ηµιουργώντας γέφυρες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ηµιουργώντας γέφυρες"

Transcript

1 ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΠΑΙ ΩΝ ΕΜ Κλειδιά και Αντικλείδια ηµιουργώντας γέφυρες Αλεξάνδρα Ανδρούσου Αντώνης Πανούτσος

2 ΥΠΕΠΘ Πανεπιστήµιο Αθηνών Αθήνα 2004 Μέτρο 1.1. ΕΠΕΑΕΚ II Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων Επιστηµονική υπεύθυνη της σειράς «Κλειδιά και Αντικλείδια» Αλεξάνδρα Ανδρούσου

3 Επιµέλεια κειµένου: Μαρία Ζωγραφάκη Τυπογραφική επιµέλεια: Παναγιώτα ιδάχου Σελιδοποίηση: Ειρήνη Μίχα Εξώφυλλο: άφνη Κονταργύρη, Ειρήνη Μίχα Φωτογράφηση-µοντάζ, εκτύπωση και βιβλιοδεσία:. Ε. Ταµπακόπουλος Η Αλεξάνδρα Ανδρούσου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια ιδακτικής Μεθοδολογίας στο Τµήµα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Πανεπιστηµίου Αθηνών. Ο Αντώνης Πανούτσος είναι δηµοσιογράφος.

4

5 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Από τη σειρά «Κλειδιά και Αντικλείδια» κυκλοφορούν τα βιβλία: θεµατικό πεδίο ιδακτική Μεθοδολογία ιδάσκοντας ιστορία Αβδελά Ε. Κίνητρο στην εκπαίδευση Ανδρούσου Α. Ανάγνωση και ετερότητα Αποστολίδου Β. Εµψύχωση στην τάξη (Α και Β µέρος) ηµητρίου Α., Λαγοπούλου Β., Νικολάου Β. Κοινωνικό πλαίσιο και διδακτική πράξη Ζωγραφάκη Μ. Η επικοινωνιακή προσέγγιση του γλωσσικού µαθήµατος Ιορδανίδου Α., Σφυρόερα Μ. ηµιουργικές δραστηριότητες και διαδικασίες µάθησης Κουτσούρη Α. Για τη µέθοδο project Μάγος Κ. Μαθαίνοντας και διδάσκοντας µαθηµατικά Σακονίδης Χ. ιαθεµατική προσέγγιση της γνώσης Σφυρόερα Μ. ιαφοροποιηµένη παιδαγωγική Σφυρόερα Μ. Η επεξεργασία της εικόνας στη σχολική τάξη Σφυρόερα Μ. Το λάθος ως εργαλείο µάθησης και διδασκαλίας Σφυρόερα Μ. Φυσικές Επιστήµες: διδασκαλία και εκπαίδευση 3

6 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ Τσελφές Β. Μουσική στο σχολείο Τσιρίδης Π. ιδασκαλία και αξιολόγηση της επίδοσης των µαθητών Χοντολίδου Ε. ιδασκαλία σε οµάδες Χοντολίδου Ε. Η επανατροφοδότηση των µαθητών στα γραπτά τους κείµενα Χοντολίδου Ε. θεµατικό πεδίο Κοινωνικοπολιτισµικό πλαίσιο της εκπαίδευσης Κοινωνικές ανισότητες στο σχολείο Ασκούνη Ν. Οικογένεια και σχολείο ραγώνα Θ. Στερεότυπα και προκαταλήψεις ραγώνα Θ. Η µη λεκτική επικοινωνία στο σχολείο Κούρτη Ε. Πολιτισµός και σχολείο Πλεξουσάκη Ε. Η µειονοτική εκπαίδευση της Θράκης Τσιτσελίκης Κ. Γλώσσα του σπιτιού και γλώσσα του σχολείου Φραγκουδάκη Α. Η εθνική ταυτότητα, το έθνος και ο πατριωτισµός Φραγκουδάκη Α. Η ικανότητα του λόγου και η γλωσσική διδασκαλία Φραγκουδάκη Α. θεµατικό πεδίο Ταυτότητες και Ετερότητες 4

7 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ετερογένεια και σχολείο Ανδρούσου Α., Ασκούνη Ν. «Εµείς» και οι «άλλοι»: εµπειρίες εκπαιδευτικών ηµητρίου Α., Λαγοπούλου Β., Πετρίδης Τ. Ταυτότητα και εκπαίδευση ραγώνα Θ. Επικοινωνία και ταυτότητες σε µια πολύγλωσση οικογένεια Μανουσοπούλου Α. Γλωσσική ετερότητα στην Ελλάδα Μπαλτσιώτης Λ. Ταυτότητες και λογοτεχνία στο σχολείο Χοντολίδου Ε. Για περισσότερα «Κλειδιά και Αντικλείδια»: ηµιουργώντας γέφυρες Α Η ιδέα για τη δηµιουργία των «Κλειδιών και Αντικλειδιών» µου ήρθε, όταν στο τέλος της πρώτης τριετίας του προγράµµατος διαπίστωσα ότι τα δύο κεντρικά παιδαγωγικά-πολιτικά ζητήµατα µε τα οποία είχαµε καταπιαστεί µε πολλαπλούς τρόπους στην επιµόρφωση από 5

8 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ το 1997 ως το 2000 δεν είχαν κατακτηθεί. Πρόκειται για τη διαθεµατική προσέγγιση της γνώσης και την αποδοχή της ετερότητας και του βιώµατος του «άλλου». Και τα δύο αυτά θέµατα αποτελούν κοµβικά σηµεία για να λειτουργήσουν οι εκπαιδευτικοί αποτελεσµατικά σε οποιοδήποτε παιδαγωγικό πλαίσιο και, πολύ περισσότερο, σε συνθήκες µε τις ιδιαιτερότητες της µειονοτικής εκπαίδευσης στη Θράκη. Για το λόγο αυτό σκέφτηκα ένα επιµορφωτικό-παιδαγωγικό εργαλείο που θα επέτρεπε τόσο µέσα από τη µορφή του όσο και από το περιεχόµενό του τη συνεχή επεξεργασία αυτών των δύο σηµείων. Ένα υλικό που θα έδινε απαντήσεις σε συγκεκριµένα «παιδαγωγικά» ερωτήµατα της καθηµερινής διδακτικής πρακτικής, όχι µε άµεσες λύσεις-εφαρµοσµένες συνταγές αλλά µέσω µιας πρότασης για πολυπρισµατική ανάγνωση της εκπαιδευτικής πραγµατικότητας. Μια γέφυρα ανάµεσα στην ακαδηµαϊκή γνώση και την καθηµερινή διδακτική πρακτική. Οι πολλαπλές µατιές των συγγραφέων, από διαφορετικές κάθε φορά επιστηµονικές σκοπιές, διασφάλιζαν καταρχήν τη διαθεµατική προσέγγιση. Επίσης, οι συνεχείς παραποµπές, τα «µατάκια» σε κάθε κείµενο, στην επεξεργασµένη για την ηλεκτρονική µορφή παρουσίασή 6

9 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ του, ενίσχυαν αυτή την αντίληψη. Ένα συνεχές πέρασµα από τη µια οπτική στην άλλη, µια συνεχής αµφισβήτηση του αυτονόητου και της µονοσήµαντης ερµηνείας των πραγµάτων. Ένας συνεχής διάλογος ανάµεσα στα κείµενα και τις επιστήµες που τα υποστηρίζουν. Από την άλλη, παρέµενε το ζήτηµα της αποδοχής της ετερότητας και του βιώµατος του «άλλου». Τι ακριβώς σηµαίνει αυτό και γιατί είναι τόσο σηµαντικό; Σηµαίνει να µπορώ να καταλάβω τη θέση του «άλλου», όσο διαφορετική κι αν είναι από τη δική µου, και να θεωρώ ότι οι εµπειρίες του είναι εξίσου σηµαντικές, όσο κι αν συγκρούονται µε τις δικές µου. Στη Θράκη, αυτή τη δυσκολία της αποδοχής την αισθάνθηκα πάνω στον ίδιο µου τον εαυτό: δυσκολεύτηκα να καταλάβω τους «άλλους», όχι µόνο τους µακρινούς (στη συγκεκριµένη περίπτωση τους µειονοτικούς) αλλά και τους οικείους (τους πλειονοτικούς). Για να διανυθεί η απόσταση αυτή, από το 1997 µέχρι το 2000, χρειάστηκε να κάνω πολλές επιτόπιες επισκέψεις, να θυµώσω, να επαναδιαπραγµατευτώ, να συγκινηθώ, να συγκρουστώ, για να καταφέρω στο τέλος να αρχίσω ένα διάλογο. Έψαχνα, λοιπόν, ένα µέσο για να δείξω µέσα από το υλικό αυτό στο ιαδίκτυο πώς αυτή η απόστασή µας από 7

10 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ την ετερότητα, που συχνά είναι τόσο απειλητική και µας αποµονώνει στους κλειστούς, ασφαλείς µας µικρόκοσµους, είναι µια απόσταση που µπορεί να γεφυρωθεί, αρκεί να βρούµε το κίνητρο. Για µένα το κίνητρο για να βρω τον τρόπο ήταν κάποια ζεστά βράδια του Ιουλίου 2002, όπου ένας «περίεργος τύπος», ο Αντώνης Πανούτσος, σχολίαζε το Μουντιάλ στη δηµόσια τηλεόραση µε έναν πολύ ανοιχτό τρόπο: αναφορές στην τέχνη, στο σινεµά, στη ζωή. Ξαφνικά, εγώ που αγνοούσα παντελώς αλλά και υποτιµούσα το ποδόσφαιρο άρχισα να ενδιαφέροµαι και κυρίως να καταλαβαίνω τι ενδιαφέρον θα µπορούσε να έχει η «µπάλα» για τους άλλους, γιατί αποτελούσε µια σηµαντική αναφορά για τόσους ανθρώπους. Η ιδέα ήταν εκεί: να του προτείνω να σχολιάζει τα κείµενά µας, να ανοίξω δηλαδή ένα διάλογο µε έναν άλλο κόσµο, τόσο µακρινό για µένα και τόσο οικείο για πολλούς άλλους, κατανοώντας πρώτα εγώ και µετά προσπαθώντας να το µεταφέρω στους υπόλοιπους, πως τίποτε δεν είναι κλειστό και πεπερασµένο στη διδακτική πράξη, όπως άλλωστε και στη ζωή. Προς µεγάλη έκπληξη όλων µας ο Αντώνης Πανούτσος δέχτηκε να «παίξει το παιχνίδι αυτό» για δύο χρόνια. Αυτή η συνεργασία µε έκανε να δοκιµάζοµαι κάθε φορά και να αναζητώ τρόπο για να κάνω κατανοητά τα επι- 8

11 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ στηµονικά κείµενα των συναδέλφων µου στον πρώτο κριτικό αναγνώστη που διάβαζε τις δικές µου συνόψεις, µέσα από το δικό του πρίσµα, από τη δική του οπτική. Έπρεπε να απαντήσω στις ερωτήσεις του: «Μα, δεν καταλαβαίνω τι θέλεις να πεις εδώ, είναι σκέτη θεωρητικούρα» ή «Μα, σε τι βοηθάει τους εκπαιδευτικούς αυτό που λες;» ή, ακόµη χειρότερα, «Πάλι τα ίδια, µα το έχεις ξαναπεί χίλιες φορές!». Αυτό µε ανάγκαζε να δω τα επιχειρήµατά µας, τις επιστηµονικές τεκµηριώσεις, µε τα µάτια των άλλων. Εντόπιζα έτσι τα κενά, τις αδυναµίες µας. Αναζητώντας τρόπο να πείσω, ανακάλυπτα πού δεν ήµαστε επαρκώς πειστικοί, πού δεν είχαµε εξαντλήσει το θέµα. Αυτός ο συνεχής διάλογος αποτελούσε για µένα έναν τρόπο να ανιχνεύσω διαδροµές για την εξοικείωση µε την ετερότητα. Στη συνέχεια έφτανε το δικό του κεί- µενο, µια άλλη µατιά, µια διαφορετική ανάγνωση µε αναγωγές στα δικά του βιώµατα, στο δικό του κόσµο. Αυτή η φρέσκια, άλλη µατιά στα δικά µας κείµενα µου έδειχνε πόσο εµπλουτιστική µπορεί να είναι η ετερότητα όταν γίνεται αποδεκτή. Τα 15 κείµενά µας αποτυπώνουν, από τη σκοπιά του καθενός µας, τη συνεχή αναµέτρηση µε την ετερότητα. Τα καταφέραµε; εν έχω απάντηση, γιατί µπορεί το Ρίο- Αντίρριο να τελείωσε, αλλά η δική µας γέφυρα ανάµεσα 9

12 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ στην ακαδηµαϊκή γνώση και την καθηµερινή διδακτική πρακτική νοµίζω ότι µόλις έβαλε τα πρώτα θεµέλια. Στο «εργοτάξιό» µας η δουλειά ήταν συλλογική και οι διαφορετικότητές µας συµπληρωµατικές: η Μαρία Ζωγραφάκη επιµελήθηκε µε περισσή φροντίδα τα κείµενα όλων µας, ο Μίλτος Κύρκος ξαναδούλεψε τα κείµενα των συγγραφέων αναδεικνύοντας τις αρετές τους µε περισσή µαεστρία, η Παναγιώτα ιδάχου ακούραστα διόρθωνε και πρότεινε επαναδιατυπώσεις και, τέλος, η Ειρήνη Μίχα και η άφνη Κονταργύρη έδωσαν µια υπέροχη αισθητική στην έντυπη µορφή των κειµένων µας. Για όλους και όλες µας η εµπειρία ήταν µοναδική. Αλεξάνδρα Ανδρούσου Ιούνιος 2004 Β 10

13 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Είχα πάντα την εντύπωση ότι πιο εύκολα θα µπορούσες να κάνεις τον Αθανάσιο ιάκο να τραγουδήσει το «Πιπερίµ», παρά να πείσεις ένα δάσκαλο να αλλάξει µισή αράδα από ό,τι γράφει το βιβλίο του οργανισµού. Για µένα οι δάσκαλοι παρέµεναν αυτοί που είχα γνωρίσει στο δηµοτικό και το γυµνάσιο. Οι δασκάλες της κυρίας Γιούλας Μιχαλοπούλου-Πλαφουτζή που στο δηµοτικό ένιωθαν την ανάγκη να σε δέρνουν δύο φορές τη µέρα, ώστε να διατηρούν την υπόληψη του σχολείου σαν «αυστηρό», και οι καθηγητές των γυµνασίων του Πειραιά, της δεκαετίας του 60, που διάβαζαν τα κείµενα στον ίδιο τόνο, αδιάφορα αν ήταν Τζάρτζανος, Τριανταφυλλίδης ή Μωραϊτίνης. Η εντύπωσή µου για τους δασκάλους δεν είχε αλλάξει στα επόµενα 40 χρόνια. Παρέ- µεναν «οι γιοι και οι κόρες της µούχλας», που η µόνη διασκέδασή τους, εκτός του βασανισµού των µαθητών, ήταν να κλείνονται στο «δωµάτιο των καθηγητών» και, µε κλειστή την πόρτα, να ασχολούνται µε τις ανοµολόγητες τελετές τους, της αντίστροφης καταµέτρησης ενσήµων µέχρι τη σύνταξη. Το πανεπιστήµιο, φυσικά, ήταν κάτι άλλο. Ο πανεπιστηµιακός ήταν στο µυαλό µου ένας κύριος που έβαζε «ν» σε κάθε κατάληξη και εάν γινόταν ένοπλη λαϊκή εξέγερση, θα την αντιµετώπιζε µε τις θέσεις του σε σχέση µε τη χρήση του γερούνδιου. Οπότε η πρόσκληση του Παιδαγωγικού Τµήµατος του 11

14 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ Πανεπιστηµίου Αθηνών για µια συνεργασία στην επι- µόρφωση των εκπαιδευτικών των µουσουλµανοπαίδων Θράκης ήταν τόσο αναµενόµενη, όσο αν ο Άλβιν Έιλι µου πρότεινε να χορέψω µε το συγκρότηµά του Ο στρατός της δεκαετίας του 60 δεν ήταν το «κολέγιο» που είναι σήµερα. Ακόµα και το λιµενικό, όπου έχω υπηρετήσει, για τα σηµερινά µέτρα θα ήταν κάτι σαν πειθαρχικό τάγµα πεζοναυτών. Μέσα στη γενικότερη αποκτήνωση της βασικής εκπαίδευσης, οι φωνές των υπαξιωµατικών στους βοηθούς της κουζίνας «Ρε, Μωά- µεθ, καθάρισε τα καζάνια» δε σόκαραν. Το ίδιο και το γεγονός ότι οι µουσουλµάνοι που έκαναν τη βασική τους εκπαίδευση στο ναυτικό, παρόλο που είχαν πλήρη ελληνική υπηκοότητα, δε δικαιούντο να φέρουν όπλο. ε νοµίζω ότι µε τη δική µας ταλαιπωρία θα καθόµαστε να ασχοληθούµε µε το φροϋδικό ευνουχισµό των µουσουλµάνων, αφού για το στρατιώτη το όπλο του είναι το «καταλαβαίνουµε τι». Οπότε οι µουσουλµάνοι της Θράκης και τα όποια προβλήµατά τους ξεχάστηκαν γρήγορα. Η υφήλιος όµως γινόταν µια γειτονιά. Στο Βερολίνο τη δεκαετία του 70 οι Έλληνες δεν ξεπερνούσαν τις 7 χιλιάδες. Αντίθετα οι Τούρκοι, συγκεντρωµένοι στο Kreuzberg, ξεπερνούσαν τις 200 χιλιάδες. Ενστικτωδώς διαπαιδαγωγηµένος από τα ελληνικά σχολικά βιβλία, πε- 12

15 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ ρίµενα ότι το λιγότερο που σχεδίαζαν ήταν να µας σουβλίσουν και ευτυχώς που υπήρχε το γερµανικό κράτος να µας προστατεύσει από τα µαχαίρια τους. Σύντοµα όµως κατάλαβα ότι για το γερµανικό κράτος Τούρκοι και Έλληνες, Αιγύπτιοι και Γιουγκοσλάβοι δεν είµαστε παρά Gastarbeiter ή Kanaken, που ήταν ο ρατσιστικός όρος και εξοµοίωνε κάθε νότιο ξένο µε Πολυνήσιο. Αργότερα κατάλαβα ότι η τούρκικη κουζίνα ήταν µια περιπλοκότερη εκδοχή της ελληνικής, ότι λέξεις της παιδικής µου ηλικίας όπως ο µπεκιάρης και το σικλέτι δεν ήταν ακριβώς ελληνικά του Οµήρου. Ότι µε τους Τούρκους είµαστε διαφορετικοί. Με τους Φινλανδούς όµως είµαστε ακόµα πιο διαφορετικοί, αλλά δεν πιστεύουµε ότι είναι έτοιµοι να καβαλήσουν έναν τάρανδο και να έρθουν να µας σφάξουν. Ότι είναι πολύ λογικό να έχουµε προηγούµενα από την τουρκική κατοχή των 400 χρόνων, αλλά ότι µε τους γείτονές σου συνήθως «πλακώνεσαι» και αν ο προαιώνιος εχθρός µας ήταν το Περού, αυτό πραγµατικά κάτι θα έλεγε για τον «παλιοχαρακτήρα» των Περουβιανών. Αυτό που το Βερολίνο είχε κάνει ήταν να µου αλλάξει τη γνώµη για τους Τούρκους. Τον πρώτο χρόνο του Α Παγκοσµίου Πολέµου οι στρατιώτες της Γαλλίας και της Γερµανίας είχαν εορτάσει τα Χριστούγεννα στη νεκρή ζώνη. Οι κυβερνήσεις, γνωρί- 13

16 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ ζοντας ότι οι στρατιώτες όταν έρχονται σε επαφή καταλαβαίνουν ότι και οι «απέναντι» είναι άνθρωποι, απαγόρευσαν επανάληψη του εορτασµού, επί ποινή θανάτου. Οι προκαταλήψεις βασίζονται στην άγνοια και η δική µου είχε τελειώσει στο Kreuzberg τη δεκαετία του 70. Η πρόταση του προγράµµατος «Εκπαίδευση Μουσουλ- µανοπαίδων», όπως διατυπώθηκε από την Αλεξάνδρα Ανδρούσου το Σεπτέµβριο του 2002, ήταν ο τρόµος του δηµοσιογράφου. «Θέλεις να γράφεις ένα σχόλιο για τα βιβλία που θα εκδώσουµε για τους καθηγητές στη Θράκη;». «Μάλιστα. Αλλά µε ποιο θέµα;». «Ό,τι νοµίζεις». «Πόσο µεγάλα;». «Θα δούµε». Ο τρόµος του επαγγελµατία δηµοσιογράφου είναι η ελευθερία στο θέµα και το χώρο. Είναι πολύ εύκολο να γράψεις 235 λέξεις για τα προβλήµατα των χοιροτρόφων Φλωρίνης, αλλά τροµακτικά δύσκολο να σου πει ο αρχισυντάκτης: «Κοίτα, σήµερα γράψε ό,τι θέµα θέλεις. Και πού σαι... Να µην είναι κάτω από τις 11 λέξεις και πάνω από τις ». Τέλος πάντων, το πρόβληµα του χώρου ξεπεράστηκε. Κάποια στιγµή µου είπαν: «400 λέξεις κάθε κείµενο» και, ασφαλής στο κλουβί του αριθµού, µπόρεσα να συνεχίσω. Το πρόβληµα όµως της θεµατικής ήταν δυσκολότερο. Γιατί στη φυσιολογική ερώτησή µου στην Ανδρούσου: «Γιατί µε διαλέξατε να γράφω;» η 14

17 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ απάντηση ήταν: «Επειδή σκέφτεσαι συνειρµικά». Μέχρι εκείνη τη στιγµή µού είχαν δώσει δουλειές επειδή έγραφα ατακαδόρικα, γρήγορα ή επιθετικά. Κανένας όµως δε µου είχε προτείνει δουλειά επειδή έγραφα «συνειρµικά». Επειδή λοιπόν όταν ξέρεις τι θέλει το αφεντικό προσέχεις να το βάζεις στο κείµενο, το πρόβληµα ήταν: ήµουν αρκετά συνειρµικός ή µήπως από «συν» πηγαίναµε καλά, αλλά από «ειρµό» άστα να πάνε; Ακόµα περισσότερο, πώς να είσαι συνειρµικός στο σχόλιο κειµένων που µε το ζόρι καταλαβαίνεις; Γιατί η βασική αρχή γραφής των κειµένων ήταν σαφής. Συνήθως στην αρχή κάθε βιβλίου θα εµφανιζόντουσαν ένας «Χασάν», ένας «Γιαννάκης» που θα είχαν προβλή- µατα. Αλλά, όταν ο δάσκαλος αποφάσιζε να δουλέψει χωρίς προκαθορισµένες απαντήσεις, οµαδικά και µε κατανόηση, ο Γιαννάκης και ο Χασάν τα έβρισκαν µια χαρά, προς χαράν των ειρηνόφιλων πολιτών και λύπη των εταιριών κατασκευής οπλικών συστηµάτων. Το να δουλεύεις πάνω σε ένα τόσο καθορισµένο format είναι σαν να είσαι ιάπωνας ζωγράφος του 18ου αιώνα που έχει αποσυρθεί από τα εγκόσµια, για να ζωγραφίσει ένα φύλλο από κάθε οπτική γωνία. Το να µην ξέρεις όµως τι ζωγραφίζεις είναι απελπισία. 15

18 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ Πριν η Αλεξάνδρα Ανδρούσου µου δώσει τις κριτικές προσεγγίσεις της στα συγκεκριµένα εκπαιδευτικά βιβλία, µου ήταν τόσο δύσκολο να τα καταλάβω, όσο και ένα σεµινάριο στη νανοχειρουργική. Γιατί το πρώτο µέρος που περιέγραφε µια εικόνα από σχολείο της Θράκης ήταν ενίοτε φορµαλιστικό αλλά πάντα κατανοητό. Μετά όµως άρχιζε το επιστηµονικό µέρος. Τα βιβλία δεν είχαν γραφεί για την επιµόρφωση των αθλητικογράφων Αθηνών αλλά για καθηγητές της Θράκης. Είχαν γραφεί από επιστήµονες για επιστήµονες, µε τα προβλεπόµενα προβλήµατα. «Σύµφωνα µε την αρχή του Μπερνστάιν για την επαγωγική µέθοδο διδασκαλίας σε πολυµορφικά περιβάλλοντα...». Σαφέστατο, αν ξέρεις τον Μπερνστάιν και την επαγωγική µέθοδό του και δεν πειράζει αν το περιβάλλον δεν είναι πολυµορφικό. Ακατάληπτο, αν ο µόνος Μπερνστάιν που ξέρεις είναι ο Λέοναρντ και δε θυµάσαι καν για ποιο µιούζικαλ κέρδισε το Όσκαρ. Σε αυτό το σηµείο η Αλεξάνδρα Ανδρούσου, γραπτά και µε συζήτηση, προσπάθησε να µε διαφωτίσει για τους απανταχού της ακαδηµαϊκής κοινωνίας «Μπερνστάιν». Εγώ συνήθως έκανα «χµµµ». Και προσπαθούσα να θυµηθώ πώς την έλεγαν την ταινία µε τα Όσκαρ. ε γνωρίζω αν τα «Κλειδιά και Αντικλείδια», η εργασία της Αλεξάνδρας Ανδρούσου στο Ίντερνετ, βοήθησε 16

19 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ έστω και έναν να ανοίξει το ντουλάπι µε τα µυστικά µεταφοράς της γνώσης. Αυτό που ξέρω είναι ότι έστω κι αν κάποιος εκπαιδευτικός, έστω και ένας, βοηθήθηκε στο να έρθει πιο κοντά στους µαθητές του, στο δύσκολο περιβάλλον των µειονοτικών σχολείων της Θράκης, ο κόπος δεν πήγε χαµένος. Γιατί η προκατάληψη δεν αντέχει στη ζεστασιά της επικοινωνίας. Το µάθηµα από το Kreuzberg στο Βερολίνο, κάπου στο διαφωτισµό της δεκαετίας του Αντώνης Πανούτσος Ιούνιος

20 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ Πώς συνδέονται τα κείµενα; (Νοέµβριος 2002) «Kίνητρο στην εκπαίδευση» της Αλεξάνδρας Ανδρούσου, «ιαθεµατική προσέγγιση της γνώσης» της Μαρίας Σφυρόερα, «Για τη µέθοδο project» του Κώστα Μάγου και «Eµψύχωση στην τάξη» των Αναστασίας ηµητρίου, Βικτωρίας Λαγοπούλου και Βασιλικής Νικολάου: πρόκειται για τέσ- 18

21 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ σερα κείµενα σχετικά µε τη θεµατική ενότητα της ιδακτικής Mεθοδολογίας. Aπό διαφορετική επιστηµονική σκοπιά το καθένα, αποπειρώνται να κάνουν προτάσεις για συγκεκριµένα προβλήµατα της καθηµερινής εκπαιδευτικής πράξης: Πώς διδάσκει κανείς σε µια τάξη όπου πάνω από τα µισά παιδιά είναι αλλόγλωσσα ή, όπως στην περίπτωση της Θράκης, όταν όλα έχουν διαφορετική µητρική γλώσσα από εκείνη του δασκάλου (στην περίπτωση του ελληνόφωνου προγράµµατος); Ποιοι παιδαγωγικοί τρόποι υπάρχουν για να κινητοποιηθούν τα παιδιά µέσα στην τάξη; Γιατί η διαθεµατική προσέγγιση της γνώσης αποδίδει σε δύσκολα εκπαιδευτικά πλαίσια; Mε ποιους τρόπους η µέθοδος project επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να συνδυάσουν τα βιώµατα των παιδιών µε τη σχολική γνώση που πρέπει να µεταδώσουν; Πώς στην καθηµερινότητα του σχολείου οι εκπαιδευτικοί µπορούν να λειτουργούν ως εµψυχωτέςδιαµεσολαβητές της γνώσης και όχι από καθέδρας και να είναι σίγουροι ότι τα παιδιά µαθαίνουν; 19

22 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ Oι απαντήσεις βρίσκονται διάσπαρτες και στα τέσσερα κείµενα. Καθένα φωτίζει µια συγκεκριµένη πλευρά και επιχειρεί να δώσει ένα κλειδί κατανόησης του τι συµβαίνει στη σχολική τάξη. Επισηµαίνει, επίσης, τα όρια και τις δυσκολίες που συναντά κανείς όταν προσπαθεί να εφαρµόσει τέτοιες µεθόδους στο σχολείο. Aυτό που ενώνει και τα τέσσερα κείµενα είναι η επιστη- µονική αντίληψη ότι κάθε σχολικό πλαίσιο είναι µοναδικό και κάθε εκπαιδευτική προσπάθεια έχει ως σηµείο εκκίνησης την πλήρη κατανόησή του. Tίποτε δεν µπορεί να γίνει χωρίς να λάβει κανείς υπόψη του τις ανάγκες των παιδιών, τον τρόπο µε τον οποίο αντιλαµβάνονται την πραγµατικότητα, τα ερωτήµατα που έχουν, τα εµπόδια που συναντούν στην κατανόηση. Για να πετύχει κανείς την κινητοποίηση των διαδικασιών µάθησης, χρειάζεται να δοκιµάσει διάφορες παιδαγωγικές τεχνικές, να αναζητήσει λύσεις, να ανοίξει νέους δρόµους. Oι δυσκολίες είναι πολλές και δεν τις αποσιωπούµε. Όµως, οι δικές σας αναγνώσεις των κειµένων και ο διάλογος ανάµεσα σε όλους µας θα βοηθήσει να φωτίσουµε κι άλλες πλευρές, να «ακονίσουµε» καλύτερα τα εργαλεία ανάλυσης και κατανόησης, να σχεδιάσουµε αποτελεσµατικότερες κοινές αλλά και διαφορετικές, καθένας και καθεµία, λύσεις. Kαλές αναγνώσεις! 20

23 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Aλεξάνδρα Aνδρούσου Από 6 χρόνια φυσικής και 145 κοπάνες το µόνο που µου έµεινε από το γυµνάσιο ήταν ο νόµος του Μέντελ. Μέχρι να καταλάβω ότι ήταν στη βιολογία. Υπάρχουν µερικά µαθήµατα που όταν βρίσκεσαι στο σχολείο πιστεύεις ότι φτιαχτήκανε για να εκπαιδεύουν κάποιους σαδιστές που αναλαµβάνουν να βασανίσουν µερικές χιλιάδες παιδάκια. Αυτή ήταν πάντα η άποψή µου για τους φυσικούς και τη φυσική. Μέχρι που γνώρισα το µπέιζµπολ. Λοιπόν. εν ξέρω πόσοι από σας έχετε ποτέ δει µπέιζ- µπολ, αλλά πρώτον µη µου ζητήσετε αυτή τη στιγµή να σας εξηγήσω τους κανονισµούς. Και δεύτερον, όποιος 21

24 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ έχει δει θα έχει παρατηρήσει ότι στο γήπεδο υπάρχει κάποιος που πετάει την µπάλα. Τον αποκαλούν pitcher. Οι pitchers λοιπόν έχουν ένα ρεπερτόριο από τρεις τέσσερις τρόπους µε τους οποίους πετάνε την µπάλα. Το fastball που απλά την πετάνε δυνατά. Το curveball που η µπάλα ταξιδεύοντας σχηµατίζει µια καµπύλη. Το slider που µυστηριωδώς σε µια στιγµή η καµπύλη ευθυγραµµίζεται. Και το knuckleball. Ο pitcher κρατάει τις δύο πλευρές της µπάλας µε τον αντίχειρα και το µικρό, την ισορροπεί στις αρθρώσεις των δαχτύλων και την πετάει κυρίως µε την κίνηση των ώµων µε δεδοµένη ταχύτητα ανάµεσα στα 60 και τα 65 µίλια. Εάν το πιάσιµο της µπάλας είναι σωστό και δεν έχει φάλτσα, η ταχύτητα ακριβής και η κίνηση του σώ- µατος η προβλεπόµενη, η µπάλα χορεύει στον αέρα. Το ίδιο ισχύει και στο ποδόσφαιρο, αλλά σε άλλες ταχύτητες. Είναι το περίφηµο «σουτ των τριών δαχτύλων» του Ροµπέρτο Κάρλος. Η µπάλα σουτάρεται έχοντας στο µυαλό ότι το πόδι πρέπει να τη βρει στο κέντρο και το δάχτυλο που θα την ακουµπήσει να είναι το τρίτο. Τότε η µπάλα παίρνει την πιο απρόβλεπτη τροχιά. Κάποιος λοιπόν µου το εξήγησε. Εάν η µπάλα έχει φάλτσα, η τροχιά της είναι προβλέψιµη, γιατί ισχύει ό,τι και µε το γυροσκόπιο. Κινούµενη κυκλικά ευθυγραµµίζεται. Εάν όµως πηγαίνει χωρίς φάλτσα, κάθε αντίσταση του 22

25 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ αέρα στις ραφές την κάνει να αλλάζει πορεία. Με υπερβολική ή ασήµαντη ταχύτητα η αντίσταση του ανέµου, εκτός αν µιλάµε για καταιγίδα, παίζει αµελητέο ρόλο. Ε και λοιπόν; Λοιπόν. Αν κάποιος µου είχε πει την ιστορία όταν ήµουνα µικρός, µπορεί η γνώµη µου για τους φυσικούς να ήταν άλλη. Και όταν κάποιος µου έλεγε γυροσκόπιο, να µην πίστευα ότι είναι ένας που γυρίζει από χωριό σε χωριό πουλώντας µπιχλιµπίδια. Καµιά φορά η φυσική και η µπάλα σε βοηθάνε να ξεχωρίσεις το γυρολόγο από το γυροσκόπιο. Aντώνης Πανούτσος 23

26 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ 24

27 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Πώς συνδέονται τα κείµενα; (Μάρτιος 2003) «Η επεξεργασία της εικόνας στη σχολική τάξη» της Μαρίας Σφυρόερα και «Πολιτισµός και σχολείο» της Έφης Πλεξουσάκη, δύο νέα κείµενα στα «Κλειδιά και Αντικλείδια». Το πρώτο ανήκει στη θεµατική ενότητα ιδακτική Μεθοδολογία και το δεύτερο στην ενότητα Κοινωνικοπολιτισµικό πλαίσιο της εκπαίδευσης. Από διαφορετική επιστηµονική σκοπιά το καθένα, αναλύουν δύο, εκ πρώτης όψεως, διαφορετικά θέµατα. Στο πρώτο κείµενο µελετάται από τη Μαρία Σφυρόερα ο τρόπος µε τον οποίο η εικόνα λειτουργεί στην εκπαιδευτική διαδικασία: η εικόνα ως κίνητρο, η εικόνα ως δια- µεσολαβητής ανάµεσα στο γνωστό και το άγνωστο, η εικόνα ως εργαλείο κατανόησης. Πώς από την εικόνα µπορούµε να φτάσουµε σε κείµενο; Πόσες διαφορετικές δραστηριότητες µπορούµε να κάνουµε µε αφορµή µια εικόνα; Οι εικόνες είναι ένα άνοιγµα στον κόσµο αλλά και µια σύνδεση µε το βίωµα των παιδιών. Πώς βρίσκουµε την ισορροπία µέσα στην τάξη; Γιατί οι εικόνες είναι πολύ σηµαντικές για τα παιδιά που η µητρική τους γλώσσα είναι διαφορετική από τη γλώσσα του σχολείου; Στο δεύτερο κείµενο η Έφη Πλεξουσάκη αναλύει την έννοια του πολιτισµού και πώς αυτή παρεµβαίνει στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αν η διδακτική πράξη ορίζεται 25

28 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ ως µια επικοινωνιακή συνθήκη, καθένας και καθεµιά που συµµετέχει σε αυτήν κουβαλάει µαζί του τις πολιτισµικές εµπειρίες του, τα βιώµατά του, τα δικά του µάτια να βλέπει τον κόσµο. Πώς σε αυτή τη συνθήκη µπορούµε να επεξεργαστούµε την πολιτισµική απόσταση που νιώθουµε να χωρίζει «εµάς» από τους «άλλους»; Το πολιτισµικά οικείο και το πολιτισµικά µακρινό µε ποιo τρόπο παρεµβαίνoυν στην εκπαιδευτική διαδικασία; Μπορούµε να µάθουµε και τι µέσα από την επεξεργασία της απόστασης; Πού συναντώνται τα δύο κείµενα; Καταρχήν, η εικόνα είναι προϊόν ενός συγκεκριµένου πολιτισµού, αναφέρεται σε συγκεκριµένες πολιτισµικές συντεταγµένες και αναγνωρίζεται µε αυτό τον τρόπο. Άρα, όταν δουλεύουµε µε εικόνες στην τάξη, επεξεργαζόµαστε κοντινές και µακρινές εικόνες, ανατρέχουµε σε πολιτισµικούς κώδικες, αντιδρούµε µε βάση τα δικά µας αυτονόητα και τις δικές µας παραδοχές. Το κοινό σηµείο επίσης των δύο κειµένων είναι ότι υποστηρίζουν τη δυνατότητα να βλέπουµε τον κόσµο όχι µόνο µε τις δικές µας εικόνες, µε το δικό µας τρόπο να αντιλαµβανόµαστε τα πράγµατα, αλλά και µέσα από την οπτική των άλλων. Γιατί αυτό είναι που δηµιουργεί την ανταλλαγή και την επικοινωνία και µέσα από αυτή οδη- 26

29 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ γούµαστε σε µια διαφορετική προσέγγιση της γνώσης. Είναι αυτό εύκολο να γίνει µέσα σε ένα σχολείο που πολλές φορές είναι κλειστό στους «άλλους»; Εµείς προτείνουµε ατραπούς για την έξοδο από αυτή τη λογική. Περιµένουµε τη δική σας γνώµη. Καλές αναγνώσεις! Αλεξάνδρα Ανδρούσου Πριν από τρεις δεκαετίες στη Νασιονάλ Μοντεβιντέο και στην Εθνική Ουρουγουάης αγωνιζόταν ο Λουίς Κουµπίγιας. Κοντόχοντρος, αναλφάβητος, µε τρεις επίσηµες συζύγους και άπειρες ερωµένες, ο Κουµπίγιας ήταν ένα κλασικό προϊόν των φτωχογειτονιών της πρωτεύουσας της Ουρουγουάης. Ήταν όµως µοναδικός. Όχι για την τεχνική και την αποτελεσµατικότητά του αλλά για τον τρόπο που δούλευε το µυαλό του µέσα στο γήπεδο. Σε µια εποχή που η ενηµέρωση για το ποδόσφαιρο περιορι- 27

30 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ ζόταν σε όσα έγραφαν οι εφηµερίδες, τα κατορθώµατα του Κουµπίγιας έφταναν στην Ελλάδα διυλισµένα µέσα από τις µεταφράσεις και την αµφίβολη ικανότητα των γραφιάδων της εποχής. Μέχρι που το 1972 ήρθε στην Ελλάδα. Όλοι περίµεναν να δουν το «φαινόµενο Κουµπίγιας». Ήταν ένα ηλιόλουστο απόγευµα στο Νέο Φάληρο και ο Παναθηναϊκός αντιµετώπιζε τη Νασιονάλ στο στάδιο Καραϊσκάκη. Οι Ουρουγουανοί είχαν κερδίσει ένα κόρνερ και ο Κουµπίγιας είχε κατασκηνώσει µέσα στην µεγάλη περιοχή. Ένα παίκτης της Νασιονάλ χτύπησε το κόρνερ. Η µπάλα κατευθύνθηκε στο κεφάλι του Κουµπίγιας. Όλοι περίµεναν να σηκωθεί στον αέρα και να πιάσει την κεφαλιά. Όλοι, εκτός του Κουµπίγιας. Έβαλε τα δύο χέρια στο χορτάρι, έκανε κατακόρυφο και προσπάθησε να βάλει γκολ µε τα τακούνια. Η µπάλα χτύπησε στο δοκάρι. Στα επόµενα 31 χρόνια είδα αµέτρητα δοκάρια και εκατοντάδες γκολ. Η προσπάθεια όµως του ιδιοφυούς Ουρουγουανού έµεινε αξέχαστη για τη µοναδικότητα της έµπνευσης. Το µόνο που χρειαζόταν ήταν να µην κλείσεις το µυαλό σου σε ένα συµβατικό ρεαλισµό. Να εκτι- µήσεις τη διαφορά στη σκέψη. Το «αξίωµα Κουµπίγιας» ισχύει παντού. Από το γήπεδο µέχρι την τάξη. Στο λατινοαµερικανικό ποδόσφαιρο το αποτέλεσµα είναι δευτερεύον σε σχέση µε τον τρόπο εκτέλεσης. Ο κυνηγός δε 28

31 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ σκοράρει. ηµιουργεί εικόνες που πιθανόν µέσα τους να υπάρχει και το γκολ. Ο µύθος υπερτερεί της στατιστικής. Πριν ένα περίπου µήνα είχαµε πιάσει κουβέντα µε ένα βραζιλιάνο µουσικό της τζαζ, ονόµατι Ζοάου «Κάτι». Μέσα σε µερικά λεπτά η συζήτηση είχε έρθει στο ποδόσφαιρο. Ο Βραζιλιάνος, που ζει στην Αγγλία τα τελευταία 30 χρόνια, αναφέρθηκε σε ένα φιλικό µατς της Εθνικής Βραζιλίας µε την Αγγλία στο Γουέµπλεϊ. Το µατς είχε γίνει το 1977, είχε τελειώσει 0-0 και ανάθεµα αν υπάρχει άνθρωπος να θυµάται µια φάση. Όχι όµως ο Ζοάου. Θυµήθηκε ότι γύρω στο 60ό λεπτό ο Έντερ είχε σουτάρει από τα 35 µέτρα. Η µπάλα είχε σηκωθεί 20 µέτρα. Ενώ ο τερµατοφύλακας της Αγγλίας Ρέι Κλέµενς παρακολουθούσε την µπάλα περιµένοντας να δει σε ποια σειρά της κερκίδας θα κατέληγε, η µπάλα άρχισε να πέφτει. Σαν τούβλο. Σαν βαριά µπαγκέτα των ντραµς που προσγειώνεται µε δύναµη στο οριζόντιο ξύλινο δοκάρι του τέρµατος της Αγγλίας. Ο Ζοάου περιέγραφε τη φάση. Ταυτόχρονα το χέρι του χτυπούσε ρυθµικά το ξύλο του µπαρ. Είχα δει το ίδιο µατς. Θα µπορούσα να τον διακόψω για να του πω ότι η φάση είχε γίνει 10 λεπτά αργότερα. Το µόνο που θα είχα καταφέρει θα ήταν να φέρω την κουβέντα στη δυτικοευρωπαϊκή κουλτούρα και να χάσω µια ολόκληρη παράσταση. Αυτά που λες τα ξέρεις. Από αυτά που σου λένε µαθαίνεις. Όχι µόνο λέ- 29

32 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ ξεις και αριθµούς αλλά και διαφορετικούς τρόπους να παρατηρείς τη ζωή. Aντώνης Πανούτσος Πώς συνδέονται τα κείµενα; (Απρίλιος 2003) «Γλώσσα του σπιτιού και γλώσσα του σχολείου» και «Η ικανότητα του λόγου και η γλωσσική διδασκαλία», δύο νέα κείµενα της Άννας Φραγκουδάκη στη θεµατική ενότητα Κοινωνικοπολιτισµικό πλαίσιο της εκπαίδευσης. Στο πρώτο κείµενο η Άννα Φραγκουδάκη αναλύει το ζήτηµα της µητρικής γλώσσας και πόσο σηµαντική είναι η αναγνώρισή της από το σχολείο, για να µπορούν τα παιδιά στη συνέχεια να µάθουν ανάγνωση και γραφή στην πρότυπη γλώσσα του σχολείου. Το κεντρικό επιχείρηµα είναι ότι, αν και η γλωσσολογία παραδέχεται ότι κάθε εθνική γλώσσα έχει πολλές ποικιλίες, διαλέκτους, κώδικες, ιδιώµατα και διάφορα ύφη, ο εκπαιδευτικός θεσµός αντιµετωπίζει τη γλώσσα σαν να ήταν µία, ενιαία και οµοιογενής. Αυτό έχει συνέπεια τα παιδιά που φτάνουν στο σχολείο κουβαλώντας τις διαλέκτους που µιλούν στο σπίτι να βρίσκονται αντιµέτωπα µε την αγνό- 30

33 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ ηση, βλέπε υποτίµηση, της δικής τους γλώσσας, και άρα δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις γλωσσικές απαιτήσεις του σχολείου. Πολύ περισσότερο όταν η µητρική τους γλώσσα δεν είναι καν η γλώσσα του σχολείου. Στο δεύτερο κείµενο η ίδια αναλύει την έννοια του προφορικού λόγου και τη σύνδεσή του µε τη γλωσσική διδασκαλία στο σχολείο, η οποία στην ουσία δίνει έµφαση στη γραπτή µορφή. Το πέρασµα αυτό από τον προφορικό στο γραπτό κώδικα γίνεται στο σχολείο µε τρόπο βίαιο και αποκοµµένο από την πραγµατικότητα. Αυτό έχει συνέπεια τα παιδιά να µαθαίνουν τη γλώσσα έξω από την επικοινωνιακή λειτουργία της και µακριά από την καθηµερινή, ζωντανή, δηµιουργική της δυνατότητα. Πώς συνδέονται τα δύο κείµενα; Και τα δύο κείµενα εστιάζουν στην αντίληψη που έχει το σχολείο για τη γλώσσα και τη διδασκαλία της. Πρόκειται για µια αντίληψη έξω από την καθηµερινή ζωή, που ευνουχίζει τη δηµιουργικότητα των παιδιών, ενισχύει τις κοινωνικές ανισότητες και αγνοεί την ετερογένεια των σχολικών τάξεων. Και τα δύο κείµενα υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε αλλαγή στον τρόπο διδασκαλίας πρέπει να λάβει υπόψη της την αξία της µητρικής γλώσσας, την παιδαγωγική αξία του λάθους και το γεγονός ότι τα παιδιά φτάνοντας στο σχολείο έχουν ήδη κατακτήσει το λόγο. 31

34 ΚΛΕΙ ΙΑ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΛΕΙ ΙΑ Με άλλα λόγια, η έµφαση να δίνεται στην επικοινωνία και όχι στη στείρα αναπαραγωγή. Στα κείµενα θα βρείτε προτάσεις για µια τέτοιου τύπου διδασκαλία. Περιµένουµε τη δική σας γνώµη. Καλές αναγνώσεις! Αλεξάνδρα Ανδρούσου «Μπορεί να πέτυχα το νικητήριο τέρµα, αλλά σηµαντικότερη ήταν η επικράτηση της οµάδας µας επί των αντιπάλων». «Όπως έχει πει και ο προπονητής µας, δεν εί- 32

35 ΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΓΕΦΥΡΕΣ ναι ώρα για εορτασµούς, αλλά κοιτάζουµε τον επόµενο αγώνα». Στην ίδια ξύλινη γλώσσα, µε τα ίδια αποστειρωµένα ηθικοπλαστικά νοήµατα, µε το ίδιο ανέκφραστο πρόσωπο του µαθητή που προσπαθεί να θυµηθεί τις σωστές λέξεις που θα αποφέρουν την επιδοκιµασία του δασκάλου, εδώ και 40 χρόνια οι ποδοσφαιριστές επαναλαµβάνουν τις ίδιες κοινοτοπίες. Στο ρόλο των δασκάλων οι δηµοσιογράφοι, στο ρόλο της καθαρεύουσας µια ψευδολόγια γλώσσα που χρησιµοποιήθηκε στις αθλητικές εφηµερίδες τη δεκαετία του 50 για να µοιάζουν «σοβαρές». Με τον καιρό, οι έρµοι ποδοσφαιριστές ψήθηκαν ότι έτσι µιλάνε οι µορφωµένοι. Για να αφήσουν στα ντους των αποδυτηρίων τη ζωντανή γλώσσα του γηπέδου, στην ουσία τη µητρική τους, και να µιλήσουν για ποδόσφαιρο σε µια «γλώσσα-µούχλα». Ο λόγος του γηπέδου είναι διασκεδαστικός και λακωνικός. ιασκεδαστικός γιατί κανένας δεν ενδιαφέρεται για το δόκιµο µιας λέξης, φτάνει να περνάει το µήνυµα. «Ενδεκαδάτος» είναι ο παίκτης που ξεκινάει στην ενδεκάδα. «Άµπαλος» αυτός που δεν ξέρει να κλοτσάει την µπάλα. «Μυρωδιάς» ο παράγοντας που δεν παίρνει µυρωδιά από το παιχνίδι. «Μπαρµπα-Γιώργος» είναι ο αµυντικός που βρίσκει την µπάλα µε τις τρεις αλλά ευσταλής και αγέρωχος στην άµυνα, σαν άλλος µπαρµπα- Γιώργος, θεωρεί θέµα τιµής να περνάει ο αντίπαλος παί- 33

ηµιουργώντας γέφυρες

ηµιουργώντας γέφυρες ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΠΑΙ ΩΝ Κλειδιά και Αντικλείδια ηµιουργώντας γέφυρες Αλεξάνδρα Ανδρούσου Αντώνης Πανούτσος ΥΠΕΠΘ Πανεπιστήµιο Αθηνών Αθήνα 2007 Μέτρο 1.1. ΕΠΕΑΕΚ II Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων Β

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007

1 / 13 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 5 ης ηµοτικού. Μάρτιος 2007 1 / 13 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης.

Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Διάβαστε αναλυτικά την συνέντευξη που έδωσε στην Stadio, ο Χαράλαμπος Λυκογιάννης. Στην αρχή της σεζόν ήσουν μεταξύ ομάδας νέων και πρώτης ομάδας. Τι σκεφτόσουν τότε για την εξέλιξη της χρονιάς; Στην αρχή

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Γρίφος 1 ος Ένας έχει μια νταμιτζάνα με 20 λίτρα κρασί και θέλει να δώσει σε φίλο του 1 λίτρο. Πώς μπορεί να το μετρήσει, χωρίς καθόλου απ' το κρασί να πάει χαμένο, αν διαθέτει μόνο ένα δοχείο των 5 λίτρων

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ

ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ g Μια ιστορία για µικρούς και µεγάλους ένα παραµύθι τεχνολογίας και ζαχαροπλαστικής. ΤΟ ΣΤΕΡΕΟ ΠΟΥ ΤΡΩΕΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ Μια ιστορία της. Λίνα ΣΤΑΡ!!! Τ.Ε.Ε. ΕΙ ΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΥΡΟΥ Μαθήτρια: Λίνα Βαρβαρήγου (Λίνα

Διαβάστε περισσότερα

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ

THE G C SCHOOL OF CAREERS ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ THE G C SCHOOL OF CAREERS ΔΕΙΓΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ Ε ΤΑΞΗ Χρόνος: 1 ώρα Αυτό το γραπτό αποτελείται από 7 σελίδες, συμπεριλαμβανομένης και αυτής. Να απαντήσεις σε ΟΛΕΣ τις ερωτήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου

Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Κλάδος Λυκόπουλων Περιφέρεια Αθηνών ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου Τα Παραμυθένια μεσημέρια Σαββάτου περιμένουν για 9η χρονιά μικρούς και μεγάλους να ανακαλύψουν,

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ. Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις... 7. Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου... 17 3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Μαθαίνω να σχηµατίζω απλές προτάσεις................ 7 Μαθαίνω να οµορφαίνω τις προτάσεις µου.............. 17 Μαθαίνω να µεγαλώνω τις προτάσεις µου............... 25 Μαθαίνω να γράφω

Διαβάστε περισσότερα

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Β. ΜΙΚΡΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 2 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λέει ο Σοτός στη μαμά του: - Μαμά, έμαθα να προβλέπω το μέλλον! - Μπα; Κάνε μου μια πρόβλεψη! - Όπου να είναι θα έρθει ο γείτονας να μας πει να πληρώσουμε το τζάμι που του έσπασα!!! Ενώ ο πατέρας διαβάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ

ΣΕΡΒΙΣ ΒΑΤΣΑΚΛΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΧΟΛΗ ΠΡΟΠΟΝΗΤΩΝ Γ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ ΣΕΡΒΙΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ένα καλό σέρβις είναι ένα από τα πιο σημαντικά χτυπήματα επειδή μπορεί να δώσει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στην αρχή του πόντου. Το σέρβις είναι το πιο σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.

ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ) !Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων. ΒΛΑΣΤΗΣΗ (ΜΑΤΘΑΙΟΥ)!"Τίτλος διερεύνησης: Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν το πόσο γρήγορα θα βλαστήσουν τα σπέρματα των οσπρίων.!"σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Στη διερεύνησή μας μετρήθηκε ο χρόνος που χρειάστηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις και έχουν ζήσει συναρπαστικές περιπέτειες. Είναι αδύνατον

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν

Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Τα παιδιά δεν έπαψαν ποτέ να με εκπλήσσουν Έχοντας μεγαλώσει με το Ουράνιο Τόξο, ο Χρήστος Δημόπουλος αποτελεί μία οικεία φιγούρα. Κάθε μέρα «έμπαινε» στο σπίτι, μας έλεγε ιστορίες, μας έδειχνε κατασκευές.

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ»

Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Ομαδική Εργασία Παραγωγής Γραπτού Λόγου με θέμα: «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» Δ τάξη, 2013-2014 Παρουσίαση γραπτής εργασίας «ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΟΥ» ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 Τα βήματα που ακολουθήσαμε ήταν: 1. Αφού η δασκάλα μας έγραψε

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους

ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι. Βιβλίο: Η χαµένη πόλη. Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα. Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - Μια εφηµερίδα για όλους Ιούλιος 2011 Τεύχος 11 3 Μια εφηµερίδα για όλη την οικογένεια ΑΦΙΕΡΩΜΑ: Καλοκαίρι Βιβλίο: Η χαµένη πόλη Συνταγή ΤΙΤΙΝΑ: κρέπα Από την Μαριλένα Ντε Πιάν και την Ελένη Κοτζάµπαση - 1 - ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Η γλώσσα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΑΙ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14. «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 «Ο μικρός βλάκας» (Τραγάκι Ζακύνθου - Επτάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #14 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ

ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ. Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ ΑΡΕΤΗ ΚΑΜΠΟΥΡΟΛΙΑ Δασκάλα Τμήματος Ένταξης Μαράσλειο Διδασκαλείο ΕΑΕ Οι αποτελεσματικοί εκπαιδευτικοί γνωρίζουν: - Τους μαθητές - Το γνωστικό αντικείμενο - Τις θεωρίες μάθησης - Αποτελεσματικές πρακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ

ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΘΕΑΤΡΙΚΟ 2 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΟΥΖΙΝΑ ΕΓΓΟΝΟΣ: Παππού, γιατί προτιμάς να βάζεις κανέλα και όχι κύμινο στα σουτζουκάκια; ΠΑΠΠΟΥΣ: Το κύμινο είναι κομματάκι δυνατό. Κάνει τους ανθρώπους να κλείνονται

Διαβάστε περισσότερα

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ.

«Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. «Βιωματική άσκηση» Βαρβέρη Μαριάνθη, Κοινωνική Ψυχολόγος, Κινητή Μονάδα Ψυχικής Υγείας Παιδιών - Εφήβων Ψ.Ν.Θ. Μετά την εισήγηση της 1 ης ημέρας, αρχικά χωρίσαμε τους εκπαιδευτικούς σε 4 ομάδες και δόθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ας µιλήσουµε Ελληνικά

Ας µιλήσουµε Ελληνικά Ας µιλήσουµε Ελληνικά I Το όνοµά µου: Πόσων χρονών είµαι: Σε ποια τάξη πηγαίνω: Σε ποιο σχολείο πηγαίνω: Η πόλη µου / Το χωριό µου: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 Μέρος Α Κατανόηση προφορικού λόγου 1 Άσκηση 1 Άκουσε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ

ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ: 2013-2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Εκεί που είσαι ήμουνα κι εδώ που είμαι. ίσως έλθεις! ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ 1. Μπακούρου Κυριακή (συντονίστρια)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΣΚΥΔΡΑΣ Ομάδα ανάπτυξης Μαρία Τσικαλοπούλου, Μαθηματικός Σ Κ Υ Δ Ρ Α / 2 0 1 5 Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα μαθηματικά της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ PROJECT Την Πέμπτη 30 Απριλίου 2009 έκανα για 20 λεπτά περίπου μάθημα για να γνωρίσω καλύτερα τους/τις μαθητές/τριες, για να τους/τις χωρίσω σε ομάδες και για να τους γνωστοποιήσω πώς θα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φώτης και η Φωτεινή

Ο Φώτης και η Φωτεινή Καλλιόπη Τσακπίνη Ο Φώτης και η Φωτεινή Μια ιστορία για ένα παιδί με αυτισμό Επιστημονική επιμέλεια: Σοφία Μαυροπούλου Εικονογράφηση: Κατερίνα Μητρούδα Βόλος 2007 Περιεχόμενα Προλογικό σημείωμα...1 Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΘΕΜΑ: εξιότητες κοψίματος Σβούρες ΤΑΞΗ: Α-Β ΗΜ/ΝΙΑ ΠΟΡΕΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Σεπτέμβριος Αφόρμηση: ίνω στα παιδιά σε χαρτόνι φωτοτυπημένη μια σβούρα και τους

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06

Η τέχνη της συνέντευξης Martes, 26 de Noviembre de 2013 12:56 - Actualizado Lunes, 17 de Agosto de 2015 18:06 No hay traducción disponible. του Χουάν Μαγιόργκα 4 ΠΡΟΣΩΠΑ: 3 Γυναίκες (γιαγιά, μητέρα και εγγονή) και ένας άντρας γύρω στα 30. Το τελευταίο έργο του μεγάλου Ισπανού δραματουργού που ανέβηκε στο Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν

ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν ΕΧΩ ΜΙΑ ΙΔΕΑ Προσπαθώντας να βρω θέμα για την εργασία σχετικά με την Δημοκρατία, έπεσα σε τοίχο. Διάβαζα και ξαναδιάβαζα, τις σημειώσεις μου και δεν έφτανα πουθενά. Στο μυαλό, μου έρχονταν διάφορες ιδέες:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;»

«Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» «Πούλα τα όσο θες... πούλα ας πούµε το καλάµι από 200 ευρώ, 100. Κατάλαβες;» Οπου (Α) ο καλούµενος - χρήστης της υπ' αριθ. 698... (µέλος της Χ.Α.) Οπου (Β) ο καλών Ηµεροµηνία: 20/09/2013 Εναρξη: 22:12':00''

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Ονοματεπώνυμο εκπαιδευτικού: Γκουντέλα Βασιλική Ειδικότητα: Φιλόλογος (ΠΕ2) Σχολείο: 4 ο Γυμνάσιο Κομοτηνής Μάθημα: Αρχαία Ελληνικά Διάρκεια: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή

Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Παραμύθι για την υγιεινή διατροφή Τζήκου Βασιλική Το δίλημμα της Λένιας 1 Παραμύθι πού έχω κάνει στο πρόγραμμα Αγωγής Υγείας που είχε τίτλο: «Γνωρίζω το σώμα μου, το αγαπώ και το φροντίζω» με την βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω.

Και ο μπαμπάς έκανε μία γκριμάτσα κι εγώ έβαλα τα γέλια. Πήγα να πλύνω το στόμα μου, έπλυνα το δόντι μου, το έβαλα στην τσέπη μου και κατέβηκα να φάω. 1 Εδώ και λίγες μέρες, ένα από τα πάνω δόντια μου κουνιόταν και εγώ το πείραζα με τη γλώσσα μου και μερικές φορές με πονούσε λίγο, αλλά συνέχιζα να το πειράζω. Κι έπειτα, χτες το μεσημέρι, την ώρα που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ - ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο θα ασχοληθούμε είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα.

Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. 1. Πριν από λίγες μέρες πήγα για κούρεμα. Καιρό είχες να ρθεις, Κλουζ, μου είπε ο κύριος Κολχάαζε, ανοιγοκλείνοντας το ψαλίδι του επικίνδυνα κοντά στο αριστερό μου αυτί. Εγώ τα αγαπώ τ αυτιά μου. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς

Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης. Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Aνάπτυξη δημιουργικότητας και καλλιέργεια δημιουργικής σκέψης Χριστιάνα Χρίστου Β Δημοτικό Κοκκινοτριμιθιάς Τα δεδομένα Παρατηρήθηκε Απαξιωτική στάση/συμπεριφορά για το σχολείο, τα μαθήματα και το περιεχόμενο

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Πρώτη διδακτική πρόταση ΠΡΟΠΟ Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: 1 διδακτική ώρα ενήλικοι μαθητές Γ επιπέδου κατανόηση αθλητικής εκπομπής (τυχερά

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το Σύντομη περιγραφή Το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!!

Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!! Οδηγός πως να πιάνεις σωστά το μπουζούκι για να μαθεις να παιζεις γρηγορα σε μικρότερο διαστημα βήμα-βήμα και να έχεις σωστο και ωραιο ηχο!!! Με αυτή τη μικρή αναφορά θα μάθεις πώς να παίζεις γρήγορα σε

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ

ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΒΡΙΣΚΩ ΤΟ ΜΙΣΟ ΚΑΙ ΤΟ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΜΑΡΙΑ ΤΣΙΚΑΛΟΠΟΥΛΟΥ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΟΛΕΙΟ Δημοτικό σχολείο Σκύδρας ΣΚΥΔΡΑ,2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής Το αντικείμενο με το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-15 Μάθημα: Ελληνικά για ξενόγλωσσους Επίπεδο: Ε1 Διάρκεια:

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992.

Συνέντευξη από τη. ηµοσιογράφοι. κα Τατιάνα Στεφανίδου. Είµαι πολλά χρόνια δηµοσιογράφος, από το 1992. ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΙΑΒΑΣΕΙΣ Συνέντευξη από τη δηµοσιογράφο κα Τατιάνα Στεφανίδου ηµοσιογράφοι Χάρης Μιχαηλίδης ηµήτρης Μαρούδας Φένια Πάσσα Αµαλία Τζήµα Λυδία Τούµπη Συντονισµός -επιµέλεια κειµένου Όµιλος δηµοσιογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙ.ΜΕ.Π.Α Β ΦΑΣΗ: ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Φοιτητής: Παύλου Νικόλαος, Α.Ε.Μ: 2245, Ε Εξάμηνο Σχολείο: 1 ο Πειραματικό

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός»

«Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 «Ο Σάββας η κλώσσα και ο αετός» (Πόντος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #26 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex

Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Το ψέμα είναι ένας εύκολος τρόπος να αποφύγεις την πραγματικότητα : συνέντευξη του Άγγελου Αγγέλου και της Έμης Σίνη στο elniplex Η Έμη Σίνη μεγάλωσε στη Ρόδο, σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Μετσόβιο

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year

Η Αλφαβητοχώρα. Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα. A sea of words 5 th year Η Αλφαβητοχώρα Γιώργος Αμπατζίδης. Ελλάδα Η μέρα έμοιαζε συνηθισμένη στην Αλφαβητοχώρα. Ο κύριος ې διαφήμιζε τα φρέσκα λαχανικά του στο μανάβικο δείχνοντας με καμάρι πως το μαρούλι είχε ακόμα την πρωινή

Διαβάστε περισσότερα