Οι Έριδες µεταξύ των Θεών στην Ελληνική Μυθολογία. Μία Γεωµυθολογική Φυσικογεωλογική Προσέγγιση. Προσέγγιση

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Οι Έριδες µεταξύ των Θεών στην Ελληνική Μυθολογία. Μία Γεωµυθολογική Φυσικογεωλογική Προσέγγιση. Προσέγγιση"

Transcript

1 Οι Έριδες µεταξύ των Θεών στην Ελληνική Μυθολογία Μία Γεωµυθολογική Φυσικογεωλογική Προσέγγιση από Dr rer. nat. Ηλία. Μαριολάκο Οµότιµο Καθηγητή Γεωλογίας Αθήνα, 21 Νοεµβρίου 2005 Πριν από την περιγραφή ερίδων, ας δούµε: Homo sapiens Ποια είναι η Προϊστορική και ποια η Μυθολογική Εποχή. Πότε αρχίζει η Μυθολογία; Έχει αρχή; - Πότε; Έχει τέλος; - Πότε; Ποιο είδος ανθρώπου δηµιούργησε την Ελληνική Μυθολογία; Homo sapiens ( σήµερα); Homo neanderthalensis ( π.α.σ.); Homo neanderthalensis Ή Homo erectus; Γιατί το ερώτηµα; Επειδή και τα τρία είδη έχουν βρεθεί στον Ελλαδικό χώρο. Homo erectus 2

2 Homo ergaster / erectus Homo neanderthalensis Homo neanderthalensis /Homo sapiens Homo sapiens 3 ΠΕ: Πρωτοελλαδική Εποχή, ΜΕ: Μεσοελλαδική Εποχή, ΥΕ: Υστεροελλαδική Εποχή, ΠΚ: Πρωτοκυκλαδική Εποχή, ΜΚ: Μεσοκυκλαδική Εποχή, ΥΚ: Υστεροκυκλαδική Εποχή, ΠΜ: Πρωτοµινωική Εποχή, ΜΜ: Μεσοµινωική Εποχή, ΥΜ: Υστεροµινωική Εποχή. Εισαγωγή Ιστορική περίοδος Προϊστορική περίοδος Παλαιότερη Προϊστορική =Μυθολογική περίοδος Έκρηξη Σαντορίνης Κατακλυσµός ευκαλίωνα Άλλη εκδοχή ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΠΡΟΚΕΡΑΜΙΚΗ ΠΡΟΚΕΡΑΜΙΚΗ π.α.σ π.α.σ. Εµφάνιση Homo sapiens στην κεντρική Ευρώπη 40 χιλ. χρόνια πριν και στην Ελλάδα 70 χιλ. χρόνια πριν ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΣΤΟ ΝΕΟΤΕΡΟ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ 1830 σήµερα ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΠΟΧΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΚΛΑΣΣΙΚΗ ΑΡΧΑΪΚΗ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΙΘΟΥ ΕΠΟΧΗ ΣΙ ΗΡΟΥ 146 π.χ. 330 µ.χ π.χ π.χ π.χ π.χ. ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΚΥΚΛΑ ΕΣ ΚΡΗΤΗ ΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΑ Α ΥΕ Μυκηναϊκή ΥΚ ΥΜ π.χ. ΜΕ ΜΚ ΜΜ π.χ. ΠΕ ΠΚ ΠΜ π.χ. ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΑΝΩΤΕΡΗ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΜΕΣΗ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ Απήδηµα Πετράλωνα ΚΑΤΩΤΕΡΗ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ Ολυµπιακοί Αγώνες π.χ. ( π.α.σ.) / / π.χ. ( π.α.σ.) π.α.σ π.α.σ χρόνια ΑΡΧΑΪΚΗ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ Ύστερ. ΚΠ 0,3 0,1 εκ. χρόνια Μέση ΚΠ 0,7-0,3 εκ. χρόνια Πρώιµη ΚΠ 1,4-0,7 εκ. χρόνια Κλείσιµο Φιλοσοφικών Σχολών (529 µ.χ.) Κατάργηση Ολυµπιακών Αγώνων (393 µ.χ.) Ναυµαχία Σαλαµίνας (480 π.χ.) Γέννηση Αβραάµ (1986 π.χ.) Κατακλυσµός Νώε ( 2105) Αδάµ (3761) Σέσκλο (6880) Κατακλυσµός άρδανου π.χ. Θεόπετρα

3 Θα ασχοληθούµε κυρίως µε την περίοδο του Homo sapiens όχι του Homo neanderthalensis. Προσωπική άποψη: Η Ελληνική Μυθολογία αναφέρεται σε δράσεις του Homo sapiens. 5 Πολλές φορές οι µυθολογικοί ήρωες µπερδεύονται στο προϊστορικό γίγνεσθαι που, αποδεικνύεται ότι είναι ένα πραγµατικό γεγονός. Παράδειγµα ο Τρωικός πόλεµος και η Τροία. Οι µυθικοί ήρωες είναι πραγµατικοί ήρωες, είναι ιστορικά πρόσωπα ή µυθικά πρόσωπα; Ο Οδυσσέας, ο Ηρακλής, ο Αχιλλέας και οι άλλοι τι είναι; Τι είναι ο Μίνωςκαι ο Ροδάµανθης; Είναι ένας ή περισσότεροι Μίνωες; Είναι ο Μίνωςκαι ο Ροδάµανθης µυθικά πρόσωπα, δηλ. φανταστικά; Είναι πραγµατικά παιδιά της Ευρώπης και του ία; Τι είναι ο ευκαλίων Τι είναι ο Νώε; Τι είναι ο Μωϋσής; Τι είναι ο Γκιλγκαµές; Τι είναι ο αναός; Τι είναι ο Αδάµ και η Εύα; Είναι µυθικά ή ιστορικά πρόσωπα δηλ. φανταστικά πρόσωπα ή ιστορικά; 6

4 Τι είναι Μυθολογία; Υπάρχουν πολλές απόψεις. Μύθος = γέννηµα της φαντασίας του ανθρώπου - καµιά σχέση µε την πραγµατικότητα. = ενσάρκωση των φυσικών δυνάµεων. Χρησιµεύει η Μυθολογία; Στέφανος Κόµµητας: συγγραφέας και εκδότης της «Ελληνικής Μυθολογίας» «και το µέγιστον χρησιµεύει εις τηναλήθειαντης αγίας ηµών πίστεως µανθάνωντας τας παραλόγους δοξασίες των παλαιών» (Ελλήνων προφανώς). Συνεπώς, παράλογες δοξασίες όσα έλεγαν και πίστευαν όλοι οι Έλληνες! Είναι όµως παράλογες δοξασίες; 7 Ειδικότερα για Ελληνική Μυθολογία: Αντιπροσωπεύει τους µύθους των Προ- ή Πρωτο-Ελλήνων, ή µόνον των Ελλήνων; Σύµφωνα µε τις επικρατούσες απόψεις: Οι Έλληνες έφτασαν γύρω κάπου τη 2η χιλιετία π.χ., αν έφτασαν! Αν έφτασαν, από πού ήρθαν; Πιο πριν, ποιοι οι κάτοικοι; Πελασγοί; Μινύες; Τι είναι: Ποιοι είναι; Είναι γηγενείς; Έχουν έλθει από αλλού; Από πού; Ο Κυκλαδικός Πολιτισµός; Ο Μινωικός Πολιτισµός; Ποιας εποχής; Πρώτο- ή Ύστερο-; Ο Πολιτισµός της Λέρνας; Ο Νεολιθικός, ο Μεσολιθικός; Ανήκουν στον Ελληνικό, είναι Προελληνικοί ή Πρωτοελληνικοί Πολιτισµοί; 8

5 Και πολλά, πάρα πολλά ΑΝΑΠΑΝΤΗΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Ερώτηµα: Θέλουµε να τα απαντήσουµε; Προσωπική άποψη: ΕΝ ΘΕΛΟΥΜΕ ΑΚΟΜΑ Γιατί; Φοβόµαστε; Ντρεπόµαστε; εν παρουσιάζει ενδιαφέρον; Πιστεύουµε ότι δεν πρέπει να έχουµε σχέση µε τους Θεούς και ήρωες; Πιστεύουµε ότι άλλο αρχαίοι Έλληνες κι άλλο Νεοέλληνες; Αν πιστεύουµε ότι έχουµε κάποια σχέση, τότε δεν θα έπρεπε να γνωρίζουµε ότι ο Έλληνας έχτισε την πόλη Ελλάδα; Πού βασίζεται η προσωπική άποψη; εν βλέπω να έχουν δοθεί ιδακτορικά µε θέµα την Ελληνική Μυθολογία Οι µελέτες της Παλαιολιθικής Εποχής άρχισαν, πολύ δειλά, πριν 2 δεκαετίες. 9 Γεγονός: Τα όρια του µύθου και της πραγµατικότητας ασαφή. Γενική παρατήρηση: ορισµένοι πραγµατικά πρόσωπα, άλλοι ΟΧΙ. ΟΜΩΣ:όλα ή µάλλον ΣΧΕ ΟΝ ΟΛΑ ή ΟΛΟΙ κάτι αντιπροσωπεύουν. Προσωπική άποψη: ΛΑΘΟΣ ότι η Ελληνική Μυθολογία είναι ωραίο παραµύθι. Ελληνική Μυθολογία = η παλαιότερη ιστορία των λαών που έζησαν στον τόπο που αργότερα ονοµάστηκε Ελλάδα = Προϊστορία Πρώτο (Προ) Ελλήνων. Πολλοί Θεοί ταυτίζονται µε φυσικά φαινόµενα. Π.χ. Γαία: Η µεγάλη Μάνα Θεών και ανθρώπων, Ωκεανών, Ορέων, Ποταµών Τιτάνες Γίγαντες Ο Νεφεληγερέτης Ζεύς; Ο Γεωσείστης Ποσειδών; Ο πόρθµιος, ο ίσθµιος, ο επιλίµνιος κ.λπ. Ποσειδών; Είναι παράλογη δοξασία ότι ο Ποσειδών δηµιουργούσε ισθµούς και πορθµούς, λίµνες κ.λπ.; 10

6 Μεγάλο τµήµα της Ελληνικής Μυθολογίας ταυτίζεται µε την γεωλογική εξέλιξη του Ελλαδικού χώρου. Άρα η Ελληνική Μυθολογία έχει και µία φυσικογεωλογική ή γεωµυθολογική διάσταση. ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Γεωµυθολογική διάσταση κυρίως, όπου συµµετέχουν θεότητες µέχρι την 4η Γενιά Θεών. Συµµετοχή νεώτερων Γενεών Θεών περιστασιακή και βοηθητική. 11 Γεωµυθολογία: Γεωλογική ερµηνεία Μύθων Σχέση Γεωλογίας & Μυθολογίας Φυσικογεωλογικές συνθήκες κατά την µυθολογική περίοδο υστυχώς δεν έχει αναδειχτεί αυτή η διάσταση Ούτε οι τόποι που συνδέονται µε κάποιο µύθο = Γεωµυθότοποι. Π.χ. Πηγές Λέρνας + Μύθος Λερναίας Ύδρας Ταυτίζεται απόλυτα µε τις υδρογεωλογικές συνθήκες των καρστικών πηγών της Λέρνας (χωριό Μύλοι Άργους) Λιχάδες Νήσοι (Βορ. Ευβοϊκός) + Ηρακλής 12

7 Στην Ελληνική Μυθολογία όµως: δύο τουλάχιστον θεοί για τις ίδιες φυσικές δυνάµεις αλλά από διαφορετικές γενιές, π.χ. Γίγαντες και Ήφαιστος Ωκεανός και Ποσειδών Εγκέλαδος και Ποσειδών Τιτάνες και γενιά του ία Γίγαντες και γενιά του ία ιαχρονική µόνον η Γαία που είναι Θεογεννήτωρ όλων των τριών αρχαιότερων γενεών Θεών του Ουρανού, των Τιτάνων, των Γιγάντων, των Εκατόγχειρων, αλλά και των 6 της επόµενης γενιάς, δηλ. του Ποσειδώνα, του ία κλπ. 13 Συµµετοχή Γαίας Γαία: Πολλές απόψεις Αξιοσηµείωτο: Η Γαία παίζει καθοριστικό ρόλο στη Θεογονία του Ησιόδου ΣΧΕ ΟΝ ΚΑΝΕΝΑ στα Οµηρικά Έπη. Πολύ σηµαντικό Η Γη είναι διαχρονική Μάνα Θεών (κυρίως των 3 πρώτων Γενεών) και Ανθρώπων Για µας γεννήθηκε µετά το Χάος. Γαία µε Ουρανό απέκτησαν: Τιτάνες Τιτανίδες Γίγαντες Εκατόγχειρες Κύκλωπες Γαία µε άλλους άντρες απέκτησε κι άλλα παιδιά. Π.χ. µε Τάρταρο Τυφώνα κ.α. µε Πόντο Φόρκυ, Θαύµαντα, Νηρέα κ.α. 14

8 15 Η Γη περιγράφεται από ορισµένους ως εµπαθής και σκανδαλοποιός επειδή: i. Προτρέπει τους Τιτάνες να επιτεθούν κατά του συζύγου της µε τη γνωστή επίθεση του γιου τους Κρόνου εναντίον του πατέρα του Ουρανού. ii. Ύστερα, γεννάει τους Γίγαντες που τους εξωθεί εναντίον του εγγονού της, ία. iii. Κατά την Τιτανοµαχία, οι Γίγαντες µε την προτροπή και πάλι της Γαίας, τίθενται στο πλευρό του ία. iv. Οργή της Γαίας εναντίον του ία, επειδή η γενιά του εξολόθρευσε τους γιους της, τους Γίγαντες, όταν µάλιστα οι Γίγαντες είχαν συνδράµει τους Ολύµπιους Θεούς στην Τιτανοµαχία. Γαία και Γίγαντες v. Τιτάνες, Κύκλωπες, Εκατόγχειρες φόβος και τρόµος του Ουρανού, γι αυτό και τους ανάγκασε να µένουν θαµµένοι στα έγκατα της Γης. 16

9 Οι Έριδες: Μεταξύ διαφορετικών γενεών Θεών και Μεταξύ Θεών της ίδιας γενιάς Είναι συνηθισµένοι στη ΘΕΟΓΕΟΝΙΑ του ΗΣΙΟ ΟΥ και στα Έπη του ΟΜΗΡΟΥ. Αυτές οι έριδες, οι οποίες µερικές φορές είχαν σαν αποτέλεσµα την εξαφάνιση ολόκληρων γενεών Θεών (Τιτάνες, Γίγαντες κ.α.) χρησιµοποιήθηκε από µερικούς ως δικαιολογία για να κατηγορηθούν οι Θεοί των Αρχαίων Ελλήνων ως ανήθικοί, ψεύτες, εγκληµατίες Εµείς πιστεύουµε ότι αυτές οι απόψεις είναι λανθασµένες. Η εµπειρία από πολυετή ερευνητική δραστηριότητα για το Τεταρτογενές του ευρύτερου Ελλαδικού αλλά και Ευρωπαϊκού χώρου έχει δείξει ότι η Θεογονία του Ησιόδου, τα έργα του Οµήρου και των άλλων συγγραφέων, αντιπροσωπεύουν την φυσικο-γεωλογική εξέλιξη του Αιγαιακού και Περι-Αιγαιακού χώρου για το χρονικό διάστηµα µεταξύ και χρόνια πριν από σήµερα ΚΥΡΙΩΣ. Όµηρος Ησίοδος 17 Παραδείγµατα: Η 3η Γενεά Θεών (Τιτάνες), τα παιδιά της Γαίας (1η Γενεά) και του Ουρανού(2η Γενεά) ανταγωνίστηκαν τον πατέρα τους Ουρανό. Η Γαία σ αυτή την περίπτωση βοηθά τον Ουρανό. Από την παρέµβασή της γεννιούνται οι Γίγαντες. 18

10 Ο Κρόνος και η Ρέα, γέννησαν τους πρώτους έξι Ολύµπιους Θεούς. Μεταξύ αυτών τον Ποσειδώνα και τον ία. 19 3η Γενεά Θεών εναντίον 4ης Γενεάς. Ο ναός του Ίππιου Ποσειδώνα κοντά στη Νεστάνη (Αρκαδία), τη γενέτειρα του Ποσειδώνα. Η Ρέα, παρουσιάζει στον Κρόνο µία πέτρα µέσα σε φασκιές, αντί για παιδί. Ο Κρόνος, ο αρχηγός των Τιτάνων (Θεοί της 3ης Γενεάς) φοβούµενος ότι οι γιοι του θα καταλάβουν την εξουσία, προσπάθησε να εξοντώσει τον Ποσειδώνα και τον ία. Ήταν η εποχή που ο Κρόνος έτρωγε τους γιους του. Η Ρέα, η µητέρα τους, προσπάθησε να τους προστατεύσει, εξαπατώντας τον Κρόνο. Στην περίπτωση του Ποσειδώνα, του είπε ότι δεν γέννησε παιδί, αλλά πουλαράκι. Στην περίπτωση του ία, αντικατέστησε το παιδί µε µία πέτρα και την έδωσε στον Κρόνο για να τη φάει. 20

11 Παρένθεση: Ποσειδών και ίας Ποσειδών πρωτότοκος Γεννήθηκε Αρκαδία Μαντίνεια Αλήσιον Όρος Αρκαδία Αλήσιο και Μαίναλο Πηγή Άρνα Ποσειδών και Ρέα Αλσατία 60 km Β Dijon Alésia Mont Rhea Alésia λέγεται ότι την ίδρυσε ο Ηρακλής Πηγή Άρνα Η Alésia και το «Όρος της Ρέας» στη Γαλλία Το Αλήσιο Όρος στην Αρκαδία 21 Αυτά στη Γαλλία, στο χωριό Deneuvre. Εµείς, όχι µόνον δεν γνωρίζουµε πού ακριβώς γεννήθηκε ο Ποσειδών (πηγή Άρνα Μαντίνεια), αλλά το όρος Αλήσιο στους χάρτες της ΓΥΣ αναφέρεται ως «Μπαρµπέρι». Το άγαλµα του Ηρακλή που βρέθηκε στη Γαλλία 22

12 ίας 1η Εκδοχή: Λύκαιον Όρος Αρκαδία 2η Εκδοχή: Κρήτη Ρέα + Κρόνος Εξαπάτησε τον Κρόνο Στο Αλήσιο πουλαράκι Ίππιος Ποσειδών Στο Μαίναλο Θαυµάσιο Όρος Σπήλαιο Ρέας ίας Ρέα και Κρόνος Η Alésia και το «Όρος της Ρέας» στη Γαλλία Ποσειδών 23 4η Γενεά εναντίον 3ης Γενεάς Τιτανοµαχία Στη συνέχεια, οι Ολύµπιοι Θεοί, τα παιδιά του Κρόνου και της Ρέας, µαζί µε άλλους Θεούς, νεότερων γενεών, πολέµησαν: Αρχικά µε τους Τιτάνες (3η Γενεά). Στη µάχη αυτή, που είναι γνωστή ως «Τιτανοµαχία», οι Ολύµπιοι Θεοί βοηθήθηκαν από τους Γίγαντες. Σε ένα δεύτερο στάδιο, οι Ολύµπιοι Θεοί πολέµησαν εναντίον των Γιγάντων «Γιγαντοµαχία». Με αυτές τις δύο οµάδες Θεών της 3ης Γενεάς, η συµβολή τους θετική ή/και αρνητική στον Ελληνικό Προϊστορικό πολιτισµό τελειώνει. Γιγαντοµαχία 24

13 Γαία εναντίον Ολυµπίων Θεών Τυφών: Η Γαία + Τάρταρος Τυφών. Γεννήθηκε κάπου στην περιοχή της Κιλικίας. Ανατράφηκε σε σπήλαιο της Κιλικίας, που ονοµάζεται Τυφώνειον Άνδρον. Αγριότατο θηρίο που έστρεψε εναντίον του ία και του Ουρανού. (Υπάρχουν φυσικά και άλλες εκδοχές). Σώµα µικτό, µέχρι τους µηρούς έµοιαζε µε άνθρωπο, ενώ πιο κάτω είχε άπειρους ελιγµούς εχίδνων που σφύριζαν πολύ δυνατά. Θεωρείται ότι η µορφή του ήταν άθροισµα όλων των αγριότατων θηρίων και το αγριότατο παιδί της Γαίας. Τυφών 25 Χαρακτηριστικά του Τυφώνα Τεράστιες διαστάσεις Τεράστιος, αλλά µεταβαλλόµενο ύψος, που συχνά η κορυφή του έφτανε µέχρι τον ουρανό. Πτερωτό σώµα. Τα χέρια του εκτείνονταν από την Ανατολή µέχρι τη ύση. Τα χέρια του κατέληγαν σε κεφαλές δρακόντων. Από το στόµα και τους οφθαλµούς εξήρχετο πυρ. Τον γέννησε στο Κωρύκειον Άντρο της Κιλικίας. Το µεγαλύτερο τέρας που γεννήθηκε ποτέ Τυφών έφτανε τ αστέρια. Όταν άπλωνε τις φτερούγες του σκοτείνιαζε ο ήλιος. Στο άλλο Κωρύκειον Άντρο στον Παρνασσό, πάνω από τους ελφούς, οφιοειδούς µορφής τέρας. Ο σύζυγος της ελφήνης ονοµαζόταν Πύθων και όχι Τυφών. Ο τυφών Katrina σε τι διέφερε από τον Τυφώνα, το γιο της Γαίας; (λάµψεις, στρόβιλοι, βουητό, εκριζώσεις, πυρκαγιές κ.λπ.) Τυφών 26

14 Λέρνη λίµνη Λέρνης Την εποχή αυτή οι Μινύες κατασκευάζουν τα τελειότερα αντιπληµµυρικά-αποστραγγιστικά και αρδευτικά έργα που έχουν κατασκευαστεί ποτέ στην Ευρώπη (Κωπαϊδα, Μυκήνες, Τίρυνθα, Μαντίνεια, Τάκα, Ορχοµενό, Κανδήλα, Φενεό, Στυµφαλία και άλλού). Λέρνη Λερναία Ύδρα = καρστικές πηγές = πολλά σηµεία εκφόρτισης = κεφαλάρια = πολυκέφαλος Ύδρα = Κεφαλή ύδατος: Πρέπει να παρουσιάστηκε κατά το Κλιµατικό Optimum Ολοκαίνου Γιατί; Τότε στάθµη θάλασσας στο ψηλότερο σηµείο Τότε έλη τέλµατα ελονοσία κ.λπ. Ηρακλής + Ευρυσθέας καθαρίζουν την περιοχή. Απόλυτη ταύτιση µύθου και υδρογεωλογική συµπεριφορά λειτουργία της πηγής. Κεφαλάρι Άργους ίνη 29 ΤΕΛΟΣ, ΜΕ ΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ Έριδες µεταξύ των Ολύµπιων Θεών (4η Γενεά και νεότεροι Θεοί) Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγµατα είναι τα ακόλουθα: ίας εναντίον Ποσειδώνα Ποσειδών εναντίον Απόλλωνα ( ελφοί και Κόρινθος) Ποσειδών εναντίον Αθηνάς (Αθήνα) ήµητρα εναντίον του Άδη. Αυτός ο ανταγωνισµός: ίας ιαφορετικός από τους προηγούµενους δεν πρόκειται για µάχες Έχει σχέση µε την κυριαρχία. Αθηνά - Ποσειδών Ποσειδών Άδης - ήµητρα 30

15 Είναι αξιοσηµείωτο: Ότι στις περισσότερες περιπτώσεις µαχών, η Μεγάλη Μητέρα Γαία παίζει έναν διαχρονικό και συνήθως κυρίαρχο ρόλο, καίτοι πάντα πίσω από τα δρώµενα, ότι ο Ποσειδών, ο πρωτότοκος, ηττήθηκε σταδιακά από τον ία, τον Απόλλωνα και την Αθηνά, ότι εξαιτίας αυτών των ερίδων µαχών, οι παλαιότερες γενεές αντικαταστάθηκαν από νεότερες, παλαιότεροι Θεοί αντικαταστάθηκαν από νεότερους, π.χ. ο Ποσειδών από το ία, ο Ποσειδών από τον Απόλλωνα και την Αθηνά, ότι το παλαιότερο καθεστώς αντικαταστάθηκε από ένα νεότερο. ΓΙΑΤΙ; 31 Συνοπτικά οι Έριδες Τιτάνες Τιτάνες (Κρόνος) εναντίον (Κρόνος) εναντίον Ουρανού Θεών Ολύµπου (6 πρώτοι) Ολύµπιοι + Γίγαντες + Γη εναντίον Τιτάνων Ολύµπιοι εναντίον Γιγάντων Γαία + Τυφών εναντίον Ολυµπίων ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΦΥΣΙΚΟΓΕΩΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ Ολύµπιοι εναντίον Ολυµπίων ίας εναντίον Ποσειδώνα Απόλλων εναντίον Ποσειδώνα Αθηνά εναντίον Ποσειδώνα Ήρα εναντίον Ποσειδώνα Ήρα εναντίον ία

16 Η ΓΕΩΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ Υπάρχουν διάφορες ερµηνείες και προσεγγίσεις της Ελληνικής Μυθολογίας, κυρίως για την Τιτανοµαχία και τη Γιγαντοµαχία. Συνήθως συµβολική, θρησκευτική, µεταφυσική. Εµείς προτείνουµε µία νέα προσέγγιση της Ελληνικής Μυθολογίας. Από την προσωπική εµπειρία την εµπειρία ενός γεωλόγου ο κύριος παράγων θα πρέπει να είναι το φυσικο-γεωλογικό καθεστώς και οι µεταβολές του στον Σαρωνικό Κόλπο, το Αιγαίο και τον Περι-Αιγαιακό χώρο. Αντιπαραθέσεις και έριδες παρατηρούνται όταν µία Νέα Φυσικογεωλογική Τάξη πραγµάτων αντικαθιστά µια παλαιότερη. Σε ό,τι αφορά τις έριδες µεταξύ των Γενεών των Θεών, θα πρέπει να έλαβαν χώρα κατά τη χρονική περίοδο µεταξύ και ετών πριν από σήµερα (π.α.σ.), περίπου. Για τις έριδες µεταξύ των Θεών της 4ης Γενεάς, κατά τη χρονική περίοδο και ετών π.α.σ., περίπου. 33 Φυσικο-Γεωλογικό καθεστώς = = Γεωλογικό καθεστώς + Φυσικο-Γεωγραφικό καθεστώς Γεωλογικό καθεστώς = Γεωδυναµικό καθεστώς + φυσικοί πόροι Σεισµοί Ηφαίστεια Τεκτονική (κατακόρυφες κινήσεις της λιθόσφαιρας) κ.λπ. και Υπόγεια ύδατα Ορυκτοί πόροι, κ.λπ. Για τη µυθολογική περίοδο σηµαντικότατα Σεισµοί + κατακόρυφες µετατοπίσεις Ηφαιστειότητα Μεγάλες κατολισθήσεις Απότοµες καταβυθίσεις παράκτιων περιοχών 34

17 Φυσικο-Γεωγραφικό Καθεστώς Φυσικο-Γεωγραφικό Καθεστώς = = Γεωµορφολογικά συστήµατα = Όρη Ποταµοί + έλτα Φαράγγια Λίµνες Θάλασσα + ακτογραµµές κ.λπ. Τύποι εδαφών Κλίµα Ταϋγετος έλτα Σπερχειού Κυρίως θερµοκρασία + βροχοπτώσεις (ηµερήσιες, ετήσιες, εκατονταετίας, χιλιετίας) Κλιµατικές µεταβολές ΚΑΘΟΡΙΣΤΙΚΟ ΡΟΛΟ ΟΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ Προσωπική άποψη: Οι ρίζες του Αρχαιοελληνικού Πολιτισµού συνδέονται µε τις συνέπειες των κλιµατικών αλλαγών Έχει αποδειχτεί ότι ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΜΕΤΑΒΑΛΛΕΤΑΙ ΠΕΡΙΟ ΙΚΑ 35 Κλιµατικές µεταβολές Υψηλότερη θερµοκρασία υψηλότερες βροχοπτώσεις 36 Παρατηρήσεις από τα γραφήµατα-συµπεράσµατα Περιοδική µεταβολή της θερµοκρασίας και των βροχοπτώσεων κατά τη διάρκεια του Τεταρτογενούς (τελευταία 2 εκατοµ. χρόνια) Κατά τις περιόδους χαµηλών θερµοκρασιών = Παγετώδεις περίοδοι, π.χ. µεταξύ χρόνια π.α.σ. και π.α.σ. Κατά τις περιόδους υψηλών θερµοκρασιών = Μεσοπαγετώδεις περίοδοι = Υποχώρηση Παγετώνων, π.χ. µεταξύ and π.α.σ. Τελευταία Μεσοπαγετώδης περίοδος πα.σ. - σήµερα Μεταξύ πα.σ. και π.α.σ. =Κλιµατικό Optimum Ολοκαίνου ( π.χ.)

18 Εξάπλωση παγετώνων Τα σηµαντικότερα κέντρα παγετώνων κατά το Πλειστόκαινο 37 Η υποχώρηση των παγετώνων στη Β Αµερική Η υποχώρηση των παγετώνων στον Β. Ατλαντικό 38 Οι θερµοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας της Μεσογείου κατά τη διάρκεια της κορύφωσης της τελευταίας παγετώδους περιόδου ( χρόνια πριν από σήµερα), κατά τη διάρκεια του χειµώνα. Οι σκιασµένες περιοχές παριστάνουν σχηµατικά τις µετατοπίσεις των ακτογραµµών της Μεσογείου (εκτός της Μαύρης Θάλασσας) εξ αιτίας της ταπείνωσης της θαλάσσιας στάθµης κατά την παγετώδη περίοδο

19 Παγκόσµια στάθµη θάλασσας Κατά τις παγετώδεις περιόδους χαµηλή Κατά τις µεσοπαγετώδεις περιόδους υψηλή Κλιµατικό optimum Σήµερα = µεσοπαγετώδης υψηλή χρόνια πριν = η χαµηλότερη στάθµη ( 125 m. χαµηλότερα από τη σηµερινή). Μεταξύ π.α.σ. και π.α.σ. = άνοδος της στάθµης της θάλασσας από 125 m. στα +2 m. Ρυθµός ανόδου από 1 cm/έτος 5 cm/έτος. Μεταβολές της παγκόσµιας στάθµης Κάπου µεταξύ: B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P. -10 m. -15 m. -20 m. -25 m. -30 m. -35 m. -40 m. -45 m. -49 m. -52 m. -57m. -61 m. -67 m. -73 m. -94 m m m -125 / -150 m. 39 Π.χ. η µετατόπιση των ακτογραµµών του Σαρωνικού Κόλπου, ως αποτέλεσµα της ανόδου της στάθµης της θάλασσας Κάπου µεταξύ: B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P B.P. -10 m. -15 m. -20 m. -25 m. -30 m. -35 m. -40 m. -45 m. -49 m. -52 m. -57m. -61 m. -67 m. -73 m. -94 m m m -125 / -150 m.

20 Μετατοπίσεις των ακτογραµµών στο Αιγαίο ΠΕΡΙΠΟΥ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ ΠΕΡΙΠΟΥ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ ΑΡΧΗ ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟ ΟΥ. ΠΕΡΙΠΟΥ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ ΜΕΣΟΛΙΘΙΚΗ 41 Η ΠΡΟΚΕΡΑΜΙΚΗ (?) ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ ΠΕΡΙΠΟΥ ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ ΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΠΕΡΙΟ ΟΣ Άνοδος στάθµης της θάλασσας = Σχετική βύθιση παράκτιων περιοχών = επίκλυση = µόνιµες πληµµυρικές καταστάσεις. Ρυθµός επίκλυσης: i. ιαφορετικός από περιοχή σε περιοχή, ανάλογα µε τη µορφολογία = από µερικά µέτρα/έτος µέχρι πολλές εκατοντάδες µέτρα/έτος. ii. Ανάλογα µε την ταχύτητα τήξης ταχύτητα αύξησης θερµοκρασίας µέχρι 5 cm/έτος (maximum) Αποτέλεσµα: Ένα καθεστώς µόνιµων πληµµυρικών καταστάσεων των παράκτιων περιοχών. Οι κάτοικοι των περιοχών αυτών υπέφεραν οι καταστροφές ήταν τεράστιες. 42

21 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: Ο Homo sapiens της Αν. Παλαιολιθικής Μεσολιθικής εποχής, που ζούσε σε περιοχές υπό πληµµυρικό καθεστώς, πίστευε ότι για όλες αυτές τις µεταβολές ήταν υπεύθυνοι κάποιοι πολύ ισχυροί Θεοί = κάποιοι κακοί, αλλά πολύ δυνατοί Θεοί, όπως οι Τιτάνες, οι Γίγαντες κ.λπ. Γιατί Θεοί; Αφού µαζί τους υποφέρουν και οι αρχηγοί τους = οι πιο δυνατοί της φυλής τους. Αυτοί οι «κακοί» Θεοί δραστηριοποιήθηκαν καθ όλη τη διάρκεια των κλιµατικών µεταβολών, δηλ. µεταξύ του και του π.α.σ.(= Κλιµατικό Optimum Ολοκαίνου). Κατά την ίδια περίοδο ο Άνω Παλαιολιθικός κάτοικος του Αιγαιακού χώρου προσευχόταν στους Θεούς της 4ης Γενεάς ( ίας, Ποσειδών, κ.λπ.) να τον βοηθήσουν οι «καλοί» Θεοί Προστάτες του. Μετά την κλιµατική σταθεροποίηση, χρόνια π.α.σ. ( χρόνια π.χ.), οι κακοί Θεοί νικήθηκαν από τους «ευεργέτες» Θεούς, κυρίως τους Ολύµπιους (=4η Γενεά και νεότερες). Από τότε και µετά, ο ανταγωνισµός µεταξύ των Θεών του Ολύµπου αφορά µία «ανακατανοµή» της δικαιοδοσίας των Θεών. Στις νέες κλιµατικές συνθήκες οι άνθρωποι χρειάζονται περισσότερες βροχοπτώσεις (ξηρές περίοδοι), ο ίας αντικαθιστά τον Ποσειδώνα

22 Τι γίνεται αλλού; Μυθολογία ιθαγενών νήσων Χαβάη που δείχνει ότι: Έριδες όχι µόνον στην Ελληνική Μυθολογία Ταύτιση Μύθου µε Φυσικογεωλογική Εξέλιξη Χαβάη: ηφαιστειακό νησιωτικό σύµπλεγµα Το ηφαίστειο Kilauea = κατοικία θεών φωτιάς Αρχηγός Θεά Pele. Pele: πολύ όµορφη Pele: πολλές αδελφές και αδελφούς Μια αδελφή, Namaka-o-kahai Θεά θάλασσας κύµατα,ρεύµατα, καταιγίδες, τρικυµίες, tsunami, τυφώνες κ.λπ. 45 Η Pele γεννήθηκε στα βορειοδυτικά του τόξου, πιο δυτικά από το Kauai. Ερωτεύτηκε τον άντρα της Namaka. Εξοργισµένη η Namaka, εκδιώκει την Pele και τις αδελφές της. Η Pele κυνηγηµένη από κύµατα, καταιγίδες περνάει από νησί σε νησί και καταλήγει στη Χαβάη Kilauea. Χαβάη ηφαιστειακό νησί. 46

23 i. Ταύτιση Θεών µε Φυσικογεωλογικά φαινόµενα ii. Σηµαντικότερο: η διαδροµή της Pele ταυτίζεται µε την εξέλιξη της ηφαιστειακής δραστηριότητας. iii. Πρώτο µεγάλο ερωτηµατικό: Πώς γνώριζαν την χρονική διαδοχή της ηφαιστειακής δραστηριότητας; iv. εύτερο µεγάλο ερωτηµατικό: Η ηφαιστειακή δραστηριότητα µέχρι το νησί Maui εξελίσσεται προτού εµφανιστεί στη το γένος του ανθρώπου στη Γη. Είναι σύµπτωση; 47 Κυρίες και κύριοι, 1. Προσπάθησα να δείξω την σηµασία των παλαιο-γεωπεριβαλλοντικών συνθηκών στη διαµόρφωση των βασικών στοιχείων του Αρχαιοελληνικού Πολιτισµού, όπως είναι το θρησκευτικό συναίσθηµα, και ότι 2. οι έριδες µεταξύ των Γενεών των Θεών, αντικατοπτρίζουν στην πραγµατικότητα τον ανταγωνισµό µεταξύ των δυνάµεων της Φύσης, υπό το καθεστώς του οποίου έπρεπε να επιβιώσει ο Προϊστορικός άνθρωπος. εν ξέρω αν σας έπεισα, αλλά γνωρίζω ότι οι φυσικο-γεωλογικές µεταβολές θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη, κατά την προσπάθεια ερµηνείας της εξέλιξης του Homo sapiens κατά την Προϊστορική εποχή. Η συνδυαστική µελέτη πιστεύω ότι επιφυλάσσει εκπλήξεις 48

24 Σας ευχαριστώ! 49

ΓΕΩΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ & ΤΩΝ ΚΑΡΣΤΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ

ΓΕΩΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ & ΤΩΝ ΚΑΡΣΤΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΓΕΩΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜ. ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΣΠΗΛΑΙΩΝ & ΤΩΝ ΚΑΡΣΤΙΚΩΝ ΠΗΓΩΝ από: Dr. rer.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ. Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΟΞΟ Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Το Ελληνικό τόξο ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωλογική εξέλιξη της Ελλάδας Ο Ελλαδικός χώρος µε την ευρεία γεωγραφική έννοια του όρου, έχει µια σύνθετη γεωλογικοτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

Στο Πλειόκαινο, περ. 3.500.000 χρόνια: πρώτη εμφάνιση ανθρώπου (Αφρική) -Τεταρτογενές - Πλειστόκαινο = από 2 εκατ. χρόνια-10.000 π.χ.

Στο Πλειόκαινο, περ. 3.500.000 χρόνια: πρώτη εμφάνιση ανθρώπου (Αφρική) -Τεταρτογενές - Πλειστόκαινο = από 2 εκατ. χρόνια-10.000 π.χ. Γεωλογικές Χρονολογίες (ιστορία της γης) Καινοζωϊκός Αιών -Τριτογενές = 65-2 εκατ. χρόνια πριν Τα τέλη του Τριτογενούς: Νεογενές = 20-5 εκατ. χρόνια πριν Τέλος Νεογενούς = Πλειόκαινο = 5-2 εκατ. χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr

ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ. www.zero-project.gr ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ: Η ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ www.zero-project.gr Πολύ πριν τη δική µας εποχή, όταν τον κόσµο κυβερνούσαν ακόµα οι Ολύµπιοι Θεοί, γεννήθηκε η Περσεφόνη, κόρη του θεού ία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

Η ΣΤΑΘΜΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΠΗΛΑΙΟΛΟΠΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Σίνα 32, Αθήνα 106 72, τηλ.210-3617824, φαξ 210-3643476, e- mails: ellspe@otenet.gr & info@speleologicalsociety.gr website: www.speleologicalsociety.gr ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή

Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή Σχ. Έτος: 2013-2014 Τάξη: Γ1 Μάθηµα: Πληροφορική Άθλοι του Ηρακλή 1. Λιοντάρι Νεµέας 2. Λερναία Ύδρα (Λίµνη Λέρνη Πελοπόννησος) 3. Κάπρος του Ερύµανθου (βουνό Ερύµανθος Πελοπόννησος) 4. Ελάφι µε χρυσά

Διαβάστε περισσότερα

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες

Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες Το φως αναφέρεται σε σχετικά έντονο βαθμό στη μυθολογία, τόσο στην ελληνική όσο και στη μυθολογία άλλων αρχαίων λαών που το παρουσιάζουν σε διάφορες μορφές (ήλιος, σελήνη, αστέρια, κ.ά) και σε ένα μέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη

ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ. Χρονολογία. 100.000 ως 20.000 10.000. 7000 ως 6000. Νεότερη ΣΥΝΤΟΜΟ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΛΑΙΟΛΙΘΙΚΗ ΕΩΣ ΤΗ ΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ Χρονολογία Ελλάδα - Αιγαίο 100.000 ως 20.000 Μέση και Νεότερη Παλαιολιθική 10.000 Μεσολιθική εποχή 7000 ως 6000 Έναρξη Νεολιθικής 5600 Μέση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ. Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα

ΑΘΗΝΑ. Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα ΑΘΗΝΑ Η Αθηνά είναι η θεά της σοφίας Γονείς:Δίας Παππούς:Κρόνος Γιαγιά: Ρέα Τι προστάτευε Προστάτευε τους αδικημένους και τους ήρωες Σύμβολα Ελιά Κουκουβάγια Κόκορας Φίδι Ομάδα Μαρσέλ Τρίφκας Νίκος Λιάγκας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΝΗΜΕΣ ΓΑΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΗΘΥ ΣΤΟ ΑΙΓΑΙΟ Η κεντρική θεματική ενότητα παρουσιάζει το πολύπλοκο σύμπλεγμα των ελληνικών νησιών και διηγείται τη γεωλογική ιστορία της περιοχής του Αιγαίου, που γεννήθηκε από τον

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ...

Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ. Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου Α.. Β.. Γ... Χρωματίστε τη γραμμή του χρόνου 1) Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που εμφανίστηκαν στον ελλαδικό χώρο κατά την εποχή του χαλκού: Α.. Β.. Γ... 2) Επιλέξτε ποιες λέξεις της στήλης Β

Διαβάστε περισσότερα

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert

ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΗΡΑΚΛΗΣ. Fotografias del Artista canadiense Gregory Colbert ΟΙ ΑΘΛΟΙ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΗ ΗΡΑΚΛΗΣ Γονείς Ηρακλή (γιος του Δία) και τον Ιφικλή Αμφιτρύωνας + Αλκμήνη Η Αλκμήνη γέννησε δυο παιδιά. . Η Ήρα θύμωσε όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού Ιδέα 5ης Χωρολογικής Εκδρομής: Ολυμπία

Διαβάστε περισσότερα

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα.

Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Θεογονία: Πώς ξεκίνησαν όλα. Μέσα από τα πολύχρωµα σύννεφα του ουρανού της Μυθοχώρας ξεπροβάλλει ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο που χάρισε ο θεός της θάλασσας, ο Ποσειδώνας, στο γιο του τον Βελλερεφόντη.

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides.

Επαναληπτικές Ασκήσεις Ιστορία Γ - 2 η Ενότητα: Ηρακλής. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη. Πηγή πληροφόρησης: e-selides. Οδύσσεια Τα απίθανα... τριτάκια! Tετάρτη τάξη Πηγή πληροφόρησης: e-selides.gr 1. Τι ανέθεσε ο Ευρυσθέας στον Ηρακλή και γιατί; 2. Πώς σκότωσε ο Ηρακλής το λιοντάρι της Νεμέας; 3. Η ακροστιχίδα του λιονταριού.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Επισκόπηση της Ελληνικής Ιστορίας, Β. Θ. Θεοδωρακόπουλος, Ph.D. Διόρθωση - Επιμέλεια: Λίλυ Πανούση Εκδόσεις Γιαλός Αθήνα, Δεκέμβριος 2015 ISBN: 978 960 82275 0 7 Εκδόσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Εστία Η Εστία ήταν η μεγαλύτερη κόρη και το πρώτο παιδί του Κρόνου και της Ρέας, γι' αυτό και τέθηκε επικεφαλής όλων των μεγάλων Θεοτήτων. Προστάτιδα της οικογενειακής

Διαβάστε περισσότερα

"Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων."

Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων. "Γεωπεριβαλλοντικές επιπτώσεις των πυρκαγιών στον ευρύτερο χώρο της Αρχαίας Ολυµπίας, Κρόνιος λόφος - Προτάσεις µέτρων." Dr. rer nat. ΗΛΙΑΣ ΜΑΡΙΟΛΑΚΟΣ, Οµότιµος Καθηγητής Γεωλογίας* Dr. ΙΩΑΝΝΗΣ ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Τμήμα 5 ης -6 ης Δημοτικού Σάββατο, 27 Οκτωβρίου 2012 Θαλής ο Μιλήσιος 630/635 π.χ. 543 π.χ. Ο πρώτος φιλόσοφος! Ο Θαλής ο Μιλήσιος ανήκει στους προσωκρατικούς

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού:

1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: ΕΠΟΧΗ ΧΑΛΚΟΥ 1. Χρωματίζω στη γραμμή του χρόνου την εποχή του χαλκού: 3000 1100 π. Χ. 1100-800 πχ 800-500 πχ 500-323 πχ 323-146 πχ 146πΧ-330 μχ 2. Καταγράφω τους τρεις (3) σημαντικότερους πολιτισμούς που

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης

Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Συγγραφείς : Γεωργιάδου Μαριλένα Καμασιά Άννα Καμπουράκης Γιώργος Χαραλάμπους Σωκράτης Τι είναι το Τσουνάμί; tsu και nami κύμα του λιμανιού σειρά από ωκεάνια κυμάτα κατά τα οποία μετατοπίζονται μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5)

Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr. Έλεγχος προόδου (Ενότητες 4 5) Εισαγωγή στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία (55ΑΥ2) Διδάσκων: Α. Farrington (email: eduserv@otenet.gr 1. Ποια από τις ακόλουθες μάχες δεν έχει σχέση με τους Μηδικούς Πολέμους; α. η μάχη της Μυκάλης β. η μάχη

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΑ ΠΙΟ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 1. Το ηφαίστειο Mount Merapi Η Ινδονησία κατέχει την αδιαμφισβήτητα ηγετική θέση στον κόσμο σε ενεργά ηφαίστεια και σεισμούς. Το Mount Merapi βρίσκεται στο κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28

Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Μινωικός Πολιτισμός σελ. 23-28 Να περιγράψετε ένα μινωικό ανάκτορο; Μεγάλα Συγκροτήματα κτιρίων, Είχαν πολλές πτέρυγες-δωματίων, Διοικητικά, Οικονομικά, Θρησκευτικά και Καλλιτεχνικά κέντρα της περιοχής,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου

Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ. Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου. Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΕΞΕΛΙΞΗ Ερευνητική Εργασία Β' Τετραμήνου Υπεύθυνη Καθηγήτρια: Μ.Φρονίμου Στην επιστήμη της βιολογίας, με τον όρο εξέλιξη εννοείται η αλλαγή στις ιδιότητες ενός πληθυσμού οργανισμών στο πέρασμα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΕΣ ΤΙΣ ΚΡΥΜΜΕΝΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΣΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΚΡΥΠΤΟΛΕΞΟ

ΒΡΕΣ ΤΙΣ ΚΡΥΜΜΕΝΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΣΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΚΡΥΠΤΟΛΕΞΟ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Οριζόντια 1. Βυζαντινός αυτοκράτορας - Ρωτάει 2. Μικρόβιο 3. Βράχος κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας - Βράχος πάνω από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου. Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές»

Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου. Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές» Συνθετική Εργασία στη Γεωγραφία, Σχολικό έτος 2012 2013, Α Γυμνασίου Θέμα: «Φυσικές Καταστροφές» Μαθητές: Θοδωρής Μαραγκάκης Μάνος Παπαστεφανάκης Νίκος Ρομάνος Σίφης Σηφογιαννάκης Περιεχόμενα 1. Τι ονομάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου

Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Φαινόµενο του Θερµοκηπίου Αλεξάνδρου Αλέξανδρος, Κυριάκου Λίντα, Παυλίδης Ονήσιλος, Χαραλάµπους Εύη, Χρίστου ρόσος Φαινόµενο του θερµοκηπίου Ανακαλύφθηκε το 1824 από τον Γάλλο µαθηµατικό Fourier J. (1768)

Διαβάστε περισσότερα

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον

Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 Το κλίµα της Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος: παρελθόν, παρόν και µέλλον 1.1 Εισαγωγή 1 1.2 Παλαιοκλιµατικές µεταβολές 3 1.3 Κλιµατικές µεταβολές κατά την εποχή του Ολοκαίνου

Διαβάστε περισσότερα

OI ΞΕΧΑΣΜΕΝEΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚO-ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

OI ΞΕΧΑΣΜΕΝEΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚO-ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ OI ΞΕΧΑΣΜΕΝEΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚO-ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Μαριολάκος Η.Δ. 1 1 Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος, Τομέας Δυναμικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth

ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ. πηγή:nasa - Visible Earth ΠΑΓΕΤΩΝΕΣ πηγή:nasa - Visible Earth ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Παγετώδης δράση Οι παγετώνες καλύπτουν σήµερα το 1/10 περίπου της γήινης επιφάνειας. Η δράση των παγετώνων, αποτέλεσε ένα σηµαντικό µορφογενετικό

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΥΠΟΓΕΙΑ ΝΕΡΑ - ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ από Π. Σαμπατακάκη Dr. Υδρογεωλόγο 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Δεν θα ταν άστοχο εάν αναφέραμε ότι το πρόβλημα της λειψυδρίας στο νησιωτικό χώρο του Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

APlxAiSM Ε Λ ΛΗΝ9Ν. ΟΙ Ο Of Το Ν. Ο Ο Of Το Ν. APlxAiSW Ε Λ ΛΗΝ?Ν. Η πρώτη θεϊκή οικογένεια: η θεά Γη και τα παιδιά της. Διασυνδέσεις.

APlxAiSM Ε Λ ΛΗΝ9Ν. ΟΙ Ο Of Το Ν. Ο Ο Of Το Ν. APlxAiSW Ε Λ ΛΗΝ?Ν. Η πρώτη θεϊκή οικογένεια: η θεά Γη και τα παιδιά της. Διασυνδέσεις. Η πρώτη θεϊκή οικογένεια: η θεά Γη και τα παιδιά της Όλοι οι αρχαίοι Λαοί είχαν πλάσει μύθους για να εξηγήσουν πώς έγινε ο κόσμος. Η μυθολογία είναι μια μεγάλη συλλογή από μύθους. Όπως στα παραμύθια, έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ»

ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ- ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ- ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: «ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ» Παπανδρέου Σταυρούλα Β Γενική Αρ.Μητρώου: 1. Μάθηµα ιδακτική ενότητα Η διδακτική ενότητα αφορά τις αλλαγές στην επιφάνεια της γης

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα 8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα υπεύθυνου τµήµατος : Γλαρού Άννα ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος:

Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ. Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: Γεωλογία - Γεωγραφία Β Γυμνασίου ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΣΚΗΣΕΩΝ Τ μαθητ : Σχολικό Έτος: 1 ΜΑΘΗΜΑ 1, Οι έννοιες «γεωγραφική» και «σχετική» θέση 1. Με τη βοήθεια του χάρτη στη σελ.12, σημειώστε τις παρακάτω πόλεις στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας.

Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Ο Αρκάς ή Αρκάδας ήταν πρόσωπο της ελληνικής μυθολογίας, επώνυμος ήρωας της Αρκαδίας, γενάρχης των Αρκάδων και 3ος μυθικός βασιλιάς της Αρκαδίας. Κατά τον Παυσανία, ήταν γιος και διάδοχος του Νύκτιμου,

Διαβάστε περισσότερα

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν.

Αν και η πρώτη αντίδραση από πολλούς είναι η γελοιοποίηση για τη ανάλυση τέτοιων θεμάτων, παρόλα αυτά τα ερωτηματικά υπάρχουν. Είναι γνωστή σε όλους η σειρά επιστημονικής φαντασίας Star Trek η οποία έχει φανατικούς θαυμαστές σε όλο τον κόσμο. Οι τεχνολογικές καινοτομίες και οι «φανταστικές» τεχνολογίες που είχε συμπεριλάβει στο

Διαβάστε περισσότερα

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές

a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν οι παγετώνες. β. Η Νορβηγική Θάλασσα βρέχει τις βορειοανατολικές ακτές EΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Επαναληπτικό διαγώνισμα στα μαθήματα 12-18 1. Χαρακτήρισε τις παρακάτω προτάσεις με το γράμμα (Σ), αν είναι σωστές, και a. Οι βαθιές θάλασσες της Ευρώπης δημιουργήθηκαν όταν έλιωσαν

Διαβάστε περισσότερα

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ;

TAK TAK ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΝΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΠΡΩΙΝΟ ΤΟΥ 490 Π.Χ., ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΡΟΜΑΚΙ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ. TAK TAK Σ ΕΦΑΓΑ, ΠΑΛΙΟΒΑΡΒΑΡΕ! Σ ΕΜΕΝΑ ΜΙΛΑΣ, ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΑΘΗΝΑΙΕ; ΕΡΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΠΕΡΣΕΣ! ΛΕΝΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΠΕΛΩΡΙΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΚΥΚΛΩΠΕΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ 09:00-12:00 ΑΙΘΟΥΣΑ Α Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά ηµέρα ευτέρα, 2/9/2013 ιδακτική της Ιστορίας ΠΑΛΗΚΙ ΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ Ευρωπαϊκή Ιστορία, 19ος αιώνας ΣΥΡΙΑΤΟΥ ΑΘΗΝΑ 18:00-21:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ευρωπαϊκή Ιστορία, 20ος

Διαβάστε περισσότερα

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου

Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Νεφέλη Φραγκοπούλου Χριστίνα Δρελιώση Αλεξάνδρα Ζάχου Λουκία Καραμολέγκου Μαργιάννα Πετροπούλου Βασικές πληροφορίες για την σελήνη Η σελήνη στην ελληνική μυθολογία Η σελήνη στην παγκόσμια μυθολογία Οι

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ. «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4 Περιβάλλον και Ανάπτυξη 2 η Κατεύθυνση Σπουδών Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών ΟΡΟΣ ΑΡΑΡΑΤ «Και εκάθισεν η κιβωτός την δεκάτην εβδόμην του εβδόμου μηνός επί των ορέων Αραράτ.» Γένεσις 8.4

Διαβάστε περισσότερα

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ. Μελέτη Ελληνισμού ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ [www.philosophical-research.org] ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Λ. ΠΙΕΡΡΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΚΖ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2013-2014 Μελέτη Ελληνισμού 4η Χωρολογική Εκδρομή: Αργολίδα 25

Διαβάστε περισσότερα

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο

15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 15 ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισµός Αστρονοµίας και Διαστηµικής 2010 Θέµατα για το Γυµνάσιο 1.- Από τα πρώτα σχολικά µας χρόνια µαθαίνουµε για το πλανητικό µας σύστηµα. Α) Ποιος είναι ο πρώτος και

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί συνεργάτες, Το γραφείο µας σε συνεργασία µε την Ένωση Ξενοδοχείων Αρκαδίας και µε τη στήριξη των ήµων Τρίπολης, Γορτυνίας και του Επιµελητήριο Αρκαδίας σας προσκαλούν να συµµετέχετε

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα

Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Πρόγραμμα Ευέλικτης Ζώνης Θέμα: Το ηλιακό μας σύστημα Αφορμή για την επιλογή του θέματος υπήρξε η ενότητα «Το ηλιακό μας σύστημα» του κεφαλαίου «Μαθαίνουμε για τη Γη» από το μάθημα της Γεωγραφίας. Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου

Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Aφιερωμένο στην Παυλίνα Κ. για το νόστο και τη θλίψη πού έχει για το Μαγικό Ψάρι του Αιγαίου Ένα Ψάρι στο Αγκίστρι Μια φορά και έναν καιρό πριν περίπου δυο αιώνες μεγάλη καταιγίδα με βροντές και αστραπές

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου

Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Πρόγραμμα Διαλέξεων και Εκδρομών (Ιανουάριος Ιούνιος 2014) ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Το Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές Βαρνάβα Σοφία Ευαγόρου Χριστοδούλα Κασπαρίδου Μαρία Σµυρίλλη Στέφανη Στυλιανού ώρα ιάβρωση : φυσική διεργασία από την πρόσκρουση των κυµάτων στην

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ Εκεί που φύτρωνε φλησκούνι και άγρια μέντα κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο. Εκεί

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα

Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα Πρόγραµµα εξεταστικής Σεπτεµβρίου 2013 ανά διδάσκοντα FARRINGTON ANDREW 2 09:00-12:00 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Π.Ν. Ιστορική Γεωγραφία και ηµογραφία του Ρωµαϊκού Κράτους Η Ελληνική Αναγέννηση Οικονοµική και Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου

Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου Απο τουσ Πρωτουσ Ανθρωπουσ ωσ το Νεολιθικο Πολιτισμο Κεφάλαιο 1 Από τους πρώτους ανθρώπους ως το νεολιθικό πολιτισμό 2.000.000--3000 π.χ. περίπου H εξέλιξη του ανθρώπου κράτησε εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010

Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Νίκος Μαζαράκης Αθήνα 2010 Οι χάρτες των 850 Hpa είναι ένα από τα βασικά προγνωστικά επίπεδα για τη παράµετρο της θερµοκρασίας. Την πίεση των 850 Hpa τη συναντάµε στην ατµόσφαιρα σε ένα µέσο ύψος περί

Διαβάστε περισσότερα

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014

Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες. 18 22 Απριλίου 2014 Σίνα 14 & Ακαδημίας, τηλ. 210 3642707, φαξ. 201-3642707 e-mail: info@cosmorama.gr Πάσχα στα «πόδια» της Χαλκιδικής Άγιον Όρος, 5 μέρες 18 22 Απριλίου 2014 Μόνο σε εμάς θα βρείτε: Πλούσιες πρωινές ξεναγήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ. Εκδοτική Αθηνών: Κατάλογος Προσφορών Χριστουγέννων2010

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ. Εκδοτική Αθηνών: Κατάλογος Προσφορών Χριστουγέννων2010 ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΕ # 20 ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΕΞΤΕ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΤΗΝ ΔΙΚΗ ΣΑΣ Ο κατάλογος Ισχύει έως 31 12 2010 ή ως την εξάντληση των αποθεμάτων Σελίδα: 1 Κατάλογος Προσφορών Τιμή Προσφορά 1: Πακέτο 3 τόμων

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Έντονή η Ελληνική παρουσία στην Αμερική, χιλιάδες χρόνια πριν τον Κολόμβο

Έντονή η Ελληνική παρουσία στην Αμερική, χιλιάδες χρόνια πριν τον Κολόμβο Έντονή η Ελληνική παρουσία στην Αμερική, χιλιάδες χρόνια πριν τον Κολόμβο 10 Μαΐου, 2010 VatopaidiFriend H Aμερική σύμφωνα πάντα με την επίσημη άποψη ανακαλύφθηκε το 1492 από τον Χ. Κολόμβο, φαίνεται όμως

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της.

3. Στο παρακάτω πλαίσιο ζωγράφισε το εσωτερικό της γης από την επιφάνεια μέχρι το κέντρο της και να σημειώσεις τα μέρη της. ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1: ΞΑΝΑΘΥΜΟΜΑΣΤΕ... 1. Τι ήταν η Παγγαία; Η Παγγαία ήταν ένα συμπαγές κομμάτι με όλες τις ηπείρους που σχηματίστηκε κατά την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών πριν 200 εκατομμύρια χρόνια περίπου.

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου

Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Ένα Ταξίδι στην Γεωλογία της Κύπρου Πρόγραμμα Διαλέξεων και Εκδρομών (Ιανουάριος Ιούνιος 2014) Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου Φανερωμένης 86-90, 1515 Λευκωσία, Kύπρος Tηλ.:+ 357 22 128157 Φαξ: +357

Διαβάστε περισσότερα

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν

Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Το Ηµερολόγιο των Μάγιας και τα Χρήµατα Από τον ρ. Καρλ Τζοχάν Κάλλεµαν Λοιπόν, ήθελα να µιλήσω για δυο πράγµατα που νοµίζω δεν συνδέονται πάντα αλλά, πραγµατικά θα τους άξιζε µια σύνδεση. Το ένα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη

Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη Η Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Ε ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Σελίδα 1 Κωνσταντινούπολη Η ξακουστή και δοξασµένη πολιτεία, µε τη λαµπρή, χιλιόχρονη ιστορία, που για δέκα αιώνες δέσποζε πρωτεύουσα της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΑ ΗΦΑΙΣΤΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Ηφαίστειο είναι η ανοιχτή δίοδος από το εσωτερικό της Γης που επιτρέπει την εκροή ή έκρηξη ρευστών πετρωμάτων και αερίων από το εσωτερικό (μανδύας) στην επιφάνεια του στερεού φλοιού

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ

Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΗ ΣΕ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΑΝΑΣΚΑΦΩΝ Αναστάσιος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο, Τμ. Βιολογίας, Παν. Αθηνών 5 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Λεξικό της Μυθοχώρας Α. ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Μικρό Λεξικό της Μυθοχώρας Α. ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ Μικρό Λεξικό της Μυθοχώρας Α. ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ Αγαμέμνονας: Βασιλιάς των Μυκηνών. Ήταν ο αρχηγός της εκστρατείας των Ελλήνων κατά της Τροίας. Δολοφονήθηκε από τη σύζυγό του Κλυταιμνήστρα,όταν

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Ηλιόπουλος Alexandra Van der Geer

Γιώργος Ηλιόπουλος Alexandra Van der Geer Γιώργος Ηλιόπουλος Alexandra Van der Geer Η επιφάνεια της Γης είναι το φυσικό περιβάλλον διαβίωσης, και η γεωλογία σχετίζεται με τους περισσότερους βασικούς παράγοντες του περιβάλλοντος αυτού. Ο άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

Φωτιά η αρχή του κόσμου και το τέλος του; Η ΦΩΤΙΑ ΣΤΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Φωτιά η αρχή του κόσμου και το τέλος του; Η ΦΩΤΙΑ ΣΤΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ Λεόντειο Λύκειο Πατησίων Σχολικό έτος 2012-2013 Β Λυκείου Φωτιά η αρχή του κόσμου και το τέλος του; Η ΦΩΤΙΑ ΣΤΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ Ομάδα: Τούλης Κωνσταντίνος Αλιφιεράκης Στέφανος Απρίλιος 2013 Περιεχόμενα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ

ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΙΟΝΙΟ ΚΕΡΚΥΡΑ Η Κέρκυρα είναι ένα από τα ωραιότερα νησιά της Ελλάδας, που με τη πολυσήμαντη ιστορία της, την καταπράσινη ύπαιθρο, τις δαντελένιες ακρογιαλιές και κυρίως με

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια

Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια Τάξη: Ε ηµοτικού Μάθηµα: Ερευνώ το Φυσικό κόσµο Ενότητα: Τα ηφαίστεια ιδακτικοί στόχοι: Να προβληµατιστούν σχετικά µε το πώς δηµιουργείται ένα ηφαίστειο, ποια είναι τα µέρη ενός ηφαιστείου και ποια η σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Η αιώνια πόλη. Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου

Η αιώνια πόλη. Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου Η αιώνια πόλη Γιορταμάκης Μανώλης Β1 Γυμνασίου Σήμερα, η Ρώμη είναι η πρωτεύουσα της Ιταλίας, της ομώνυμης επαρχίας και μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ευρώπης και κατατάσσεται 6 η σε πληθυσμό ( μετά

Διαβάστε περισσότερα

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1

33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 ΕΝΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΓΕΜΑΤΟ ΕΚΠΛΗΞΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. 33 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΣΥΛΟ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΤΜΗΜΑ Ε2 2013-2014 1 Εικόνα 1 Εικόνα 2 Ρωμαϊκές λεγεώνες

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΔΗΜΙΑ Λόγου και Τέχνης Κέντρο Δια Βίου Μάθησης 1

ΚΑΔΗΜΙΑ Λόγου και Τέχνης Κέντρο Δια Βίου Μάθησης 1 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ- ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (κωδ. 001) Γενικά στοιχεία προγράμματος : Ονομασία προγράμματος : Ελληνικός Πολιτισμός/ Hellenic Culture Οι Επιστημονικά υπεύθυνοι του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο πραγματοποιούνται προγράμματα που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του. Αναλυτικότερα, για τη σχολική χρονιά 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Μινωικοί ιεροί χώροι ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Μινωικοί ιεροί χώροι Ενδεχομένως από τη Νεολιθική, αλλά με βεβαιότητα από την Προανακτορική εποχή φαίνεται ότι οι μινωίτες ασκούσαν τις λατρευτικές τους πρακτικές στα σπήλαια.

Διαβάστε περισσότερα

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου

Antoine de Saint-Exupéry. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου Antoine de Saint-Exupéry Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση από τα Γαλλικά Ηρακλής Λαμπαδαρίου 1 13 Ο τέταρτος πλανήτης ήταν αυτός του επιχειρηματία. Αυτός ο άνθρωπος ήταν τόσο πολύ απασχολημένος που δεν σήκωσε

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα