Σήψη και Σηπτικό Shock

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σήψη και Σηπτικό Shock"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 85 Σήψη και Σηπτικό Shock ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΒΑΣΙΛΙΑΓΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το know sepsis is to know critical care medicine ]erry ]. Zίmmerman, 1995 Η αναγνώριση και διεξοδική ανάλυση της σήψης προέκυψε με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και των σύγχρονων θεραπευτικών μεθόδων. Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζεται ολοένα αυξανόμενη εμφάνιση σηψαιμίας στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας ενηλίκων και παιδιών (μεταξύ των ετών 1979 και 1987 αύξηση κατά 139% ). Στην παιδική ηλικία (1-4 ετών) η σήψη αποτελεί την 9η αιτία θανάτου με ετήσια θνητότητα 0,5: γενικού πληθυσμού, στη βρεφική ηλικία είναι ακόμη μεγαλύτερη ενώ στη νεογνική (ιδιαίτερα στα πρόωρα) πλησιάζει το 50%. Στις Μ.Ε.Θ. - παιδιών η σήψη - σηπτικό shock είναι σχεδόν μια καθημερινή πραγματικότητα. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν χρησιμοποιηθεί διάφορες ορολογίες στην προσπάθεια καλύτερης απόδοσης και μεγαλύτερης διάκρισης και σταδιοποίησης των εξελίξεων κατά την σήψη. Η σύγχρονη ορολογία1'25 προέρχεται από το συνέδριο του 1992 των American College and Chest Physicians και της Society of Critical Care Medicine με ομοφωνία απόψεων (πίνακας 1). Τότε αποδόθηκαν οι διάφορες φάσεις της σήψης και η σχέση μεταξύ τους με το γνωστό πλέον σχήμα (Σχήμα 1). ΟΡΙΣΜΟΙ Η σηψαιμία αναγνωρίσθηκε ως κλινική οντότητα στις αρχές του 20ού αιώνα (Jacob, Felty, 1924), ενώ ο όρος σηπτικό shock πρωτοχρησιμοποιήθηκε από τον Weisbren το Λοίμωξη Μικροβιαιμία Σύνδρομο συστηματικής φλεγμονώδους αντίδρασης (SIRS) Σήψη Βαρειά σήψη Σηmικό shock Υπόταση Σχήμα 1. Σχέσεις μεταξύ Συνδρόμου Συστηματικής Φλεγμονώδουc; Αντίδρασης (Σ.Σ. ΦΑ) -Σήψης- Λοίμωξης. Η κατάταξη αυτή προτάθηκε το 1994 από τον Hayden ως κατάλληλη να χρησιμοποιείται και στα παιδιά με διαφοροποιήσεις στις παραμέτρους εκείνες που σχετίζονται με την ηλικία (πίνακας 2).25'2y Τα κλινικά σημεία με τα οποία εκδηλώνεται η σήψη2υ είναι ποικίλα και μη ειδικά και χαρακτηριστικά της συγκεκριμένης πάθησης, ιδιαίτερα επειδή παρατηρούνται σε ήδη «βαρειά» περιστατικά όπου η συμπτωματολογία είναι κοινή (πίνακας 3). Τα στοιχεία που παρατίθενται στον πίνακα 4 δηλώνουν ότι στις μικρές ηλικίες έχει ιδιαίτερη βαρύτητα η

2 86 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΓΑrΙΚΗΣ ΙΑΊ'ΡΙΚΗΣ νισμών (βακτηρίδια, ιοί, παράσιτα). στην 1\.. ψ vv..ι ιu Βακτηριαιμία: Παρουσία ζώντων βακτηριδίων στο αίμα.. Σύνδρομο συστηματικής φλεγμονώδους αvτfδρασης (SIRS): Συστηματική απάντηση σε πληθώρα σοβαρών αιτίων (λοίμωξη, τραύμα, έγκαυμα). Χαρακτηρίζεται από την παρουσία 2 ή περισσοτέρων από τις παρακάτω παραμέτρους. Θερμοκρασία>3a c ή <36 c Καρδ.. συχνότητα>2sd την προβλεπόμενη για την ηλικία Αναπ. συχνότητα>2sd την προβλεπόμενη για την ηλικία Λευκά αιμοσφαίρια> κύτταρα/mm ή <4.000 κύτταρα/mm ή 10% "άωρες" μορφές.. Σήψη (SIRS+ Λοίμωξη): Συστηματική απάντηση στη λοίμωξη Σοβαρή σήψη: (Σήψη+διαταραχές μικροκυκλοφορίας+υπόταση+αρχόμενη διαταραχή λειτουργίας οργάνων). Σηπτικό shock: (Σήψη+υπόταση ανθεκτική στην χορήγηση υγρών, γαλακτική οξέωση, ολιγουρία, διαταραχές επιπέδου συνείδησης}. Υπόταση: (συστολική αρτηριακή πίεση υποδιπλάσια της προβλεπόμενης SD για την ηλικία) υπόταση ανθεκτική στην θεραπεία με υγρά-ινότροπα-αγγειοσυσπαστικά φάρμακα. Δυσλειτουργία πολλών οργάνων: (τόσο έντονη διαταραχή της λειτουργίας των οργάνων σε βαρέως πάσχοντες που η ομοιοστασία τους διατηρείται μόνον με θεραπευτική παρέμβα- Ταχυκαρδία Ταχύπνοια Δερματικές εκδηλώσεις Οργανική δυσλειτουργία Αναπνευστική αλκάλωση ί κατανάλωση οξυγόνου ίcο, J..SVR Σημεία φλεγμονής ί επίπεδα κυτοκινών Ταχυκαρδία, βραδυκαρδία, shock, κακή μικροκυκλοφορία Αναπνευστική δυσχέρεια, άπνοια, κυανωτικές κηλίδες, "μαρμαροειδές" δέρμα. Λήθαργος, διέγερση, σπασμοί, "γεμάτη" πηγή, uπστονία. Δυσκολία στη σίτιση, έμετος, μετεωρισμός κοιλίας. Διάρροια, ίκτερος, ηπατοσπληνομεγαλία > <40 Ολική Χολερυθρίνη (mg/dl) >1 μηνός >3,5 6 Διαστολική Α.Π. Όλες οι ηλικές (mmhg) >110 6 Καρδ. συχνότητα Βρέφη Παιδιά (lmin) >160 >150 4 <80 4 <90 Βρέφη Αναπν. συχνότ. Παιδιά (lmin) >90 5 Άπνοι α Άπνοια 5 >70 Κάλιο ορού Όλες οι ηλικίες (meq/1...) 3-3,5 1 6,5-7, <3 >7,5 Ασβέσnο ορού (mg/dl) >15 6 Όλες οι ηλικίες <7 Pa0 2 /Fi0 2 PaC0 2 (mmhg) Κλίμ. Γλασκώβης Αντίδραση οφθαλμ. κορών Όλες οι ηλικίες <200 3 Όλες οι ηλικίες Όλες οι ηλικίες <8 6 Όλες οι Ανισοκορία 4 10 >65 Σάκχαρο ορού Όλες οι ηλικίες (mg/dl) 4() >400 8 <40 Διπανθρακικά πλάσματος. < (meq/1...) Όλες οι ηλικίες >30

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝfΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 87 Ν. Β. π. Ε Αvrίδραση οφθαλμικών κορών Score=7 Ο.Η. 1 καθηλωμένη Κενrρική Θερμοκρασία Score=3 <33'C >40'C Score=7 <40 <45 <55 <65 Score=11 2 καθηλωμένες Ν Β π Ε Επίπεδο συνείδησης Ο.Η. Score=5 Λήθαργος/Κώμα (G.C.S.<8) Score=4 >225 >225 >205 >155 Ο. Η. ρ Η Score=2 Ο.Η Pa02 (mmhg) Score=3 Ο.Η ,9 Score=6 ph<7 tc02<5 Score=3 >7.55 Ο.Η. PaC02 (mmhg) Ο.Η. Score=4 >34 Score= Score=3 >75 Ο.Η. Κρεατινίνη Score=2 >200 mg/dl ή > 11 mmoi/l Score=2 >0.85 >0.90 >0.90 >1.30 Ο. Η. Ουρία Ν. ΛοιΠές ηλικές Score=3 >6,9mmoi/L Score=3 > 11,9mg/dl ή >4,3mmoi/L > 14,9mg/dl ή >5,4mmoi/L επισκόπηση, η ψηλάφηση και η παρατήρηση ως προς την αλλαγή συμπεριφοράς. Καθόσον η εισβολή του σηπτικού shock στην βρεφική-παιδική ηλικία μπορεί να είναι δραματική, όπως στην κεραυνοβόλο μηνιγγιτοδοκοκκική σηψαιμία, οι ερευνητές ασχολήθηκαν με τον έγκαιρο εντοπισμό των πρώιμων σημείων βαρύτητας στη σήψη και έτσι προέκυψαν τα PRISM Scores (Pediatric Risk of Mortality Score,S PRISM ΙΠ, PRISM 111-APS) τα οποία χρησιμοποιούνται με αξιοπιστία στον βρεφικό και παιδικό πληθυσμό (πίνακες Sα, β). Ενημερωτικά αναφέρω ότι υπάρχουν αντίστοιχα scores και για την νεογνική ηλικία. Σε ευρεία χρί1ση είναι το CRIB (Clinical Risk Index for Babies) και το SNAP (Score for Neonatal Acute Physiology). Από το 1992 έως και σήμερα διάφοροι αξιόλογοι ερευνητές, ασχολούμενοι αποκλειστικά με παιδιά, στοχεύοντας πάντα στην έγκαιρη πρόβλεψη, τροποποίησαν το ACCP/SCCM επισημαίνοντας τις παραμέτρους που διαφοροποιούνται με την πρόοδο της ηλικίας (πίνακας 6). Τέλος, το 1995, μια ομάδα Γάλλών ειδικών κατέληξε σε λεπτομερέστερη κατάταξη ανάλογα με την ηλικία (πίνακας 7).

4 88 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Ταχύπνοια βρέφη>60 >280 >280 >280 (/min) παιδιά>50 Υποθερμία (C) >38 >38 >38,5 >38,5 Υποθερμία ('C) <36 <36 <36 <35 Υπόταση ΣΑΠ>280 ΣΑΠ>280 Σ ή Δ.Α.Π.>2 80 ΑΠ<5% και αγγειοδραστικά φ. < Αναπνευστική συχνότητα (/min) >90% Καρδιακή συχνότητα >180 >160 >130 >120 (!min) >90% Συστολική aρτ. Πίεση <50 <65 <80 (mmhg) <10% Διαστολική aρτ. Πίεση <35 (mmhg) <10% Διούρηση (ml/kg/ώρa) 0,5 <10% Pa02 (mmhg) <80 <90 <10% PaC02 (mmhg) >45 >45 >90% <10% <30 <70 >50 <70 <40 >45 <50 <90 ΕΠΙΔΗΜΙ ΟΛΟ ΓΙΑ 27'29'39'48'57 Η σήψη στον παιδικό πληθυσμό παρουσιάζει εξάρσεις στην νεογνική ηλικία και στην ηλικία των 2 ετών, αποτελεί δε περίπου το 24% των εισαγωγών στις παιδιατρικές Μ.Ε.Θ. Η επιδημιολογική στατιστική σύμφωνα με την βιβλιογραφία διαφέρει στις Η.Π.Α. σε σχέση με αυτήν στην Ευρώπη. Στις Η.Π.Α. αναφέρεται δεκαπλασιασμός των λοιμώξεων από Gram(-) βακτηρίδια την τελευταία δεκαετία. Από τις εισαγωγές με αφορμή κάποια λοίμωξη στις παιδιατρικές Μ.Ε.Θ. το 63% εξελίσσεται σε σηπτικό shock, ενώ μόνον στο 25% αυτών των περιστατικών ανιχνεύονται βακτηρίδια. Η θνησιμότητα αγγίζει το 25-30%. Στην Ευρώπη υπάρχει εκτενής αντιπροσωπευτική Παλαιότερες στατιστικές Η. lnfluenze Neisseria meningitis Streptococcus pneumonia Streprococcus pyogenes Staphylococci Πρόσφατες στατιστικές Staphylococcus coagulase (-) Staphylococcus aureus Enterococci Enterobacter Η. influenze αναφορά μετά πολυκεντρική μελέτη (36 παιδιατρικές-νεογνικές Μ.Ε.Θ.) από την ομάδα των Γάλλων που προαναφέρθηκε, η οποία κατέγραψε αύξηση των λοιμώξεων από Gram( +) βακτηρίδια, καθcδς επίσης

5 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΙΚΗΣ ΙΑΙΡΙΚΗΣ 89 Σχήμα 2: Επιδημιολσyικά στοιχεία Νοσοκομειακών Λοιμώξεων κατά Α. Martinot, F. Leclerc, Pediatιic Emergency Caι e, 1997:13. Αντ:ιγόvο-0 χ ότι το 3% των περιστατικών στις Μ.Ε.Θ. εμφανίζει σήψη και η θνησιμότητα φθάνει το 40%. Παρατηρήθηκε ότι η εμφάνιση της σηπτικής κατάστασης σχετίζεται άμεσα με το χρόνο νοσηλείας στη Μ.Ε.Θ. και κανένα άλλο παράγοντα (φύλο-ηλικίααιτιοπαθογένεια). Τα επιδημιολογικά στοιχεία της μελέτης αναφέρονται στον πίνακα 8. Σε ποσοστό 19% η σήψη οφειλόταν σε νοσοκομειακή λοίμωξη και aνιχνεύθηκαν βακτηρίδια σε 49% των περιπτώσεων. Ο σταφυλόκοκκος και εντερόκοκκος απομονώνονται συχνότερα σε παιδιά με κεντρικούς φλεβικούς καθετήρες και ειδικότερα σ' αυτά που βρίσκονται υπό ολική παρεντερική διατροφή, αποτελούν δε την κύρια αιτία για νοσοκομειακές λοιμώξεις. Έπονται οι λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού (Σχήμα 2). ΙΙΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ14'18,27 Σχήμα 3: Σχηματική παράσταση μορίου πολυσακχαρίδης της εξωτερικής μεμβράνης του μικροβιακαύ τοιχώματος..- '!'::_,..., - -;:.{ 'r... Σχήμα 4: Κυτταροκίνες: TNF: (τumοι" Necιv.vί.l Factυι) - TNFa (καχεκτίνη) - ΤΒFβ (λεμφοτοξίνη) LBP: (Lίpopoly.vacchιπίde Bίnιlίng Proteίn) την οποία ανταγωνι'ζεται η ΒΡΙ (Bacteιicίdal Peιmeabίlίty lncι"ea.vίng Ριυteίn) JL-1-17: Ιντερλευκίνες ΙΝFα,β,γ: Ιντερφερδνες PG: Προσrαγλανδίνες CSF: (Colony-Stίmulatίng Factoι) TGF-β: (TranΙfonnίng Gιnwtlι Factor) PAF: (Platelet Actίvatίng Factor) EDRF: (Endothelίum Derίved Relaxίng Factoι) MDF: (Myocaιrlίal Depι'Ι!,\'.Ι'ίng FactoΙ") - Κατασrαλτικδς Παράγοντας του μυοκαρδίου. Στο επίπεδο της μοριακής παθοφυσιολογίας της σήψης η θεωρία είναι κοινή σε ενήλικες και παιδιά. Το πώς η λοίμωξη εξελίσσεται σε σήψη έχει σχέση με την αλληλεπίδραση των μικροοργανισμών με το ενδογενές περιβάλλον του ασθενούς και το εξωγενές της Μ.Ε.Θ. Αποτέλεσμα της φυσικής διαδικασίας πολλαπλασιασμού, θανάτου και λύσης των μικροβίων μέσω του αμυντικού μηχανισμού, είναι η απελευθέρωση ενδοτοξίνης από τα Gram( ) βακτηρίδια και ποικίλων εξωτοξινών (TSST-1: Toxics syndrome, Toxin-1, εντεροτοξίνες Η, Β, c1_3, D, Ε) από τα Gram( +) βακτηρίδια με ανάλογη βιολογική δάση. Η δραστικότητα της ενδοτοξίνης γίνεται αντιληπτ11 εάν γνωρίζει κανείς ότι πρόκειται για πολυσακχαρίδη της εξωτερικής μεμβράνης του μικροβιακού τοιχώματος όπως φαίνεται στο σχήμα 3. Την αντιγονική της συμπεριφορά καθορίζει το αντιγόνα - Ο και οι πολυ- ή μονο- κλωνικοί όροι που έχουν παρασκευασθεί για την αντιμετώπιση της σήψης από Gram(-) βακτηρίδια, έχουν ως στόχο αυτό το aντιγόνο. Στη λύση των μικροβίων και απελευθέρωση των τοξινών συμβάλλουν και τα αντιβιοτικά, μετά τη χορήγηση των οποίων τα επίπεδα της ενδοτοξίνης μπορεί να αυξηθούν κατά 50 και πλέον φορές. Η απελευθέρωση της ενδοτοξίνης και η δραστηριοποίηση του αμυντικού μηχανισμού του ξενιστή οδηγεί σε μια πολύπλοκη εξέλιξη αντιδράσεων σε κυτταρικό επίπεδο και απελευθέρωση σπουδαίων κυτταροκινών.

6 90 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Οι κυτταροκίνες σε πρώιμο στάδιο ενεργοποιούν ποικίλα ενζυμικά συστήματα (π.χ. πήξη αίματος, ινωδόλυση, συμπλήρωμα) και συντελούν στην έντονη παρουσία αγγειοδραστικών ουσιών (ACTH, προσταγλαδίνες, κατεχολαμίνες, ενδορφίνες, ΝΟ/5'56 ελεύθερες ρίζες 0227) (Σχήμα 4). Κατά την πρώιμη φάση, τα βακτηρίδια με την είσοδό τους στην κυκλοφορία αντιμετωπίζουν την βακτηριολογική δραστηριότητα του συμπληρώματος με ταυτόχρονη παραγωγ1i των πολύ δραστικών βιολογικά κλασμάτων (C3α, C5α, C3 β, C4, και Cιο) τα οποία προάγουν την απελευθέρωση ισταμίνης από βασεόφιλα, ουδετερόφιλα και αιμοπετάλια. Η ισταμίνη προκαλεί αγγειοδιαστολή και αυξάνει την διαβατότητα στα τριχοειδή, με συνέπεια μείωση του δραστικού κυκλοφορούντος όγκου πλάσματος. Σ' αυτήν τη φάση η λιποπολυσακχαρίδη (LPS) που απελευθερώνεται από τα νεκρά βακτηρίδια συνδέεται με ειδική πρωτε'tνη, και σχηματίζουν σύμπλεγμα, την LPS συνδεμένη πρωτε'tνη (LBP), το οποίο στη συνέχεια συνδέεται με τον υποδοχέα CDι4 της μεμβράνης των μακροφάγων-μονοκυττάρων. Σε 2η φάση, η είσοδος αυτού του συμπλέγματος μέσα στο κύτταρο ενεργοποιεί τον καταρράκτη των ενδοκυττάριων κινασών. Έτσι αρχίζει η σύνθεση του TNF. Σε 3η φάση, άπαξ και ο TNF εκκριθεί, εκρήγνυται ο βιολογικός καταρράκτης της φλεγμονής, με αποτέλεσμα την έκκριση δευτεροπαθών μεσολαβητών, IL- 1,6,8 PAF, PG, Λευκοτριένια, MDF, εικοσανοειδή, ελεύθερες ρίζες οξυγόνου, παράγοντες οι οποίοι καθορίζουν τις κλινικές εκδηλώσεις κατά την όψιμη φάση της σήψης, όπου η διαταραχή στην μικροκυκλοφορία των οργάνων οδηγεί σε ανεπαρκή οξυγόνωση των κυττάρων, διαταραχή της οξειδωτικής φωσφορυλίωσης-σύνθεσης ΑΤΡ με προοδευτική βλάβη ανοξαιμικού ή ισχαιμικού τύπου στους ιστούς και τελική συνέπεια τον κυτταρικό θάνατο αρχικά και του οργανισμού στη συνέχεια εάν δεν μπορέσει να διακοπεί η ανεξέλεγκτη πορεία της λοίμωξης. Ως προς την αιτιοπαθογένεια της σήψης, οι σύγχρονες έρευνες κατευθύνονται στην ανίχνευση της γονιδιακής έκφρασής της. 51 Οι Wray και Thiemermann (1998) σε άρθρο τους αναφέρουν τους μηχανισμούς οι οποίοι υπεισέρχονται στην ενεργοποίηση του NF-kB, ενός "πρωτογενούς παράγοντα αντιγραφής" και περιγράφουν τις δυνατότητες αναστολής της ενεργοποίησής του στην προσπάθεια αποτροπής εμφάνισης σηπτικού shock σε πειραματική μελέτη. Ο NF-kB αναγνωρίσθηκε από 10ετίας ενώ τα τελευταία χρόνια έγινε πρόδηλο ότι παίζει κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση πολλών άλλων γονιδίων, υπεύθυνων για την δημιουργία πρωτεϊνών και μεσολαβητών ουσιών που παίζουν σημαντικό ρόλο στην τοπική και συστηματική φλεγμονή. Ο NF-kB έτυχε ιδιαίτερης προσοχής εξαιτίας του μοναδικού μηχανισμού ενεργοποίησης, του ενεργού ρόλου μετάδοσης μηνύματος μεταξύ κυττοπλάσματοςπυρήνα και της ταχείας απάντησης στην παθολογικ1i διέγερση των κυττάρων. Οι προσπάθειες για ανεύρεση τρόπου αναστολής δραστηριοποίησής του δημιουργεί βάσιμες ελπίδες για νέα θεραπευτική προσέγγιση στην αντιμετώπιση της σήψης-σηπτικού shock. ΠΑΘΟΓΕΝΕΣΗ ΚΛΙΝΙΚΩΝ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ ΣΤΗΝ ΣΗΨΗ25 α)κεντρικό Νευρικό Σύστημα (Κ.Ν.Σ.) Πυρετός: ενδογενής πυρετογόνος δράση των TNF, IL 1 και της ιντερφερόνης-α, που αυξάνουν την PGE2 στον υποθάλαμο και συντελεί στην αύξηση του ορίου της φυσιολογικής θερμοκρασίας. Υποθερμία: περιορισμένη ικανότητα των παιδιών για αγγειοσύσπαση και μικρή μυική μάζα, πιθανή νευρομυική νόσος, λήψη φαρμάκων που αναχαιτίζουν το ρίγος, απώλεια από το αναπνευστικό (υπεραερισμός) και από το δέρμα (αγγειοδιαστολή). Αλλαγή επιπέδου συνείδησης: Σύγχυση, λήθαργος, διέγερση, υπνηλία (υποξία, μειωμένη αιματικ1i ροή στον εγκέφαλο, αυξημένα επίπεδα αμινοξέων στο πλάσμα λόγω καταβολισμού των πρωτε'ίνών, παρουσία IL- 1 που σχετίζεται με τις λειτουργίες του ύπνου), μείωση κλίμακας Γλασκώβης (G.C.S.) κατά 1 βαθμό. β) Αναπνευστικό Σύστημα δράση της ενδοτοξίνης, της καλλικρε'lνης ή της βραδυκίνησης στο αναπνευστικ6 Υπεραερισμός: κέντρο και στους υποδοχείς του πνεύμονα (πρώιμη φάση της σήψης). Υποξυγοναιμία: διαταραχή αερισμού-αιμάτωση λόγω υπερέκκρισης διαφόρων μεσολαβητών.

7 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΆrΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 91 (Pa0ifi02 < mmhg, Δείκτης Οξυγόνωσης> 10, αυξανόμενη κυψελιδοαρτηριακή διαφορά: A-aD02>25-50 mmhg). ΑRDS-Οξεία αναπνευστική δυσχέρεια: αυξημένη τριχοειδική διαπερατότητα που είναι δυνατόν να οφείλεται στην δράση της ενδοτοξίνης, συμπληρώματος, ελεύθερων ριζών οξυγόνου, πρωτεασών, PG και εκδηλώνεται με μαζική απώλεια πλάσματος από τα τριχοειδή και ί της κολλοειδωσμωτικής πίεσης στον διάμεσο χώρο - «capillary leak syndrome». Υπερκαπνία: κόπωση αναπνευστικών μυών που πιθανόν να οδηγήσει και σε άπνοια. γ) Καρδιαγγειακό Σύστημα Ανεπάρκεια της καρδιάς ως αντλία: μυοκαρδιακή ισχαιμία, ανεπαρκής χρησιμοποίηση του 02, ί MDF με αρνητική ινότροπη δράση και επομένως μειωμένο κλάσμα εξώθησης της αριστεράς κοιλίας. Υπόταση-shοck: J. φλεβική επιστροφή, J. περιφερικές αγγειακές αντιστάσεις με συνέπεια J. προσφορά 0 2 (αν D02) και J. κατανάλωση 02 (V02). δ) Αιμοποιητικό Σύστημα απελευθέρωση άωρων μορφών, ενεργοποίηση C 3 α με ί των ουδετερόφιλων, ί του CSF (Colony Stimulating Factor). Λευκοκυττάρωση: Λευκοπενία: κατακράτηση από τον σπλήνα, ενεργοποίηση C s α με συνέπεια συγκόλληση-συνάθροιση των λευκών αιμοσφαιρίων. Ηωσινοπενία: μετανάστευση από τον αγγειακό χώρο, αναστολή απελευθέρωσης από τον μυελό των οστών. Σιδηροπενία: εισροή στα όργανα του Δ.Ε.Σ., πτώση κατά 50% για ώρες ή ημέρες. Θρομβοπενία: διάχυτη ενδαγγεικαή πήξη - Δ.Ε.Π., προσκόλληση αιμοπεταλίων στο καταστραμμένα μικροαγγειακό ενδοθήλιο και συγκόλληση στο τριχοειδικό δίκτυο, δράση φαρμάκων (μείωση αιμοπεταλίων κατά 25% ). Πηκτικές διαταραχές: (i ΡΤ, i ΡΠ) Διάχυτη Ενδαγγειακή Πήξη (Δ.Ε.Π.): άμεση δράση ενδοτοξίνης, TNF, IL, ενδοθηλιακού παράγοντα (προ'ίόντα διάσπασης ινωδογόνου FDP> 1:40 ή D-διμερή > 2). ε) Γαστρεντερικό Σύστημα (Γ.Ε.Σ.) Αιμορραγία: υποξία των κυττάρων, μεταβολή αιματικής ροής βλεννογόνου, επίδραση των φυσιολογικών συγκεντρώσεων του γαστρικού οξέος και της χολής στο υποξαιμικό επιθήλιο. Υπερχολερυθριναιμία: ηπατοκυτταρική βλάβη, εξωηπατική χολόσταση, λύση ερυθροκυττάρων (διπλασιασμός ηπατικών ενζύμων, χολερυθρίνη oρoύ>2mg/dl). Παραλυτικός ειλεός: Βακτηριακή αλλόθεση ("translocation"): αλλαγ1ί στη μικροβιακή χλωρίδα με μετανάστευση τοξινών και μικροβίων στην κυκλοφορία. στ) Περιφερικό Νευρικό Σύστημα Πολυνευροπάθεια: υπεργλυκαιμία, υποξυγοναιμία, υπολευκωματιναιμία, διαταραχή μικροκυκλοφορίας. ζ) Ουροποιητικό Σύστημα Νεφρική αγγειοσύσπαση από την δράση των μεσολαβητών: ενδοθηλίνη (ΕΤ _1 ), θρο μ βοξάνη (τχα 2), λέυκοτριένια (τl5), προσταγλανδίνη F2 (PGF2) (ωριαία διούρηση<0,5 ml/kg/hr παρά την χορήγηση υγρών). Οξεία Νεφρική Ανεπάρκεια (Ο.Ν.Α.): η) Μεταβολικές Διαταραχές Υπεργλυκαιμία: J. Χρησιμοποίηση γλυκόζης, ί αντίσταση στην ινσουλίνη, ανεπαρκή έκκριση ινσουλίνης, ηπατική δυσλειτουργία. Υπογλυκαιμία: ηπατική ανεπάρκεια, έλλειψη γλυκογόνου στο ήπαρ, μετατόπιση σε αναερόβιους μηχανισμούς για παραγωγή ΑΤΡ με συνέπεια τεράστιες απαιτήσεις σε γλυκόζη, καταστολή της γλυκονεογένεσης από τις βακτηριδιακές λιποπολυσακχαρίδες. Υπολευκωματιναιμία: δράση IL-1, ί καταβολισμός πρωτε'ίνών, διαφυγή της λευκωματίνης στον εξωαγγειακό χώρο, αυτοκαννιβαλισμός. Υπερτριγλυκεριδαιμία: Δράση IL-1. Ηλεκτρλυτικές διαταραχές: π.χ. ί ADH -J. Na+, ως συνέπεια πολλαπλών νευροενδοκρινικών διαταραχών και μεταβολών του ενδοαγγειακού όγκου και της ακεραιότητας του κυττάρου.

8 92 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΏΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥfΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Σκοπός κατά την αντιμετώπιση ενός παιδιού με λοίμωξη είναι: 1) Έγκαιρη ανίχνευση των ευαίσθητων παραγόντων που προλέγουν τις ύπουλες διεργασίες της σήψης (IL-6, προκαλσιτονίνη, ποσοτικός προσδιορισμός CRP, PBI).4.6,7,zo.zr, 2) Έγκαιρη αναγνώριση-εκτίμηση των κλινικών σημείων (πίνακες 3,4). 3) Έγκαιρη έναρξη της θεραπείας, καθόσον ο παιδιατρικός ασθεν1ίς με τις ιδιαιτερότητές του δεν επιτρέπει καθυστερήσεις στην θεραπευτική αντιμετώπιση. Ιδιαιτερότητες Παιδικής ηλικίας 1. Ανώριμο ανοσοποιητικό σύστημα (υπό ωρίμανση τους πρώτους 6 μήνες της ζωής). 2. Καρδιακός ρυθμός, αναπνευστική συχνότητα, αιματοκρίτης μεταβάλλονται ανάλογα με την ηλικία. 3. Ύπαρξη εμβρυικ1ίς αιμοσφαιρίνης (HbF) μέχρι περίπου τον 4ο μήνα, με ιδιαιτερότητες ως προς την δέσμευση-απόδοση του οξυγόνου. 4. I ολικό νερό σώματος (τβw: Total Body Water). Πλησιάζει την αναλογία του ενήλικα περί το έτος. 5. J. σπειραματική δι1ίθηση (GFR: Glomelular Filtration Rate) που πλησιάζει του ενήλικα στην ηλικία του ενός έτους. Αναμενόμενη διούρηση 0,5-1ml/hr. 6. Απαιτείται προσεκτική χορήγηση υγρών λόγω J. GFR και J. ικανότητας συμπύκνωσης των ούρων. 7. Ανατομικές ιδιαιτερότητες των ανώτερων αεροφόρων οδών. 8. Μικρές απόλυτες τιμές αναπνεόμενου όγκου (τv) και νεκρού χώρου (V D ) 9. J. λειτουργική υπολειπόμενη χωρητικότητα (FRC) και I όγκο σύγκλεισης (CV) σε συνδυασμό με J. ευενδοτότητα ( compliance ), κυρίως στην βρεφική ηλικία. 10. Ύπαρξη ανατομικών shunts με διαταραχές αερισμού-αιμάτωσης (V/Q) -ταχεία έναρξη υποξίας. 11. Έυκολη κόπωση αναπνευστικών μυών. 12. I κατανάλωση οξυγόνου (V02) λόγω I μεταβολικών απαιτήσεων και I έργου αναπνωίς. 13. Οι κοιλίες της καρδιάς δεν είναι ευένδοτες και έχουν σχετικά λιγότερη μυ ίκή μάζα. 14. Η καρδιακή παροχή αυξάνεται κυρίως με την αύξηση της καρδιακής συχνότητας. 15. Ευμετάβλητη πνευμονική κυκλοφορία. 16. Υποδοχείς υπό ανάπτυξη. 17. Πιθανή ύπαρξη συγγενούς καρδιοπάθειας. 18. Έλλειψη αθηροσκλήρωσης (εντονότερη απάντηση στα ινότροπα-αγγειοδραστικά φάρμακα). 19. Περιορισμένη ικανότητα αγγειοσύσπασης-αδυναμία παραγωγής ρίγους έως τον 3ο μήνα ζω1ίς). 20. Αντίδραση στο κρύο με I της νορεπινεφρίνης. 21. I επιφάνεια σώματος - I απώλεια θερμότητας. Έχοντας υπόψη τα προαναφερθέντα, ακολουθεί αναλυτική προσέγγιση της θεραπείας, η οποία περιλαμβάνει: έγκαιρη χορήγηση ορθολογικ1ίς αντιμι κρο βιακ11ς χημειοθεραπείας, άμεσα μέτρα υποστήριξης της αναπνοής και της κυκλοφορίας, προσπάθεια παρέμβασης στους μηχανισμούς της συστηματικής φλεγμονώδους αντίδρασης με aνοσολογικά και άλλα φαρμακευτικά μέσα ( αντίστοιχα των ενηλίκων). ΑΝτΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Στην επιλογή των αντιβιοτικών θα βοηθήσει η συνεκτίμηση δεδομένων όπως: Ηλικία (παιδιά, νεογνά) Βασική νόσος Λήψη ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων Πύλη εισόδου και κυρίως τα επιδημιολογικά χαρακτηριστικά4 ως προς τα προέχοντα παθογόνα στην συγκεκριμένη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας όπου νοσηλεύεται ο μικρ<.5ς. fστ ια Αναπνευστικό ή Κ.Ν.Σ. Καμιά ή ουροποιητικό Π(vdκας 9. ΑΡΧΙΚΗΑΝη ΙΩΣ pια}: Ιj.ΙΗΣJΞ'ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ Γεννητικό ή Γ.Ε.Σ.... ΥΓΙΗ ΠΑΙΔIΑΑΝΩΤΟΥ1 ΜΗΝΟΣ ΑΝτιΒιοτικο Ceftriaxone Cefotaxime + Ampicillin Προαναφε ρθέντα + Metronidazole.. ΔΟΣΗ mg/kg (δόση εφό δου και μετά 100mg/kg/H (ανά 12ωρο) 150mg/kg/H (ανά 4ωρο ή 6ωρο) mg/kg/H (ανά 4ωροή 6ωρο) 15mg!kg (δόση εφόδου) και μετά 7,5mg!kg/δόση (αvά4ωρο) Μέγιση δόση: 4gr/H..

9 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΠ'ΙΚΗΣ 93 Καμία, ανοσοκατασταλμένο ς ασθενής Καμιά, με κεντρικό φλεβικό καθετήρα τιcarcillin ή Ceftazidime + Amikacin + Vancomycin Προαναφερθέντα στον πίνακα 9 Acyclovir 8 Amikacin εφάπαξ ή 8 ή 12 Amoxicillin/ Clavulanic Acid IV,PO Amphotericin Β 0, ημέρες Ιν Ampicillin IV,IM Ampicillin/ Sulbactam (Ampicillin) 6 Ιν Aztreonam IV,IM Cefepime Ι ν Cefotaxime IV,IM Cefoxitin IV,IM Ceftazίdime IV,IM Ceftriaxone IV,IM Cefuroxime IV,IM Chloramphenicol Ιν Ciprofloxacin IV,PO Clindamycin IV,IM Cotrimoxazole 20 (l"mp) 6 Ι ν Erythromycin Ι ν Fluconazole 6 24 IV,PO Flucytocine IV,PO Gentamicin 8 IV,IM lmipenem/ Cilastatin IV,IM lsoniazid ΙΜ,ΡΟ Ketoconazole ΡΟ Methicillin IV,IM Metronidazole 6 lm ή levin* Miconazole Ιν Nafcillin IV,IM Netilmicin 6-7,5 εφάπαξ ή 12 IV,IM Norfloxacin 400/δόοη 12 ΡΟ Oxacillin IV,IM Pefloxacin IV,PO 3-7, mg/kg/h (ανά 4ωρο ή 6ωρο) 150mg/kg/H (ανά Βωρο) 15mg/kg/H (εφάπαξ ήανά8ωρο) mg/kg/h (ανά Βωρο) Penicillin G u/kg/h 4 IV,IM Piperacillin Ι ν Piperacillin/ 50 (12 pipe-1,5 Tz) Tazobactam 8 Ιν (>12 ετών) 30 Pyrazinamide ΡΟ Quinine ΡΟ Rifampin ΡΟ Streptomycin lm Teicoplanin 12 IV,IM τιcarcillin/ Clavulanic Acid Ι ν Tobramycin 12 IV,IM Vancomycin IV ή levin* 25 ασθενής, αφού προηγουμένως ληφθούν καλλιέργειες όλων των βιολογικών υλικών με πρωταρχικό στόχο την απομόνωση του αιτιολογικού παράγοντα. Τα στοιχεία49 που παρατίθενται στους πίνακες <) και 10 αποτελούν βοήθημα κατά την αρχική φάση αντιμετώπισης στην Μ.Ε.Θ.2 Εναλλακτικά και μόνο εφόσον η σήψη δεν υποχωρεί παρά τα ευρέως φάσματος χρησιμοποιούμενα αντιβιοτικά, ως κατάλληλο aντιβιοτικό κρίνεται η imipenem+cilastin ( mg/kg/h, ανά 8ωρο). Σε σοβαρή ουδετεροπενία ή ανοσοκατασταλμένο ασθενή εκτιμάται η χρήση αντιμυκητιακού παράγοντα. Στις περιπτώσεις νοσοκομειακής λοίμωξης 114" ο θεράπων ιατρός λαμβάνει υπόψη διασταυρούμενες λοιμώξεις και πολλές φορές καλύπτει εμπειρικά τον μικρό ασθενή με κατάλληλο aντιβιοτικό και πριν την λήψη αποτελεσμάτων από τις καλλιέργειες βιολογικών υλικών-aντιβιογράμματα. Παρατίθεται ο πίνακας 11 με δασολογικά σχήματα αντιβιοτικών (που χρησιμποιούνται ευρύτερα στην παιδική ηλικία).40 ΥΠΟΣΤΗΡΙΚτΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Στην αντιμετώπιση του σηπτικού shock, οι στόχοι είναι: 1. επαρκής ιστική οξυγόνωση 2. αιμοδυναμική σταθερότητα 3. ικανοποιητική μικροκuκλοφορία - αιμάτωση οργάνων 1. Η υποστήριξη της αναπνοής στις παιδιατρικές Μ.Ε.Θ. θεωρείται απαραίτητη στους m1πτικούς ασθενείς με στόχο την επαρκή απόδοση 02 στους ιστούς (Sa02>95%, Py02>32mmHg, γαλακτικό οξύ στο αίμα<2mμ/l, Hb: ανάλογα με την ηλικία). Με την εφαρμογή του μηχανικού αερισμού πετυχαίνουμε: Μείωση του έργου αναπνοής. Εφαρμογή θετικών πιέσεων (peep ). Αποφυγή ανάπτυξης πνευμονικού οιδήματος κατά την ενυδάτωση (διαταραχή ενδοθηλίου των αγγείων - "capillary leak syndrome"). Αντιμετώπιση ARDS32"17 - Εφαρμογή ειδικών τύπων αερισμού (π.χ. Pressure Control). - Μεταβολή σχέσεως εισπνοής: εκπνοής (Ι:Ε

10 94 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 33, 50, Φ.Τ=25), της ειπσνευστική φάσης (pause time 20,5, Φ.Τ. =10) καθώς και άλλων παραμέτρων ανάλογα με τον τύπο και το πόσο σύγχρονος είναι ο αναπνευστήρας που χρησιμοποιούμε. - Χορήγηση Ν Χορήγηση επιφανειοδραστικού παράγοντα (surfacant).1y - Εφαρμογή αερισμού υγρής φάσης (liquid ventilation) η υψίσυχνου αερισμού (high frequency ventilation). - Χρήση εξωσωματικής οξυγόνωσης (ECM0).31'50 2. Η διόρθωση της υποογκαιμίας στη σήψη αποτελεί επιτακτική ανάγκη και έχει άμεση προτεραιότητα με στόχο την αιμοδυναμική σταθερότητα (ΜΑΡ> 70 mmhg, CVP: mmhg, 18>Pcwp>12 mmhg, Cl>2,5 L/min/m\ διούρηση: ανάλογα με την ηλικία). Τα διαλύματα που χορηγούνται είναι κρυσταλλοειδή (RL, NS), κολλοειδή (αλβουμίνη 5%, διαλύματα αμυλοπηκτίνης ή άλλα μεγαλομοριακά), παράγοντες αίματος (ολικό φρέσκο αίμα στις μικρές ηλικές, πλάσμα FFP). Η χορήγηση των υγρών στην παιδική ηλικία, ενέχοντας ιδιαιτερότητες, αναλύεται διεξοδικά σε άλλο κεφάλαιο. Στην περίπτωση που η υπόταση επιμένει (σηπτικό shocky7 14 1".4Y παρά την προσπάθεια για αποκατάσταση του ενδαγγειακού όγκου με 10 ml/kg σε min, 2 και 3 φορές, επιβάλλεται η έναρξη χορήγησης ινότροπων-αγγειοδραστικών φαρμάκων, επιλεγμένων κατά περίπτωση, ανάλογα με τις αιμοδυναμικές παραμέτρους που ελέγχονται και λαμβάνοντας υπόψη ότι το 02 extraction ratio δεν έχει ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των αυξημένων μεταβολικών απαιτήσεων στην παιδική ηλικία.10 Από τη σύγχρονη βιβλιογραφία2κ προτείνεται ο παρακάτω αλγόριθμος για την αντιμετώπιση του σηπτικού shock (σχήμα 5). Τα φάρμακα25.4υ που επιλέγονται στις περιπτώσεις αντιμετώπισης του σηπτικού shock είναι κυρίως όσα αναγράφονται στον παρακάτω πίνακα (12). Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι ο ευρύτερα χρησιμοποιούμενος παράγοντας είναι η Ντοπαμίνη καθώς και ότι η Νορεπινεφρίνη, σύμφωνα με δεδομένα του 1999,2κ δεν διαταράσσει την σπλαχνική κυκλοφορία, αντίθετα βελτιώνει το ενδοβλεννογόνιο γαστρικό ph (I phi) και δεν επηρεάζει την σπειρα- Σχήμα5 α ) Χ ορήγηση υγρών 5-10 ml/kgσε mίn. b) Όταν ο καρδιακός δείκτης (CI) και ο κορεσμός μεικτο1! φλεβικοιί αίματος (SV02) μειωθούν κατά 15% ή περισσότερο. c) Για διατήρηση της μέσης αρτηριακιίς πίεσης (ΜΑΡ) > 70ιιιηι ς. Pcwp: πίεση ενσφήνωσης των πνευμονικών τριχοειδών. ματική διήθηση (GFR) πιθανόν λόγω μετασπειραματικής σύσπασης των αρτηριολίων, με αποτέλεσμα να παρατηρείται αύξηση της πίεσης μέσα στο σπείραμα (I Filtration Fraction). Επίσης, η νεοσυνεφρίνη, ως αποκλειστικά αγγειοσυσπαστικός παράγοντας, σπάνια αναφέρεται στην βιβλιογραφία της παιδιατρικής Εντατικής Θεραπείας, παρά μόνον σε ειδικές περιπτώσεις, και δεν έχει θέση στην αντιμετώπιση του σηπτικού shock. 4y 3. Είναι σημαντικό να ελέγχεται η επάρκεια αιμάτωσης των οργάνων, με τα κλινικά κριτήρια: ΚΝΣ: καλό επίπεδο συνείδησης. Δέρμα: θερμό, καλά αιματούμενο. Νεφρά: ωριαία διούρηση ανάλογα με την ηλικία. Η διατήρηση καλής μικροκυκλοφορίας, ελέγχοντας τον χρόνο επαναπλήρωσης των τριχοειδών και την περιφερική θερμοκρασία του σώματος αποτελεί αξιόπιστη αντανάκλαση της αιμάτωσης των σπλάχνων (κοινή καταβολή κατά την εμβρυογένεση). Το ενδοβλεννογόνιο-ενδοκυττάριο γαστρικό phi (μέτρη-

11 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 95 Ντομπουταμίνη α>β β1+β Λιnrττn:ιn νεφρικών ινότροπη δράση περιφερική αγγειοσύσπαση i PVR (πνευμ. αγγ. αντιστάσεις) δυσρυθμίες Ινότροπη δράση Αγγειοδιαστολή (β2) J-PVR ταχυκαρδία-έκτακτες συστολές Ισοπροτερενόλη β1+β2 0,05-2 Ινότροπη δράση, Αγγειοδιαστολή J-PVR i MV02 (κατανάλωση 02) Δυσρυθμίες Επινεφρίνη β>α 0,05-1 Ινότροπη δράση, ταχυκαρδία J- νεφρικής αιμάτωσης imv02 Δυσρυθμίες Νορεπινεφρίνη α>β 0,05-1 Έντονη αγγειοσύσπαση ινότροπη δράση i MV02, it SVR (συστηματικές αγγειακές αντιστασεις) Νπροπρωσσικό Νάτριο Αγyειοδιαστολή αρτηριακου> φλεβικού σκέλους 0,05-10 Γ ρήγορη έναρξη, Σύντομη διάρκεια ί ICP (ενδοκράνια πίεση) V/0 διαταραχές τοξικότητά από κυανίδια Νιτρογλυκερίνη Αγγειοδιαστολή φλεβικού >aρτηριακού σκέλους 1-20 J-PVR iιcp PGE1 Σύνθετη 0,05-0,2 Αγγειοδιαστολή Διατήρηση ανοικτού του Βοτάλειου πόρου Αμρινόνη Αναστολή φωσφοδιεστεράσης 1-20 Ινότροπη δράση Χρονότροπη δράση Αγγειοδιαστολή ση με το γαστρικό τονόμετρο) αποτελεί αξιόπιστο δείκτη της σπλαχνικής κυκλοφορίας και βάσει αυτού υπάρχει δυνατότητα για έγκαιρη διάγνωση, εκτίμηση πορείας και πρόγνωση του σηπτικού ασθενούς Διατηρώντας την ακεραιότητα του ευαίσθητου εντερικού βλεννογόνου αποφεύγουμε την ισχαιμία και την αιματογενή διασπορά των μικροβίων από τον εντερικό σωλήνα ("translocation"). ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΣΥΣΤΗΜΑτΙΚΗ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΑΝτΙΔΡΑΣΗ Τροποποίηση της συστηματικής φλεγμονώδους αντίδρασης, παρεμβαίνοντας στα κρίσιμα στάδιά της, είναι σήμερα δυνατή σε πειραματικό και κλινικό επίπεδο. Ανοσολογικά, φαρμακευτικά μέσα και αναστολείς δευτερογενών μεσολαβητών και τελικών μεταβολικών προ'ίόντων, ανάλογα με την φάση που θα χρησιμοποιηθούν, ενδέχεται να οδηγήσουν σε θεραπευτικό αποτέλεσμα. 1. Πρώιμο στάδιο Ανοσοσφαιρίνη: (ιδιαίτερη σημασία στα νεογνάβρέφη). - Δόση εφόδου: 0,8-1,2 gr/kg/h (2 ημέρες), - Δόση συντήρησης: 0,4 gr/k/h (5-8 ημέρες). Αντι-LΡS (ενδοτοξίνη) αντισώματα.22 Αντι-LΒΡ αντισώματα. ΒΡΙ. Διαλυτοί CD14 υποδοχείς. Αντι-CD14 αντισώματα. 2. Στάδιο σύνθεση; TNF Πεντοξιφυλλίνη: ( aντιφλεγμονώδη, αντιαιμοπεταλιακή δράση, βελτίωση γλοιότητας αίματος, αναστολή σύνθεσης TNF στα μακροφάγα σε επίπεδο μεταγραφής, τροποποίηση διέγερσης και συσσώρευσης ουδετερόφιλων - βελτίωση λειτουργικότητάς τους, απελευθέρωση προστακυκλίνης, αγγειοδιαστολ11).4252 Αμρινόνη: (αναστολή φωσφοδιεστεράσης).

12 96 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Προστακυκλίνη: (αντιαιμοπεταλιακή δράση, βελτίωση γλιοίτητας αίματος, αγγειοδιαστολή). Κορτικοειδή: (αναστολή δράσης φωσφολιπάσης, σταθεροποίηση μεμβρανών λυσοσωματίων, αναστολή έκκρισης ενδορφινών, εμπόδιση συσσώρευσης πολυμορφοπυρήνων σε ζωτικά όργανα). Έχουν ένδειξη πριν την χορήγηση των αντιβιοτικών διότι αποφεύγεται η παραγωγή TNF που προκύπτει από την απελευθέρωση της ενδοτοξίνης μετά την καταστροφή-λύση του τοιχώματος των μικροβίων από την χρήση των αντιβιοτικών Σε μελέτες του 1999 σχετικά με το σηπτικό shock αναφέρεται ότι τα γλυκοκορτικοειδή πιθανόν να ελέγχουν-αναστρέφουν τις αιμοδυναμικές διαταραχές. Η.v, ιz Υ δροκορτιζόνη Δόση εφόδου: 1,5 mg/kg Συνεχ1iς στάγδην έγχυση: 0,18 mg/kg/hr αρχικά και 0,08 mg/kg/hr μετά την αναστροφή του shock για άλλες 6 ημέρες. Μεθυλπρεδνιζολόνη Δόση: 2 mg/kg/h (ισοδύναμη με 10 mg/kg υδροκορτιζόνης) με συνολική διάρκεια θεραπείας ακόμη και 32 ημέρες. 3. Βιολογικός «καταρράκτης» κυτταροκινών Αντί-ΤΝF αντισώματα.41 Διαλυτοί ή συνθετικοί υποδοχείς TNF. IL-1 ανταγωνιστ11ς. Αντι-ΙL-6 αντισώματα. ν όλη (αποτρέπει την νέκρωση των επιθηλιακciιν κυττάρων και την αύξηση της διωτερατότητας της μικροκυκλοφορίας στο ισχαιμικό έντερο). Ν-ακετυλοκυστε"tνη (NAC): ενισχύει την δραστικ6- τητα του Ν Ο. Διμεθυλθιουρία, λαζαροειδή, σουπεροξυδισμουτάση, κ αταλάση, συνένζ υ μο 010. Αναστολείς ενδορφινών (Ναλοξόνη): ανάταξη μεταβολικής οξέωσης-αποτροπή υποξίας του γαστρικού επιθηλίου. ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑτΙΚΆ ΜΕΤΡ Α Διατήρηση ακεραιότητας του Γαστρεντερικού βλεννογόνου: σουκραλφάτη, εντερική ανοσοδιατροφ1i με σκευάσματα που περιέχουν αργινίνη και γλουταμίνη. Χορήγηση ειδικά επεξεργασμένων ουδετερόφιλων. Χορήγηση παράγοντα διέγερσης πολυμορφοπυρίiνων ( Granulokine): (προάγει την ωρίμανση των ουδετερόφιλων και αυξάνει τον αριθμό και τη λειτουργικότητά τους). Αποτοξίνωση πλάσματος: υ.4ι αυξημένη διακίνηση υγρών σώματος αιμοκάθαρση πλασμαφαίρεση πλασματοαντικατάσταση χρήση φίλτρων στις ενδοφλέβιες γραμμές που δεσμεύουν τις ενδοτοξίνες. 4. Αναστολή δευτερογενών μεσολαβητών και τελικών μεταβολικών προ'ίόντων Αντι-ΡΑF αντισώματα. Χηλικές ενώσεις (Δεσφεριοξαμίνη). α1-αντιθρυψίνη. Αντιθρομβίνη ΠΙ Αντί-5α αντισώματα. Αναστολείς κυκλο-, λιπο-οξυγενάσης (μη στεροειδή aντιφλεγμονώδη π.χ. ινδομεθακίνη, κετοπρουφένη). Αντιοξειδωτικά φάρμακα - Δεσμευτές ελευθέρων ριζών.10 Αλβουμίνη, ταυρίνη, γλουταθειόνη, μαννιτόλη, vit E (α-τοκοφερόλη), vit-c, φαλλικό οξύ, Αλλοπουρι- EΚBAΣH 29,3s,4s,s3 Διάφοροι μέθοδοι έγκαιρου προσδιορισμού μεσολαβητών προτείνονται για χρήση ως προγνωστικοί δείκτες για την βαρύτητα-θνησιμότητα, ωστόσο οι μεσολαβητές δύσκολα ανιχνεύονται, κοστίζουν ακριβά και δεν εφμαρμόζονται εύκολα στην κλινικ1j πράξη. Επίσης, οι κλίμακες (8cores) οι οποίες προτείνοντω για χρήση βοηθούν στην κατάταξη από άποψη βαρύτητας των ασθενών και πρέπει να χρησιμοποιο1jνται όχι για την εγκατάλειψη του ασθενούς, αλλά για την εντατικότερη και ταχύτερη εφαρμογή δραστικώjj παρεμβάσεων ("decί8ίon making"). Από τα πλέον αξιόπιστα κριτήρια πρόγνωσης είναι

13 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 97 ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ 3) Απουσία μηνιγγίτιδας 4) Λευκά αιμοσφαίρια 5) Τ.Κ.Ε. (πριν την εισαγωγή)) (ΑΠ:570) ( <20 κυτ./mm_, στο ΕΝΥ) (<10.000/mm') (<10 mm/hr) >3 κριτήρια -7 85% θάνατος :52 κριτήρια -7 10% θάνατος αmά της μηνιγγιτιδοκοκκικής σηψαιμίαξ'.zι'(πίνακας 13). Σε μελέτη ανασκόπησης του Leclerc29 που αφορά 30 μελέτες, φαίνεται ότι ο πιο καλός προγνωστικός δείκτης της έκβασης της σήψης είναι η ύπαρξη shock (πίνακας 14). Τα τελευταία χρόνια οι γνώσεις μας αναφορικά με την παθογένεια της σήψης και του σηπτικού shock αυξήθηκαν σημαντικά και δημιουργήθηκαν νέες προοπτικές θεραπείας. Τα αποτελέσματα μέχρι σήμερα με τις σύγχρονες θεραπευτικές παρεμβάσεις (μονοκλωνικά αντισώματα, ανταγωνιστές κυτταροκινών, κ.ά.) είναι σχετικά με την κινητική, την χρονική διαδοχή κατά την σηπτική διαδικασία, την συμβολή στην φυσιολογικ1i ομοιοστασία και κυτταρική βλάβη αλλά και την αλληλεπίδραση των διαφόρων ενδογενών μεσολαβητών και επιγενών μεταβολικών προ'ίόντων, επισημαίνονται δε, προκειμένου να σχεδιαστούν κλινικές μελέτες για ενήλικες και παιδιά, που θα οδηγήσουν σε ασφαλ1j συμπεράσματα. Οι παιδιατρικοί ασθενείς διαθέτουν έναν ευαίσθητο οργανισμό. Αυτό σημαίνει ότι η ενημέρωση, ως προς τα νεώτερα θεραπευτικά μέσα, πρέπει να είναι συνεχής και η εφαρμογή τους επιλεγμένη και προσεκτική με στόχο την διάσωση των νεαρών κυττάρων της κοινωνίας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. ACCP/SCCM consensus conference committee. «Definitions for sepsis and organ failure and guidelines for the use of innovative therapies in sepsis». Cήtical Care Medicine 1992, 20: Ackerman A.D.: «Overwhelming Sepsis». Handbook of Pediatήc Intensive Care» 1995 (2nd edition) Mark C. Rogers, 16: Algren J.τ., Suresh Lal: «Predictors of outcome in acute meningococcal infection in children». Cήtical Care Medicine 1993, 21: Assicot Μ., Gendrel D.: «High serum procalcitonin concentrations in patients with sepsis and infection». The Lancet 1993, 341: Balakrishnan G., Aitchison Τ.: «Prospectiνe evaluation of the PRISM Score». Arch. Dis. Child. 1992, 67(2):, Balk R.A., Parillo J.E.: «Prognostic Factors in sepsis: the cold facts». Cήtical Care Medicine 1992, 20: Bohuon C., Assicot Μ.: «Procalcitonin: Α new innovative Marker for Sepsis and Very Severe Inflammatory Diseases». The Immune Consequences of Trauma, Shock and Sepsis - Mechanisms ancl Therapeutic Approaches 1998, 2/1: Briegel J., Κilger Ε., Schelling G.: «Stress doses of hydrocortisone in septic shock beyoncl the Hemodynamics effects». Year book of Intensive Care and Emergency Medicine 1999, Briegel J., Forst Η., Haller Μ.: «Stress doses of hydrocortisone reverse hyperdynamic septic shock: Α prospective, randomized, double-blind, single center study». Cήtical Care Medicine 1999, Vol. 27, Νο 4, Carcillo J.A., Pollack Μ.Μ.: «Sequential physiologic interactions in pediatήc cardiogenic and septic shock». Cήtical Care Medicine 1989, 17: Casado J.F., Mora Ε.: «Prognostic value of gastγic intramucosal ph in cήtically ill children». Critical Care Medicine 1998,26: Chawla Κ., Kupfer Υ., Goldman 1., Tessler S.:

14 98 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Hydrocortisone reverses refractory septic shock». Critical Care Medicine 1999, Vol. 27, Νο 1 (Suppl.) Α Daghistani D., Horn Μ.: «Prevention of indwelling central venous catheter sepsis». Med. Pediatr. Oncology 1996, 26: Doughty L.A., Kaplan S.S.: «lnflammatory cytokine and nitric oxide responses in pediatric sepsis and organ failure». Critical Care Medicine 1996,24: Douglιty L., Carcillo J.A.: «Plasma Nitrite and nitrate concentrations and multiple organ failure in pediatήc sepsis». Critical Care Medicine 1998,26: Doughty L., Carcillo J.A: «The compensatory antiinflammatory cytokine interleukin 10 response in pediatric sepsis - induced multiple organ failure». Chest 1998, 113: Duck T.D., Butt W.: «Predictors of mortality and multiple organ failure in children with sepsis». Intensive care Medicine 1997, 23: Duck Τ: «Activation of the L-arginine nitric oxide pathway in severe sepsis». Arcl1. Dis. Child. 1997, 76: Evans D.A.: «Surfactant replacement therapy for ARDS in children». Pediatric Pulmonology 1996, 21: F jnvandraat Κ., Derkx-B: «Coagulation activation and tissue necrosis in meningococcal septic shock: severely reduced protein C levels predict a high mortality». Thromb-Haemost. 1995, 73(1): Fink M.R.: «Sepsis syndrome». Handbook of Critical care 1995 (3rd edition) 26: Fisher C.J., Jimmerman J.: «lnitial evaluation of human monoclonal anti-lipid Α antibody (ΗΑ-1Α) in patients with sepsis syndrome». Cήtical Care Medicine 1990,18: Goldman Α.Ρ.: «Nitήc oxide might reduce the need for extracororeal support in children with critical postoperative pulmonary hypertension». Ann. Thorac Surgery 1996,62: Greene G.R.: «lntensive Care of Children with Infections». Pediatήc Intensive Care 1989, 39: Hazinski M.F., MSN, RN: «Manual of Pediatric Critical Care Medicine 1999, Krafte J. «Circulating erythropoeitin and IL-G concentrations increase in ςritically ill children with sepsis and septic slιock», Critical Care Medicine 1996, 24: Maggi J. Carlos: «New Concepts of Sepsis in Children». Pediatήc Intensive Care 1989, 16: Martin C.: «Why, when and how Ι use Norepinephrinc in the treatment of septic shock». Year book οι Intensive Care and Emergency Medicine 1999, Martinot Α, Leclerc F.: «Sepsis in neonates ancl children: Definitions, epidemiology, and outcome». Pediatήc Emergency Care, 1997, 13: Menon D.Κ., Murphy P.G.: «Oxidants, Antioxidιιnts and Intensive Care», Intensive Care Rounds Meyer D.M., Jessen Μ.Ε.: «Results of ECMO iιι children with sepsis». Ann. Thorac. Surg. 1997, 63: Moller J.C.: «Treatrnent of severe non-neonatcιl ARDS in children with surfactant and nitήc oxide in a «''pn: ECMO" situation». Int-J-Artif-Orgcιns. 1995, 18: Molnar Ζ., Sheaper Ε.: «Veno-venous hcιemofiltration in the trecιtment of sepsis and the multiple orgnn dysfunction syndrome». Bήtish Journal of Intensive Care 1998:8, Nearman H.S., Hirschfeld S.S., DiCioccio Μ.: «Diagnosis and Management of Circulatory Insufficiency and Shock». Pediatric Intensive Ccιιe 1989, 13: ΟΗ ΤΕ.: «Shock-infections-Pediatric Intensive CaΓe». Intensive Care Manual Parillo J.E.: «Myocardial depression during septic shock in humans». Critical Care Medicine 1990, JX J>erez-Benavides F., Riff Ε., Franks C.: «ARDS ιιηιl artificial surfactant replacement in the pecliιιtγic patient>>. Pediatήc Emergency care 1995, 11: Pollock Ε., Ford-Jones E.L.: «Use of the Pediatric Risk of Mortality score to predict nosocomial infection in ι ι pediatήc intensive care unit». Critical Care Meclicine 1991, 19: Proulx F., Fayon Μ.: «Epidemiology of sepsis ancl multiple organ dysfunction syndrome in children», Chest 1996, 109: Radetsky Μ., Davis Α: «Antimicrobial Use in Pecli<ιtτic Cήtical Care». Pediatήc Critical Care 1992, 85: <JS<J Reeves J.H., Butt W.W.: «Blood filtration in chilciγen with severe sepsis: safe adjunctive therapy». Intensivc Care Medicine 1995, 21:500-4.

15 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ Refsum S.E.: «Modulation of 'ΓNF-a and IL-6 in a peritonitis model using pentoxifylline». J-Pediatr. Surgery 1996, 31: Reinhart Κ.: «Assesment of the safety and efficacy of the monoclonal anti-tnf antibody fragment, ΜΑΚ 195F, in patients with sepsis and septic shock: Α multicenter, randomized, placedo-controlled, dose ranging study». Critical care Medicine 1996, 24: Riordan FAI: «Potential new therapies for meningococcal disease». Bήtish journal of Intensive Care 1998: 8, Saez-Uorens Χ: «Application of new sepsis definitions to evaluate outcome of pediatric patients with severe systemic infections». Pediatric Infection bisease Journal 1995, 14: Sheήdan R.L., Weber J.M.: «Central Venous Catheter sepsis with weekly catheter change in paediatric burn patients, an analysis of 221 catheters». Burns 1995, 21: Sibbald W.J., Doig G.: «Sepsis, SIRS and infection». Intensive Care Medicine 1995, 21: Skippen Ρ., Cox Ρ.: «Nosocomial Infections in the P ICU: Epidemiology and Control». Pediatric Cήtical Care 1992, 84: Tobin J.R., Wetzel R.C.: «Shock». Mark C. Rogers. Handbook of Pediatric Intensive care 1995 (2nd edition) 10, Trittenwein G.: «Single needle venovenous extracorporeal meqιbrane oxygenation using Η nonocclusive roller pump for rescue in infants ancl children». Artif. Organs. 1997, 21: Vincent J.L: «Host Responses in Sepsis and ARDS» (9 Articles), «Epidemiology and Markers of Sepsis Clinical trials» (5 articles), «The Gut» (4 articles). Υe<ιΓ book of lntensive care and Emergency Medicine J 998, 3-106, , Waxman Κ.: «Pentoxifylline in septic shock». Criticcιl Care Medicine 1990, 18: Wilkinson J.D., Pollack Μ.Μ.: «Outcome of peclίcιtiic patients with multiple organ system failure». Ciitiαιl Care Medicine 1986, 14: Wong H.R., Doughty L.A.: «Plasma bactericidavpermeability-increasing protein concentrations in cήtically ill children with sepsis syndrome». Pedicιtrίc lnfection Disease Journal 1995, 14(12): Wong H.R., Carcillo J.A: «Nitric oxide production i11 cήtically ill children». Arch. Dis. Child. 1996, 74: Wong H.R., Carcillo J.A: «Increased serum nίtrite and nitrate concentrations in children with the sepsis syndrome». Cήtical Care Medicine 1995, 23: Zimmerman J.J.: «Sepsis/Septic Shock». Pediatric Intensive Care 1992, 86:

Κεφάλαιο 17 ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 17 ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Κεφάλαιο 17 ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΠΟΛΥΟΡΓΑΝΙΚΗΣ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Μαρία Ντάγανου, Άννα Κυριακούδη Σύνοψη Το σύνδρομο πολυοργανικής δυσλειτουργίας (Multiple Organ Dysfunction Syndrome, MODS) χαρακτηρίζεται από ποικίλης

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

Χορήγηση Υγρών ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΒΑΣΙΛΙΑΓΚΟΥ. <10 kg Β.Σ. 11-20 kg Β.Σ. >21-30 kg Β.Σ. βρέφη και τα παιδιά (πίνακας 2).

Χορήγηση Υγρών ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΒΑΣΙΛΙΑΓΚΟΥ. <10 kg Β.Σ. 11-20 kg Β.Σ. >21-30 kg Β.Σ. βρέφη και τα παιδιά (πίνακας 2). 100 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑrΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Χοργηση Υγρών ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΒΑΣΙΛΙΑΓΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΙΉ Η ιδιατερότητα ως προς την χοργηση υγρών στα παιδιά προκύπτει τόσο από το ποσό του ολικού υγρού σώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΑΝΟΙΚΤΟΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΟΣ ΠΟΡΟΣ ΣΕ ΝΕΟΓΝΑ ΓΕΩΡΓΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΡΔΑΒΕΛΑ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Συγγενείς ανωμαλίες της καρδιάς, είναι οι ατέλειες στη δομή της καρδιάς, που είναι παρούσες κατά τη γέννηση. Μια από αυτές είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ

ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΑΣΘΕΝΗ ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΜΕΘ Χ Ο Ν Δ Ρ Ο Μ Α Τ Ι Δ Ο Υ Μ Α Ρ Ι Α Ν Ο Σ Η Λ Ε Υ Τ Ρ Ι Α T E, M S C, Μ Ε Θ Α, Π Γ Ν Α Χ Ε Π Α ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ.. Όπως είναι ευρέως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΡΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Προς τα εµπρός ανεπάρκεια: αδυναµία προώθησης του αίµατος στη συστηµατική κυκλοφορία Προς τα πίσω ανεπάρκεια: αύξηση του όγκου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ ΚΟΡΤΙΖΟΛΗ Μεταβολισμός της κορτιζόλης Η κορτιζόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ. Στην συνέχεια οι μεταβολίτες συζευγνύνται με γλυκουρονιδικές και θειικές ομάδες, γίνονται υδατοδιαλυτά, εισέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ (Ι) Γυναίκα 34 ετών με διαβήτη προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών με πυρετό, αίσθημα ρίγους, πόνο στην πλάτη, ίλιγγο και δυσκολία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΠΡΩΊΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΑΠΟΚΡΙΣΗΣ ΜΑΥΡΟΓΙΑΝΝΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ,MSc ΜΟΝΑΔΑ ΕΜΦΡΑΓΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΕΙΟ Γ.Ν.Ν.ΙΩΝΙΑΣ Επιδημιολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα;

3. Με ποιο άλλο σύστημα είναι συνδεδεμένο το κυκλοφορικό σύστημα; ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Ποιος είναι ο ρόλος του κυκλοφορικού συστήματος;...... 2. Το κυκλοφορικό σύστημα αποτελείται από: i 3.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ

ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ. Εργαστήριο Γενετικής, ΓΠΑ ΑΝΟΣΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΟΝΟΚΛΩΝΙΚΑ ΑΝΤΙΣΩΜΑΤΑ ΕΜΒΟΛΙΑ Στάδια μικροβιακής λοίμωξης δημιουργία αποικίας σε εξωτερική επιφάνεια διείσδυση στον οργανισμό τοπική μόλυνση συστηματική (γενικευμένη) μόλυνση H σημασία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Τσανάκας Ι.

ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Τσανάκας Ι. ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΔΥΣΧΕΡΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Λέντζας Γεώργιος Παπαγεωργίου Γεώργιος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Γ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής Τσανάκας Ι. Απρίλιος 2010 Ιστορική

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Η. ΓΚΡΙΝΙΑΤΣΟΣ Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ Α Χειρουργική Κλινική ΛΑΙΚΟ Νοσοκομείο

ΙΩΑΝΝΗΣ Η. ΓΚΡΙΝΙΑΤΣΟΣ Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ Α Χειρουργική Κλινική ΛΑΙΚΟ Νοσοκομείο ΙΩΑΝΝΗΣ Η. ΓΚΡΙΝΙΑΤΣΟΣ Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής ΕΚΠΑ Α Χειρουργική Κλινική ΛΑΙΚΟ Νοσοκομείο Ως ΓΕΣ χαρακτηρίζεται κάθε επικοινωνία: μεταξύ ενός οργάνου του πεπτικού συστήματος και οποιουδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΑΜΥΝΑΣ Με βάση τη θέση στο ανθρώπινο σώμα Με βάση την ιδιότητα για γενικευμένη ή εξειδικευμένη δράση Εξωτερικοί εσωτερικοί μη ειδικοί μηχανισμοί ειδικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΟΞΕΙΑ ΕΠΙ ΧΡΟΝΙΑΣ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ: ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ-ΘΕΡΑΠΕΙΑ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Β Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο ΓΝΑ CANONIC STUDY 1343 ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή κυτταρική βιοχημεία Ανοσοποιητικό σύστημα

Μοριακή κυτταρική βιοχημεία Ανοσοποιητικό σύστημα Μοριακή κυτταρική βιοχημεία Ανοσοποιητικό σύστημα κωδικός μαθήματος: ETY-335 Χειμερινό εξάμηνο 2014 / 2015 Μαρία Χατζηνικολαΐδου mchatzin@materials.uoc.gr Έμφυτο και προσαρμοστικό ανοσοποιητικό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ & ΥΠΟΞΑΙΜΙΚΗ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Επαμεινώνδας Ν. Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στους ιστούς ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο

ηλικία περιεκτικότητα σε λίπος φύλο ΥΓΡΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ Το ύδωρ αποτελεί το 60% του βάρους σώματος α) από την ηλικία (νεογνά 75%) β) περιεκτικότητα σε λίπος (ο λιπώδης ιστός έχει μικρή περιεκτικότητα σε ύδωρ) γ) το φύλο ( το ύδωρ είναι λιγότερο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία Ι Αυτόχθονα Βιοδραστικά Μόρια Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου, Γ. Λεονταρίτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ορισμός Ως status epilepticus ορίζεται επεισόδιο σπασμών διάρκειας άνω των 30 λεπτών ή περισσότερα των δυο επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος

ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ. Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΔΟΘΗΛΙΟ: ΜΙΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΧΕΣΗ Κ. ΜΑΚΕΔΟΥ, Ιατρός Βιοπαθολόγος ΛΙΠΩΔΗΣ ΙΣΤΟΣ Απόδοση λιπαρών οξέων μετά από υδρόλυση των τριγλυκεριδίων, σε περίοδο νηστείας, με σκοπό: Την παραγωγή ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ»

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ» ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ» Υπεύθυνοι: 1) Σπύρος Ζακυνθινός, Καθηγητής & Διευθυντής Α Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ 2) Απόστολος Αρμαγανίδης, Καθηγητής & Διευθυντής

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονικό αγγειακό δίκτυο

Πνευμονικό αγγειακό δίκτυο Πνευμονικό αγγειακό δίκτυο Ενότητα 5: Πνευμονικό αγγειακό δίκτυο Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πνευμονικό αγγειακό δίκτυο Η πνευμονική κυκλοφορία αρχίζει από

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958. Περιεχόμενο Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 3 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ Περιεχόμενο Συνδεση με τα προηγουμενα Πριν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α Είναι η συσσώρευση υγρού στον διάµεσο ιστό και στις πνευµονικές κυψελίδες. Η συσσώρευση υγρού µπορεί να εµποδίσει

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Αίτια Θανάτου στην Παιδική Ηλικία Αίτιο 4-52 εβδομάδες 1-4 έτη 5-14 έτη Σύνδρομο Αιφνίδιου Θανάτου Συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

Σήψη και Σηπτικό Σύνδρομο Δρ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος Επιμελήτρια Α Ορισμοί Βακτηριαιμία (μυκηταιμία) Παρουσία βιώσιμων μικροβίων ή μυκήτων στο αίμα Λοίμωξη Φλεγμονώδης απάντηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης.

Πρακτικές οδηγίες χρήσης του πρωτοκόλλου της διαβητικής κετοξέωσης. Πρακτικές οδηγίες χρσης του πρωτοκόλλου της διαβητικς κετοξέωσης. ΒΗΜΑ 1 ο : Όταν η γλυκόζη αίματος είναι >250mg/dl και ο ασθενς σε επηρεασμένη γενικ κατάσταση, ταχεία ενυδάτωση [ Ν/S 0,9% με 20ml/Kg σε

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ

ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς,Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 4 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ & ΑΣΚΗΣΗ 1 Στις 2 Απριλίου

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΣΧΕΤΙΖΌΜΕΝΗ ΜΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΑ ΣΕ ΜΕΘ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΦΛΕΒΙΚΟΥ ΚΑΘΕΤΗΡΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Σ. Τσιόδρας

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ. Σ. Τσιόδρας ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Σ. Τσιόδρας Αναπνευστική ανεπάρκεια inability of the lung to meet the metabolic demands of the body. This can be from failure of tissue oxygenation and/or failure of CO 2 homeostasis.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

ΣΕΝΑΡΙΟ 1 Παρουσία σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 Ώρα ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΩΡΟΛΟΓΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΦΑΣΗΣ ΙΙ 1 ος ΧΡΟΝΟΣ Χειμερινό Εξάμηνο 9 πμ-10πμ ΣΕΝΑΡΙΟ 1 σε ιατρική εξέταση - Εβδομάδα: 15/9/2014-19/9/2014 «Ιατρική Εξέταση» Ανατομική ορολογία (Ανατομία)

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΟΞΕΙΕΣ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΚΩΤΣΑ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΝΔΟΚΡΙΝΟΛΟΓΙΑΣ, ΔΙΑΒΗΤΗ, ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΥ Α ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΧΕΠΑ ΔΙΑΒΗΤΙΚΗ ΚΕΤΟΞΕΩΣΗ ΥΠΕΡΓΛΥΚΑΙΜΙΚΟ ΥΠΕΡΩΣΜΩΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης

Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Απαρτιωμένη διδασκαλία στην Αιματολογία 2014 Αργύρης Σ. Συμεωνίδης Λεμφοϋπερπλασία με παραγωγή IgM ανοσοσφαιρίνης Ταξινόμηση στα λεμφώματα οριακής ζώνης Υβριδικά χαρακτηριστικά μεταξύ λεμφώματος μυελώματος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ. Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ Φώτης Καψιμάλης Αν. Δ/ντής Πνευμονολογικής Κλινικής Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν Σύνδρομο αποφρακτικής άπνοιας στον ύπνο ( ΣΑΥ) Συχνή διαταραχή (5%

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας

Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Εφαρμογές αρχών φαρμακολογίας Χριστίνα Δάλλα Λέκτορας Φαρμακολογίας Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών cdalla@med.uoa.gr www.med.uoa.gr/pharmacology Ισχύς (potency) ενός φαρμάκου (συνήθως εκφράζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ

ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΑΡΧΕΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Ε. Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας Δ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΟΡΙΣΜΟΣ Το σύνολο των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού για τη διατήρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Λ. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Παθήσεις των νεφρών: 5. α. Σπειραματοπάθεια ΣΠΕΙΡΑΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ Μορφολογικές (ιστολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Σήψη. Αθηνά Πυρπασοπούλου Παθολόγος Εξειδ/νη Λοιμωξιολογίας Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΓΝΘ «Ιπποκράτειο»

Σήψη. Αθηνά Πυρπασοπούλου Παθολόγος Εξειδ/νη Λοιμωξιολογίας Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» Σήψη Αθηνά Πυρπασοπούλου Παθολόγος Εξειδ/νη Λοιμωξιολογίας Επιμελήτρια Β ΕΣΥ Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» σήψη = 1. η διαδικασία αποσυνθέσεως( φυτικής ή ζωικής) οργανικής ουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΖΑΪΥΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Κ.

ΠΑΖΑΪΥΟΥ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Κ. Γιατί μας απασχολεί Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 1 και 2 συνοδεύονται από μικρο και μακροαγγειακές επιπλοκές Σημαντικότερη αιτία νοσηρότητας και θνητότητας του διαβητικού πληθυσμού Ο κίνδυνος για καρδιαγγειακή

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα ΙΙΙ Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτές οι τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΜΑΘΗΜΑ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΩΥΣΗΣ ΕΛΙΣΑΦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Η + =40nanomol/L ΜΕΤΑΒΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας

Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Μικτές διαταραχές οξεοβασικής ισορροπίας Ερμηνεία δεδομένων αερίων αίματος Χρήση των τύπων αντιρροπήσεων των διαταραχών της οξεοβασικής ισορροπίας Κωνσταντίνος Π. Κατωπόδης Επίκουρος Καθηγητής Νεφρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 6: ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΑ ΤΕΛΙΚΟΥ ΣΤΑΔΙΟΥ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η νεφρική υποκατάσταση (αιμοδιάλυση) οδηγεί στις ακόλουθες απώλειες: αμινοξέων (2gr/ώρα διάλυσης) και γλουταμίνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΔΕΙΚΤΕΣ ΗΠΑΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Δείκτες βλάβης ηπατοκυττάρων Δείκτες χολόστασης Δείκτες ηπατικής δυσλειτουργίας ΔΕΙΚΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 2: ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια 25% - 40% των ασθενών με ΧΑΠ υποσιτίζονται. ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά.

Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Πεπτικός σωλήνας Κύρια λειτουργία του είναι η εξασφάλιση του διαρκούς ανεφοδιασμού του οργανισμού με νερό, ηλεκτρολύτες και θρεπτικά συστατικά. Στον πεπτικό σωλήνα πραγματοποιείται ο τεμαχισμός της τροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

Rosen s Emergency Medicine, 7 th Edition 2010. Acute Medical Emergencies, 2 nd Edition 2010

Rosen s Emergency Medicine, 7 th Edition 2010. Acute Medical Emergencies, 2 nd Edition 2010 Rosen s Emergency Medicine, 7 th Edition 2010 Acute Medical Emergencies, 2 nd Edition 2010 Άνδρας 21 ετών, στρατιώτης. Αιτία εισόδου: Υψηλός πυρετός, κεφαλαλγία, έμετοι, σοβαρή υπόταση και διαταραγμένη

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών. Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος

Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών. Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος Ηλεκτρολυτικές διαταραχές των αλκοολικών Γεώργιος Τουλκερίδης, Νεφρολόγος, Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, Κύπρος Αλκοολισμός Διαταραχή από χρήση αλκοόλ (αιθανόλη C 2 H 6 O) 208.000.000 αλκοολικοί σε όλο τον

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Ακαδημία Αιμοδοσίας, Ιούνιος 2014 Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ανασκοπήσεις 02// Αντιµετώπιση σηπτικού ασθενή Ο. Βεργετάκη

ανασκοπήσεις 02// Αντιµετώπιση σηπτικού ασθενή Ο. Βεργετάκη 32-33 02// Αντιµετώπιση σηπτικού ασθενή Ο. Βεργετάκη Από την οµιλία του Καθηγητή Εντατικής Θεραπείας κ.. Γεωργόπουλου Αντιµετώπιση του σηπτικού ασθενή από το τµήµα επειγόντων περιστατικών, στην κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ ΕΣΥ Γ.Ν.Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Wednesday, March 4, 15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι ασθενείς με ΧΝΑ αποτελούν το 11% του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ ΠΡΟΚΛΗΘΕΙΣΑΣ ΑΠΟ ΔΑΚΤΥΛΙΤΙΔΑ

ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ ΠΡΟΚΛΗΘΕΙΣΑΣ ΑΠΟ ΔΑΚΤΥΛΙΤΙΔΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΗ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗΣ ΟΞΕΙΑΣ ΜΕΣΕΝΤΕΡΙΑΣ ΙΣΧΑΙΜΙΑΣ ΠΡΟΚΛΗΘΕΙΣΑΣ ΑΠΟ ΔΑΚΤΥΛΙΤΙΔΑ Σαατσόγλου Βασιλική Ειδικευόμενη καρδιολογίας ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝ ΔΡΑΜΑΣ ΣΚΟΠΟΣ Η παρουσίαση περιστατικού μη αποφρακτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 3: ΗΠΑΤΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών αναγκών Πρόληψη της απώλειας βάρους Ενίσχυση προγράμματος αποκατάστασης ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958

Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Υγεία και Άσκηση Ειδικών Πληθυσμών ΜΚ0958 Διάλεξη 5: Σακχαρώδης Διαβήτης και Άσκηση Υπεύθυνη Μαθήματος: Χ. Καρατζαφέρη Διδάσκοντες: Χ. Καρατζαφέρη, Γ. Σακκάς, Α. Καλτσάτου 2013-2014 Διάλεξη 5 ΤΕΦΑΑ, ΠΘ

Διαβάστε περισσότερα

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ

Οξεία βρογχιολίτιδα. Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ Οξεία Ελπίδα Χατζηαγόρου, Βασιλική Αβραμίδου Α. ΟΡΙΣΜΟΣ Οξεία θεωρείται το κλινικό σύνδρομο ιογενούς λοίμωξης του αναπνευστικού που στην τυπική του μορφή χαρακτηρίζεται από: Πρόδρομα συμπτώματα από το

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Μικροβιαιμιών από Ενδαγγειακές Γραμμές. Γ. Σαρόγλου

Θεραπευτική Αντιμετώπιση Μικροβιαιμιών από Ενδαγγειακές Γραμμές. Γ. Σαρόγλου Θεραπευτική Αντιμετώπιση Μικροβιαιμιών από Ενδαγγειακές Γραμμές Γ. Σαρόγλου 26-11 11-2008 Dennis Maki et al, Lancet Infect Dis 2007;7:645-57 ΤΥΠΟΙ ΚΑΘΕΤΗΡΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΟΣ ΑΓΓΕΙΑΚΟΣ ΚΑΘΕΤΗΡΑΣ Περιφερικός

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση

Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση Διαγνωστική και Θεραπευτική προσέγγιση του ασθενή με Μεταβολική Οξέωση Ευγενία Γκαλιαγκούση MD, PhD Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Διαγνωστική και Θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων

ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ. Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων ΜΙΚΤΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΟΞΕΟΒΑΣΙΚΗΣ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ Χαράλαµπος Μηλιώνης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μικτές ιαταραχές της ΟΒΙ - Προσέγγιση Είδη µικτών διαταραχών της ΟΒΙ

Διαβάστε περισσότερα

Αίμα - Μυελική Αιμοποίηση. Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Παν. Θεσσαλίας

Αίμα - Μυελική Αιμοποίηση. Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Παν. Θεσσαλίας Αίμα - Μυελική Αιμοποίηση Ε. Παρασκευά Αναπλ. Καθηγήτρια Κυτταρικής Φυσιολογίας, Τμήμα Ιατρικής, Παν. Θεσσαλίας 4.10.2016 1 Η ανταλλαγή ύλης μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού περιβάλλοντος του σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου

Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες. Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Αιμοδυναμικό monitoring Βασικές αρχές Δυναμικοί δείκτες Τσαγκούριας Ματθαίος ΜΕΘ Γ.Ν.Θ. Παπαγεωργίου Βασικές αρχές αιμοδυναμικού monitoring Δεν υπάρχει τεχνική που να βελτιώνει την κλινική έκβαση από

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α. Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2015 ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α. Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2015 ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Π Ρ Ο Κ Α Τ Α Ρ Κ Τ Ι Κ Ο Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ο Ν Ι Κ Ο Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Πέμπτη, 15 Οκτωβρίου 2015 ΚΛΙΝΙΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΩΡΑ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ Γ.Ν.Θ. Γ.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ 09.30 13.30 ΚΛΙΝΙΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ Ι ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ ΑΕΡΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS

DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS DAMAGE CONTROLL ORTHOPAEDICS Damage Control «Η λιγότερο κατανοητή έννοια της δεκαετίας» Απλά σημαίνει: Εάν ο πολυτραυματίας ασθενής οδηγηθεί στο χειρουργείο πρέπει να γίνει κάτι για τα κατάγματα των μακρών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο

Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο Γράφει: Αλεξία Θωμοπούλου MSc, Διατροφολόγος- Κλινική Διαιτολόγος, Ειδική στον καρκίνο Η αντιμετώπιση του ογκολογικού ασθενή είναι μια περίπλοκη υπόθεση διότι εκτός από την κύρια θεραπεία (είτε χημειοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στα μιτοχόνδρια Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ Οξυγόνωση αρτηριακού αίματος

Διαβάστε περισσότερα