11/4/2009 4 Η ικανότητα του οργανισμού να διατηρεί σταθερές τις συνθήκες του εσωτερικού του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

www.romvos.edu.gr email : support@romvos.edu.gr

www.romvos.edu.gr email : support@romvos.edu.gr www.romvos.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2015 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α 1. γ 2. α 3.β 4.β 5.δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α, 8. Β Β2. Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

Ο ιός DNA κύτταρα ανθρώπου ενδοπυρηνικά έγκλειστα εν αναπτύσσεται σε έµβρυο όρνιθας Υπάρχει ένας ορολογικός τύπος

Ο ιός DNA κύτταρα ανθρώπου ενδοπυρηνικά έγκλειστα εν αναπτύσσεται σε έµβρυο όρνιθας Υπάρχει ένας ορολογικός τύπος Varicella la-zoster Virus Human Herpesvirus-3 Ανήκει στη οικογένεια των ερπητοϊοί Herpesviridae-α Είναι ένας DNA ιός * Πρωτολοίµωξη : Varicela (chickenpox) * Υποτροπή: Herpes Zoster (shingles) Ο ιός DNA

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο»

«Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο» «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο» Κτηνιατρική Σχολή Κτηνιατρική Επιστήμη και Επαγγελματική Σταδιοδρομία Εισηγητής: Ιωάννης Αντωνόπουλος, καθηγητής της Κτηνιατρικής Σχολής Κτηνιατρική Επιστήμη

Διαβάστε περισσότερα

Βελτιώνοντας την ζωτικότητα των µοσχαριών. Τι µπορούµε να κάνουµε; Gert van Trierum International Dairy Topics Volume 5 Number 6 Denkavit Nederland BV, PO Box 5, 3780 BA Voothuizen, The Nederlands Βελτιώνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010

ΑΝΟΣΟΒΙΟΛΟΓΙΑ. Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Εξεταστική Ιανουαρίου 2010 Ποιες είναι οι διαφορές μιας πρωτογενούς από μια δευτερογενή χυμική ανοσολογική απόκριση; Περιγράψετε τους μηχανισμούς ενεργοποίησης στις δυο περιπτώσεις. ΘΕΜΑ 2 (1 μονάδα) Περιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΕΙΡΑ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΠΡΟΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΕΙΡΑ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΠΡΟΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΕΞΕΛΙΞΗ ΣΕΙΡΑ ΜΕΤΑΒΟΛΩΝ ΠΡΟΣ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΣΥΝΙΣΤΩΣΕΣ ΠΟΥ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΜΕΡΟΣ ΣΕ ΕΝΑΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΖΩΟΛΟΓΙΑ Δ. ΜΑΤΘΟΠΟΥΛΟΣ 1 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία

Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑΣ Πρόδρομα αποτελέσματα του ΕΣΠΑ για τον ιό του Δυτικού Νείλου και την ελονοσία Μάρκα Ανδριανή Ιατρός,

Διαβάστε περισσότερα

ÏÅÖÅ. 3. Ποιοι από τους παρακάτω οργανισµούς δεν παράγουν αντιβιοτικά: α. τα πρωτόζωα β. οι µύκητες γ τα φυτά δ. τα βακτήρια Μονάδες 5

ÏÅÖÅ. 3. Ποιοι από τους παρακάτω οργανισµούς δεν παράγουν αντιβιοτικά: α. τα πρωτόζωα β. οι µύκητες γ τα φυτά δ. τα βακτήρια Μονάδες 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 1 ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010)

ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010) Το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Ευκαρυωτικοί μικροοργανισμοί; α.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ανοσολογία

Εισαγωγή στην Ανοσολογία Εισαγωγή στην Ανοσολογία ρ. Γιώργος Κρασιάς Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου Τµήµα Μοριακής Ιολογίας Τι είναι το Ανοσοποιητικό Σύστηµα (ΑΣ)? Το ΑΣ (Immune System) είναι ένα σύστηµα άµυνας του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΟΞΟΠΛΑΣΜΩΣΗ Σ. Θ. Χαραλαµ ίδης, Καθηγητής Εργαστήριο Παρασιτολογίας και Παρασιτικών Νοσηµάτων, Τµήµα Κτηνιατρικής, Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Για το νέο ιό της γρίπης

Για το νέο ιό της γρίπης Για το νέο ιό της γρίπης Μετά την ανακοίνωση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ότι ανεβάζει τοσυναγερμό στο 6, για τον κίνδυνο πανδημίας από τη γρίπη των χοίρων (H1N1), η ανησυχία μας κορυφώνεται κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ ΘΕΜΑ Α Α1. β Α2. γ Α3. γ Α4. α Α5. δ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΕΚΝΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΣΤΟ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟ ΤΕΤΑΡΤΗ 15 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΑΜΝΩΝ ΦΥΛΗΣ ΧΙΟΥ ΓΙΑΝΝΟΣ ΜΑΚΡΗΣ Λεμεσός 2014 ii

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την ορθή πρόταση: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. Το κωδικόνιο του mrna που κωδικοποιεί το αµινοξύ µεθειονίνη είναι α. 5 GUA

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΤΡΩΔΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΝΕΡΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών

Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή. Κεφάλαιο 2: Η Βιολογία των Ιών Κεφάλαιο 1: Εισαγωγή 1.1 Μικροοργανισμοί, Μικροβιολογία και Μικροβιολόγοι... 19 1.1.1 Μικροοργανισμοί... 19 1.1.2 Μικροβιολογία... 20 1.1.3 Μικροβιολόγοι... 21 1.2 Σύντομη Ιστορική Εξέλιξη της Μικροβιολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη ή τη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 10 Ιουνίου 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Απαντήσεις Θεμάτων Επαναληπτικών Πανελληνίων Εξετάσεων Ημερησίων Γενικών Λυκείων Περιεχόμενα ΘΕΜΑ Α.... 2 Α1.... 2 Α3.... 2 Α5.... 2 ΘΕΜΑ B.... 2 Β1.... 2 Β2....

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει ανθρώπινο σπερματοζωάριο. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ. ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ-ΜΑΘΗΤΡΙΑΣ:... 1. Το πιο κάτω σχεδιάγραμμα δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ 24 Οκτ. 2011 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΟ ΤΟΥ ΔΥΤΙΚΟΥ ΝΕΙΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η αναγέννηση µηδενίζει το ηλικιακό ρολόι; Εκτίµηση της κυτταρικής γήρανσης σε αναγεννηµένα όργανα.

Η αναγέννηση µηδενίζει το ηλικιακό ρολόι; Εκτίµηση της κυτταρικής γήρανσης σε αναγεννηµένα όργανα. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ 2011 Η αναγέννηση µηδενίζει το ηλικιακό ρολόι; Εκτίµηση της κυτταρικής γήρανσης σε αναγεννηµένα όργανα. Μιχάλης Αβέρωφ (επιστ. υπεύθυνος) Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιμέλεια: Aβραμίδου Δέσποινα ΘΕΜΑ Α 1. γ 2. α 3. β 4. β 5. δ ΘΕΜΑ Β Β1. 1. Β 2. Α 3. Α 4. Β 5. Β 6. Α 7. Α 8. Β Β2. Η απάντηση βρίσκεται στη σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες IΣTOΛOΓIA H ιστολογία κλάδος της ιατρικής που µελετά > υφή βιολογικού υλικού και τους τρόπους που τα επιµέρους συστατικά στοιχεία σχετίζονται µεταξύ τους δοµικά & λειτουργικά Tα δείγµατα του βιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α. Μονάδες 5. Α2. Από νηματοειδείς δομές (υφές) αποτελούνται α. τα βακτήρια. β. τα πρωτόζωα. γ. οι μύκητες. δ. οι ιοί.

ΘΕΜΑ Α. Μονάδες 5. Α2. Από νηματοειδείς δομές (υφές) αποτελούνται α. τα βακτήρια. β. τα πρωτόζωα. γ. οι μύκητες. δ. οι ιοί. ΘΕΜΑ Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 14 MAΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗ/ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΧΛΑΜΥΔΙΑ Αιτία : βακτήρια Πρόληψη : Η χρήση προφυλακτικού Μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης Αυξημένες εκκρίσεις από τα γεννητικά όργανα ή τον πρωκτό.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης

ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ. Μαλτέζος Ιωάννης ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ DOWN ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΊΔΑ ΤΗΣ ΙΕΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ Μαλτέζος Ιωάννης Κληρονομικότητα Το σώμα μας αποτελείται από εκατομμύρια κύτταρα εκ των οποίων τα περισσότερα εξ αυτών

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α.

Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο. Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Λοιμώξεις και Παιδιατρικά Τμήματα στο Νοσοκομείο Κατερίνα Σαμαρά Νοσηλεύτρια Επιτήρησης Λοιμώξεων Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών Π. Α. Κυριακού Οι λοιμώξεις οφείλονται σε λοιμογόνους παράγοντες ή σε τοξικά τους

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων

Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων. Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελλήνιες Εξετάσεις Ημερήσιων Γενικών Λυκείων Εξεταζόμενο Μάθημα: Βιολογία Γενικής Παιδείας, Ημ/νία: 20 Μαΐου 2015 Απαντήσεις Θεμάτων ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά µε τις ΜΣΕ στα αιγοειδή

Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά µε τις ΜΣΕ στα αιγοειδή MEMO/05/29 Βρυξέλλες, 28 Ιανουάριος 2005 Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά µε τις ΜΣΕ στα αιγοειδή Τι είναι οι µεταδοτικές σπογγώδεις εγκεφαλοπάθειες (ΜΣΕ) Οι ΜΣΕ είναι µια οικογένεια νόσων που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις

Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β. Συχνές Ερωτήσεις Ιογενείς Ηπατίτιδες Ηπατίτιδα Β Συχνές Ερωτήσεις Tι είναι ηπατίτιδα; Το ήπαρ (συκώτι) είναι ένα ζωτικό όργανο που βρίσκεται στο δεξιό άνω τμήμα της κοιλιακής χώρας. Έχει πολλές λειτουργίες και διαδραματίζει

Διαβάστε περισσότερα

1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 1.1 & 1.2 ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ & ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Μεθοδολογία Ασκήσεων Ασκήσεις µε διαγράµµατα που απεικονίζουν τη µεταβολή του αριθµού µικροβίων Συνήθως: Ζητείται να σχολιάσουµε

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π.

Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα. Εργασία: Γιάννης Π. Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα Εργασία: Γιάννης Π. Εισαγωγή Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται ασθένειες ή μολύνσεις, οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ»

Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ - ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : Τίτλος Προγράμματος Κατάρτισης : «ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΑΙΓΟΠΡΟΒΑΤΟΤΡΟΦΙΑ» Ημερ. Έναρξης: π.χ. 50202 Ημερ. Λήξης: π.χ. 602 Σύνολο ωρών: 50 Χώρος Υλοποίησης Προγράμματος Κατάρτισης:

Διαβάστε περισσότερα

The new multicomponent vaccine against meningococcal serogroup B, 4CMenB: immunological, functional and structural characterization of the antigens

The new multicomponent vaccine against meningococcal serogroup B, 4CMenB: immunological, functional and structural characterization of the antigens The new multicomponent vaccine against meningococcal serogroup B, 4CMenB: immunological, functional and structural characterization of the antigens Το νέο, πολλαπλών συστατικών, εµβόλιο έναντι της οροοµάδας

Διαβάστε περισσότερα

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης

Pronilen Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Ενέσιμο διάλυμα λουπροστιόλης Σύνθεση: Ανά ml: Λουπροστιόλη 7,50 mg Είδη ζώων: Αγελάδες, μοσχίδες, φοράδες, πρόβατα. Φαρμακολογικές ιδιότητες: Η λουπροστιόλη είναι ένα συνθετικό ανάλογο της προσταγλανδίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΥΛΙΚΩΝ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΑΙΜΑ Αιμοληψία Φιαλίδια κενού και ειδικές βελόνες (σύστημα VACUTAINER). Σύριγγες συλλογής

Διαβάστε περισσότερα

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων

HPV Human Papilloma Virus. Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων HPV Human Papilloma Virus Ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων Καρκίνος τραχήλου της μήτρας Υψηλή θνησιμότητα Ο δεύτερος σε συχνότητα που αφορά τις γυναίκες παγκόσμια 500.000 γυναίκες εμφανίζουν καρκίνο τραχήλου

Διαβάστε περισσότερα