ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: AΝΑΓΚΗ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: AΝΑΓΚΗ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ"

Transcript

1 ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ: AΝΑΓΚΗ ΘΕΣΠΙΣΗΣ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ Α. Ν. Αγγελάκης και Ν. Β. Παρανυχιανάκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας, Ινστιτούτο Ηρακλείου, Ηράκλειο Κρήτης Περίληψη Σε πολλές χώρες η ανάγκη για ορθή διαχείριση των υδατικών πόρων γίνεται επιτακτική για την προστασία του περιβάλλοντος, την αύξηση της παραγωγικότητας της γεωργίας και φυσικά για την αστική και τουριστική ανάπτυξη. Ένα από τα αντικείµενα αιχµής στη διαχείριση των υδατικών πόρων είναι η ανάπτυξη και χρήση µη συµβατικών πόρων, όπως είναι η ανάκτηση και επαναχρησιµοποίηση των επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων για την κάλυψη των συνεχώς αυξανόµενων υδατικών αναγκών. Γι αυτό σήµερα, αρκετά κράτη και διεθνείς οργανισµοί έχουν θεσπίσει και/ή προετοιµάζονται να θεσπίσουν κανονισµούς ή οδηγίες, που θα συµβάλουν στην ασφαλή χρήση των εκροών υγρών αποβλήτων για διάφορες χρήσεις. Στην εργασία αυτή παρουσιάζονται οι σύγχρονες τάσεις και απόψεις, που αφορούν τα κριτήρια επαναχρησιµοποίησης εκροών υγρών αποβλήτων. Ακόµη, προτείνεται ένα σχέδιο κριτηρίων για την ασφαλή χρήση εκροών αποβλήτων στην Χώρα µας. 1. Εισαγωγή Η επαναχρησιµοποίηση υγρών αποβλήτων, ιδιαίτερα για άρδευση καλλιεργειών, εφαρµόζεται στην πράξη επί αιώνες και φαίνεται ότι έχει τις ρίζες της στους αρχαίους Ελληνικούς πολιτισµούς (Angelkis nd Spyridkis, 1996 και Angelkis et l., 2005). Παρόλο, που η άρδευση µε εκροές υγρών αποβλήτων, είναι παράλληλα και ένας αποτελεσµατικός τρόπος επεξεργασίας (µε µηδενική εκροή για τελική διάθεση), η εφαρµογή ενός ελαχίστου επιπέδου επεξεργασίας πριν την εφαρµογή τους στο έδαφος κρίνεται αναγκαία, ακόµη και στην περίπτωση άρδευσης κτηνοτροφικών, δασικών ή άλλων εκτάσεων µε µηδενική ανθρώπινη επαφή. Η προεπεξεργασία αυτή επιβάλλεται για λόγους προστασίας της δηµόσιας υγείας, την αποφυγή περιβαλλοντικών επιπτώσεων, την πρόληψη ζηµιών στις καλλιέργειες και την απρόσκοπτη λειτουργία των αγωγών µεταφοράς και εφαρµογής (Asno, 1985). Η ανάκτηση και επαναχρησιµοποίηση υγρών αποβλήτων αποτελεί µία ταχύτατα αυξανόµενη πρακτική κυρίως σε ξηρικές και ηµιξηρικές περιοχές. Σχετικά έργα, σε αυξηµένο µάλιστα αριθµό και έκταση, προγραµµατίζονται και υλοποιούνται κάθε έτος σε αρκετές χώρες και ιδιαίτερα στις ΗΠΑ, την Αυστραλία, το Ισραήλ, στην Ιαπωνία, στις χώρες του Μαγκρέµπ και της Νοτίου Αφρικής. Εξαιτίας των πλούσιων υδατικών αποθεµάτων της και των υφιστάµενων διαφορών µεταξύ των χωρών-µελών, η ΕΕ δεν έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα µέχρι σήµερα µε αντικείµενα ανακύκλησης και επαναχρησιµοποίησης νερού. Οι ξηρασίες των τελευταίων ετών στην Ισπανία, στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες, θέτουν επιτακτικά το θέµα της ανακύκλωσης νερού. Εξάλλου, η έλλειψη νερού τοπικά και η διάχυτη ρύπανση σε όλη την Ευρώπη που επιτείνουν περιβαλλοντικά προβλήµατα, έχουν ανανεώσει το ενδιαφέρον σε τέτοια αντικείµενα. Εποµένως, η πρακτική αυτή αναµένεται να αυξηθεί περαιτέρω στο µέλλον, εξαιτίας της µείωσης της διαθεσιµότητας των υδατικών πόρων που προβλέπεται εξαιτίας της αύξησης του πληθυσµού και του βιοτικού επιπέδου του παγκοσµίως και της αύξησης της θερµοκρασίας. Όπως προαναφέρεται δεσπόζουσα κατηγορία επαναχρησιµοποίησης υγρών αποβλήτων είναι η άρδευση γεωργικών καλλιεργειών και χώρων πρασίνου και αναψυχής, καθώς τα θέµατα της ποιότητας που αφορούν την επαναχρησιµοποίηση ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

2 υγρών αποβλήτων είναι ευκολότερο να αντιµετωπισθούν στην άρδευση σε σχέση µε τις υπόλοιπες χρήσεις (Angelkis nd Tchobnoglous, 1995). Σηµειώνεται ότι µε τις διαθέσιµες σήµερα τεχνολογίες είναι δυνατή η παραγωγή ακόµη και πόσιµου νερού από περιθωριακά νερά, όπως είναι οι εκροές υγρών αποβλήτων. Σε τέτοιες περιπτώσεις, όµως θα πρέπει να λαµβάνονται και να εξετάζονται θέµατα όπως είναι η προστασία της δηµόσιας υγείας, το υψηλό κόστος επεξεργασίας και η κοινωνική αποδοχή. Για κάθε ωφέλιµη χρήση εκροών επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων απαιτείται συγκεκριµένη ποιότητα νερού, ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανοί κίνδυνοι για τη δηµόσια υγεία και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον. Αυτοί τελικά προσδιορίζουν τις απαιτούµενες διεργασίες και τεχνολογίες επεξεργασίας και φυσικά το απαιτούµενο κόστος. Εποµένως, κάθε τύπος επαναχρησιµοποίησης απαιτεί ιδιαίτερα κριτήρια. Τα κριτήρια για την επαναχρησιµοποίηση στη βιοµηχανία είναι αµφιλεγόµενα, αφού η απαιτούµενη ποιότητα του νερού καθορίζεται από τις προδιαγραφές της κάθε βιοµηχανικής χρήσης. Αντίθετα, τα κριτήρια ποιότητας που πρέπει να πληροί το ανακυκλωµένο νερό που προορίζεται για πόσιµη χρήση δεν είναι αµφιλεγόµενα, αλλά θέµατα κοινωνικής αποδοχής και φυσικά επικινδυνότητας έχουν περιορίσει την εφαρµογή της. Αντίθετα, τα κριτήρια για τον εµπλουτισµό των υπόγειων υδροφορέων, παρόλο την συµπληρωµατική επεξεργασία που περιλαµβάνουν κατά τη διήθηση και κατείσδυση των εκροών, σήµερα στην ΕΕ και άλλες χώρες, αντιµετωπίζονται µε σκεπτικισµό. Σε τέτοια συστήµατα το ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στα επίπεδα των συγκεντρώσεων νιτρικών, υπολειµµάτων φυτοφαρµάκων και άλλων οργανικών ενώσεων, που υπάρχουν σε ίχνη στις εκροές αποβλήτων (Aertgeerts nd Angelkis, 2003). Η κατάσταση διαφοροποιείται στην περίπτωση της επαναχρησιµοποίησης για άρδευση, καθώς επικρατεί έντονος προβληµατισµός για τα κριτήρια ποιότητας, που πρέπει να εφαρµόζονται, κυρίως όσον αφορά τους παθογόνους οργανισµούς και πως αυτά µπορούν να διαφοροποιηθούν ανάλογα µε τη µέθοδο άρδευσης και την προοριζόµενη χρήση της αρδευόµενης καλλιέργειας (Asno nd Levine, 1996). Οι βιοµηχανικές χώρες προβάλλουν αυστηρές προδιαγραφές για την ποιότητα του νερού (συγκρίσιµες µε αυτές του πόσιµου νερού), µε τη βεβαιότητα ότι οι πιο ακριβές τεχνολογίες εξασφαλίζουν πιο υγιεινό νερό. Αντίθετα, οι αναπτυσσόµενες χώρες που µαστίζονται από σοβαρή έλλειψη νερού και έλλειψη πόρων, επιδιώκουν µε την εκπόνηση επιδηµιολογικών µελετών να υπερασπιστούν και υιοθετούν τις ισχύουσες, λιγότερο αυστηρές, οδηγίες του Παγκόσµιου Οργανισµού Υγείας (WHO) (WHO, 1989). Οι οδηγίες αυτές βασίσθηκαν στις επικρατούσες τάσεις σε αναπτυσσόµενες χώρες και ουσιαστικά θεωρούν όρια για τα κοπρανώδη κωλοβακτηρίδια (1000 FC/100 cm 3 ) και τους εντερικούς νηµατώδεις (αυγά 1/L). Παρόλο που οι οδηγίες αυτές δεν εξειδικεύονται σε επιµέρους χρήσεις και παραµέτρους, αποτελούν ωστόσο ένα θετικό βήµα για περιπτώσεις επαναχρησιµοποίησης ανεπεξέργαστων ή πληµµελώς επεξεργασµένων εκροών. Η κύρια φιλοσοφία τους εστιάζεται στα όρια που θέτουν, ως εγγύηση για την ασφάλεια του νερού, που χρησιµοποιείται για άρδευση. Επίσης, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι προκειµένου να έχουµε απευθείας επαναχρησιµοποίηση των ανεπεξέργαστων υγρών αποβλήτων, οι προδιαγραφές του WHO αποτελούν ένα αρχικό θετικό βήµα. Oι οδηγίες αυτές σήµερα τελούν υπό αναθεώρηση. Όµως η βασική φιλοσοφία τους δεν φαίνεται να µεταβάλλεται (Blumenthl et l., 2000). Σηµειώνεται ότι, οι οδηγίες του WHO είναι πιο αυστηρές από τις οδηγίες της ΕΕ, για το νερό κολύµβησης. Επίσης, ο WHΟ εξέδωσε οδηγίες που αφορούν τα όρια επικίνδυνων οργανικών ενώσεων για την δηµόσια υγεία που απορρέουν από την γεωργική χρήση εκροών και ιλύος υγρών αποβλήτων (Chng et l., 1995). ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

3 Εξαιτίας των κινδύνων, που συνεπάγεται η επαναχρησιµοποίηση των εκροών των υγρών αποβλήτων για άρδευση, διάφορες χώρες έχουν θεσπίσει ή έχουν ξεκινήσει τις απαραίτητες διαδικασίες θέσπισης κριτηρίων επαναχρησιµοποίησής (Asno nd Mujeriego, 1988). Οι κανονισµοί/οδηγίες διαφοροποιούνται σηµαντικά µεταξύ των διαφόρων χωρών ή και ακόµη περιοχών (Asno, 1998). Ορισµένες υπηρεσίες, όπως το Συµβούλιο Νερού τον Ισραήλ και το τοπικό Υπουργείο Υγείας της Καλιφόρνιας, έχουν θεσπίσει κανονισµούς ανάκτησης και επαναχρησιµοποίησης υγρών αποβλήτων για άρδευση σχετικά αυστηρούς. Όµως, στις αναπτυσσόµενες χώρες τα κριτήρια που έχουν υιοθετηθεί για την προστασία της δηµόσιας υγείας από κινδύνους που εγκυµονεί η χρήση ανακτηµένων υγρών αποβλήτων, συχνά συνδέονται µε τις δυνατότητες ανάπτυξης και χρήσης άλλων υδατικών πόρων. Σε αρκετές από αυτές τις χώρες δεν υπάρχουν καθορισµένα συστήµατα συλλογής και επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων και τα έργα ανάκτησης-επαναχρησιµοποίησης, αποτελούν ουσιαστικά, πηγές νερού και θρεπτικών στοιχείων. Σε άλλες περισσότερο αναπτυγµένες χώρες, το κύριο πρόβληµα της επαναχρησιµοποίησης των υγρών αποβλήτων εντοπίζεται στην ελαχιστοποίηση των περιεχοµένων στα ανεπεξέργαστα ή πληµµελώς επεξεργασµένα υγρά απόβλητα παθογόνα, όπως είναι οι εντερικοί νηµατώδεις (ΙΝ), κυρίως η ταινία των αγελάδων, τα παράσιτα της οικ. Ancylostomtide και τα ασκάρια (Ascris iumbricoides). Αυτοί οι µολυσµατικοί οργανισµοί είναι επικίνδυνοι για την υγεία των καλλιεργητών καθώς και των καταναλωτών των γεωργικών προιόντων (Aertgeerts nd Angelkis, 2003, Pescod, 1990, Shuvl et l., 1986, WHO,1980 και άλλοι). 2. Παραγόντες που Καθορίζουν την Ανάπτυξη και Θέσπιση Κριτηρίων Κατά την θέσπιση οδηγιών ή κανονισµών, που αφορούν την επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων ένας µεγάλος αριθµός παραγόντων λαµβάνονται υπόψη. Οι κυριότεροι από αυτούς µπορούν να συνοψισθούν ως εξής: (α) Προστασία δηµόσιας υγείας. Η χρήση επεξεργασµένων εκροών υγρών αποβλήτων δεν θα πρέπει να εγκυµονεί κινδύνους για την δηµόσια υγεία. Για αυτό το σύνολο των οδηγιών επαναχρησιµοποίησης επικεντρώνονται στη προστασία της δηµόσιας υγείας. Σε περιπτώσεις µη πόσιµων χρήσεων, οι κανονισµοί αναφέρονται κύρια στα όρια παθογόνων οργανισµών στο ανακυκλωµένο νερό. Ωστόσο, όταν σχεδιάζεται επαναχρησιµοποίηση για έµµεση πόση ή για εµπλουτισµό υδροφορέων που χρησιµοποιούνται για ύδρευση, τα επίπεδα διάφορων τοξικών οργανικών ενώσεων λαµβάνονται υπόψη θέτοντας µέγιστα όρια και απαιτούµενες διεργασίες επεξεργασίας πριν από την εφαρµογή. (β) Απαιτήσεις ποιότητας ανάλογα µε την χρήση. Ανάλογα µε την προοριζόµενη χρήση του η ποιότητα του ανακυκλωµένου νερού πρέπει να πληροί ορισµένα φυσικοχηµικά κριτήρια. Πολλές βιοµηχανικές και άλλες εφαρµογές απαιτούν συγκεκριµένα επίπεδα φυσικών και χηµικών παραµέτρων του νερού για την οµαλή και απρόσκοπτη χρήση του σε δεδοµένες εφαρµογές. Όσον αφορά την άρδευση, ορισµένα συστατικά που βρίσκονται στο αρδευτικό νερό µπορούν να επιδράσουν αρνητικά στην ανάπτυξη των αρδευόµενων καλλιεργειών ή καλλωπιστικών φυτών το έδαφος και τους υποκείµενους υδροφορείς. Ωστόσο, όρια φυσικοχηµικών παραµέτρων σπάνια συµπεριλαµβάνονται στα κριτήρια επαναχρησιµοποίησης. (γ) Περιβαλλοντικές θεωρήσεις. Οι εκροές υγρών αποβλήτων δεν θα πρέπει να εγκυµονούν κινδύνους στην φυσική πανίδα και χλωρίδα στην περιοχή που γίνεται εφαρµογή τους. Ακόµη, φυσικοί υδατικοί αποδέκτες που δέχονται εκροές υγρών αποβλήτων δεν θα πρέπει να υποβαθµίζονται ποιοτικά. (δ) Αισθητικοί λόγοι. Εκροές υγρών αποβλήτων που προορίζονται για χρήσεις, όπως άρδευση πάρκων, καθαρισµό τουαλετών ή ψυχαγωγία, δεν θα πρέπει να διαφέρουν στη εµφάνιση τους από ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

4 το φυσικό νερό. ηλαδή, θα πρέπει να είναι διαυγείς, άχρωµες και άοσµες. Ακόµη, η χρήση ανακυκλωµένου νερού για ψυχαγωγία θα πρέπει να µην ευνοεί την ανάπτυξη αλγών. (ε) Πολιτικοί λόγοι. Νοµοθετικές αποφάσεις, που σχετίζονται µε την επαναχρησιµοποίηση υγρών αποβλήτων επηρεάζονται από την υδατική πολιτική, την τεχνολογική εφαρµογή και το κόστος κατασκευής, λειτουργίας και συντήρησης των αναγκαίων έργων. Παρόλο, που οι νοµοθετικές υπηρεσίες λαµβάνουν υπόψη το κόστος που συνεπάγονται οι κανονισµοί στις µονάδες επεξεργασίας αποβλήτων και στους χρήστες, αυτό δεν πρέπει να είναι σε βάρος της υγείας των πολιτών και της προστασίας του περιβάλλοντος. 3. Θεωρήσεις που Αφορούν την Υγεία Η ποιότητα του ανακυκλωµένου νερού, που παράγεται συµπληρωµατικά άλλων διαθέσιµων υδατικών πόρων, πρέπει να θεωρείται ισοδύναµη τους. Στην περίπτωση έργων επαναχρησιµοποίησης υγρών αποβλήτων πρέπει να διασφαλίζεται ότι παρέχουν τον ίδιο βαθµό προστασίας της δηµόσιας υγείας, που παρέχουν οι συµβατικές πηγές νερού. Οι κύριες παράµετροι που θεωρούνται είναι τα παθογόνα, οι οργανικές ενώσεις και τα ανόργανα στοιχεία (κυρίως βαρέα µέταλλα) Πιθανότητα µετάδοσης ασθενειών Γενικά εκφράζονται σοβαρές ανησυχίες σχετικά µε τη πιθανότητα µετάδοσης ασθενειών από την χρήση ανακυκλωµένου νερού, κυρίως δια µέσου της άρδευσης γεωργικών καλλιεργειών ή του εµπλουτισµού υδροφορέων, ιδιαίτερα σε χώρες χωρίς εµπειρία σε τέτοιες τεχνολογίες. Αυτός ο προβληµατισµός βασίζεται σε θεωρήσεις και εµπειρία, που έχουν αποκτηθεί από χώρες, που η άρδευση µε εκροές υγρών αποβλήτων αποτελεί κοινή πρακτική, υπαγορεύει την ανάγκη της ανάπτυξης, καθιέρωσης και θέσπισης κριτηρίων για την αποφυγή δυσµενών καταστάσεων. Αυτά τα κριτήρια περιλαµβάνουν: (α) Οδηγίες για την ποιότητα των εκροών ανάλογα µε την προοριζοµένη χρήση. (β) Εφαρµογή βέλτιστης επεξεργασίας και απολύµανσης και αποθήκευση των εκροών και άλλων τεχνολογιών. (γ) Περιορισµός της άρδευσης σε κατηγορίες καλλιεργειών συµβατές µε το εφαρµοζόµενο επίπεδο επεξεργασίας των αποβλήτων. (δ) Περιορισµούς στην εφαρµοζόµενη πρακτική άρδευσης (όπως επιφανειακή, καταιονισµό, στάγδην και υποεπιφανειακή), ανάλογα µε την ποιότητα των εφαρµοζόµενων εκροών Επιπτώσεις από χηµικούς παράγοντες Γενικά, τα χηµικά συστατικά που συναντώνται στις εκροές υγρών αποβλήτων, που προορίζονται για διάφορες αστικές χρήσεις δεν αποτελούν σηµαντικό πρόβληµα για τη δηµόσια υγεία. Ωστόσο, προβλήµατα µπορούν να προκύψουν κατά την άρδευση καλλιεργειών εξαιτίας της συσσώρευσης βαρέων µέταλλων σε αυτές ή κατά τον εµπλουτισµό υπόγειων υδροφόρων που χρησιµοποιούνται για πόσιµη χρήση, εξαιτίας της πληµµελούς αποµάκρυνσης διαφόρων τοξικών οργανικών ουσιών στις διηθούµενες εκροές. 4. Οδηγίες και Κανονισµοί ιεθνών Οργανισµών Σε διεθνές επίπεδο, οι µέχρι σήµερα γνωστές οδηγίες και/ή κανονισµοί κριτηρίων ανακύκλησης και επαναχρησιµοποίησης εκροών υγρών αποβλήτων βασίζονται σε δύο κύριες "φιλοσοφίες", αυτή του WHO, του FAO και της Παγκόσµιας Τράπεζας και αυτή της Πολιτείας της Καλιφόρνιας. Αυτές χρησιµοποιούνται σήµερα ως πρότυπα στη καθιέρωση κριτηρίων επαναχρησιµοποίησης επαναχρησιµοποίησης εκροών υγρών αποβλήτων. Αυτές εµπεριέχουν βασικές διαφορές και σε ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

5 κάποιο βαθµό είναι αντιφατικές. Σηµειώνεται ότι οι περισσότερες από τις διαφορές στις δύο προαναφερόµενες φιλοσοφίες αφορούν την απαιτούµενη ποιότητα των εκροών για άρδευση λαχανικών που καταναλώνονται ωµά (όπως µαρούλια και λάχανα) ή αυτά που κατά τη διαδικασία της άρδευσης έρχονται σε άµεση επαφή µε τις εφαρµοζόµενες εκροές (πατάτες). Όµως σε µια γενική θεώρηση των έργων άρδευσης γεωργικών καλλιεργειών µε επαναχρησιµοποίησης εκροών υγρών αποβλήτων, ελάχιστα έργα αφορούν άρδευση λαχανικών. Έτσι, το σύνολο σχεδόν τέτοιων έργων αφορά την άρδευση άλλων γεωργικών καλλιεργειών όπως δενδρωδών (εσπεριδοειδή και ελιές), φυτών µεγάλης καλλιέργειας (όπως αραβοσίτου, µηδικής και βαµβακιού), αµπελώνων, γηπέδων γκολφ, πάρκων και διαφόρων άλλων χώρων πρασίνου και καλλωπιστικών ειδών. ιάφοροι διεθνείς Οργανισµοί έχουν ασχοληθεί µε κριτήρια ανακύκλησης και επαναχρησιµοποίησης αστικών υγρών αποβλήτων, όπως ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας (WHO) και ο Οργανισµός Τροφίµων και Γεωργίας των Ηνωµένων Εθνών (FAO). Οι οδηγίες επαναχρησιµοποίησης αστικών υγρών αποβλήτων για άρδευση του WHO βασίζονται στο µικρότερο δυνατό βαθµό αποµάκρυνσης, απ' αυτόν που απαιτείται για να επιτευχθεί η προτεινόµενη ποιότητα εκροής για απεριόριστη άρδευση. Αυτός βέβαια µπορεί να είναι αποδεκτός, εάν εφαρµόζονται συµπληρωµατικά µέτρα προστασίας της δηµόσιας υγείας ή η ποιότητα των εκροών µετά την επεξεργασία, βελτιωθεί περαιτέρω µε αραίωση µε φυσικά νερά, παρατεταµένη αποθήκευση ή µεταφορά τους σε µεγάλες αποστάσεις (WHO, 1989). Όπως φαίνεται στον Πίνακα 1, τα µικροβιολογικά κριτήρια για άρδευση µε εκροές επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων περιλαµβάνουν όρια για τα συνολικά κολοβακτηρίδια (TC) και τους ΙΝ. Όπως φαίνεται σ αυτό τον Πίνακα τα κριτήρια της Ιταλίας που θεσπίσθηκαν το 1997 (Αγγελάκης και άλλοι, 2000) αναθεωρήθηκαν το 2003 (Π no. 185/03) και περιλαµβάνουν 54 παραµέτρους συνολικά (Angelkis et l., 2005). Ο FAO στην προσπάθειά του να διαµορφώσει κριτήρια ποιότητας για το νερό άρδευσης, που να αντιµετωπίζουν προβλήµατα δηµόσιας υγείας, πρότεινε τη χρήση της οδηγίας σε ότι αφορά όρια των κοπρανωδών κολοβακτηριδίων (FC), που προτείνονται από τον WHO. Εκτός από την αντιµετώπιση των κινδύνων δηµόσιας υγείας, που οφείλονται στη χρήση επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων για άρδευση, ο FAO έχει προτείνει και οδηγίες για τα φυσικοχηµικά χαρακτηριστικά που καθορίζουν την ποιότητα του αρδευτικού νερού καθώς και µια σειρά αγρονοµικών µέτρων προκειµένου να εξασφαλιστεί η µέγιστη δυνατή απόδοση των αρδευόµενων καλλιεργειών. Με βάση την ταξινόµηση αυτή το νερό άρδευσης κατατάσσεται σε διάφορες κατηγορίες ποιότητας, έτσι ώστε ο χρήστης να αποφαίνεται για τα πιθανά πλεονεκτήµατα, όσο και τα προβλήµατα, που αφορούν τη χρήση δεδοµένης ποιότητας νερού για άρδευση. Η γενική αυτή κατηγοριοποίηση αφορά κατά κύριο λόγο τη χρήση συµβατικών πηγών αρδευτικού νερού. Ωστόσο, θεωρείται εξ' ίσου εφαρµόσιµη και στη περίπτωση αξιολόγησης της ποιότητας εκροών αποβλήτων για άρδευση. Επιπλέον, πρέπει να σηµειωθεί µια σηµαντική διαφορά στη προσέγγιση της οδηγίας του WHO από αυτή του FAO για τη χρήση εκροών αποβλήτων για άρδευση, συνίσταται στη θέσπιση κριτηρίων για τοξικές παραµέτρους (βαρέα µέταλλα, ιχνοστοιχεία και τοξικές οργανικές ενώσεις). Οι οδηγίες του FAO αποσκοπούν στην αντιµετώπιση αρνητικών επιδράσεων στην απόδοση των γεωργικών καλλιεργειών παρά στη βάση µιας προσέγγισης και ανάλυσης του κινδύνου για την ανθρώπινη υγεία όπως αυτή που θεωρείται από τον WHO. Πρόσφατα, ο WHO συνόψισε την υφιστάµενη γνώση των ποιοτικών κριτηρίων για άµεσο και έµµεσο εµπλουτισµό υπογείων υδροφορέων µε επεξεργασµένα υγρά απόβλητα, σε σχέση µε τη δηµόσια υγεία. Τα κριτήρια αυτά αφορούν την έµµεση πόσιµη χρήση υπόγειου νερού υδροφορέων ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

6 εµπλουτισµένων µε εκροές αποβλήτων (Aertgeerts nd Angelkis, 2003). Επίσης, επίκειται η αναθεώρηση των οδηγιών του WHO (1989) για την άρδευση, που θα συµπεριλάβουν επιπλέον αστικές χρήσεις καθώς και αυτές για εµπλουτισµό υπογείων υδροφορέων και υδατοκαλλιέργειες (Crr, 2005). Τέλος, µια πλήρης και πρόσφατη περιγραφή και αξιολόγηση των υφιστάµενων οδηγιών και κανονισµών επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων, σε Παγκόσµιο επίπεδο, έγινε πρόσφατα από το US EPA (Υπηρεσία Περιβάλλοντος των ΗΠΑ) (US EPA, 2004). Πίνακας 1. Μικροβιολογικά κριτήρια για άρδευση µε εκροές επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων στον WHO σε σύγκριση τους µε αυτά που ισχύουν στην Ιταλία ( προσαρµοσµένα από Angelkis, 2003). TC E. coli Οργανισµός ή FC (MPN/100 (MPN/100 ml) δ Περιοχή ml) α (MPN/100 ml) WHO 1000 β Ιταλία 2 β 20 c (παλαία) Περιττωµατικοί στρεπτόκοκκοι (MPN/100 ml) Αυγά ΙΝ (no/l) 1 Ιταλία (νέα) β 10 Σικελία 3000 β 1000 β 1 Emili 2 β 20 γ Romgn Pugli 2 β 20 γ Μέσες τιµές 7 συνεχόµενων ηµερησίων δειγµατοληψιών β Απεριόριστη άρδευση γ Περιορισµένη δ Επι πλέον 53 ορίζονται παράµετροι 5. O Κανoνισµός της Πολιτείας της Καλιφόρνιας Σήµερα, τα ισχύοντα κριτήρια στην πολιτείας της Καλιφόρνιας περιλαµβάνουν τέσσερις κατηγορίες ποιότητας ανακυκλωµένου νερού. Τα κριτήρια επαναχρησιµοποίησης εκτός από όρια παθογόνων οργανισµών, θολότητας και απαιτήσεις επεξεργασίας περιλαµβάνουν προδιαγραφές και για την αξιοπιστία της επεξεργασίας. Οι προδιαγραφές αυτές αναφέρονται σε εφεδρικά συστήµατα ενέργειας και ασφαλείας, πολλαπλές ή εφεδρικές µονάδες επεξεργασίας, σε αποθήκευση ή διάθεση µερικώς επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων σε περιπτώσεις ανάγκης, ελαχιστοποίηση παρακάµψεων στη διαδικασία επεξεργασίας, µηχανισµούς παρακολούθησης, αυτοµατοποίηση λειτουργίας και θέµατα σχεδιασµού για πιο ευέλικτη λειτουργία. Επιπλέον οι προτεινόµενες προσθήκες στα κριτήρια επαναχρησιµοποίησης περιλαµβάνουν τις ακόλουθες απαιτήσεις αποστάσεων ασφαλείας: (α) δεν επιτρέπεται η άρδευση µε ανακτηµένα υγρά απόβλητα, που δεν έχουν υποστεί απολύµανση σε απόσταση 50 m από οποιοδήποτε γεώτρηση πόσιµου νερού, (β) για εκροές δευτεροβάθµιας επεξεργασίας που έχουν δεχτεί απολύµανση η απόσταση είναι 30 m, (γ) για εκροές τριτοβάθµιας επεξεργασίας (δευτεροβάθµια, φίλτρανση και απολύµανση) η απόσταση πρέπει να είναι 15 m και τέλος, (δ) δεν επιτρέπεται η αποθήκευση επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων που έχουν δεχτεί τριτοβάθµια επεξεργασία σε απόσταση µικρότερη από 30 m από κατοικίες ή µέρη όπου είναι ιδιαίτερα αυξηµένος ο κίνδυνος να συµβεί τυχαία έκθεση (Stte of Cliforni, 2003). ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

7 Άλλα µέτρα ελέγχου χώρου, περιλαµβάνουν περιορισµό των απορροών κατά τη χρήση ανακυκλωµένου νερού, προστασία χώρων αναψυχής, από ανθρώπινη επαφή, τοποθέτηση προειδοποιητικών πινακίδων, όπως: "Ανακυκλωµένο νερό - εν πίνεται" και άλλα. Σε θέσεις, όπου χρησιµοποιείται ανακτηµένο νερό, απαγόρευση απευθείας σύνδεσης συστηµάτων ανακτηµένου νερού σε συστήµατα διανοµής πόσιµου νερού, εφαρµογή συστηµάτων αποτροπής επιστροφής νερού στα δίκτυα διανοµής πόσιµου νερού σε περιπτώσεις που χρησιµοποιείται διπλό σύστηµα, δηλαδή πόσιµου και ανακτηµένου νερού (Stte of Cliforni, 2003). Η πολιτεία της Cliforni έχει επίσης θεσπίσει κριτήρια εµπλουτισµού υπογείων υδροφορέων (άµεσα και έµµεσα) µε επεξεργασµένα υγρά απόβλητα από το Τα κριτήρια αυτά αναθεωρήθηκαν πρόσφατα (Aertgeerts nd Angelkis, 2003). Παρόµοια κριτήρια έχουν θεσπίσει και άλλες Πολιτείες των ΗΠΑ. 6. Οδηγίες και Κανονισµοί Άλλων Χωρών 6.1. Σε χώρες της ΕΕ Ένας από τους σηµαντικότερους παράγοντες που περιορίζουν την επαναχρησιµοποίηση των υγρών αποβλήτων στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην περιοχή της Μεσόγειου είναι η απουσία ενός ενιαίου, διεθνούς ή έστω και περιφερειακού, νοµοθετικού πλαισίου. Αξιοσηµείωτη είναι η απουσία νοµοθεσίας για την επαναχρησιµοποίηση των επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων στην ΕΕ. Η µόνη αναφορά η οποία είναι αρκετά γενικόλογη γίνεται στην Οδηγία 91/271/EC "...περί της επεξεργασίας υγρών αποβλήτων", όπου στο άρθρο 12, 1 αναφέρεται ότι: «Τα επεξεργασµένα αστικά υγρά απόβλητα πρέπει να επαναχρησιµοποιούνται, όποτε είναι σκόπιµο» ( EC, 1991). Πολλές από τις αιτίες µη θέσπισης ενός ενιαίου Νοµοθετικού πλαισίου έχουν ήδη αναφερθεί κατά την παρουσίαση και συναξιολόγηση της Οδηγίας του WHO και του κανονισµού της Καλιφόρνιας. Ειδικότερα, για τον χώρο της ΕΕ σηµαντική παράµετρος για την έλλειψη ενιαίας θεώρησης, είναι οι διαφοροποιήσεις στη διαθεσιµότητα υδατικών πόρων και στις χρήσεις τους µεταξύ των βορείων, των κεντρικών και των νοτίων χωρών-µελών της. Στο πλαίσιο αυτό, η επαναχρησιµοποίηση των επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι µόνο στη νότια Ευρώπη κυρίως, αλλά και σε χώρες της κεντρικής Ευρώπης. Η επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων για άρδευση εφαρµόζεται ήδη σε αρκετά εκτεταµένο επίπεδο στις Μεσογειακές χώρες-µέλη της ΕΕ. Οι περισσότερες από τις χώρες αυτές, προωθούν τη θέσπιση κριτηρίων, συχνά όµως µε τη µορφή όχι συγκεκριµένης, σε εθνική κλίµακα δεσµευτικής νοµοθεσίας, αλλά µε τη µορφή οδηγιών Σε χώρες της Μεσογείου Σ όλες τις χώρες της λεκάνης της Μεσογείου µε εξαίρεση την Αλβανία και τις χώρες της τέως Γιουγκοσλαβίας, υπάρχει έκδηλο ενδιαφέρον σε µη συµβατικούς υδατικούς πόρους, όπως είναι οι εκροές που έχουν ανακτηθεί από επεξεργασµένα αστικά υγρά απόβλητα. Οι εφαρµοζόµενες πρακτικές επαναχρησιµοποίησης εκροών αστικών υγρών αποβλήτων σε χώρες της Μεσογείου αναφέρονται συνοπτικά στον Πίνακα 2. Μερικές απ αυτές έχουν ήδη θεσπίσει κριτήρια κυρίως για χρήσεις που αφορούν την άρδευση (Πίνακας 3) Σε άλλες χώρες Αυστραλία. Η Υπηρεσία ΕΡΑ στην Πολιτεία New South Wles (NSW) έχει την υπευθυνότητα για τη ρύθµιση της επεξεργασίας και διάθεσης των εκροών υγρών αποβλήτων. Η Πολιτεία NSW από το 1984 έχει θεσπίσει ένα συµβούλιο για την ανάπτυξη οδηγιών και προώθηση της ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

8 ανακύκλωσης και επαναχρησιµοποίησης επεξεργασµένων αστικών υγρών αποβλήτων. Πρόσφατες εκτιµήσεις δείχνουν ότι στην περιοχή του Sidney επεξεργάζονται περίπου 1,3Mm 3 /d από τα οποία 0,031 Mm 3 /d επαναχρησιµοποιούνται. Οι αντίστοιχες ποσότητες στην περιοχή της Melbourne 0,8 Mm 3 /d και 0,017 Mm 3 /d. Τόσο στην περιοχή του Sidney όσο και στην περιοχή της Melbourne παρατηρούνται αυξητικές τάσεις επαναχρησιµοποίησης αστικών υγρών αποβλήτων (Anderson, 2004). Πίνακας 2. Πρακτικές επαναχρησιµοποίησης σε χώρες της Μεσογείου Χώρες Αστική χρήση Απεριόριστη γεωργική και βιοµηχανική χρήση Περιορισµένη γεωργική χρήση Μη ανακύκλωση Αλβανία Αλγερία α Βοσνία και Ερζεγοβίνη Κροατία Κύπρος Αίγυπτος Γαλλία Ελλάδα Ισραήλ Ιταλία Λίβανος Λιβύη Μάλτα Μονακό Μαρόκο Σλοβενία Ισπανία Συρία Τυνησία Τουρκία α Μόνο για κτηνοτροφικά φυτά, βοσκές και δενδρώδης καλλιέργειες Για τα όρια των µικροβιολογικών παραµέτρων στις επεξεργασµένες εκροές των αποβλήτων αρµόδιο είναι το Υπουργείο Υγείας. Η χρονολογική εξέλιξη της ανάπτυξης οδηγιών ανακύκλωσης και επαναχρησιµοποίησης επεξεργασµένων αστικών υγρών αποβλήτων έχει ως εξής: (α) Το 1987 οι Οδηγίες της Πολιτείας NSW προέβλεπαν τρεις κατηγορίες επαναχρησιµοποίησης δευτεροβάθµιας επεξεργασίας, µετά από απολύµανση για γεωργική και βιοµηχανική χρήση, µε τα παρακάτω ποιοτικά κριτήρια (Anderson, 2004): (i) Α<300 cfu/100 ml FC(GM), µετά από 30 ηµέρες αποθήκευση (ii) Β<750 cfu/100 ml FC(GM), µετά από 20 ηµέρες αποθήκευση (iii) Γ<2.000 cfu/100 ml FC(GM), µετά από 10 ηµέρες αποθήκευση ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

9 (β) Το 1993 η ίδια Πολιτεία καθιέρωσε οδηγίες για αστική και απεριόριστη χρήση εκροών υγρών αποβλήτων, µε τα ακόλουθα ποιοτικά κριτήρια: FC< 1/100 ml TC< 10/100 ml Ιοί< 5/50 L Παράσιτα< 1/50 L Πίνακας 3. Θεσµοθέτηση ή µη κριτηρίων σε χώρες της Μεσογείου Χώρες Θεσµοθέτηση κριτηρίων Σχεδιάζεται θεσµοθέτηση κριτηρίων εν υφίστανται κριτήρια Αλβανία Αλγερία α Βοσνία Ερζεγοβίνη και Κροατία Κύπρος Αίγυπτος Γαλλία Ελλάδα β Ισραήλ Ιταλία Λίβανο Λιβύη Μάλτα Μονακό Μαρόκο Σλοβενία Ισπανία γ Συρία Τυνησία Τουρκία α Προγραµµατίζεται εφαρµογή β Έχει ανατεθεί µελέτη γ Μόνο σε ορισµένες Περιφέρειες (Bleric, Andluci) (γ) Το 1995, η NSW ΕΡΑ διένειµε µια προκαταρκτική επικαιροποίηση των παραπάνω οδηγιών (1987) για γεωργική χρήση µε εξειδικευµένες συστάσεις και µετρήσεις για τη προστασία του περιβάλλοντος. (δ) Το 1997 αναλήφθηκε µια προσπάθεια θέσπισης οδηγιών σε εθνικό επίπεδο από το Εθνικό Συµβούλιο Έρευνας για την Υγεία και Ιατρική, Το Συµβούλιο Περιβάλλοντος και ιατήρησης της ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

10 Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας και το Συµβούλιο Γεωργίας και Φυσικών Πόρων της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας. Μια προκαταρκτική έκθεση των ποιοτικών κριτηρίων αυτών των οδηγιών, έχει ως εξής: Υψηλή πρόσβαση <10/100 ml FC (διάµεσος όρος) και σε 4 από τα 5 δείγµατα να είναι <20/100 ml FC Μέση πρόσβαση <100/100 ml FC (διάµεσος όρος) Χαµηλή πρόσβαση <1000/100 ml FC (διάµεσος όρος) Ελεγχόµενη πρόσβαση <10.000/100 ml FC (διάµεσος όρος). Ιαπωνία. Στην Ιαπωνία σε αντίθεση µε άλλες Χώρες που βρίσκονται σε ξηρικές και ηµιξηρικές περιοχές οι κύριες κατηγορίες επαναχρησιµοποίησης αστικών υγρών αποβλήτων είναι για αναβάθµιση του περιβάλλοντος, καθαρισµό τουαλετών, βιοµηχανική χρήση και παραγωγή χιονιού. Αναλυτικά οι επαναχρησιµοποιούµενες σήµερα ποσότητες φαίνονται στον Πίνακα 4 (Jpn Swge Works Assocition, 2003 και Ntionl Lnd Agency, 1998). Πίνακας 4. Κύριες κατηγορίες επαναχρησιµοποίησης αστικών υγρών αποβλήτων στην Ιαπωνία. Κατηγορία Ποσότητα (x10 6 m 3 /yr) Ποσοστό (%) Καθαρισµός WC: 76,8 29,8 () Σε µεγάλη κλίµακα 5,8 (b) Τοπικά 71,0 Αναψυχή 114,6 44,5 Παραγωγή χιονιού 29,3 11,4 Φύτευση δένδρων 0,2 0,1 Νερό καθαρισµού 0,4 0,2 Άρδευση γεωρ. καλλιεργειών 12,9 5,0 Βιοµηχανική χρήση 23,3 9,0 Συνολική 257,5 100,0 Άλλες χώρες. Σε πολλές χώρες, που βρίσκονται σε ξηρικές και ηµιξηρικές περιοχές, όπως στην Ν. Αφρική, στο Μεξικό, στη Σιγκαπούρη, στην Ιορδανία και πολλές Πολιτείες των ΗΠΑ (Αριζόνα, Φλόριντα, Τέξας και άλλες), έχει επιτευχθεί σηµαντική πρόοδος σε αντικείµενα επαναχρησιµοποίησης εκροών υγρών αποβλήτων. Στις περισσότερες από αυτές έχουν θεσπισθεί κριτήρια ποιότητας κατά κατηγορία επαναχρησιµοποίησης (Αγγελάκης, 2004). Τέλος στο Windhoek της Ναµίµπια από πολύ νωρίς (1968) σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε το πρώτο σε όλο τον κόσµο έργο ανάκτησης πόσιµου νερού από εκροές αστικών υγρών αποβλήτων. Αυτό το έργο σχεδιάστηκε για την ανάκτηση και έµµεση επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων εκροών αστικών υγρών αποβλήτων για κάλυψη µέχρι και 50% των συνολικών υδροδοτικών αναγκών της πόλης αυτής, στη διάρκεια των κρίσιµων περιόδων. Η αρχική δυναµικότητα του έργου ήταν m³/d και παρήγαγε νερό αποδεκτής ποιότητας για πόση επί 30 έτη. Το έργο αυτό λειτουργεί επιτυχώς από τις αρχές της 10ετίας του 1970 και µέχρι σήµερα τα αποτελέσµατα των ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

11 µελετών, που έχουν πραγµατοποιηθεί, δεν δείχνουν δυσµενείς επιπτώσεις στη δηµόσια υγεία. Το έργο αυτό µέχρι σήµερα έχει αναβαθµιστεί και επεκταθεί, µε αποτέλεσµα η δυναµικότητά του να έχει φτάσει τα m³/d και να χρησιµοποιεί τεχνολογίες δυαδικών µεµβρανών. Έτσι, σήµερα προµηθεύει το 31% των συνολικών αναγκών σε νερό της πόλης. Το ανακυκλωµένο νερό αναµιγνύεται µε το νερό της µονάδας επεξεργασίας πόσιµου νερού στο Gorengb, πριν από τη διανοµή του στη πόλη. Η µέγιστη αναλογία µείξης είναι 1:1 και η οποία παρατηρείται κατά τη διάρκεια περιόδων ξηρασίας. Ο µέσος όρος µείξης από την αρχή της λειτουργίας του έργου το 1968 είναι 1:3,5. Γενικά όµως, το νερό της µονάδας του Gorengb στη συνέχεια αναµιγνύεται στις δεξαµενές διανοµής και µε νερό άλλων πηγών και τελικά η µέγιστη αναλογία ανακυκλωµένου νερού στο χρησιµοποιούµενο από τους καταναλωτές χρονικά και χωρικά δεν ξεπερνά το 25% (Αγγελάκης, 2004). 7. Κριτήρια Ανακύκλησης Υγρών Αποβλήτων στην Ελλάδα Γενικά η διαχείριση των αστικών υγρών αποβλήτων στην Ελλάδα, όπως και στα υπόλοιπα κράτη-µέλη της ΕΕ διέπεται από την οδηγία 91/271/EEC (EC, 1991). Με την αριθ. 5673/400/ Κοινή Υπουργική Απόφαση, η επεξεργασία των αστικών υγρών αποβλήτων στην Ελλάδα εναρµονίζεται πλήρως µ' αυτή της ΕΕ. Σύµφωνα µε αυτήν, έχουν τεθεί χρονικά όρια προσαρµογής και τήρησης των όρων επεξεργασίας. Στην Ελλάδα το νοµοθετικό πλαίσιο των υδατικών πόρων χαρακτηρίζεται από πολυνοµία, αντιφατικότητα και έλλειψη εκσυγχρονισµού. Ο N. 1739/87 (Υπουργείο Ανάπτυξης, 1987), αποτελούσε το βασικότερο νοµοθέτηµα που έχει εκδοθεί στον τοµέα διαχείρισης των υδατικών πόρων. Ο Νόµος αυτός κατήργησε πολλές από τις διατάξεις των προαναφερθέντων νόµων και εκσυγχρονίζεται σε κάποιο βαθµό η ισχύουσα νοµοθεσία σε ό,τι αφορά στην ορθολογική διαχείριση του συστήµατος "υδατικός πόρος-χρήση του". Αυτός διαµόρφωσε ένα νέο θεσµικό πλαίσιο και τους αναγκαίους µηχανισµούς για την ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας µας το οποίο όµως δεν έτυχε ουσιαστικής εφαρµογής. Πρόσφατα, ο τελευταίος Ν.3199/03, επιχειρεί εναρµόνιση της Ελληνικής νοµοθεσίας υδατικών πόρων µε την οδηγία 60/2000/EC (Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε., 2003). Όµως, ούτε ο Νόµος αυτός αναφέρεται σε αντικείµενα ανακύκλωσης και επαναχρησιµοποίησης υγρών αποβλήτων. Έτσι, το νοµοθετικό πλαίσιο για την ορθή διαχείριση των υδατικών πόρων και την προστασία των οικοσυστηµάτων, που εξαρτάται από αυτούς στην ΕΕ διέπεται από αυτή την οδηγία ( Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε., 2003). Παρόλο που στην οδηγία αυτή δεν δίνεται ιδιαίτερη έµφαση στην ανάκτηση και επαναχρησιµοποίηση υγρών αποβλήτων πιστεύεται ότι η ευαισθητοποίηση των Ευρωπαίων πολιτών σε θέµατα προστασίας του περιβάλλοντος θα συµβάλει θετικά στην προώθηση ανάπτυξη και θέσπιση κριτηρίων για χρήση περιθωριακών νερών. Όµως, οι νοµοθετικές διαδικασίες στην ΕΕ είναι ιδιαίτερα χρονοβόρες. Έτσι, λαµβανοµένου υπόψη ότι οι ελλειµµατικές περιοχές σε διαθέσιµους υδατικούς πόρους εντοπίζεται κυρίως στον Ευρωπαϊκό Νότο και όχι στο σύνολο των Χωρών µελών της ΕΕ, πιθανόν να υπάρξει σχετική ολιγωρία και καθυστέρηση νοµοθετικής ρύθµισης. Με το δεδοµένο ότι τα ανακτώµενα και επαναχρησιµοποιούµενα επεξεργασµένα υγρά απόβλητα αποτελούν έναν νέο υδατικό πόρο και µία σταθερή πηγή νερού για άρδευση, θα ήταν δυνατό: (α). Να υπάρξει νοµοθετική τροποποίηση του Ν. 3199/03, έτσι, ώστε να προβλεφθεί η διαχείρισή τους µε τρόπο που να εναρµονίζεται µε τα προαναφερθέντα στη ενότητα των νοµικών θεµάτων που συνδέονται µε αυτά (σύστηµα αδειοδότησης, περιορισµοί κατά χρήση, αποζηµιώσεις, µηχανισµοί τιµολόγησης, έκδοση κανονισµών λειτουργίας και διαχείρισης για κάθε έργο ανάκτησης και επαναχρησιµοποίησης και άλλα). ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

12 (β). Να εκδοθεί υγειονοµική διάταξη µε βάση τη διεθνή εµπειρία και τεχνογνωσία, που να ορίζει τις προδιαγραφές καταλληλότητας εκροών υγρών αποβλήτων. (γ). Να ληφθεί υπόψη ότι µια νέα Οδηγία για τα βιοστερεά που παράγονται από την επεξεργασία υγρών αποβλήτων προωθείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ενσωµάτωση της παραπάνω Οδηγίας στο Ελληνικό δίκαιο θα µπορούσε να συµπεριλάβει και την επαναχρησιµοποίηση των εκροών, αφού και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για αξιοποίηση προϊόντων των µονάδων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων. Είναι αξιοσηµείωτο ότι στην Ελλάδα χρησιµοποιούνται κριτήρια διάθεσης για δευτεροβάθµια εκροή βάσει απόφασης των υπουργείων εσωτερικών και δηµόσιας υγείας του 1965 (Υπουργεία Εσωτερικών και ηµόσιας Υγείας, 1965), στα οποία δεν γίνεται αναφορά σε θέµατα ανάκτησης και επαναχρησιµοποίησης. Επίσης, όπως προαναφέρεται δεν υπάρχουν κανονισµοί για επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων εκροών σε επίπεδο ΕΕ. Έτσι, η ανάγκη για τη ανάπτυξη και εφαρµογή κανονισµών για την ανακύκληση επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων σε Εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο είναι εµφανής (EC, 2000). Προτεινόµενο σχέδιο. Στην Ελλάδα, όπως, και σε άλλες χώρες του κόσµου, έχει υιοθετηθεί η πρακτική της ανακύκλωσης εκροών υγρών αποβλήτων προοδευτικά χωρίς την απαρχή θεσµοθέτηση σχετικών κριτηρίων (Αγγελάκης και άλλοι, 2000). Όµως, σήµερα, όπως προαναφέρεται, πολλές χώρες έχουν θεσπίσει εθνικές οδηγίες ή κανονισµούς προσαρµοσµένες στις τοπικές κοινωνικοοικονοµικές και φυσικές συνθήκες ή έχουν εναρµονισθεί µε αυτές διεθνών οργανισµών (WHO, US EPA, FAO και άλλων). Στη χώρα µας οι βασικές χρήσεις που ενδιαφέρουν είναι η άρδευση καλλιεργειών και χώρων πρασίνου (πρανών δρόµων, πάρκων κ.ά.) και ο εµπλουτισµός των υπόγειων υδροφορέων για την προστασία τους κυρίως από την υφαλµύριση. Για κάθε κατηγορία όµως, θα πρέπει να θεωρούνται ιδιαίτερα ποσοτικοποιοτικά κριτήρια καθώς, επίσης και κάθε ιδιαίτερη θεώρηση σε περιπτώσεις που µια παραδοσιακή υδατική πηγή, αντικαθίσταται µε ανακτώµενο νερό από επεξεργασµένα υγρά απόβλητα. Όπως είναι φυσικό, ιδιαίτερη µέριµνα απαιτείται σε χρήσεις που συνεπάγονται αυξηµένη επαφή µε τον άνθρωπο. Έτσι, τα αναγκαία κριτήρια ποιότητας θα πρέπει να διαφοροποιούνται όχι µόνο µεταξύ των διαφόρων κατηγοριών επαναχρησιµοποίησης, αλλά ακόµη και στην ίδια κατηγορία ανάλογα στις επιµέρους χρήσεις (όπως είναι η άρδευση εδώδιµων και βιοµηχανικών φυτικών ειδών). Προσφάτως, οµάδα ειδικών στην ανακύκλωση του νερού πρότεινε διεθνής οδηγίες για την ανακύκλωση του νερού βασιζόµενες στις προκαταρκτικές οδηγίες της Αυστραλίας (Angelkis et l., 1999). Οι οδηγίες αυτές είναι βασισµένες στον αριθµό των κοπρανωδών κωλοβακτηριδίων και στο επίπεδο επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων. Στην Ελλάδα έχει πραγµατοποιηθεί προκαταρκτική µελέτη για ανάπτυξη και εφαρµογή κριτηρίων ποιότητας (Tsgrkis et l., 2004). Αυτά τα κριτήρια συνοψίζονται στον Πίνακα 5. Τα κριτήρια αυτά βασίζονται σε όµοιες αρχές µε αυτές άλλων χωρών και διεθνών οργανισµών (Gerb nd Rose, 2002) και Anderson et l., 2001). Σε οποιαδήποτε εφαρµογή των προτεινόµενων κριτηρίων του, θα πρέπει να θεωρούνται τα παρακάτω σχόλια: (α) Να εξετάζονται κατά ελάχιστο 4 δείγµατα. (β) Να πληρείται η κατανοµή Student t. (γ) Οι τιµές για τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να πληρούνται τουλάχιστο στο 80% των δειγµάτων ανά µήνα, βάσει µέσων τιµών τους. δ) Απαιτείται έλεγχος οσµών στις περιπτώσεις εφαρµογής στην επιφάνεια του εδάφους και σε περιοχές που γειτνιάζουν µε αστικές περιοχές. ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

13 (ε) εν απαιτούνται κριτήρια για άρδευση στην περίπτωση της υποεπιφανειακής εφαρµογής. Πίνακας 5. Προτεινόµενα ελάχιστα µικροβιολογικά και φυσικά κριτήρια για επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων εκροών στην Ελλάδα (Προσαρµοσµένα από Tsgrkis et l., 2004). No Κριτήρια ποιότητας νερού 1η I.N. α 0.1 eggs/l FC 10 cfu/100 ml β TSS 10 mg/l Προτεινόµενες χρήσεις (α) Αστικές περιοχές µε µεγάλη πρόσβαση του κοινού, (β) Σε καζανάκια τουαλέτας και κλιµατισµό, (γ) Πλύση αυτοκινήτων και (δ) Απεριόριστη άρδευση 2η I.N. 1 eggs/l FC 30 cfu/100 ml γ TSS 20 mg/l (α) Τεχνητές λίµνες, υδατικά σώµατα, και ρυάκια µε υψηλή πρόσβαση του κοινού δ, (β) Σιντριβάνια, τεχνητές πηγές και άλλοι χώροι αναψυχής, (γ) Καθαρισµός δρόµων και άρδευση καλλιεργειών, που φυτικά τους µέρη καταναλώνονται νωπά (που όµως δεν έρχονται σε επαφή µε το αρδευτικό νερό) ε. 3η I.N. 1 eggs/l FC 100 cfu/100 ml στ TSS 35 mg/l (α) Άρδευση σανοδοτικών φυτών ζ, φυτών που προορίζονται για κονσερβοποίηση και λαχανικών που καταναλώνονται µαγειρεµένα, φυτώρια και άλλα, και (β) Υδατοκαλλιέργειες (Aquculture). 4η I.N. 1 eggs/l FC cfu/100 ml TSS 35 mg/l (α) Άρδευση δασικών εκτάσεων, βιοµηχανικές περιοχές και ζώνες πρασίνου όπου δεν επιτρέπεται η πρόσβαση του κοινού, (β) Βιοµηχανική χρήση (εκτός βιοµηχανίες τροφίµων) η, και (γ) Τεχνητές λίµνες, σώµατα νερού και ρέµατα όπου δεν επιτρέπεται η πρόσβαση του κοινού δ. 5η I.N. 1 eggs/l FC 100 cfu/100 ml TSS 10 mg/l Εµπλουτισµός υδροφορέων µε απευθείας έκχυση θ και/ή επιφανειακή εφαρµογή δ,ι α I.N.: περιλαµβάνουν τις παρακάτω οικογένειες: Strongyloides, Trichostrongylus, Toxcr, Enterobius, και Cpillri. εν είναι εφαρµόσιµα όρια για τις περισσότερες χρήσεις. β Βασιζόµενη σε εβδοµαδιαίες µέσες τιµές µε καθηµερινή δειγµατοληψία. Κανένα δείγµα δεν πρέπει να υπερβαίνει την τιµή των 30 cfu/100 ml για τα FC. γ Βασιζόµενη σε εβδοµαδιαίες µέσες τιµές µε καθηµερινή δειγµατοληψία. Κανένα δείγµα δεν πρέπει να υπερβαίνει την τιµή των 100 cfu/100 ml για τα FC. δ Θα πρέπει να καθορισθούν όρια και για τα NO 3 - και τον ΤP, όπως ΤΝ 15 και 50 mg/l για εµπλουτισµό του υπόγειου υδροφορέα, απευθείας έκχυση και επιφανειακή εφαρµογή, αντίστοιχα και ΝΟ mg/l για λίµνες και υδατικά ρέµατα. ε εν επιτρέπεται η χρήση συστηµάτων καταιονισµού. Σε περίπτωση εφαρµογής της εκροής µε υποεπιφανειακή άρδευση δεν εφαρµόζονται όρια για τα FC, αρκεί η εκροή να έχει δεχτεί δευτεροβάθµια επεξεργασία. στ Βασιζόµενη σε εβδοµαδιαίες µέσες τιµές µε καθηµερινή δειγµατοληψία. Κανένα δείγµα δεν πρέπει να υπερβαίνει την τιµή των 1000 cfu/100 ml για τα FC. ζ Θα πρέπει να απαιτηθούν όρια για Teni sp. (<1 eggs/l). η Θα πρέπει να απαιτηθούν όρια για βιοµηχανική ψύξη αναφορικά µε Legionell phennophil. θ Στην περίπτωση της απευθείας έκχυσης σε υδροφορέα που χρησιµοποιείται για πόσιµη χρήση θα πρέπει να εφαρµόζονται τα κριτήρια για το πόσιµο νερό. ι Απαιτείται ελάχιστο βάθος του υδροφορέα 5 m. (ζ) Για την άρδευση αγροτικών εκτάσεων θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση χλωρίου για απολύµανση των εκροών. Επιπλέον θα πρέπει να θεωρηθεί: (i) ολοκληρωµένη διαχείριση των ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

14 υδατικών πόρων, (ii) αποθήκευση της εκροής µε στόχο την επιπλέον επεξεργασία και την αύξηση της διαθεσιµότητας και (iii) παρακολούθηση της ποιότητας µε προγραµµατισµένες δειγµατοληψίες σε συγκεκριµένες θέσεις, συχνότητα και αξιοπιστία των αποτελεσµάτων. (στ) Σύµφωνα µε την Ελληνική νοµοθεσία ανακυκλωµένα υγρά απόβλητα θα πρέπει να χρησιµοποιούνται µόνο για άρδευση φυτών που δεν καταναλώνονται από τον άνθρωπο. Βιβλιογραφία 1. Aertgeerts, R. nd Angelkis, A. N. (Eds.). (2003). Stte of the Art Report: Helth Risks in Aquifer Rechrge Using Reclimed Wter. WHO, Wter, Snittion nd Helth Protection nd the Humn. Environment WHO, Genov nd WHO Regionl Office for Europe, Copenhgen, Denmrk, pp. x, Angelkis, A.N. (2003). Wstewter Recycling nd Reuse in Mlt. FAO, Rome, Itly, pp. viii, 167, p Αγγελάκης, Α.Ν. (2004). ιαχείριση Αστικών Υγρών Αποβλήτων. Έργο Equl. Ένωση ηµοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης Ελλάδας( Ε ΕΥΑ), Λάρισα, pp.xxii, Aγγελάκης, A. N. nd Tchobnoglous, G. (1995). Υγρά Απόβλητα: Φυσικά Συστήµατα Επεξεργασίας και Ανάκτηση, Επεξεργασία και ιάθεση Εκροών. Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης. 5. Angelkis, A. N. nd Spyridkis, S.V. (1996). The sttus of wter resources in Minon times - A preliminry study. In: Dichronic Climtic Impcts on Wter Resources with Emphsis on Mediterrnen Region (A. Angelkis, A. Issr, Eds.). Springer-Verlg, Heidelberg, Germny, pp Angelkis, A.N., Koutsoyinnis, D., nd Tchobnoglous, G. (2005). Wstewter Technologies in the Ancient Greece. Wter Res., 39(1): Angelkis, A.N., Mrecos do Monte, M.H., Bontoux, L., nd Asno, T. (1999). The sttus of wstewter reuse prctice in the Mediterrnen bsin. Wt. Res., 33(10): Angelkis, A. N., Slgot, M., Brissud, F., nd Oron, G. (2005). Wstewter Mngement in Regions under Wter Scrcity. Springer, Berlin, Germny (under preprtion). 9. Αγγελάκης Α.Ν., Τσαγκαράκης, Κ.Π., Κοτσελίδου, Ο.Ν. και Βαρδάκου, Ε. (2000). Ανάγκη Θέσπισης Ελληνικών Προδιαγραφών Ανάκτησης και Επαναχρησιµοποίησης Εκροών Επεξεργασµένων Αστικών Υγρών Αποβλήτων: Μια Προκαταρκτική Προσέγγιση. Τεχνική Έκθεση για το Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. Ένωση ηµοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης Ελλάδας (Ε ΕΥΑ). Λάρισα, σελ Anderson J. (2004). Προσωπική επικοινωνία. 11. Anderson J., Adin, A., Crook, J., Dvis, C., Hultquist, R., Jimenez-Cisneros, B., Kennedy, W., Sheikh, B., nd vn der Merwe, B. (2001). Climbing the ldder: step by step pproch to interntionl guidelines for wter recycling. Wt. Sci. Tech., 43: Asno, T. (Ed). (1985). Artificil Rechrge of Groundwter. Butterworth Publishers, Boston, MA. 13. Asno, T. (1998). (Ed.) Wstewter Reclmtion nd Reuse. Wter Qulity Mngement Librry Vol. 10. Technomic Publishing Inc., Lncster, Pennsylvni, USA. 14. Asno, T. nd Mujeriego, R. (1988). Evlution of industril cooling systems using reclimed wstewter. Wter Sci. Tech., 20(10): Asno, T. nd Levine, A.D. (1996). Wstewter reclmtion, recycling nd reuse: Pst, present, nd future. Wt. Sci. Tech., 33(10-11): Blumenthl, U.J., Mr, D.D., Pesey, A., Ruiz-Plcios, G., nd Stott, R. (2000). Guidelines for the microbiologicl qulity of treted wstewter used in griculture: recommendtions for revising WHO guidelines. Bulletin of the WHO, 78 (9): Crr, R. (2005) Προσωπική επικοινωνία, e-mil: 18. Chng, A.C., Pge, A.L. nd Asno, T. (1995). Developing Humn Helth - relted Chemicl Guidelines for Reclimed Wstewter nd Sewge Sludge Applictions in Agriculture. WHO, Genev, Switzerlnd. 19. EC (1991). Council Directive of 21 My 1991 Concerning Urbn Wstewter Tretment (91/271/EEC) Officil Journl of the Europen Communities, L135/40 (30 My). ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

15 20. EC (2000). Council Directive concerning Estblishing Frmework for Community Action in the Field of Wter Policy. 2000/60/EC of 23 October 2002, Officil Journl of the Europen Communities, L327 (22 Dec.). 21. Gerb C.P., nd Rose, J.B. (2002). Interntionl guidelines for wter recycling: Microbil considertions. In: Proc. of IWA Regionl Symposium on Wter Recycling nd Reuse, Irklio, Greece, September 2002, 1: Jpn Swge Works Assocition (2003). Sewge Works in Jpn, Tokyo, Jpn. 23. Ntionl Lnd Agency (1998). Jpn s Wter Resources, Tokyo, Jpn. 24. Pescod, M.B. (1990). Humn Wste Use in Agriculture nd Aquculture - Utiliztion Prctices nd Helth Perspectives. IRCWD Report No. 9, Duebendorf, Switzerlnd. 25. Shuvl, H.L., Adin, A., Ftl, B., Rwitz, E., nd Tekutiel, P. (1986). Wstewter Irrigtion in Developing Countries - Helth Effects nd Technicl Solutions. World Bnk Technicl Pper 51, The World Bnk, Wshington DC, USA. 26. Stte of Cliforni (2003). Title 22. Wter Recycling Criteri for the Stte of Cliforni. Scrmento, Cliforni, USA. 27. Tsgrkis, K.P., Dilyns, G.E., nd Angelkis, A.N. (2004). Wter resources mngement in Crete (Greece), including wter recycling nd reuse nd proposed qulity criteri. Agr. Wt. Mng., 66(1): US EPA (2004) Guidelines for Wter Reuse. EPA/625/R-04/108, U.S Agency for Inter. Development, Wshington, DC, USA 29. Υ.ΠΕ.ΧΩ. Ε. (Υπουργείο Περιβάλλοντος και Χωροταξίας και ηµοσίων Εργων) (2003). Ο Ν. 3199/03 για τη Προστασία και ιαχείριση των Υδάτων. Υ.ΠΕ.ΧΩ. Ε., Αθήνα. 30. Υπουργεία Εσωτερικών και ηµόσιας Υγείας (1965). ιάθεση Αστικών και Βιοµηχανικών Αποβλήτων. Εφηµερίδα της Κυβερνήσεως E1β 221/1965 Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργείων Εσωτερικών και ηµόσιας Υγείας, Αθήνα. 31. Υπουργείο Ανάπτυξης (1987). Ο Ν.1739/87 για τη ιαχείριση των Υδατικών Πόρων στην Ελλάδα. Υπ. Ανάπτυξης, Αθήνα 32. WHO (1980). Helth Aspects of Treted Sewge Reuse. Report on WHO Seminr. EURO Reports nd Studies 42, Regionl Office for Europe, Copenghgen, Denmrk. 33. WHO (1989). Helth Guidelines for the Use of Wstewter in Agriculture nd Aquculture. Report of WHO Scientific Group WHO Technicl Report Series 778, WHO, Genev, Switzerlnd. ιαχείριση Υγρών Αποβλήτων µε Αποκεντρωµένα Συστήµατα Επεξεργασία, Καρδίτσα, Οκτ.,

Επαναχρησιµοποίηση Επεξεργασµένων Αστικών Υγρών Απόβλητων: Aνάγκη Θέσπισης Κριτηρίων

Επαναχρησιµοποίηση Επεξεργασµένων Αστικών Υγρών Απόβλητων: Aνάγκη Θέσπισης Κριτηρίων Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων 541 Επαναχρησιµοποίηση Επεξεργασµένων Αστικών Υγρών Απόβλητων: Aνάγκη Θέσπισης Κριτηρίων Α. Ν. ΑΓΓΕΛΑΚΗΣ Ν. Β. ΠΑΡΑΝΥΧΙΑΝΑΚΗΣ Γεωπόνος - Πολιτικός Μηχανικός Γεωπόνος

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Ηλίας Μ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ι ΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ιαχείριση των Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα ΗλίαςΜ. Ντεµιάν Svetoslav Danchev Αθήνα, Iούνιος 2010 Ατζέντα Παρουσίασης Σκοπός της Μελέτης Παγκόσµια Κρίση του Νερού Προσφορά Υδάτινων Πόρων στην Ελλάδα Η Ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: 4Α3Υ0-4 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ.

ΑΔΑ: 4Α3Υ0-4 ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ. Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ. - 1 - ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ.ΚΑ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Δ/ΝΣΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Αθήνα, 23-06-2011 Αρ. Πρωτ.: ΟΙΚ.145447 Ταχ. Δ/νση: Ιατρίδου 2 & Κηφισίας 124 Ταχ. Κωδ.: 11526 Αθήνα Πληρ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ. Ιωάννης Μαστοράκης - ΔΗΜΑΡΧΟΣ- Σάββατο,

ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ. Ιωάννης Μαστοράκης - ΔΗΜΑΡΧΟΣ- Σάββατο, ΔΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ Ιωάννης Μαστοράκης - ΔΗΜΑΡΧΟΣ- Σάββατο, 05.11.2016 Προφίλ Δήμου Χερσονήσου, ποιοι είμαστε? Ένας από τους [24] Δήμους της Περιφέρειας Κρήτης Ο Δήμος μας αποτελείται από τέσσερις Δημοτικές

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος Μαρία Π. Παπαδοπούλου ρ. Πολιτικός Μηχανικός Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης Πολυτεχνειούπολη, 73100,

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ.Π.Μ.Σ.«ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ µε θέµα «ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε

Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε Η χρήση ενέργειας γενικότερα είναι η βασική αιτία των κλιµατικών αλλαγών σε παγκόσµιο επίπεδο. Συγχρόνως, από την χρήση ενέργειας αποβάλλονται διάφοροι ρύποι που προκαλούν προβλήµατα αέριας ρύπανσης. Οι

Διαβάστε περισσότερα

2. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ

2. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα Έκθεση έχει ως σκοπό την την πρόταση αναβάθμισης της Εγκαταστάσεων Επεξεργασίας Λυμάτων (Ε.Ε.Λ.) του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας, ούτως ώστε η τελική εκροή να μπορεί να οδηγηθεί για επαναχρησιμοποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείρισηλυµάτων στηνπεριφέρεια Στερεάς Ελλάδας Μάιος 2011

ιαχείρισηλυµάτων στηνπεριφέρεια Στερεάς Ελλάδας Μάιος 2011 ιαχείρισηλυµάτων στηνπεριφέρεια Στερεάς Ελλάδας Μάιος 2011 Η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας έχει 60 οικισµούς µε πληθυσµόαιχµήςµεγαλύτεροαπό 2.000 ι.κ. (οικισµοί Α, Β και Γ προτεραιότητας), οι οποίοι θα έπρεπε

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr

Προστατεύει το. υδάτινο περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. www.ypeka.gr. www.epperaa.gr Προστατεύει το υδάτινο περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Το ΕΠΠΕΡΑΑ προστατεύει το Υδάτινο περιβάλλον βελτιώνει την Ποιότητα της Ζωής μας Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη»

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ. Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, info@kallialaw.gr

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ. Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, info@kallialaw.gr ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Αγγελική Καλλία Αντωνίου Δρ. Νομικής, Δικηγόρος, info@kallialaw.gr 7 ο Πρόγραμμα Δράσης της Ε. Επιτροπής 2014-2020 ΖΟΥΜΕ ΜΕ ΕΥΗΜΕΡΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΑ ΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Περιφέρεια Κρήτης Περιφερειακή Ενότητα Χανίων Δ/νση Ανάπτυξης Πολυτεχνείο Κρήτης Σχολή Μηχανικών Περιβάλλοντος ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ Αδειοδότηση Όροι και προϋποθέσεις για την διάθεση των υγρών αποβλήτων

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΚΙΝ ΥΝΩΝ ΤΕΕ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Χρήστος Νάκος Μηχανολόγος Μηχανικός Στέλιος Παπαδόπουλος Χηµικός (ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ) Μίρκα Ράδου Χηµικός Μηχανικός Σοφία

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση νερού. Μια σύγχρονη πρόκληση εν όψει της κλιματικής αλλαγής

Εξοικονόμηση νερού. Μια σύγχρονη πρόκληση εν όψει της κλιματικής αλλαγής Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Εξοικονόμηση νερού. Μια σύγχρονη πρόκληση εν όψει της κλιματικής αλλαγής Παρασκευή, 13 Ιανουαρίου 2012 Επιτακτική η ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Υδατικό ιαμέρισμα Θεσσαλίας. - Σημαντικά Θέματα ιαχείρισης Νερού - Μέτρα Οργάνωσης της ιαβούλευσης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ. Υδατικό ιαμέρισμα Θεσσαλίας. - Σημαντικά Θέματα ιαχείρισης Νερού - Μέτρα Οργάνωσης της ιαβούλευσης Υδατικό ιαμέρισμα Θεσσαλίας - Σημαντικά Θέματα ιαχείρισης Νερού - Μέτρα Οργάνωσης της ιαβούλευσης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Κ/ΞΙΑ ιαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας, Ηπείρου και υτικής Στερεάς Ελλάδας ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός

Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός Β. ΜΑΛΙΩΚΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΕΠΕ Βασίλειος Μαλιώκας, Δρ. Πολ. Μηχανικός Γεωργία σημαντική παράμετρος οικονομικής προόδου. Κρίσιμα σημεία: Σύγχρονα και αποδοτικά εγγειοβελτιωτικά αρδευτικά έργα Ορθολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ

ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗΣ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣΒΟΛΟΥ (Δ.Ε.Υ.Α.Μ.Β.).) ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΥΨΗ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΒΟΛΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΜΝΗΝΑΚΗΣ Δ/ΝΤΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πεδίο εφαρμογής ΚΥΑ 145116/2011

Πεδίο εφαρμογής ΚΥΑ 145116/2011 Πεδίο εφαρμογής ΚΥΑ 145116/2011 οικιακά ή αστικά λύματα βιομηχανικά υγρά απόβλητα από επεξεργασία γάλακτος, παραγωγή οπωροκηπευτικών, παραγωγή και εμφιάλωση μη αλκοολούχων ποτών, μεταποίηση πατάτας, βιομηχανία

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας.

Προστατεύει το. περιβάλλον. Αλλάζει τη. ζωή μας. Προστατεύει το περιβάλλον Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 αξιοποιεί τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Με την αξιοποίηση των ΑΠΕ αναδεικνύεται

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Τα υγρά απόβλητα, αστικά και βιομηχανικά, και η διαχείρισή τους αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό. 22 Μαρτίου «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση»

Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό. 22 Μαρτίου «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση» Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό 22 Μαρτίου 2011 «Νερό για τις Πόλεις: Ανταποκρινόµενοι στην Αστική Πρόκληση» Σήµερα, 22 Μαρτίου 2011, γιορτάζουµε την Παγκόσµια Ηµέρα για το Νερό, ένα θεσµό που, για 18 η χρονιά,

Διαβάστε περισσότερα

----------------------------------

---------------------------------- Αθήνα, 18 Ιουλίου 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ Π αράρτημα Ανατολικής Στερεάς ---------------------------------- Διδότου 26, 106 80 Αθήνα ΤΗΛ.: 210 3618118-3605579, FAX: 210

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υγρών Αποβλήτων στην Θεσσαλία: Υφιστάμενη Κατάσταση & Προοπτικές. Φωτεινή Αργυρούλη, Κώστας Παπαθανασίου Χημικοί Μηχανικοί

Διαχείριση Υγρών Αποβλήτων στην Θεσσαλία: Υφιστάμενη Κατάσταση & Προοπτικές. Φωτεινή Αργυρούλη, Κώστας Παπαθανασίου Χημικοί Μηχανικοί Διαχείριση Υγρών Αποβλήτων στην Θεσσαλία: Υφιστάμενη Κατάσταση & Προοπτικές Φωτεινή Αργυρούλη, Κώστας Παπαθανασίου Χημικοί Μηχανικοί ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ α) οδηγία 9/27/ΕΚ για την επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµογή τεχνολογίας Μεµβρανών σε προωθηµένη επεξεργασία αστικών αποβλήτων µε στόχο την επαναχρησιµοποίηση

Εφαρµογή τεχνολογίας Μεµβρανών σε προωθηµένη επεξεργασία αστικών αποβλήτων µε στόχο την επαναχρησιµοποίηση Εφαρµογή τεχνολογίας Μεµβρανών σε προωθηµένη επεξεργασία αστικών αποβλήτων µε στόχο την επαναχρησιµοποίηση έσποινα Φυτιλή, Χηµικός Μηχανικός MSc, MBA, Μελετήτρια Έργων Περιβάλλοντος ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

19 Σεπτεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 140025/32935/2012 Πληροφορίες: κα Αγγελική Μποσδογιάννη Αικατερίνη Φλιάτουρα Έλενα Σταµπουλή.

19 Σεπτεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 140025/32935/2012 Πληροφορίες: κα Αγγελική Μποσδογιάννη Αικατερίνη Φλιάτουρα Έλενα Σταµπουλή. 19 Σεπτεµβρίου 2012 Αριθµ. Πρωτ.: 140025/32935/2012 Πληροφορίες: κα Αγγελική Μποσδογιάννη Αικατερίνη Φλιάτουρα Έλενα Σταµπουλή Προς: κ. Κ. Τριάντη, Ειδικό Γραµµατέα Υδάτων Υ.ΠΕ.Κ.Α. Μ. Ιατρίδου 2 & Λεωφ.

Διαβάστε περισσότερα

Βαθµός υλοποίησης. Υλοποιηθείσες Υποδοµές µέχρι σήµερα

Βαθµός υλοποίησης. Υλοποιηθείσες Υποδοµές µέχρι σήµερα ΤΟΜΕΑΣ 1 : Υ ΑΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ - ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ: 1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 1.1 Ανάπτυξη προστασίας και αξιοποίησης των υδατικών πόρων της χώρας. Στόχοι Παρεµβάσεων Ορθολογική διαχείριση του συστήµατος υδατικός πόρος,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ

ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ-ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2007 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ 1 ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Α. ΤΑΣΟΥΛΑ Δρ Πολιτικός Μηχανικός, Λέκτορας, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Α.Π.Θ. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η επαναχρησιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία

Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία Γεώργιος Ψαρράς ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» Ινστιτούτο Ελιάς & Υποτροπικών Φυτών Χανίων Εσπερίδα:

Διαβάστε περισσότερα

2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. (Αρ. 106(1)/2002) Ελέγχου της Ρύπανσης -των Νερών Νόμου του 20021

2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002. (Αρ. 106(1)/2002) Ελέγχου της Ρύπανσης -των Νερών Νόμου του 20021 Ε.Ε. Παρ. 111(1) Αρ. 4000, 3.6.2005 2349 Κ.Λ.Π. 271/2005 Αριθμός 271 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Αρ. 106(1)/2002) Διάταγμα με βάση το άρθρο S(l)(t) Ο Υπουργός, Γεωργίας, Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α. ΔΗΛΩΣΗ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ (Π.Π.Δ.) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Β της ΥΑ 1958/2012 (ΦΕΚ 21 Β ), όπως ισχύει

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α. ΔΗΛΩΣΗ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ (Π.Π.Δ.) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Β της ΥΑ 1958/2012 (ΦΕΚ 21 Β ), όπως ισχύει ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΔΗΛΩΣΗ ΥΠΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΠΡΟΤΥΠΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΕΣΜΕΥΣΕΙΣ (Π.Π.Δ.) ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ Β της ΥΑ 1958/2012 (ΦΕΚ 21 Β ), όπως ισχύει Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Α.1 Στοιχεία δραστηριότητας Α.1.1

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΥΠΟ ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ «ΝΟΜΟΣ ΓΙΑ ΤΑ ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΦΑΡΜΑΚΑ» Το εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ε.Κ.Β.Α.Α. - Ι.Γ.Μ.Ε.Μ. Β. ΤΣΙΟΥΜΑΣ - Β. ΖΟΡΑΠΑΣ ΥΔΡΟΓΕΩΛΟΓΟΙ Διαθεσιμότητα των υδατικών πόρων και διαφοροποίηση των αναγκών σε νερό στις χώρες της της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ ΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ- ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ- Το νερό μπορεί να θεωρηθεί ως φυσικός πόρος, ως οικονομικό αγαθό και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης λυµάτων µικρής & µεσαίας κλίµακας Προβλήµατα στα οποία δίνεται λύση Οι λύσεις που προτείνει η Agrologistics, έρχονται να δώσουν απάντηση σε πολλά προβλήµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας

Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Ειδική Γραμματεία Υδάτων Υπουργείο Π.Ε.Κ.Α. Χρηματοδότηση Δράσεων και Έργων για τα Ύδατα ως Εργαλείο Ολοκλήρωσης μιας Εθνικής Πολιτικής για το Νερό Η περίπτωση της Κορινθίας και της Αχαίας Κωνσταντίνα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΑΡΔΕΥΣΗ (παρουσία κάποιων παθογόνων) ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ (πρακτικά

Διαβάστε περισσότερα

«Επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων υγρών αστικών. αποβλήτων σε ευρωπαικό και διεθνές επίπεδο Υπάρχουσα νοµοθεσία στη χώρα µας»

«Επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων υγρών αστικών. αποβλήτων σε ευρωπαικό και διεθνές επίπεδο Υπάρχουσα νοµοθεσία στη χώρα µας» ιπλωµατική Εργασία µε Θέµα: «Επαναχρησιµοποίηση επεξεργασµένων υγρών αστικών αποβλήτων σε ευρωπαικό και διεθνές επίπεδο Υπάρχουσα νοµοθεσία στη χώρα µας» ΑΤΕΙ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Επιµέλεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

Προσυνέδριο HELECO. Χανιά

Προσυνέδριο HELECO. Χανιά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΡΟΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ Προσυνέδριο HELECO ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ Χανιά 12-3-2010 του Γιάννη Βουρδουμπά Λέκτορα ΤΕΙ Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως.

THE GREEN RECYCLE RIGHT. Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος. ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. THE Αποστολή µας: ο σωστός τρόπος ανακύκλωσης µπαταριών µολύβδου - οξέως. powered by To Green Mission...αποτελεί µία «πράσινη αποστολή» δεκάδων επιχειρήσεων από διάφορους επιχειρηµατικούς κλάδους, που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ

ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 1 Ποιότητα και Ποιοτικός Έλεγχος Ο όρος «ποιότητα» συχνά χρησιµοποιείται χωρίς την πραγµατική της έννοια. ηλαδή δεν προσδιορίζεται αν το προϊόν στο οποίο αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων

Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Ενότητα 3: : Ασφάλεια Βιολογικών Τροφίμων Διάλεξη 3.1: Ασφάλεια βιολογικών τροφίμων & προστασία καταναλωτών Εργαστήριο Πληροφορικής Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών http://infolab.aua.gr Δομή παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ Τι είναι ρύπανση: Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην ευζωία, την ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΑΡΚΟΣ ΣΚΛΗΒΑΝΙΩΤΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΜΑΡΚΟΣ ΣΚΛΗΒΑΝΙΩΤΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΔΕΥΑΠ 1 ΜΑΡΚΟΣ ΣΚΛΗΒΑΝΙΩΤΗΣ Γενικά Το «νερό» είναι το πιο σφαιρικά νομοθετημένο αντικείμενο στον τομέα της νομοθεσίας του περιβάλλοντος. Η ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτικής για το

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΣΕΩΝ ΥΔΑΤΟΣ ΣΤΟ ΥΔ09 (EL09)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΣΕΩΝ ΥΔΑΤΟΣ ΣΤΟ ΥΔ09 (EL09) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΣΕΩΝ ΥΔΑΤΟΣ ΣΤΟ ΥΔ09 (EL09) 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Σύμφωνα με το άρθρο 9, 1 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, τα κράτη μέλη αξιολογούν "το βαθμό ανάκτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών

ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ. ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΑΡ ΕΥΤΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ρ. Ε. Σταυρινός Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων µ ιοικ. Τοµέας Κοιν. Πόρων & Υποδοµών ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ

Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα. Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων στη Βιομηχανική Δραστηριότητα Δρ. Σπύρος Ι. Κιαρτζής Πρόεδρος Μόνιμης Επιτροπής Βιομηχανίας & Νέων Υλικών ΤΕΕ/ΤΚΜ Διαχείριση Υδάτινων Πόρων αύξηση του πληθυσμού του πλανήτη κλιματικές

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι εμφιαλωμένων νερών. Επιτραπέζιο νερό Μεταλλικό νερό Ανθρακούχο νερό

Τύποι εμφιαλωμένων νερών. Επιτραπέζιο νερό Μεταλλικό νερό Ανθρακούχο νερό Εμφιαλωμένο νερό Τι είναι; Εμφιαλωμένο νερό καλείται το νερό που πωλείται στο εμπόριο συσκευασμένο αεροστεγώς εντός γυάλινων ή πλαστικών φιαλών ή δοχείων και προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση. Τύποι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στα εγγειοβελτιωτικά έργα

Εισαγωγή στα εγγειοβελτιωτικά έργα Εισαγωγή στα εγγειοβελτιωτικά έργα Εγγειοβελτιωτικά Έργα Εγγειοβελτιωτικά έργα Συμβαδίζουν με την εξέλιξη του πολιτισμού π.χ. Μεσοποταμία, Αίγυπτος, Ινδία, Κίνα, Περσία Εγγειοβελτιωτικά έργα Εμπειρικές

Διαβάστε περισσότερα

(Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις) ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

(Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις) ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ 22.7.2010 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης C 200/1 Ι (Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις) ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 13ης Ιουλίου 2010 σχετικά με κατευθυντήριες γραμμές

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι προεπεξεργασίας

Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι προεπεξεργασίας LIFE + Environment Policy and Governance Project Number: LIFE07 ENV/GR/000280 PROSODOL Duration: 1/1/09 31/12/12 Επιπτώσεις στα υδατικά συστήματα από τη διάθεση υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων. Απλές μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων

Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων Ενότητα 6: Εδαφική διάθεση υγρών αποβλήτων Κώστας Βουδούρης Επίκουρος Καθηγητής Γεωλογίας, Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

IZHMATA -ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΦΡΑΓΜΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΟΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΜΗ

IZHMATA -ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΦΡΑΓΜΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΟΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΜΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΦΡΑΓΜΑ ΟΥΤΕ ΣΤΑΓΟΝΑ ΝΕΡΟΥ ΝΑ ΧΑΝΕΤΑΙ ΤΟΜΗ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΜΕΤΡΩΝ (ΠΡΟΦΡΑΓΜΑ) ΓΙΑ Πρόφραγµα Εκσκαφή 1. ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΡΑΓΜΑΤΑ 2. ΣΥΛΛΟΓΗ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ

ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς. Εισηγητής: Μυλωνάς Σωτήρης Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Εισαγωγή για νέους µηχανικούς Εισηγητής: Πολ. Μηχανικός, ΜΒΑ ΣΤΟΧΟΙ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΕΝΝΟΙΩΝ ΙΑ ΙΚΑΣΙΩΝ - ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ - ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΘΕΣΜΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ -ΣΥΖΗΤΗΣΗ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor)

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟ ΟΥ MBR (Membrane Bio Reactor) Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

1. Το παρόν Διάταγμα θα αναφέρεται ως ~o περί

1. Το παρόν Διάταγμα θα αναφέρεται ως ~o περί Ε.Ε. Παρ. 111(1) Αρ. 4000, 3.6.2005 2338 Κ.Δ.Π. 269/2005 Αριθμός 269 Ο ΠΕΡΙ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΗΣ ΡΥΠΑΝΣΗΣ ΤΩΝ ΝΕΡΩΝ ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 2002 (Αρ. 106(1)/2002) Διάταγμα με βάση το άρθρο 5(1)((ε) Ο Υπουργός Γεωργίας, Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Έγγραφο αναφοράς για τη δημόσια διαβούλευση σχετικά με τις επιλογές πολιτικής όσον αφορά τη βελτιστοποίηση της επαναχρησιμοποίησης του νερού στην ΕΕ

Έγγραφο αναφοράς για τη δημόσια διαβούλευση σχετικά με τις επιλογές πολιτικής όσον αφορά τη βελτιστοποίηση της επαναχρησιμοποίησης του νερού στην ΕΕ Έγγραφο αναφοράς για τη δημόσια διαβούλευση σχετικά με τις επιλογές πολιτικής όσον αφορά τη βελτιστοποίηση της επαναχρησιμοποίησης του νερού στην ΕΕ 1. Τρέχουσα κατάσταση και μελλοντικές τάσεις όσον αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ Η παρούσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων συντάσσεται στο πλαίσιο υλοποίησης του έργου με τίτλο: «Εγκατάσταση Επεξεργασίας Απορριμμάτων και ΧΥΤΥ Σητείας» 1.2 ΕΙΔΟΣ & ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Κατεύθυνση Α: Αειφορική Διαχείριση Ορεινών Υδρολεκανών με Ευφυή Συστήματα και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών

Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Κατεύθυνση Α: Αειφορική Διαχείριση Ορεινών Υδρολεκανών με Ευφυή Συστήματα και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών: Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο

Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο Ανακυκλώνοντας το νερό για ένα µέλλον πιο πράσινο Το νερό από τις καταιγίδες, τους νεροχύτες, τις βροχές και τα υγρά απόβλητα αποτελεί διαφορετικές πηγές ύδρευσης που, όταν επεξεργαστεί όπως χρειάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη.

Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Όπως όλοι γνωρίζουμε, το νερό είναι ένας φυσικός πόρος που έχει μεγάλη σημασία γιατί είναι από τους βασικούς παράγοντες για τη ζωή και την ανάπτυξη. Τα τελευταία χρόνια όμως, το αγαθό αυτό βρίσκεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2012

Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2012 Αθήνα, 13 Ιανουαρίου 2012 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΕΚΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΣΤΗΝ ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΥΔΑΤΩΝ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝ ΟΨΕΙ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Θέλω να

Διαβάστε περισσότερα

Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ

Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ ΠΜΣ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Α µέρος Μ.Α.Μιµίκου Καθηγήτρια ΕΜΠ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ Α ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ I ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Έννοια και συνιστώσες της ιαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΓΟ LIFE04/ENV/GR/000099 WATER AGENDA Ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικής ολοκληρωμένης διαχείρισης υδατικών πόρων σε μια υδρολογική λεκάνη με την εφαρμογή μιας δημόσιας κοινωνικής συμφωνίας στη βάση των

Διαβάστε περισσότερα

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο.

Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό οικονομικό, αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό πόρο. Ολοκληρωμένη Διαχείριση Υδατικών πόρων Από την Οδηγία 2000/60 στη διαχείριση σε επίπεδο υδατικής λεκάνης Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Αντιδήμαρχος Θέρμης Οι υδατικοί πόροι αποτελούν σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΣΕΩΝ ΥΔΑΤΟΣ ΣΤΟ ΥΔ10 (EL10)

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΣΕΩΝ ΥΔΑΤΟΣ ΣΤΟ ΥΔ10 (EL10) ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΧΡΗΣΕΩΝ ΥΔΑΤΟΣ ΣΤΟ ΥΔ10 (EL10) 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ - ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΡΑ Σύμφωνα με το άρθρο 9, 1 της Οδηγίας 2000/60/ΕΚ, τα κράτη μέλη αξιολογούν "το βαθμό ανάκτησης

Διαβάστε περισσότερα

Νομοθεσία για τη Διαχείριση των Υδατικών Πόρων

Νομοθεσία για τη Διαχείριση των Υδατικών Πόρων ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ & ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΥΔΑΤΩΝ Νομοθεσία για τη Διαχείριση των Υδατικών Πόρων Υπουργείο Π.Ε.Κ.Α., Ειδική Γραμματεία Υδάτων Αθήνα, Μάιος 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ

ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ ΤΟ ΝΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΝΕΡΟΥ ΗΡΩ ΓΚΑΝΤΑ ΕΛΣΑ ΜΕΜΜΟΥ Μέχρι πριν από 100 χρόνια ή και µέχρι πριν από λίγα χρόνια, σε ορισµένες περιοχές το πόσιµο νερό προερχόταν από πηγάδια και πηγές. Σήµερα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ Υποψήφιος ιδάκτορας: Α. Στεφανάκης Επιβλέπων Καθηγητής: Β. Τσιχριντζής

Διαβάστε περισσότερα

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος

Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος Συμπίεση Αστικών Εδαφών Αιτίες-Επιπτώσεις-Έλεγχος ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΜΑΤΖΙΡΗΣ Δρ. Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Προϊστάμενος Τμήματος Συντήρησης Κήπων Δήμου Θεσσαλονίκης Το έδαφος είναι το δημιούργημα της ζωής και

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ.

Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο. Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Δειγματοληψία νερών ανθρώπινης κατανάλωσης, εσωτερικών υδάτων και αποβλήτων για χημικό έλεγχο Γκαγτζής Δημήτριος Βιοχημικός, MSc Π.Ε.Δ.Υ. Θεσσαλίας Βασικές Έννοιες Δειγματοληψία Η δειγματοληψία αφορά στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικοί συνιστώσες ενός δικτύου ύδρευσης είναι οι ακόλουθες :

Οι βασικοί συνιστώσες ενός δικτύου ύδρευσης είναι οι ακόλουθες : Διάλεξη 9-10 Οι βασικοί συνιστώσες ενός δικτύου ύδρευσης είναι οι ακόλουθες : Τα έργα σύλληψης στη θέση υδροληψίας, όπως η κατασκευή πηγαδιών, η διάνοιξη γεωτρήσεων, η υδροληψία, η αποθήκευση νερών ποταμών

Διαβάστε περισσότερα

(ΑΕΙΦΟΡΙΑ/ΚΟΙΑΦ/0609(ΒΙΕ)/11)

(ΑΕΙΦΟΡΙΑ/ΚΟΙΑΦ/0609(ΒΙΕ)/11) ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Σύντομη Εισαγωγή Το παρακάτω ερωτηματολόγιο σχετίζεται με την επεξεργασία και την επαναχρησιμοποίηση των αστικών λυμάτων στην Κύπρο. Πραγματοποιείται στα πλαίσια του ερευνητικού έργου με

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ»

«ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» Εισηγητής: Σωκράτης Φάμελλος Χημικός Μηχανικός MSc Διευθυντής Τοπικής Ανάπτυξης, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΑΕ Οι υδατικοί πόροι αποτελούν βασική παράμετρο της αναπτυξιακής διαδικασίας και της

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. Συντάκτρια γνωμοδότησης (*): Kartika Tamara Liotard

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. Συντάκτρια γνωμοδότησης (*): Kartika Tamara Liotard ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων 16.9.2010 2010/2114(INI) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική και Υδατικοί Πόροι

Κοινή Αγροτική Πολιτική και Υδατικοί Πόροι Κοινή Αγροτική Πολιτική και Υδατικοί Πόροι Παύλος. Πέζαρος, Σωτήρης Κουτσοµήτρος ιεύθυνση Αγροτικής Πολιτικής, Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίµων Θέµατα 1. Η Κοινή Αγροτική Πολιτική και η εξέλιξή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝ ISO Εµβαλωµατής Αντώνης ΑΕ

ΕΝ ISO Εµβαλωµατής Αντώνης ΑΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ HACCP ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ EΛΟΤ ΕΝ ISO 22000 ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΕΜΦΙΑΛΩΣΗΣ ΝΕΡΟΥ Εµβαλωµατής Αντώνης Υπεύθυνος ιαχείρισης Ποιότητας-ΣΟΥΡΩΤΗ ΑΕ Μήτρακας Μανασσής Επίκουρος καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητός εμπλουτισμός ως καλή πρακτική για την αύξηση της διαθεσιμότητας του υπόγειου νερού

Τεχνητός εμπλουτισμός ως καλή πρακτική για την αύξηση της διαθεσιμότητας του υπόγειου νερού Τεχνητός εμπλουτισμός ως καλή πρακτική για την αύξηση της διαθεσιμότητας του υπόγειου νερού Διαμαντής Ιωάννης Καθηγητής ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών

Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Έρευνα αγοράς κλάδου παραγωγής ιχθυηρών Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών η Ελληνική υδατοκαλλιέργεια, αναπτύχθηκε και ανέδειξε τη χώρα ως τη μεγαλύτερη παραγωγό ιχθύων στην ευρύτερη περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2α (Υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού) ΑΙΤΗΣΗ ΔΗΛΩΣΗ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2α (Υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού) ΑΙΤΗΣΗ ΔΗΛΩΣΗ ΑΙΤΗΣΗ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ 2α (Υφιστάμενα δικαιώματα χρήσης νερού) ΑΙΤΗΣΗ ΔΗΛΩΣΗ Κωδικός Άδειας Υδ. Διαμ. Λεκ. Απορ. Νομός Χρήση α.α. αίτησης Στ. Ελέγχου (συμπληρώνεται από την Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΕ ΞΗΡΟΘΕΡΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ

ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΕ ΞΗΡΟΘΕΡΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 1 ΒΙΩΣΙΜΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΣΕ ΞΗΡΟΘΕΡΜΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ Δρ. Κων. Σ. Χαρτζουλάκης ΕΛΓΟ, Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών, 73100 Χανιά, Κρήτης kchartz@nagref-cha.gr Περίληψη Το

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων

ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ βιολογικά τρόφιμα Ως προς τη θρεπτική αξία των τροφίμων ΒΙΟΛΟΓΙΚΑ ΤΡΟΦΙΜΑ Ως βιολογικά τρόφιμα χαρακτηρίζονται τα τρόφιμα που προκύπτουν από ένα ειδικό είδος παραγωγής, τη βιολογική παραγωγή. Η βιολογική παραγωγή αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Άµεση πρόσβαση του τοπικού πληθυσµού σε καθαρό πόσιµο νερό

Άµεση πρόσβαση του τοπικού πληθυσµού σε καθαρό πόσιµο νερό ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΣΩΠΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Το πρόγραµµά για τη διαχείριση της περιβαλλοντικής κρίσης συµπεριλαµβάνει σειρά µέτρων, που έχουν άµεσα, µεσοπρόθεσµα και µακροπρόθεσµα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα