ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ"

Transcript

1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΚΑΙ ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ρ Στέλλα Χατζηαχιλλέως, Μέλος Παιδαγωγικής Οµάδας, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αθαλάσσας Εισαγωγή Οι εννοιολογικοί χάρτες συνιστούν διαγράµµατα που αναπαριστούν οργανωµένες γνώσεις, που αποτελούνται από έννοιες και τις µεταξύ τους σχέσεις (Novak & Gowin, 1984). Οι έννοιες, που συνήθως υποδηλώνονται µε λέξεις ή φράσεις, συχνά περικλείονται σε κύκλους ή σε κουτιά και οι µεταξύ τους σχέσεις αναπαριστώνται µε γραµµές που συνδέουν τις έννοιες. Η σχέση που υποδηλώνεται µπορεί να συγκεκριµενοποιείται µέσα από λέξεις ή φράσεις που µπορεί να γραφούν πάνω στις γραµµές που συνδέουν τις έννοιες. Η τριάδα Έννοια- Σύνδεσµος- Έννοια δηµιουργεί µια πρόταση (proposition). Ως εκ τούτου, ο εννοιολογικός χάρτης αποτελεί διαγραµµατική αναπαράσταση των συνδέσεων µεταξύ δύο ή περισσότερων εννοιών µε τη µορφή προτάσεων, αναδεικνύοντας τις σχέσεις µεταξύ των εννοιών (Γουλή, Γόγουλου και Γρηγοριάδου, 2006). Η διαδικασία κατασκευής ενός εννοιολογικού χάρτη καλείται χαρτογράφηση εννοιών. Η χαρτογράφηση εννοιών καθιερώθηκε από το Novak ως τεχνική για τη διερεύνηση των αρχικών αντιλήψεων των µαθητών και την αφοµοίωση της νέας γνώσης. Συνιστά το αποτέλεσµα ερευνητικών προγραµµάτων για διερεύνηση των αλλαγών στο γνωσιολογικό επίπεδο των παιδιών στα θέµατα της Επιστήµης (Novak & Canas, 2006). Το θεωρητικό υπόβαθρο της εργασία του Novak βασίσθηκε στην εργασία του David Ausubel στο πεδίο της γνωστικής ψυχολογίας κατά την οποία διερευνήθηκε ο τρόπος µε τον οποίο αποκτάται η νέα γνώση και διορθώνονται λανθασµένες ή εναλλακτικές αντιλήψεις (εννοιολογική αλλαγή). Η θεµελιώδης ιδέα της εργασίας του Ausubel είναι ότι η µάθηση επισυµβαίνει µέσα από την αφοµοίωση νέων γνώσεων και πεποιθήσεων στις ήδη υπάρχουσες αλλά και µέσα από συσχετίσεις των νέων γνώσεων µε υπάρχοντα γνωστικά σχήµατα του ατόµου (Ausubel, Novak & Hanesian, 1978). Ο κύριος στοχος που επιδιώκεται µέσα από την εφαρµογή της χαρτογράφησης εννοιών ως παιδαγωγικής τεχνικής είναι η µεγιστοποίηση της µάθησης, µε τρόπο που να έχει νόηµα και να είναι ουσιαστική για το άτοµο (meaningful learning) (Novak, 2002; Novak & Gowin, 1

2 1984; Novak & Canas, 2006). Αποτελεί µια από τις παιδαγωγικές τεχνικές που εφαρµόζονται στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και συνδυάζεται µε άλλες όπως είναι ο καταιγισµός ιδεών, η µελέτη πεδίου, το ηθικό δίληµµα, τα παιχνίδια ρόλων κ.λπ. (Βασιλοπούλου, 2001). Ωστόσο, θα πρέπει να σηµειωθεί ότι στην εκπαιδευτική διαδικασία, οι εννοιολογικοί χάρτες έχουν αξιοποιηθεί σε διάφορα γνωστικά πεδία, όπως είναι η διδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Shavelson, Lang & Lewin, 1993; Rice, Ryan & Samson, 1998; Soares & Valadares, 2006), η Πληροφορική (Conlon, 2006; Γουλή κ.ά., 2006), η Γλώσσα (Riley & Ahlberg, 2004) και η Ιατρική (West, Park, Pomeroy & Sandoval, 2002), ως εργαλείο διάγνωσης των αρχικών αντιλήψεων των µαθητών, ως εργαλείο εννοιολογικής αλλαγής, ως εργαλείο αξιολόγησης και ως εργαλείο επίλυσης προβληµάτων (Lee & Nelson, 2005; Hsu, 2004; Basque & Lavoie, 2006; Pershall, Skipper & Mintzes, 1997). Aνάλογα µε το πλαίσιο στο οποίο δηµιουργείται ένας εννοιολογικός χάρτης, µπορεί να διαφοροποιείται ως προς: α) τη µορφή, β) το επίπεδο της πολυπλοκότητας του, γ) τον αριθµό και το είδος των εννοιών που περιέχει, δ) το είδος και τον αριθµό των συνδέσεων. Ένας εννοιολογικός χάρτης δεν θα πρέπει να θεωρείται ποτέ πλήρης, αφού συνεχώς οι έννοιες που περιέχει µπορούν να συσχετιστούν, τόσο κατακόρυφα µε την προσθήκη πιο εξειδικευµένων ή επεξηγηµατικών εννοιών, αλλά κυρίως οριζόντια, µέσα από διασυνδέσεις των υπό εξέταση εννοιών µε άλλες έννοιες στο ίδιο επίπεδο. Στα ιαγράµµατα 1 και 2 παρουσιάζεται η έννοια του εννοιολογικού χάρτη µέσα από δύο διαφορετικούς εννοιολογικούς χάρτες: ιάγραµµα 1: Η έννοια του εννοιολογικού χάρτη 2

3 Στο ιάγραµµα 1, η βασική έννοια του εννοιολογικού χάρτη αναλύεται στη βάση τριών διαφορετικών παραµέτρων και συγκεκριµένα στη βάση του τι αναπαρίσταται σε σχέση µε τις νοητικές δοµές του ατόµου, στη βάση του τι απεικονίζουν ως διαγραµµατικές αναπαραστάσεις αλλά και στη βάση της χρησιµότητάς τους ως εργαλεία διάγνωσης και αξιολόγησης των νοητικών δοµών του ατόµου είτε πριν είτε µετά τη διδασκαλία. ιάγραµµα 2: Η έννοια του εννοιολογικού χάρτη * *προσαρµογή από Novak & Canas, Στο ιάγραµµα 2, η έννοια του εννοιολογικού χάρτη αναλύεται στη βάση των οργανωµένων γνώσεων που απεικονίζει. Συγκεκριµένα, απεικονίζεται µε λειτουργικό τρόπο το τι περιλαµβάνουν οι προτάσεις που αναπαριστούν τις οργανωµένες γνώσεις. Επίσης, απεικονίζονται και σχέσεις των οργανωµένων γνώσεων µε το πλαίσιο, αλλά και η σηµασία τους για την προώθηση της αποτελεσµατικής διδασκαλίας και µάθησης. Επιπλέον, απεικονίζεται η έννοια ως µοτίβο νοητικών δοµών ή γεγονότων, ενώ επίσης υποδεικνύονται οι σχέσεις που µπορεί να παρουσιάζονται στο χάρτη, είτε αυτές είναι ιεραρχικές είτε οριζόντιες µεταξύ εννοιών που βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές του χάρτη. 3

4 Το ιάγραµµα 3 παρουσιάζει τη δοµή ενός ενδεικτικού εννοιολογικού χάρτη στον οποίο οι έννοιες τοποθετούνται ιεραρχικά. Στο διάγραµµα µπορεί κανείς να διακρίνει τις κάθετες διασυνδέσεις των εννοιών σε συνάρτηση µε την κεντρική έννοια και την ανάλυσή τους σε γενικότερες και ακολούθως τη συγκεκριµενοποίηση των επί µέρους εννοιών µε παραδείγµατα. ιακρίνονται επίσης και οριζόντιες συνδέσεις µεταξύ διαφορετικών εννοιών που βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές του χάρτη και σε ορισµένες περιπτώσεις, σε διαφορετικά επίπεδα. ιάγραµµα 3: οµή ενδεικτικού εννοιολογικού χάρτη * *Βλ. σχετικά Γουλή κ.ά., 2006 Είδη εννοιολογικών χαρτών Υπάρχουν διάφορα είδη εννοιολογικών χαρτών. Ένας βασικός παράγοντας που επηρεάζει την µορφή που θα πάρει ένας εννοιολογικός χάρτης είναι το πλαίσιο ή το συγκείµενο (context) στο οποιο δηµιουργείται γι αυτό είναι καλύτερο να υπάρχει ένα κοµβικό ερώτηµα ή µια κεντρική έννοια που να παραπέµπει στη δηµιουργία του. Ο εννοιολογικός χάρτης µπορεί να περιλαµβάνει επίσης παραδείγµατα αντικειµένων ή περιπτώσεων που να συγκεκριµενοποιούν 4

5 τις έννοιες ή τις σχέσεις που παρουσιάζονται. Τα βασικά είδη εννοιολογικών χαρτών παρουσιάζονται συνοπτικά πιο κάτω: Ιεραρχικοί εννοιολογικοί χάρτες (hierarchy concept maps) Οι έννοιες παρουσιάζονται µε ιεραρχική µορφή, όπου η πιο σηµαντική έννοια τοποθετείται στην κορυφή και κάθε επιµέρους έννοια τοποθετείται χαµηλότερα στην κλίµακα της ιεραρχίας ανάλογα µε τη σχέση που υπάρχει µε τις υπόλοιπες έννοιες. ιάγραµµα 4: Η µορφή ενός ιεραρχικού χάρτη Ενδεικτικό παράδειγµα ιεραρχικού εννοιολογικού χάρτη φαίνεται στο ιάγραµµα 5 στο οποίο παρουσιάζεται η έννοια των ξηρανθεκτικών φυτών σε συνάρτηση µε το επίπεδο βλάστησης (δέντρο, θάµνος ή πόα), όπως επίσης διακρίνονται φυτά που είναι ενδηµικά για την Κύπρο. ιάγραµµα 5: Παράδειγµα ιεραρχικού χάρτη 5

6 Αραχνοειδείς εννοιολογικοί χάρτες (spider concept maps) Οι αραχνοειδείς εννοιολογικοί χάρτες τοποθετούν την βασική έννοιά τους, δηλαδή το θέµα τους πού λειτουργεί ως ενοποιητικό στοιχείο, στο κέντρο τού χάρτη. Οι έννοιες οργανώνονται γύρω από αυτό το κέντρο µε φορά προς τα έξω. ιάγραµµα 6: Η µορφή ενός αραχνοειδούς χάρτη Ενδεικτικό παράδειγµα ενός αραχνοειδούς χάρτη παρουσιάζεται στο ιάγραµµα 7, στο οποίο το κοµβικό ερώτηµα αφορά τους παράγοντες που θα πρέπει να λαµβάνονται υπόψη για την επιλογή φυτών για το σχολικό κήπο. Γύρω από το κοµβικό ερώτηµα απεικονίζονται διάφορες έννοιες ή παράµετροι που θα πρέπει να συνυπολογιστούν για την απάντηση στο κοµβικό ερώτηµα, που σχετίζονται τόσο µε τα ιδιαίτερα µορφολογικά ή άλλα χαρακτηριστικά του φυτού (π.χ. µηχανισµοί προσαρµογής στις κλιµατολογικές και υψοµετρικές συνθήκες, µέγεθος φυτού, απαιτήσεις σε νερό κλπ) αλλά και µε άλλους παράγοντες όπως το κόστος αγοράς και διαχείρισής του και οι πιθανές χρήσεις του φυτού. 6

7 ιάγραµµα 7: Παράδειγµα αραχνοειδούς χάρτη ιαγράµµατα ροής (flowchart concept maps) Τα διαγράµµατα ροής οργανώνουν τις έννοιες σε µια γραµµική ή κυκλική απεικόνιση που µπορεί να χρησιµοποιεί - σε µια πιο σύνθετη εκδοχή - και αλγορίθµους. Η µορφή ενός γραµµικού διαγράµµατος ροής φαίνεται ενδεικτικά στο ιάγραµµα 8, ενώ στο διάγραµµα 9 παρουσιάζεται ένα κυκλικό διάγραµµα ροής. ιάγραµµα 8: Η µορφή του γραµµικού διαγράµµατος ροής ιάγραµµα 9: Η µορφή του κυκλικού διαγράµµατος ροής 7

8 Ενδεικτικό παράδειγµα διαγράµµατος ροής παρουσιάζεται στο ιάγραµµα 10, που αποτελεί ένα κλασικό δείγµα αλυσίδας τροφής. ιάγραµµα 10: Παράδειγµα γραµµικού διαγράµµατος ροής. Συστηµικοί εννοιολογικοί χάρτες (system concept maps) Οι συστηµικοί εννοιολογικοί χάρτες οργανώνουν το υλικό τους µε παρόµοιο τρόπο µε τα διαγράµµατα ροής, µε τη διαφορά ότι έχουν επιπρόσθετα στα άκρα τους «Εισόδους και Εξόδους». Όπως φαίνεται στο ιάγραµµα 11, οι συστηµικοί εννοιολογικοί χάρτες µπορούν να πάρουν πολλές διαφορετικές µορφές. ιάγραµµα 11: Μορφές συστηµικών εννοιολογικών χαρτών 8

9 ιάγραµµα 12: Ενδεικτικό παράδειγµα συστηµικού εννοιολογικού χάρτη * * Στο ιάγραµµα 12 παρουσιάζεται ενδεικτικά ένα παράδειγµα εννοιολογικού χάρτη µε θέµα τον κύκλο του νερού στη φύση. Στο χάρτη φαίνεται πως το νερό που περιέχεται στους υδάτινους πόρους, όταν θερµανθεί από τον ήλιο, περνά στην αέρια φάση σχηµατίζοντας υδρατµούς. Ακολούθως, οι υδρατµοί συµπυκνώνονται και δηµιουργούν σύννεφα ενώ το νερό επιστρέφει στην υγρή ή στη στερεά φάση ως βροχή ή χιόνι αντίστοιχα, καταλήγοντας και πάλι στους υδάτινους πόρους. Η χρησιµότητα των εννοιολογικών χαρτών στην εκπαιδευτική πράξη Οι εννοιολογικοί χάρτες αποτελούν ένα εργαλείο µε τη χρήση του οποίου µπορούν να εποπτικοποιηθούν σύνθετες έννοιες ή να απεικονιστούν γνωστικές δοµές των µαθητών, στοχευµένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και στις ανάγκες τους.. Η αµεσότητα που διέπει τη συγκεκριµένη παιδαγωγική µέθοδο, συµβάλλει στην εξοικονόµηση πολύτιµου χρόνου σε σχέση µε άλλες µεθόδους οι οποίες προϋποθέτουν δεξιότητες όπως η κατανόηση ή η παραγωγή γραπτού λόγου. Η δυνατότητα της ταχείας κατανόησης εννοιών καθώς και των µεταξύ τους σχέσεων που προωθείται µέσα από την εννοιολογική χαρτογράφηση, σε συνδυασµό µε την δυνατότητα αναδιοργάνωσής των χαρτών, µπορεί να αποδειχθεί ένα χρήσιµο εργαλείο τόσο για την εξέταση ενός θέµατος αλλά και για την ανάλυση των 9

10 νοητικών διαδικασιών των µαθητών κατά την εµπλοκή τους στη µαθησιακή διαδικασία, µε στόχο την προώθηση αποτελεσµατικής και ουσιαστικής για το άτοµο µάθησης. Όταν η χαρτογράφηση εννοιών ενσωµατώνεται σε µια παιδαγωγική διαδικασία θα πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο µέρος της διαδικασίας αυτής και όχι µια αποκοµµένη δραστηριότητα στην αρχή ή στο τέλος του µαθήµατος (Novak & Canas, 2006). Ενδεικτικά, θα µπορούσε να ενσωµατωθεί για να αναπαραστήσει µια εκπαιδευτική εµπειρία που βίωσαν οι µαθητές όπως είναι η εµπλοκή τους σε δραστηριότητες στο ύπαιθρο, µια διάλεξη, µία επίδειξη ή µία εργαστηριακή άσκηση. Με άλλα λόγια τα άτοµα µπορούν, αφού εµπλακούν βιωµατικά σε µια εκπαιδευτική δραστηριότητα, να χρησιµοποιήσουν τη χαρτογράφηση εννοιών για να αναπαραστήσουν τη γνώση που θα έχουν αποκοµίσει, µέσα από µια δυναµική αλληλεπίδραση µε το περιεχόµενο και υιοθετώντας µια κριτική στάση απέναντι σε αυτό (Βασιλοπούλου, 2001). Ενδεικτικά, οι εννοιολογικοί χάρτες µπορεί να χρησιµοποιηθούν ως µέσο: παρουσίασης ιδεών (πχ. να προκύψουν ως αποτέλεσµα µιας ιδεοθύελλας) ή σύνθετων εννοιών, παρουσίασης µε απλό και σύντοµο τρόπο σύνθετων δοµηµένων οντοτήτων όπως είναι κείµενα µεγάλα σε έκταση, µεγάλες ιστοσελίδες κ.λπ., διάγνωσης των αρχικών ή ενδεχοµένως εναλλακτικών αντιλήψεων των µαθητών, αξιολόγησης του επιπέδου κατανόησης των εννοιών, κατανόησης εννοιών µέσω της ενσωµάτωσης, της νέας γνώσης, στην παλιά, διευκόλυνσης των µαθητών να περιγράψουν και να τεκµηριώσουν τις σκέψεις τους. Κατά συνέπεια, είναι σηµαντικό να εξεταστεί η ιδιαίτερη σηµασία της παιδαγωγικής αξιοποίησης των εννοιολογικών χαρτών όσον αφορά τα µαθησιακά αποτελέσµατα που µπορεί να προωθήσει για τους µαθητές. Πρώτιστα, η εννοιολογική χαρτογράφηση µπορεί να προωθήσει την κατανόηση αφού η δοµή της γνώσης, όπως παρουσιάζεται στους χάρτες, δίνει τη δυνατότητα τόσο για την ολιστική θεώρηση του περιεχοµένου όσο και για την επιλεκτική εστίασης µιας γνωστικής περιοχής (Γουλή κ.ά, 2006; Νovak & Canas, 2006). Επιπρόσθετα, µέσα από τη χαρτογράφηση εννοιών µπορούν να διασαφηνιστούν έννοιες και να εµπλουτιστούν, µέσα από τις δηµιουργικές συνδέσεις, µε άλλες ιδέες ή έννοιες, στοιχείο που προωθεί την καλλιέργεια κριτικής σκέψης (Hannafin, 1992). Σύµφωνα µε τους Symington & Novak (1992), οι εννοιολογικοί χάρτες παρέχουν τη δυνατότητα στους εκπαιδευόµενους να 10

11 εµπλακούν ενσυνείδητα στη µαθησιακή διαδικασία και να παρατηρούν τις αλλαγές που επισυµβαίνουν στις γνωστικές τους δοµές µε την πάροδο του χρόνου. Το στοιχείο αυτό συµβάλλει στην ανάπτυξη µεταγνωστικών δεξιοτήτων, δηλ. δεξιοτήτων που σχετίζονται µε τον έλεγχο των διαδικασιών µάθησης από το ίδιο το άτοµο, και τη µεγιστοποίηση της αυτονοµίας του στη µάθηση (Ματσαγγούρας, 2001). Οι εννοιολογικοί χάρτες αποτελούν επίσης ισχυρό επικοινωνιακό εργαλείο µεταξύ των µελών της οµάδας που εµπλέκεται στην κατασκευή τους, αφού καλούνται να εκφράσουν και να διαπραγµατευτούν ιδέες καθώς και να συµφωνήσουν σε µια κοινή δοµή των εννοιών και των µεταξύ τους συνδέσεων στο χάρτη (Βασιλοπούλου, 2001; Lee & Nelson, 2005). Κατά συνέπεια, οι χάρτες αποτελούν επίσης εργαλεία νοηµατικής διαπραγµάτευσης (Novak & Gowin, 1984), ενώ µέσα από τις διαδικασίες που σχετίζονται µε την εννοιολογική χαρτογράφηση, µπορούν να ενισχυθούν και να εµπλουτιστούν όλα τα στάδια επίλυσης προβλήµατος και να παραχθούν εναλλακτικές λύσεις (Ματσαγγούρας, 2001). Η διαδικασία εννοιολογικής χαρτογράφησης εµπεριέχει νοητικές διεργασίες µε τελικό αποτέλεσµα τη δηµιουργία συνδέσεων µεταξύ υπαρχουσών εννοιών και ιδεών, αλλά και τη δηµιουργία νέων. Οι µαθητές εργάζονται σε ένα κλίµα που ενθαρρύνει την ανακάλυψη της γνώσης, παρέχοντάς τους συνάµα περαιτέρω κίνητρα για µάθηση. Παράλληλα, κατά τη διαδικασία δηµιουργίας ενός εννοιολογικού χάρτη υποστηρίζεται η κοινωνική δόµηση της γνώσης, στηριζόµενη στις οµαδικές διαδικασίες, την εναλλαγή των ρόλων, την ανταλλαγή απόψεων, γνώσεων, εµπειριών και την αλληλοϋποστήριξη των µελών των οµάδων (Τσεµπερλίδου, 2009). H παιδαγωγική αξιοποίηση των εννοιολογικών χαρτών µπορεί να διευκολύνει τον εκπαιδευτικό στην εκπαιδευτική του πορεία, αφού πέρα από την παρουσίαση σύνθετων εννοιών, µπορεί να τους αξιοποιήσει και ως διαγνωστικό εργαλείο για ανίχνευση των αρχικών ή προϋπαρχόντων αντιλήψεων των µαθητών, που ενδεχοµένως να αποτελούν γνωστικά εµπόδια για την οικοδόµηση της νέας γνώσης (Anderson-Inman & Zeitz, 1993; Novak, 1997). Οι La Vecchia & Pedroni (2007) αναφέρουν ότι οι εννοιολογικοί χάρτες µπορούν να αποτελέσουν ένα αντικειµενικό κριτήριο αξιολόγησης της κατανόησης των µαθητών/τριων, αφού οι εκπαιδευτικοί, παρακολουθώντας τους εννοιολογικούς χάρτες µπορούν να εντοπίσουν τις ελλείψεις των µαθητών/τριων και να προσαρµόσουν τα µαθήµατά τους ανάλογα. Ενδεικτικά, κατά τη συντρέχουσα αξιολόγηση τα άτοµα µπορούν να κληθούν να 11

12 κατασκευάσουν εννοιολογικούς χάρτες σε διάφορα στάδια της εµπλοκής τους στη µαθησιακή διαδικασία και οι εκπαιδευτικοί µπορούν να χρησιµοποιήσουν τους χάρτες τόσο για να αξιολογήσουν το επίπεδο κατανόησης των εννοιών από τους/τις µαθητές/τριες αλλά και για να τροποποιήσουν ανάλογα τις δραστηριότητες ή τις παιδαγωγικές µεθόδους που εφαρµόζουν (Shavelson, et al., 1993; Ruiz-Primo & Shavelson, 1996). Οι εννοιολογικοί χάρτες µπορούν επίσης να αξιοποιηθούν κατά την τελική αξιολόγηση των µαθητών/τριών µετά την ολοκλήρωση µίας σειράς εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων αλλά και για σκοπούς βαθµολόγησής τους. Τέλος, οι εννοιολογικοί χάρτες που δοµούνται σταδιακά για να παρουσιάσουν την οικοδόµηση της γνώσης κατά τη διάρκεια της εµπλοκής των µαθητών/τριών σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες, µπορούν να είναι χρήσιµοι στο να απεικονίσουν τις αλλαγές που συντελούνται στις γνωστικές δοµές τους, ως αποτέλεσµα τις ενσωµάτωσης νέων γνώσεων στις ήδη υπάρχουσες (Wallace & Mintzes, 1990). ραστηριότητες εννοιολογικής χαρτογράφησης στην τάξη. Οι Γουλή, Γόγουλου & Γρηγοριάδου (2006) παραθέτουν κάποιες από τις πολλές πιθανές χρήσεις των εννοιολογικών χαρτών στην εκπαιδευτική διαδικασία όπως: Α) κατασκευή ενός χάρτη αποκλειστικά από τους µαθητές, Β) διόρθωση ενός δοσµένου χάρτη κάνοντας τις απαραίτητες τροποποιήσεις και διαγραφές στις έννοιες που απεικονίζονται και στις σχέσεις µεταξύ τους, Γ) επέκταση ενός δοµηµένου χάρτη εννοιών προσθέτοντας νέες έννοιες και συνδετικές λέξεις, ) συµπλήρωση ενός δοσµένου ηµισυµπληρωµένου χάρτη µε έννοιες και συνδέσµους, Ε) οποιοσδήποτε συνδυασµός από τα πιο πάνω. Οι µαθητές/τριες µπορούν να εµπλακούν σε δραστηριότητες εννοιολογικής χαρτογράφησης ατοµικά ή οµαδικά. Ενδεικτική πορεία κατασκευής εννοιολογικού χάρτη. Οι Novak & Gowin (1984) εισηγούνται µία ενδεικτική πορεία κατασκευής εννοιολογικού χάρτη αποτελούµενη από τα πιο κάτω βήµατα: 12

13 α) Εντοπισµός του θέµατος ή του κοµβικού ερωτήµατος (focus question). β) Εντοπισµός και καταγραφή των σηµαντικότερων εννοιών που συνδέονται µε το υπό εξέταση θέµα ή µε το κοµβικό ερώτηµα. γ) Οργάνωση- κατάταξη εννοιών. Οι έννοιες καταγράφονται σε µια λίστα και οργανώνονται είτε ιεραρχικά είτε οριζόντια. δ) Εντοπισµός σχέσεων µεταξύ των εννοιών που έχουν καταγραφεί και ιεραρχηθεί και διαµόρφωση ενός προκαταρκτικού εννοιολογικού χάρτη. Στο στάδιο αυτό µπορούν να χρησιµοποιηθούν post-its ή λογισµικά που θα διευκολύνουν την πραγµατοποίηση αλλαγών σε κατοπινό στάδιο. ε) Ενσωµάτωση φράσεων που περιγράφουν τις σχέσεις µεταξύ των εννοιών στον προκαταρκτικό χάρτη. στ) Εντοπισµός συνδέσεων µεταξύ εννοιών που ανήκουν σε διαφορετικές περιοχές του χάρτη, είτε στο ίδιο είτε σε διαφορετικό επίπεδο και αναζήτηση οριζόντιων συνδέσεων (cross-links). ζ) Επανεξέταση του χάρτη και πραγµατοποίηση αλλαγών όπου χρειάζεται είτε σε σχέση µε τη δοµή είτε σε σχέση µε το περιεχόµενο. Αναθεώρηση του χάρτη ώστε αυτός να γίνει σαφέστερος και πιο ολοκληρωµένος. Στο στάδιο αυτό µπορούν να επανατοποθετηθούν ή να προστεθούν έννοιες. η) Ολοκλήρωση του χάρτη. Στη φάση της ολοκλήρωσης προστίθενται παραδείγµατα κάτω από τις έννοιες. Τέλος, ο χάρτης επανεξετάζεται για τελευταία φορά και οι έννοιες επανατοποθετούνται αν χρειάζεται. Σε περιπτώσεις χρήσης εργαλείων ηλεκτρονικής χαρτογράφησης ο χάρτης µπορεί να εµπλουτιστεί µε αλλαγές µορφοποίησης όπως προσθήκες διαφορετικών σχηµάτων, γραµµατοσειρών, χρωµάτων κ.λπ. θ) Αξιολόγηση του εννοιολογικού χάρτη. Ο εννοιολογικός χάρτης αξιολογείται ποιοτικά και ποσοτικά. Ποιοτικά ως προς την ακρίβεια και την εγκυρότητα του περιεχοµένου του, την οργάνωσή του, την ορθότητα των συνδέσεων και τη γλωσσική επάρκεια της διατύπωσής τους καθώς και ως προς την ιεράρχηση και την οµαδοποίηση εννοιών (Ruiz-Primo & Shavelson, 1996). Ποσοτικά επικεντρώνεται κυρίως στον αριθµό των εννοιών και των απλών ή σύνθετων συνδέσεων που χρησιµοποιήθηκαν σε αυτόν (Γουλή κά, 2006). 13

14 Η πιο πάνω ενδεικτική πορεία κατασκευής ενός εννοιολογικού χάρτη δεν αποτελεί πανάκεια αλλά επιδέχεται τροποποιήσεις ιδιαίτερα όσον αφορά τον τρόπο ιεράρχησης των εννοιών. Στην πραγµατικότητα το άτοµο έχει πλήρη ελευθερία όσον αφορά τον τρόπο αναπαράστασης της γνώσης σε ένα εννοιολογικό χάρτη. Οι Ruiz-Primo & Shavelson (1996) έχοντας συγκρίνει διάφορες τεχνικές κατασκευής εννοιολογικών χαρτών εισηγήθηκαν ότι ο βαθµός καθοδήγησης των ατόµων που εµπλέκονται στην κατασκευή ενός εννοιολογικού χάρτη µπορεί να διαφέρει ανάλογα µε τους στόχους που επιδιώκονται στις δραστηριότητες χαρτογράφησης εννοιών. Ενδεικτικά, µπορεί να δοθεί η δοµή ενός εννοιολογικού χάρτη µαζί µε λίστα από έννοιες και λέξεις-κλειδιά τα οποία καλούνται να ενσωµατώσουν στη δοσµένη δοµή. Στον αντίποδα, ο/η µαθήτρια µπορεί να κληθεί να κατασκευάσει από την αρχή ένα εννοιολογικό χάρτη χωρίς να του έχει δοθεί οποιαδήποτε άλλη πληροφορία. Οι Νovak & Gowin (1984) προτείνουν την εµπλοκή των µαθητών/τριών σε δραστηριότητες εννοιολογικής χαρτογράφησης στις οποίες να υπάρχει χαλαρή καθοδήγηση από τον εκπαιδευτικό, έτσι ώστε να διασαφηνίζονται διαφορές που παρουσιάζονται µεταξύ των απόψεων ή των γνωστικών δοµών των µαθητών/τριών, όπως και να βελτιώνεται η δοµή του χάρτη. Επιπρόσθετα, εννοιολογικοί χάρτες µπορεί να κατασκευαστούν µέσα από συνεντεύξεις µε µαθητές, µε εµπειρογνώµονες σε ένα τοµέα ή µε άλλα άτοµα που διαδραµατίζουν ρόλο στο ζήτηµα, ατοµικά ή οµαδικά. Λογισµικά που αφορούν στη χαρτογράφηση εννοιών διευκολύνουν τα άτοµα κατά τη διάρκεια της εµπλοκής τους στις εν λόγω δραστηριότητες, µε εισηγήσεις για την αισθητική ή σηµασιολογική βελτίωση του χάρτη, µε αξιολόγηση του χάρτη κλπ, ενώ η κατασκευή των χαρτών µπορεί µέσω διαδικτύου να γίνεται από άτοµα που βρίσκονται σε διαφορετικές τοποθεσίες, συγχρόνως ή ασύγχρονα. Εννοιολογική χαρτογράφηση στο πλαίσιο της εξέτασης σύγχρονων οικολογικών ζητηµάτων. Η κατανόηση οικολογικών ζητηµάτων καθώς και του κρίσιµου ρόλου που διαδραµατίζει σε αυτά ο ανθρώπινος παράγοντας αποτελούν ένα σηµαντικό µέρος της ικανότητας των ατόµων να σκέπτονται κριτικά σε σχέση µε το περιβάλλον, µε την αειφόρο ανάπτυξη αλλά και µε κοινωνικοοικονοµικές και επιστηµονικές πτυχές της ζωής στο σύγχρονο κόσµο (Assaraf & 14

15 Orpaz, 2010). Τα οικολογικά ζητήµατα αποτελούν πολυδιάστατες και πολυσύνθετες οντότητες και δεν κατανοούνται απλά ως διαταραχή της οικολογικής ισορροπίας από ανθρώπινες παρεµβάσεις. Ανάγονται σε ευρύτερα σύνολα που περιλαµβάνουν αξίες, στάσεις, συµπεριφορές, πολιτιστικά και οικονοµικά πρότυπα και σχετίζονται µε ζητήµατα όπως η ποιότητα ζωής, οι κοινωνικές ανάγκες, τα ατοµικά και συλλογικά συµφέροντα, κ.λπ. (Βασιλοπούλου, 2001). Ως εκ τούτου, για τη διερεύνηση ενός οικολογικού ζητήµατος απαιτείται γνώση από πολλά πεδία καθώς και κριτική ανάλυση αξιών και θεσµών. Η κατανόηση ζητηµάτων που σχετίζονται µε το περιβάλλον προϋποθέτει από τα άτοµα να κατανοούν τις συνδέσεις µεταξύ των παραµέτρων που σχετίζονται µε το πρόβληµα όπως επίσης και να αντιλαµβάνονται πως οτιδήποτε συµβαίνει σε κάποιο µακρινό µέρος της γης πιθανόν να σχετίζεται άµεσα µε την καθηµερινότητά τους. Συνεπώς, η συστηµατική και ολιστική εξέταση των ζητηµάτων αυτών θα πρέπει να αποτελεί βασικό άξονα των διδακτικών παρεµβάσεων που εφαρµόζονται στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) και στην Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη (ΕΑΑ) (Ben-Zvi-Assaraf & Orion, 2010). Η πολυπλοκότητα των σύγχρονων οικολογικών ζητηµάτων παρουσιάζει ως εκ τούτου αντιστοιχία µε ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά των εννοιολογικών χαρτών, που συνίσταται στην πολυπλοκότητα των διασυνδέσεων µεταξύ των εννοιών οι οποίες δεν θα πρέπει να είναι αποκλειστικά κάθετες, δηλαδή να υποδεικνύουν γενικές και επί µέρους έννοιες και να παραθέτουν αντίστοιχα παραδείγµατα, αλλά και οριζόντιες, δηλαδή θα πρέπει να επιχειρούνται διασυνδέσεις µεταξύ εννοιών που ανήκουν στο ίδιο ή σε διαφορετικό επίπεδο και ανήκουν σε διαφορετικές περιοχές του χάρτη. Για παράδειγµα, αν εξετάζεται το πρόβληµα της ρύπανσης, θα πρέπει πέραν από την οικολογική διάσταση του ζητήµατος, που αφορά τη φύση, να εξεταστούν τα οικονοµικά αίτια, οι κοινωνικές αξίες που συµβάλλουν στην επιδείνωση ή στη µείωση του φαινοµένου, οι επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων κ.λπ. όπως επίσης και οι µεταξύ τους διασυνδέσεις, όπως επίσης και οι παράγοντες που υπεισέρχονται και το επηρεάζουν. Υπό αυτό το πρίσµα, η παιδαγωγική αξιοποίηση των εννοιολογικών χαρτών στην ΠΕ/ΕΑΑ καθίσταται εξαιρετικής συµασίας αφού κατά την εννοιολογική χαρτογράφηση η υπό εξέταση έννοια αντιµετωπίζεται ολιστικά, στη βάση της διασύνδεσης των εννοιών και των σχέσεων που τη διέπουν. 15

16 Παράδειγµατα εννοιολογικών χαρτών ιάγραµµα 13: Εννοιολογικός χάρτης µε θέµα «Οικιακά απόβλητα» ιάγραµµα 14: Ηµιτελής εννοιολογικός χάρτης µε θέµα «Φτώχια» 16

17 Πείνα ΦΤΩΧΙΑ ιάγραµµα 15: Ηµιτελής χάρτης µε θέµα «Βιοποικιλότητα» 17

18 ιάγραµµα 16: Εννοιολογικός χάρτης που κατασκεύασαν παιδιά Γ ηµοτικού µετά από επίσκεψή τους σε βοτανικό κήπο 18

19 ιάγραµµα 17: Εννοιολογικός χάρτης που κατασκεύασαν παιδιά Β Γυµνασίου µετά από επίσκεψή τους στο δάσος 19

20 Αναφορές Anderson-Inman, L., & Zeitz, L. (1993). Computer-based concept mapping: Active studying for active learners. The Computing Teacher, 21(1), 1-5. Assaraf, O. & Orpaz, I. (2010). The Life at the Poles study unit: Developing Junior High School students ability to recognize the relations between earth systems. Research in Science Education, 40(4), Ausubel, D. P., Novak, J. D., & Hanesian, H. (1978). Educational Psychology: A Cognitive View (2nd ed.). New York: Holt, Rinehart and Winston. Βασιλοπούλου, Μ. (2001). Ο χάρτης εννοιών ως εργαλείο µάθησης: Εφαρµογές στη ιδακτική της Βιολογίας και στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Αθήνα. Basque, J. & Lavoie, M. (2006). Collaborative concept mapping in education: Major research trends. In A.C. Canas and J.D. Novak (Eds.). Proceedings of the 2nd International Conference on Concept Mapping. San Jose, Costa Rica. Ben-Zvi-Assaraf, O. & Orion, N. (2010). Four case studies, six years later: Developing system thinking skills in junior high school and sustaining them over time. Journal of Research in Science Teaching, 47(10), Γουλή, Ε., Γόγουλου, Α., & Γρηγοριάδου, Μ. (2006). Ο Εννοιολογικός Χάρτης στην Εκπαιδευτική ιαδικασία του µαθήµατος της Πληροφορικής: Μια Πιλοτική ιερεύνηση. Θέµατα στην Εκπαίδευση, Ειδικό Αφιέρωµα: Σύγχρονη έρευνα στη ιδακτική της Πληροφορικής, 7(3), Εκδόσεις Ελληνικά Γράµµατα. Hannafin, M.J. (1992). Emerging technologies, ISD, and learning environments: Critical perspectives. Educational Technology Research and Development 40(1), Hsu, L. (2004). Developing concept maps for problem-based learning scenario discussions. Journal of Advanced Nursing, 21(3), La Vecchia, L, Pedroni, M., (2007). Concept Maps as a Learning Assessment Tool. Issues in Informing Science and Information Technology, 4. ιαθέσιµο στο δικτυακό τόπο: Lee, Y. & Nelson, D. (2005). Viewing or visualizing- which concept map strategy works best on problem-solving performance?, British Journal of Educational Technology, 36(2), Ματσαγγούρας, Η. (2001). Στρατηγικές διδασκαλίας: Η κριτική σκέψη στη διδακτική πράξη, θεωρία και πράξη της διδασκαλίας. Αθήνα: Gutenberg. 20

21 Novak, J. D. (2002). Meaningful learning: The essential factor for conceptual change in limited or appropriate propositional hierarchies leading to empowerment of learners. Science Education, 86(4), Novak, J.D. & A.J. Cañas, (2006).The Theory Underlying Concept Maps and How to Construct and Use Them. Technical Report IHMC CmapTools Rev Florida Institute for Human and Machine Cognition. ιαθέσιµο στο δικτυακό τόπο: Novak, J. & Gowin, D. (1984). Learning how to learn. NY: Cambridge University Press. Pearsall, N.R., Skipper, J. & Mintzes, J. (1997). Knowledge restructuring in the life sciences: a longitudinal study of conceptual change in biology, Science Education, 81(2), Rice, D., Ryan, J. & Samson, S. (1998). Using concept maps to assess student learning in the science classroom: Must different methods compete?, Journal of Research in Science Teaching, 35(10), Riley, N. & Ahlberg, M. (2004). Investigating the use of ICT-based concept mapping techniques on creativity in literacy tasks. Journal of Computer Assisted Learning, 20(4), Ruiz-Primo, M. & Shavelson, R. (1996). Problems and issues in the use of concept maps in science assessment. Journal of Research in Science Teaching, 33(6), Shavelson, R., Lang, H. & Lewin, B. (1993). On Concept Maps as Potential Authentic Assessment in Science. National Center for Research on Evaluation, Standards and Student Testing, ERIC # ED367691, US Department of Education Symington, D., & Novak, J. (1982). Teaching children how to learn. Educational Magazine, 39, Τσεµπερλίδου, Μ. (2009). Φωτογραφική αξιολόγηση και χαρτογράφηση της έννοιας του δάσους. Πρακτικά 1 ου Πανελλήνιου ιεπιστηµονικού Συνεδρίου Τέχνης και Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Μαϊου, ιαθέσιµο στο διαδικτυακό τόπο: West, D., Park, J., Pomeroy, J., & Sandoval, J. (2002). Concept mapping assessment in medical education: a comparison of two scoring systems. Medical Education 36,

Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου

Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου Αξιοποιώντας τον Εννοιολογικό Χάρτη ως Εργαλείο ιδασκαλίας και Αξιολόγησης στο Μάθηµα Πληροφορικής Γυµνασίου Ε. Γουλή, Α. Γόγουλου, Κ. Παπανικολάου και Μ. Γρηγοριάδου, Τµήµα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας

Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας ιδακτική της Πληροφορικής Νοέµβριος 2005 Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας Ο Εννοιολογικός Χάρτης ως Εργαλείο ιδασκαλίας Γρηγοριάδου, Μ., Γουλή, Ε., Γόγουλου Α. 1 Εισαγωγή Ο εννοιολογικός χάρτης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου

Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Παιδαγωγικό εργαστήριο Σχεδιάζοντας ένα χάρτη εννοιών για τον Εθνικό Δρυμό Σουνίου Θ. ΙΩΑΝΝΟΥ Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Δ.Δ.Ε. Δ Αθήνας «Προστατευόμενες περιοχές: Διαδρομές στο χώρο και στο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική αξιοποίηση λογισμικού στο πλαίσιο διδασκαλίας περιβαλλοντικών εννοιών

Διδακτική αξιοποίηση λογισμικού στο πλαίσιο διδασκαλίας περιβαλλοντικών εννοιών Διδακτική αξιοποίηση λογισμικού στο πλαίσιο διδασκαλίας περιβαλλοντικών εννοιών Ντόνα Ειρήνη 1, Τσακστάρας Δημήτριος 2 1 Εκπαιδευτικός Β/θμιας Εκπ/σης, Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Γρεβενών irinidona@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους.

Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους. 4ο ΣΥΝΕ ΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ - ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ 1 Concept Mapping: H Βασισµένη στον Η/Υ ηµιουργία Εννοιολογικών Χαρτών και η ιδακτική Αξιοποίησή τους. Κωνσταντίνα Στούµπου Ανωτάτη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές)

Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Διδακτικές Τεχνικές (Στρατηγικές) Ενδεικτικές τεχνικές διδασκαλίας: 1. Εισήγηση ή διάλεξη ή Μονολογική Παρουσίαση 2. Συζήτηση ή διάλογος 3. Ερωταποκρίσεις 4. Χιονοστιβάδα 5. Καταιγισμός Ιδεών 6. Επίδειξη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία του μαθήματος «Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών» με τη χρήση ψηφιακών εννοιολογικών χαρτών

Διδασκαλία του μαθήματος «Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών» με τη χρήση ψηφιακών εννοιολογικών χαρτών Διδασκαλία του μαθήματος «Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών» με τη χρήση ψηφιακών εννοιολογικών χαρτών Παπαβασιλείου Γεώργιος Εκπαιδευτικός ΠΕ09 Οικονομολόγος και ΠΕ04.02 Χημικός, ΓΕΛ Φερών

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η

Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14. ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Τμήμα Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Ακαδημαϊκό Έτος 2013-14 ΠΜΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ 6 η Νέες Τεχνολογίες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Εργασία στο Μαθήμα Σχεδίαση Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Η βασισµένη στον Η/Υ δηµιουργία εννοιολογικών χαρτών και η διδακτική αξιοποίησή τους

Η βασισµένη στον Η/Υ δηµιουργία εννοιολογικών χαρτών και η διδακτική αξιοποίησή τους Η βασισµένη στον Η/Υ δηµιουργία εννοιολογικών χαρτών και η διδακτική αξιοποίησή τους Βαρδάκα Ματίνα, Βαρδάκας Ευάγγελος, Αλιµήσης ηµήτρης Ανωτάτη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, Παράρτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ο καιρός» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης. ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ

«ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ «ΕΝΕΡΓΕΙΑ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ»: ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΕΝΝΟΙΩΝ Λιαράκου Γεωργία - Λέκτορας, ΠΤ Ε Παν. Αιγαίου Μουστάκας Λουκάς 1 - Εκπαιδευτικός, Υποψήφιος ιδάκτορας Παν. Αιγαίου / Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS

ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ TIMSS 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ TIMSS Τι είναι η Έρευνα TIMSS; Η Έρευνα Trends in International Mathematics and Science Study (TIMSS) του Διεθνούς Οργανισμού για την Αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχήµα 1: Σχηµατική κωδικοποίηση διασύνδεσης εννοιών

Σχήµα 1: Σχηµατική κωδικοποίηση διασύνδεσης εννοιών Σενάρια Χρήσης, ιδακτικής και Παιδαγωγικής Αξιοποίησης του Λογισµικού Ανοιχτού Κώδικα IHMC CmapTools για τη ηµιουργία, ηµοσίευση και Ανταλλαγή Εννοιολογικών Χαρτών και Οντολογιών Πολυξένη Μπίλλα ιδάκτωρ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Εννοιολογικός Χάρτης στην Εκπαιδευτική ιαδικασία του. µαθήµατος της Πληροφορικής: Μια Πιλοτική ιερεύνηση

Ο Εννοιολογικός Χάρτης στην Εκπαιδευτική ιαδικασία του. µαθήµατος της Πληροφορικής: Μια Πιλοτική ιερεύνηση Ο Εννοιολογικός Χάρτης στην Εκπαιδευτική ιαδικασία του µαθήµατος της Πληροφορικής: Μια Πιλοτική ιερεύνηση Ευαγγελία Γουλή, Αγορίτσα Γόγουλου και Μαρία Γρηγοριάδου lilag@di.uoa.gr, rgog@di.uoa.gr, gregor@di.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕπιµόρφωσηΕκπαιδευτικών Πληροφορικής. [Β2] Οργάνωση και Σχεδίαση Μαθήµατος

ΕπιµόρφωσηΕκπαιδευτικών Πληροφορικής. [Β2] Οργάνωση και Σχεδίαση Μαθήµατος ΕπιµόρφωσηΕκπαιδευτικών Πληροφορικής [Β2] Οργάνωση και Σχεδίαση Μαθήµατος Σκοπός & Στόχοι Σκοπός παρουσίαση του τρόπου σχεδιασµού και οργάνωσης µιας διδασκαλίας Στόχοι: να µπορούν οι εκπαιδευτικοί να:

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης

Όταν κοιτάς από ψηλά Σχήµα-Ανάγλυφο της Γης ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η γη από το διάστηµα» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ της ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Μ. Γρηγοριάδου Ρ. Γόγουλου Ενότητα: Η Διδασκαλία του Προγραμματισμού Περιεχόμενα Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη

Καρτσιώτου Θωμαϊς M.Sc. Δασκάλα Δ.Σ. Παληού Καβάλας tzoymasn@hol.gr. Περίληψη 33 Πρόταση διδασκαλίας με τη χρήση των ΤΠΕ στο μάθημα της Μελέτης Περιβάλλοντος της Δ τάξης Δημοτικού: Μαθαίνω για τα σημαντικά έργα που υπάρχουν στην Ελλάδα μέσα από το google earth Καρτσιώτου Θωμαϊς

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση

Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Εφαρμογές των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών στη διδασκαλία και τη μάθηση Μάθημα επιλογής Α εξάμηνο, Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών

Γενική οργάνωση σεναρίου. 1. Προαπαιτούμενες γνώσεις και πρότερες γνώσεις των μαθητών Παράρτημα 1: Τεχνική έκθεση τεκμηρίωσης σεναρίου Το εκπαιδευτικό σενάριο που θα σχεδιαστεί πρέπει να συνοδεύεται από μια τεχνική έκθεση τεκμηρίωσής του. Η τεχνική αυτή έκθεση (με τη μορφή του παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου, Συντονίστρια ΠΕ/ΕΑΑ, ΠΙ aravella@cytanet.com.cy zachariou.a@cyearn.pi.ac.cy Ημερίδα: Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός

Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις. Λοΐζος Σοφός Διαδικασία μετασχηματισμού του Προγράμματος Σπουδών σε μιντιακές δράσεις Λοΐζος Σοφός Οι 5 φάσεις του διδακτικού μετασχηματισμού 1. Εμπειρική σύλληψη ενός σεναρίου μιντιακής δράσης και χαρτογράφηση της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση Λογισμικού Εννοιολογικής Χαρτογράφησης σε Πρόγραμμα Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Αξιοποίηση Λογισμικού Εννοιολογικής Χαρτογράφησης σε Πρόγραμμα Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Αξιοποίηση Λογισμικού Εννοιολογικής Χαρτογράφησης σε Πρόγραμμα Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανδρέας Αθανασόπουλος 1 Δήμητρα Μπία 2 1 ΥΠΟΠΑΙΘ, andratha@sch.gr 2 ΥΠΟΠΑΙΘ/ΚΠΕ Λαυρίου, dimibi@sch.gr

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση

EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση EDU.20 Μια διαδικτυακή πλατφόρμα, ένα περιβάλλον αυτόνομης και διαφοροποιημένης διδασκαλίας και μάθησης στα Αγγλικά στη Δημοτική εκπαίδευση Ημερίδα για την ενσωμάτωση των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, Λεμεσός 23/2/13

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Ανθρωπογενές περιβάλλον» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Οι Εννοιολογικοί Χάρτες στην Εκπαιδευτική ιαδικασία

Οι Εννοιολογικοί Χάρτες στην Εκπαιδευτική ιαδικασία Οι Εννοιολογικοί Χάρτες στην Εκπαιδευτική ιαδικασία Γρηγοριάδου, Μ., Γουλή, Ε., Γόγουλου Α. 1.1 Εισαγωγή Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η γνωστική ψυχολογία συνεισφέρει σηµαντικά στη βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr

Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Γεωργία Ε. Αντωνέλου Επιστημονικό Προσωπικό ΕΕΥΕΜ Μαθηματικός, Msc. antonelou@ecomet.eap.gr Θεμελίωση μιας λύσης ενός προβλήματος από μια πολύπλευρη (multi-faceted) και διαθεματική (multi-disciplinary)

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης

ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης ιερεύνηση των Όρων και των Προϋποθέσεων που ενισχύουν την Ανάδειξη της Πολιτισµικής υναµικής της Εκπαίδευσης Η σύγχρονη εκπαίδευση στοχεύει στην ολόπλευρη ανάπτυξη του µαθητή τόσο σε ατοµικό όσο και σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1. Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ- ΜΑΘΗΜΑ 1 Όνομα Εκπαιδευτικού: Θεοδοσία Βασιλείου Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείου Καλού Χωριού Λεμεσού Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Ανάληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αξονική συµµετρία» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού

Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού 5ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ - ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 1 Εκπαιδευτική Ρομποτική: Το παράδειγμα του αυτόματου συστήματος διαχείρισης νερού Μάριος Ξένος Κων/νος Ασημακόπουλος Πληροφορικός ΠΕ20 Μηχανολόγος ΠΕ12 mariosxenos@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19

ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία. Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 ΤΠΕ στα ηµοτικά Σχολεία Κωνσταντίνος Χαρατσής ρ Ηλεκτρολόγος Μηχ & Μηχ. Η/Υ Εκπαιδευτικός ΠΕ19 Παρουσίαση ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράµµατος Σπουδών Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών, ΕΠΠΣ-ΑΠΣ Υλικό Επιµόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ60/70 (78 ώρες) 1. 9 Εκπαιδευτική χρήση βασικών εργαλείων πληροφορικής, πολυµεσικών εργαλείων και του διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 1 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ 12 ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ: Ενεργός συμμετοχή (βιωματική μάθηση) ΘΕΜΑ: Παράδοση στο μάθημα των «ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ», για τον τρόπο διαχείρισης των σκληρών δίσκων.

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία

Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία Τι είναι περιβάλλον; Το περιβάλλον προσεγγίζεται... ως «πρόβλημα»... ως φυσικός πόρος... ως φύση... ως ο χώρος της καθημερινής μας ζωής... ως ο χώρος της συλλογικής

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του

Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του Γνωριμία με το Διαδίκτυο και τις υπηρεσίες του ΟΜΑΔΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Παπαντώνη Μαρία, ΠΕ19 ΣΧΟΛΕΙΟ 9 ο Γυμνάσιο Καλλιθέας «Μάνος Χατζιδάκις» Αθήνα, Μάιος 2015 1. Συνοπτική περιγραφή της ανοιχτής εκπαιδευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

H ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ

H ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ H ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΚΑΙ ΜΑΘΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ Βασιλική Μαρία Πανάτσα Μεταπτυχιακή φοιτήτρια, Π.Τ.Δ.Ε., Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας bessiepan@yahoo.gr Περίληψη Στον τομέα της

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΕ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ Γενικές πληροφορίες Οι «Δημιουργικές Συνεργασίες με Καλλιτέχνες» στοχεύουν στην επαφή και εξοικείωση των παιδιών με τους καλλιτέχνες της Κύπρου. Παράλληλα στοχεύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ

ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΠΣ) Χρίστος Δούκας Αντιπρόεδρος του ΠΙ Οι Δ/τές ως προωθητές αλλαγών με κέντρο τη μάθηση Χαράσσουν τις κατευθύνσεις Σχεδιάσουν την εφαρμογή στη σχολική πραγματικότητα Αναπτύσσουν

Διαβάστε περισσότερα

Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση»

Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση» Ο εννοιολογικός χάρτης στη µαθησιακή διεργασία της «Εκπαίδευσης από Απόσταση» Μαρία ΓΡΗΓΟΡΙΑ ΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τµήµα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, ΕΚΠΑ Αθήνα, Ελλάδα gregor@di.uoa.gr Ευαγγελία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µικρές τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Η τάξη µου» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΚΙΟ/E-SLATE Θέµα ιερεύνησης: Σχεδιασµός γραµµάτων Μπορώ να φτιάξω το δικό µου επεξεργαστή κειµένου; Στη διερεύνηση αυτή οι µαθητές καλούνται να κατασκευάσουν µια γραµµατοσειρά µε όλα τα κεφαλαία γράµµατα του ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Πρόεδρος Τµήµατος Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης 1 Τέσσερις οι Λειτουργίες των ιδακτικών Βιβλίων: α. Γνωστική: Οικοδόµηση εννοιολογικής, δηλωτικής και διαδικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση

Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Μαθησιακά Αντικείμενα για το μάθημα ΤΠΕ-Πληροφορική: Παιδαγωγική αξιοποίηση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση Καθηγητής Αθανάσιος Τζιμογιάννης Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου ΙΤΥΕ «Διόφαντος» ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή. Ηλικιακή ομάδα 9-12 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Ατμοσφαιρική ρύπανση: Η όξινη βροχή Ηλικιακή ομάδα 9-12 Φυσική καταστροφή, ηλικιακή ομάδα, γνωστικό αντικείμενο Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές δημοτικού ηλικίας 9-12 ετών (Δ, Ε,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Ο Εννοιολογικός Χάρτης (Concept map) ως Εργαλείο Αξιολόγησης της Επίδοσης των Εκπαιδευομένων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7. Ο Εννοιολογικός Χάρτης (Concept map) ως Εργαλείο Αξιολόγησης της Επίδοσης των Εκπαιδευομένων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 Ο Εννοιολογικός Χάρτης (Concept map) ως Εργαλείο Αξιολόγησης της Επίδοσης των Εκπαιδευομένων Σκοπός Ο σκοπός του κεφαλαίου είναι να παρουσιάσει αναλυτικά την ιδιαίτερα δυναμική και καινοτόμο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

«Το υλικό του υπολογιστή»

«Το υλικό του υπολογιστή» «Αξιοποίηση των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνιών στη διδακτική πράξη» «Το υλικό του υπολογιστή» Σεραλίδου Ελένη Καθηγήτρια Πληροφορικής, 5 ο Γενικό Λύκειο Νίκαιας eseralid@gmail.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ: ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Λεωνίδας Κυριακίδης Αναστασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ»

ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΠΡΟΩΘΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» του Διεθνούς Ερευνητικού Προγράμματος: Ανάπτυξη θεωρητικού σχήματος κατανόησης της ποιότητας στην εκπαίδευση: Εγκυροποίηση του

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες

Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες Χρήση Υπολογιστή στο Σπίτι από Έφηβους Μαθητές και Μαθήτριες ρ. Κλεοπάτρα Νικολοπούλου kleopatra@internet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η εργασία αυτή εξετάζει τη χρήση υπολογιστών στο σπίτι από έφηβους µαθητές και µαθήτριες.

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012

Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Μελέτη Πεδίου-Ορισμός Οι μελέτες πεδίου αναφέρονται σε προσχεδιασμένες δραστηριότητες των μαθητών/τριών που πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Τι είναι Μαθηματικά; Ποια είναι η αξία τους καθημερινή ζωή ανάπτυξη λογικής σκέψης αισθητική αξία και διανοητική απόλαυση ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΟ ΑΠ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης

Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Εκπαιδευτική Αξιοποίηση Λογισμικού Γενικής Χρήσης Δρ. Χαράλαμπος Μουζάκης Διδάσκων Π.Δ.407/80 Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Στόχοι ενότητας Το λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Τομέας Έρευνας ΚΕΘΕΑ Η ποιοτική έρευνα επιχειρεί να περιγράψει, αναλύσει, κατανοήσει, ερμηνεύσει κοινωνικά φαινόμενα, έννοιες ή συμπεριφορές επιχειρεί να απαντήσει το γιατί

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός

Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Θέµα ιερεύνησης: Ο καιρός Αντικείµενο της συγκεκριµένης δραστηριότητας είναι η µεθοδική παρατήρηση των καιρικών συνθηκών για ένα σχετικά µεγάλο χρονικό διάστηµα, η καταγραφή και οργάνωση των παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού

Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε και Στ Δημοτικού Το ΔΕΠΠΣ- ΑΠΣ των Φυσικών Επιστημών της Ε Τα Νέα Διδακτικά Βιβλία των Φυσικών Επιστημών της Ε Ειδικοί σκοποί ΑΠΣ Κατανόηση: φυσικού κόσμου νόμων που τον διέπουν φυσικών φαινομένων διαδικασιών που οδηγούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Organic.Edunet Web portal

Organic.Edunet Web portal Σχεδιασµός Εκπαιδευτικών Σεναρίων µε τη Χρήση Νέων Τεχνολογιών και Εργαλείων Παγκόσµιου Ιστού Πέτρος Λαµέρας Ελληνογερµανική Αγωγή 29 Απριλίου 2010 Τοέργο Organic.Edunet Στόχος να αποκτήσουν εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής

Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής Πρόγραμμα Ενδοϋπηρεσιακής Επιμόρφωσης εκπαιδευτικών, Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων και εκπαιδευτικών Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής 21-22 Μαρτίου 2014, Λευκωσία 16-17 Μαΐου 2014, Λεμεσός Η αξιολόγηση

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΟΥ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟ: Δημοτικό Σχολείο Λυκαβητού (Κ.Β.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2013-2014 Αρ. Μαθητών: 136 Αρ. Εκπαιδευτικών: 12 Συντονιστής/στρια

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Προγραμμάτων Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών που Στηρίζονται στην Έρευνα για την Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα: Η Δυναμική Προσέγγιση

Ανάπτυξη Προγραμμάτων Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών που Στηρίζονται στην Έρευνα για την Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα: Η Δυναμική Προσέγγιση Εκπαιδευτική Ημερίδα «Αποτελεσματική Διδασκαλία: Προβληματισμοί Προτάσεις Πρακτικές Εφαρμογές» Ανάπτυξη Προγραμμάτων Επιμόρφωσης των Εκπαιδευτικών που Στηρίζονται στην Έρευνα για την Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc)

Αξιολόγηση. Φ. Κ. Βώροs, «Αξιολόγηση του Μαθητή, και Παιδαγωγική Ευαισθησία (ή Αναλγησία)» 2. (www.voros.gr/paid/axiol.doc) 1 Αξιολόγηση Αξιολόγηση είναι η αποτίμηση του αποτελέσματος μιας προσπάθειας. Στην περίπτωση των μαθητών/τριών το εκτιμώμενο αποτέλεσμα αναφέρεται στις γνώσεις και δεξιότητες, που φέρεται να έχει κατακτήσει

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: ΟΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΦΥΤΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ o Ηγνωστική σύνδεση Η γνωστική σύνδεση, σύμφωνα με τον Ausebel, διαδραματίζει βασικότατο ρόλο στη διαδικασία της ουσιαστικής μάθησης, ηοποία σημαίνει τη διαδικασία σύνδεσης των νέων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ Είδη φυτών: Πόες, θάµνοι, δέντρα ΕΚΠΑΙ ΕΥΟΜΕΝΟΣ:, ΠΕ 70 ΚΣΕ ΚΙΛΚΙΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΙΟΥΝΙΟΣ 2011 1. Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες

Η διάρκεια πραγματοποίησης της ανοιχτής εκπαιδευτικής πρακτικής ήταν 2 διδακτικές ώρες ΣΧΟΛΕΙΟ Η εκπαιδευτική πρακτική αφορούσε τη διδασκαλία των μεταβλητών στον προγραμματισμό και εφαρμόστηκε σε μαθητές της τελευταίας τάξης ΕΠΑΛ του τομέα Πληροφορικής στα πλαίσια του μαθήματος του Δομημένου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΥ1 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Α ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012

Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή. Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Τεχνολογία στην Εκπαίδευση Εισαγωγή Χαρίκλεια Τσαλαπάτα 24/9/2012 Μάθηση Γενικότερος όρος από την «εκπαίδευση» Την εκπαίδευση την αντιλαμβανόμαστε σαν διαδικασία μέσα στην τάξη «Μάθηση» παντού και συνεχώς

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα