Ανασκόπηση. Mελαγχρωματικές βλάβες του δέρματος. Θεραπευτικές επιλογές. Hyperpigmentary Skin Lesions. Therapeutic Approaches. Ðå ñß ëç øç.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ανασκόπηση. Mελαγχρωματικές βλάβες του δέρματος. Θεραπευτικές επιλογές. Hyperpigmentary Skin Lesions. Therapeutic Approaches. Ðå ñß ëç øç."

Transcript

1 Ανασκόπηση Mελαγχρωματικές βλάβες του δέρματος. Θεραπευτικές επιλογές Τύρος Γ. Κοντοχριστόπουλος Γ. Β Κρατική Δερματολογική Κλινική, Νοσ. Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων, Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç Στις μελαγχρωματικές βλάβες περιλαμβάνονται οι εφηλίδες, οι φακές, το μέλασμα, οι μεταφλεγμονώδεις υπερμελαγχρώσεις, οι μαύροι κύκλοι των ματιών, οι μελαγχρωματικοί σπίλοι και οι δερματικές μελανοκυτταρώσεις. Πολλές θεραπευτικές επιλογές είναι διαθέσιμες για αυτές, όπως τα χημικά peelings, τα lasers, η κρυοθεραπεία, η χειρουγική αφαίρεση και άλλες μη επεμβατικές μεθόδους με ποικίλα αποτελέσματα. Σ αυτό το άρθρο επιχειρείται συγκριτική αναφορά στις βασικότερες επεμβατικές μεθόδους θεραπείας των μελαγχρωματικών βλαβών. Summa ry Hyperpigmentary Skin Lesions. Therapeutic Approaches Tyros G., Kontochristopoulos G. Hyperpigmentation is represented by a wide range of lesions including freckles, lentigines, melasma, postinflammatory hyperpigmentation, infraorbital dark circles, melanocytic nevi and dermal melanocytosis. Many treatment options are available like chemical peels, lasers, cryotherapy, surgical excision and other non invasive methods with variable outcomes. A comparative approach is attempted in this paper. ËÅ ÎÅÉÓ ÅÕ ÑÅ ÔÇ ÑÉÏÕ Μελαγχρωματικές βλάβες, χημικά peelings, lasers, έντονο παλμικό φως KEY WORDS Melanocytic lesions, chemical peels, lasers, intense pulse light ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το χρώμα του δέρματος αποτελεί ένα πολύ σημαντικό κοινωνικό και πολιτιστικό χαρακτηριστικό των ανθρώπων που επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την πορεία της ζωής τους και το κοινωνικό τους γίγνεσθαι. Ο κυριότερος παράγοντας που διαμορφώνει το χρώμα του δέρματος είναι η περιεκτικότητα σε μελανίνη που καθορίζεται κληρονομικά. Οι υπερμελαγχρώσεις του δέρματος αφορούν σε ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού και παρόλη την καλοήθη φύση τους μπορεί να έχουν αρνητικές κοινωνικές, επαγγελματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις στα άτομα που τις εκδηλώνουν. Οι ασθενείς αυτοί συχνά εμφανίζουν άγχος, αίσθημα ντροπής και τάση για απομόνωση. Συχνά μάλιστα αναζητούν με αγωνία τη βοήθεια των δερματολόγων με σκοπό αποκατάσταση των ενοχλητικών αυτών βλαβών. Οι υπερμελαγχρώσεις χαρακτηρίζονται από εντοπισμένη αύξηση του χρώματος του δέρματος, είτε λό- Eëë. Åðéè. Äåñì. Áöñ. 23: , 2012

2 106 Γ. Τύρος, Γ. Κοντοχριστόπουλος γω αύξησης του αριθμού των μελανοκυττάρων είτε λόγω υπερπαραγωγής μελανίνης από κανονικά σε αριθμό μελανοκύτταρα. Σε αυτές τις βλάβες περιλαμβάνονται οι εφηλίδες, οι φακές, το μέλασμα, οι μεταφλεγμονώδεις υπερμελαγχρώσεις, οι μαύροι κύκλοι των ματιών, οι μελαγχρωματικοί σπίλοι και οι δερματικές μελανοκυτταρώσεις. 1 Οι εφηλίδες (freckles) είναι σαφώς αφοριζόμενες καστανέρυθρες κηλίδες διαμέτρου 1-5 mm που εμφανίζονται στις ηλιοεκτειθέμενες περιοχές του σώματος, όπως στο πρόσωπο, στην πλάτη, στο στήθος και στα άνω άκρα, αφήνοντας ελεύθερους τους βλεννογόνους (Εικόνα 1). Συνήθως παρατηρούνται σε άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα και κόκκινα ή ξανθά μαλλιά. Οι εφηλίδες πιθανόν κληρονομούνται με τον αυτοσωματικό επικρατούντα χαρακτήρα και η εμφάνισή τους έχει συσχετισθεί με γενετικούς πολυμορφισμούς του υποδοχέα της μελανοκορτίνης-1 (MCR1). Σκουραίνουν το καλοκαίρι με την επίδραση της UV ακτινοβολίας και εξασθενούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Οι εφηλίδες δεν είναι παρούσες κατά τη γέννηση και γίνονται αντιληπτές στην αρχή ή στο τέλος της παιδικής ηλικίας. Με την πάροδο των χρόνων οι βλάβες αυτές γίνονται λιγότερο εμφανείς. 2 Ιστολογικά παρατηρείται αυξημένη ποσότητα μελανίνης στην επιδερμίδα χωρίς αύξηση του αριθμού των μελανοκυττάρων ή του μεγέθους των επιδερμιδικών καταδύσεων. Τα άτομα με μεγάλο αριθμό βλαβών παρουσιάζουν υψηλότερο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του δέρματος, ιδίως μελάνωμα. Οι φακές (lentigines) είναι εξαιρετικά συνήθεις Åé êü íá 1 Εφηλίδες σε πρόσωπο παιδιού. υπερμελαγχρωματικές βλάβες διαμέτρου 3-15 mm που παρατηρούνται σε ανοιχτόχρωμα άτομα μετά από έκθεση σε υπερβολική ποσότητα φυσικής ή τεχνητής ακτινοβολίας (Εικόνα 2). Συχνά είναι παρούσες κατά τη γέννηση και ο αριθμός τους αυξάνεται με την ηλικία. Σε αντίθεση με τις εφηλίδες, οι φακές δεν σκουραίνουν με την έκθεση στον ήλιο ούτε εξαφανίζονται κατά τους χειμερινούς μήνες. Ιστολογικά Åé êü íá 2 Φακές στη ράχη των χειρών ατόμου προχωρημένης ηλικίας. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

3 ΜΕΛΑΓΧΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ 107 χαρακτηρίζονται από επιμήκυνση των επιδερμιδικών καταδύσεων, αύξηση του αριθμού των μελανοκυττάρων κατά μήκος του δερμοεπιδερμικού συνδέσμου και αυξημένη ποσότητα μελανίνης στα μελανοκύτταρα και στα κερατινοκύτταρα. Η παρουσία πολυάριθμων βλαβών μπορεί να σχετίζεται με οικογενή πολυσυστηματκά σύνδρομα και σπανιότερα με κακοήθες μελάνωμα. Οι φακές ταξινομούνται ως απλές, ηλιακές, τεχνητού μαυρίσματος/puva επαγόμενες και του τύπου της ως στίγματος μελάνης. 3 Οι απλές (μονήρεις, νεανικές) φακές είναι μικρές, ευδιάκριτες, καφέ ή μαύρες, ωοειδείς ή κυκλοτερείς κηλίδες που εμφανίζονται στο δέρμα και στους βλεννογόνους νέων συνήθως ατόμων. Οι ηλιακές (ακτινικές, γεροντικές) φακές είναι μεγαλύτερες, καφεοειδείς, με ανώμαλα όρια κηλίδες που εμφανίζονται μετά από οξεία ή χρόνια έκθεση στον ήλιο στο πρόσωπο, στο λαιμό, στα αντιβράχια και στη ράχη των χειρών σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Παρόλο που οι φακές είναι καλοήθεις βλάβες, μπορεί να θεωρηθούν ως παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση βασικοκυτταρικών και ακανθοκυτταρικών καρκινωμάτων, ακόμα και κακοήθους μελανώματος. Το μέλασμα είναι μια επίκτητη κηλιδώδης υπερμελάγχρωση του προσώπου και ορισμένες φορές του λαιμού (Εικόνα 3). Αφορά κυρίως σε σκουρόχρωμα άτομα (φωτότυποι IV-VI) με μεγαλύτερο επιπολασμό σε Ινδία, Κίνα και Νότιο Αμερική. Οι κύριοι αιτιολογικοί παράγοντες είναι η έκθεση στον ήλιο, η γενετική προδιάθεση και τα οιστρογόνα. Τα τελευταία φαίνεται ότι διεγείρουν τη δραστηριότητα των μελανοκυττάρων, τα οποία διαθέτουν ειδικούς υποδοχείς οιστρογόνων. Είναι γνωστό ότι η νόσος συνδέεται με την κύηση, τη θεραπεία ορμονικής αποκατάστασης και τη χρήση αντισυλληπτικών χαπιών, ενώ οι βλάβες συχνά υποστρέφουν μετά το πέρας της κύησης ή τη διακοπή της χορήγησης ορμονών. 4 Κλινικά το μέλασμα κατανέμεται με βάση τρία πρότυπα, στην κεντρική περιοχή του προσώπου, στις παρειές και στη γνάθο. Πολλές φορές οι βλάβες είναι συμμετρικές. Ιστολογικά διακρίνεται σε επιδερμιδικό, χοριακό και μεικτό, ανάλογα με την εντόπιση της μελανίνης. Ο αριθμός των μελανοκυττάρων συνήθως δεν είναι αυξημένος, παρατηρείται όμως αύξηση της δραστηριότητάς τους. Η λυχνία του Wood αλλά και η αντανακλαστική ομοεστιακή μικροσκόπηση βοηθούν στον καθορισμό του βάθους της βλάβης. 5 Η μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση χαρακτηρίζεται από αυξημένη παραγωγή μελανίνης μετά από δερματική φλεγμονή (Εικόνα 4). Μπορεί να σχετίζεται με ορισμένα δερματικά νοσήματα, όπως η ακμή, το έκζεμα, ο ομαλός λειχήνας και ο ερυθηματώδης λύκος, καθώς και με τραύματα, τριβή, εγκαύματα, χειρουργικές επεμβάσεις, χημικά peelings, lasers. Εμφανίζεται πιο συχνά σε ασθενείς με φωτότυπο IV- VI. Οι βλάβες συνήθως αφορίζονται σαφώς και ακολουθούν την κατανομή της αποδραμούσας πάθησης. Μπορεί να επιμένουν για αρκετές εβδομάδες ή και μήνες. Ιστολογικά παρατηρείται αύξηση της μελανίνης κατά μήκος της βασικής στοιβάδας της επιδερμί- Åé êü íá 3 Μέλασμα στην κεντρική περιοχή του μετώπου. Ôüìïò 23, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2012

4 108 Γ. Τύρος, Γ. Κοντοχριστόπουλος Åé êü íá 4 Μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση σε μασχάλη μετά από κρυοθεραπεία. δας, καθώς και στα μελανινοφάγα του χορίου. Η μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση μπορεί να είναι επιδερμιδική, χοριακή ή μεικτή, όπως και το μέλασμα. 6 Οι μαύροι κύκλοι είναι συμμετρικές, κυκλοτερείς, μελαγχρωματικές κηλίδες στα βλέφαρα των ματιών (Εικόνα 5). Πρόκειται για ένα πολύ σύνηθες αισθητικό πρόβλημα που απασχολεί άντρες και γυναίκες. Στην παθογένεση εμπλέκονται πολυάριθμοι αιτιολογικοί παράγοντες, όπως πρωτοπαθής δερματική μελανοκυττάρωση, μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση, κληρονομικότητα, επιφανειακό αγγειακό δίκτυο, λεπτό δέρμα του βλεφάρου, σκίαση λόγω χαλάρωσης του δέρματος, περιοφθαλμικό οίδημα, φάρμακα, συστηματικές παθήσεις, κούραση και άγχος. Ιστολογικά το πιο χαρακτηριστικό εύρημα είναι η παρουσία μελανίνης στην επιδερμίδα και στα μελανινοφάγα του χορίου. 7 Οι μελανοκυτταρικοί ή μελαγχρωματικοί σπίλοι είναι στην ουσία καλοήθεις σχηματισμοί από μελανοκύτταρα. Πρόκειται για πολύ συνήθεις βλάβες στη δερματολογία, επίπεδες ή επηρμένες, σχήματος ωοειδούς ή κυκλοτερείς που καταλαμβάνουν ένα ευρύ χρωματικό φάσμα. Συχνότερα όμως, είναι καφέ ή μαύρες. Η διάμετρός τους κυμαίνεται από μερικά χιλιοστά έως αρκετά εκατοστά. Οι μελαγχρωματικοί σπίλοι μπορεί να είναι συγγενείς ή επίκτητοι. Οι συγγενείς σπίλοι Åé êü íá 5 Μαύροι κύκλοι ματιών. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

5 ΜΕΛΑΓΧΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ 109 ανάλογα με το μέγεθος τους διακρίνονται σε μικρούς (<1,5 cm), μεγάλους (1,5-20 cm) και γιγαντιαίους (>20 cm) (Εικόνα 6). 8 Μπορεί να υπάρχουν κατά τη γέννηση ή εμφανίζονται λίγο μετά από αυτή. Η δυνατότητα κακοήθους εξαλλαγής των μεγάλων και των γιγαντιαίων σπίλων είναι καλά γνωστή. Οι επίκτητοι μελαγχρωματικοί σπίλοι παρατηρούνται σε όλες τις φυλές. Εμφανίζονται κατά τη βρεφική ηλικία και σταδιακά αυξάνονται σε αριθμό κατά την παιδική και την εφηβική ηλικία. Ο επιπολασμός τους μειώνεται με την πάροδο του χρόνου. Ο αριθμός των μελαγχρωματικών σπίλων εξαρτάται από γενετικούς παράγοντες και θεωρείται ως ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για ανάπτυξη μελανώματος. Ανάλογα με το σημείο συγκέντρωσης των μελανοκυττάρων στο δέρμα, διακρίνονται σε συνδεσμικούς, χοριακούς και μεικτούς. Οι χοριακές μελανοκυτταρώσεις είναι βλάβες που οφείλονται σε έκτοπα μελανοκύτταρα στην επιδερμίδα και περιλαμβάνουν το σπίλο του Ότα/Ίτο, τον κυανού σπίλο και τη μογγολική κηλίδα. Οι βλάβες εμφανίζονται κατά τη γέννηση ή την πρώιμη εφηβική ηλικία και φέρουν ένα χαρακτηριστικό γκρί-μπλέ χρώμα. Παρόλο που η πιθανότητα εξαλλαγής είναι μικρή, έχουν αναφερθεί τέτοια περιστατικά σε σπίλους του Ότα και κυανούς σπίλους. 9,10 ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Πολλές θεραπευτικές επιλογές είναι διαθέσιμες για τις μελαγχρωματικές βλάβες που περιγράφηκαν Åé êü íá 6 Μεγάλος συγγενής μελαγχρωματικός σπίλος. είτε επεμβατικές, όπως τα χημικά peelings, τα lasers, η κρυοθεραπεία, η χειρουργική αφαίρεση είτε μη επεμβατικές μέθοδοι με ποικίλα αποτελέσματα. Τονίζεται εξ αρχής ότι η αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο και η εφαρμογή ενός αντιηλιακού με μεγάλο δείκτη προστασίας συστήνονται σε όλους τους ασθενείς. 1. Χημικά Peelings Το χημικό peeling είναι μια πανάρχαια μέθοδος που εφαρμόζεται για να απομάκρυνση επιφανειακών δερματικών βλαβών μέσω ελεγχόμενου τραυματισμού του δέρματος που προωθεί την αναγέννηση των ιστών. Οι υπερμελαγχρώσεις είναι από τις κύριες ενδείξεις του χημικού peeling. Η ανταπόκριση στη θεραπεία σε μεγάλο βαθμό εξαρτάται από το ιστολογικό βάθος των δερματικών βλαβών. 11 Για ορισμένα άτομα οι εφηλίδες αποτελούν σημαντικό αισθητικό πρόβλημα. Τα επιφανειακά peelings με γλυκολικό οξύ 70%, σαλικυλικό οξύ 20-30%, τριχλωροξικό οξύ (TCA) 15-25% και διάλυμα του Jessner προκαλούν προσωρινή εξασθένηση των βλαβών, οι οποίες επανέρχονται συχνά με την έκθεση στον ήλιο. Τα peelings μέσου βάθους είναι πιο αποτελεσματικά και μπορεί να εξαλείψουν τις εφηλίδες. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν θεραπεύονται εκτεταμένες περιοχές του σώματος με σαλικυλικό οξύ λόγω του κινδύνου συστηματικής απορρόφησης (σαλικυλισμός). Οι φακές (νεανικές ή γεροντικές) συχνά αντιμετωπίζονται με επιφανειακά peelings (Εικόνα 7). 12 Ένας σημαντικός αριθμός βλαβών όμως δεν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά και μπορεί να επανεμφανισθεί μετά από σύντομο χρονικό διάστημα. Οι λόγοι για τους οποίους οι φακές δεν ανταποκρίνονται στα επιφανειακά peelings είναι δύο: ο πρώτος είναι η επιμήκυνση των επιδερμικών καταδύσεων βαθειά στο χόριο και ο δεύτερος η αδυναμία διείσδυσης του χημικού παράγοντα, αφού στην ουσία πρόκειται για επίπεδες σμηγματορροϊκές υπερκερατώσεις και όχι φακές. Συνεπώς, πρέπει να πραγματοποιούνται βαθύτερα και πιο εντοπισμένα χημικά peelings. Προτείνουμε την ακόλουθη τεχνική: Αρχικά επαλείφουμε ένα ή δύο στρώματα διαλύματος του Jessner στην υπό θεραπεία περιοχή για να διευκολύνουμε τη διείσδυση του διαλύματος TCA 35%, το οποίο στη συνέχεια εφαρμόζεται σε κάθε βλάβη χωριστά. Περιμένουμε 1-2 λεπτά μέχρι να εμφανισθεί λεύκανση επιπέδου ΙΙ και εφαρμόζουμε διάλυμα TCA 25% σε όλη την περιοχή μέχρι να εμφανισθεί μία ήπια διά- Ôüìïò 23, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2012

6 110 Γ. Τύρος, Γ. Κοντοχριστόπουλος Åé êü íá 7 Ηλιακές φακές σε πρόσωπο ηλικιωμένης γυναίκας πριν και μετά από peeling με συνδυασμό διαλύματος Jessner & TCA 35%. στικτη λεύκανση. Αμέσως ξεπλένουμε με άφθονο τρεχούμενο νερό. Για καλύτερα αποτελέσματα η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί μετά από 6-8 βδομάδες. Σημειώνεται, ότι υπάρχει το ενδεχόμενο ουλοποίησης όταν θεραπεύουμε περιοχές με μικρό αριθμό τριχοσμηγματικών μονάδων, όπως η ράχη των χειρών. 13 Στο μέλασμα ενδείκνυνται τα επιφανειακά peelings με γλυκολικό οξύ 50-70% κάθε 2-3 βδομάδες μέχρι και 6 συνεδρίες. Επίσης έχουν ένδειξη το TCA 10-25%, το διάλυμα του Jessner και το σαλικυλικό οξύ 20-30%. Αρχικά μπορεί να εφαρμοσθεί μείγμα υδροκινόνης για 2 βδομάδες με σκοπό την προετοιμασία του δέρματος. Σε διάφορες κλινικές μελέτες τα peelings με σαλικυλικό οξύ κάθε 2-3 βδομάδες (4-6 συνεδρίες) δεν έδειξαν να υπερτερούν της τοπικής αγωγής ή των peelings γλυκολικού οξέος. 14 Το ενδεχόμενο επιδείνωσης της υπερμελάγχρωσης θα πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψιν. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας συνδέεται με επαρκή φωτοπροστασία και εφαρμογή τοπικής αγωγής πριν και μετά τα peelings. Τα επιφανειακά χημικά peelings με TCA 10-25%, γλυκολικό οξύ 50-70%, τροποποιημένο διάλυμα του Jessner και σαλικυλικό οξύ 20-30% μπορεί να χρησιμοποιηθούν και για την αντιμετώπιση της μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης με επιδερμιδική εντόπιση. Tα peelings αυτά προωθούν την απομάκρυνση των κυττάρων της επιδερμίδας, τη διασπορά της μελανίνης και την αναστολή της δράσης της τυροσινάσης. Το σαλικυλικό οξύ φαίνεται να είναι το πιο ασφαλές μέσο, αφού δεν προκαλεί φλεγμονή και περαιτέρω υπερμελάγχρωση. Μια σειρά από 4-6 εφαρμογές (ανά 2-4 βδομάδες) φαίνεται πως δίνει άριστα αποτελέσματα. Τελευταία προτάθηκε ένας συνδυασμός με σαλικυλικό οξύ 20-30% και TCA 10-15% για τις επίμονες μεταφλεγμονώδεις υπερμελαγχρώσεις. Είναι πολύ αποτελεσματικός και καλά ανεκτός από όλους τους τύπους δέρματος. 15 Τα peelings μέσου βάθους έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί για να βελτιώσουν τους χοριακούς και μεικτούς τύπους μελάσματος ή της μεταφλεγμονώδους υπερμελάγχρωσης, ενέχουν όμως αυξημένο κίνδυνο πρόκλησης φλεγμονής και επιδείνωσης της υπερμελάγχρωσης, ειδικότερα στα σκουρόχρωμα δέρματα. Τα επιφανειακά peelings θεωρούνται τα πλέον κατάλληλα για την ελαχιστοποιήση του προβλήμα- ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

7 ΜΕΛΑΓΧΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ 111 Åé êü íá 8 Η ασθενής της εικόνας 5 μετά από σειρά 4 peelings με συνδυασμό TCA 3,75% και LA 15%. τος των μαύρων κύκλων. 16 Από την εμπειρία μας ο συνδυασμός TCA 3,75% και γαλακτικού οξέος 15% έχει άριστα αποτελέσματα χωρίς ιδιαίτερες ανεπιθύμητες ενέργειες (Εικόνα 8). Στο παρελθόν έχει χρησιμοποιηθεί και η μέθοδος της φαινόλης, η οποία όμως είναι αρκετά επώδυνη και εμπεριέχει τον κίνδυνο καρδιακής, ηπατικής και νεφρικής τοξικότητας. 17 Οι μελανοκυτταρικοί σπίλοι δεν απαντούν καλά σε επιφανειακά ή μέσου βάθους peelings. Μπορεί να εξασθενήσουν μερικώς κατόπιν εφαρμογής φαινόλης, επανέρχονται όμως μετά από μια περίοδο 6-8 βδομάδων, ιδιαίτερα μετά από έκθεση στον ήλιο αφού ένας αριθμός από σπιλοκύτταρα μπορεί να επιβιώσει. 18 Η όξυνση του χρώματος των μελαγχρωματικών σπίλων που παρατηρείται σε ορισμένες περιπτώσεις μετά από χημικό peeling εξηγείται από το ότι το πέριξ δέρμα αποχρωματίζεται περισσότερο με αποτέλεσμα να αυξάνεται η αντίθεση. Τα χημικά peelings δεν αυξάνουν τον κίνδυνο κακοήθους εξαλλαγής των μελαγχρωματικών σπίλων. Ωστόσο, συνιστάται προσεκτική κλινική και δερματοσκοπική εξέταση των σπίλων πριν από την εφαρμογή των διαλυμάτων. 2. Lasers και πηγές φωτός Η θεραπεία των μελαγχρωματικών βλαβών με lasers βασίζεται στην αρχή της επιλεκτικής φωτοθερμόλυσης, σύμφωνα με την οποία το μήκος κύματος της εκλυόμενης δέσμης φωτός πρέπει να είναι όσο γίνεται πιο συγκεκριμένο για το στοχευόμενο χρωμοφόρο. Συνεπώς, η δέσμη φωτός γίνεται περισσότερο απορροφήσιμη. Τα χρωμοφόρα-στόχοι είναι η μελανίνη, το νερό και η αιμοσφαιρίνη. Η εκλυόμενη θερμότητα πρέπει να περιορίζεται κατά το δυνατόν στη βλάβη στόχο και παράλληλα η θερμότητα αυτή πρέπει να είναι επαρκής, ώστε να προκαλέσει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Ελαχιστοποιώντας τη διάχυση ενέργειας στους περιβάλλοντες ιστούς μειώνεται και ο κίνδυνος των ανεπιθύμητων ενεργειών. Η μελανίνη είναι το χρωμοφόρο-στόχος για τις μελαγχρωματικές βλάβες. Παρόλο που η μελανίνη απορροφά το ορατό φως, μια ποικιλία από μήκη κύματος χρησιμοποιούνται για να την στοχεύσουν. Η απορρόφηση μειώνεται όσο αυξάνεται το μήκος κύματος, αν και ένα μεγαλύτερο μήκος κύματος επιτρέπει βαθύτερη διείσδυση στους ιστούς. 19 Για τις εφηλίδες χρησιμοποιούνται τόσο τα Q-switched alexandrite lasers στα 755 nm όσο και τα Nd: YAG lasers στα 532 nm. Ωστόσο, με τα 755 nm φαίνεται ότι τα ποσοστά βελτίωσης είναι καλύτερα. 20,21 Για τις φακές έχουν χρησιμοποιηθεί τα CO 2 και argon lasers με την ίδια περίπου αποτελεσματικότητα. 22 Αμφότερα τα QS ruby lasers στα 694 nm (QSRL) και τα QS Nd:YAG στα 532 nm έχουν καλά αποτελέσματα στις ηλιακές φακές, με το QSRL να υπερέχει στις περισσότερες μελέτες Το QS alexandrite laser στα 755 nm έχει επίσης περιγραφεί ως αποτελεσματικό, μπορεί όμως να προκαλέσει μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση σε σκουρόχρωμα δέρματα. Η κλασματική φωτοθερμόλυση (fractional photothermolysis/fp) φαίνεται ότι βελτιώνει σημαντικά αυτές τις βλάβες στα πλαίσια της θεραπείας φωτογήρανσης, 27 καθώς και τo microfractional CO 2 laser. Όσον αφορά στο μέλασμα, το ενισχυμένο με ίνες έρβιου κλασματικό laser (fractionated erbium-doped fiber laser) στα 1550 nm έχει δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε αρκετές κλινικές μελέτες. Τα lasers βρωμιούχου χαλκού (CuBr) στα 511 και 578 nm έχουν επίσης καλά αποτελέσματα ιδιαίτερα σε ασθενείς με βλάβες που υπάρχει αγγειακή συνιστώσα. 29 Ôüìïò 23, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2012

8 112 Γ. Τύρος, Γ. Κοντοχριστόπουλος Τα QSRL και QS:YAG πρέπει να αποφεύγονται στη θεραπεία του μελάσματος καθώς επίσης και ο συνδυασμός QS alexandrite και CO 2, αφού συχνά προκαλούν υπερμελαγχρώσεις. 28 Το pulse dye laser έχει επίσης χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν σε άλλες θεραπείες με καλά αποτελέσματα. 30 Για τις μεταφλεγμονώδεις υπερμελαγχρώσεις εφαρμόζεται η κλασματική φωτοθερμόλυση, πρέπει όμως να χρησιμοποιείται προσεκτικά γιατί πολλές φορές μπορεί να τις επιδεινώσει. Το fractionated erbium-doped fiber laser στα 1550 nm είχε ικανοποιητικά αποτελέσματα μετά από 3-5 συνεδρίες. Επίσης, τo χαμηλής ροής QS Nd: YAG laser στα 1064 nm βελτίωσε σημαντικά τις μεταφλεγμονώδεις υπερμελαγχρώσεις σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές Οι μαύροι κύκλοι των ματιών έχουν δείξει μεγάλη βελτίωση με τα QSRL, QSAL και QSNd: YAG στα 1064 nm lasers. Το τελευταίο, εκτός του ότι μειώνει τη μελάγχρωση, δρα και στο αγγειακό δίκτυο των μαύρων κύκλων. Επιβάλλεται η επικάλυψη των ματιών με κατάλληλα κάλυπτρα, αφού χωρίς κάλυψη η δέσμη φωτός μπορεί να απορροφηθεί από τον αμφιβληστροειδή και το χοριοειδή χιτώνα που περιέχουν μελανίνη και να προκαλέσει βλάβη. 34 Οι μελαγχρωματικοί σπίλοι θεωρητικά μπορεί να αντιμετωπιστούν με lasers, επειδή όμως ο κίνδυνος κακοήθους εξαλλαγής δεν είναι καλά γνωστός, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί ιδιαίτερα σε ασθενείς με προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος ή δυσπλαστικών σπίλων, Οι συγγενείς σπίλοι μπορεί να αντιμετωπιστούν με όλα τα QS lasers. Ορισμένοι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι το QSRL είναι το πλέον αποτελεσματικό. Τα Er:YAG και υψηλού παλμού CO 2 lasers έχουν επίσης χρησιμοποιηθεί με επιτυχία. Ειδικότερα το Er:YAG, έχει εφαρμοσθεί σε μη εγχειρήσιμους συγγενείς σπίλους με καλά αποτελέσματα, αφού παρατηρήθηκε μείωση του πάχους και του χρώματος των βλαβών. Το CO 2 χρησιμοποιείται συμπληρωματικά για τις δορυφόρες βλάβες σε γιγάντιους ασαφώς αφοριζόμενους συγγενείς σπίλους. Έχουν όμως περιγραφεί δύσμορφες υπερτροφικές ουλές μετά από τη χρήση CΟ 2 lasers Οι συνδεσμικοί και οι μεικτοί σπίλοι ανταποκρίνονται στη θεραπεία με QSRL, οι δεύτεροι μόνο εν μέρει. Γενικά, τα QS lasers έχουν χρησιμοποιηθεί στους συνδεσμικούς σπίλους, λίγες όμως μελέτες επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητά τους. Οι χοριακές μελανοκυτταρώσεις, όπως οι σπίλοι του Ότα, επίσης απαντούν στη θεραπεία με lasers. Αυτά που δίνουν τα καλύτερα αποτελέσματα είναι τα QSRL και QSAL καθώς και το fractionated Nd:Yag στα 1440 nm. Ο συνδυασμός QSAL και QS Nd: YAG προτάθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 90. Θεραπεία αρχικά με CO 2 lasers και QSRL έχει προταθεί για τις μπλε-γκρι βλάβες που μοιάζουν με τους σπίλους του Ότα (σπίλος του Huri). Αν και οι κυανοί σπίλοι υποχωρούν ικανοποιητικά με QSRL, πρέπει να αφαιρούνται χειρουργικά για τον κίνδυνο μελανώματος Μια πηγή φωτός με διαφορετική αρχή λειτουργίας από τα lasers που χρησιμοποιείται για τις μελαγχρωματικές βλάβες είναι το έντονο παλμικό φως (ΙPL). Στα ΙPL, ηλεκτρική ενέργεια αποθηκευμένη σε συστοιχία πυκνωτών διέρχεται ένα λαμπτήρα κένωσης αερίου ξένον εκπέμποντας ένα έντονο φως. Με τον τρόπο αυτό η ηλεκτρική ενέργεια μετατρέπεται σε οπτική. Το φάσμα εκπομπής των IPL κυμαίνεται από τα 500 έως τα 1300 nm. Mε τη βοήθεια μετατρέψιμων (αποσπώμενων) φίλτρων μπορούν να προσαρμοστούν εύκολα στο επιθυμητό μήκος κύματος, αφού τα IPL είναι πολυχρωματικά. 41 Η τεχνική αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις καλοήθεις μελαγχρωματικές, μη μελανοκυτταρικές βλάβες, αν και τα QS lasers αποτελούν θεραπεία εκλογής για αυτές. Το γεγονός ότι τα IPL εκπέμπουν παλμικό φως σε χρόνο της τάξης των msec, τα καθιστά ως δεύτερη καλύτερη επιλογή στη θεραπεία των μελαγχρωματικών βλαβών. Ωστόσο, αρκετές μελέτες αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα των μηχανημάτων IPL για την αντιμετώπιση των μελαγχρωματικών βλαβών μεταξύ άλλων και του μελάσματος, οι οποίες αρχικά γίνονται πιο σκούρες και στη συνέχεια αποφολιδώνονται (Εικόνα 9). 42,43 3. Κρυοθεραπεία Το ευεργετικό αποτέλεσμα της κρυοθεραπείας βασί ζεται στην κυτταρική καταστροφή μετά από εφαρμογή ακραίου ψύχους στο δέρμα. Στις εφηλίδες μπορεί να εφαρμοσθεί κρυοθεραπεία, όμως τα χημικά peelings γενικά θεωρούνται προτιμότερα. Για τις ηλιακές φακές η κρυοθεραπεία έδειξε καλύτερα αποτελέσματα από αυτά που επιτεύχθηκαν με διάλυμα TCA, ειδικότερα σε φωτότυπους Ι και ΙΙ κατά Fitzpatrick. 44 H μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση είναι η κυριότερη επιπλοκή και στους δύο τύπους θεραπείας, ιδιαίτερα στα σκουρόχρωμα κατά Fitzpatrick δέρματα. Επιπλέον, η κρυοθεραπεία μπο ρεί να είναι επώδυνη, ενώ η παρατεταμένη εφαρμογή της έχει συσχετισθεί και με μεταφλεγμονώδη υποχρωμία. Από ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

9 ΜΕΛΑΓΧΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ 113 Åé êü íá 9 Ηλιακές φακές στη ράχη χειρός ηλικιωμένου ασθενή πριν και μετά τη χρήση IPL (Αρχείο Α. Παναγιωτόπουλου). την άλλη πλευρά, η θεραπεία των ηλιακών φακών με lasers έχει αποδειχθεί περισσότερο αποτελεσματική από την κρυοθεραπεία σε μια τουλάχιστον τυχαιοποιημένη συγκριτική μελέτη. 45 Οι φακές που εμφανίζονται μετά από PUVA, έχουν επίσης αντιμετωπιστεί με κρυοθεραπεία. 46 Σημειώνεται, ότι ο χρόνος θεραπείας πρέπει να είναι μικρότερος από 10 sec για να αποφευχθεί ο πόνος και ο κίνδυνος υποχρωμίας. Οι συνδεσμικοί και οι μεικτοί σπίλοι μπορεί να αποχρωματισθούν με εφαρμογή κρυοθεραπείας, δεν πρέπει όμως να αντιμετωπίζονται με αυτόν τον τρόπο, αφού μπορεί να διαφύγει η έγκαιρη διάγνωση μελανώματος και κανένας ασθενής δεν πρέπει να εκτίθεται σε τέτοιο κίνδυνο. 4. Χειρουργική αντιμετώπιση Παρόλο που οι χειρουργικές μέθοδοι δεν αποτελούν θεραπεία εκλογής για τις εφηλίδες και τις ηλιακές φακές, η απόξεση (shave excision), η διαθερμοπηξία και η δερμοαπόξεση (dermabrasion) μελετήθηκαν πρόσφατα και κρίθηκαν αποτελεσματικές, με την τελευταία να παρουσιάζει μικρότερο κίνδυνο υπερμελάγχρωσης σε σχέση με την κρυοθεραπεία. 47 Για τους συγγενείς σπίλους η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί θεραπεία πρώτης επιλογής τόσο για αισθητικούς λόγους όσο και για την ελάττωση του κινδύνου εμφάνισης μελανώματος. Η ολική αφαίρεση είναι δύσκολη για τους γιγάντιους συγγενείς μελαγχρωματικούς σπίλους και πολλές φορές έχει άσχημα αισθητικά αποτελέσματα. Άλλες επεμβατικές μέθοδοι, όπως η δερμοαπόξεση και η μηχανική απόξεση (curettage), έχουν χρησιμοποιηθεί εναλλακτικά. Ωστόσο υπάρχει αμφισβήτηση ως προς το αισθητικό αποτέλεσμα και ως προς την εξάλειψη του κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος μετά από χρόνια. 48 Για τους επίκτητους μελαγχρωματικούς σπίλους η χειρουργική αφαίρεση είναι η πιο ενδεδειγμένη μέθοδος. Η ιστολογική εξέταση του αφαιρεθέντος σπίλου θεωρείται επιβεβλημένη σε κάθε περίπτωση. Η κρυοθεραπεία, η διαθερμοπηξία, τα lasers και άλλες μέθοδοι καταστροφής δε συνίστανται για τη θεραπεία των μελαγχρωματικών βλαβών, απλούστατα γιατί δεν επιτρέπουν την ιστολογική εξέταση. Παρόλο που δεν πρόκειται για θεραπεία πρώτης γραμμής, μια μικροχειρουργική μέθοδος έχει προταθεί για τη θεραπεία του σπίλου του Ότα: μικρές ταινίες ιστού απομακρύνονται από τα ανώτερα στρώματα της επιδερμίδας, όπου προφανώς περιέχονται τα μελανοκύτταρα που ευθύνονται για την υπερμελάγχρωση. Επίσης, όσον αφορά στον κυανού σπίλο η χειρουργική αντιμετώπιση αποτελεί θεραπεία εκλογής τόσο για αισθητικούς λόγους όσο και για την ιστολογική διαφοροδιάγνωση από το μελάνωμα. 5. Μη επεμβατικές μέθοδοι Όπως προαναφέρθηκε, οι περισσότερες μελαγχρωματικές βλάβες επηρεάζονται από τη UV ακτινοβολία, οπότε η αποφυγή της έκθεσης στον ήλιο και η χρήση αντιηλιακών με υψηλούς δείκτες προστασίας τόσο για τη UV-B όσο και τη UV-A ακτινοβολία έχουν μεγάλη σημασία. Η κάλυψη επίσης του δέρματος με ειδικά προϊόντα είναι πολλές φορές χρήσιμη. Ôüìïò 23, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2012

10 114 Γ. Τύρος, Γ. Κοντοχριστόπουλος Τοπικοί παράγοντες αποχρωματισμού εφαρμόζονται συχνά με επιτυχία για την αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων. Οι κύριοι μηχανισμοί δράσης περιλαμβάνουν αναστολή της δράσης της τυροσινάσης, αναστολή της σύνθεσης DNA στα υπερδραστήρια μελανοκύτταρα, μείωση της ποσότητας της μελανίνης στην επιδερμίδα και αύξηση του πάχους του δέρματος. Τα ευρύτερα διαδεδομένα λευκαντικά μέσα είναι η υδροκινόνη, τα ρετινοειδή (τρετινοΐνη, αδαπαλένη, ταζαροτένη), τα στεροειδή, το αζελαϊκό και το γλυκολικό οξύ, τα οποία εφαρμόζονται μόνα τους ή σε ποικίλους συνδυασμούς. Ιδιαίτερα το μείγμα υδροκινόνης 4% με ακετονίδιο της φθοριοκινολόνης 0,01% και τρετινοΐνη 0,05% σε υδρόφιλη βάση και για 5-7 βδομάδες, αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής για το μέλασμα και τη μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση Τέλος, κάποιες φυσικές ουσίες φαίνεται ότι έχουν λευκαντική δράση ενώ είναι καλύτερα ανεκτές, όπως το κοχικό οξύ, η αρμπουτίνη, το εκχύλισμα γλυκόριζας, η σόγια, το νικοτιναμίδιο, η βιταμίνη C, η N-ακετυλγλυκοζαμίνη και το πράσινο τσάι. 51 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Newton Bishop JA. Lentigos, melanocytic naevi and melanoma. In: Burns DA, Breathnach SM, Cox NH, Griffiths CEM (Eds). Rook's Textbook of Dermatology, 8th edition, Black well Publishing Ltd 2010: 54: Yang S, Xu SX, Xiao FL, et al. Prevalence and familiar risk of ephelides in Han Chinese adolescents. Arch Dermatol Res 2008; 300: Salisbury JR, Williams H, du Vivier AW. Tanning-bed lentigines: ultrastructural and histopathologic features. J Am Acad Dermatol 1989; 21: Lieberman R, Moy L. Estrogen receptor expression in melasma: Results from facial skin of affected patients. J Drugs Dermatol 2008; 7: Katsambas AD, Lotti TL. Melasma. Europ Handbook of Derm Treat. Springer-Verlag.2004; Callender VD, Surin-Lord S, Davis EC, et al. Postinflammatory hyperpigmentation: etiologic and therapeutic considerations. Am J Clin Dermatol 2011; 12: Roh MR, Chung KY. Intraorbital dark circles: definition, causes and treatment options. Dermatol Surg 2009; 35: Turkmen A, Isik D, Bekerecioglu M. Comparison of classification systems for congenital melanocytic nevi. Dermatol Surg. 2010; 36: Lee HY, Na SY, Son YM et al. A malignant melanoma associated with a blue nevus of the lip. Ann Dermatol. 2010; 22: Patterson CR, Acland K, Khooshabeh R. Cutaneous malignant melanoma arising in an acquired naevus of Ota. Australas J Dermatol. 2009; 50: Rubin MG. Manual of chemical peels. Superficial and medium depth. J.B. Lippincott Company, Philadelphia 1995; Usuki A, Ohashi A, Sato H, et al. The inhibitory effect of glycolic acid and lactic acid on melanin synthesis in melanoma cells. Exp Dermatol 2003; 12: Chun EY, Lee JB, Lee KH. Focal trichloroacetic acid peel method for benign pigmented lesions in dark skinned patients. Dermatol Surg 2004; 30: Sheth VM, Pandya AG. Melasma: a comprehensive update: part II. J Am Acad Dermatol. 2011; 65: Grimes PE. Combination salicylic acid/tca chemical peeling. In: Tosti A, Grimes PE, De Padova MP (Eds). Color Atlas of Chemical Peels, Springer-Verlag, Berlin Heidelberg 2006: Epstein JS. Management of infraorbital dark circles. A significant cosmetic concern. Arch Facial Plast Surg 1999; 1: Deprez P. Phenol: chemical blepharolasty and cheiloplasty. In: Textbook of chemical peels. Superficial, Medium and Deep Peels in Cosmetic Practice. Informa Healthcare, UK 2007: Hopkins JD, Smith AW, Jackson IT. Adjunctive treatment of congenital pigmented nevi with phenol chemical peel. Plast Reconstr Surg 2000; 105: Grunewald S, Bodendorf MO, Simon JC, et al. Update dermatologic laser therapy. J Dtsch Dermatol Ges 2011; 9: Wang CC, Sue YM, Yang CH, et al. A comparison of Q- switched alexandrite laser and intense pulsed light for the treatment of freckles and lentigines in Asian persons: a randomized, physical-blinded, split face comparative trial. J Am Acad Dermatol 2006; 54: Jang KA, Chung EC, Choi JH, et al. Successful removal of freckles in Asian skin with a Q-switched alexandrite laser. Dermatol Surg 2000; 26: Fitzpatrick RE, Goldman MP, Ruiz-Esparza J. Clinical advantage of the CO2 laser superpulsed mode.treatment of verruca vulgaris, seborrheic keratoses, lentigines, and actinic cheilitis. J Dermatol Surg Oncol 1994; 20: Kilmer SL, Wheeland RG, Goldberg DJ, Anderson RR. Treatment of epidermal pigmented lesions with the frequencydoubled Q-switched Nd:YAG laser.a controlled, single-impact, dose-response, multicenter trial. Arch Dermatol 1994; 130: Tse Y, Levine VJ, McClain SA, et al. The removal of cutaneous pigmented lesions with the Q-switched ruby laser and the Q-switched neodymium:yttrium aluminum garnet laser. A comparative study. J Dermatol Surg Oncol 1994; 20: Suh DH, Han KH, Chung JH. The use of Q-switched Nd:YAG laser in the treatment of superficial pigmented lesions in Koreans. J Dermatol Treat 2001; 12: Rashid T, Hussain I, Haider M, et al. Laser therapy of freckles and lentigines with quasi-continuous frequency doubled, Nd:YAG (532 nm) laser in Fitzpatrick skin type IV: a 24-month follow-up. J Cosmet Laser Ther 2002; 4:81-5. ÅËËÇÍÉÊÇ ÅÐÉÈÅÙÑÇÓÇ ÄÅÑÌÁÔÏËÏÃÉÁÓ ÁÖÑÏÄÉÓÉÏËÏÃÉÁÓ

11 ΜΕΛΑΓΧΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Wanner M, Tanzi EL, Alster TS. Fractional photothermolysis: treatment of facial and non facial cutaneous photodamage with a 1,550-nmerbium-doped fiber laser. Dermatol Surg 2007; 33: Polder KD, Landau JM, Vergilis-Karner IJ, et al. Laser eradication of pigmented lesions: a review. Dermatol Surg 2011; 37: Lee HI, Lim YY, Kim BJ et al. Clinicopathologic efficacy of copper bromide plus/yellow laser (578 nm with 511 nm) for treatment of melasma in Asian patients. Dermatol Surg. 2010; 36: Passeron T, Fontas E, Kang HY, et al. Melasma treatment with pulsed-dye laser and triple combination cream: A prospective, randomized, single-blind, split-face study. Arch Dermatol. 2011; 147: Katz TM, Goldberg LH, Firoz BF, et al. Fractional photothermolysis for postinflammatory hyperpigmentation. Dermatol Surg 2009; 35: Cho SB, Park SJ, Kim JS, et al. Treatment of post-inflammatory hyperpigmentation using 1,064-nm Q-switched Nd:YAG laser with low fluence: report of three cases. J Eur Acad Dermatol Venereol 2009; 23: Chan HL, Manstein D, Yu CS, et al.the prevalence and risk factors of post-inflammatory hyperpigmentation after fractional resurfacing in Asians. Lasers Surg Med 2007; 39: Momosawa A, Kurita M, Osaki M, et al. Combined therapy used Q-switched ruby laser and bleaching treatment tretinoin and hydroquinone for periorbital skin hyperpigmentation in Asians. Plast Reconstr Surg 2008; 121: Horner BM, El-Muttardi NS, Mayo BJ. Treatment of congenital melanocytic nevi with CO2 laser. Ann Plast Surg 2005; 55: Ostertag JU, Quadvlieg PJF, Kerckhoffs FEMJ, Vermeulen AH, et al. Congenital naevi treated with Erbium:YAG laser (Derma K) resurfacing in neonates: clinical results and review of the literature. Br J Dermatol 2006; 154: Rajpar SF, Abdullah A, Lanigan SW. Er:YAG laser resurfacing for inoperable medium-sized facial congenital melanocytic nevi in children. Clin Exp Dermatol 2007; 32: Watanabe S, Takahashi H. Treatment of nevus of Ota with the Q-switched ruby laser. N Engl J Med 1994; 331: Alster TS, Williams CM. Treatment of nevus of Ota by the Qswitched alexandrite laser. Dermatol Surg 1995; 21: Fahad AS, Al Shahwan H, Bin Dayel S.Treatment of reticulated acropigmentation of Kitamura with Q-switched alexandrite laser. Int J Dermatol. 2011; 50: Babilas P, Schrem S, Szeimies RM, et al. Intense pulsed light (IPL): a review. Lasers Rug Med 2010; 42: Park JM, Tsao H, Tsao S. Combined use of intense pulsed light and Q-switched ruby laser for complex dyspigmentation among Asian patients. Lasers Surg Med 2008; 40: Galeckas KJ, Collins M, Ross EV, et al. Split-face treatment of facial dyschromia: Pulsed dye laser with a compression handpiece versus intense pulsed light. Dermatol Surg 2008; 34: Goldust M, Golforoushan F, Rezaee E. Treatment of solar lentigines with trichloroacetic acid 40% vs. cryotherapy. Eur J Dermatol 2011; 21: Seirafi H, Fateh S, Farnaghi F, et al. Efficacy and safety of long-pulse pulsed dye laser delivered with compression versus cryotherapy for treatment of solar lentigines. Indian J Dermatol 2011; 56: Leroy D, Dompmartin A, Dubreuil A, et al. Cryotherapy of PUVA lentigines. Br J Dermatol 1996; 135: Hexsel DM, Mazzuco R, Bohn J, et al. Clinical comparative study between cryotherapy and local dermabration for the treatment of solar lentigo on the back of the hands. Dermatol Surg 2000; 26: Paradela S, Fernandez-Torres R, Fonseca E. Controversial issues in congenital nevi. Actas Dermatosifiliogr 2009; 100: Grimes P, Kelly AP, Torok H, et al. Community-based trial of a triple-combination agent for the treatment of facial melasma. Cutis. 2006; 77: Katsambas A, Antoniou Ch. Melasma. Classification and treatment. J Eur Acad Dermatol Venereol 1995; 4: Leyden JJ, Shergill B, Micali G, et al. Natural options for the management of hyperpigmentation. J Eur Acad Dermatol 2011; 25: Áë ëç ëï ãñá ößá: Ã.I. Kοντοχριστόπουλος Íï óï êï ìåßï Á. Óõã ãñüò, B Κρατική Δερματολογική Κλινική Ι. Äñá ãïý ìç 5, Êá é óá ñéá íþ, Αθήνα Ôçë.: , Fax: Ôüìïò 23, Ôåý ïò 2, Απρίλιος - Ιούνιος 2012

12

Η εφαρμογή των lasers στην αντιμετώπιση των μελαγχρωματικών βλαβών του δέρματος

Η εφαρμογή των lasers στην αντιμετώπιση των μελαγχρωματικών βλαβών του δέρματος Η εφαρμογή των lasers στην αντιμετώπιση των μελαγχρωματικών βλαβών του δέρματος Aνασκόπηση Βενετσάνος Ι. Στρατηγός Α. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, Νοσ/μείο Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Α. Συγγρός

Διαβάστε περισσότερα

Lasers για τις μελαγχρωματικές βλάβες του δέρματος

Lasers για τις μελαγχρωματικές βλάβες του δέρματος 206 ομιλια ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΕΡΜΤΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τόμος 6, (4):206-213, 2009 Lasers για τις μελαγχρωματικές λάες του δέρματος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Οι μελαγχρωματικές λάες προκαλούνται από την υπερπαραγωγή μελανίνης από τα μελανοκύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός»

Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις. Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροικές υπερκερατώσεις Μιχαέλα Πλάκα Δερματολόγος Επιστημονικός συνεργάτης Nος. «Α. Συγγρός» Σμηγματορροική υπερκεράτωση (μυρκηκία) Εξαιρετικά συχνή, καλοήθης δερματική βλάβη Συνήθως αφορά τις

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευστάθιος Α. Ράλλης, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος, Δ/ντής Δερματολογικού Τμήματος 417 ΝΙΜΤΣ

Γράφει: Ευστάθιος Α. Ράλλης, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος, Δ/ντής Δερματολογικού Τμήματος 417 ΝΙΜΤΣ Γράφει: Ευστάθιος Α. Ράλλης, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος, Δ/ντής Δερματολογικού Τμήματος 417 ΝΙΜΤΣ Τι είναι η δερματοσκόπηση; Η δερματοσκόπηση αποτελεί μια μη-επεμβατική, διαγνωστική τεχνική μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Ευστάθιος Α. Ράλλης, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος, Δ/ντής Δερματολογικού Τμήματος 417 ΝΙΜΤΣ

Γράφει: Ευστάθιος Α. Ράλλης, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος, Δ/ντής Δερματολογικού Τμήματος 417 ΝΙΜΤΣ Γράφει: Ευστάθιος Α. Ράλλης, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος, Δ/ντής Δερματολογικού Τμήματος 417 ΝΙΜΤΣ Τι σημαίνει ο όρος laser; LASER είναι τα αρχικά των λέξεων Light Amplification Stimulated Emission of

Διαβάστε περισσότερα

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011

Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ψευδοθυλακίτιδα Συνεδρίαση ΕΔΑΕ Καρπενήσι, 29/1/2011 Ελισάβετ Λαζαρίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας Α' Δερματολογική Κλινική Α.Π.Θ. Θυλακίτιδα -Περιθυλακίτιδα Ορισμός Θυλακίτιδα Παρουσία

Διαβάστε περισσότερα

φυσιολογικό δέρμα - 1

φυσιολογικό δέρμα - 1 φυσιολογικό δέρμα -1 Επιδερμίδα (επιθήλιο, εξωδερμική προέλευση) Α Α Α Μ θηλώδες χόριο (επιπολής) ακανθωτή στιβάδα βασική στιβάδα χόριο Μ = Μελανοκύτταρο (νευροεξωδερμική προέλευση, νευρική ακρολοφία)

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός

Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Γράφει: Χρίστος Κουνούδης, Χειρουργός Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του σώματος και αποτελείται από τρεις στιβάδες: επιδερμίδα, χόριο και το υποδόριο λίπος. Τα εξαρτήματα του δέρματος είναι οι τρίχες,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία μελαγχρωματικών καλοήθων βλαβών με Laser και πηγές φωτός

Θεραπεία μελαγχρωματικών καλοήθων βλαβών με Laser και πηγές φωτός 343 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τόμος 5, (2):343-352, 2008 Θεραπεία μελαγχρωματικών καλοήθων βλαβών με Laser και πηγές φωτός Laser Treatment of Benign Pigmented Lesions ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟ: Αφότου

Διαβάστε περισσότερα

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013

ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 ρ Έλενα Κουλλαπή 2013 Ορµονικά αίτια. Στην νόσο του Addison παρατηρείται µία βαθµιαία αύξηση τη µελάγχρωση που γίνεται εµφανή στι πτυχέ του δέρµατο των παλαµών και πελµάτων και στι πτυχέ του σώµατο, στι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο

Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο 8 ο Γενικό Λύκειο Πατρών Ερευνητικές Εργασίες Τάξη Α Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο Από την ομάδα B-BOYS: Άρης Σπυρόπουλος Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος Χρήστος Λιόσης Βασίλης Οικονομόπουλος Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο

Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο 8 ο Γενικό Λύκειο Πατρών Τμήμα Α Ο Καρκίνος του δέρματος από τον ήλιο Από την ομάδα B-BOYS: Άρης Σπυρόπουλος Κωνσταντίνος Κωνσταντόπουλος Χρήστος Λιόσης Βασίλης Οικονομόπουλος Επιβλέπων: Αναστασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΑ PEELINGS EASY TCA PEEL

ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΑ PEELINGS EASY TCA PEEL ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ ΣΤΑ PEELINGS EASY TCA PEEL ΕΥΚΟΛΑ, ΓΡΗΓΟΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΑ Χωρίς στερήσεις και υπερβολές, χαρίζει: ΛΑΜΨΗ, ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ, ΕΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΝΕΑΝΙΚΗ ΟΨΗ Το Easy TCA peel είναι ένα απαλό peeling

Διαβάστε περισσότερα

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του μελανώματος την 14η Μαΐου 2001, ετοιμάσαμε ένα αφιέρωμα για την

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του μελανώματος την 14η Μαΐου 2001, ετοιμάσαμε ένα αφιέρωμα για την Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του μελανώματος την 14η Μαΐου 2001, ετοιμάσαμε ένα αφιέρωμα για την UV ακτινοβολία. Οι δερματολόγοι λένε πως έχει αποδειχθεί μεγάλος ο ρόλος της υπεριώδους ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος

ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ. Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Θεοδώρα Καράγιωργα Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος ΛΕΥΚΗ Κοινή δερματική νόσος που οδηγεί σε αποχρωματισμό Σημαντική η ψυχολογική υποστήριξη. Γνώση προγνωστικών παραγόντων. ΑΡΝΗΤΙΚΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Βέρρος Κωνσταντίνος, Δερματολόγος. Τι είναι το Χημικό Peeling;

Γράφει: Βέρρος Κωνσταντίνος, Δερματολόγος. Τι είναι το Χημικό Peeling; Γράφει: Βέρρος Κωνσταντίνος, Δερματολόγος Τι είναι το Χημικό Peeling; Το χημικό peeling είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείται για να βελτιωθεί η εμφάνιση του δέρματος. Ενα χημικό διάλυμα απλώνεται στο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος

Γράφει: Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Γράφει: Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος Έρχεται καλοκαίρι. Όλοι θέλουµε να χαρούµε τον ήλιο και η έκθεσή µας στο φως του αυξάνεται ραγδαία. Κάποιοι ανάµεσά µας όµως πρέπει να συνεχίσουν να

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Παπαδοπούλου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δελλή Φ-Σ. Παπαδοπούλου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Δελλή Φ-Σ. Παπαδοπούλου Γ. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Κρατική Κλινική, Νοσοκομείο Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Θεσσαλονίκης ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άντρας ηλικίας 64 ετών παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Το μελάνωμα μπορεί επίσης να δώσει μεταστάσεις και μέσω του αίματος (αιματογενής διασπορά).

Το μελάνωμα μπορεί επίσης να δώσει μεταστάσεις και μέσω του αίματος (αιματογενής διασπορά). Γράφει: Κωνσταντίνος Βέρρος, Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Ο καρκίνος που αναπτύσσεται από τα μελανοκύτταρα (βλ. Καρκίνοι του δέρματος ), λέγεται μελάνωμα (άλλες ονομασίες: δερματικό μελάνωμα, κακόηθες

Διαβάστε περισσότερα

Δυο Προγράμματα SHR Mode (High Frequency, Low Energy Mode): Μέχρι 10Hz LHR Mode (Low Frequency, High Energy Mode): Μέχρι 3Hz

Δυο Προγράμματα SHR Mode (High Frequency, Low Energy Mode): Μέχρι 10Hz LHR Mode (Low Frequency, High Energy Mode): Μέχρι 3Hz Three Wavelengths: 755, 808, 1064nm Η Τελευταία Τεχνολογία στην Αποτρίχωση Χωρίς Πόνο, Χωρίς Εγκαύματα, Με Ασφάλεια, Αποτελεσματικότητα και Γρήγορα ******************** Δυο Προγράμματα SHR Mode (High Frequency,

Διαβάστε περισσότερα

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές

Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές ΟΛΑ ΟΣΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΗΛΙΟΣ, Ο καλύτερός μας φίλος ο χειρότερός μας εχθρός. Η υπεριώδης ακτινοβολία (UV), χωρίζεται στις ζώνες UVA, UVB και UVC. Όλες έχουν διαφορετικές αρνητικές

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα

Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Επίδραση εξωγενών παραγόντων στο δέρμα Οι παράγοντες που ασκούν επίδραση στο δέρμα είναι: 1)Η τριβή και η πίεση 2)οι τραυματισμοί 3)η θερμότητα και το ψύχος 4)η ηλιακή

Διαβάστε περισσότερα

Dectro International. Dectro International reserved.2010. www.dectro.com

Dectro International. Dectro International reserved.2010. www.dectro.com APILUX 2G APL Η Dectro,με την άριστη τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση της τριχοφιύας,πιστεύοντας ότι η τεχνολογία της επιτρέπει πλέον να κατασκευάσει ένα αποτελεσματικό και αξιόπιστο μηχάνημα φωτόλυσης, χρηματοδότησε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ : ποια και πότε ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΦΡΟΔΙΣΙΟΛΟΓΟΣ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΩΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Αξιολόγηση κλινικής εικόνας ακμής(μορφή και βαρύτητα) Γνώση του σκευάσματος

Διαβάστε περισσότερα

Μαύροι κύκλοι στην περιοχή των ματιών. Πού οφείλονται; Πώς τους αντιμετωπίζουμε;

Μαύροι κύκλοι στην περιοχή των ματιών. Πού οφείλονται; Πώς τους αντιμετωπίζουμε; Eιδικό Άρθρο Μαύροι κύκλοι στην περιοχή των ματιών. Πού οφείλονται; Πώς τους αντιμετωπίζουμε; Μπαλαμώτη Ε. Βαβούλη Χ. Κοντοχριστόπουλος Γ. Β Κρατική Δερματολογική Κλινική, Νοσοκομείο Αφροδισίων και Δερματικών

Διαβάστε περισσότερα

Δυσπλαστικοί σπίλοι-σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων. Μαρίνα Παπουτσάκη

Δυσπλαστικοί σπίλοι-σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων. Μαρίνα Παπουτσάκη -Σύνδρομο δυσπλαστικών σπίλων Μαρίνα Παπουτσάκη Επιμελήτρια Α Α Πανεπιστημιακή Κλινική Νοσοκομείο Δερματολογικών Παθήσεων, «Ανδρέας Συγγρός» Ορισμός Οι δυσπλαστικοί σπίλοι είναι επίκτητοι μελανοκυτταρικοί

Διαβάστε περισσότερα

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται:

1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: 1.Η αυτόλογη μεσοθεραπεία αποτελεί την επιτομή της μεσοθεραπείας στις μέρες μας και χρησιμοποιείται: Στο πρόσωπο: για σύσφιξη του χαλαρωμένου δέρματος, αντιμετώπιση μικρών ρυτίδων και ουλών (πχ. από ακμή),

Διαβάστε περισσότερα

PigmenTclar. Η νέα δερματολογική φροντίδα διόρθωσης των κηλίδων με αποτελεσματικότητα μεγάλης διάρκειας * ΚΗΛΙΔΕΣ, ΘΑΜΠΗ ΚΑΙ ΑΝΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΟΨΗ

PigmenTclar. Η νέα δερματολογική φροντίδα διόρθωσης των κηλίδων με αποτελεσματικότητα μεγάλης διάρκειας * ΚΗΛΙΔΕΣ, ΘΑΜΠΗ ΚΑΙ ΑΝΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΟΨΗ ΚΗΛΙΔΕΣ, ΘΑΜΠΗ ΚΑΙ ΑΝΟΜΟΙΟΜΟΡΦΗ ΟΨΗ PigmenTclar Η νέα δερματολογική φροντίδα διόρθωσης των κηλίδων με αποτελεσματικότητα μεγάλης διάρκειας * * Η αποτελεσματικότητα του ορού κατά των κηλίδων διατηρήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr

Διαβάστε περισσότερα στο διαδικτυακό τόπο www.psorinfo.gr Αυτό το φυλλάδιο είναι μέρος του «Προγράμματος Ενημέρωσης για την Ψωρίαση», το οποίο δημιουργήθηκε για να παρέχει πληροφορίες για την πάθηση. Το φυλλάδιο κάνει μία εισαγωγή στην ψωρίαση και στις θεραπείες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ

ΗΛΙΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΗΛΙΟ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΣΥΝΗΘΕΙΑ Ο ήλιος µπορεί να είναι φίλος... ευθύνεται για την παραγωγή µελανίνης, το φυσικό µαύρισµα και την προστασία από τα ηλιακά εγκαύµατα ενεργοποιεί τη σύνθεση της βιταµίνης D, που

Διαβάστε περισσότερα

PEELINGS Τα peelings ή απολέπιση µε χηµικά ή µηχανικά ( δερµοαπόξεση peelings µε κρυστάλλους )µέσα σηµαίνει την εφαρµογή στο δέρµα ενός ή περισσότερων αποφολιδωτικών παραγόντων µε αποτέλεσµα την καταστροφή

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες ενδογενώς

Ελεύθερες ρίζες ενδογενώς Ελεύθερες ρίζες ενδογενώς ρςρζ ς γ ς παραγόμενες (προιόντα του μεταβολισμού) εξωγενώς παραγόμενες (ήλιος, ρύπανση, κάπνισμα) επιτίθενται στα κύτταρα και τα καταστρέφουν. Ο οργανισμός αναπληρώνει τις απώλειες

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν.

Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. Νόσος Queyrat Μαντάς Αθανάσιος Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Επιστημονικός συνεργάτης B Κλινική Δερματικών και Αφροδισίων Νοσημάτων Α.Π.Θ Γ.Ν. «Παπαγεωργίου» ΟΡΙΣΜΟΣ Η ερυρθροπλασία του Queyrat είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθεις µελανοκυτταρικοί όγκοι Ταξινόµηση WHO 2006 1% - 2% των βρεφών Επιφανειακοί Όψιµοι Επιφανειακοί Οποιαδήποτε ανατοµική θέση Μ.δ. < 1,5 cm Κηλίδες, βλατίδες ή πλάκες Λευκόφαιοι έως µελανόφαιοι Ωοειδείς

Διαβάστε περισσότερα

Ρετινόλη το μυστικό της αντιγήρανσης

Ρετινόλη το μυστικό της αντιγήρανσης Ρετινόλη το μυστικό της αντιγήρανσης Γήρανση Γήρανση είναι η φθίνουσα εξέλιξη των έμβιων όντων μέχρι το τέλος του βιολογικού τους κύκλου Οι αιτίες γήρανσης είναι πολλές. Πολύ περισσότερες σε ένα όργανο,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΝΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΝΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΝΘΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Επιμέλεια: Μαρία Κωστάκη, Βασιλική Νικολάου, Αλέξανδρος Ι. Στρατηγός *Οι οδηγίες αυτές βασίζονται σε δημοσιευμένες κατευθυντήριες

Διαβάστε περισσότερα

Tο μέλασμα είναι μια επίκτητη δερματοπάθεια που χαρακτηρίζεται από συμμετρική. Aνασκόπηση. Μέλασμα. Μelasma. Ðå ñß ëç øç.

Tο μέλασμα είναι μια επίκτητη δερματοπάθεια που χαρακτηρίζεται από συμμετρική. Aνασκόπηση. Μέλασμα. Μelasma. Ðå ñß ëç øç. Aνασκόπηση Μέλασμα Κατούλης Α. Σουρά Ε. Επ. Καθηγητής Δερματολογίας - Αφροδισιολογίας, Β Κλινική Αφροδισίων και Δερματικών Νόσων Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου ΑΘηνών, Π.Γ.Ν. Αττικόν, Αθήνα Ειδικευόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

Διευθύντρια Κρατικής Δερματολογικής Κλινικής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Α. Συγγρός Ειδικευόμενη Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας, Νοσοκομείο Α.

Διευθύντρια Κρατικής Δερματολογικής Κλινικής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Α. Συγγρός Ειδικευόμενη Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας, Νοσοκομείο Α. Ανασκόπηση Χημική απολέπιση Ποτουρίδου Ε. Αρμύρα Κ. Διευθύντρια Κρατικής Δερματολογικής Κλινικής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Α. Συγγρός Ειδικευόμενη Δερματολογίας-Αφροδισιολογίας, Νοσοκομείο Α. Συγγρός Ðå ñß ëç øç

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική Επιμέλεια στα Ελληνικά απο φυλλάδιο του The Skin Cancer Foundation Penny Emmanouil, MD - Advisor of Skin Cancer Foundation USA for Greece

Επιστημονική Επιμέλεια στα Ελληνικά απο φυλλάδιο του The Skin Cancer Foundation Penny Emmanouil, MD - Advisor of Skin Cancer Foundation USA for Greece (ABCDEs of Melanoma) Επιστημονική Επιμέλεια στα Ελληνικά απο φυλλάδιο του The Skin Cancer Foundation Penny Emmanouil, MD - Advisor of Skin Cancer Foundation USA for Greece ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα

η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα η λύση στο πρόβληµα της κυτταρίτιδας Συµπλήρωµα διατροφής µε ω3 - ω6, βιταµίνες Β6 & Ε και φυτικά εκχυλίσµατα "Κλινικά αποδεδειγµένα αποτελέσµατα σε 47 ηµέρες" Αντιμετώπιση της κυτταρίτιδας Ένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

M.D.Maria A. Kardasi

M.D.Maria A. Kardasi Πρόκειται για φλεγμονώδη δερματοπάθεια η οποία χαρακτηρίζεται από δέρμα με σμηγματόρροια, φαγέσορες κλειστούς & ανοικτούς φλύκταινες, κύστες, βλατίδες και πιθανότατα ουλές. Αφορά το πρόσωπο, το λαιμό,

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Κερατόκωνος?

Τι είναι ο Κερατόκωνος? Τι είναι ο Κερατόκωνος? Ο Κερατόκωνος είναι µια διαταραχή του κερατοειδούς - του διαφανούς προσθίου τµήµατος του οφθαλµού Ο κερατοειδής είναι εκείνος που εστιάζει το φως στο πίσω µέρος του µατιού. Έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 5 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ 7 1.1 Γενικά 8 1.2 Στιβάδες του Δέρματος 10 1.2.1 Επιδερμίδα 10 1.2.2 Χόριο 14 1.2.3 Υπόδερμα ή Υποδόριο Λίπος 17 1.3 Εξαρτήματα

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε

Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε ΑΚΜΗ από το Α έως το Ω κλινικό φροντιστήριο Τοπική θεραπεία : Ποια & πότε Παντελής Παναγάκης Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος Νοσοκομείο «Ανδρέας Συγγρός» Η πιο κοινή δερματική πάθηση Μία φυσιολογική κατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό οξύ.

Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό οξύ. Μαρία Καρδάση Το 1934 ο Κάρλ Μάγιερ απομόνωσε από το υαλώδες υγρό του βόειου οφθαλμού μια άγνωστη μέχρι τότε μη θεϊκή γλυκοζαμινογλυκάνη και την ονόμασε hyaluronan. Σήμερα η hyaluronan αναφέρεται ως υαλουρονικό

Διαβάστε περισσότερα

5 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕΛΑΝΩΜΑΤΟΣ 12-15 Ιουνίου 2014, Ναύπλιο ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

5 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕΛΑΝΩΜΑΤΟΣ 12-15 Ιουνίου 2014, Ναύπλιο ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 5 ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΜΕΛΑΝΩΜΑΤΟΣ 12-15 Ιουνίου 2014, Ναύπλιο ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πέμπτη 12 Ιουνίου 2014 11.00-12.00 Προσέλευση Εγγραφές 12.00-13.30 Ελεύθερες Ανακοινώσεις Προεδρείο:

Διαβάστε περισσότερα

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός»

ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος. Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΗPV και Καρκίνος Δέρµατος Ηλέκτρα Νικολαΐδου Επ. Καθηγήτρια Δερµατολογίας ΕΚΠΑ Νοσ. «Α. Συγγρός» ΓΕΝΗ HPV Α γένος: βλεννογόνοι αιτιολογική συσχέτιση µε καρκίνο τραχήλου µήτρας, πρωκτού, αιδοίου, πέους

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ.

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ. ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΠΕΤ ΙΙ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΩΝ LASER ΣΤΗΝ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστημονική Υπεύθυνη: Μαρία Λύρα Επικ. Καθηγήτρια 1998 LASER ΣΥΝΟΨΗ ñ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση

Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Βλάβες του Αρθρικού Χόνδρου του Γόνατος: Διάγνωση και Αντιμετώπιση Τι είναι ο αρθρικός χόνδρος; Ο αρθρικός χόνδρος είναι ένας στιλπνός, ομαλός, λείος και ανάγγειος ιστός που καλύπτει τις αρθρικές επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι.

Quiz. Ποιά είναι η διάγνωσή σας ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Quiz Ποιά είναι η διάγνωσή σας Στόγιου Π. Πετανίδης Σ. Δελλή Φ-Σ. Στρατηγός Α. Μαντέκου-Λεφάκη Ι. Α Παν/κή Δερματολογική Κλινική, ΝΟσ. Δερματικών και Αφροδισίων Νόσων Α. Συγγρός ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ 1 ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ SKINOREN, κρέμα 20% Azelaic Acid Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο,διότι

Διαβάστε περισσότερα

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος

Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Καρκινογένεση σε διάφορα όργανα ως συνέπεια HPV λοίμωξης: Πέος Κων/νος Χατζημουρατίδης Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Δήλωση συμφερόντων Ṵ Ṧ ά Ṧ Ṵ, έ π Ṵ Ά π Ṵ έ Ṵ - Ί έ π ή Ṵ

Διαβάστε περισσότερα

'' Παιδο-δερματολογίας''

'' Παιδο-δερματολογίας'' ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Α ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» Διευθύντρια: Καθηγήτρια Χ.Αντωνίου ΠΑΙΔΟ-ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Υπεύθυνη: Καθηγήτρια Α. Κατσαρού

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα Πρέπει να Γνωρίζετε για την Αποτρίχωση με Laser

Όλα όσα Πρέπει να Γνωρίζετε για την Αποτρίχωση με Laser queers.gr Όλα όσα Πρέπει να Γνωρίζετε για την Αποτρίχωση με Laser Πως να διαλέξετε υπηρεσίες Από την ομάδα του Queers.gr 2013 Κεφάλαιο 1. Τι είναι/ Πως λειτουργεί η μέθοδος με laser. 1. Τι είναι η αποτρίχωση

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση της αγοράς της αισθητικής ιατρικής

Επισκόπηση της αγοράς της αισθητικής ιατρικής Επισκόπηση της αγοράς της αισθητικής ιατρικής Τώρα είναι η ώρα της αισθητικής ιατρικής Οι καταναλωτές αποδέχονται περισσότερο τις θεραπείες αισθητικής Διαρκώς αναπτύσσονται νέες θεραπείες και συσκευές

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα : Εφαρμογές των Lasers στην Αισθητική Ιατρική

Θέμα : Εφαρμογές των Lasers στην Αισθητική Ιατρική Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης Σχολή Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας Τμήμα: Αισθητικής - Κοσμετολογίας Πτυχιακή εργασία Θέμα : Εφαρμογές των Lasers στην Αισθητική Ιατρική Φοιτήτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ ΓΟΝΑΤΟΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΑΘΑΝΑΣΑΚΗΣ Γ. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΜΕΤΕΚΠΑΙΔΕΥΘΕΙΣ ΣΤΗΝ ΖΥΡΙΧΗ ΕΛΒΕΤΙΑΣ ΚΝΩΣΣΟΥ 236 -ΚΑΣΤΕΛΛΙ ΠΕΔΙΑΔΟΣ ΤΗΛ 2810 327988 6937 363 880 Η αρθρίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΕΣΩ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ Συστηματική Ανασκόπηση

ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ ΕΣΩ ΚΑΡΩΤΙΔΑΣ Συστηματική Ανασκόπηση ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ 1 Ναυτικό Νοσοκομείο Αθηνών, 2 Α' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΑΠΘ, Νοσ. ΑΧΕΠΑ, 3 Α' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ

Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Οικογενησ Μεσογειακοσ Πυρετοσ Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΟΙΚΟΓΕΝΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο Οικογενής Μεσογειακός Πυρετός (ΟΜΠ) είναι ένα γενετικά

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγίες για τους Συγγραφείς

Oδηγίες για τους Συγγραφείς Oδηγίες για τους Συγγραφείς Οι οδηγίες προς συγγραφείς υπάρχουν online στην ιστοσελίδα του Νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός»: http://www.syggros-hosp.gr. Επιλέγοντας το εικονίδιο του Περιοδικού, είναι διαθέσιμες

Διαβάστε περισσότερα

Φασματοφωτομετρία. Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών.

Φασματοφωτομετρία. Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών. Φασματοφωτομετρία Φασματοφωτομετρία είναι η τεχνική στην οποία χρησιμοποιείται φως για τη μέτρηση της συγκέντρωσης χημικών ουσιών. Το λευκό φως που φτάνει από τον ήλιο περιέχει φωτόνια που πάλλονται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ Αυτές οι μεταβολές στη ΠΧΠ και το φύλλο οδηγιών χρήσης θα είναι εν ισχύ κατά την έκδοση της Κοινοτικής

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος

ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ. ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος ΑΚΜΗ στην ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΑΛΙΝ ΤΑΝΤΡΟΣ Δερματολόγος Αφροδισιολόγος Δήλωση Σύγκρουσης Συμφερόντων Απόφαση Ε.Ο.Φ. 47558/4-7-2012 Στη διαμόρφωση του περιεχομένου της παρούσας εργασίας, δεν υπήρξε κάποια εξωτερική

Διαβάστε περισσότερα

Θερμολυπόλυση από την Hydrosun

Θερμολυπόλυση από την Hydrosun Θερμολυπόλυση από την Hydrosun Η Υπερθερμική Συσκευή με Φίλτρο Νερού Το Ηydrosun Ιrradiator είναι ένα νέο σύστημα υπέρυθρης ακτινοβολίας Α με φίλτρο νερού (wira). Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την τοπική

Διαβάστε περισσότερα

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας

Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Διαδερμική επεμβατική αντιμετώπιση ασθενών της τέταρτης ηλικίας Ν. Τσιγαρίδας, Α. Ράμμος, Β. Μελαδίνης, Κ. Σταμάτης, Β. Τελάκη, Κ.Σιόγκας Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα, Καρδιολογική Κλινική, Ιωάννινα

Διαβάστε περισσότερα

Σημείωμα του Εκδότη. Αγαπητοί συνάδελφοι,

Σημείωμα του Εκδότη. Αγαπητοί συνάδελφοι, Σημείωμα του Εκδότη Αγαπητοί συνάδελφοι, Αυτό το τεύχος (1 ο μερος) καθώς και ένα ακόμη τεύχος (2 ο μέρος) που θα ακολουθησει εντός του έτους είναι αφιερωμένο στην Δερματοχειρουργική. Οι εκδότες μου έκαναν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 LASER. Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Μαρία Κατσικίνη katsiki@auth.gr users.auth.gr/~katsiki Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation Ενίσχυση Φωτός με Επαγόμενη Εκπομπή Ακτινοβολίας wikipedia Το πρώτο κατασκευάστηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ BOTOXTΩΝ ΡΥΤΙ ΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙ ΡΩΣΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ BOTOXTΩΝ ΡΥΤΙ ΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙ ΡΩΣΙΑΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ BOTOXTΩΝ ΡΥΤΙ ΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙ ΡΩΣΙΑΣ Τι είναι το ΒΟΤΟΧ; Το ΒΟΤΟΧ είναι ίσως η πιο διαδεδομένη μέθοδος αντιμετώπισης της γήρανσης και των ρυτίδων σήμερα. Μόνο το 2005 και μόνο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MicroworldsPro

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MicroworldsPro 2 Ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 501 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ MicroworldsPro Ορφανίδου Όλγα Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΒΟΤΟΥΛΙΝΙΚΗΣ ΤΟΞΙΝΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Βαρβαρούσης Δ, Πλούμης Α, Μπερής Α Μονάδα Φυσικής Ιατρικής & Αποκατάστασης «Σ. Νιάρχος», Πανεπιστημιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ

ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ AΓΓΕΛΙΚΗ ΜΠΕΦΟΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α ΔΕΡΜΑΤΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΣΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣ ΕΠΗΡΜΕΝΟ ΔΕΡΜΑΤΟΪΝΟΣΑΡΚΩΜΑ DERMATOFIBROSARCOMA PROTUBERANS DFSP 1924: «προοδευτικό και υποτροπιάζον

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

Μη αφαιρετικά laser και πηγές παλμικού φωτός

Μη αφαιρετικά laser και πηγές παλμικού φωτός 148 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Τόμος 4, (3):148-152, 2007 Μη αφαιρετικά laser και πηγές παλμικού φωτός Non-ablative laser and intense pulsed light sources ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο διαρκώς αυξανόμενος αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε για την υπεριώδη ακτινοβολία και το τεχνητό μαύρισμα (σολάριουμ)

Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε για την υπεριώδη ακτινοβολία και το τεχνητό μαύρισμα (σολάριουμ) Όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε για την υπεριώδη ακτινοβολία και το τεχνητό μαύρισμα (σολάριουμ) Περιεχόμενα Η υπεριώδης ακτινοβολία... 3 α. Επιδράσεις υπεριώδους ακτινοβολίας στην υγεία... 5 β. Υπεριώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. SKINOREN, κρέμα 20% Δραστικό συστατικό: Azelaic Acid

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. SKINOREN, κρέμα 20% Δραστικό συστατικό: Azelaic Acid ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ SKINOREN, κρέμα 20% Δραστικό συστατικό: Azelaic Acid Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ Εκπόνηση: Δρ. Αναστάσιος Παππάς Νοσοκομείο. ερευνητής. Ημερομηνία συνέντευξης: α/α: Ονοματεπώνυμο ασθενούς:.φύλο: Ύψος: cm. Βάρος: Kgr. Μέγιστο βάρος:. Διάρκεια..

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΚΟΣΜΗΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΜΕΛΑΓΧΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΦΩΤΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Σπουδάστρια:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας. Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς 3 ης ηλικίας Θωμάς Μακατσώρης Λέκτορας Παθολογίας-Ογκολογίας Πανεπιστήμιο Πατρών 23-10-2010 Το πεδίο αλλάζει Αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης παγκοσμίως Καλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ LASER ΤΜΗΜΑ ΟΠΤΙΚΗΣ & ΟΠΤΟΜΕΤΡΙΑΣ ΑΤΕΙ ΠΑΤΡΑΣ «Ίσως το φως θα ναι μια νέα τυραννία. Ποιος ξέρει τι καινούρια πράγματα θα δείξει.» Κ.Π.Καβάφης ΑΡΧΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ LASER Εισαγωγικές Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου)

VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) VIN (Ενδοεπιθηλιακή νεοπλασία αιδοίου) Διαφορές μεταξύ τραχήλου και αιδοίου Κύτταρο-στόχος: κυρίως πλακώδες δεν υπάρχει εκτεθειμένος πολυδύναμος πληθυσμός, όπως στον τράχηλο Σχετιζόμενοι HPV: κυριαρχούν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB

ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB ΦΛΥΚΤΑΙΝΩΔΗΣ ΨΩΡΙΑΣΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ADALIMUBAB Γυναίκα ετών 52 με ΡΑ από 20ετίας Θεραπεία με DMARDS έως το 2004 2005-2006 θεραπεία με ANAKINRA 2007-2008 θεραπεία με ETANERCEPT 2009-2010 θεραπεία με ADALIMUMAB

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Ρ Μ Α Σ Ο Λ Ο Γ Ι Α ΚΑΛΟΗΘΕΙ ΟΓΚΟΙ ΚΑΙ ΠΑΘΗΕΙ ΣΟΤ ΔΕΡΜΑΣΟ

Δ Ε Ρ Μ Α Σ Ο Λ Ο Γ Ι Α ΚΑΛΟΗΘΕΙ ΟΓΚΟΙ ΚΑΙ ΠΑΘΗΕΙ ΣΟΤ ΔΕΡΜΑΣΟ ΚΑΛΟΗΘΕΙ ΟΓΚΟΙ ΚΑΙ ΠΑΘΗΕΙ ΣΟΤ ΔΕΡΜΑΣΟ Σο δέρμα αποτελεί το μεγαλύτερο όργανο του ανθρώπινου σώματος. τους ενήλικες έχει κατά μέσο όρο βάρος 4 kg και επιφάνεια 1.8m2. Αποτελείται από 3 στιβάδες, την επιδερμίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός

Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Εργαστηριακή άσκηση L0: Ασφάλεια και προστασία από ακτινοβολία Laser. Σύγκριση έντασης ακτινοβολίας Laser με συμβατικές πηγές φωτός Σκοπός: Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η κατανόηση και επίγνωση των κινδύνων

Διαβάστε περισσότερα