ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Ε ΑΦΙΚΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Επιπτώσεις των υγρών αποβλήτων και των λυµάτων στο γεωπεριβάλλον

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Ε ΑΦΙΚΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ. 8.1. Επιπτώσεις των υγρών αποβλήτων και των λυµάτων στο γεωπεριβάλλον"

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Ε ΑΦΙΚΗ ΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 8.1. Επιπτώσεις των υγρών αποβλήτων και των λυµάτων στο γεωπεριβάλλον Ο σύγχρονος βιοµηχανικός τρόπος ζωής έχει οδηγήσει στην αύξηση των παραγόµενων λυµάτων και αποβλήτων µε σοβαρές επιπτώσεις στο γεωπεριβάλλον (Σχ. 8.1). Με την έννοια γεωπεριβάλλον αναφερόµαστε στο έδαφος και το νερό και η προστασία του περιλαµβάνει: - Έλεγχο κάθε µορφής ρύπανσης και µόλυνσης - Προστασία της πανίδας, της χλωρίδας και των υγροτόπων - Προστασία του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος (πολιτιστικά µνηµεία, αρχαιολογικοί χώροι). Σχήµα 8.1: Ο ανθρωπογενής κύκλος του νερού (www.usgs.gov). Οι ρυπαντές που συναντώνται στα υγρά απόβλητα και τα αστικά λύµατα µπορούν να διακριθούν σε: 1. Οργανικά υλικά βιοαποικοδοµήσιµα. Χρησιµεύουν σαν τροφή από τους ζωντανούς οργανισµούς. Μια ουσία θεωρείται βιοαποδοµήσιµη αν µπορεί να καταναλωθεί κατά 80% µέσα σε 5 ηµέρες. Το βιοαποδοµήσιµο οργανικό φορτίο των οικιακών λυµάτων 199

2 και των βιοµηχανιών τροφίµων διακρίνεται σε τρεις µεγάλες κατηγορίες χηµικών ενώσεων: υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λιπαρές ουσίες. 2. Οργανικά υλικά µη βιοαποδοµήσιµα. Περιλαµβάνονται διάφορα προϊόντα της χηµικής βιοµηχανίας (χρώµατα, απορρυπαντικά, οργανικοί διαλύτες κ.ά), κυτταρίνες, λιγνίνες, καθώς και φαινόλες (βιοµηχανικά απόβλητα, απόβλητα ελαιουργείων). 3. Θρεπτικά συστατικά. Περιλαµβάνονται άλατα φωσφόρου, θείου και αζώτου µε τα οποία τρέφονται οι οργανισµοί και συνθέτουν πρωτεΐνες και πεπτίδια. Η απουσία των θρεπτικών συστατικών οδηγεί σε περιορισµό του πληθυσµού των ζωντανών οργανισµών, ενώ αντίθετα η περίσσειά τους οδηγεί σε υπερανάπτυξη (ευτροφισµό). 4. Τοξικές ουσίες. Είναι ανόργανες ενώσεις και στοιχεία (θειούχα, χρωµικά άλατα, αρσενικό, σελήνιο, αντιµόνιο, τελούριο) και οργανικές ενώσεις (κυανιούχα, φαινόλες, οργανοφωσφορικές ενώσεις κ.ά). 5. Βαρέα µέταλλα. Περιλαµβάνονται τα µέταλλα Hg, Pb, Cd, Cu, Ni, Zn, Sn, Co κ.ά. Σε µεγάλες ποσότητες τα βαρέα µέταλλα έχουν δυσµενείς επιπτώσεις στους ζωντανούς οργανισµούς, λόγω της βιοσυσσώρευσης. 6. Ανόργανα υλικά. Περιλαµβάνουν τις ουσίες εκτός από τα βαρέα µέταλλα, τα ανόργανα τοξικά και τα θρεπτικά άλατα. Οι επιπτώσεις των αποβλήτων και των λυµάτων, ιδιαίτερα αυτών που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία είναι σηµαντικές στο περιβάλλον. Η ανεξέλεγκτη διάθεση των αποβλήτων είναι µόνιµη απειλή για το περιβάλλον, τους υδατικούς πόρους, το έδαφος και τη δηµόσια υγεία. Επειδή τα λύµατα είναι πλούσια σε οργανικά θρεπτικά συστατικά, όταν αποβάλλονται στους υδάτινους αποδέκτες (θάλασσα, λίµνες, ποτάµια) δηµιουργούν µεγάλες απαιτήσεις σε οξυγόνο, προκειµένου να διασπαστούν αερόβια από βακτήρια και µύκητες. Οι υδάτινοι αποδέκτες των υγρών αποβλήτων µπορεί να είναι επιφανειακοί (θάλασσα, έλη, λίµνες, ποταµοχείµαρροι) ή υπόγειοι. Ευαίσθητες περιοχές είναι τα επιφανειακά νερά που προορίζονται για άντληση πόσιµου νερού, οι φυσικές λίµνες γλυκών νερών, οι εκβολές ποταµών, οι όρµοι και άλλα παράκτια νερά µε ασθενή εναλλαγή νερού ή που δέχονται µεγάλες ποσότητες θρεπτικών συστατικών. Οι διαδικασίες που λαµβάνουν χώρα κατά την απόρριψη οργανικών ρύπων στους επιφανειακούς αποδέκτες είναι οι εξής: - αποσύνθεση ή υδρόλυση των ρύπων - εξαέρωση στην ατµόσφαιρα 200

3 - βιοδιάσπαση µε ενδιάµεσες ενώσεις - φωτόλυση µε την επίδραση ηλιακού φωτός - ρόφηση από τα ιζήµατα - βιοσυγκέντρωση (βιοσυσσώρευση) στην τροφική αλυσίδα Η αραίωση είναι βασικός παράγοντας που ελέγχει τις συγκεντρώσεις των ρύπων στα υδρορεύµατα και εκφράζεται µε τον δείκτη αραίωσης (stream dilution factor), ο οποίος είναι το πηλίκο της απορροής του υδρορεύµατος προς τον αθροιστικό όγκο αποβλήτων, που διατέθηκαν σε αυτό. Ο δείκτης κυµαίνεται από και εκφράζει πρακτικά το ποσοστό της απορροής του υδρορεύµατος που προέρχεται από τη διάθεση αστικών ή βιοµηχανικών αποβλήτων σε αυτό (Καλλέργης, 2001). Κοινή για τα περισσότερα απόβλητα είναι η µείωση της συγκέντρωσης του διαλυµένου οξυγόνου στον υδάτινο αποδέκτη. Η µείωση αυτή οφείλεται στη διάσπαση του οργανικού υλικού από µικροοργανισµούς του αποδέκτη, που αφαιρεί Ο 2, το οποίο αναπληρώνεται µόνο κατά ένα µικρό µέρος από τη διαλυτοποίηση του ατµοσφαιρικού οξυγόνου. Γενικά η προσφορά οξυγόνου από ένα υδάτινο αποδέκτη χαρακτηρίζεται από το διαλυµένο οξυγόνο. Αν το διαλυµένο οξυγόνο βρίσκεται στα όρια κορεσµού, αυτό σηµαίνει ότι το οργανικό φορτίο είναι περιορισµένο ή µηδενικό. Επίσης απόρριψη πετρελαιοειδών ή άλλων ελαφρύτερων ουσιών µπορεί να δηµιουργήσει τεχνητό αποκλεισµό οξυγόνου από τον υδάτινο αποδέκτη. Τα επιπλέοντα, αιωρούµενα χρωστικά και αφρίζοντα υλικά προκαλούν µείωση της διαφάνειας, αισθητική όχληση, αλλά και ρύπανση των επιφανειακών νερών. Όταν αποβάλλονται θερµά απόβλητα σε υδάτινους αποδέκτες (ποτάµια, λίµνες) ελαττώνεται η διαλυτότητα του οξυγόνου µε δυσµενείς επιπτώσεις στο βιόκοσµό τους. Η παρουσία φωσφόρου και αζώτου συµβάλλει στην ανάπτυξη φυκών και στον ευτροφισµό του αποδέκτη. Η παρουσία αµµωνίας είναι τοξική για τα ψάρια και προκαλεί ζήτηση οξυγόνου µε τη µετατροπή του αµµωνιακού σε νιτρικό άζωτο. Τα λύµατα περιέχουν άζωτο σε τρεις µορφές: οργανική µορφή (κυρίως στα στερεά), αµµωνιακό άζωτο (NH + 4, NH 3 ) και οξειδωµένες µορφές του αζώτου (NO - 3, NO - 2 ). Το οργανικό άζωτο συγκρατείται από το έδαφος και µε τη βοήθεια µικροοργανισµών µετατρέπεται σε αµµωνιακό άζωτο που προσροφάται στο έδαφος. Το αµµωνιακό άζωτο µπορεί να προσληφθεί από τα φυτά, να εξαερωθεί ως ΝΗ 3 ή να οξειδωθεί σε NO - 3. Τα NO - 3 δεν προσροφώνται εύκολα, είναι ευκίνητα και αν δεν χρησιµοποιηθούν από τα φυτά ή υποστούν απονιτροποίηση καταλήγουν στα υπόγεια νερά. 201

4 Το βόριο δεν συγκρατείται από το έδαφος και υπάρχει ο κίνδυνος ρύπανσης των υπόγειων νερών. Ο φωσφόρος αποµακρύνεται κατά ένα µέρος από τα φυτά και το υπόλοιπο αδρανοποιείται στο έδαφος, σχηµατίζοντας αδιάλυτες φωσφορικές ενώσεις. Οι τοξικές ουσίες που δεν είναι βιοαποικοδοµήσιµες συσσωρεύονται στα ιζήµατα των λιµνών και θαλασσών που καταλήγουν και η δράση τους είναι µακρόχρονη. Παρατηρούνται κυτταρικές αλλοιώσεις στα υδρόβια είδη από µακροχρόνιες δόσεις τοξικών ουσιών, βαρέων µετάλλων, φυτοφαρµάκων, παρασιτοκτόνων, καθώς και συσσώρευση ρυπαντών στο σώµα τους, οι οποίοι διαµέσου της τροφικής αλυσίδας καταλήγουν στον άνθρωπο. Γενικά η µακρόχρονη διάθεση των αποβλήτων και λυµάτων στα επιφανειακά και υπόγεια νερά, τα καθιστά ακατάλληλα για οποιαδήποτε χρήση. Η ανεξέλεγκτη διάθεση των αποβλήτων στο έδαφος έχει ως αποτέλεσµα τον εµποτισµό του µε ανεπιθύµητα συστατικά, καθιστώντάς το ακατάλληλο για καλλιέργεια. Επιπλέον υπάρχει κίνδυνος στην υγεία από την κατανάλωση προϊόντων, των οποίων τα φυτά αρδεύονται µε ανεπεξέργαστα απόβλητα που περιέχουν επιβλαβείς ουσίες Το έδαφος ως µέσο επεξεργασίας και διάθεσης υγρών αποβλήτων Η επεξεργασία των λυµάτων στο έδαφος στηρίζεται στην ικανότητα της εδαφικής και ακόρεστης ζώνης να µειώνουν το ρυπαντικό φορτίο, µέχρι και πλήρους εξασθένησης. Για τον λόγο αυτό τα επεξεργασµένα υγρά απόβλητα ή τα υποβαθµισµένα ποιοτικά νερά διηθούνται στο έδαφος, καθαρίζονται κινούµενα προς την κορεσµένη ζώνη και αντλούνται ως αναγεννηµένα νερά ή εκφορτίζονται από τον υδροφορέα. Τα συστήµατα επεξεργασίας του εδάφους περιλαµβάνουν: - το έδαφος όπου φιλτράρονται τα απόβλητα και µειώνεται η συγκέντρωση των ρύπων, µέσω των διαδικασιών προσρόφησης, ιοντοανταλλαγής, κατακρήµνισης κ.ά. - τα φυτά, τα οποία χρησιµοποιούν τις ανόργανες ουσίες και τα θρεπτικά στοιχεία των αποβλήτων - τους µικροοργανισµούς και τα βακτήρια που επιταχύνουν διάφορες αντιδράσεις. Οι φυσικές διαδικασίες που λαµβάνουν χώρα κατά την εδαφική επεξεργασία των λυµάτων είναι η κίνηση των ρύπων και του νερού στο έδαφος, η συγκράτηση αιωρούµενων στερεών κ.λπ. Οι χηµικές διαδικασίες σχετίζονται µε φαινόµενα ιοντοανταλλαγής, προσρόφησης, κατακρήµνισης και αντιδράσεις οξειδοαναγωγής. Οι 202

5 βιολογικές διεργασίες περιλαµβάνουν την πρόσληψη θρεπτικών ουσιών από τα φυτά και τις διάφορες µικροβιακές διασπάσεις. Ο βαθµός αναγέννησης των υγρών αποβλήτων εξαρτάται από τα εδαφικά χαρακτηριστικά, τις φυσικοχηµικές ιδιότητες των ρύπων, τη βλάστηση, τους κλιµατικούς παράγοντες, καθώς και τον τρόπο διάθεσης των λυµάτων. Το έδαφος έχει την ικανότητα συγκράτησης των οργανικών ουσιών κατά τη διέλευσή τους από αυτό και τη βιολογική διάσπασή τους. Ο ρυθµός διάθεσης στο έδαφος δεν πρέπει να υπερβαίνει τη µέγιστη οργανική φόρτιση που µπορεί αυτό να δεχθεί. Υπέρβαση του ρυθµού αυτού δηµιουργεί αναερόβιες συνθήκες µε συνέπεια τη συσσώρευση οργανικής ύλης στο έδαφος και την εµφάνιση οσµών και φράξιµο των πόρων. Η επιλογή της καταλληλότερης θέσης γίνεται, αφού πρώτα ληφθούν υπόψη τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των λυµάτων και η αφοµοιωτική ικανότητα του εδάφους. Αυτό γίνεται µε τον προσδιορισµό του περιοριστικού συστατικού του εδάφους (land limiting constituent). Η ανάλυση αυτή στηρίζεται στον προσδιορισµό του συστατικού εκείνου (οργανικές ουσίες, τοξικά µέταλλα, νιτρικά ιόντα κ.ά), που απαιτεί τη µεγαλύτερη εδαφική έκταση ιάθεση λυµάτων στο έδαφος (φυσικά συστήµατα επεξεργασίας) Η παροχή των υγρών αστικών αποβλήτων µιας περιοχής καθορίζεται από την πυκνότητα των κατοίκων της. Στην Ελλάδα η µέση ηµερήσια παροχή των λυµάτων κυµαίνεται από L/άτοµο. Τα λύµατα που καταλήγουν στην Ψυττάλεια από το λεκανοπέδιο Αττικής ανέρχονται σε m 3 /ηµέρα µε προοπτική το m 3 /ηµέρα. Οι µέσες τιµές των παραµέτρων (mg/l) των αστικών λυµάτων, όπως µετρήθηκαν σε τέσσερις µονάδες βιολογικού καθαρισµού της χώρας µας, φαίνονται στον Πίνακα 8.1. Πίνακας 8.1: Ποιοτικά χαρακτηριστικά αστικών λυµάτων (Λέκκας, 2001 µε τροποποιήσεις). Παράµετροι (mg/l) Ηράκλειο Λάρισα Κόρινθος Μυτιλήνη BOD COD Αιωρούµενα στερεά Ολικό άζωτο Ολικός φωσφόρος Η επεξεργασία των αστικών λυµάτων γίνεται: 203

6 1) Συµβατικά µε τις µονάδες επεξεργασίας λυµάτων (βιολογικοί καθαρισµοί) Η επιλογή του χώρου για την εγκατάσταση της µονάδας επεξεργασίας και του τελικού αποδέκτη γίνεται µε βάση την αξιολόγηση µιας σειράς παραµέτρων, όπως: χωροταξικές, γεωλογικές, υδρολογικές, κλιµατολογικές, τεχνικές και περιβαλλοντικές. Τα υγρά αστικά απόβλητα µετά την επεξεργασία τους έχουν τη δυνατότητα ή να καταλήξουν σε κάποιον αποδέκτη (θάλασσα, λίµνες, ποταµούς) ή επαναχρησιµοποιούνται (άρδευση, τεχνητός εµπλουτισµός). Η διάθεση των αποβλήτων στους υδάτινους αποδέκτες ρυθµίζεται νοµοθετικά, σύµφωνα µε τη νοµοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΚΥΑ 5673/400/97, ΦΕΚ 192Β/ ). Η συγκέντρωση των ρύπων µειώνεται µε την απόσταση από το σηµείο απόρριψης στον υδάτινο αποδέκτη. Οι παράµετροι του αποδέκτη, που επηρεάζονται από την απόρριψη αποβλήτων είναι: το διαλυµένο οξυγόνο, ο φωσφόρος και το άζωτο, το οργανικό φορτίο, τα τοξικά µέταλλα και οι τοξικές ενώσεις. Οι ρύποι που περιέχονται στα υγρά απόβλητα όταν φθάσουν στους υδάτινους αποδέκτες υφίστανται µεταβολές, λόγω: βιο-οξείδωσης, καθίζησης και προσρόφησης (Λέκκας, 2001). 2) Φυσικά συστήµατα (διάθεση στο έδαφος ή υπέδαφος) Η διάθεση των υγρών αστικών αποβλήτων στο έδαφος είναι µια φθηνή µέθοδος, αρκετά δηµοφιλής όταν διατίθεται ο κατάλληλος χώρος. Το βασικότερο πλεονέκτηµα είναι η αποτελεσµατικότητα στην αποµάκρυνση των παθογόνων µικροοργανισµών, η δυνατότητα δηµιουργίας τεχνητών υγροτόπων και η επαναχρησιµοποίηση των επεξεργασµένων λυµάτων για άρδευση µε αποτέλεσµα την εξοικονόµηση νερού. Τα φυσικά συστήµατα δεν απαιτούν ενέργεια για τη λειτουργία τους (εκτός αυτής που απαιτείται για τη µεταφορά τους στις επιλεγµένες θέσεις), σε αντίθεση µε τα συµβατικά που απαιτούν µεγάλα ποσά ενέργειας και συνεπώς µεγάλο κόστος λειτουργίας και συντήρησης. Κυριότερο µειονέκτηµα είναι η ανάγκη ύπαρξης µεγάλων επιφανειών γης. Η τεχνική της διάθεσης στο έδαφος πρέπει να εφαρµόζεται, αφού πρώτα γίνει υδρογεωλογική έρευνα και µελετηθούν ενδελεχώς οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Να σηµειωθεί ότι το έδαφος δεν έχει απεριόριστη αφοµοιωτική ικανότητα και πρέπει να αξιοποιούνται οι φυσικοχηµικές ιδιότητές του για την ελαχιστοποίηση των δυσµενών επιπτώσεων. Οι τεχνικές που εφαρµόζονται για την επεξεργασία των αστικών λυµάτων στο έδαφος είναι οι κάτωθι: 1. Άρδευση 204

7 Χρησιµοποιούνται τα θρεπτικά συστατικά των λυµάτων (φωσφόρος, άζωτο) ως λίπασµα. Η µέθοδος λειτουργεί σαν τριτοβάθµια επεξεργασία, αλλά αυξάνει το σύνολο διαλυµένων αλάτων του νερού που κατεισδύει στον υδροφόρο ορίζοντα. Το έδαφος πρέπει να είναι ιλυούχος πηλός επαρκούς υδροπερατότητας µε ελάχιστο πάχος ακόρεστης ζώνης 1,5 m. Οι αζωτούχες ενώσεις αποµακρύνοται από το ριζικό σύστηµα των φυτών ή την απονίτρωση (εξαέρωση µε τη µορφή αµµωνίας ή εξαέρωση µε µορφή ελεύθερου αζώτου). Η αφοµοιωτική ικανότητα των φυτών εξαρτάται από το είδος τους, περιορίζεται όµως σε µερικές εκατοντάδες kg/εκτάριο/έτος. Υπέρβαση της ικανότητας του εδάφους επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις σε πολλές καλλιέργειες. Η µέθοδος αυτή συµβάλλει στην αύξηση των αρδευόµενων εκτάσεων και στην απελευθέρωση πολύτιµων υδατικών πόρων για άλλες χρήσεις πέραν της άρδευσης. 2. Κατείσδυση- ιήθηση (συστήµατα βραδείας εφαρµογής) Τα συστήµατα βραδείας εφαρµογής περιλαµβάνουν την επεξεργασία των αποβλήτων στο έδαφος µε τη διήθηση. Η µέθοδος εφαρµόζεται σε υδροπερατά εδάφη (άµµοι, αµµούχοι πηλοί), όπου τα απόβλητα διοχετεύονται σε µικρές λεκάνες (διαστάσεων 10 m x 10 m), βάθους cm, που διαχωρίζονται µε χαµηλά αναχώµατα και αφήνονται για αρκετές ηµέρες για να γίνει η εξάτµιση και η διήθηση. Οποιαδήποτε επιφανειακή απορροή συλλέγεται και επαναχρησιµοποιείται στο σύστηµα. Η διάθεση του υγρού αποβλήτου στο έδαφος µπορεί να γίνει και µε καταιονισµό ή µε τεχνικές επιφανειακών αρδεύσεων. Η φυτοκάλυψη του εδάφους κατακρατά µεγάλο µέρος των αιωρούµενων στερεών και οργανικών υλικών. Βασικός περιορισµός για την εφαρµογή της µεθόδου είναι ότι το πάχος της ακόρεστης ζώνης, στην οποία τα απόβλητα υφίστανται φυσικοχηµική και βιολογική αναγέννηση πρέπει να είναι µεγαλύτερο από 5-6 m (Paranychanakis et al., 2006). Τα συστήµατα βραδείας εφαρµογής που εγκαθίστανται σε υδροπερατούς αµµώδεις σχηµατισµούς λειτουργούν πολλές φορές, ως τεχνητός εµπλουτισµός των υπόγειων υδροφορέων. Σε µερικές περιπτώσεις η διηθούµενη εκροή µπορεί να ανακτηθεί µε τη βοήθεια στραγγιστικών αγωγών ή φρεατίων ανάκτησης (Tzanakakis et al., 2006). Οι συγκεντρώσεις του φωσφόρου, BOD και των µετάλλων στο ανακτηµένο νερό είναι πολύ µικρές σε σχέση µε αυτές των λυµάτων, αλλά περιέχει σε υψηλή συγκέντρωση οργανικό άνθρακα. Το άζωτο, λόγω των µεγάλων ποσοτήτων δεν είναι δυνατό να αποµακρυνθεί από τα φυτά, εκτός µόνο µε απονίτρωση. 3. Συστήµατα επιφανειακής απορροής 205

8 Τα συστήµατα επιφανειακής ροής εφαρµόζονται σε στεγανά εδάφη, όπου τα προεπεξεργασµένα απόβλητα οδηγούνται σε αναβαθµούς µε κλίση (2-8%) και µε φυτοκάλυψη (γρασίδι) και αφήνονται να κινηθούν µέχρι να συλλεχθούν από µια τάφρο. Τα λύµατα αναγεννώνται καθώς κινούνται αργά και υφίστανται βακτηριακή αποσύνθεση. Ο χρόνος παραµονής καθορίζει και τον βαθµό αποµάκρυνσης του ρυπαντικού φορτίου. Το συνηθισµένο µήκος διαδροµής για αστικά λύµατα είναι περίπου 50 m (Καλλέργης, 2000). 4. Χρήση φυσικών ή τεχνητών υγροτόπων Η φυτο-αποκατάσταση δηλ. η µείωση της ρύπανσης µέσω της φύτευσης συγκεκριµένων φυτών βρίσκει τα τελευταία χρόνια πολλές εφαρµογές, κυρίως για την αποκατάσταση εδαφών που έχουν ρυπανθεί, καθώς και την επεξεργασία λυµάτων. Μια διαδεδοµένη µέθοδος επεξεργασίας υγρών αποβλήτων αποτελούν οι τεχνητοί υγρότοποι (wetlands) ή στρώµα καλαµιών (reed bed system). Οι υγρότοποι είναι µικρού βάθους (µέχρι 60 cm) φυσικοί ή τεχνητοί, όπου υπάρχει πυκνή βλάστηση από υδρόβια φυτά. Βασίζεται στην ικανότητα που έχουν τα φυτά να προσλαµβάνουν και να αποθηκεύουν στους ιστούς τους διάφορα στοιχεία, καθώς επίσης και στη µικροβιακή πανίδα που αναπτύσσεται στο χώρο των ριζών και είναι υπεύθυνη για τη διάσπαση ανόργανων και την αποικοδόµηση οργανικών ουσιών. Τα αιωρούµενα στερεά αποσυντίθενται στην επιφάνεια του εδάφους. Οι κύριοι τύποι τεχνητών συστηµάτων υγροβιοτόπων είναι (Αγγελάκης, 2005): 1) οι ελεύθερης επιφάνειας νερού (FWS) και 2) οι υποεπιφανειακής ροής (SWF). Τα συστήµατα SWF αποτελούνται από λεκάνες ή τάφρους µε πορώδες υλικό (άµµος, χάλικες), εντός των οποίων αναπτύσσεται φυτική βλάστηση. Πλεονεκτούν δε στο ότι έχουν περιορισµένες οχλήσεις (οσµές, κουνούπια). Βασική προϋπόθεση για την εφαρµογή είναι η προεπεξεργασία των αποβλήτων και ο έλεγχος των κουνουπιών. Τα φυτά που κυρίως χρησιµοποιούνται είναι (Αντωνόπουλος, 2001): βούρλα (Scriptus), κοινό καλάµι (Phragmites communis), νεροκάλαµο (Phragmites australis), ψαθί (Typha). Οι διαστάσεις των υγροτόπων καθορίζονται από την ποσότητα των λυµάτων και τα υδραυλικά χαρακτηριστικά (πορώδες). Σύµφωνα µε τον Αντωνόπουλο (2001) η έκταση του υγρότοπου υπολογίζεται από τη σχέση: Α=5,2 Q ln (BOD in / BOD out ) 206

9 όπου A η επιφάνεια σε m 2, Q η µέση ηµερήσια παροχή (m 3 /day), BOD in είναι η συγκέντρωση BOD στα εισερχόµενα λύµατα (mg/l) και BOD out η αναµενόµενη συγκέντρωση BOD στα εξερχόµενα λύµατα (mg/l). Για αστικά λύµατα η έκταση περίπου ανέρχεται σε 2,2 m 2 /pe (pe= ισοδύναµο πληθυσµού, που αντιστοιχεί σε 56 g BOD/ανά άτοµο και ηµέρα ή 170 L/άτοµο και ηµέρα). Στην Ελλάδα λειτουργεί σύστηµα τεχνητού υγροβιότοπου στην Πόµπια του Νοµού Ηρακλείου (πληθυσµός 1000 κάτοικοι). Ο υγροβιότοπος έχει έκταση 5,5 στρέµµατα και έχει φυτευθεί µε καλάµια (διάρκεια ζωής 100 χρόνια). Οι ρίζες των καλαµιών έχουν την ικανότητα, µέσω φυσικών διαδικασιών, να καθαρίζουν το νερό που περνάει µέσα από αυτές. Ο πυθµένας του υγροβιότοπου στεγανοποιείται µε πλαστική µεµβράνη ή άργιλο (Σχ. 8.2). Σχήµα 8.2: Σύστηµα επεξεργασίας αποβλήτων µε καλάµια. Τα λύµατα εισέρχονται στον καλαµώνα από τον αγωγό εισροής, αφού απαλλαγούν από τα στερεά υλικά. Κατά τη διάρκεια παραµονής που παραµένει στο σύστηµα τα λύµατα περνώντας από τις ρίζες των καλαµιών υφίστανται χηµικές και βιολογικές επεξεργασίες και απαλλάσσονται από τους ρύπους και παθογόνους οργανισµούς. Το νερό από την έξοδο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για άρδευση, τροφοδοσία τεχνητών λιµνών κ.λπ. 207

10 Συµπερασµατικά προκύπτει ότι, τα φυσικά συστήµατα επεξεργασίας λυµάτων µπορούν να εφαρµοσθούν σε µικρούς ήµους και οικισµούς, που η λειτουργία των συµβατικών µονάδων βιολογικού καθαρισµού είναι οικονοµικά ασύµφορη. Η επιλογή της καταλληλότερης µεθόδου διάθεσης λυµάτων είναι συνάρτηση: της διαθέσιµης γης, των υδρογεωλογικών συνθηκών, του κλίµατος, της ποσότητας και της ποιότητας των λυµάτων και των εδαφικών συνθηκών. Φυσικά συστήµατα επεξεργασίας λυµάτων έχουν γίνει στον Μούδρο της Λήµνου από το ΕΘΙΑΓΕ, καθώς και στην περιοχή της λίµνης Βεγορίτιδας του ήµου Φιλώτα του Νοµού Φλώρινας. Λειτουργεί επίσης πιλοτικά µονάδα του ΕΘΙΑΓΕ στη λεκάνη του Γαλλικού ποταµού στο Νοµό Κιλκίς, έκτασης 3,5 στρεµµάτων (Σχ. 8.3). Τα αποτελέσµατα των φυσικών συστηµάτων επεξεργασίας των υγρών αποβλήτων µικρών οικισµών είναι ενθαρρυντικά. Σχήµα 8.3: Σύστηµα επεξεργασίας αποβλήτων στο Γαλλικό ποταµό (ΕΘΙΑΓΕ). Στην κεντρική Εύβοια έχει εφαρµοσθεί ένα σύστηµα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων από µικρούς οικισµούς, που αποτελείται από µία σηπτική δεξαµενή, ένα κανάλι διανοµής, µία λεκάνη µε διαβαθµισµένα υποστρώµατα (κροκάλες, χάλικες, φυσικό έδαφος), όπου έχουν φυτευτεί δασικά δένδρα (λεύκες, ευκάλυπτοι), ένα κανάλι συλλογής και ένα πηγάδι διήθησης, όπου γίνεται η διάθεση των επεξεργασµένων λυµάτων. Τα συστήµατα αυτά (περίπου 15) καλύπτουν ανάγκες οικισµών µε δυναµικότητα ισοδυνάµων κατοίκων και προσοµοιάζουν µε τα γνωστά συστήµατα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων µε τη µέθοδο των τεχνητών υγροβιοτόπων υποεπιφανειακής οριζόντιας ροής (Σιαράπη κ.ά, 208

11 2005). Η έκταση της λεκάνης εφαρµογής ανέρχεται σε 2-3 m 2 /ι.κ. και το βάθος 0,5 m περίπου. Το εργαστήριο Οικολογικής Μηχανικής και Τεχνολογίας του ΠΘ λειτουργεί πιλοτικά µονάδες τεχνητών υγροβιοτόπων επιφανειακής και οριζόντιας υπόγειας ροής, καθώς και συστήµατα πλήρους κλίµακας στη Βάσοβα, τη Νέα Μάδυτο (Ν. Θεσσαλονίκης), το Γοµάτι (Ν. Χαλκιδικής) και το ήµο Κορεστείων (Ν. Καστοριάς). Από τα αποτελέσµατα προκύπτει ότι η απόδοση των συστηµάτων αυτών στην αποµάκρυνση ρύπων είναι ικανοποιητική και µπορεί να αποτελέσουν µια αξιόπιστη και οικονοµική λύση για την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων στην Ελλάδα (Ακράτος κ.ά., 2006, Γκίκας κ.ά, 2006). Το εργαστήριο Γενικής και Ανόργανης Χηµείας Χηµικής Τεχνολογίας του ΑΠΘ διερευνά τη δυνατότητα χρήσης των κατασκευασµένων υγροτόπων για την επεξεργασία των υπερχειλίσεων µικτής απορροής (Προχάσκα & Ζουµπούλης, 2005). 5. Λίµνες σταθεροποίησης Οι λίµνες σταθεροποίησης χρησιµοποιούνται τα τελευταία χρόνια, αυτόνοµα ή σε συνδυασµό µε άλλα συστήµατα επεξεργασίας, για την επεξεργασία των υγρών αστικών αποβλήτων και έχουν υψηλή αποτελεσµατικότητα και µικρό κόστος. Στην Ελλάδα η χρήση τους είναι περιορισµένη και µόνο στους Νοµούς Σερρών (6) και Καβάλας (2) λειτουργούν τέτοια συστήµατα επεξεργασίας αποβλήτων για την εξυπηρέτηση µικρών οικισµών (< 3000 ι.κ.). Τα συστήµατα αυτά αποτελούνται από διαδοχικές λίµνες (Γκράτζιου κ.ά, 2006). Ανάλογα µε τις γεωλογικές συνθήκες της περιοχής, ο πυθµένας µπορεί να µονωθεί µε αργιλικό υλικό ή γεωύφασµα. Οι εκροές τους οδηγούνται σε υδάτινους αποδέκτες ή για άρδευση. Μειονέκτηµα της χρήσης των λιµνών είναι οι απαιτήσεις σε γη και ορθολογική διαχείριση της λάσπης. Τελευταία για την επεξεργασία λυµάτων µικρών οικισµών χρησιµοποιούνται τα φίλτρα υφάσµατος, που η λειτουργία τους στηρίζεται στην ανάπτυξη βιοµάζας πάνω σε ένα πορώδες ύφασµα. Η επεξεργασία είναι αερόβια και η απαιτούµενη έκταση εγκατάστασης είναι 0,2 m 2 /κάτοικο. Τα λύµατα υφίστανται αρχικά προεπεξεργασία σε δεξαµενές καθίζησης και µετά απαλλαγµένα από στερεά και λίπη οδηγούνται προς τα φίλτρα µε αντλία κατά αραιά χρονικά διαστήµατα. Περνώντας τα λύµατα από τα φίλτρα µεταβολίζονται, λόγω της ύπαρξης βιοµάζας και παράγεται CO 2, H 2 Ο και αέριο N Συστήµατα επεξεργασίας εδάφους-υδροφόρου (SAT) 209

12 Ο τεχνητός εµπλουτισµός των υπόγειων υδροφορέων µε επεξεργασµένα απόβλητα είναι µια τεχνολογία που εφαρµόζεται µε µεγαλύτερο ρυθµό, ειδικά σε ηµίξηρες περιοχές. Η επεξεργασία των µερικώς επεξεργασµένων αστικών λυµάτων στο υπέδαφος µπορεί να γίνει µε τα συστήµατα εδάφους-υδροφόρου (Soil-Aquifer-Treatment, SAT). Η επιφανειακή επεξεργασία των µεταχειρισµένων νερών εφαρµόζεται και στην περίπτωση των βιοµηχανικών και γεωργο-κτηνοτροφικών αποβλήτων. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η επιλογή της κατάλληλης υδρογεωλογικής θέσης µε βάση την υδροπερατότητα, το πάχος της ακόρεστης ζώνης, την κοκκοµετρία κ.λπ. Μέσω των συστηµάτων αυτών γίνεται κίνηση των αποβλήτων στο έδαφος και σε ένα τµήµα του υδροφορέα. Κατά την κίνηση αυτή αποµακρύνονται τελείως τα αιωρούµενα στερεά, οι µικροοργανισµοί και ο βιοαποδοµήσιµος άνθρακας, καθώς και σηµαντικό µέρος των φωσφορικών και των βαρέων µετάλλων. Η προεπεξεργασία των λυµάτων γίνεται συνήθως σε λεκάνες καθίζησης (επεξεργασία µε Ca και Mg) και διαύγασης για την αποµάκρυνση της αµµωνίας και τη µείωση του ph. Ακολούθως οδηγούνται σε µια σειρά από λεκάνες εµπλουτισµού, που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση. Η ανάκτηση του αναγεννηµένου νερού µπορεί να γίνει µε γεωτρήσεις (βαθείς υδροφόροι), µε υπόγεια στραγγιστήρια (ρηχοί υδροφόροι ορίζοντες) ή από γειτονικά υδρορεύµατα (Σχ. 8.4). Πρέπει να γίνεται περιορισµένη ανάµειξη του αναγεννηµένου νερού µε το φυσικό νερό των υδροφόρων. Επίσης ο σχεδιασµός του συστήµατος πρέπει να γίνεται µε τρόπο ώστε τα αναγεννηµένα νερά να παραµένουν για αρκετό χρόνο στο υπέδαφος, ώστε να είναι αποδεκτής ποιότητας όταν ανακτηθεί. Ο χρόνος παραµονής εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του εδάφους και του υδροφόρου. Ένας µέσος χρόνος παραµονής είναι 30 ηµέρες και η διανυόµενη απόσταση 100 m. Τα συστήµατα SAT πρέπει να τοποθετούνται σε πρόσφατες λεπτοκλαστικές αποθέσεις, ενώ αν τα υλικά είναι χονδρόκοκκα ο χρόνος παραµονής είναι µεγαλύτερος. Ο υδροφόρος ορίζοντας που χρησιµοποιείται για αναγέννηση των χρησιµοποιούµενων νερών θα πρέπει να είναι ελεύθερος και µε σηµαντική µεταβιβαστικότητα. Οι ποσότητες των νερών που χρησιµοποιούνται θα πρέπει να είναι τέτοιες ώστε να είναι δυνατή η ανάκτησή τους, αντί να µεταναστεύουν στον υδροφόρο ορίζοντα. 210

13 Σχήµα 8.4: Μέθοδοι επεξεργασίας στο έδαφος (Tchobanoglous-Burton, 1991, Καλλέργης, 2000): (a) µέθοδος άρδευσης, (b) µέθοδος επιφανειακής απορροής, (c) µέθοδος κατείσδυσης-διήθησης, (d) υπεδάφιος υγροβιότοπος. Το ανακτηµένο νερό εµφανίζει σηµαντική µείωση φωσφόρου (προσρόφηση από τα αργιλικά ορυκτά του εδάφους), στην εξ ολοκλήρου αποµάκρυνση των BOD, των παθογόνων µικροοργανισµών και των ιχνοστοιχείων (χηµική κατακρήµνιση). Τα ολικά διαλυµένα άλατα αυξάνονται ελαφρά, µειώνεται η τιµή του SAR (λόγω κατιοντοανταλλαγής), ενώ η αποµάκρυνση του αζώτου ρυθµίζεται από τις διαδικασίες απονίτρωσης. Επίσης το ανακτηµένο νερό εξακολουθεί να περιέχει ίχνη οργανικού άνθρακα. Η διάρκεια των φυσικοχηµικών διεργασιών κυµαίνεται από µικρή (αποµάκρυνση Na, B) έως µεγάλη (αποµάκρυνση ιχνοστοιχείων). 211

14 Με βάση τα ανωτέρω προκύπτει ότι τα συστήµατα επεξεργασίας εδάφους-υδροφόρου µπορεί να χρησιµοποιηθούν αποτελεσµατικά ως µονάδες επεξεργασίας αποβλήτων. Το ανακτηµένο νερό µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την κάλυψη αρδευτικών και βιοµηχανικών αναγκών, αναψυχή και τεχνητό εµπλουτισµό. Στην Ελλάδα αναπτύσσονται γεωλογικοί σχηµατισµοί κατάλληλοι για την αναγέννηση των οικιακών λυµάτων, δηλ. σχηµατισµοί µε µεγάλη ικανότητα αυτοκαθαρισµού και χαµηλή τρωτότητα (λεπτοµερής φάση νεογενών, φλύσχης, φυλλίτες, σχιστογνεύσιοι, λεπτόκκοκα τεταρτογενή ιζήµατα) Χρήση των επεξεργασµένων λυµάτων Τα επεξεργασµένα υγρά αστικά απόβλητα µπορούν να αξιοποιηθούν για: Άρδευση (καλλιεργειών, πάρκων, γηπέδων) Βιοµηχανική χρήση (ψύξη µηχανών, τροφοδοσία λεβήτων) Μη πόσιµες αστικές χρήσεις (πυρόσβεση, καθαρισµός χώρων, κλιµατισµός) ηµιουργία χώρων αναψυχής (τεχνητές λίµνες, αύξηση παροχής χειµάρρων, ανάπτυξη αλιευτικών χώρων) Αποκατάσταση απερηµωµένων περιοχών και Εµπλουτισµό υπόγειων υδροφορέων Η επαναχρησιµοποίηση για άρδευση των επεξεργασµένων λυµάτων, είτε προέρχονται από βιολογικούς καθαρισµούς, είτε από φυσικά συστήµατα είναι ασφαλής αν γίνει κάτω από προϋποθέσεις. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται: - εξοικονόµηση φρέσκου νερού - εξοικονόµηση λιπασµάτων, λόγω των θρεπτικών ουσιών των λυµάτων - περιβαλλοντική προστασία των υδάτινων αποδεκτών (λίµνες, ποτάµια, θάλασσα). Η άρδευση είναι ο καλύτερος τρόπος επαναχρησιµοποίησης των επεξεργασµένων λυµάτων γιατί αποφεύγεται η υποβάθµιση της ποιότητας των αποδεκτών και γίνεται εξοικονόµηση νερού, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι υδατικοί πόροι είναι σε ανεπάρκεια. Επίσης γίνεται φυσική προσθήκη θρεπτικών συστατικών στο έδαφος, όπως άζωτο, φωσφόρος, κάλιο, ψευδάργυρος, βόριο και θείο, που βοηθούν την ανάπτυξη των φυτών. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να λαµβάνονται υπόψη κατά τον υπολογισµό της ποσότητας λίπανσης που χορηγείται στις καλλιέργειες µε τις κλασσικές µεθόδους. 212

15 Η τυπική περιεκτικότητα των επεξεργασµένων λυµάτων σε θρεπτικά συστατικά είναι: άζωτο 50 mg/l, φωσφόρος 10 mg/l. Θεωρώντας ότι η απαιτούµενη ποσότητα άρδευσης είναι m 3 /στρέµµα, ανάλογα µε το είδος της καλλιέργειας, προκύπτει ότι, αρδεύοντας τις καλλιέργειες µε επεξεργασµένα αστικά λύµατα προσφέρεται ετησίως: άζωτο Kg/στρέµµα και φωσφόρος 4-6 Kg/στρέµµα. Έτσι οι απαιτούµενες ποσότητες σε θρεπτικά συστατικά µπορούν να προσφερθούν από τα επεξεργασµένα λύµατα (Πανώρας & Ηλίας, 1999). Η µέθοδος άρδευσης που θα επιλεγεί εξαρτάται από το έδαφος, τις κλιµατικές συνθήκες, το είδος της καλλιέργειας, την ποσότητα και ποιότητα του νερού κ.ά. Η άρδευση µε καταιονισµό (τεχνητή βροχή) µπορεί να µολύνει τόσο τις καλλιέργειες, όσο και τους αγρότες. Επίσης δηµιουργεί προβλήµατα έµφραξης των ακροφυσίων των εκτοξευτήρων. Στην περίπτωση που τα απόβλητα µεταφέρονται µε σωλήνες και διανέµονται σε αυλάκια ο κίνδυνος για τους αγρότες είναι ελάχιστος. Τα σωληνωτά δίκτυα µπορεί να εµφανίσουν προβλήµατα διάβρωσης, όταν τα απόβλητα έχουν χαµηλό ph ή χαµηλές τιµές οξυγόνου µε αποτέλεσµα τον σχηµατισµό υδρόθειου, που είναι διαβρωτικό (Πανώρας & Ηλίας, 1999). Η χρήση συστήµατος µε σταγόνες έχει πολλά πλεονεκτήµατα, αλλά απαιτεί την ύπαρξη κατάλληλων φίλτρων στην αρχή του συστήµατος. Επιπλέον άλλες θετικές επιπτώσεις είναι η δυνατότητα δηµιουργίας ζωνών πρασίνου, η αποφυγή της ερηµοποίησης γόνιµων εδαφών και η βελτίωση υποβαθµισµένων εκτάσεων (Πανώρας & Ηλίας, 1999). Από τις υφιστάµενες έρευνες προκύπτει ότι η διάθεση αστικών λυµάτων σε δασικές φυτείες επιτρέπει την ανάπτυξη βιολογικών δασών µε άριστα προϊόντα ξυλείας. Η παραγόµενη ξυλεία παρουσιάζει καλύτερες µηχανικές, θερµικές και ακουστικές ιδιότητες. Επίσης τα αστικά λύµατα µπορεί να χρησιµοποιηθούν για την άρδευση δενδροστοιχιών πλησίον των εθνικών οδών, αλλά και εντός πόλεων. Στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ το ποσοστό των επεξεργασµένων αστικών λυµάτων που χρησιµοποιείται για αρδευτικούς σκοπούς ανέρχεται σε 75%. Επίσης στο Ισραήλ σηµαντικό ποσοστό των επεξεργασµένων αστικών λυµάτων χρησιµοποιείται στη γεωργία για άρδευση (κυρίως βαµβάκι). Στη Γαλλία επίσης η χρήση λυµάτων είναι µια παραδοσιακή τεχνική. Στην Κύπρο, λόγω της ανοµβρίας των τελευταίων ετών αξιοποιούνται τα αστικά λύµατα για αρδευτικούς σκοπούς. Υπάρχουν και άλλες χώρες όπως: Νότια Αφρική, Τυνησία, Ουγγαρία, Αυστραλία κ.ά, που χρησιµοποιούν επεξεργασµένα αστικά λύµατα για αρδευτικούς σκοπούς. 213

16 Στη χώρα µας άµεση εφαρµογή των υγρών αποβλήτων δεν γίνεται. Η έµµεση χρήση διαµέσου των νερών των ποταµών και των λιµνών είναι συνηθισµένη. Από το Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικών Ερευνών (ΕΘΙΑΓΕ) έχουν εκπονηθεί τα τελευταία χρόνια πολλά ερευνητικά προγράµµατα για την επαναχρησιµοποίηση των επεξεργασµένων λυµάτων για αρδευτικούς σκοπούς ή τη δηµιουργία τεχνητών υγροτόπων. Από την αξιολόγηση των αποτελεσµάτων (Πανώρας, 1999) που αφορούν στην αρδευτική χρήση επεξεργασµένων αστικών λυµάτων Θεσσαλονίκης στα ζαχαρότευτλα-βαµβάκι, προκύπτει ότι τα νερά µπορούν να χρησιµοποιηθούν κάτω υπό προϋποθέσεις. Από το έτος 2000 στον ήµο Χερσονήσου του Νοµού Ηρακλείου χρησιµοποιούνται τα επεξεργασµένα λύµατα από τον βιολογικό καθαρισµό για αρδευτικούς σκοπούς, κυρίως για την άρδευση ελαιόδενδρων. Στη Χαλκίδα εγκαινιάσθηκε τον Ιούλιο του 2002 έργο επαναχρησιµοποίησης επεξεργασµένων λυµάτων, όπου περιλαµβάνει άρδευση δένδρων στη ζώνη εργατικών κατοικιών στις παρυφές της πόλης. Έτσι επετεύχθη αλλαγή της εικόνας υποβαθµισµένων περιοχών και δηµιουργήθηκαν χώροι αναψυχής για τους κατοίκους της πόλης. Επίσης σχεδιάζεται η βιοµηχανική χρήση των επεξεργασµένων λυµάτων για ψύξη στην υδροβόρο βιοµηχανία ΤΣΙΜΕΝΤΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ, καθώς επίσης και για αστική χρήση (πλύσεις δρόµων, δασοπυρόσβεση) εξοικονοµώντας πολύτιµους υδατικούς πόρους. Οι ρακάτος κ.ά (1997) µε βάση ερευνητικά αποτελέσµατα προτείνουν την αξιοποίηση των επεξεργασµένων για άρδευση δασικών ειδών, όπως το Eucalyptus, καθώς και καλλιεργήσιµων δενδροκοµικών ειδών, όπως η Olea europa. Σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Γεωργίας και Τροφίµων (FAO) τα φυτά που αρδεύονται µε επεξεργασµένα λύµατα ταξινοµούνται σε µια φθίνουσα σειρά κινδύνου µεταφοράς παθογόνων µικροοργανισµών στον άνθρωπο (Πανώρας & Ηλίας, 1999): 1. Λαχανικά που καταναλώνονται νωπά 2. Λαχανικά που καταναλώνονται µαγειρεµένα 3. Ανθοκοµικά είδη που καλλιεργούνται σε θερµοκήπια 4. Φρούτα που καταναλώνονται µε τη φλούδα 5. Γρασίδια σε χώρους αναψυχής 6. Φρούτα που καταναλώνονται χωρίς τη φλούδα 7. Γρασίδια µε περιορισµένη πρόσβαση στο κοινό 8. Φυτά που προορίζονται για ζωοτροφές 9. ένδρα που παράγουν ξηρούς καρπούς 214

17 10. Βιοµηχανικά φυτά. Γενικά καλλιέργειες που καταναλώνονται νωπές απαιτούν υψηλή ποιότητα επεξεργασµένων λυµάτων, απαλλαγµένων από παθογόνους µικροοργανισµούς. Οι αυξανόµενες ανάγκες σε νερό, ιδιαίτερα στις ηµίξηρες περιοχές, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη επαναχρησιµοποίησης του νερού. Η εφαρµογή τεχνητού εµπλουτισµού των υπόγειων υδροφορέων, δηλ. η επαναπλήρωση των υπόγειων υδροφορέων µε αξιοποίηση περίσσειας φυσικών νερών ή επεξεργασµένων υγρών αποβλήτων γίνεται όλο και πιο σηµαντική (βλ. παράγραφο 1.9). Η χρησιµοποίηση των επεξεργασµένων λυµάτων για τεχνητό εµπλουτισµό συµβάλλει στην αποθήκευση νερού για την κάλυψη αναγκών σε περιόδους, που οι ανάγκες είναι αυξηµένες (ξηρές περίοδοι). Οι κυριότερες µέθοδοι τεχνητού εµπλουτισµού είναι: -η επιφανειακή διήθηση µέσω λεκανών και -η απευθείας εισαγωγή διαµέσου γεωτρήσεων. Η απευθείας εισαγωγή απαιτεί υψηλή ποιότητα επεξεργασµένων αποβλήτων, επειδή είναι αδύνατη η φυσική επεξεργασία διαµέσου της κίνησης στην ακόρεστη ζώνη. Η τεχνική µε λεκάνες διήθησης, συνήθως όπως προαναφέρθηκε, ονοµάζεται SAT και είναι οικονοµικά πιο φθηνή, επειδή δεν απαιτεί προωθηµένη προεπεξεργασία. Όταν γίνεται εφαρµογή της µεθόδου αυτής τα επεξεργασµένα λύµατα κινούνται κατακόρυφα στην ακόρεστη ζώνη προς το σύστηµα συλλογής (τάφρος, γεωτρήσεις άντλησης, αγωγούς υπόγειας ροής κ.λπ). Ο µέσος ρυθµός διήθησης κυµαίνεται από 0,5-1x10 6 m 3 ανά έτος για κάθε εκτάριο λεκάνης διήθησης. Το βασικό στοιχείο που απαιτεί προσεκτική θεώρηση κατά την εφαρµογή τεχνητού εµπλουτισµού µε επεξεργασµένα λύµατα είναι οι πιθανές επιπτώσεις στην υγεία από την εισαγωγή παθογόνων οργανισµών και τοξικών στοιχείων. Γι αυτό απαιτούνται αυστηρές προδιαγραφές και συνθηκών για την εφαρµογή της µεθόδου. Σηµαντικά παραδείγµατα εφαρµογής τεχνητού εµπλουτισµού µε επεξεργασµένα λύµατα έχει γίνει στην Καλιφόρνια, Νέα Υόρκη, Τέξας, Φλόριδα των ΗΠΑ (µε λεκάνες διήθησης και µε γεωτρήσεις) και στο Ισραήλ (λεκάνες διήθησης). Η αυξανόµενη ζήτηση υδατικών πόρων για την κάλυψη των αναγκών, καθιστούν επιτακτική την ανάγκη επεξεργασίας και επαναχρησιµοποίησης των υγρών λυµάτων. Τα επεξεργασµένα λύµατα ανήκουν πλέον στους µη συµβατικούς υδατικούς πόρους µιας περιοχής και είναι πλούτος, όταν χρησιµοποιούνται κατάλληλα. 215

18 8.6. ιάθεση βιοµηχανικών αποβλήτων H υγειονοµική διάταξη που αναφέρεται στη διάθεση λυµάτων και βιοµηχανικών αποβλήτων είναι η ΚΥΑ Ε1β. 221/65 (ΦΕΚ 138Β/ ). Τα µέτρα και οι όροι για την επεξεργασία των επικίνδυνων αποβλήτων αναφέρονται στην ΚΥΑ 19396/1546/97 (ΦΕΚ 604Β/ ). Τα υγρά βιοµηχανικά απόβλητα φέρουν ρυπαντικό φορτίο που ανήκει σε µια από τις ακόλουθες κατηγορίες (Λέκκας, 2001): - αδιάλυτα στερεά - οργανικές ενώσεις (φαινόλες, χρώµατα, απορρυπαντικά, χλωριωµένοι CxHy κ.λπ.) - ιόντα τοξικών ή µη µετάλλων (Fe, Cu, Zn, Ni, Al, Hg, Pb, Cr, Cd, Ti, Be) - ανιόντα (SO 2-4, PO 3-4, Cl -, CN -, NO - 2 κ.λπ.) - αέρια H 2 S, NH 3, SO 2 - ανόργανα οξέα και βάσεις (HNO 3, HCl, H 2 SO 4, HF, NaOH κ.ά.) - βιοαποδοµήσιµες ουσίες (σάκχαρα, πρωτεΐνες, φαινόλες κ.λπ.) - ραδιενεργά στοιχεία Η απόρριψη των βιοµηχανικών αποβλήτων γίνεται διαµέσου βαθέων γεωτρήσεων έκχυσης (injection wells) και οδηγούνται σε βαθύτερους µη αξιοποιήσιµους υδροφόρους ορίζοντες. Οι γεωτρήσεις αυτές έχουν βάθος m και ο ρυθµός απόρριψης κυµαίνεται από L/min (Καλλέργης, 2000). Η µέθοδος αυτή είναι περιβαλλοντικά αποδεκτή µε την προϋπόθεση ότι, για να αποφευχθεί ο κίνδυνος µόλυνσης των υπόγειων υδροφόρων, πριν την έκχυση απαιτείται υδρογεωλογική έρευνα της ευρύτερης περιοχής. Λόγω της αύξησης της πίεσης των πόρων κατά µήκος ρηγµάτων από την έκχυση αποβλήτων σε βαθιές γεωτρήσεις έχει καταγραφεί η πρόκληση σεισµικών δονήσεων. H τάση σήµερα είναι η επαναχρησιµοποίηση των επεξεργασµένων βιοµηχανικών αποβλήτων, ώστε να επιτυγχάνεται η µέγιστη δυνατή ανακύκλωσή τους. Σε βιοµηχανικές περιοχές δηµιουργούνται µονάδες επεξεργασίας όλων των διαφορετικών αποβλήτων των βιοµηχανιών. Η λάσπη των βιοµηχανιών και των µονάδων επεξεργασίας συχνά θάβεται µαζί µε τα αστικά απορρίµµατα σε χωµατερές βλ. παράγραφο 8.7). Τα υγρά απόβλητα ελαιοτριβείων θεωρούνται ισχυρά βιοµηχανικά απόβλητα και αποτελούν µια σοβαρή πηγή ρύπανσης του περιβάλλοντος στη χώρα µας. Περιέχουν νερό (83-91%), οργανικά συστατικά (4-12%), ανόργανα συστατικά (1-2%) µε πυκνότητα 1,024 gr/cm 3 και αγωγιµότητα µs/cm και ph 3,0-4,5. Το ρυπαντικό φορτίο εκβάλλεται την ελαιοκοµική περίοδο Νοεµβρίου-Φεβρουαρίου στους ποταµοχειµάρρους 216

19 χωρίς καµία επεξεργασία. Ορισµένα ανόργανα συστατικά όπως το K, P, Mg παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί συνιστούν πολύτιµα λιπαντικά στοιχεία. Το είδος της ρύπανσης εντοπίζεται σε πέντε παράγοντες (Τσώνης, 1996): 1) η οξύτητα (ph=3,0-4,5), 2) η θερµοκρασία που κυµαίνεται από ο C, 3) τα αιωρούµενα στερεά, 4) οι χρωστικές ουσίες, οι οποίες διαλύονται εύκολα, αλλά πολύ δύσκολα βιοαποικοδοµούνται, 5) το οργανικό φορτίο µε τη µορφή απλών σακχάρων, οργανικών οξέων, πρωτεϊνών, αµινοξέων και φαινολών, ταννινών και λιπαρών ουσιών. Η ορθολογική διαχείριση των υγρών αποβλήτων ελαιοτριβείων είναι δύσκολο πρόβληµα. Πολυάριθµες ερευνητικές εργασίες έχουν δηµοσιευτεί και πολλές µέθοδοι (αναερόβια επεξεργασία, ιονίζουσα ακτινοβολία, µέθοδος Fenton κ.ά.) έχουν προταθεί τα τελευταία χρόνια, χωρίς όµως καµιά να γίνει αποδεκτή από όλους (ΓΕΩΤΕΕ, 1991, Israilides et al, 1998, Ισραηλίδης, Βλυσίδης κ.ά, 2006, Κουτσερής, 2006). Η µέθοδος της εδαφικής διάθεσης σε λυµατοστάσια ή χωµατοδεξαµενές (lagooning) εφαρµόζεται στην Κρήτη, Κορινθία κ.ά, όπου το πρόβληµα είναι οξύτατο. Η ηλιοφάνεια που επικρατεί στις περιοχές αυτές συντελεί στην εξάτµιση και κατά συνέπεια στη µείωση του όγκου των υγρών αποβλήτων. Είναι ίσως οικονοµικά πιο προσιτή µέθοδος, όπου υπάρχουν κατάλληλοι στεγανοί γεωλογικοί σχηµατισµοί µε µικρή ρυπαντική επιδεκτικότητα (µάργες, αργιλικά εδάφη κ.λπ.) και ξηροθερµικό κλίµα για γρήγορη εξάτµιση (Boυδούρης, 2006). Το βάθος των χωµατοδεξαµενών κυµαίνεται µεταξύ 1,0-2,5 m, ανάλογα µε τον παραγόµενο όγκο αποβλήτων. Οι απώλειες απορρόφησης και εξάτµισης υπολογίζονται σε 0,6-1,0 m ετησίως, για τα ψυχρά κλίµατα και σε 3 m ετησίως για τα θερµά κλίµατα, εκ των οποίων το 20% κατά το χειµώνα και το 80% κατά το θέρος. Το ξηρό υπόλειµµα που προκύπτει από την εξάτµιση των αποβλήτων µπορεί να χρησιµοποιηθεί για λίπανση διαφόρων καλλιεργειών. Γενικά τα λυµατοστάσια κατασκευάζονται µακριά από κατοικηµένες περιοχές, επειδή δηµιουργούνται αντιαισθητικές καταστάσεις, δυσοσµία κ.λπ. και περιµετρικά δεν πρέπει να υπάρχουν σηµεία ύδατος (γεωτρήσεις, πηγάδια, πηγές). Η απόσταση πρέπει να είναι τουλάχιστον 200 m από υδρευτικές γεωτρήσεις και µικρότερη (<200 m) από αρδευτικές (Βουδούρης, 2000). Η εξεύρεση κατάλληλου χώρου διάθεσης των αποβλήτων θα πρέπει να γίνεται σε συνεργασία µε τους φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης για την απορρόφηση των κοινωνικών αντιδράσεων που κατά κανόνα εγείρονται σε αυτές τις περιπτώσεις. 217

20 Η γεωλογική-υδρογεωλογική µελέτη εκτός από τη στρωµατογραφία θα καθορίζει το είδος των υδροφόρων και την υφιστάµενη κατάσταση υδροφορίας στην περιοχή, όπου πρόκειται να εγκατασταθεί το λυµατοστάσιο, τις τεκτονικές συνθήκες της περιοχής (ύπαρξη ρηγµάτων, κλίσεις στρωµάτων, συνθήκες αποστράγγισης κ.λπ.) και τα κλιµατικά στοιχεία (διεύθυνση ανέµου, ηλιοφάνεια κ.ά). Η θέση πρέπει να καθορίζεται κατόπιν εµπεριστατωµένης υδρογεωλογικής µελέτης, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η στεγανότητα των γεωλογικών σχηµατισµών και η αποφυγή ρύπανσης του υδροφόρου ορίζοντα. Ο πυθµένας µε κλίση εδάφους 0-1% και τα τοιχώµατα της δεξαµενής πρέπει να επιστρώνονται µε στρώµα αργίλου, πάχους τουλάχιστον 0,5 m, αν κατά την εκσκαφή παρατηρηθούν υδροπερατοί σχηµατισµοί. Πρέπει επίσης να επιτυγχάνεται ελαφριά κλίση (1%) της ελεύθερης επιφάνειας των λυµάτων µε κατεύθυνση αντίθετη από αυτήν του µορφολογικού αναγλύφου. Τα επεξεργασµένα απόβλητα από τη δεξαµενή καθίζησης θα οδεύουν στο λυµατοστάσιο µέσω πλαστικής σωλήνας PVC, µε φυσική ροή ή µε αντλία ανάλογα µε τη θέση του. Σε τακτά χρονικά διαστήµατα ( 10 days) θα πρέπει στην επιφάνεια του λυµατοστάσιου να διαχέεται σκόνη ασβέστη για την εξουδετέρωση της οξύτητας των αποβλήτων, τη γρηγορότερη καθίζηση και την αποφυγή έκλυσης οσµών. Συνιστάται η περίφραξη και δενδροφύτευση του λυµατοστάσιου, όπου είναι δυνατόν για προστασία και την αποφυγή δυσοσµίας ιάθεση της ιλύος από µονάδες επεξεργασίας αποβλήτων στο έδαφος Η ιλύς (λυµατολάσπη ή κατακάθι) που παράγεται από τις µονάδες επεξεργασίας αποβλήτων έχει µεγάλη υγρασία (75-85%), µικρή συνοχή (δεν επιτρέπει την απόθεση σε µεγάλους σωρούς) και χαρακτηρίζεται από δυσάρεστη οσµή. Περιέχει οργανικές ουσίες, θρεπτικά συστατικά, βαρέα µέταλλα (κατά περιοχές) και παθογόνους µικροοργανισµούς. Η διαχείριση της ιλύος περιλαµβάνει τη συλλογή, µεταφορά, επεξεργασία και διάθεση αυτής µε στόχο την ελάττωση του όγκου, την αποδόµηση των οργανικών ουσιών, τη µείωση των παθογόνων µικροοργανισµών και την προστασία του γεωπεριβάλλοντος. Οι τεχνικές προδιαγραφές διαχείρισης ιλύων από εγκαταστάσεις επεξεργασίας αστικών αποβλήτων καθορίζονται µε την ΚΥΑ /97 (ΦΕΚ 1016Β/ ) «Κατάρτιση πλαισίου προδιαγραφών και γενικών προγραµµάτων διαχείρισης στερεών αποβλήτων». Η ποσότητα της παραγόµενης ιλύος ανέρχεται περίπου σε 20 kg ξηράς ουσίας ανά κάτοικο το χρόνο. Από τη µονάδα επεξεργασίας στη Ψυττάλεια, όπου καταλήγουν τα 218

Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων

Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων Ενότητα 6: Εδαφική διάθεση υγρών αποβλήτων Κώστας Βουδούρης Επίκουρος Καθηγητής Γεωλογίας, Α.Π.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 9: Υγρά αστικά απόβλητα Διάθεση λυμάτων στο έδαφος (φυσικά συστήματα επεξεργασίας) (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 12: Βιομηχανική ρύπανση- Υγρά βιομηχανικά απόβλητα και διάθεση αυτών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

Διαβάστε περισσότερα

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση

Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Υδατικοί Πόροι -Ρύπανση Γήινη επιφάνεια Κατανομή υδάτων Υδάτινο στοιχείο 71% Ωκεανοί αλμυρό νερό 97% Γλυκό νερό 3% Εκμεταλλεύσιμο νερό 0,01% Γλυκό νερό 3% Παγόβουνα Υπόγεια ύδατα 2,99% Εκμεταλλεύσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ

ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ ΠΙΛΟΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑ ΕΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΩΝ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗΣ ΡΟΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΙΛΥΟΣ ΑΠΌ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥΣ Υποψήφιος ιδάκτορας: Α. Στεφανάκης Επιβλέπων Καθηγητής: Β. Τσιχριντζής

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 10: Υγρά αστικά απόβλητα - (Μέρος 2 ο )- Συστήματα επεξεργασίας εδάφους υδροφορέα Διάθεση Ιλύος - Μικροβιακή Ρύπανση Ζαγγανά Ελένη Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ Τι είναι ρύπανση: Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην ευζωία, την ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος μικρής διαπερατότητας

Έδαφος μικρής διαπερατότητας ΔΠΜΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΤΕΧΝΗΤΟΙ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ Χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία: αστικών λυμάτων (κυρίως για μικρές κοινότητες)

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής

ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ Το σύστημα που απομακρύνει τα ακάθαρτα νερά από το περιβάλλον που ζει και εργάζεται ο άνθρωπος και τα διαθέτει τελικά, με τρόπο υγιεινό και

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων

Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Διαχείριση και Τεχνολογίες Επεξεργασίας Αποβλήτων Απόβλητα Ν. 1650/1986 Απόβλητο θεωρείται κάθε ποσότητα ουσιών, θορύβου, αντικειμένων ή άλλων μορφών ενέργειας σε οποιαδήποτε φυσική κατάσταση από τις οποίες

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Χαρακτηριστικά αποβλήτων και λυµάτων Α όβλητα & Λύµατα Υγρά α όβλητα: τα υγρά και οι λάσπες που ρέουν εύκολα και αποβάλλονται από κατοικίες, βιοµηχανικές εγκαταστάσεις, µεταφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού

Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού Υ ο-µονάδες Βιολογικού Καθαρισµού ΙΙ Μονάδες Βιολογικού Καθαρισµού (συν.) Χαλικοδιϋλιστήριο, ραστική λάσπη (ενεργή ιλύς) εξαµενές σταθεροποίησης Άρδευση Τεχνητοί υγρότοποι Οριζόντιας ελεύθερης ροής Κατακόρυφης

Διαβάστε περισσότερα

Ρύπανση Νερού. Η ρύπανση μπορεί να είναι : χημική με την εισαγωγή επικίνδυνων τοξικών ουσιών ενεργειακή, βιολογική κτλ.

Ρύπανση Νερού. Η ρύπανση μπορεί να είναι : χημική με την εισαγωγή επικίνδυνων τοξικών ουσιών ενεργειακή, βιολογική κτλ. Ρύπανση Νερού Ρύπανση του νερού είναι οποιαδήποτε ανεπιθύμητη αλλαγή στα φυσικά, χημικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του νερού, η οποία είναι ή μπορεί να γίνει,ζημιογόνος για τον άνθρωπο και τους υπόλοιπους

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικός Προϋπολογισμός: Χρηματοδότηση Ευρωπαϊκής Ένωσης: Ελλάδα Ισπανία. Ιταλία

Συνολικός Προϋπολογισμός: Χρηματοδότηση Ευρωπαϊκής Ένωσης: Ελλάδα Ισπανία. Ιταλία 2009 2012 Συνολικός Προϋπολογισμός: 1.664.986 Χρηματοδότηση Ευρωπαϊκής Ένωσης: 802.936 Ελλάδα Ισπανία Ιταλία Η παρουσίαση Η κατάσταση στην Ελλάδα Τι κάνουν στην Ισπανία Τι κάνουν στην Ιταλία Τι θα μπορούσαμε

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα:

Τα Σκουπίδια µας. Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Τα Σκουπίδια µας (Αστικά Στερεά Απόβλητα) Αστικά Στερεά Απόβλητα χαρακτηρίζονται τα: Ζυµώσιµα: 44% Η µέση ποιοτική σύσταση των παραγόµενων Χαρτί: 25% αστικών στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα, Πλαστικά: 12%

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ. Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ Απαραίτητη προϋπόθεση η απουσία τοξικών και κατάλληλα αγρονομικά χαρακτηριστικά ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΑΡΔΕΥΣΗ (παρουσία κάποιων παθογόνων) ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΗ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗ (πρακτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης

Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Χαρακτηριστικά υγρών αποβλήτων Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων Τα υγρά απόβλητα μπορεί να προέλθουν από : Ανθρώπινα απόβλητα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος

Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος Περιβαλλοντικές Επιπτώσεις από τη ιάθεση Επεξεργασµένων Υγρών Αποβλήτων στο Υπέδαφος Μαρία Π. Παπαδοπούλου ρ. Πολιτικός Μηχανικός Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης Πολυτεχνειούπολη, 73100,

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Α οβλήτων υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού

ιαχείριση Α οβλήτων υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού ιαχείριση Α οβλήτων Υποµονάδες βιολογικού καθαρισµού υ οµονάδες βιολογικού καθαρισµού Για τη βιολογική επεξεργασία των αποβλήτων χρησιµοποιούνται στην πράξη κατάλληλες τεχνικές εγκαταστάσεις, οι υποµονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης

Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης Ολοκληρωµένες λύσεις διαχείρισης λυµάτων µικρής & µεσαίας κλίµακας Προβλήµατα στα οποία δίνεται λύση Οι λύσεις που προτείνει η Agrologistics, έρχονται να δώσουν απάντηση σε πολλά προβλήµατα σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή Μέταλλο Μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση (mg/kg ξηράς ουσίας) Cd 5 Cr(ολικό) 500 Cu 800 Hg 5 Ni 200 Pb

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 5: Στερεά απόβλητα και Αστική Ρύπανση (Μέρος 2 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 11 : Βιομηχανικά Στερεά και Υγρά Απόβλητα Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες Χρήσης Το

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ

Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΤΩΝ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΥΝΤΗΡΙΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Α.. ΠΑΤΡΩΝΑΣ AQUACHEM ΕΠΕ, Αµαζόνων 1, Καλαµαριά 55133, E-mail: info@aquachem.gr ΜΟΝΑ ΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΙΚΡΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ Το νερό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΥΠΟΓΕΙΑ ΣΤΑΓΔΗΝ ΑΡΔΕΥΣΗ ΜΠΑΤΣΟΥΚΑΠΑΡΑΣΚΕΥΗ- ΜΑΡΙΑ ΞΑΝΘΗ 2010 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το νερό είναι ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ ΦΥΣΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Γ' ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΤΗΡΙΞΗΣ 2000-2006 Ε.Π. ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΜΕΤΡΟ 2.1 ΕΡΓΟ: Κοινοπραξίες Ε+Τ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΙΛΥΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΛΥΜΑΤΩΝ Αστικά λύµατα περιέχονται στους υπονόµους του αποχετευτικού συστήµατος που µεταφέρει τα ακάθαρτα νερά µιας ανθρώπινης κοινότητας. Τα αστικά λύµατα προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μηχανική υγρών αποβλήτων: ανασκόπηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μηχανική υγρών αποβλήτων: ανασκόπηση ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Μηχανική υγρών αποβλήτων: ανασκόπηση 1.1 Εισαγωγή Σε όλο το σύμπαν υπάρχει ένα μόριο για το οποίο ο άνθρωπος θα μπορούσε να ψάχνει αιώνια ακόμη και στους πιο απομακρυσμένους

Διαβάστε περισσότερα

Οι βασικοί συνιστώσες ενός δικτύου ύδρευσης είναι οι ακόλουθες :

Οι βασικοί συνιστώσες ενός δικτύου ύδρευσης είναι οι ακόλουθες : Διάλεξη 9-10 Οι βασικοί συνιστώσες ενός δικτύου ύδρευσης είναι οι ακόλουθες : Τα έργα σύλληψης στη θέση υδροληψίας, όπως η κατασκευή πηγαδιών, η διάνοιξη γεωτρήσεων, η υδροληψία, η αποθήκευση νερών ποταμών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση Δασική Εδαφολογία Εδαφογένεση Σχηματισμός της στερεάς φάσης του εδάφους Η στερεά φάση του εδάφους σχηματίζεται από τα προϊόντα της αποσύνθεσης των φυτικών και ζωικών υπολειμμάτων μαζί με τα προϊόντα της

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον

Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Επιπτώσεις της διάθεσης απόβλητων ελαιοτριβείων στο έδαφος και στο περιβάλλον Ευρωπαϊκό Έργο LIFE- Στρατηγικές για τη βελτίωση και προστασία tου εδάφους από τη διάθεση αποβλήτων ελαιοτριβείων στις Μεσογειακές

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Υγιεινή. Αποχέτευση. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών

Υγιεινή. Αποχέτευση. Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών Υγιεινή Αποχέτευση Λεοτσινίδης Μιχάλης Καθηγητής Υγιεινής Ιατρική Σχολή Πανεπιστήμιο Πατρών ΑΠΟΧΕΤΕΥΣΗ Το σύστημα που απομακρύνει τα ακάθαρτα νερά από το περιβάλλον που ζει και εργάζεται ο άνθρωπος και

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Εισαγωγή στις βαθµίδες βιολογικών καθαρισµών Ε εξεργασία καθαρισµού λυµάτων Αποµάκρυνση, εξουδετέρωση ή κατάλληλη τροποποίηση των επιβλαβών χαρακτηριστικών των λυµάτων ώστε να

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον

Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διαταραχές των βιογεωχημικών κύκλων των στοιχείων από την απελευθέρωση χημικών ουσιών στο περιβάλλον Διεύθυνση Ενεργειακών, Βιομηχανικών και Χημικών Προϊόντων ΓΧΚ Δρ. Χ. Νακοπούλου Βιογεωχημικοί κύκλοι

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση α οβλήτων Γεωργικών Βιοµηχανιών

ιαχείριση α οβλήτων Γεωργικών Βιοµηχανιών ιαχείριση α οβλήτων Γεωργικών Βιοµηχανιών Έννοιες - Ορισµοί Ορισµοί Ρύ ανση: εισαγωγή στο περιβάλλον ουσιών που η ποσότητα,τα χαρακτηριστικά και η διάρκεια είναι πιθανό να προκαλέσουν βλάβη στον άνθρωπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ

ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ ΒΡΥΛΛΑΚΗΣ ΜΑΝ. & ΣΙΑ Ο.Τ.Ε.Ε. ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΕΡΟΒΙΑΣ ΧΩΝΕΥΣΗΣ ΤΥΡΟΓΑΛΑΚΤΟΣ ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΗ ΚΡΗΤΗΣ ΕΠΕ ΣΕΛΛΙΑ ΔΗΜΟΥ ΑΓ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ - ΡΕΘΥΜΝΟ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ 4,8 tn τυρόγαλα / ημέρα στην αιχμή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ

ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ 12 1. Παράδειγµα κριτηρίου κλειστού τύπου - ανοικτού τύπου - κρίσης (µάθηµα ηµέρας) ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΤΗ ΕΠΩΝΥΜΟ. ΟΝΟΜΑ ΤΑΞΗ ΤΜΗΜΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΜΑΘΗΜΑ Σκοπός εξέτασης: Η διαπίστωση

Διαβάστε περισσότερα

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ

COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ με τη μέθοδο SBR COMPACT ΜΟΝΑΔΕΣ ΒΙ ΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ Η εταιρεία ΣΥΡΜΕΤ ΜΟΝ. Ε.Π.Ε. με την πολύχρονη εμπειρία της στο χώρο της επεξεργασίας λυμάτων, προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Προσυνέδριο HELECO. Χανιά

Προσυνέδριο HELECO. Χανιά ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΡΟΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ Προσυνέδριο HELECO ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΑΡΑΚΤΙΩΝ ΖΩΝΩΝ Χανιά 12-3-2010 του Γιάννη Βουρδουμπά Λέκτορα ΤΕΙ Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ Τα στερεά απόβλητα ανάλογα µε την προέλευσή τους µπορούν να ταξινοµηθούν ως εξής: Aστικά απόβλητα. Χαρακτηρίζονται από πολύ µεγάλο όγκο και προέρχονται από τις

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες. για την παραγωγή ενέργειας. Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής

Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες. για την παραγωγή ενέργειας. Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες για την παραγωγή ενέργειας Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Βιοχημικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ»

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ «ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ» ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΙΑΦΑΝΕΙΕΣ. Μαµάης Ακαδηµαϊκό έτος 2009-2010 Εαρινό Εξάµηνο Τάσεις εξάπλωσης

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ.

ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. ΒΑΡΙΑ ΜΕΤΑΛΛΑ ΚΑΙ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Λύσεις και αντιμετώπιση της ρύπανσης από βαριά μέταλλα) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ σ. 2 ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΒΑΡΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΝ.σ.3 Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΠΟ ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ ΒΙΟΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΙΩΑΝΝΗΣ Ε. ΣΩΤΗΡΑΚΗΣ Ηλεκτρ/γος Μηχ/γος Μηχανικός Ε.Μ.Π. Κολοκοτρώνη 32, Ρόδος 85100 τηλ.2241020970, fax:2241075350 e-mail: soti@otenet.gr ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟ ΟΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ : ΜΕΘΟ ΟΣ ΠΡΟΣΚΟΛΛΗΜΕΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα ελαιοτριβείων

Απόβλητα ελαιοτριβείων Απόβλητα ελαιοτριβείων Ελαιοτριβεία 3500 3000 2500 Pressure 3-phase 2-phase 2000 1500 1000 500 0 GREECE ITALY SPAIN Portugal Απόβλητα ελαιοτριβείων στην Ε.Ε. Υγρά απόβλητα (OMW) 3.4 εκατομμύρια τον. (Παραδοσιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Υδρο-γεωχημεία Υδατική Χημεία Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας

ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ. Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Υδρο-γεωχημεία Υδατική Χημεία Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας ΥΔΡΟΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Υδρο-γεωχημεία Υδατική Χημεία Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Εισαγωγή στην Υδροχημεία, Κατανόηση της έννοιας Υδρο-γεωχημεία.

Διαβάστε περισσότερα

4 Μαρτίου Ελευσίνα

4 Μαρτίου Ελευσίνα Τεχνολογίες διαχείρισης θαλασσίων ιζημάτων Καθ. Κώστας Κομνίτσας Τμήμα Μηχ. Ορυκτών Πόρων Πολ. Κρήτης 4 Μαρτίου 2009 - Ελευσίνα Θαλάσσια ιζήματα Από βιομηχανικές εκπομπές (υγρά, στερεά, αέρια) Από αστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Ανοιχτός Κύκλος Συναντήσεων Συζητήσεων Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Ανοιχτός Κύκλος Συναντήσεων Συζητήσεων Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΑΧΑΪΑΣ Δευτέρα 29 Απριλίου 2013 Επιμελητήριο Αχαΐας Σας καλούμε να παρευρεθείτε στον ανοιχτό κύκλο συναντήσεων συζητήσεων που συνδιοργανώνουν το Γραφείο Καινοτομίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Τα βασικά της διεργασίας της

Τα βασικά της διεργασίας της Τα βασικά της διεργασίας της ενεργού ιλύος Επίκουρος Καθηγητής Π. Μελίδης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εργαστήριο Διαχείρισης και Τεχνολογίας Υγρών Αποβλήτων 1 Γιατί είναι απαραίτητη η επεξεργασία Για

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων

BIO OXIMAT. Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων BIO OXIMAT Ολοκληρωμένο Σύστημα Καθαρισμού Υγρών Αποβλήτων Και Ανάκτησης Νερού Πλύσης Για Πλυντήρια Οχημάτων Περιγραφή συστήματος BIO OXIMAT Το σύστημα BIO OXIMAT KP του οίκου ENEKA ACTIVA είναι μια ολοκληρωμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ.Π.Μ.Σ.«ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Υ ΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ µε θέµα «ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ημέρα Νερού

Παγκόσμια Ημέρα Νερού ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΜΦΙΑΛΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΜΕΤΑΛΛΙΚΟΥ ΝΕΡΟΥ Παγκόσμια Ημέρα Νερού Ενημερωτική Εκδήλωση «Οι ευεργετικές ιδιότητες του νερού στη διατήρηση της καλής υγείας και ενυδάτωσης» HILTON ATHENS

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6. Τεχνολογίες Βιολογικής Απορρύπανσης

Διάλεξη 6. Τεχνολογίες Βιολογικής Απορρύπανσης Διάλεξη 6 Τεχνολογίες Βιολογικής Απορρύπανσης Τεχνολογίες Βιολογικής Απορρύπανσης Δύο είναι οι κύριες κατηγορίες μεθόδων - τεχνικών της βιολογικής απορρύπανσης αλλά και γενικότερα των μεθόδων απορρύπανσης

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

denitrification in oxidation ditch) mg/l.

denitrification in oxidation ditch) mg/l. 2.3 Συνοπτική εξέταση των συστηµάτων απονιτροποίησης Αρχική προτεταµένη απονιτροποίηση Η πρώτη λύση για µία µονάδα προτεταµένης απονιτροποίησης προτάθηκε από τους Ludzack και Εttinger (1962). Το εισερχόµενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χηµικών Μηχανικών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΛΥΜΑΤΩΝ ΒΛΥΣΙ ΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ Καθηγητής ΑΘΗΝΑ 2007 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ 1. Εισαγωγή Ο ι ρύποι που πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013)

Ποιότητα αρδευτικών πόρων της καλλιέργειας ελιάς (περίπτωση ΝΗΛΕΑΣ, 2011 και 2013) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΒΛΗΤΑ;

ΤΑ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΒΛΗΤΑ; ΤΑ ΥΓΡΑ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΒΛΗΤΑ; ΙΟΡ ΑΝΗΣ ΧΑΤΖΗΠΑΥΛΙ ΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΓΕΝΙΚΗΣ & ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Οι ελαιοτριβείς

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του Έδαφος Οι ιδιότητες και η σημασία του ΕΔΑΦΟΣ : Είναι το χαλαρό επιφανειακό στρώμα του στερεού φλοιού της γης. ΕΔΑΦΟΓΕΝΕΣΗ: Το έδαφος σχηματίζεται από την αποσάθρωση των μητρικών πετρωμάτων με την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Φορτίο. Cv <0,40. 1,5< Cv <3

Φορτίο. Cv <0,40. 1,5< Cv <3 ΕΝΕΡΓΟΣ ΙΛΥΣ Τύπος Χαµηλή φόρτιση Μέση Φόρτιση Υψηλή Φόρτιση F/M Kg BOD 5 / kg SS.d F/M < 0,15 F/M < 0,07 0,15F/M> 0,4 Φορτίο BOD (Cv) Kg BOD 5 / m 3.d Cv

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Αποβλήτων

Διαχείριση Αποβλήτων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Διαχείριση Αποβλήτων Ενότητα 2: Εισαγωγή στη Διαχείριση Αστικών Υγρών Αποβλήτων. Δρ. Σταυρούλα Τσιτσιφλή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ιαχείριση Αποβλήτων

ΕΚΑΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. ιαχείριση Αποβλήτων ΕΚΤΟ ΚΕΦΛΙΟ ιαχείριση ποβλήτων ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο γράµµα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 2: Υδροχημική συμπεριφορά των ρυπαντών (Μέρος 1 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Φυσική

Διαβάστε περισσότερα

Eπεξεργασία αστικών υγρών αποβλήτων. Νίκος Σακκάς, Δρ. Μηχανικός ΤΕΙ Κρήτης

Eπεξεργασία αστικών υγρών αποβλήτων. Νίκος Σακκάς, Δρ. Μηχανικός ΤΕΙ Κρήτης Eπεξεργασία αστικών υγρών αποβλήτων Νίκος Σακκάς, Δρ. Μηχανικός ΤΕΙ Κρήτης Γιατί είναι απαραίτητη η επεξεργασία Για να προστατευτεί η ποιότητα του αποδέκτη από: Ελάττωση του διαλυμένου οξυγόνου και αλλοίωση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ !Unexpected End of Formula l ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΟΞΙΝΗΣ ΒΡΟΧΗΣ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Παραδεισανός Αδάμ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η εργασία αυτή εκπονήθηκε το ακαδημαϊκό έτος 2003 2004 στο μάθημα «Το πείραμα στη

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ. ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc.

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ. ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc. ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc. ιαχείρισηστερεώναποβλήτων Στόχος της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων: προστασία της δηµόσιας

Διαβάστε περισσότερα

aquabio.gr ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΔΕΞ. ΒΟΘΡΟΥ) ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (SBR)

aquabio.gr ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ ΔΕΞΑΜΕΝΗΣ (ΔΕΞ. ΒΟΘΡΟΥ) ΣΕ ΜΟΝΑΔΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΔΙΑΚΟΠΤΟΜΕΝΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ (SBR) aquabio.gr Αντώνης Χουρδάκης & ΣΙΑ Ε.Ε. a.chourdakis@aquabio.gr Διδώς Σωτηρίου 15, Ηράκλειο, 71305 τηλ.: (+30) 2810 372 899 κιν.: (+30) 697 22 22 981 fax: (+30) 2810 372 901 aquabio SBR ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΣΤΕΓΑΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ ΥΔΑΤΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ ΝΕΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ ΑΤΤΙΚΗΣ Εισήγηση ΓΙΑΝΝΗ ΚΟΥΜΑΝΤΑΚΗ Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ.Πολυτεχνείου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ``Πηγή `` Ζωής, ΝΕΡΟ Κανένα έμβιο ον δεν επιβιώνει χωρίς αυτό Δεν νοείται ανάπτυξη χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος, Τμήμα Χημείας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Εργαστήριο Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος, Τμήμα Χημείας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Επίκ. Καθηγήτρια Δήμητρα Βουτσά Εργαστήριο Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος, Τμήμα Χημείας Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Η Συνέδριο Πολιτιστικών Φορέων Νομού Θεσσαλονίκης «Εκτός των τειχών» Πολιτισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS

Το πρόβλημα της ιλύς. Η λύση GACS Το πρόβλημα της ιλύς Κατά την επεξεργασία των υγρών αποβλήτων παράγονται ταυτόχρονα και ορισμένα παραπροϊόντα, όπως τα εσχαρίσματα, η άμμος, τα ξαφρίσματα και η περίσσεια ιλύς από τις δεξαμενές καθίζησης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : <<Παρουσίαση της ηλιακής πλατφόρμας της μονάδος επεξεργασίας στραγγιδίων του ΧΥΤΑ Δομοκού >>

ΘΕΜΑ : <<Παρουσίαση της ηλιακής πλατφόρμας της μονάδος επεξεργασίας στραγγιδίων του ΧΥΤΑ Δομοκού >> ΘΕΜΑ : Χρήστος Παπαθανασίου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Υπεύθυνος λειτουργίας ΧΥΤΑ Δομοκού E-mail: aconhellas@hol.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία

Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» Χρήση υποβαθμισμένων νερών στη γεωργία Γεώργιος Ψαρράς ΕΛΓΟ «ΔΗΜΗΤΡΑ» Ινστιτούτο Ελιάς & Υποτροπικών Φυτών Χανίων Εσπερίδα:

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΓΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ. Ν.Β. Παρανυχιανάκης

ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΓΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ. Ν.Β. Παρανυχιανάκης ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΓΡΟΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΗ ΓΕΩΡΓΙΑ Ν.Β. Παρανυχιανάκης Εργ. Γεωργικής Μηχανικής, Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης, 73100 Χανιά Περιβαλλοντική Διαχείριση σε Αγροτοβιομηχανικές

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα