Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης"

Transcript

1 Ανασκόπηση Σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης Κατερίνα Δημάκου 1, Μιχάλης Τουμπής 2, Χριστίνα Τριανταφυλλίδου 3 1 Πνευμονολόγος, Συντονίστρια διευθύντρια 5 ης Πνευμονολογικής κλινικής, ΓΝΝΘΑ «Σωτηρία», Αθήνα 2 Πνευμονολόγος, Συντονιστής διευθυντής 6 ης Πνευμονολογικής κλινικής, ΓΝΝΘΑ «Σωτηρία», Αθήνα 3 Ειδικευόμενη ιατρός πνευμονολογίας, 6η Πνευμονολογική κλινική, ΓΝΝΘΑ «Σωτηρία», Αθήνα Λέξεις κλειδιά: - Bρογχεκτασίες - Θεραπεία - Αντιβιοτικά Aλληλογραφία Δημάκου Αικατερίνη, Νoσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος «Σωτηρία», Αθήνα Λ. Μεσογείων 152, Τ.Κ , Τηλ.: , Περίληψη. Oι βρογχεκτασίες που δεν οφείλονται στην Κυστική Ίνωση ως νόσος είναι υποδιαγνωσμένη, ενώ αύξηση της συχνότητας και των νοσηλειών καταγράφεται τελευταία προκαλώντας επιβάρυνση στα συστήματα υγείας. Σκοπός της κατάλληλης θεραπευτικής αντιμετώπισης των ασθενών με βρογχεκτασίες είναι η διακοπή του φαύλου κύκλου στην παθογένεια της νόσου. Μετά από αρχική σχολαστική διερεύνηση του πιθανού αιτίου των βρογχεκτασιών, όλοι οι ασθενείς αντιμετωπίζονται με γενικά θεραπευτικά μέτρα που περιλαμβάνουν τη διακοπή καπνίσματος, εμβολιασμό για γρίππη και πνευμονιόκοκκο και οξυγονοθεραπεία σε αναπνευστική ανεπάρκεια. Tα αντιβιοτικά κατέχουν κύρια θέση στη θεραπεία. Το κατάλληλο αντιβιοτικό σχήμα, καθοδηγούμενο από το μικροβιολογικό προφίλ των πτυέλων είναι σημαντικό για την αντιμετώπιση των παροξύνσεων. Η μακροχρόνια θεραπεία με μακρολίδες και εισπνεόμενα αντιβιοτικά θα πρέπει να εξετάζεται σε ασθενείς με 3 παροξύνσεις ανά έτος ή χρονίως αποικισμένους με ψευδομονάδα ή και σε λιγότερες παροξύνσεις όταν υπάρχει σημαντική νοσηρότητα και επηρεασμένη ποιότητα ζωής, καθώς συμβάλουν στη μείωση του όγκου των πτυέλων και των παροξύνσεων και στη βελτίωση των συμπτωμάτων και της ποιότητας ζωής. Ένα υποσύνολο ασθενών με σημαντική βρογχοδιασταλτική απάντηση και αποφρακτικό πρότυπο στο λειτουργικό έλεγχο μπορούν να ωφεληθούν από το συνδυασμό των εισπνεόμενων β2-αγωνιστών ή/και εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών. Οι τεχνικές κάθαρσης των αεραγωγών και τα προγράμματα αποκατάστασης έχουν θετικά αποτελέσματα στην απόχρεμψη, στην ποιότητα ζωής και στην υπερδιάταση. Ο εμβολισμός βρογχικών αρτηριών είναι η θεραπεία εκλογής στις περιπτώσεις σοβαρών ή επαναλαμβανόμενων αιμοπτύσεων, ενώ η χειρουργική θεραπεία σπάνια απαιτείται στις μέρες μας. Στο εγγύς μέλλον αναμένεται να αναπτυχθούν νέες θεραπείες για τις βρογχεκτασίες, ενώ στην παρούσα φάση νέες κατευθυντήριες γραμμές είναι υπό διαμόρφωση. Πνεύμων 2015, 28(3):

2 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 28ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι βρογχεκτασίες είναι μια χρόνια παθολογική κατάσταση του πνεύμονα που χαρακτηρίζεται παθολογοανατομικά και ακτινολογικά από μόνιμη διάταση και πάχυνση του τοιχώματος των βρόγχων, κλινικά δε από σύνδρομο με βήχα, παραγωγή πτυέλων και υποτροπιάζουσες λοιμώδεις παροξύνσεις 1. Δεν αποτελούν αμιγή νόσο αλλά είναι αποτέλεσμα πολλών, ποικίλλων και διαφορετικών νοσημάτων. Oι βρογχεκτασίες που δεν οφείλονται στην Κυστική Ίνωση ως νόσος είναι υποδιαγνωσμένη και μερικές φορές θεωρείται ότι ακόμα και εκτενής διερεύνηση δεν είναι πιθανόν να οδηγήσει σε θεραπεύσιμα αίτια 2,3. Ενώ η διάγνωση των βρογχεκτασιών έχει γίνει εύκολη με την αξονική τομογραφία θώρακος υψηλής ευκρίνειας (HRCT), η οποία θεωρείται το gold standard 4,5, η συχνότητα των βρογχεκτασιών δεν είναι ακριβώς γνωστή και μάλλον υποεκτιμάται. Αύξηση της συχνότητας και των νοσηλειών για βρογχεκτασίες καταγράφεται τελευταία στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες και προκαλεί επιβάρυνση στα συστήματα υγείας 6. Σκοπός της κατάλληλης θεραπευτικής αντιμετώπισης των ασθενών με βρογχεκτασίες είναι η διακοπή του φαύλου κύκλου τα κύρια σημεία του οποίου είναι ο χρόνιος αποικισμός από δυνητικά παθογόνους μικροοργανισμούς, οι λοιμώξεις των οποίων παράγοντα κινδύνου αποτελεί ο αποικισμός, η φλεγμονή και η μειωμένη βλεννοκροσσωτή κάθαρση. Οι υποτροπιάζουσες λοιμώξεις και η έκλυση φλεγμονωδών μεσολαβητών οδηγούν σε ιστική καταστροφή που ευνοεί τον περαιτέρω αποικισμό. Σκοπός της σύντομης αυτής ανασκόπησης είναι να παρέχει τις σύγχρονες απόψεις στη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες και κατευθυντήριες οδηγίες. Αναλυτικότερα εστιάζει στις στρατηγικές θεραπείας για την πρόληψη του αποικισμού από βακτήρια, την εκρίζωση του παθογόνου, τη μείωση της φλεγμονής των βρόγχων, τη βελτίωση της βλεννοκροσσωτής κάθαρσης, της φυσικής δραστηριότητας και της ποιότητας ζωής. κυστικής ίνωσης (Σχήμα 1) 8. Τη συχνότερη αιτιολογική κατηγορία αποτελούν οι μεταλοιμώδεις βρογχεκτασίες αν και συχνά θεωρείται ότι υπερεκτιμούνται λόγω της σύγχυσης στη θύμηση παλαιών λοιμώξεων, ειδικά αυτών της παιδικής ηλικίας 6. Άλλοι αιτιολογικοί παράγοντες είναι η ανοσοανεπάρκεια, η φυματίωση, η λοίμωξη από άτυπα μυκοβακτηρίδια, η πρωτοπαθής δυσκινησία κροσσών (ΠΔΚ), η αλλεργική βρογχοπνευμονική ασπεργίλλωση (ABΠA), οι πρωτοπαθείς βλάβες των βρόγχων, οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το βρογχικό άσθμα, γενετικές διαταραχές, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, εισρόφηση, χρόνια απόφραξη βρόγχου και άλλα σπάνια σύνδρομα 3. Σύμφωνα με πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες μερικών ευρωπαïκών χωρών, η διερεύνηση του υποκειμένου αιτίου πρέπει να περιλαμβάνει: προσδιορισμό ανοσοσφαιρινών IgG,IgA, IgM και IgE καθώς και ηλεκτροφόρηση στον ορό και έλεγχο για ABΠA (ειδική ανοσοσφαιρίνη IgE για ασπέργιλλο ή δερματική δοκιμασία, IgG για ασπέργιλλο και μέτρηση ηωσινοφίλων στον αίμα) για τους περισσότερους ασθενείς 3,9,10. Η περαιτέρω διερεύνηση θα κατευθυνθεί ανάλογα με την κλινική εικόνα του ασθενούς, τα ακτινολογικά χαρακτηριστικά και τα εργαστηριακά δεδομένα. Η διερεύνηση αυτή μπορεί να περιλαμβάνει εξέταση πτυέλων και καλλιέργεια για μυκοβακτηρίδιο φυματίωσης και άτυπα μυκοβακτηρίδια, έλεγχο αυτοαντισωμάτων, μέτρηση α1-αντιθρυψίνης, βρογχοσκόπηση καθώς επίσης έλεγχο για ΧΑΠ και βρογχικό άσθμα ως υποκείμενα αίτια των βρογχεκτασιών. Έλεγχος λειτουργικότητας κροσσών επίσης προτείνεται σε ενήλικες ασθενείς με ιστορικό συχνών λοιμώξεων ανωτέρου αναπνευστικού ή μέση ωτίτιδα από την παιδική ηλικία, υπογονιμότητα ή δεξιοκαρδία. Έλεγχος για κυστική ίνωση με test ιδρώτα και γενετικό έλεγχο για CFTR μεταλλάξεις συστήνεται σε ασθενείς κάτω των 40 ετών ή, ανεξαρτήτως ηλικίας, σε Διερεύνηση του αιτίου των βρογχεκτασιών Το πρώτο βήμα στην αντιμετώπιση των ασθενών με βρογχεκτασίες είναι να αξιολογηθεί και να αντιμετωπιστεί ο υποκείμενος αιτιολογικός παράγων. Πάντως συχνά παρά την πλήρη διερεύνηση δεν ανευρίσκεται το υποκείμενο αίτιο σε ποσοστό 35 έως 53% σε διάφορες μελέτες 1,2,7. Σε μια πρόσφατη ελληνική μελέτη, το αίτιο δεν προσδιορίστηκε στο 35% από 277 ασθενείς με βρογχεκτασίες εκτός Σχήμα 1. Σχηματική απεικόνιση των αιτιολογικών παραγόντων βρογχιεκτασιών μη οφειλόμενων σε κυστική ίνωση από ελληνική εργασία σε πληθυσμό 277 ασθενών (βιβλ. αναφορά 8).

3 246 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 28ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2015 αυτούς με εμμένοντα αποικισμό από σταφυλόκοκκο ή ψευδομονάδα στα πτύελα, βρογχεκτασίες στους άνω λοβούς, δυσαπορρόφηση, υπογονιμότητα ή ιστορικό στεατόρροιας στην παιδική ηλικία 3. Επομένως, ειδικές θεραπείες όπως υποκατάσταση ανοσοσφαιρινών, στεροειδή ή αντιμυκητιασικά για την ABΠA, ειδική θεραπεία για φυματίωση ή άτυπα μυκοβακτηρίδια, αναφορά σε ειδικό κέντρο κυστικής ίνωσης, είναι πολύ σημαντικές ανάλογα με το υποκείμενο αίτιο για κάθε ασθενή εξατομικευμένα. Αντιμετώπιση Για να εκτιμηθούν και να αντιμετωπιστούν κατάλληλα οι ασθενείς με βρογχεκτασίες είναι απαραίτητο να γίνουν: Αξονική τομογραφία θώρακος υψηλής ευκρίνειας, λειτουργικές δοκιμασίες πνευμόνων και καλλιέργεια πτυέλων για την μικροβιολογική εκτίμηση του κατωτέρου αναπνευστικού. Σε όλους τους ασθενείς με βρογχεκτασίες πρέπει να συστήνονται γενικά θεραπευτικά μέτρα που περιλαμβάνουν την καθοδήγηση για τη διακοπή του καπνίσματος, εμβολιασμό κατά της γρίππης και του πνευμονιοκόκκου, οξυγονοθεραπεία όταν υπάρχει αναπνευστική ανεπάρκεια και αντιμετώπιση των συννοσηροτήτων 3,9. Πρόσφατα έχει καθοριστεί ένας δείκτης βαρύτητας των βρογχεκτασιών (BSI), ο οποίος είναι πολύ χρήσιμος και μπορεί εύκολα να χρησιμοποιηθεί από τους κλινικούς ιατρούς προκειμένου να καθορίσουν τους ασθενείς με υψηλό κίνδυνο επιπλοκών καθώς και την πρόγνωση της θνητότητας 11. Αυτό το σύστημα βαθμολόγησης μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως αξιόλογο εργαλείο για την αντιμετώπιση των ασθενών με βρογχεκτασίες προκειμένου να βαθμονομήσουν τη θεραπεία εξατομικευμένα ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου. Αντιβιοτικά Οι παροξύνσεις των βρογχεκτασιών είναι ένα σημαντικό ζήτημα, καθώς αποτελούν την κύρια αιτία νοσηρότητας, επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και τη σοβαρότητα της νόσου, και οδηγούν αναπόφευκτα σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση των πόρων στον τομέα της υγείας 11. Τα αντιβιοτικά συνιστώνται σε ασθενείς που παρουσιάζουν οξεία επιβάρυνση με επιδείνωση των συμπτωμάτων, αυξημένο όγκο πτυέλων ή επιδείνωση της πυώδους χροιάς των πτυέλων 3,9. Οι περισσότεροι ειδικοί συστήνουν θεραπεία διάρκειας 14 ημερών, αλλά η σύσταση αυτή χρειάζεται περαιτέρω έρευνα. Η επιλογή αντιβιοτικού είναι συνήθως εμπειρική και γίνεται με βάση τα τοπικά μικροβιακά στελέχη και τις ευαισθησίες αυτών. Πριν από την έναρξη των αντιβιοτικών, ένα κατάλληλο δείγμα πτυέλων θα πρέπει να αποστέλλεται για καλλιέργεια και στη συνέχεια να ξεκινήσει η εμπειρική αντιβιοτική θεραπεία. Σε ασθενείς με άγνωστους προηγούμενους μικροβιακούς αποικισμούς, θεραπεία πρώτης γραμμής είναι η αμοξυκιλλίνη 500 mg τρεις φορές την ημέρα ή εναλλακτικά η κλαριθρομυκίνη 500 mg δύο φορές ημερησίως για 14 ημέρες. Υψηλότερες δοσολογίες σε αγωγή από του στόματος μπορεί να χρειαστούν σε ασθενείς με σοβαρές βρογχεκτασίες και χρονίως αποικισμένους με αιμόφιλο ινφλουέντζα. Η σιπροφλοξασίνη σε δόσεις mg δύο φορές την ημέρα πρέπει να χορηγείται σε ασθενείς αποικισμένους με ψευδομονάδα 3. Το αντιβιοτικό προυλιφλοξασίνη είναι μια νέα φθοριοκινολόνη με ευρύ φάσμα δραστικότητας έναντι Gram-θετικών και Gram-αρνητικών βακτηριδίων, συμπεριλαμβανομένης της ψευδομονάδας 12. Έχει εγκριθεί για τη θεραπεία παροξύνσεων της ΧΑΠ, αλλά η θεραπευτική του δράση δεν έχει ακόμη μελετηθεί σε παροξύνσεις βρογχεκτασιών 13. Αναλυτικότερες πληροφορίες σχετικά με σχήματα αντιβιοτικών στις παροξύνσεις βρογχεκτασιών υπάρχουν στις κατευθυντήριες οδηγίες BTS, προσάρτημα 2, πίνακας ΑΙ 3. Εκτός από τις παροξύνσεις, μελέτες έχουν δείξει ότι ο αποικισμός των βρόγχων από παθογόνους μικροοργανισμούς και ιδιαίτερα από ψευδομονάδα είναι ένας ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας θνητότητας, ενώ επίσης σχετίζεται με πιο εκτεταμένη νόσο, πιο συχνές παροξύνσεις, μεγαλύτερη διάρκεια νόσου και χειρότερο λειτουργικό έλεγχο της αναπνοής (Σχήμα 2) 8,14,15. Συνεπώς, μετά από μια αποτυχία μιας αρχικής προσπάθειας για εκρίζωση των μικροοργανισμών με τη χρήση υψηλών δόσεων σιπροφλοξασίνης για 14 ημέρες, έχουν καθοριστεί συγκεκριμένοι αλγόριθμοι εκρίζωσης ψευδομονάδας μέσω ενδοφλέβιας, από του στόματος ή εισπνεόμενης αγωγής ή σε συνδυασμό αυτών για μια πιο παρατεταμένη χρονική περίοδο (Σχήμα 3) 3. Μακροχρόνια χρήση αντιβιοτικών Τα τελευταία χρόνια έχουν δημοσιευθεί πολλές εργασίες που υποστηρίζουν τη χρήση των μακρολίδων σε βρογχεκτασίες και εκτός κυστικής ίνωσης. Η αζιθρομυκίνη, η ερυθρομυκίνη και η κλαριθρομυκίνη έχουν κυρίως δοκιμαστεί σε κλινικές μελέτες Μαζί με την αντιβακτηριακή δράση τους, έχει διαπιστωθεί ότι οι μακρολίδες ασκούν αντιφλεγμονώδη και ανοσοτροποποιητική επίδραση. Μελέτες έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τον ετήσιο αριθμό παροξύνσεων, το οποίο είναι ένα σταθερό εύρημα, ενώ βελτίωση της δύσπνοιας, του όγκου των πτυέλων και της ποιότητας ζωής έχουν επίσης βρεθεί.

4 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 28ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος Α b Σχήμα 2. Ο αποικισμός των βρόγχων από παθογόνους μικροοργανισμούς και ιδιαίτερα από ψευδομονάδα σχετίζεται Α, με πιο εκτεταμένη νόσο ακτινολογικά και Β, με περισσότερες παροξύνσεις ανά έτος. Ομάδα παθογόνων Α: χωρίς απομόνωση παθογόνου μικροοργανισμού στα πτύελα, Β: ψευδομονάδα σε κ/α πτυέλων, C: άλλο παθογόνο (από βιβλ. αναφορά 8). Σχήμα 3. Αλγόριθμος εκρίζωσης ψευδομονάδας σύμφωνα με τις οδηγίες της Βρετανικής Εταιρίας Θώρακος. Υπάρχει κάποια ανησυχία σχετικά με τις παρενέργειες των μακρολίδων και κυρίως τα καρδιαγγειακά συμβάματα, την ηπατοτοξικότητα, τις διαταραχές ακοής και την ανθεκτικότητα σε κοινά βακτηρίδια αλλά και άτυπα μυκοβακτηρίδια, συνεπώς οι μακρολίδες θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή σε συγκεκριμένες ομάδες ασθενών. Οι ασθενείς θα πρέπει να εξετάζονται με καλλιέργεια πτυέλων για άτυπα μυκοβακτηρίδια πριν από την έναρξη της θεραπείας και με ΗΚΓ για τον εντοπισμό πιθανής παράτασης στο διάστημα QT 3,6. Η μακροχρόνια θεραπεία με μακρολίδες θα πρέπει να εξετάζεται σε ασθενείς με 3 παροξύνσεις ανά έτος ή σε ασθενείς χρονίως αποικισμένους με ψευδομονάδα ή ακόμα και σε ασθενείς με λιγότερες παροξύνσεις που παρουσιάζουν σημαντική νοσηρότητα και επηρεασμένη ποιότητα ζωής 3. Η βέλτιστη δόση και η διάρκεια της θεραπείας δεν έχουν σαφώς καθοριστεί. Η αζιθρομυκίνη στη δόση των mg τρεις φορές την εβδομάδα για 3 έως 6 μήνες, είναι η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη αγωγή στην κλινική πράξη. Σχετικά με άλλες κατηγορίες αντιβιοτικών, δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία που να τεκμηριώνουν τη χρήση τους σε βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης. Εισπνεόμενα αντιβιοτικά Τα εισπνεόμενα αντιβιοτικά έχουν πλεονεκτήματα έναντι της από του στόματος ή ενδοφλέβιας θεραπείας λόγω της επίτευξης σημαντικά υψηλότερων συγκεντρώσεων του φαρμάκου στους βρόγχους, της μειωμένης συστηματικής απορρόφησης και επομένως των παρενεργειών 21. Παρόλο που τα εισπνεόμενα αντιβιοτικά στην αντιμετώπιση των ασθενών με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης έχουν

5 248 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 28ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2015 κερδίσει πολλή προσοχή τα τελευταία χρόνια, δεν υπάρχει επίσημα εγκεκριμένη θεραπεία για την χρήση τους έως σήμερα. Αρκετές μελέτες που χρησιμοποίησαν διαφορετικές κατηγορίες εισπνεόμενων αντιβιοτικών έχουν δείξει θετικά αποτελέσματα στη μείωση του βακτηριακού φορτίου και του όγκου των πτυέλων και στη βελτίωση της χροιάς τους, στην εκρίζωση των βακτηρίων, στη μείωση του κινδύνου οξείας παρόξυνσης και τέλος στη βελτίωση των συμπτωμάτων και της ποιότητας ζωής 22,23. Ως εκ τούτου, οι κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν τη χρήση εισπνεόμενων αντιβιοτικών σε ασθενείς που έχουν χρονίως αποικιστεί με ψευδομονάδα και σε ασθενείς οι οποίοι παρουσιάζουν τρεις ή περισσότερες παροξύνσεις ανά έτος ή ακόμα και σε περίπτωση λιγότερων παροξύνσεων όταν προκαλούν σημαντική νοσηρότητα 3,9. Η επιλογή του αντιβιοτικού πρέπει να καθοδηγείται από τα αποτελέσματα ευαισθησίας του μικροοργανισμού στα αντιβιοτικά αλλά θα πρέπει επίσης να εξατομικεύεται η αγωγή, καθώς ζητήματα ανοχής στη χρήση των εισπνεόμενων αντιβιοτικών είναι μάλλον συχνά και συνήθως περιλαμβάνουν βήχα, βρογχόσπασμο, δύσπνοια και συριγμό. Η τομπραμυκίνη και η κολιστίνη είναι τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα εισπνεόμενα αντιβιοτικά. Μια σειρά από άλλα εισπνεόμενα αντιβιοτικά, όπως η γενταμυκίνη, η αμικασίνη, η αζτρεονάμη και η σιπροφλοξασίνη έχουν διερευνηθεί σε κλινικές δοκιμές σε βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης 21. Η δόση και η διάρκεια θεραπείας βασίζονται συνήθως στα πρωτόκολλα προηγούμενων μελετών ή σε σοβαρές περιπτώσεις βρογχεκτασιών ακόμα και στα θεραπευτικά σχήματα που ακολουθούνται στην κυστική ίνωση 21. Δεν υπάρχουν στοιχεία προς το παρόν που να υποστηρίζουν τη χρήση εισπνεόμενων αντιβιοτικών στην αντιμετώπιση των παροξύνσεων σε βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης. Η σταδιακή ανάπτυξη νέων σκευασμάτων εισπνεόμενων φαρμάκων και καινοτόμων νεφελοποιητών αναμένεται να αυξήσει την αποτελεσματικότητα και τη ανοχή τους από τους ασθενείς στο εγγύς μέλλον. Βρογχοδιασταλτικά και εισπνεόμενα κορτικοειδή Παρά το γεγονός ότι τα εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά, τόσο οι β2-αγωνιστές όσο και τα αντιχολινεργικά, συχνά συνταγογραφούνται σε βρογχεκτασίες και ειδικότερα κατά τη διάρκεια των παροξύνσεων τους, τα αποδεικτικά στοιχεία για τη τακτική τους χρήση είναι μάλλον αδύναμα 24,25. Ωστόσο, υπάρχει ένα υποσύνολο ασθενών με σημαντική βρογχοδιασταλτική απάντηση, που θα πρέπει να αναγνωρίζεται μέσω δοκιμασιών βρογχοδιαστολής, οι οποίοι μπορούν να επωφεληθούν από αυτό το είδος της φαρμακευτικής αγωγής 26. Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να υποστηρίζει τη χρήση άλλων βρογχοδιασταλτικών, όπως μεθυλοξανθίνες, στις βρογχεκτασίες 27. Σχετικά με τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, υπάρχουν κάποια στοιχεία που δείχνουν μια ευνοϊκή απάντηση βρογχεκτασικών ασθενών σε αυτά, όπως μείωση του όγκου των πτυέλων, μείωση των δεικτών φλεγμονής στα πτύελα και βελτίωση της ποιότητας ζωής, χωρίς όμως να επηρεάζονται θετικά παράμετροι της πνευμονικής λειτουργίας ή των παροξύνσεων των βρογχεκτασιών 28. Ασθενείς με βρογχεκτασίες και χρόνιο αποφρακτικό πρότυπο στο λειτουργικό έλεγχο της αναπνοής, μπορούν να ωφεληθούν από το συνδυασμό των εισπνεόμενων β2-αγωνιστών και κορτικοστεροειδών 29. Παρ όλα αυτά, οι υπάρχουσες αποδείξεις δεν υποστηρίζουν τη συστηματική χρήση των εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών σε βρογχεκτασίες. Η συνύπαρξη με βρογχικό άσθμα ή με ΧΑΠ πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά, προκειμένου να ξεκινήσει ή να διακοπεί η εισπνεόμενη αγωγή. Επιπλέον, ανεπιθύμητες ενέργειες με τη χρήση εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών όπως είναι ο αυξημένος κίνδυνος πνευμονίας που παρατηρείται σε ασθενείς με ΧΑΠ, θα πρέπει να συνυπολογίζονται 30. Τέλος, δεν υπάρχει καμία ένδειξη για χρήση κορτικοστεροειδών από του στόματος στις βρογχεκτασίες 3,9. Εκκαθάριση των αεραγωγών Αν και τα διαθέσιμα στοιχεία για φυσιοθεραπεία σε βρογχεκτασίες είναι αδύναμα, θα πρέπει να συστήνονται ασκήσεις και τεχνικές κάθαρσης των αεραγωγών σε όλους τους ασθενείς, ειδικά σε εκείνους που έχουν χρόνιο παραγωγικό βήχα ή ενδείξεις απόφραξης των αεραγωγών από βλέννα, ειδικότερα κατά τη διάρκεια των παροξύνσεων 6. Οι τεχνικές κάθαρσης των αεραγωγών έχουν αποδειχθεί ασφαλείς, ενώ έχουν καταγραφεί και βελτιώσεις στην απόχρεμψη, τη ποιότητα ζωής και την υπερδιάταση 31. Υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία τεχνικών κάθαρσης των αεραγωγών που εφαρμόζονται χειρωνακτικά ή με τη βοήθεια ειδικών συσκευών. Οι ασθενείς θα πρέπει να ενημερώνονται για αυτές προκειμένου με την καθοδήγηση από εξειδικευμένο για το αναπνευστικό φυσιοθεραπευτή να επιλέξουν την καταλληλότερη και αποτελεσματικότερη για αυτούς. Ως υποβοηθητικά της φυσιοθεραπείας που αποσκοπεί στη βελτίωση του βλεννοκροσσωτού μηχανισμού κάθαρσης και της απομάκρυνσης των εκκρίσεων από τους αεραγωγούς, έχουν χρησιμοποιηθεί διάφοροι υπερωσμωτικοί παράγοντες και βλεννολυτικά 32. Η παραγωγή των πτυέλων, το ιξώδες αυτών και η ευκολία της απόχρεμψης βελτιώνονται με

6 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 28ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος εισπνοές φυσιολογικού ορού πριν τη φυσιοθεραπεία, ενώ η χρήση εισπνοών υπέρτονου διαλύματος είναι ακόμα πιο αποτελεσματική 14. Η βρογχοδιαστολή προ της θεραπείας μπορεί να είναι απαραίτητη σε ορισμένους ασθενείς προκειμένου να μειωθεί η πιθανότητα βρογχόσπασμου. Η χρήση εισπνεόμενης ξηράς σκόνης μαννιτόλης είναι αμφιλεγόμενη. Μελέτες έχουν δείξει μια αύξηση της ποσότητας των αποβαλλόμενων πτυέλων με τη μαννιτόλη, αλλά αυτή η βελτίωση δεν αντιστοιχεί σε ανάλογη βελτίωση της ποιότητας ζωής και των παραμέτρων των παροξύνσεων 33,34. Σχετικά με τα βλεννολυτικά, υπάρχουν κάποια στοιχεία που υποστηρίζουν τη χρήση της βρωμεξίνης στη θεραπεία των παροξύνσεων των βρογχιεκτασιών 35. Επιπλέον, η ανασυνδυασμέννη DNase δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε ασθενείς με βρογχεκτασίες εκτός κυστικής ίνωσης, γιατί έχει διαπιστωθεί πως μπορεί να επιδεινώσει την πνευμονική λειτουργία 36. Τέλος, η πνευμονική αποκατάσταση έχει βρεθεί να είναι χρήσιμη σε βρογχεκτασικούς ασθενείς, καθόσον βελτιώνει την ανοχή στην άσκηση, τη δύσπνοια και την ποιότητα ζωής, ενώ φαίνεται να σχετίζεται με μείωση των παροξύνσεων 37,38. Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση των βρογχεκτασιών, όπως αυτή καθορίζεται με βάση την παθοφυσιολογία του φαύλου κύκλου στο νόσημα αυτό, παρουσιάζεται συνοπτικά, αλλά και περιεκτικά στο σχήμα 4. Επεμβατική θεραπεία Η διαχείριση των μεγάλων και απειλητικών για τη ζωή επιπλοκών, όπως η αιμόπτυση, είναι ζωτικής σημασίας. Σήμερα υπάρχει αρκετή εμπειρία, διαθεσιμότητα και αποδείξεις επιτυχούς εμβολισμού των βρογχικών αρτηριών σε σοβαρή ή επαναλαμβανόμενη αιμόπτυση λόγω βρογχεκτασιών Η χειρουργική αντιμετώπιση σπάνια επιλέγεται και αφορά επιλεγμένες περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει σοβαρή ή μαζική αιμόπτυση που αποδεδειγμένα προέρχεται από μια εντοπισμένη περιοχή του πνεύμονα με βρογχεκτασίες και στις οποίες δεν είναι εφικτός ο εμβολισμός 3. Επίσης, η δυνατότητα χειρουργικών επεμβάσεων θα μπορούσε να εξετασθεί σε περιπτώσεις ιδιαίτερα εντοπισμένων βρογχεκτασιών με συμπτωματολογία που δεν μπορεί να ελεγχθεί με τη βέλτιστη, μη επεμβατική θεραπεία. Τέλος, η μεταμόσχευση πνεύμονα θα μπορούσε να εξετασθεί σε τελικά στάδια της νόσου, ειδικά σε εκείνους με FEV1 <30% ή με ταχεία αναπνευ- Σχήμα 4. Η σύγχρονη θεραπευτική αντιμετώπιση των βρογχεκτασιών, όπως αυτή καθορίζεται με βάση την παθοφυσιολογία του φαύλου κύκλου στο νόσημα αυτό. (Από βιβλ. αναφορά 6)

7 250 ΠΝΕΥΜΩΝ Τεύχος 3ο, Τόμος 28ος, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2015 στική επιδείνωση παρά τη βέλτιστη ιατρική διαχείριση 3. Στο εγγύς μέλλον αναμένεται να αναπτυχθούν νέοι θεραπευτικοί παράγοντες για τις βρογχεκτασίες. Ήδη διερευνώνται παράγοντες που είναι διαθέσιμοι για τη θεραπεία άλλων ασθενειών, όπως είναι η ροφλουμιλάστη 42 ή νεώτεροι, όπως είναι οι από του στόματος αναστολείς της ελαστάσης των ουδετεροφίλων που στοχεύουν στην ουδετεροφιλική φλεγμονή 43. Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει σημαντική πρόοδος στη διάγνωση και τη διαχείριση των βρογχεκτασιών. Όμως, είναι απαραίτητο να διαχωρισθούν από τις άλλες κλασικές αποφρακτικές πνευμονοπάθειες και να δημιουργηθεί ένα ειδικό και επικαιροποιημένο κεφάλαιο στην πνευμονολογία, που να αφορά στην ορθή διαχείριση των μη οφειλόμενων στη κυστική ίνωση βρογχεκτασιών. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, απαιτούνται περαιτέρω ερευνητικές και κλινικές μελέτες. Προς το παρόν νέες συστάσεις και κατευθυντήριες οδηγίες για τη νόσο διαμορφώνονται από ειδική ομάδα της Eυρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας. Δήλωση συμφερόντων: Όλοι οι συγγραφείς δηλώνουν πως δεν έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα Βιβλιογραφία Βλέπε αγγλικό κείμενο.

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΑΓΚΑΛΑΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Γ.Ν.Θ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι μια νόσος που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί, και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το άσθμα; Άρθρο ιδιωτών Πνευμονολόγων Τρικάλων για το Άσθμα - ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ CITY KALAMPAKA METEORA

Τι είναι το άσθμα; Άρθρο ιδιωτών Πνευμονολόγων Τρικάλων για το Άσθμα - ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ CITY KALAMPAKA METEORA Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος στις 2 Μαΐου η οποία καθιερώθηκε το 1998 από την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το άσθμα» και την υποστήριξη της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, θα θέλαμε να ενημερώσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις Αναπνευστικού

Λοιμώξεις Αναπνευστικού Λοιμώξεις Αναπνευστικού Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: 1) λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. 2) λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας

Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Επαγγελματίες υγείας και υπηρεσίες υγείας Αρμοδιότητες διεπιστημονικής ομάδας Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 40: Συστήνεται να γίνεται εκτίμηση των αναγκών του ασθενή, συμβουλευτική σε προγράμματα

Διαβάστε περισσότερα

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας.

Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. ΤΟ ΠΑΙΔΙΚΟ ΑΣΘΜΑ Το συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας. Αν από το τρέξιμο, τη γυμναστική ή άλλη εργασία, δυσκολεύεται η αναπνοή, αυτό λέγεται άσθμα. Αρεταίος Καππαδόκης, 100 μχ Οι γυναίκες ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορικό. Ενότητα 2: Φυσική εξέταση - Ιστορικό. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ιστορικό. Ενότητα 2: Φυσική εξέταση - Ιστορικό. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ιστορικό Ενότητα 2: Φυσική εξέταση - Ιστορικό Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Περιγραφή κυριότερων στοιχείων κατά τη λήψη του ιστορικού από

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΌΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ

ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΌΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΌΓΟΣ - ΗΠΑΤΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 1. ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ 2. ΦΑΡΥΓΓΑΣ 3. ΛΑΡΥΓΓΑΣ 4. ΤΡΑΧΕΙΑ 5. ΒΡΟΓΧΟΙ 6. ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό

Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό ΙΑΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ Γρήγορη αντιμετώπιση της ΚΙ: Πότε να ξεκινήσει η θεραπεία και πώς να μετρηθεί η αντίδραση; Από τον Καθηγητή Έιταν Κέρεμ, Ιατρό Η επιβίωση των ασθενών με ΚΙ έχει βελτιωθεί δραματικά τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π

Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π α ρ χ ή π ρ ο η γ ο ύ µ ε ν ο ε π ό µ ε ν ο Παθογένεια της έξαρσης της Χ.Α.Π Νίκος Τζανάκης, Πνευµονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήµιο Κρήτης ΧΑΠ -παρόξυνση Ορισµός! Ορισµός δύσκολος και σχετικά ανακριβής!

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΑ ΚΑΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΑΠΘ Α & Β ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΉ ΑΠΟΚΑΤΆΣΤΑΣΗ ΚΑΤΑΝΟΏΝΤΑΣ ΤΙΣ ΕΙΔΙΚΈΣ ΟΔΗΓΊΕΣ Αυτός ο οδηγός γνώσεων περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την πνευμονική αποκατάσταση της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας και της Αμερικάνικης

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ

ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΣΟΒΑΡΟ ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΡΙΝΙΤΙΔΑ «ΩΡΛ ΑΠΟΨΗ» ΠΑΥΛΟΣ Β. ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ ΕΠ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Β ΏΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ Το δεύτερο αιώνα ο Γαληνός τόνιζε τη συσχέτιση ρινικών συμπτωμάτων και άσθματος συνιστώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ:

Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου ΒΡΟΧΙΚΟ ΑΣΜΑ & ΠΑΙΔΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Π. ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής

ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα. Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής ΠΝΕΥΜΟΝΙΕΣ Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Επιμελήτρια Α Α Παθολογικής Κλινικής Ορισμοί Πνευμονία της κοινότητας: Λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος που αποκτήθηκε στην κοινότητα. Ενδονοσοκομειακή πνευμονία: Η

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά

Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά Κατευθυντήριες οδηγίες στη διερεύνηση της χρόνιας πνευμονοπάθειας στα παιδιά 2012 Ελπίδα Χατζηαγόρου Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Χρόνια πνευµονοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΡΟΓΧΕΚΤΑΣΙΕΣ. Γιάννης Καλομενίδης

ΒΡΟΓΧΕΚΤΑΣΙΕΣ. Γιάννης Καλομενίδης ΒΡΟΓΧΕΚΤΑΣΙΕΣ Γιάννης Καλομενίδης Μόνιμη διάταση των βρόγχων Lynne Reid 1950 Φυσιολογικός πνεύμονας βρογχεκτασίες Ορισμοί Lynne Reid 1950s Κυλινδρικές Κιρσοειδείς Κυστικές Αλλά και Υγρές ή ξηρές Η θεωρία

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ

Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Κλινικοακτινολογική Εικόνα Φυματίωσης Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος ΓΝΝΘΑ Δύσκολη Διάγνωση της φυματίωσης Μη ειδικά συμπτώματα και σημεία Αρνητική δερμοαντίδραση φυματίνης Ατυπα ή απόντα απεικονιστικά ευρήματα

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης

Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα. Θ. Τσιλιγιάννης Ενδείξεις της δοκιμασίας κόπωσης σε παιδιά με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα Θ. Τσιλιγιάννης Παιδίατρος Εξειδικευμένος Παιδοπνευμονολόγος Διευθυντής Παιδοπνευμονολογικού Παιδιατρική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος

Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος Αγαπητοί συνάδελφοι Η Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, πραγματοποιεί φέτος το 23ο Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιό της σε συνεργασία με την Ελληνική Παιδοπνευμονολογική Εταιρεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Διάγνωση και σταδιοποίηση άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Είναι Άσθμα; Επαναλαμβανόμενα επεισόδια αναπνευστικού συριγμού Ενοχλητικός Βήχας κατά την νύχτα Βήχας ή αναπνευστικός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης

Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Αναπνευστική βρογχιολίτιδα-διάμεση διάμεση πνευμονία (RB( RB- ILD) Αποφολιδωτική διάμεση πνευμονία(dip) Σπύρος Α Παπίρης Μαθήματα Πνευμονολογίας-Αθήνα Μάρτιος 2006 DIP RB-ILD Κατάταξη των διάμεσων παρεγχυματικών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος

Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Γράφει: Μιλτιάδης Μαρκάτος, Πνευμονολόγος Πάνω από ένα αιώνα πριν, ο J. Hutchinson, ένας χειρουργός-δερματολόγος, αναγνώρισε την πρώτη περίπτωση σαρκοείδωσης, στο Λονδίνο. Στα χρόνια πριν και μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Δρ Αντώνης Παπαγιάννης MD, MRCP(UK), DipPallMed, FCCP Πνευμονολόγος Περιεχόμενο Σύντομη ανασκόπηση της νόσου μέσα από τις τελευταίες διεθνείς οδηγίες GOLD 2011 Να θυμάστε:

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα

Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Ανασκόπηση Διαγνωστικές προσεγγίσεις στο Άσθμα Κωνσταντίνος Κατσούλης Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής, 424 Στρατιωτικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Λέξεις κλειδιά - Άσθμα - Σπιρομέτρηση - Δοκιμασία προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια

Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια Ερευνητική εργασία για την καταγραφή των χαρακτηριστικών των ασθενών µε Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΙ Α ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Ελένη Μπανιά Πνευµονολόγος Μελέτη GOLDEN

Διαβάστε περισσότερα

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο

5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο 5. Τελικές συστάσεις, βαθμός τεκμηρίωσης και σύστασης με υποστηρικτικό κείμενο Διάγνωση και διαγνωστικά εργαλεία Διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας Σύσταση 1: Συστήνεται να γίνεται σπιρομέτρηση

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Κλινικό Πρόβλημα- Αναπνευστική Ανεπάρκεια

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Κλινικό Πρόβλημα- Αναπνευστική Ανεπάρκεια ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Ι Κλινικό Πρόβλημα- Αναπνευστική Γεώργιος Θ. Σταθόπουλος MD PhD Πνευμονολόγος Επίκουρος Καθηγητής Εργαστήριο Φυσιολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Πατρών gstathop@upatras.gr http://www.molcellbiol-upatras.net

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος

Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ. Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Μ.Τουμπής Πνευμονολόγος Αλληλεπικάλυψη Άσθματος και ΧΑΠ Χαρακτηριστικές διαφορές Προϋποθέσεις επικάλυψης Επιπολασμός Ορισμοί Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά Θεραπευτικές προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

15-16. maϊου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1 Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αναπνευστικών Νοσημάτων (Άσθμα, ΧΑΠ) που προκαλούν Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας

15-16. maϊου ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. 1 Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αναπνευστικών Νοσημάτων (Άσθμα, ΧΑΠ) που προκαλούν Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας ο 1 Εκπαιδευτικό Σεμινάριο Αναπνευστικών Νοσημάτων (Άσθμα, ΧΑΠ) 15-16 maϊου 2015 που προκαλούν Διαταραχές της Οξεοβασικής Ισορροπίας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΩΝ ΘΩΡΑΚΟΣ ΚΑΡΔΙΑΣ - ΑΓΓΕΙΩΝ Σε συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού. Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ.

Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού. Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού Μαρία Εμποριάδου Καθ. Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Δ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ. Αναπνευστικό σύστημα 4-5 wk 5-7 wk Αναπνευστικό σύστημα Λοιμώξεις κατώτερου αναπνευστικού

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2

Ανασκόπηση. Γεώργιος Καλτσάκας 1, Απόστολος Τραυλός 1, Νικολέττα Ροβίνα 2 Ανασκόπηση Στοχεύοντας στη βελτίωση της περίθαλψης των ασθενών με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) Η προσθήκη του ερωτηματολογίου CAT (COPD Assessment Test) στη φαρέτρα των εργαλείων αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών

Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος. Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Θεραπευτική αντιμετώπιση της οξείας κρίσης άσθματος Μίνα Γκάγκα Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών Το άσθμα είναι μία νόσος με διακυμάνσεις Συμπτώματα & προσαρμογή θεραπείας Παροξυσμοί Χορήγηση per os

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Ενότητα 4: Αποφρακτικά νοσήματα Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής ΟΡΙΣΜΟΣ ΧΑΠ Η Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία

Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη. Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Μακαρίτη Χ. Παναγιώτα Τσάρτα Ν. Δάφνη Επιβλέπουσα καθ/τρια: Αβραμίκα Μαρία Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η διερεύνηση της ποιότητας ζωής των ασθενών με αναπνευστικά νοσήματα και ιδιαίτερα με χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές

Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Άρθρο Σύνταξης Η μπεκλομεθαζόνη σε επανεξέταση: η μοντέρνα άποψη για ένα κλασσικό εισπνεόμενο κορτικοειδές Πέτρος Μπακάκος, Στέλιος Λουκίδης, Κωνσταντίνος Κωστίκας Συντακτική ομάδα Πνεύμων Αλληλογραφία

Διαβάστε περισσότερα

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.)

3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 01/31 : 3. Χρόνια Αποφρακτική Πνευµονοπάθεια, (Χ.Α.Π.) 02/31 Χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια: Ορισµός Σύνδροµο που χαρακτηρίζεται από ελάττωση των εκπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές:

ΧΑΠ. Συνδυασµένη αξιολόγηση στη ΧΑΠ. Θεραπευτικές επιλογές: ιαπανεπιστηµιακό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών Κλινική Φαρµακολογία- Θεραπευτική ΧΑΠ ιπλωµατική εργασία: Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗς ΧΑΠ &ΤΟΥ ΒΡΟΓΧΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ Π.Φ.Υ Συχνή πάθηση, που µπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ H Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μία πάθηση που χαρακτηρίζεται από προοδευτική, μη αντιστρεπτή επιδείνωση της αναπνευστικής

Διαβάστε περισσότερα

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini,

Κανένα για αυτήν την παρουσίαση. Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, Κανένα για αυτήν την παρουσίαση Εκπαιδευτικές-ερευνητικές-συμβουλευτικές επιχορηγήσεις την τελευταία διετία: Abbvie,Novartis, MSD, Angelini, 2 Κυκλοσπορίνη-θεραπευτικές ενδείξεις 3 Θεραπεία σοβαρών μορφών

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας

Άσθμα και ΧΑΠ. Γιάννης Καλομενίδης. Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα και ΧΑΠ Γιάννης Καλομενίδης Επ Καθηγητής Πνευμονολογίας Α Κλινική Εντατικής Θεραπείας Άσθμα Το άσθμα είναι μία συνηθισμένη και δυνητικά επικίνδυνη νόσος 300 εκατομμύρια ασθενείς με άσθμα παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση.

27. ΑΣΘΜΑ ΚΑΙ ΚΥΗΣΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ. Πίνακας 1: Επιπλοκές σοβαρού ή μη ελεγχόμενου άσθματος στην κύηση. Το βρογχικό άσθμα είναι η πιο συχνή πάθηση του αναπνευστικού συστήματος στη διάρκεια της κύησης, με το ποσοστό εμφάνισης να κυμαίνεται μεταξύ 3-8%. Η πορεία της νόσου στις εγκυμονούσες γυναίκες ποικίλει,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινική αποτελεσματικότητα των μακρολιδών σε νοσήματα των αεραγωγών: Πέρα από την αντιμικροβιακή δράση

Κλινική αποτελεσματικότητα των μακρολιδών σε νοσήματα των αεραγωγών: Πέρα από την αντιμικροβιακή δράση Ανασκόπηση Κλινική αποτελεσματικότητα των μακρολιδών σε νοσήματα των αεραγωγών: Πέρα από την αντιμικροβιακή δράση Μαρία Κρύφτη 1, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας 2, Ανδριάνα Ι. Παπαϊωάννου 3, Αλέξης Παπαδόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Κάτοχος άδειας κυκλοφορίας Ονομασία προϊόντος Δραστική ουσία + Περιεκτικότητα Φαρμακοτεχνική μορφή

Κάτοχος άδειας κυκλοφορίας Ονομασία προϊόντος Δραστική ουσία + Περιεκτικότητα Φαρμακοτεχνική μορφή Κράτος μέλος στον ΕΟΧ Κάτοχος άδειας κυκλοφορίας Ονομασία προϊόντος Δραστική ουσία + Περιεκτικότητα Φαρμακοτεχνική μορφή Astrazeneca Uk Limited Symbicort Turbohaler Βουδεσονίδη 160 µg, Διυδρική φουμαρική

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες:

Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες: Γράφει: Νίκος Δ. Χαΐνης, Πνευμονολόγος TΑΞΙΝΟΜΗΣΗ Οι λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος διακρίνονται σύμφωνα με την ανατομία του, σε 3 μεγάλες κατηγορίες: Λοιμώξεις ανώτερου αναπνευστικού - Ρινίτιδα.

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά.

Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του άσθματος στα παιδιά. Κατευθυντήριες οδηγίες αντιμετώπισης του στα παιδιά. Φώτης Β. Κυρβασίλης Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής Πνευμονολογίας Γ Παιδιατρική Κλινική Α.Π.Θ www.pd3.gr Η αντιμετώπιση του βρογχικού στα παιδιά κατευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα

Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Πρότυπα περίθαλψης (ΠΠ) για ανθρώπους με ρευματοειδή αρθρίτιδα Μετάφρασ η σε: Ολοκληρώθ ηκε από: Email: ΠΠ 1 Οι άνθρωποι με συμπτώματα ρευματοειδούς αρθρίτιδας (ΡΑ) θα πρέπει να έχουν έγκαιρη πρόσβαση

Διαβάστε περισσότερα

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης

Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης H ΧΑΠ ΣΤΗ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ Ησημασίατηςέγκαιρηςδιάγνωσης Δρ Κ. Ζαρογουλίδης, MD, PhD, FCCP Διευθυντής Πνευμονολογικής Κλινικής ΑΠΘ Παρεμβαίνοντας σήμερα, μπορούμε να αλλάξουμε το μέλλον των ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Συνδρομο Papa Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ PAPA 1.1 Τι είναι; Ο ακρωνύμιο PAPA προέρχεται από τις λέξεις Pyogenic Arthritis, Pyoderma gangrenosum and Acne

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID) INTERNATIONAL PATIENT ORGANISATION FOR PRIMARY IMMUNODEFICIENCIES ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΣΘΕΝΩΝ ΓΙΑ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΑΝΟΣΟANΕΠΑΡΚΕΙΕΣ ΚΟΙΝΗ ΠΟΙΚΙΛΗ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ (ΚΠΑΑ) Common Variable Immunodeficiency (CVID)

Διαβάστε περισσότερα

Πτύελα. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Πτύελα. Ενότητα 1: Εισαγωγή. Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πτύελα Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Πτύελα Τα πτύελα αποτελούν ένα μίγμα από σίελο, βλέννη και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΘΩΡΑΚΑ ΚΑΙ Η ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΠΘ ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ ΜΟΝΑΔΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΑΠΘ Α & Β ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣ. Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα

Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα www.printo.it/pediatric-rheumatology/gr/intro Ρευματικός Πυρετός και Μεταστρεπτοκοκκική Αντιδραστική Αρθρίτιδα Έκδοση από 2016 2. Διάγνωση και θεραπεία 2.1 Πώς μπαίνει η διάγνωση; Τα κλινικά ευρήματα και

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΥΣΤΙΚΗ ΙΝΩΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η κυστική ίνωση είναι πολυσυστηματική νόσος.οι σημαντικότερες εκδηλώσεις της,όμως, προέρχονται από το αναπνευστικό και το γαστρεντερικό σύστημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ. Επιστηµονικός Υπεύθυνος: Ι. Κυριόπουλος

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ. Επιστηµονικός Υπεύθυνος: Ι. Κυριόπουλος ΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΑΝΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α- ΕΝΟΤΗΤΑ 2 η : ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΞΙΑΣ ΤΗΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον;

Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον; Ανασκόπηση Θεραπεύοντας το άσθμα με βάση του βιολογικούς δείκτες: Επιστημονική φαντασία ή εικόνες από το άμεσο μέλλον; Ανδριάνα Ι. Παπαϊωάννου, Κωνσταντίνος Μπαρτζιώκας, Στέλιος Λουκίδης, Σπυρίδων Παπίρης,

Διαβάστε περισσότερα

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος

Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Αναγνώριση της βαρύτητας των παροξυσμών άσθματος Σύσταση 9: Συστήνεται οι Γενικοί Ιατροί και οι Επαγγελματίες Υγείας της Π.Φ.Υ., να αναγνωρίζουν έγκαιρα τους παροξυσμούς άσθματος με βάση τα κλινικά σημεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΟΥ Γ.Ν.Α «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» ΔΩΜΑ, 14 Μαρτίου 2012, ώρα 13.30 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» Ά ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ - ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Καθηγητής ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΖΑΚΥΝΘΙΝΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΒΑΣΙΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

20ό. Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο. Παρασκευή 7 Κυριακή 9 Ιουνίου 2013. Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

20ό. Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο. Παρασκευή 7 Κυριακή 9 Ιουνίου 2013. Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας Επιτροπή Νοτιοδυτικής της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας 20ό Μετεκπαιδευτικό Συμπόσιο Παρασκευή 7 Κυριακή 9 Ιουνίου 2013 GRECOTEL OLYMPIA, ΚΥΛΛΗΝΗ www.synedra.gr Επιτροπή Νοτιοδυτικής της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΙΑΤΡΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΙΑΤΡΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ ΙΑΤΡΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΣΩΤΗΡΙΑ» ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Γενικό Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος Αθηνών «Η ΣΩΤΗΡΙΑ» αποτελεί ένα από τα παλαιότερα Νοσοκομεία της Ελλάδας. Ιδρύθηκε στις αρχές

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ

Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ Κλινικές Μελέτες Μέτρηση της Ποιότητας Ζωής σε Κλινικές Μελέτες για ΚΙ: Ένα ακόμη κομμάτι του παζλ Janice Abbott, PhD Καθηγήτρια Ψυχολογικής Υγείας Σχολή Επιστημών Υγείας University of Central Lancashire

Διαβάστε περισσότερα

Τα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων κοινού κρυολογήματος και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

Τα συμπτώματα της βρογχιολίτιδας εμφανίζονται συνήθως 1-3 ημέρες μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων κοινού κρυολογήματος και περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: ΒΡΟΓΧΙΟΛΙΤΙΔΑ Σαββίδου Αβρόρα Η οξεία βρογχιολίτιδα είναι νόσος της βρεφικής ηλικίας. Η μέγιστη επίπτωση της νόσου είναι μεταξύ 3-6 μηνών, ενώ το 95% των εισαγωγών είναι βρέφη μικρότερα του 1 έτους. Τα

Διαβάστε περισσότερα

18 η. Μετεκπαιδευτική Διημερίδα. Σάββατο-Κυριακή 4 5 Ιουνίου 2011 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών

18 η. Μετεκπαιδευτική Διημερίδα. Σάββατο-Κυριακή 4 5 Ιουνίου 2011 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών Επιτροπή Νοτιοδυτικής Ελλάδος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας 18 η Μετεκπαιδευτική Διημερίδα Σάββατο-Κυριακή 4 5 Ιουνίου 2011 Συνεδριακό & Πολιτιστικό Κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών www.synedra.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βρογχεκτασίες: τι νεώτερο. Κατερίνα ηµάκου

Βρογχεκτασίες: τι νεώτερο. Κατερίνα ηµάκου Βρογχεκτασίες: τι νεώτερο Κατερίνα ηµάκου Tι νεώτερο; ΒΡΟΓΧΕΚΤΑΣΙΕΣ ιαταραχή που χαρακτηρίζεται από µόνιµη µη αναστρέψιµη διάταση των βρόγχων και φλεγµονή. Κλινικά εκδηλώνεται µε χρόνιο βήχα µε απόχρεµψη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ:

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΤΕΤΑΜΕΝΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ Τι είναι η πολυανθεκτική φυματίωση (MDR-TB); Eίναι μία ειδική μορφή φυματίωσης,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα

Παράρτημα IV. Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα IV Επιστημονικά πορίσματα 1 Επιστημονικά πορίσματα Στις 7 Ιουνίου 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πληροφορήθηκε για το θανατηφόρο κρούσμα κεραυνοβόλου ηπατικής ανεπάρκειας σε ασθενή που λάμβανε δακλιζουμάμπη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΓΡΙΠΗ 2010-2011 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο ΓΡΙΠΗΣ 2010-2011 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΧΡΗΣΗΣ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΡΙΠΗΣ 15 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ Κατά την περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Συμμόρφωση Ελλήνων πνευμονολόγων στις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την πνευμονία της κοινότητας Ο ρόλος των σχετιζόμενων με τον ασθενή παραγόντων

Συμμόρφωση Ελλήνων πνευμονολόγων στις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την πνευμονία της κοινότητας Ο ρόλος των σχετιζόμενων με τον ασθενή παραγόντων Πρωτότυπη Εργασία Συμμόρφωση Ελλήνων πνευμονολόγων στις Κατευθυντήριες Οδηγίες για την πνευμονία της κοινότητας Ο ρόλος των σχετιζόμενων με τον ασθενή παραγόντων Ευφροσύνη Μάναλη 1, Λυκούργος Κολιλέκας

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες τεχνικές μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού: πότε και για ποιους ασθενείς;

Νεότερες τεχνικές μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού: πότε και για ποιους ασθενείς; Νεότερες τεχνικές μη επεμβατικού μηχανικού αερισμού: πότε και για ποιους ασθενείς; Νικολέττα Ροβίνα Επίκουρη καθηγήτρια Πνευμονολογίας-Εντατικής Θεραπείας ΜΕΘ, Α Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ 1. Η θεραπεία των ασθενών με φυματίωση και αποκατάσταση της παραγωγικότητας και της ποιότητας ζωής τους 2. Η πρόληψη

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λοίμωξη από τον ιό και παρόξυνση ΧΑΠ

Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια. Λοίμωξη από τον ιό και παρόξυνση ΧΑΠ Ημερίδα για τη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Εκπαίδευση και διαχείριση ασθενών με ΧΑΠ στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας Σάββατο 2 Απριλίου 2011 Ξενοδοχείο Hyatt Regency, Θεσσαλονίκη Λοίμωξη από τον

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Εργαστηριακή αξιολόγηση της αξιοπιστίας του strep testστη διάγνωση και τον καθορισμό της κατάλληλης αντιβιοτικής αγωγής σε ασθενείς με οξεία πυώδη αμυγδαλίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιοπαθογένεια και θεραπεία των επίκτητων βρογχεκτασιών

Αιτιοπαθογένεια και θεραπεία των επίκτητων βρογχεκτασιών REVIEW ÁÑ ÅÉÁ ÅËËÇÍÉÊÇÓ ÉÁÔÑÉÊÇÓ 2015, 32(2):135-148 Αιτιοπαθογένεια και θεραπεία των επίκτητων βρογχεκτασιών Οι βρογχεκτασίες είναι χρόνια φλεγμονώδης πάθηση των βρόγχων και των βρογχιολίων, στην παθογένεια

Διαβάστε περισσότερα

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α

OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α OΞΥ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΟ ΟΙΔΗΜΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΛΥΒΟΥ ΕΛΕΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ Τ.Ε.Π ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Γ.Ν.Α Είναι η συσσώρευση υγρού στον διάµεσο ιστό και στις πνευµονικές κυψελίδες. Η συσσώρευση υγρού µπορεί να εµποδίσει

Διαβάστε περισσότερα

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος

Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος www.printo.it/pediatric-rheumatology/cy/intro Σχετιζομενος Με Το NLRP-12 Υποτροπιαζων Πυρετος Έκδοση από 2016 1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΟ NLRP12 ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΩΝ ΠΥΡΕΤΟΣ 1.1 Τι είναι; Ο σχετιζόμενος με

Διαβάστε περισσότερα

Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου, Ε. Κοσμάς

Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου, Ε. Κοσμάς Εργασία βραβευθείσα από National Emphysema Foundation και American Thoracic Society (ATS 2010) Σύλβια Ντουμίτρου, M. Χαρικιοπούλου, Ε. Θεοδωρακοπούλου, Κ. Βελέντζας, Μ. Ανδρίτσου, Ζ. Σαρδελής, Α. Χροναίου,

Διαβάστε περισσότερα

Στις απορίες μας απαντά ο κος Θεμιστοκλής Σ. Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός

Στις απορίες μας απαντά ο κος Θεμιστοκλής Σ. Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Στις απορίες μας απαντά ο κος Θεμιστοκλής Σ. Ευκαρπίδης, Γενικός Χειρουργός Όταν μιλάμε για σκωληκοειδίτιδα αναφερόμαστε στη φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης του τυφλού που οφείλεται σε απόφραξη του

Διαβάστε περισσότερα

Ελπίδα Φωτιάδου. Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.

Ελπίδα Φωτιάδου. Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Ελπίδα Φωτιάδου Αναπλ. Προϊσταμένη Δ/νσης Λειτουργίας &Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε. Θεραπευτικό Πρωτόκολλο: Δέσμη οδηγιών διάγνωσης και θεραπείας μίας νόσου, με βάση τα πορίσματα και την κλινική

Διαβάστε περισσότερα