Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων"

Transcript

1

2 2

3 Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων 3

4 4

5 Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων Μανώλης Πατσαδάκης και Κώστας Πιπίλης Αθήνα

6 ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΟΠΑΙ ΩΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ΜΕΤΡΟ 1.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΦΟΡΕΑΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ : ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ / ΕΛΚΕ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΡΓΟΥ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΑΝΝΑ ΦΡΑΓΚΟΥ ΑΚΗ Η ΠΡΑΞΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟ ΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ (ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ) ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ ΚΑΤΑ 75% ΚΑΙ 25% ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΑ, ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ράση: ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Βασίλης Τσελφές ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ / ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑ Α: Μανώλης Πατσαδάκης και Κώστας Πίπίλης. ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Είναι από έργα φοιτητριών του ΤΕΑΠΗ που πραγµατοποιήθηκαν στο πλαίσιο µαθήµατος Θεάτρου Σκιών µε διδάσκουσα την Αντιγόνη Παρούση ISBN 6

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στο βιβλίο που έχετε στα χέρια σας θα βρείτε τρεις οµάδες διδακτικών δραστηριοτήτων, που είναι κατάλληλες για χρήση στη διδασκαλία των Μαθηµάτων των Φυσικών Επιστηµών στο ηµοτικό Σχολείο. Οι δραστηριότητες αυτές αφορούν σε θέµατα Θερµότητας, Οπτικής και Ηλεκτρισµού και είναι εργαστηριακής / πειραµατικής φύσης. Απευθύνονται στους εκπαιδευτικούς των ηµοτικών σχολείων και σκοπός τους είναι να τους βοηθήσουν να φέρουν σε πέρας, µε επιτυχία, το δύσκολο έργο της διδασκαλίας του γνωστικού αντικειµένου των Φυσικών Επιστηµών (σύµφωνα µε την Ύλη των Σχολικών Βιβλίων που διδάσκουν). Περιεχόµενα Στην πρώτη οµάδα δραστηριοτήτων θα βρείτε οδηγίες για 8 πειράµατα και για ένα «µαγικό κόλπο» που µπορείτε να κάνετε οι ίδιοι στους µαθητές σας ή να τους µάθετε να το κάνουν αυτοί. Όλα αυτά έχουν σχέση µε τη διδασκαλία των φαινοµένων που περιγράφονται και ερµηνεύονται µε τις έννοιες της Θερµότητας και της Θερµοκρασίας. Στη δεύτερη οµάδα δραστηριοτήτων θα βρείτε οδηγίες για 7 πειράµατα και µία κατασκευή (σκοτεινός θάλαµος), που αφορούν σε φαινόµενα του φωτός και στη διδασκαλία τους. Στην τρίτη τέλος οµάδα δραστηριοτήτων περιλαµβάνονται οδηγίες για 5 πειράµατα και µια κατασκευή (ενός ηλεκτροσκοπίου), που αφορούν σε ηλεκτρικά φαινόµενα. Υλικά Τα υλικά που χρειάζονται για τα πειράµατα που σας προτείνουµε περιγράφονται στο κείµενο και οι σχετικές πειραµατικές διατάξεις υπάρχουν σε φωτογραφίες. Πρόκειται για απλά υλικά που µπορούν να βρεθούν εύκολα ή για εργαστηριακά υλικά, που κατά κανόνα βρίσκονται στα σχολεία. Οι Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών Τα παιδιά έχουν ήδη εµπειρίες σχετικές µε τα θερµικά, τα ηλεκτρικά φαινόµενα, καθώς και τα φαινόµενα που σχετίζονται µε το φως, από την καθηµερινή τους ζωή. Από τις εµπειρίες αυτές έχουν διαµορφώσει ιδέες και απόψεις για να τα περιγράφουν, να τα ερµηνεύουν και να τα διαχειρίζονται. Κάποιες από αυτές όµως τις ιδέες, εµποδίζουν την κατανόηση των επιστηµονικών απόψεων που καλούνται να µάθουν στο σχολείο. Επιλέξαµε τα πειράµατα που θα ακολουθήσουν, βασισµένοι ακριβώς σε αυτές τις 7

8 εναλλακτικές ιδέες-απόψεις που φαίνεται να έχουν οι µαθητές και οι µαθήτριες. Με τον τρόπο αυτό ελπίζουµε να δηµιουργήσουµε «γνωστικές συγκρούσεις», οι οποίες θα βοηθήσουν στην κατανόηση κάποιων επιστηµονικών προσεγγίσεων των φαινοµένων. Τρόπος διεξαγωγής των Πειραµάτων εν είναι ανάγκη να αλλάξει κάποιος εκπαιδευτικός τον τρόπο διδασκαλίας του, ούτε να πραγµατοποιήσει όλα τα πειράµατα που προτείνονται. Φυσικά, κάποιος µπορεί να τα χρησιµοποιήσει µε διαφορετικό τρόπο ή και να κάνει διαφορετικά πειράµατα. Να έχετε όµως υπόψη σας, ότι η σύγχρονη ιδακτική βεβαιώνει: Τις περισσότερες φορές τα πειράµατα βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν τις έννοιες της Φυσικής, µόνο αν αυτά πραγµατοποιούνται στο πλαίσιο ενός διαλόγου µαζί τους. Για το λόγο αυτό, τα πειράµατα που προτείνουµε συνοδεύονται και από µια σειρά ερωτήσεων. Είναι καλό να χρησιµοποιήσετε κάποιες από τις ερωτήσεις αυτές (ή να επινοήσετε δικές σας) για να ανοίξετε σχετικά θέµατα συζήτησης. Τα πειράµατα δεν «µιλούν» από µόνα τους για τα φαινόµενα που αναπαριστούν! Εµείς µιλάµε γι αυτά. Γι αυτό αφήστε τα παιδιά να µιλήσουν, ακόµη και αν εκφράζουν απόψεις διαφορετικές από τις επιστηµονικές. Όλοι µαθαίνουµε από τα λάθη µας. Και όλοι, όσο πιο πολύ µιλάµε, τόσο περισσότερα πράγµατα µαθαίνουµε. Τα πειράµατα που προτείνουµε είναι κυρίως πειράµατα επίδειξης αλλά µπορούν να γίνουν ή από τον ίδιο τον εκπαιδευτικό ή από κάποιο παιδί ή από οµάδες παιδιών µε την καθοδήγηση του εκπαιδευτικού. Να θυµάστε ότι τα πειράµατα απαιτούν έτσι και αλλιώς και τη δική σας προσοχή, επειδή µερικές φορές πραγµατοποιούνται και µε εύφλεκτα ή εύθραυστα υλικά. Ευχαριστούµε και ευχόµαστε η προσπάθειά µας να σας φανεί χρήσιµη. Οι συγγραφείς 8

9 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΜΕ ΤΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ 11 ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ 35 ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΜΕ ΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΚΥΚΛΩΜΑΤΑ 59 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 77 9

10 10

11 Α ΜΕΡΟΣ «ΠΕΙΡΑΜΑΤΑ ΜΕ ΤΗ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ» 11

12 12

13 1. Μέτρηση της Θερµοκρασίας Α. Τι επιδιώκουµε µε το συγκεκριµένο πείραµα: 1. Να διαπιστώσουν οι µαθητές και οι µαθήτριες ότι η εκτίµηση της θερµοκρασίας ενός σώµατος µε τις αισθήσεις µας διαφέρει από την πραγµατική θερµοκρασία του σώµατος. 2. Να διαπιστώσουν ότι µε το θερµόµετρο µετράµε τη θερµοκρασία των σωµάτων µε έναν πιο «αντικειµενικό» τρόπο. Β. Συνηθισµένες Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών και Γνωστικές υσκολίες: Πολλοί µαθητές και µαθήτριες εξαιτίας των εµπειριών τους από την καθηµερινή ζωή (αυτό είναι πιο ζεστό από το άλλο ή οι κουβέρτες είναι ζεστές κ.λ.π.) εκτιµούν τη θερµοκρασία των σωµάτων βασισµένοι µόνο στην αίσθηση της αφής. ηλαδή πόσο «κρύο» ή «ζεστό» νιώθουν ένα σώµα όταν το αγγίζουν. Τα παιδιά είναι εξοικειωµένα µε τα ιατρικά θερµόµετρα. Για να µετρήσουν τον πυρετό τους «βγάζουν» το θερµόµετρο. Γι αυτό, τα περισσότερα όταν έρθουν για πρώτη φορά σε επαφή µε το εργαστηριακό θερµόµετρο, για να διαβάσουν τη θερµοκρασία το «βγάζουν» από το θερµοµετρούµενο σώµα. Οι περισσότεροι µαθητές και µαθήτριες χρησιµοποιούν στις ερµηνείες τους την «ψυχρότητα» ή το «κρύο» σαν έννοια αντίθετη από τη «θερµότητα». ηλαδή δεν αντιλαµβάνονται το κρύο ως έλλειψη θερµότητας αλλά του δίνουν ανεξάρτητη υπόσταση. Γ. Υλικά και Περιγραφή ιάταξης: 1. Ένα θερµόµετρο οινοπνεύµατος. 2. Ένα κοµµάτι µάλλινο ύφασµα. 3. Ένα κοµµάτι αλουµινόχαρτο. 4. Ένα κοµµάτι βαµβάκι.. Περιγραφή πειράµατος: 1 ο Βήµα: Αφού αφήσουµε τα υλικά (µάλλινο ύφασµα, αλουµινόχαρτο, βαµβάκι) στο ίδιο µέρος για αρκετή ώρα, ώστε να αποκτήσουν την ίδια θερµοκρασία µε τον περιβάλλοντα χώρο, λέµε στα παιδιά να τα πιάσουν και να πούνε πιο από αυτά είναι πιο κρύο ή πιο ζεστό. 13

14 2 ο Βήµα: Στη συνέχεια, τυλίγουµε την άκρη του θερµοµέτρου µε το µάλλινο ύφασµα, περιµένουµε λίγο και σηµειώνουµε την ένδειξη που µας δείχνει τη θερµοκρασία του. 3 ο Βήµα: Μετά, τυλίγουµε την άκρη του θερµοµέτρου µε το αλουµινόχαρτο, περιµένουµε λίγο και σηµειώνουµε την ένδειξη που µας δείχνει τη θερµοκρασία του. 4 ο Βήµα: Τέλος, τυλίγουµε την άκρη του θερµοµέτρου µε το βαµβάκι, περιµένουµε λίγο και σηµειώνουµε την ένδειξη που µας δείχνει τη θερµοκρασία του. Ε. Πρόταση για συζήτηση: Η συζήτηση µπορεί να γίνει πριν κάνουµε το πείραµα µε βάση την παρακάτω ερώτηση : Ποιο από τα τρία υλικά που βλέπετε (µάλλινο ύφασµα, αλουµινόχαρτο, βαµβάκι) νοµίζετε ότι είναι πιο ζεστό ή κρύο και γιατί; Κατόπιν αφού πραγµατοποιηθεί το πείραµα και οι µαθητές έχουν σηµειώσει µετά από κάθε βήµα την ένδειξη του θερµοµέτρου για το καθένα από αυτά τα υλικά, µπορούν να γίνουν οι εξής ερωτήσεις : Γιατί τελικά και τα τρία υλικά έχουν την ίδια περίπου θερµοκρασία (αυτή που µετρήσαµε µε το θερµόµετρο); Γιατί τελικά µε τις αισθήσεις µας δεν µπορούµε να αντιληφθούµε αντικειµενικά το κρύο και το ζεστό; ΣΤ. Υπενθύµιση: Τα µόρια των σωµάτων κινούνται συνεχώς. Όσο µεγαλύτερη και ταχύτερη είναι η κίνηση των µορίων τόσο µεγαλύτερη είναι η θερµοκρασία του. Από την άλλη µεριά η θερµότητα είναι η ενέργεια που µεταφέρεται από σώµα σε σώµα όταν υπάρχει διαφορά θερµοκρασίας. Η θερµότητα µεταφέρεται πάντα από το θερµότερο σώµα προς το ψυχρότερο γειτονικό του. Όταν ένα σώµα απορροφά θερµότητα αυξάνεται η κίνηση και η ταχύτητα των µορίων του, µε αποτέλεσµα να αυξάνεται και η θερµοκρασία του. Όταν πάλι το σώµα αποβάλλει θερµότητα η κίνηση των µορίων του επιβραδύνεται και η θερµοκρασία του πέφτει. Με την αφή µας δεν νιώθουµε τη θερµοκρασία. Νιώθουµε το πόσο γρήγορα φεύγουν ή µπαίνουν ποσά θερµότητας στα χέρια µας. Έτσι, όταν κρατάµε ένα αντικείµενο µε πιο χαµηλή θερµοκρασία από το σώµα µας, νοιώθουµε να φεύγουν από τα χέρια µας διαφορετικά ποσά θερµότητας ανάλογα µε το υλικό του αντικειµένου. Όταν το αντικείµενο αυτό είναι 14

15 κατασκευασµένο από θερµικά αγώγιµο υλικό (π.χ. µέταλλο ή µάρµαρο) νοιώθουµε να φεύγουν από τα χέρια µας µεγαλύτερα ποσά θερµότητας, ενώ όταν είναι κατασκευασµένο από θερµικά µονωτικό υλικό (π.χ. µαλλί ή ξύλο) νοιώθουµε να φεύγουν από τα χέρια µας µικρότερα ποσά θερµότητας. Το αποτέλεσµα είναι να νοιώθουµε το κοµµάτι µέταλλο πιο κρύο από το κοµµάτι µαλλί, ακόµη και αν αυτά έχουν την ίδια θερµοκρασία (µετρηµένη µε θερµόµετρο). 15

16 2. ιαφορά θερµοκρασίας και θερµότητας Α. Τι επιδιώκουµε µε το συγκεκριµένο πείραµα: 1. Να καταλάβουν οι µαθητές και οι µαθήτριες ότι η θερµότητα και η θερµοκρασία είναι δυο διαφορετικά µεγέθη. 2. Να διαπιστώσουν πειραµατικά ότι, συνήθως, όταν ένα σώµα απορροφά θερµότητα ανεβαίνει η θερµοκρασία του. 3. Να διαπιστώσουν, επίσης, πειραµατικά ότι ένα σώµα µπορεί να απορροφά θερµότητα και να µην να ανεβαίνει η θερµοκρασία του. Β. Συνηθισµένες Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών και Γνωστικές υσκολίες: Πολλοί µαθητές και µαθήτριες µπερδεύουν τα µεγέθη «θερµοκρασία» και «θερµότητα». Άλλοι πάλι πιστεύουν ότι «θερµοκρασία» και «θερµότητα» είναι το ίδιο ακριβώς πράγµα. Αρκετοί πιστεύουν ότι όσο θερµαίνεται ένα σώµα (π.χ. το νερό) τόσο ανεβαίνει και η θερµοκρασία του. Με άλλα λόγια δεν αναγνωρίζουν ότι τα σώµατα απορροφούν θερµότητα και για να αλλάξει η φυσική τους κατάσταση (από στερεό σε υγρό και από υγρό σε αέριο), χωρίς να αλλάξει η θερµοκρασία τους. Εξαιτίας των παραπάνω, ο διαχωρισµός των εννοιών της «θερµοκρασίας» και της «θερµότητας» είναι συνήθως πολύ δύσκολος για τους µαθητές και τις µαθήτριες της ηλικίας αυτής (µεταξύ 10 και 12 ετών). Αξίζει όµως τον κόπο να τον επιχειρίσουµε. Γ. Υλικά και Περιγραφή ιάταξης: 1. Ένα δοχείο από πυρίµαχο υλικό (π.χ. δοχείο Pyrex των 500ml). 2. Παγάκια. 3. Γκαζάκι. 4. Θερµόµετρο οινοπνεύµατος.. Περιγραφή πειράµατος: 1 ο Βήµα: Τοποθετούµε το θερµόµετρο στο δοχείο και αφού το γεµίσουµε µέχρι τη µέση µε παγάκια, το βάζουµε πάνω στο γκαζάκι και σηµειώνουµε στον πίνακα τη 16

17 θερµοκρασία που δείχνει. 2 ο Βήµα: Ανάβουµε το γκαζάκι και παρατηρούµε την ένδειξη του θερµοµέτρου που παραµένει σταθερή µέχρι να λιώσουν τα παγάκια. 3 ο Βήµα: Παρατηρούµε την ένδειξη του θερµοµέτρου που αρχίζει να αλλάζει όταν λιώσουν τα παγάκια και τη σηµειώνουµε στον πίνακα 4 ο Βήµα: Παρατηρούµε την αλλαγή της θερµοκρασίας µέχρι να αρχίσει το νερό να βράζει. Σηµειώνουµε τη θερµοκρασία βρασµού στον πίνακα. 5 ο Βήµα: Παρατηρούµε τη θερµοκρασία που µένει σταθερή ενώ το νερό συνεχίζει να βράζει και αρχίζει να εξατµίζεται. Ε. Πρόταση για συζήτηση: Αφού πραγµατοποιηθεί ολόκληρο το πείραµα συζητάµε µε τους µαθητές και τις µαθήτριες για αυτά που παρατήρησαν, σε συνδυασµό µε την ύλη του βιβλίου τους και τις θερµοκρασίες που σηµειώσαµε στον πίνακα. Για παράδειγµα µερικές ενδεικτικές ερωτήσεις που µπορεί να κάνει ο δάσκαλος είναι οι εξής: Γιατί νοµίζετε ότι ενώ ζεσταίναµε τα παγάκια η θερµοκρασία έµενε σταθερή; Τι γινόταν η θερµότητα που απορροφούσαν τα παγάκια; Σε ποια θερµοκρασία έλιωσαν τα παγάκια και άρχισε να ανεβαίνει η θερµοκρασία του νερού; Γιατί νοµίζετε ότι ανέβαινε συνεχώς η θερµοκρασία του νερού όταν έλιωσαν τα παγάκια; Σε ποια θερµοκρασία άρχισε να βράζει το νερό; Ανέβαινε η θερµοκρασία του νερού όσο αυτό συνέχιζε να βράζει και να γίνεται ατµός; Τι γινόταν η θερµότητα που δίναµε µε το γκαζάκι στο νερό, όταν συνέχιζε να βράζει και να εξατµίζεται χωρίς να ανεβαίνει η θερµοκρασία του; ΣΤ. Υπενθύµιση: Συνήθως όσο περισσότερη θερµότητα απορροφά ένα σώµα τόσο αυξάνει τη θερµοκρασία του και αντίθετα όσο περισσότερη θερµότητα χάνει (αποβάλλει) ένα σώµα τόσο ελαττώνεται και η θερµοκρασία του. Το παραπάνω φαινόµενο, όµως, δεν συµβαίνει όταν το σώµα χρησιµοποιεί τη θερµότητα (λέγεται λανθάνουσα θερµότητα) για να αλλάξει φυσική κατάσταση. ηλαδή, απορροφά θερµότητα για να µετατραπεί από στερεό σε 17

18 υγρό και από υγρό σε αέριο ή την αποβάλλει για να µετατραπεί από αέριο σε υγρό ή από υγρό σε στερεό. Όταν ένα σώµα αλλάζει φυσική κατάσταση απορροφά ή αποβάλλει θερµότητα χωρίς να µεταβάλλεται η θερµοκρασία του επειδή: Η Θερµότητα (ενέργεια) αυτή χρησιµοποιείται για να «σπάσουν» ή να αποκατασταθούν οι δεσµοί µεταξύ των µορίων του και όχι για να αυξηθεί ή να µειωθεί η κινητική τους ενέργεια. Έτσι, για παράδειγµα, το νερό που βράζει στους 100 ο C και συνεχίζουµε να του προσφέρουµε θερµότητα δεν αυξάνει τη θερµοκρασία του, γιατί τα επιπλέον ποσά θερµότητας που δέχεται «καταναλώνονται» για να «σπάσουν» οι δεσµοί µεταξύ των µορίων του και να αλλάξει µορφή (δηλαδή να γίνει αέριο, ατµός). 18

19 3. Το φαινόµενο της Απόσταξης Α. Τι επιδιώκουµε µε το συγκεκριµένο πείραµα: Να διαπιστώσουν οι µαθητές και οι µαθήτριες µε το πείραµα: 1. Ότι το νερό γίνεται από υγρό αέριο (δηλαδή, αλλάζει φυσική κατάσταση) σε µια συγκεκριµένη θερµοκρασία (περίπου 100 ο C). 2. Ότι κατά τη διάρκεια της αλλαγής αυτής το νερό απορροφά θερµότητα. 3. Ότι οι υδρατµοί γίνονται ξανά νερό (υγροποιούνται) αν χάσουν θερµότητα. Β. Συνηθισµένες Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών και Γνωστικές υσκολίες: Πολλοί µαθητές και µαθήτριες θεωρούν ότι η αλλαγή στη φυσική κατάσταση του νερού δεν συνδέεται µε τη θερµότητα και τη θερµοκρασία. Αρκετοί µαθητές και µαθήτριες νοµίζουν ότι το νερό που εξατµίζεται εξαφανίζεται ή πηγαίνει µέσα σε κάποιο άλλο µέρος, όπως ο αέρας, µε αποτέλεσµα να δυσκολεύονται να κατανοήσουν την ιδέα της διατήρησης της ύλης. Επίσης αρκετοί θεωρούν, εξαιτίας των καθηµερινών τους εµπειριών, ότι το «κρύο» είναι αυτό που µετατρέπει τους υδρατµούς σε νερό και όχι η απώλεια της θερµότητας. Γ. Υλικά και Περιγραφή ιάταξης: 1. ύο πυρίµαχες κωνικές φιάλες. 2. Λεπτός σωλήνας µε πώµα. Ο λεπτός γυάλινος σωλήνας κάµπτεται αν το θερµάνουµε. Μπορεί, βέβαια, να χρησιµοποιηθεί και συσκευή απόσταξης, αν υπάρχει. 3. Βάση Θέρµανσης 4. Γκαζάκι 5. Νερό. 6. Θερµόµετρο.. Περιγραφή πειράµατος: 1 ο Βήµα: Γεµίστε µέχρι τη µέση µε νερό την κωνική φιάλη και θερµάνετε το νερό µέχρι να βράσει και να αρχίσει να γίνεται ατµός. Μετρήστε τη θερµοκρασία του κατά το βρασµό και σηµειώστε την στον πίνακα. 19

20 2 ο Βήµα: Κλίνουµε το νερό που βράζει µε το πώµα και το λεπτό σωλήνα, που καταλήγει στη δεύτερη κωνική φιάλη. 3 ο Βήµα: Συλλέγουµε το νερό που βγαίνει, µετράµε και σηµειώνουµε τη θερµοκρασία του. Ε. Πρόταση για συζήτηση: Αφού πραγµατοποιηθεί ολόκληρο το πείραµα συζητάµε µε τους µαθητές και τις µαθήτριες για αυτά του παρατήρησαν σε συνδυασµό µε τη ύλη του βιβλίου τους και τις θερµοκρασίες που σηµειώσαµε στον πίνακα. Για παράδειγµα µερικές ενδεικτικές ερωτήσεις που µπορεί να κάνει ο δάσκαλος είναι οι εξής: Γιατί νοµίζετε ότι ενώ έβραζε το νερό η θερµοκρασία του έµενε σταθερή; Τι γινόταν µε τη θερµότητα που απορροφούσε το νερό; Γιατί το νερό που πήραµε στο δεύτερο δοχείο έχει µικρότερη θερµοκρασία από αυτή που είχε το νερό που θερµάναµε; Γιατί οι υδρατµοί έγιναν ξανά νερό; Αν τυλίξουµε µε µια παγοκύστη (σακούλα µε παγάκια) το σωλήνα από τον οποίο βγαίνουν οι υδρατµοί νοµίσετε ότι θα αλλάξει ο ρυθµός µε τον οποίο υγροποιούνται; Χάθηκε καθόλου νερό στη διαδροµή ή όχι και γιατί; Πως µπορούµε να κάνουµε τον πάγο πρώτα νερό µετά υδρατµό και µετά πάλι πάγο; ΣΤ. Υπενθύµιση: Για να αυξηθεί η θερµοκρασία ενός σώµατος πρέπει αυτό να απορροφήσει θερµότητα (θερµική ενέργεια) ενώ για να µειωθεί η θερµοκρασία του πρέπει να αποβάλλει / διώξει θερµότητα. Όταν η θερµοκρασία φτάσει σε ένα συγκεκριµένο επίπεδο (συνήθως διαφορετικό για κάθε σώµα) σταδιακά το σώµα αρχίζει να αλλάζει φυσική κατάσταση. Έτσι, για παράδειγµα το νερό, όταν µε απορρόφηση θερµότητας φτάσει σε θερµοκρασία 100 ο C βράζει και µετατρέπεται σιγά-σιγά σε ατµό. Όταν ο ατµός χάσει θερµότητα µετατρέπεται σε υγρό. Όση ώρα διαρκεί η µεταβολή της φυσικής κατάστασης του σώµατος η θερµοκρασία του σώµατος παραµένει σταθερή. 20

21 4. Η ιαστολή των Στερεών Α. Τι επιδιώκουµε µε το συγκεκριµένο πείραµα: 1. Να διαπιστώσουν οι µαθητές και οι µαθήτριες µέσα από το πείραµα ότι τα στερεά σώµατα όταν θερµαίνονται διαστέλλονται και όταν ψύχονται συστέλλονται. Β. Συνηθισµένες Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών και Γνωστικές υσκολίες: Πολλοί µαθητές και µαθήτριες εξαιτίας των εµπειριών τους από την καθηµερινή ζωή εκτιµούν ότι τα στερεά σώµατα είναι συµπαγή και δεν επηρεάζονται από τη θερµότητα ή τις αλλαγές θερµοκρασίας. Επίσης, αν και µερικοί αναγνωρίζουν ότι µε την θερµότητα τα στερεά διαστέλλονται, αποδίδουν τη συστολή τους στο «κρύο» και όχι στην απώλεια της θερµότητας. Γ. Υλικά και Περιγραφή ιάταξης: 1. Συσκευή διαστολής του όγκου των στερεών (σφαίρα σε δακτύλιο). 2. Γκαζάκι.. Περιγραφή πειράµατος: 1 ο Βήµα: Τοποθετούµε τη σφαίρα (σε θερµοκρασία δωµατίου) µέσα στην τρύπα της βάσης και παρατηρούµε ότι αυτή περνά εύκολα από εκεί. 2 ο Βήµα: Θερµαίνουµε τη σφαίρα µε το γκαζάκι και στη συνέχεια βλέπουµε ότι δεν µπορεί να περάσει από την τρύπα της βάσης. 3 ο Βήµα: Αφήνουµε τη σφαίρα πάνω στη βάση και µόλις αυτή κρυώσει περνά από την τρύπα της βάσης και πέφτει πάνω στο τραπέζι. 21

22 Ε. Πρόταση για συζήτηση: Αφού πραγµατοποιηθεί και το 2 ο Βήµα του πειράµατος ρωτάµε τους µαθητές και τις µαθήτριες: Γιατί νοµίζετε ότι η σφαίρα δεν µπορεί να περάσει τώρα από την τρύπα που πριν περνούσε µε ευκολία; Εστιάζουµε στο ότι όταν ένα στερεό σώµα θερµαίνεται (δηλαδή αυξάνεται τη θερµοκρασία του) τότε διαστέλλεται. Στη συνέχεια αφού πραγµατοποιήσουµε και το 3 ο Βήµα συζητάµε µε τα παιδιά: Γιατί νοµίζετε ότι τώρα πέρασε η σφαίρα µέσα από τη τρύπα; Τι έγινε η θερµότητα που είχαµε δώσει στη σφαίρα; Τώρα εστιάζουµε στο ότι όταν ένα στερεό σώµα αποβάλλει θερµότητα και ψύχεται (δηλαδή ελαττώνεται η θερµοκρασία του), τότε συστέλλεται. ΣΤ. Υπενθύµιση: Τα στερεά σώµατα όταν θερµαίνονται διαστέλλονται (δηλαδή αυξάνουν τον όγκο τους / τις διαστάσεις τους) ενώ όταν ψύχονται συστέλλονται (δηλαδή µικραίνει ο όγκος τους / οι διαστάσεις τους). Ένα σώµα διαστέλλεται γιατί η αύξηση της θερµοκρασίας έχει ως συνέπεια την ταχύτερη κίνηση των µορίων. Οι µέσες θέσεις των µορίων αποµακρύνονται περισσότερο µεταξύ τους και έτσι το σώµα συνολικά αυξάνει τις διαστάσεις του / διαστέλλεται. Το αντίθετο συµβαίνει όταν ένα σώµα ψύχεται. Η µεταβολή των διαστάσεων κατά τη διαστολή ή τη συστολή δεν είναι ίδια για όλα τα στερεά σώµατα. Εξαρτάται κυρίως από το υλικό που είναι κατασκευασµένα. 22

23 5. Η ιαστολή των υγρών Α. Τι επιδιώκουµε µε το συγκεκριµένο πείραµα: 1. Να διαπιστώσουν πειραµατικά οι µαθητές και οι µαθήτριες ότι τα υγρά διαστέλλονται όταν θερµαίνονται (παίρνουν θερµότητα και αυξάνουν τη θερµοκρασία τους). 2. Να διαπιστώσουν ότι τα υγρά συστέλλονται όταν ψύχονται. Β. Συνηθισµένες Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών και Γνωστικές υσκολίες: Πολλοί µαθητές και µαθήτριες εξαιτίας των εµπειριών τους από την καθηµερινή ζωή εκτιµούν ότι τα υγρά σώµατα παίρνουν το σχήµα του δοχείου που τα τοποθετούµε και δεν επηρεάζονται από την θερµότητα ή τις αλλαγές θερµοκρασίας (δηλαδή δεν διαστέλλονται ή συστέλλονται). Επίσης, αν και µερικοί αναγνωρίζουν ότι µε την θερµότητα τα υγρά διαστέλλονται αποδίδουν τη συστολή τους στο «κρύο» και όχι στην απώλεια της θερµότητας. Γ. Υλικά και Περιγραφή ιάταξης: 1. Ένα µικρό µπουκάλι. 2. Νεροµπογιά (κόκκινη ή άλλου χρώµατος) 3. Ένα λεπτό γυάλινο σωλήνα µε φελλό. 4. Ένα µεγάλο δοχείο (δοχείο των 500 ml) 5. Νερό. 6. Γκαζάκι. 7. ύο µαρκαδόρους οινοπνεύµατος (κόκκινο και µαύρο).. Περιγραφή πειράµατος: 1 ο Βήµα: Γεµίζουµε τελείως (µέχρι επάνω) το µικρό µπουκάλι µε χρωµατισµένο νερό και το κλείνουµε µε το φελλό και το σωληνάκι. Προσέχουµε να µη µείνει αέρας µέσα στο σωλήνα. Σηµειώνουµε µε το µαύρο µαρκαδόρο το ύψος που φθάνει το νερό στο σωληνάκι. 2 ο Βήµα: Βάζουµε νερό στο µεγάλο δοχείο και το ζεσταίνουµε (όχι να βράσει). 3 ο Βήµα: Βάζουµε το µπουκαλάκι µε το χρωµατισµένο νερό µέσα στο δοχείο µε το ζεστό νερό και µετά από λίγο σηµειώνουµε µε τον κόκκινο µαρκαδόρο το ύψος που φθάνει τώρα το νερό. 23

24 4 ο Βήµα: Βγάζουµε το µπουκαλάκι µε το χρωµατισµένο νερό και το αφήνουµε να κρυώσει. Βλέπουµε ότι το ύψος του νερού θα πέσει (σιγά σιγά) στο πρώτο σηµάδι που βάλαµε. Ε. Πρόταση για συζήτηση: Αφού πραγµατοποιηθεί και το 3 ο Βήµα του πειράµατος ρωτάµε τους µαθητές και τις µαθήτριες: Γιατί νοµίζετε ότι το χρωµατισµένο νερό στο σωλήνα ανέβηκε πιο πάνω; Εστιάζουµε στο ότι όταν ένα υγρό σώµα θερµαίνεται, τότε διαστέλλεται. Στη συνέχεια αφού πραγµατοποιήσουµε και το 4 ο Βήµα συζητάµε µε τα παιδιά: Γιατί νοµίζετε ότι τώρα το χρωµατισµένο νερό γύρισε ξανά στην παλιά θέση του; Τι έγινε η θερµότητα που είχαµε δώσει στο χρωµατιστό νερό; Τώρα εστιάζουµε στο ότι όταν ένα υγρό σώµα ψύχεται, τότε συστέλλεται. Τι λέτε να συµβεί αν τώρα τοποθετήσουµε το µπουκαλάκι µε το χρωµατιστό νερό µέσα σε παγάκια και γιατί; ΣΤ. Υπενθύµιση: Τα υγρά σώµατα όταν θερµαίνονται διαστέλλονται (δηλαδή αυξάνουν τον όγκο τους) ενώ όταν ψύχονται συστέλλονται (δηλαδή µικραίνει ο όγκος τους). Έτσι ένα υγρό σώµα διαστέλλεται γιατί η αύξηση της θερµοκρασίας έχει ως συνέπεια την ταχύτερη κίνηση των µορίων οπότε τα µόρια αποµακρύνονται περισσότερο µεταξύ τους και τελικά η ύλη διαστέλλεται. Το αντίθετο συµβαίνει όταν ένα υγρό σώµα ψύχεται. Η µεταβολή του όγκου κατά τη διαστολή ή τη συστολή, δεν είναι ίδια για όλα τα υγρά σώµατα. Τα υγρά, πάντως, διαστέλλονται και συστέλλονται περισσότερο από τα στερεά. Για παράδειγµα : Το καλοκαίρι, εάν γεµίσει το ντεπόζιτο του αυτοκινήτου µε κρύα βενζίνη, µπορεί µε τη διαστολή να ξεχειλίσει. 24

25 6. Η ιαστολή των Αερίων Α. Τι επιδιώκουµε µε το συγκεκριµένο πείραµα: 1. Να διαπιστώσουν οι µαθητές και οι µαθήτριες πειραµατικά ότι ο αέρας διαστέλλεται όταν θερµαίνεται. 2. Να διαπιστώσουν ότι ο αέρας συστέλλεται όταν ψύχεται. Β. Συνηθισµένες Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών και Γνωστικές υσκολίες: Πολλοί µαθητές και µαθήτριες εξαιτίας των εµπειριών τους από την καθηµερινή ζωή εκτιµούν ότι ο αέρας δεν επηρεάζεται από την θερµότητα ή τις µεταβολές της θερµοκρασίας (δηλαδή δεν διαστέλλεται ή συστέλλεται). Γ. Υλικά και Περιγραφή ιάταξης: 1. Ένα µπουκάλι. 2. Ένα µπαλόνι που το έχουµε φουσκώσει και ξεφουσκώσει από πριν ώστε να είναι µαλακό. 3. Ένα γυάλινο δοχείο (δοχείο των 500 ml) 4. Νερό. 5. Γκαζάκι. Περιγραφή πειράµατος: 1 ο Βήµα: Στο άνοιγµα του µπουκαλιού στερεώνουµε το µπαλόνι. 2 ο Βήµα: Ζεσταίνουµε νερό και το βάζουµε στο δοχείο. Τοποθετούµε το µπουκάλι µέσα στο δοχείο µε το ζεστό νερό και βλέπουµε το µπαλόνι να φουσκώνει. 25

26 3 ο Βήµα: Βγάζουµε το µπουκάλι από το ζεστό νερό και παρακολουθούµε το µπαλόνι να ξεφουσκώνει και να παίρνει ύστερα από λίγο την αρχική του θέση. Ε. Πρόταση για συζήτηση: Αφού πραγµατοποιηθεί και το 2 ο Βήµα του πειράµατος ρωτάµε τους µαθητές και τις µαθήτριες: Γιατί νοµίζετε ότι µπαλόνι φούσκωσε; Από πού πήρε τη θερµότητα; Τι παθαίνει ο αέρας όταν παίρνει θερµότητα / αυξάνει η θερµοκρασία του; Εστιάζουµε στο ότι όταν ο αέρας θερµαίνεται, τότε διαστέλλεται. Στη συνέχεια αφού πραγµατοποιήσουµε και το 3 ο Βήµα συζητάµε µε τα παιδιά: Γιατί νοµίζετε ότι τώρα το µπαλόνι ξεφούσκωσε; Τι έγινε η θερµότητα που είχαµε δώσει στον αέρα; Τι παθαίνει ο αέρας όταν χάνει θερµότητα / ελαττώνεται η θερµοκρασία του; Τώρα, εστιάζουµε στο ότι όταν ο αέρας ψύχεται, τότε συστέλλεται. Τι λέτε να συµβεί αν τώρα τοποθετήσουµε το µπουκάλι µε το µπαλόνι µέσα σε παγάκια και γιατί; ΣΤ. Υπενθύµιση: Τα αέρια σώµατα όταν θερµαίνονται διαστέλλονται (δηλαδή αυξάνει ο όγκος τους) ενώ όταν ψύχονται συστέλλονται (δηλαδή µικραίνει ο όγκος τους). Η περίπτωση όµως των αερίων είναι πιο πολύπλοκη από αυτή των στερεών και των υγρών. Τα αέρια είναι συµπιεστά σώµατα. Ο όγκος τους έχει στενή σχέση µε τις ιδιότητες του δοχείου που τα περιέχει. Έτσι, αν ένα αέριο περιέχεται µέσα σε ένα δοχείο µε στερεά τοιχώµατα, η µεταβολή της θερµοκρασίας του δεν θα συνοδευτεί από µια αναµενόµενη για αέριο διαστολή (θα διασταλεί όσο του επιτρέπει το στερεό δοχείο). Εδώ θα αυξηθεί η πίεση του αερίου (µια τρίτη µεταβλητή, που δεν είναι σηµαντική στα στερεά και τα υγρά). Από την άλλη µεριά η διαστολή ενός αερίου χωρίς δοχείο δεν είναι δυνατόν να παρατηρηθεί. Εξάλλου, στην περίπτωση αυτή το αέριο θα διαχέεται και θα καταλαµβάνει συνεχώς όλο και µεγαλύτερο όγκο. Γι αυτό και στο πείραµα της διαστολής επιλέγουµε ένα «δοχείο» µε ελαστικά τοιχώµατα (το µπαλόνι). Έτσι, η διαστολή του αερίου γίνεται φανερή γιατί η αύξηση της θερµοκρασίας έχει ως συνέπεια την ταχύτερη κίνηση των µορίων 26

27 του. Τα µόρια χτυπούν µε µεγαλύτερες ταχύτητες πάνω στα τοιχώµατα του µπαλονιού και αυξάνουν τις διαστάσεις του. Το αντίθετο θα συµβεί όταν ψυχθεί το αέριο µέσα στο µπαλόνι. Η µεταβολή του όγκου κατά τη διαστολή ή τη συστολή είναι περίπου ίδια για όλα τα αέρια σώµατα. Και βέβαια, τα αέρια διαστέλλονται και συστέλλονται πολύ περισσότερο από τα στερεά και τα υγρά. 27

28 7. Πτώση θερµοκρασίας κατά την εξάτµιση Α. Τι επιδιώκουµε µε το συγκεκριµένο πείραµα: 1. Να διαπιστώσουν οι µαθητές και οι µαθήτριες ότι κατά την εξάτµιση των υγρών αποβάλλεται θερµότητα και πέφτει η θερµοκρασία. Β. Συνηθισµένες Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών και Γνωστικές υσκολίες: Πολλοί µαθητές και µαθήτριες έχουν εµπειρίες από την καθηµερινή τους ζωή σχετικές µε την εξάτµιση του νερού και του οινοπνεύµατος (γνωρίζουν ότι µε τη ζέστη το νερό εξατµίζεται ή για άλλους «εξαφανίζεται», αφού στεγνώνουν τα βρεγµένα ρούχα ή το βρεγµένο πάτωµα, καθώς επίσης και το ότι νιώθουµε κρύο όταν ρίχνουµε πάνω µας οινόπνευµα). Οι εµπειρίες αυτές ωστόσο τους εµποδίζουν να συνδέσουν την εξάτµιση µε την απώλεια της θερµότητας και την πτώση της θερµοκρασίας του σώµατος, που είναι σε επαφή µε το υγρό που εξατµίζεται Επίσης αρκετά παιδιά και µεγαλύτερης ηλικίας, πιστεύουν ότι ένα υγρό που εξατµίζεται δεν έχει ανάγκη από θερµότητα για να αλλάξει τη φυσική του κατάσταση από υγρή σε αέρια. Γ. Υλικά και Περιγραφή ιάταξης: 1. Ένα θερµόµετρο οινοπνεύµατος. 2. Ένα κοµµάτι βαµβάκι. 3. Οινόπνευµα.. Περιγραφή πειράµατος: 1 ο Βήµα: Τυλίγουµε το βαµβάκι στην άκρη του θερµοµέτρου και σηµειώνουµε τη θερµοκρασία του. 2 ο Βήµα: Ρίχνουµε τώρα στο βαµβάκι οινόπνευµα και µετά από λίγο σηµειώνουµε τη νέα θερµοκρασία, που είναι µικρότερη. Ε. Πρόταση για συζήτηση: Αφού πραγµατοποιηθεί όλο το πείραµα ρωτάµε τους µαθητές και τις µαθήτριες: 28

29 Γιατί νοµίζετε ότι έπεσε η θερµοκρασία από το βαµβάκι; Τι απορρόφησε τη θερµότητα από το βαµβάκι και έπεσε η θερµοκρασία του; Γιατί το οινόπνευµα χρειαζόταν τη θερµότητα; Από πού πήρε το οινόπνευµα τη θερµότητα που χρειαζόταν για να εξατµιστεί (να γίνει αέριο); ΣΤ. Υπενθύµιση: Στα υγρά σώµατα τα µόρια κινούνται τυχαία. Κάποια από αυτά τα µόρια κινούνται µε µεγαλύτερη ταχύτητα. Όταν, τα γρήγορα αυτά µόρια φτάνουν στην επιφάνεια του υγρού έχουν µεγάλη πιθανότητα να ξεφύγουν µε τη µορφή ατµού. Έτσι το υγρό µετατρέπεται σε αέριο χωρίς η θερµοκρασία του να έχει φτάσει στη θερµοκρασία βρασµού. Αυτή η αλλαγή κατάστασης, που συµβαίνει στην επιφάνεια του υγρού, λέγεται εξάτµιση. Η εξάτµιση προκαλεί ψύξη γιατί µέρος της θερµότητας του σώµατος (θερµικής ενέργειας) «χρησιµοποιείται» για τη διαφυγή των µορίων από το υγρό. Στην πραγµατικότητα, αυτή την ενέργεια την «παίρνουν» µαζί τους τα µόρια που φεύγουν µε µορφή αερίου. Έτσι στο υγρό µένει λιγότερη ενέργεια (θερµότητα) και τα πιο αργά µόρια, που δείχνουν και χαµηλότερη θερµοκρασία. Παράδειγµα εξάτµισης : Όταν τρίβουµε τη πλάτη µας µε οινόπνευµα λόγω της γρήγορης εξάτµισης του αισθανόµαστε τη πλάτη µας δροσερή. 29

30 8. Θερµική Ισορροπία Α. Τι επιδιώκουµε µε το συγκεκριµένο πείραµα: 1. Να διαπιστώσουν οι µαθητές και οι µαθήτριες ότι η θερµότητα «ρέει» από το θερµότερο προς το ψυχρότερο σώµα. 2. Να διαπιστώσουν µέσα από το πείραµα ότι η θερµότητα µεταφέρεται από το ένα σώµα στο άλλο εξαιτίας της διαφοράς της θερµοκρασίας τους. Β. Συνηθισµένες Εναλλακτικές Ιδέες των παιδιών και Γνωστικές υσκολίες: Αρκετοί µαθητές και µαθήτριες θεωρούν, εξαιτίας των καθηµερινών εµπειριών τους, ότι όταν δυο σώµατα έρθουν σε επαφή µεταδίδεται το «κρύο» από το πιο ψυχρό σώµα στο πιο θερµό (κρυώνει το χέρι τους όταν αγγίζουν το µάρµαρο, το σίδερο ή τον πάγο). εν συσχετίζουν τη µάζα και το υλικό των σωµάτων µε το ποσό της θερµότητας που λαµβάνει και τη θερµοκρασία του. Θεωρούν δηλαδή όταν σε δυο σώµατα δώσουµε την ίδια θερµότητα στον ίδιο χρόνιο θα αποκτήσουν και την ίδια θερµοκρασία. Γ. Υλικά και Περιγραφή ιάταξης: 1. Ένα µεγάλο δοχείο (δοχείο των 500 ml). 2. Ένα πλαστικό ποτηράκι του κρασιού. 3. υο θερµόµετρα οινοπνεύµατος. 4. Νερό. 5. Παγάκια. 6. Γκαζάκι. 7. Ρολόι.. Περιγραφή πειράµατος: Α Μέρος: 1 ο Βήµα: Ζεσταίνουµε νερό στο δοχείο των 500 ml µέχρι τους 50 ο C περίπου και τοποθετούµε µέσα το ένα θερµόµετρο. 2 ο Βήµα: Βάζουµε µέσα στο ποτηράκι λίγο νερό και 2 παγάκια και το δεύτερο θερµόµετρο. 3 ο Βήµα: Τοποθετούµε το πλαστικό ποτηράκι µε τα παγάκια µέσα στο ζεστό νερό και κάθε 1 λεπτό σηµειώνουµε στον πίνακα σε µια στήλη τις 30

31 θερµοκρασίες που δείχνουν τα θερµόµετρα (τα οποία τα διαβάζουν οι µαθητές). 4 ο Βήµα: Γράφουµε συνολικά το χρόνο που χρειάστηκε να φθάσουν τα θερµόµετρα στην ίδια ένδειξη. Β Μέρος 1 ο Βήµα: Ζεσταίνουµε λίγο νερό µέχρι τους 50 ο C, περίπου και το τοποθετούµε στο ποτηράκι µε το ένα θερµόµετρο. 2 ο Βήµα: Βάζουµε µέσα στο µεγάλο δοχείο νερό, 5 παγάκια και το δεύτερο θερµόµετρο. 3 ο Βήµα: Τοποθετούµε το πλαστικό ποτηράκι µε το ζεστό νερό µέσα στο µεγάλο και κάθε 1 λεπτό σηµειώνουµε στον πίνακα σε µια δεύτερη στήλη τις θερµοκρασίες που δείχνουν τα θερµόµετρα. 4 ο Βήµα: Γράφουµε συνολικά το χρόνο που χρειάστηκε τώρα να φθάσουν τα θερµόµετρα στην ίδια ένδειξη. Ε. Πρόταση για συζήτηση: Αφού πραγµατοποιηθεί όλο το Α Μέρος του πειράµατος ρωτάµε τους µαθητές και τις µαθήτριες: Γιατί νοµίζετε ότι ανέβαινε η θερµοκρασία στο πλαστικό ποτηράκι; Γιατί νοµίζετε ότι έπεφτε η θερµοκρασία στο µεγάλο δοχείο; Τι συµβαίνει στο µεγάλο δοχείο που δίνει θερµότητα; Τι συµβαίνει στο µικρό δοχείο που παίρνει θερµότητα; Από πού προς τα πού πήγαινε η θερµότητα; Από το πιο ζεστό στο πιο κρύο ή από το πιο κρύο στο πιο ζεστό; Αν προχωρήσουµε και στο Β Μέρος του πειράµατος τότε η συζήτηση µπορεί να γίνει κάπως έτσι: Πότε άλλαζε πιο γρήγορα η θερµοκρασία στα δυο θερµόµετρα όταν είχαµε περισσότερο ζεστό ή κρύο νερό; Πότε έδειξαν πιο γρήγορα τα θερµόµετρα την ίδια θερµοκρασία όταν είχαµε περισσότερο ζεστό και λιγότερο κρύο νερό ή µετά; Σε ποια θερµοκρασία ισορρόπησαν τελικά τα δυο θερµόµετρα στην κάθε περίπτωση; Τι θα συνέβαινε αν ζεσταίναµε περισσότερο το νερό π.χ. µέχρι τους 80 ο C; Τι θα συνέβαινε αν βάζαµε περισσότερα παγάκια; 31

Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων

Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων Πειράµατα µε τη Θερµότητα, το Φως και τα Ηλεκτρικά Κυκλώµατα Οδηγίες για τους Εκπαιδευτικούς Των ηµοτικών Σχολείων 3 4 Εκπαίδευση Μουσουλµανοπαίδων 2002-04 ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΣΤΙΣ ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πειράµατα µε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία»

Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» Φύλλο Εργασίας 7 Η Διαστολή και Συστολή του Νερού Μια φυσική «Ανωμαλία» α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Στο δημοτικό σχολείο έχεις μάθει ότι τα υλικά σώματα, είτε βρίσκονται στη στερεή είτε στην

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 26 Ώρα : 1:3-13: Οδηγίες: 1)Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη. Και στα τρία µέρη υπάρχουν συνολικά δώδεκα (12)

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία

ΑΟ είναι η προσπίπτουσα ακτίνα. Ο είναι η διαθλωµένη ακτίνα. ΟΚ είναι η κάθετη στο σηµείο πρόσπτωσης. α : είναι η γωνία πρόσπτωσης δ : είναι η γωνία 1 2 Ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης Ακτίνα πρόσπτωσης Κάθετη Ακτίνα ανάκλασης Νόµος Ανάκλασης: η γωνία πρόσπτωσης (α) ισούται µε τη γωνία ανάκλασης (β) α = β α β Επίπεδο κάτοπτρο ε α β α: Γωνίαπρόσπτωσης β:γωνίαανάκλασης

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Πανεπιστήμιο Αθηνών, α φάση Στ τάξη Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Θέμα 1ο Ένας μαθητής χρησιμοποιεί το ποδήλατό του για να μετακινείται γρήγορα,

Διαβάστε περισσότερα

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4 Η ΠΚΥΠΡΙ ΟΛΥΜΠΙ ΦΥΣΙΚΗΣ ΥΜΝΣΙΟΥ Κυριακή, 18 Μαΐου, 2008 Ώρα: 10:30-13:00 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από τρία (3) µέρη µε σύνολο δώδεκα (12) θέµατα. 2) Επιτρέπεται η χρήση

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Δύο μαθητές βυθίζουν για λίγο το χέρι τους στο νερό των δοχείων Α και Β, ο ένας στο Α και ο άλλος στο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού

Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο Κύκλος του Νερού Φύλλο Εργασίας 6 Οι Αλλαγές Κατάστασης του Νερού Ο "Κύκλος" του Νερού α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Παρατήρησε την παρακάτω εικόνα. Αναγνώρισε τα φαινόμενα που σχετίζονται με το νερό και ονόμασέ

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο.

Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 63 6. Άσκηση 6 Περίθλαση από ακµή και από εµπόδιο. 6.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης αυτής, καθώς και των δύο εποµένων, είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Οι άνθρωποι προσπαθούν να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση ή να μετρήσουν με ακρίβεια τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ

ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ ΗΧΟΣ 10-0133.indb 143 25/2/2013 3:35:01 μμ 144 ΦΕ1: ΠΩΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ Ο ΗΧΟΣ Παρατήρησε τις εικόνες. Πώς παράγεται ο ήχος; 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Πείραμα Στήριξε με το χέρι σου στην άκρη του θρανίου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΣΤΕΡΕΑ ΥΓΡΑ ΑΕΡΙΑ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΣΤΕΡΕΑ ΥΓΡΑ ΑΕΡΙΑ ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ ΤΡΟΠΟΙ ΜΕΤΑ ΟΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΗΜΗΤΡΗΣ ΦΡΑΓΚΑΚΗΣ ΑΣΚΑΛΟΣ-ΧΗΜΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ 2ου ΕΚΦΕ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό.

ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 91 9. Άσκηση 9 ιάθλαση. Ολική ανάκλαση. ιάδοση µέσα σε κυµατοδηγό. 9.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε τα φαινόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:.

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:. Θέμα 1ο Μερικοί μαθητές κρεμούν με νήμα από την οροφή της τάξης ένα θερμόμετρο έτσι ώστε το κάτω μέρος του

Διαβάστε περισσότερα

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:.

Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Ε Δημοτικού 13 Μαΐου 2012 Ονοματεπώνυμο: Δημοτικό Σχολείο:. Συντομογραφίες: β.μαθ.ε βιβλίο Μαθητή Ε τάξης τ.εργ.ε τετράδιο Εργασιών Ε τάξης Παρατήρησε τα παρακάτω σκίτσα στα οποία εικονίζονται «επικίνδυνες

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι

Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Εισαγωγή στις Φυσικές Επιστήμες και την Επιστημονική Καλλιέργεια Ι Ενότητα 4 η : Θερμικά φαινόμενα Δημήτρης Κολιόπουλος Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισµα α τετραµήνου στη φυσική γενικής παιδείας

ιαγώνισµα α τετραµήνου στη φυσική γενικής παιδείας ιαγώνισµα α τετραµήνου στη φυσική γενικής παιδείας 1 Το µήκος κύµατος µιας πράσινης ακτινοβολίας όταν διαδίδεται σε ένα υλικό είναι το µισό από ότι είναι στο κενό. a) Ο δείκτης διάθλασης του υλικού αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ 1. Εντόπισε στο παρακάτω σκίτσο πηγές ηχορρύπανσης: Πηγές ηχορρύπανσης είναι:

ΦΥΣΙΚΑ 1. Εντόπισε στο παρακάτω σκίτσο πηγές ηχορρύπανσης: Πηγές ηχορρύπανσης είναι: Ενδεικτικά θέματα (με ενδεικτικές λύσεις / απαντήσεις) για τη δοκιμασία / τεστ εισαγωγής από τα Δημοτικά στα Πρότυπα Πειραματικά Γυμνάσια Ενδεικτικά Θέματα Φυσικών ΦΥΣΙΚΑ 1 Εντόπισε στο παρακάτω σκίτσο

Διαβάστε περισσότερα

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική Ο15 Κοίλα κάτοπτρα 1. Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η εύρεση της εστιακής απόστασης κοίλου κατόπτρου σχετικά μεγάλου ανοίγματος και την μέτρηση του σφάλματος της σφαιρικής εκτροπής... Θεωρία.1 Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013. Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012. Διαγωνισμός στη Φυσική.

ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013. Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012. Διαγωνισμός στη Φυσική. 1ο και 2ο ΕΚΦΕ Ηρακλείου ΤΟΠΙΚΟΣ ΠΡΟΚΡΙΜΑΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ - EUSO 2013 Σάββατο 8 Δεκεμβρίου 2012 Διαγωνισμός στη Φυσική (Διάρκεια 1 ώρα) ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΑΘΗΤΩΝ 1)... 2)...

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ»

ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» 1 ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΗ ΣΥΡΟ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ 217 ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ΣΕ «ΕΙΚΟΝΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ» Λουκία Μαρνέλη Εκπαιδευτικός Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Διεύθυνση: Μονής Κύκκου 1, 15669 Παπάγου

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Οι άνθρωποι προσπαθούν να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση ή να μετρήσουν με ακρίβεια τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά.

ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. Μέρος 1ον : ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 53 ιάδοση κυµάτων σε διηλεκτρικά. Απορρόφυση ακτινοβολίας. 5. Άσκηση 5 5.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1. Θέµα 1 ο ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Επαναληπτικό στη Φυσική 1 Θέµα 1 ο 1. Το διάγραµµα του διπλανού σχήµατος παριστάνει τη χρονική µεταβολή της αποµάκρυνσης ενός σώµατος που εκτελεί απλή αρµονική ταλάντωση. Ποια από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Υλικά που χρειαζόμαστε

Υλικά που χρειαζόμαστε Θέρμανση νερού σε ηλιακό συλλέκτη και κατασκευή ενός ηλιακού θερμοσίφωνα Η Ελλάδα έχει περίπου το 1/4 των ηλιακών θερμοσιφώνων από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το διαπιστώνουμε εύκολα αν κοιτάξουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

παράθυρα ιδακτικό υλικό µαθητή Πλήκτρα για να το παράθυρο Λωρίδα τίτλου Πλαίσιο παραθύρου

παράθυρα ιδακτικό υλικό µαθητή Πλήκτρα για να το παράθυρο Λωρίδα τίτλου Πλαίσιο παραθύρου ιδακτικό υλικό µαθητή παράθυρα Κατά τη διάρκεια της µελέτης µας γράφουµε και διαβάζουµε, απλώνοντας πάνω στο γραφείο τετράδια και βιβλία. Ξεκινώντας ανοίγουµε αυτά που µας ενδιαφέρουν πρώτα και συνεχίζουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ. ΦΥΛΛΟ ραστηριοτήτων 1

ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ. ΦΥΛΛΟ ραστηριοτήτων 1 ραστηριότητες Θεµατικής Ενότητας Γ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ο ΥΣΣΕΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΟΡΙΝΘΟΥ 4 Ο ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΛΙΣΣΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΙΑΦΑΝΗ ΚΑΙ ΜΗ ΜΕΣΑ, ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΦΥΛΛΟ ραστηριοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία

ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία ΠΕΙΡΑΜΑ VIII Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε τις βασικές αρχές της θερµιδοµετρίας προκειµένου να µετρήσουµε τα εξής: Ειδική θερµότητα θερµιδοµέτρου.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία

ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία ΠΕΙΡΑΜΑ IX Θερµιδοµετρία και Θερµοστοιχεία Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα χρησιµοποιήσουµε τισ βασικές αρχές της θερµιδοµετρίας προκειµένου να µετρήσουµε τα εξής: Ειδική θερµότητα θερµιδοµέτρου.

Διαβάστε περισσότερα

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων.

Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 101 10. Άσκηση 10 Doppler Radar. Μεταφορά σήµατος µε την βοήθεια των µικροκυµάτων. 10.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών

Διαβάστε περισσότερα

24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ

24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ 24ο Μάθημα ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ Ο αέρας, όπως και κάθε αέριο, ασκεί δυνάμεις, ασκεί πιέσεις Μέχρι τώρα διαπιστώσαμε ότι πιέσεις μπορεί να ασκηθούν στην επιφάνεια στερεών και υγρών σώματων. Τι συμβαίνει στην

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα.

Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ενδεικτικές απαντήσεις θα αναρτηθούν μετά την παραλαβή των γραπτών από όλα τα εξεταστικά κέντρα. Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:....

Διαβάστε περισσότερα

α. n 1 > n 2 β. n 2 > n 1. γ. n 1 = n 2 δ. n 2 = 2n 1. β. 2u cm. http://www.epil.gr

α. n 1 > n 2 β. n 2 > n 1. γ. n 1 = n 2 δ. n 2 = 2n 1. β. 2u cm. http://www.epil.gr ΘΕΜΑ 1ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ' ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΥΤΕΡΑ 11 ΙΟΥΛΙΟΥ 2005 ΕΞΕTΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) Να γράψετε στο

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική Γνωρίζουμε τα βασικά Δηλαδή, πως το φως διαδίδεται και αλληλεπιδρά με σώματα διαστάσεων πολύ μεγαλύτερων από το μήκος κύματος. Ανάκλαση: Προσπίπτουσα ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ B ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαΐου 2009 Ώρα: 10:00 12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από οκτώ (8) θέματα. 2) Απαντήστε σε όλα τα θέματα. 3) Επιτρέπεται η χρήση μόνο μη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΤΕ:

ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΤΕ: ΗΛΙΑΚΟΣ ΦΟΥΡΝΟΣ Ένας ηλιακός φούρνος που µπορεί να κατασκευαστεί εύκολα από δύο χαρτοκιβώτια ΥΛΙΚΑ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΕΙΑΣΤΕΙΤΕ: ύο χαρτοκιβώτια. Προτείνουµε να χρησιµοποιήσετε ένα εσωτερικό κουτί που να είναι τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 1 Ονοματεπώνυμο.. Υπεύθυνος Καθηγητής: Γκαραγκουνούλης Ιωάννης, Κυριτσάκας Βαγγέλης Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ > Κυριακή 17-10-2010

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 10 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 11 Μαΐου 2014 Ώρα : 10:00-12:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίμιο αποτελείται από έντεκα (11) θέματα και δέκα (10) σελίδες. 2) Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΣΗ µε λογισµικό PheT ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Πείραµα. (εικονικό). http://phet.colorado.edu/sims/density-and-buoyancy/buoyancy_el.html

ΑΝΩΣΗ µε λογισµικό PheT ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Πείραµα. (εικονικό). http://phet.colorado.edu/sims/density-and-buoyancy/buoyancy_el.html ΑΩΣΗ µε λογισµικό PheT ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Πείραµα. (εικονικό). http://phet.colorado.edu/sims/density-and-buoyancy/buoyancy_el.html Παίρνω στο ένα µου χέρι τα 2 kg σίδερο και στο άλλο τα 2 kg ξύλο. Αισθάνοµαι

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις - 4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Αναφορά Εργασίας 1 Καραγκούνη Κατερίνα Α.Μ : 1312008050 Το παιχνίδι καρτών «Σκέψου και Ταίριαξε!», το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι.

Τι χρειάζεσαι: Ένα πλαστικό μπουκάλι (ή ένα στενόμακρο ποτήρι), ένα μολύβι, ένα κομμάτι μονόκλωνο καλώδιο ή σύρμα, νερό, οινόπνευμα, λάδι, αλάτι. ΑΝΩΣΗ Πείραμα 1: Το αυγό που κολυμπάει. Τι χρειάζεσαι: ένα βρασμένο αυγό, ένα πλατύ ποτήρι ή ένα πλαστικό μπουκάλι, ένα μαχαίρι, νερό, αλάτι, ένα κουταλάκι. Τι θα κάνεις: Αν δεν είναι εύκολο να έχεις ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ

ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ ΜΕΛΕΤΗ ΣΤΑΣΙΜΩΝ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΕ ΣΩΛΗΝΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ ΣΚΟΠΟΙ Η αισθητοποίηση του φαινοµένου του ηχητικού συντονισµού Η κατανόηση της αρχής λειτουργίας των πνευστών οργάνων ΥΛΙΚΑ-ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Φυσικής Γενικής Παιδείας Γ Λυκείου 2 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Σύµφωνα

Διαβάστε περισσότερα

1.1. Κινηµατική Οµάδα Γ.

1.1. Κινηµατική Οµάδα Γ. 1.1. Οµάδα Γ. 1.1.21. Πληροφορίες από το διάγραµµα θέσης-χρόνου..ένα σώµα κινείται ευθύγραµµα και στο διάγραµµα βλέπετε τη θέση του σε συνάρτηση µε το χρόνο. i) Βρείτε την κλίση στο διάγραµµα x-t στις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Ε ΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015, ώρα: 10:00-11:00 Οδηγίες: 1) Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 7 σελίδες και περιλαμβάνει 25 θέματα.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο θα μπορείς: Να εξηγείς τις αρχές λειτουργίας των οπτικών αποθηκευτικών μέσων. Να περιγράφεις τον

Διαβάστε περισσότερα

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

r r r r r r r r r r r Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 0 ΜΑÏΟΥ 011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Είδωλα: επίπεδα κάτοπτρα. Έκλειψη ηλίου. Σκιά. ΗΣελήνηπαρεµβάλλεται µεταξύ Ηλίου και Γης. Σαν αποτέλεσµα βλέπουµε µόνοτοεξωτερικόµέρος του Ήλιου.

Είδωλα: επίπεδα κάτοπτρα. Έκλειψη ηλίου. Σκιά. ΗΣελήνηπαρεµβάλλεται µεταξύ Ηλίου και Γης. Σαν αποτέλεσµα βλέπουµε µόνοτοεξωτερικόµέρος του Ήλιου. ίδωλα: επίπεδα κάτοπτρα Tο είδωλο είναι φανταστικό, καιέχειτοίδιοµέγεθος µετο αντικείµενο. Η δεξιά πλευρά του ειδώλου αντιστοιχεί στην αριστερή πλευρά του αντικειµένου 1 2 Σκιά λέµε τοσκοτεινόχώρο που

Διαβάστε περισσότερα

Οι καθρέφτες και οι φακοί

Οι καθρέφτες και οι φακοί Οι καθρέφτες και οι φακοί Οι καθρέφτες και οι φακοί 111 Επιστηµονικό µέρος ΦΩΣ Το φως είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία (ηλεκτροµαγνητικό κύµα) που η ταχύτητα του στο κενό είναι περίπου 300.000 Km/sec.

Διαβάστε περισσότερα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα

6.10 Ηλεκτροµαγνητικά Κύµατα Πρόταση Μελέτης Λύσε απο τον Α τόµο των Γ. Μαθιουδάκη & Γ.Παναγιωτακόπουλου τις ακόλουθες ασκήσεις : 11.1-11.36, 11.46-11.50, 11.52-11.59, 11.61, 11.63, 11.64, 1.66-11.69, 11.71, 11.72, 11.75-11.79, 11.81

Διαβάστε περισσότερα

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s

7 σειρά ασκήσεων. Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s η 7 σειρά ασκήσεων Για την επίλυση των προβλημάτων να θεωρηθούν γνωστά: σταθερά του Planck 6,63 10-34 J s, ταχύτητα του φωτός στον αέρα 3 10 8 m/s 1. Εξηγήστε γιατί, όταν φως διαπερνά μία διαχωριστική

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 10-0133.indb 93 25/2/2013 3:34:34 μμ

ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 10-0133.indb 93 25/2/2013 3:34:34 μμ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 10-0133.indb 93 25/2/2013 3:34:34 μμ 94 ΦΕ1: ΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Σίγουρα κάποια στιγμή έχεις νιώσει κι εσύ ένα μικρό «τίναγμα», καθώς βγάζεις ένα μάλλινο πουλόβερ ή καθώς ακουμπάς την πόρτα

Διαβάστε περισσότερα

3. Hλιακός φούρνος από δύο χαρτόκουτες, µε καπάκι και ένα ανακλαστήρα

3. Hλιακός φούρνος από δύο χαρτόκουτες, µε καπάκι και ένα ανακλαστήρα 3. Hλιακός φούρνος από δύο χαρτόκουτες, µε καπάκι και ένα ανακλαστήρα Υλικά που χρειαζόµαστε δύο χαρτόκουτες, µία εξωτερική µεγαλύτερη και µία εσωτερική µικρότερη, µε βάση τουλάχιστον 38 38 εκ. ένα φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

F r. www.ylikonet.gr 1

F r. www.ylikonet.gr 1 3.5. Έργο Ενέργεια. 3.5.1. Έργο δύναµης- ροπής και Κινητική Ενέργεια. Το οµοαξονικό σύστηµα των δύο κυλίνδρων µε ακτίνες R 1 =0,1m και R =0,5m ηρεµεί σε οριζόντιο επίπεδο. Τυλίγουµε γύρω από τον κύλινδρο

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΛΕΚΑΝΗ ΚΥΜΑΤΙΣΜΩΝ

ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΛΕΚΑΝΗ ΚΥΜΑΤΙΣΜΩΝ 1 ο ΕΚΦΕ (Ν. ΣΜΥΡΝΗΣ) Δ Δ/ΝΣΗΣ Δ. Ε. ΑΘΗΝΑΣ 1 ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΚΥΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΛΕΚΑΝΗ ΚΥΜΑΤΙΣΜΩΝ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΛΑΣΗΣ ( ΝΟΜΟΣ SNELL ) Α. ΣΤΟΧΟΙ Η εξοικείωση με μετρήσεις μήκους. Η εξοικείωση με τη χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30

ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30 ΕΠΩΝΥΜΟ ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜ/ΝΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ 11/3/2012 ΧΡΟΝΟΣ ΕΞΕΤΑΣΗΣ: 10:30-13:30 Στις ημιτελείς προτάσεις 1-4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη φράση,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ. Σελίδα 1 από 10

ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ. Σελίδα 1 από 10 ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ Στόχος(οι): Στόχος της δραστηριότητας είναι να μάθουν οι μαθητές για την εξοικονόμηση της ενέργειας και την ενεργειακή αποδοτικότητα, συμπεριλαμβανομένων και των επιπτώσεων στο κόστος.

Διαβάστε περισσότερα

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο.

Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. Κίνηση σε Ηλεκτρικό Πεδίο. 3.01. Έργο κατά την μετακίνηση φορτίου. Στις κορυφές Β και Γ ενόςισοπλεύρου τριγώνου ΑΒΓ πλευράς α= 2cm, βρίσκονται ακλόνητα δύο σηµειακά ηλεκτρικά φορτία q 1 =2µC και q 2 αντίστοιχα.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 0. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 0. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Επαναληπτικό διαγώνισµα Φυσικής Κατεύθυνσης Γ λυκείου 009 ΘΕΜΑ 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις -5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Σώµα

Διαβάστε περισσότερα

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ . ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 1. Σε µια ισόθερµη µεταβολή : α) Το αέριο µεταβάλλεται µε σταθερή θερµότητα β) Η µεταβολή της εσωτερικής ενέργειας είναι µηδέν V W = PV ln V γ) Το έργο που παράγεται δίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα:

Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Ημερομηνία:. Όνομα και Επώνυμο: Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας: Δημοτικό Σχολείο: Τάξη/Τμήμα: Στο σχολείο, στο μάθημα των φυσικών, οι μαθητές παρατηρούν, ενδιαφέρονται, ερευνούν και, με πειράματα, ανακαλύπτουν.

Διαβάστε περισσότερα

4.1.α. Κρούσεις. Κρούσεις. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. 4.1.22. Κρούση και τριβές. 4.1.23. Κεντρική ανελαστική κρούση

4.1.α. Κρούσεις. Κρούσεις. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. 4.1.22. Κρούση και τριβές. 4.1.23. Κεντρική ανελαστική κρούση 4.1.α.. 4.1.21. Ενέργεια Ταλάντωσης και Ελαστική κρούση. Μια πλάκα µάζας Μ=4kg ηρεµεί στο πάνω άκρο ενός κατακόρυφου ελατηρίου, σταθεράς k=250ν/m, το άλλο άκρο του οποίου στηρίζεται στο έδαφος. Εκτρέπουµε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΘΕΜΑ 1 Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 9 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Φιλολάου & Εκφαντίδου 6 : Τηλ.: 076070 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΥΚΕΙΟΥ 009 ΘΕΜΑ Nα γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό καθεµιάς

Διαβάστε περισσότερα

Η θερµότητα και η θερµοκρασία

Η θερµότητα και η θερµοκρασία Η θερµότητα και η θερµοκρασία Επιστηµονικό µέρος Η θερµοκρασία και η θερµότητα Η θερµοκρασία και η θερµότητα αποτελούν δύο βασικές έννοιες Της Φυσικής οι οποίες σχετίζονται µε την έννοια της ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο

ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ηλεκτρισμένα σώματα. πως διαπιστώνουμε ότι ένα σώμα είναι ηλεκτρισμένο ; Ηλεκτρικό φορτίο ΦΥΣΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Ηλεκτρική δύναμη και φορτίο Ηλεκτρισμένα σώματα 1.1 Ποια είναι ; Σώματα (πλαστικό, γυαλί, ήλεκτρο) που έχουν την ιδιότητα να ασκούν δύναμη σε ελαφρά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ - ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ

ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ - ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ - ΘΕΡΜΟΤΗΤΑ 1. Διαστολή συστολή στερεών Πείραμα 1: Πως μπορεί να μακρύνει ένα αλουμινόχαρτο; Τι χρειάζεσαι: Μια λωρίδα από αλουμινόχαρτο μήκος περίπου 80-100 εκατοστών του μέτρου (cm) και πλάτους

Διαβάστε περισσότερα

Ο αέρας καταλαμβάνει όγκο

Ο αέρας καταλαμβάνει όγκο Ο αέρας καταλαμβάνει όγκο Πείραμα 1: Το βαμβάκι που καταδύεται χωρίς να βρέχεται. Τι χρειάζεσαι: Στεγνό βαμβάκι, ένα στενό διαφανές ποτήρι (πλαστικό ή γυάλινο), ένα μεγάλο πλαστικό μπουκάλι από αναψυκτικό,

Διαβάστε περισσότερα

Τα είδη της κρούσης, ανάλογα µε την διεύθυνση κίνησης των σωµάτων πριν συγκρουστούν. (α ) Κεντρική (ϐ ) Εκκεντρη (γ ) Πλάγια

Τα είδη της κρούσης, ανάλογα µε την διεύθυνση κίνησης των σωµάτων πριν συγκρουστούν. (α ) Κεντρική (ϐ ) Εκκεντρη (γ ) Πλάγια 8 Κρούσεις Στην µηχανική µε τον όρο κρούση εννοούµε τη σύγκρουση δύο σωµάτων που κινούνται το ένα σχετικά µε το άλλο.το ϕαινόµενο της κρούσης έχει δύο χαρακτηριστικά : ˆ Εχει πολύ µικρή χρονική διάρκεια.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ηµεροµηνία: Τετάρτη 18 Απριλίου 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις 1 έως 4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής

Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής Θ1 Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής 1. Σκοπός Στην άσκηση αυτή θα µελετηθεί το φαινόµενο της γραµµικής διαστολής και θα προσδιοριστεί ο συντελεστής γραµµικής διαστολής ορείχαλκου ή χαλκού..

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑ IV Απλή κυκλική κίνηση. Κεντροµόλος Δύναµη

ΠΕΙΡΑΜΑ IV Απλή κυκλική κίνηση. Κεντροµόλος Δύναµη ΠΕΙΡΑΜΑ IV Απλή κυκλική κίνηση. Κεντροµόλος Δύναµη Σκοπός πειράµατος Στο πείραµα αυτό θα µελετήσουµε την κυκλική κίνηση µίας σηµειακής µάζας και ιδιαίτερα την εξάρτηση της κεντροµόλου δύναµης από τη µάζα,

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα Στη στήλη Σκουπιδομαζέματα επιστημοσκορπίσματα παρουσιάζονται απλά πειράματα και κατασκευές που μπορούν να πραγματοποιηθούν με καθημερινά υλικά και μπορούν να ενταχθούν, κατά την κρίση του διδάσκοντα,

Διαβάστε περισσότερα