Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο JUNICOAST

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο JUNICOAST"

Transcript

1

2 LIFE07NAT/GR/ Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο JUNICOAST Δράση C.8: Εκτός τόπου διατήρηση Παραδοτέο C.8.1: Εκτός τόπου διατήρηση και πολλαπλασιασμός θεμελιωδών ειδών Εκθεση προόδου Υπεύθυνος δικαιούχος: Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (Μ.Α.Ι.Χ.) Ομάδα εργασίας: Χριστίνη Φουρναράκη, Βιολόγος Ελένη Μαρκάκη, Τεχνολόγος Γεωπόνος Παναγιώτα Γώτσιου, Βιολόγος Χανιά Ιανουάριος 2010

3 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ SUMMARY... 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Συλλογές και αποθήκευση σπερμάτων Επιλογή των ειδών Σχεδιασμός συλλογών Χειρισμοί (επεξεργασία) συλλογών στην Τράπεζα Σπερμάτων Ξήρανση των σπερμάτων Αποθήκευση σπερμάτων Πολλαπλασιασμός θεμελιωδών ειδών του οικοτόπου 2250* στην Κρήτη Πειραματική μελέτη της φύτρωσης Δημιουργία πρωτοκόλλων φύτρωσης Αγενής αναπαραγωγή του είδους Juniperus macrocarpa ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Συλλογές και αποθήκευση σπερμάτων Πολλαπλασιασμός θεμελιωδών ειδών του οικοτόπου 2250* στην Κρήτη Juniperus macrocarpa Sm Silene succulenta Forssk. subsp. succulenta Ononis hispanica L. subsp. hispanica Pancratium maritimum L Pistacia lentiscus L ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ... 35

4 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 3 SUMMARY The purpose of action C8 (Ex situ conservation and propagation of keystone species) is to collect, store, and propagate the keystone species of the coastal dunes with Juniperus spp. outside of their natural habitat thus enhancing their ex situ conservation. Genetic material (both in the form of seeds and cuttings) are being collected from all Cretan sites, handled, properly, treated and stored/cultivated in the Seed Bank and the Botanical Garden of MAICh according to International standards. This concrete conservation action takes into account the specifications (action A.8) following the outcomes of the preparatory actions A.2 and A.3. According to the results of the action A.2, there are 31 keystone species in the habitat 2250* in Crete (Juniperus macrocarpa Sm. included). Seed banking of these species requires seed collection, cleaning, weighting, size measurements, viability checks, drying, packaging and storage in a cold room. In addition, germination experiments are performed, testing various seed pre treatments when needed and studying the effect of different light and temperature conditions. For this first period of the project, most emphasis has been given to the collection, germination and propagation of Juniperus macrocarpa. However, the processing of the seeds of this species as well as the germination experiments, proved to be a very difficult and timeconsuming. Seedlots of Juniperus macrocarpa have been collected from 6 different populations, as well as 8 other seedlots from 5 other keystone species. The elaboration of germination protocols is under way for most collected species. Seedlings coming from the germination experiments are cultivated in the greenhouses and in the Botanical Garden of MAICh. Collection of cuttings of Juniperus macrocarpa from the population in Kedrodasos and the two populations in Chrysi islet has been also performed. Again, the vegetative propagation of juniper proved to be quite hard, though our results agree with the literature data. So far, there are about 200 cuttings of juniper successfully rooted and transplanted in pots.

5 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκοπός της δράσης C8 του προγράμματος LIFE+ JUNICOAST είναι η συλλογή, αποθήκευση και ο πολλαπλασιασμός των θεμελιωδών ειδών των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus εκτός του φυσικού τους οικοτόπου (ex situ) ενισχύοντας την επιτόπια (in situ) διατήρησή τους. Η δράση αυτή θα λάβει υπόψη τις προδιαγραφές (Δράση Α8) που απορρέουν ως αποτέλεσμα των προπαρασκευαστικών δράσεων Α2 και Α3. Το γενετικό υλικό (σπέρματα, μοσχεύματα) θα συλλεχθεί από όλες τις περιοχές μελέτης στην Κρήτη, και με κατάλληλους χειρισμούς θα αποθηκευτεί στην Τράπεζα Σπερμάτων ή / και θα καλλιεργηθεί στον Βοτανικό Κήπο του ΜΑΙΧ, σύμφωνα με διεθνή πρότυπα. Οι επιμέρους στόχοι της δράσης είναι: Η διασφάλιση της μεγαλύτερης δυνατής γενετικής ποικιλότητας των ειδών στην εκτός τόπου προστασία και συγκεκριμένα, στην αποθήκευση γενετικού υλικού στην Τράπεζα Σπερμάτων του ΜΑΙΧ. Η επεξεργασία πρωτοκόλλων για τη συλλογή, διαχείριση, αποθήκευση και φύτρωση των σπερμάτων, καθώς και για την ανάπτυξη και φύτευση των αρτίβλαστων (δράσεις C.3 και D.5). Η παροχή πολλαπλασιαστικού υλικού για λόγους προστασίας και επίδειξης (Βοτανικός Κήπος ΜΑΙΧ), όπως επίσης για την επιτόπια (in situ) ενίσχυση των φυσικών πληθυσμών (Δράσεις C.3, C.4, καιc.5). Η διάρκεια της δράσης αυτής είναι από την έναρξη έως το τέλος του προγράμματος. Την πρώτη περίοδο που αφορά και η παρούσα αναφορά δόθηκε έμφαση κυρίως στη συλλογή σπερμάτων, μοσχευμάτων και στον πολλαπλασιασμό του είδους Juniperus macrocarpa. Με την ολοκλήρωση και των υπολοίπων προπαρασκευαστικών δράσεων του προγράμματος ξεκίνησε η συλλογή σπερμάτων και των υπολοίπων θεμελιωδών ειδών. Οι συλλογές σπερμάτων προορίζονται για αποθήκευση στην Τράπεζα Σπερμάτων του ΜΑΙΧ, τη δημιουργία πρωτοκόλλων φύτρωσης, καθώς και την καλλιέργεια φυτών στον Βοτανικό Κήπο.

6 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 5 1. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ 1.1. Συλλογές και αποθήκευση σπερμάτων Επιλογή των ειδών Σχεδιασμός συλλογών Τα είδη προς συλλογή επιλέχθηκαν σύμφωνα με τα προτεινόμενα της Δράσης Α2. Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται τα είδη και οι τοποθεσίες για τις οποίες τα είδη χαρακτηρίστηκαν ως θεμελιώδη και προτάθηκε να πραγματοποιηθούν οι συλλογές. Η μεθοδολογία που ακολουθείται για τη συλλογή των σπερμάτων είναι σύμφωνη με αυτήν που προτείνεται από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Τραπεζών Σπερμάτων Αυτοφυών ειδών (ENSCONET 2009). Σύμφωνα με την περίοδο ανθοφορίας και την παραδοχή ότι τα σπέρματα των ποωδών φυτών ωριμάζουν κατά μέσο όρο 1,7 μήνες μετά την ανθοφορία ( ENSCONET 2009), η πλειονότητα των συλλογών γίνεται κυρίως κατά τους θερινούς μήνες Χειρισμοί (επεξεργασία) συλλογών στην Τράπεζα Σπερμάτων Καθαρισμός σπερμάτων Αμέσως μετά τη συλλογή, τα σπέρματα παραμένουν σε καλά αεριζόμενο χώρο, σε συνθήκες δωματίου, μέχρι να καθαριστούν. Η περίοδος αυτή κυμαίνεται από 1 εβδομάδα έως 2 μήνες. Η μέθοδος καθαρισμού των σπερμάτων έγινε ανάλογα με το είδος, είτε χειρωνακτικά, είτε με τη χρήση ηθμών ή μηχανημάτων καθαρισμού σπερμάτων με αέρα. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκαν: 26 ηθμοί (κόσκινα) του οίκου Endecotts τύπου BS 410, S.S., διαφόρων διαμετρημάτων. Μικρός δονητής για κόσκινα του οίκου Endecotts. Μηχάνημα καθαρισμού σπερμάτων σε κατακόρυφη στήλη με ρεύμα αέρα (AGRICULEX Καναδάς). Στις περιπτώσεις πολύ μικρών σπερμάτων το τελικό στάδιο καθαρισμού έγινε με τη χρήση στερεομικροσκοπίου.

7 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 6 Πίνακας 1. Κατάλογος θεμελιωδών ειδών που προτείνεται για συλλογή, αποθήκευση και πολλαπλασιασμό (Περίοδος ανθοφορίας = μήνες έτους αριθμητικά). Είδος Περίοδος ανθοφορίας Χρυσή Ανατολικά Χρυσή Δυτικά Asparagus stipularis 7 10 * * Κεδρόδασος Φαλάσαρνα Γαύδος Άγιος Ιωάννης Γαύδος Λαβρακάς Γαύδος Σαρακίνικο Cakile maritima 9 10 * * * * Centaurea pumilio 4 5 * Coridothymus capitatus 6 8 * * * * * * * Cutandia maritima 3 5 * * * * Elytrigia juncea 5 7 * * * Helianthemum stipulatum 2 7 * * Juniperus macrocarpa 2 3 * * * * * * * Juniperus phoenicea * * * * * * Limoniastrum monopetalum 6 8 * Limonium elaphonisicum * * Limonium graecum subsp. graecum 7 9 * * Lotus halophilus 3 5 * * * * * * * Malcolmia flexuosa 3 5 * Medicago marina 3 5 * * Muscari spreitzenhoferi 3 7 * * * Nigella stricta 4 5 * Ononis hispanica subsp. hispanica 3 7 * * * Pancratium maritimum 8 10 * * * Periploca angustifolia * * * Phagnalon graecum 4 5 * * * * * * Pistacia lentiscus 3 5 * * * * * * * Prasium majus 3 5 * * * * * * Pseudorlaya pumila 3 5 * * * * * * * Salsola kali 5 9 * * * Silene colorata 3 5 * * * * Silene succulenta 3 5 * * * * * Triplachne nitens 4 5 * * * * * * Valantia hispida 4 * * * * * * Vulpia fasciculata 3 4 * * * * * * * Zygophyllum album 6 *

8 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 7 Ψηφιακό αρχείο και βιομετρικά στοιχεία καρπών και σπερμάτων Για τη φωτογράφιση των καρπών και των σπερμάτων χρησιμοποιήθηκαν: Σαρωτής (Scanner) τύπου HP Scanjet Ψηφιακή φωτογραφική μηχανή του οίκου PIXERA τύπου PVC100c συνδεδεμένη με στερεομικροσκόπιο του οίκου LEICA τύπου ΜΖ6. Ψηφιακή φωτογραφική μηχανή του οίκου JENOPTIC GERMANY τύπου ProgRes Capture Pro 2.1 συνδεδεμένη με στερεομικροσκόπιο του οίκου LEICA τύπου ΜΖ6. Ψηφιακή φωτογραφική μηχανή CANON EOS 350D (για φωτογραφίσεις στο πεδίο). Μέτρηση της μάζας των σπερμάτων Η μάζα των σπερμάτων προσδιορίστηκε με τη χρήση αναλυτικού ζυγού του οίκου METTLER TOLEDO, τύπου AG135, ευαισθησίας 0,1 mg. Έλεγχος της βιωσιμότητας των σπερμάτων Ο προσδιορισμός των βιώσιμων σπερμάτων, πραγματοποιήθηκε με: Α) Εμπειρική προσέγγιση σε διαβρεγμένα σπέρματα (κατά τη διάρκεια ή/και στο τέλος των πειραμάτων φύτρωσης) (Baskin & Baskin 1998): Σπέρματα που προσβάλλονται από μύκητες και αποσυντίθενται με την πίεση μιας λαβίδας δεν είναι βιώσιμα. Σπέρματα που δεν αποσυντίθενται και έχουν ένα συμπαγές λευκό έμβρυο πιθανόν είναι βιώσιμα. Σπέρματα με γκρίζο, κίτρινο, ή καφετί έμβρυο θεωρούνται νεκρά. Β) Βιοχημική μέθοδο με τη χρήση διαλύματος τετραζολίου (2,3,5 triphenyl tetrazolium chloride, TTC), όπως περιγράφεται από τη Διεθνή Ένωση Ελέγχου Σπερμάτων (International Seed Testing Association ISTA 1999) Ξήρανση των σπερμάτων Μετά τον καθαρισμό, τα σπέρματα τοποθετούνται σε καλά αεριζόμενες ανοιχτές συσκευασίες (πάνινες ή χάρτινες σακούλες ή σε ταψάκια αλουμινίου) και τοποθετούνται στο θάλαμο αφύγρανσης Ο θάλαμος έχει τα παρακάτω τεχνικά χαρακτηριστικά:

9 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 8 1. Διαστάσεις θαλάμου: 2,75 x 3,00 x 2,80 m 2. Θερμοκρασία: o C 3. Σχετική υγρασία: 15 20% RH Αποθήκευση σπερμάτων Συσκευασία συλλογών σπερμάτων προς αποθήκευση Τα σπέρματα συσκευάζονται σε γυάλινα δοχεία αποθήκευσης τα οποία κλείνουν ερμητικά. Ανάλογα με το μέγεθος των συλλογών και τον όγκο των σπερμάτων, ο όγκος των δοχείων αποθήκευσης κυμαίνεται από 4 ml έως 2 L. Για καλύτερη προστασία, τα μικρά γυάλινα δοχεία τοποθετούνται σε μεγαλύτερα που επίσης κλείνουν ερμητικά. Εντός των μεγάλων δοχείων τοποθετείται ένας διάτρητος πλαστικός φάκελος με την αφυγραντική ουσία silica gel που χρησιμοποιείται ως δείκτης υγρασίας στην περίπτωση κακής συσκευασίας ή ατυχήματος στο θάλαμο. Ο κωδικός κάθε σπορομερίδας αναγράφεται στο δοχείο αποθήκευσης. Θάλαμος κατάψυξης Μετά τη συσκευασία, οι συλλογές των σπερμάτων μεταφέρονται στο θάλαμο κατάψυξης και τοποθετούνται σε αριθμημένα ράφια από αλουμίνιο. Μπροστά από κάθε ράφι έχει τοποθετηθεί προστατευτικό πλαίσιο για την προστασία των δοχείων αποθήκευσης σε περίπτωση σεισμού. Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του θαλάμου κατάψυξης αναλύονται παρακάτω: 1. Διαστάσεις θαλάμου: 3,75 x 4,50 x 2,80 m 2. Θερμοκρασία: 18 έως 20 oc

10 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 9 Δοχεία συσκευασίας και αποθήκευσης των σπορομερίδων στην Τράπεζα Σπερμάτων του ΜΑΙΧ Ο θάλαμος κατάψυξης όπου αποθηκεύονται οι συλλογές της Τράπεζας Σπερμάτων του ΜΑΙΧ

11 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ Πολλαπλασιασμός θεμελιωδών ειδών του οικοτόπου 2250* στην Κρήτη Πειραματική μελέτη της φύτρωσης Δημιουργία πρωτοκόλλων φύτρωσης Ο εργαστηριακός έλεγχος της φύτρωσης περιλαμβάνει κυρίως τη διερεύνηση του ρόλου της θερμοκρασίας και του φωτός στη φύτρωση, τη διερεύνηση της ληθαργικής κατάστασης των σπερμάτων, δηλαδή τον προσδιορισμό του πρωτογενούς λήθαργου των σπερμάτων και τη συμπεριφορά αποθήκευσης (μέσω της βιωσιμότητας των σπερμάτων μετά την παραμονή τους στην Τράπεζα Σπερμάτων). Στα πειράματα φύτρωσης χρησιμοποιήθηκαν 3 τυχαία δείγματα 30 ή 50 σπερμάτων. Τα σπέρματα τοποθετήθηκαν ομοιόμορφα για διάβρεξη σε υπόστρωμα από άγαρ (2%) μέσα σε τρυβλία Petri, τα οποία κατόπιν μεταφέρθηκαν σε θαλάμους ανάπτυξης φυτών (στις περιπτώσεις που χρησιμοποιήθηκε διαφορετικό υπόστρωμα αναφέρεται στα αποτελέσματα). Οι θάλαμοι ανάπτυξης είναι τύπου ΑGP600 του οίκου TECNOLAB Ισπανίας, τύπου Economic Delux του οίκου SNIJDERS SCIENTIFIC B.V. Ολλανδίας και τύπου ΚΑΡΑΚΑΤΣΑΝΗΣ Ελλάδα. Ο τελευταίος θάλαμος αγοράστηκε στα πλαίσια του παρόντος προγράμματος. Σαν κριτήριο της φύτρωσης θεωρείται η ορατή έξοδος του ριζιδίου από το σπερματικό περίβλημα. Τα φυτρωμένα σπέρματα απομακρύνονταν από τα τρυβλία μετά από κάθε μέτρηση. Στα διαγράμματα, τα ποσοστά φύτρωσης είναι διορθωμένα ως προς τον αριθμό των βιώσιμων σπερμάτων που υπολογίζονται μετά το τέλος κάθε πειράματος φύτρωσης ενώ το τυπικό σφάλμα (SE) υπολογίζεται από τις τιμές των 3 δειγμάτων. Επίδραση της θερμοκρασίας Για τη μελέτη της επίδρασης της θερμοκρασίας στη φύτρωση, δείγματα σπερμάτων τοποθετήθηκαν σε θαλάμους ανάπτυξης με σταθερή θερμοκρασία. Χρησιμοποιήθηκαν 3 κυρίως σταθερές θερμοκρασίες: 10, 15 και 20 C. Με κριτήρια το τελικό ποσοστό και το τάχος φύτρωσης (t 50 ) των σπερμάτων στις διάφορες θερμοκρασίες προσδιορίζεται η άριστη θερμοκρασία φύτρωσης για κάθε είδος.

12 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 11 Μελέτη της επίδρασης του λευκού φωτός Η επίδραση του λευκού φωτός στη φύτρωση μελετήθηκε σε όλες τις θερμοκρασίες. Η διάρκεια της φωτοπεριόδου (φως/σκοτάδι) είχε προγραμματιστεί στις 12 ώρες (h) ανά ημέρα σε κάθε θάλαμο. Η ένταση του λευκού φωτός υπολογίστηκε, σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές των θαλάμων σε περίπου 60 μe.m 2.s 2 (5000 lux). Για τα πειράματα σε συνεχές σκοτάδι, τα τρυβλία με τα σπέρματα τοποθετήθηκαν μέσα σε μεταλλικά κουτιά αδιαπέραστα στο φως και οι μετρήσεις των φυτρωμένων σπερμάτων λάμβαναν χώρα σε ειδικό σκοτεινό δωμάτιο με πράσινο φως ασφαλείας. Το πράσινο φως ασφαλείας του σκοτεινού θαλάμου παρέχεται από μία πράσινη λάμπα φθορισμού F 15Τ8.G.6 15W Green Photo της General Electric και δύο φίλτρα Plexiglas No 478 και 700 της εταιρίας Rohm (μέγιστο στα 550 nm, φωτεινή ροή στα nm: 10 mw m 2 ) Αγενής αναπαραγωγή του είδους Juniperus macrocarpa Ο σχεδιασμός των συλλογών μοσχευμάτων πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις υποδείξεις της δράσης Α3. Σκοπός είναι η ανάπτυξη ατόμων προκαθορισμένου φύλου τα οποία θα φυτευτούν μετά από 1 2 έτη σε σημεία των υποπληθυσμών όπου παρατηρείται απόκλιση στην αναλογία αρσενικών/θηλυκών ατόμων ή υστέρηση της αναγέννησης. Τα μοσχεύματα συλλέχθηκαν από συγκεκριμένα (σημασμένα) 20 άτομα γνωστού φύλου σε κάθε πληθυσμό. Η επιλογή των ατόμων για συλλογή (δηλ. η αναλογία αρσενικών θηλυκών ατόμων) πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τα προτεινόμενα στη Δράση Α3. Σε όλες τις περιπτώσεις συλλέχθηκαν βλαστοί της τρέχουσας βλαστητικής περιόδου ή του προηγούμενου έτους. Αμέσως μετά τη λήψη από τα μητρικά φυτά, οι βλαστοί τοποθετούνταν σε πλαστικές σακούλες για τον περιορισμό των απωλειών σε υγρασία και μεταφέρονταν στο εργαστήριο. Η προετοιμασία των μοσχευμάτων γινόταν σε δροσερό εσωτερικό χώρο. Τα μοσχεύματα κόβονταν σε μήκος 7 12 cm, ακολουθούσε αφαίρεση των φύλλων της βάσης και διατήρηση 4 6 σειρών φύλλων στο άνω τμήμα των μοσχευμάτων. Στη συνέχεια γινόταν ταχεία εμβάπτιση των μοσχευμάτων σε διάλυμα φυτικού ρυθμιστή ριζοβολίας του εμπορίου (11,0 mg/l αυξίνη 0,031 mg/l κυτοκινίνη) για 10 sec.

13 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 12 Κατόπιν, τα μοσχεύματα τοποθετούνταν για ριζοβολία σε σύστημα υδρονέφωσης, το οποίο είναι εγκατεστημένο σε μεταλλικούς πάγκους που βρίσκονται σε γυάλινο θερμοκήπιο στις εγκαταστάσεις του Μεσογειακού Αγρονομικού Ινστιτούτου Χανίων. Τα ριζοβολημένα μοσχεύματα φυτεύονται σε γλάστρες που περιέχουν άμμο, φυτόχωμα και περλίτη.

14 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 2.1. Συλλογές και αποθήκευση σπερμάτων Στην πρώτη φάση του προγράμματος, δόθηκε έμφαση στη συλλογή σπερμάτων του κύριου χαρακτηριστικού είδους του οικοτόπου 2250* που είναι το Juniperus macrocarpa, ενώ οι συλλογές των θεμελιωδών ειδών είναι περιορισμένες, κυρίως επειδή η επιλογή τους απαιτούσε την ολοκλήρωση της δράσης Α2 και ο τελικός κατάλογος ολοκληρώθηκε πρόσφατα. Οι συλλογές σπερμάτων του Juniperus macrocarpa καθώς και περιορισμένου αριθμού θεμελιωδών ειδών φαίνονται αναλυτικά στον Πίνακα 2. Οι συλλογές δεν θεωρούνται ικανοποιητικές για την αποθήκευση στην Τράπεζα Σπερμάτων, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις ο αριθμός των σπερμάτων είναι πολύ μικρός. Ικανοποιητική συλλογή σπερμάτων θεωρείται μία συλλογή που περιέχει το λιγότερο βιώσιμα σπέρματα. Οι συλλογές ξεκίνησαν πριν από την ολοκλήρωση της Δράσης Α2 και την οριστικοποίηση του καταλόγου των θεμελιωδών ειδών και πραγματοποιήθηκαν παράλληλα με άλλες δράσεις του προγράμματος. Για το λόγο αυτό ήταν δύσκολο να συλλεχθούν οι κατάλληλες ποσότητες σπερμάτων και σε πολλές περιπτώσεις περίοδος συλλογής δεν ήταν η πλέον κατάλληλη. Επιπλέον, οι συλλογές σπερμάτων κυρίως απειλούμενων ειδών δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 10 20% της ετήσια παραγωγής σπερμάτων ενός πληθυσμού. Τέλος σε κάποιες περιπτώσεις, η ποιότητα των συλλογών περιελάμβανε πολλά κενά σπέρματα, κάτι που δεν ήταν δυνατόν να αξιολογηθεί στο πεδίο.

15 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 14 Πίνακας 2. Συλλογές σπερμάτων θεμελιωδών ειδών του οικοτόπου 2250* Είδος Τοποθεσία Ημερομηνία Αριθμός Μέση Μάζα Σπέρματος συλλογής Σπερμάτων (mg+se) Coridothymus capitatus Κεδροδάσος 9/12/2010 ακατάλληλα Γαύδος Άγιος Ιωάννης 15/9/ Ononis hispanica subsp. Γαύδος Λαβρακάς 10/8/ ,3 + 0,04 hispanica Γαύδος Σαρακίνικο 9/8/ Χρυσή Ανατολικά (15 23)/6/ ,8 +2,05 Χρυσή Δυτικά (13 23)/6/ ,38 + 3,31 Χρυσή Ανατολικά 23/4/2010 Juniperus macrocarpa Χρυσή Δυτικά 23/4/2010 Γαύδος Σαρακίνικο 19/5/ ,84 + 2,01 Γαύδος Λαβρακάς 23/5/ ,5 + 1,6 Γαύδος Άγιος Ιωάννης 26/5/ ,61 + 3,08 Κεδροδάσος 24/2/ ,09 + 2,88 Pancratium maritimum Χρυσή Δυτικά 16/11/2010 Pistacia lentiscus Κεδροδάσος 29/10/2010 Silene succulenta subsp. Χρυσή Ανατολικά (13 23)/6/ ,43 + 0,05 succulenta Γαύδος Άγιος Ιωάννης 22/5/ Πολλαπλασιασμός θεμελιωδών ειδών του οικοτόπου 2250* στην Κρήτη Juniperus macrocarpa Sm. Οι κώνοι (ψευδοκαρποί) και τα σπέρματα Οι κώνοι του είδους J. macrocarpa είναι σαρκώδεις, ραγόμορφοι (ραγοστρόβιλοι), υποσφαιρικοί, διαμέτρου περίπου mm, πράσινοι όταν είναι ανώριμοι, ερυθροί ή μελανοί όταν ωριμάσουν και καλύπτονται με γλαυκό κηρώδες επίχρισμα. Μονάδα διασποράς είναι οι κώνοι οι οποίοι όταν ωριμάσουν (εντός 2 ετών) πέφτουν στο έδαφος. Τα σπέρματα ελευθερώνονται με τη σταδιακή σήψη του κώνου. Οι ώριμοι κώνοι περιέχουν συνήθως 3 σπέρματα που σε εξαιρετικές περιπτώσεις μπορεί να φτάσουν τα 11. Εξαίρεση αποτελούν εμφανώς μεγαλύτεροι καρποί (πάνω από 2,5 mm) σε κάποια άτομα στην περιοχή της Χρυσής, οι οποίοι κατά μέσο όρο περιέχουν ο καθένας 7 σπέρματα με μέγιστο 11 σπέρματα. Τα σπέρματα είναι περίπου ωοειδή με ξυλώδες εξωτερικό περίβλημα ακανόνιστου πάχους, χωρίς πτερύγιο.

16 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 15 Καθαρισμός των σπερμάτων Το πλούσιο σε σάκχαρα περικάρπιο ήταν δύσκολο να απομακρυνθεί. Για την απομάκρυνση του περικαρπίου οι καρποί θρυμματίζονται προσεκτικά με ένα σφυρί και τοποθετούνται μέσα σε σταχτόνερο για περίπου 2 3 ημέρες. Στο τέλος της διαδικασίας τα σπέρματα διαχωρίζονται από το σαρκώδες περίβλημα μετά από πλύσιμο με άφθονο νερό. Τα σπέρματα διαχωρίζονται κατόπιν χειρωνακτικά. Ωστόσο το ποσοστό πλήρων σπερμάτων, δηλαδή σπερμάτων που περιέχουν βιώσιμο έμβρυο, είναι αρκετά μικρό (<30 %). Παρόλο που δοκιμάστηκαν διάφοροι μέθοδοι, όπως χρήση αλατόνερου (Bellido, 2008), χρήση νερού ή διαχωριστή σπερμάτων με αέρα, ο διαχωρισμός των πλήρων σπερμάτων από τα κενά σπέρματα δεν ήταν δυνατός, εξαιτίας κυρίως της ακανόνιστης μάζας του ξηλώδους σπερματικού περιβλήματος. Θηλυκό άτομο Juniperus macrocarpa με ώριμους κώνους

17 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 16 Ώριμοι καρποί και σπέρματα του είδους Juniperus macrocarpa Διάφορα μεγέθη ανώριμων κώνων Juniperus macrocarpa από τον υποπληθυσμό του είδους στη Χρυσή. Αριστερά διακρίνονται οι μεγάλου μεγέθους κώνοι οι οποίοι περιέχουν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό σπερμάτων.

18 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 17 Καθαρισμός σπερμάτων του Juniperus macrocarpa Η φύτρωση των σπερμάτων του Juniperus macrocarpa Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα βιβλιογραφικά δεδομένα, τα σπέρματα των κέδρων παρουσιάζουν φυσιολογικό λήθαργο και γι αυτό το λόγο η φύτρωσή τους είναι πολύ αργή και παρουσιάζει διάφορα προβλήματα, ακόμη κι αν τα έχουμε επιλέξει καλά κι έχουμε αφαιρέσει τη σάρκα (Cantos et al. 1998, Catalan 1991, Pardos & Lazaro 1983, Sebastian 1958, Young & Young 1992). Προτείνονται δε διάφορες προμεταχειρήσεις, όπως η αποδυνάμωση του σπερματικού περιβλήματος με τη χρήση θειϊκού οξέος 95 97% για λεπτά της ώρας, με ανάδευση για καλύτερη ομογενοποίηση. Εναλλακτικά, μπορεί να γίνει μηχανική αποδυνάμωση του σπερματικού περιβλήματος, αν και με αυτόν τον τρόπο είναι πολύ πιο δύσκολο να έχουμε ομοιογενές αποτέλεσμα. Συνιστάται ένας αρχικός διαχωρισμός των σπερμάτων σε παρτίδες ανάλογα με το μέγεθος τους (λόγω της μεγάλης διακύμανσης που παρατηρείται στο

19 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 18 μέγεθος των σπερμάτων) και ανάλογα να ρυθμιστεί η διάρκεια των χειρισμών κατά την αποδυνάμωση του περιβλήματος. Επιπλέον προτείνεται τα σπέρματα να υποστούν ψυχρή στρωμάτωση, εναλλασσόμενες θερμοκρασίες και άλλα. Ακόμη προτείνεται ένας άλλος εναλλακτικός τρόπος όπως η φύτρωση σπερμάτων που έχουν συλλεχθεί πολύ νωρίς σε σχέση με την κανονική περίοδο συλλογής τους (πιο ανώριμα). Αυτά τα σπέρματα απαιτούν μόνο μια ελαφριά μηχανική αποδυνάμωση του περιβλήματος πριν τη σπορά τους και φυτρώνουν στις αρχές της άνοιξης συνεχίζοντας και το χειμώνα (Catalan 1991, Llorente et al. 2001, Herrero 1959, Poblador 2000). Όλοι οι παραπάνω χειρισμοί εφαρμόστηκαν χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα στη φύτρωση των σπερμάτων του Juniperus macrocarpa. φύτρωσαν σε όλες τις περιπτώσεις. Δηλαδή μόνο ελάχιστα σπέρματα Φυτρωμένο σπέρμα του Juniperus macrocarpa Αγενής αναπαραγωγή του Juniperus macrocarpa Μέχρι σήμερα, έχουν συλλεχθεί μοσχεύματα από το Κεδροδάσος από 10 αρσενικά και 10 θηλυκά άτομα στις 9/12/2009 και στις 9/11/2010 από τους δύο πληθυσμούς της Χρυσής. Από τη Χρυσή, συλλέχθηκαν μοσχεύματα μόνο από θηλυκά άτομα σύμφωνα με τις προτάσεις της δράσεις Α3.

20 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 19 Όπως φαίνεται στην Εικόνα 1, από τα αρχικά συλλεχθέντα μοσχεύματα (~600) του Κεδροδάσους επέζησαν περίπου τα μισά και σε μεγαλύτερο ποσοστό αυτά των θηλυκών ατόμων. Από αυτά, σε ένα μικρό ποσοστό παρατηρήθηκε κάλλος (αδιαφοροποίητα κύτταρα) ή ριζοβόλησαν μετά από 4 έως 10 μήνες στην υδρονέφωση. Μέχρι σήμερα από τον πληθυσμό του Κεδροδάσους έχουν μεταφυτευθεί σε γλάστρες 191 μοσχεύματα. Το ποσοστό επιτυχίας θεωρείται ικανοποιητικό καθώς η αγενής αναπαραγωγή του είδους, σύμφωνα με πρόσφατα βιβλιογραφικά δεδομένα, περιορίζεται σε παρόμοια χαμηλά ποσοστά. Συγκεκριμένα, η αγενής αναπαραγωγή του Juniperus macrocarpa με τη χρήση διαφορετικών αυξητικών ορμονών (παράγωγα του Ναφθαλινίου (ΝΑΑ), Ινδολυλο 3 οξικό οξύ (ΙΑΑ) και Ινδολυλο 3 βουτυρικό οξύ (ΙΒΑ) σε διάφορες συγκεντρώσεις και συνδυασμούς σε θρεπτικό υπόστρωμα για 30 ημέρες επάγει τη ριζοβολία σε ποσοστό από 7% έως 10% (Gomez & Segura 1995, Ragonezi et al. 2010). Μοσχεύματα με κάλλους και πάνω αριστερά ριζοβολημένο μόσχευμα

21 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 20 Εικόνα 1. Αποτελέσματα της αγενούς αναπαραγωγής του Juniperus macrocarpa από μοσχεύματα του υποπληθυσμού της περιοχής του Κεδροδάσους Μοσχεύματα Juniperus macrocarpa στις εγκαταστάσεις υδρονέφωσης του ΜΑΙΧ

22 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 21 Ριζοβολημένα μοσχεύματα Juniperus macrocarpa σε γλάστρες στο φυτώριο του ΜΑΙΧ

23 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ Silene succulenta Forssk. subsp. succulenta Το είδος Silene succulenta subsp. succulenta στη Γαύδο Το είδος Silene succulenta subsb. succulenta είναι πολυετές και φύεται στις αμμώδεις παραλίες των νησίδων Χρυσή (Γαιδουρονήσι), Γαύδος και Ελαφονήσι. Εκτός Ελλάδας, αναφέρεται στις παραλίες της ΝΑ Μεσογείου, από την Τυνησία έως το Λίβανο, ενώ το S.succulenta subsp. corsica είναι ενδημικό της Κορσικής και της Σαρδηνίας. Το είδος Silene succulenta subsp. succulenta προστατεύεται από το Προεδρικό Διάταγμα 67/81. Σύμφωνα με το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων φυτών της Ελλάδας (Phitos και συν., 1995) το είδος θεωρείται σπάνιο (R). Ανθίζει από Μάρτιο έως Μάιο και καρποφορεί από Ιούνιο έως Αύγουστο. To είδος Silene succulenta subsp. succulenta χαρακτηρίστηκε θεμελιώδες taxon του οικοτόπου 2250* σε όλες τις τοποθεσίες της Χρυσής και στη Γαύδο.

24 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 23 Α Β Γ Δ Καρποί και σπέρματα Silene succulenta subsp. succulenta: κάψα που περιβάλλεται από τον κάλυκα (Α), κάψες (Β), σπέρματα (Γ & Δ). Στα πλαίσια της πειραματικής μελέτης της φύτρωσης των σπερμάτων από τη συλλογή της Χρυσής διερευνήθηκε η επίδραση τριών σταθερών θερμοκρασιών (10, 15, 20 o C). Το είδος φυτρώνει καλά στις θερμοκρασίες 15, 20 o C και το τελικό ποσοστό φύτρωσης φτάνει το 100% σε συνεχές σκοτάδι, αλλά η φύτρωση αναστέλλεται πλήρως στους 10 o C (Εικόνα 2). Το λευκό φως αναστέλλει τη φύτρωση S. succulenta subsp. succulenta σε όλες τις θερμοκρασίες που διερευνήθηκαν. Σε παλαιότερη μελέτη της Τράπεζας Σπερμάτων του ΜΑΙΧ για τη φύτρωση των σπερμάτων του είδους από την περιοχή Ελαφονήσι Χανίων, βρέθηκαν ελαφρώς διαφορετικά αποτελέσματα. Τα σπέρματα από το Ελαφονήσι φύτρωναν και στους 10 o C, κάτι που δεν παρατηρείται στην περίπτωση του πληθυσμού της Χρυσής.

25 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 24 Εικόνα 2. Χρονική πορεία της φύτρωσης σπερμάτων Silene succulenta subsp. succulenta στους 10, 15 & 20 o C, σε σκοτάδι (Σ) και σε λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12 h/12 h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. Αριστερά φυτρωμένο σπέρμα S. succulenta subsp. succulenta όπου διακρίνεται η έξοδος του ριζιδίου και δεξιά νεαρό αρτίβλαστο.

26 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ Ononis hispanica L. subsp. hispanica To είδος Ononis. hispanica subsp. hispanica, είναι πολυετές μικρό αδενώδες φυτό, με κατακείμενους και όρθιους βλαστούς και ξηλώδη βάση. Τα άνθη του είναι κίτρινα. Ανθίζει από το Μάρτιο έως τον Ιούλιο. Το είδος εξαπλώνεται κυρίως στη Δυτική και Ανατολική Μεσόγειο. Η συλλογή σπερμάτων προέρχεται από τη Γαύδο, καθώς χαρακτηρίστηκε θεμελιώδες είδος του οικοτόπου 2250* στη συγκεκριμένη περιοχή. Το είδος Ononis hispanica subsp. hispanica στη Γαύδο

27 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 26 Αριστερά, ώριμος καρπός (χέδρωπας) του είδους Ononis hispanica και δεξιά, σπέρματα Αριστερά, φυτρωμένο σπέρμα Ononis hispanica και δεξιά, αρτίβλαστο όπου διακρίνονται οι κοτυληδόνες, έντονα αδενώδεις Τα σπέρματα του είδους O. hispanica subsp. hispanica χαρακτηρίζονται από σκληρό, αδιαπέραστο στο νερό περίβλημα (φυσικός λήθαργος). Ο φυσικός λήθαργος αίρεται με την επίδραση υγρής θερμότητας (τα σπέρματα τοποθετούνται για 20 s σε νερό που βράζει). Ο παραπάνω χειρισμός έχει ως αποτέλεσμα την πρόσληψη νερού από τα σπέρματα και τη φύτρωσή τους. Στα πλαίσια της πειραματικής μελέτης της φύτρωσης των σπερμάτων του Ononis hispanica, διερευνήθηκε η επίδραση τριών σταθερών θερμοκρασιών (10, 15, 20 o C).

28 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 27 Το είδος φυτρώνει καλά σε όλες τις θερμοκρασίες 15, 20 o C και το τελικό ποσοστό φύτρωσης κυμαίνεται από 70 έως 90%. Η φύτρωση είναι αδιάφορη στην επίδραση του φωτός (Εικόνα 3). Εικόνα 3. Χρονική πορεία της φύτρωσης σπερμάτων Ononis. hispanica subsp.hispanica στους 10, 15 & 20 o C, σε σκοτάδι (Σ) και σε λευκό φως/σκοτάδι (Φ/Σ) (12 h/12 h). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. Από τα φυτρωμένα σπέρματα του παραπάνω πειράματος αναπτύχθηκαν νεαρά άτομα, τα οποία καλλιεργήθηκαν στο Βοτανικό κήπο του ΜΑΙΧ.

29 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ Pancratium maritimum L. To είδος Pancratium maritimum είναι ένα αμμόφιλο είδος που εξαπλώνεται στις παραλίες της Μεσογείου και στις νότιες ακτές του Ατλαντικού. Είναι γεώφυτο με μεγάλους βολβούς και εύρωστο βλαστό. Ταξιανθία πυκνή με 3 15 λευκά, αρωματικά άνθη. Χαρακτηρίζεται θεμελιώδες είδος του οικοτόπου 2250* στα Φαλάσσαρνα και στη νησίδα Χρυσή. Ανθίζει από τον Αύγουστο ως τον Οκτώβριο. Ο καρπός είναι κάψα με πολλά ανισομεγέθη σπέρματα που περιβάλλονται από ελαφρύ, ξηρό και σπογγώδες μαύρο σπερματικό περίβλημα. Τα σπέρματα ωριμάζουν από Σεπτέμβριο έως Νοέμβριο.

30 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 29 Το είδος P. maritimum κατά την περίοδο της καρποφορίας και διασποράς των σπερμάτων. Σπέρματα του P. maritimum

31 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 30 Σύμφωνα με τη Δεληπέτρου (1996), τα σπέρματα του P. maritimum φυτρώνουν σε ένα ευρύ φάσμα θερμοκρασιών σε συνεχές σκοτάδι από τους 10 ως τους 25 C, ενώ η φύτρωση είναι ταχύτερη στους 20 και 25 C. Το λευκό φως αναστέλλει τη φύτρωση των σπερμάτων. Τα σπέρματα συλλέχθηκαν στις 16/11/2010 και μετά από 6 ημέρες διερευνήθηκε η φυτρωτικότητά τους σε συνεχές σκοτάδι στους 20 C. Τα σπέρματα δεν χαρακτηρίζονται ληθαργικά καθώς τα περισσότερα (>90%) φυτρώνουν σε περίπου 20 ημέρες ( Εικόνα 4). Εικόνα 4. Χρονική πορεία της φύτρωσης σπερμάτων του P. maritimum στους 20 o C, σε σκοτάδι (Σ). Οι κατακόρυφες γραμμές αντιστοιχούν στο ± τυπικό σφάλμα. Τα φυτρωμένα σπέρματα του παραπάνω πειράματος φυτεύτηκαν και τα αρτίβλαστα αναπτύσσονται στο φυτώριο του ΜΑΙΧ.

32 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ 31 Αρτίβλαστα του P. maritimum στο φυτώριο του ΜΑΙΧ

33 Δράση C.8 Εκτός τόπου διατήρηση ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΟΔΟΥ Pistacia lentiscus L. Αειθαλής θάμνος, σπάνια μικρό δέντρο, μέχρι 3 m ύψος. Ταξιανθίες κοντές και πυκνές στις μασχάλες των φύλλων. Αρσενικά άνθη με ανθήρες σκουροκόκκινους και θηλυκά πρασινωπά. Είναι γνωστό με το κοινό όνομα σκίνος ή σχίνος. Ανθίζει το Μάρτιο έως το Μάιο, αλλά οι καρποί του ωριμάζουν αργά το φθινόπωρο. Το είδος χαρακτηρίστηκε θεμελιώδες σε όλες τις περιοχές του οικοτόπου 2250* της Κρήτης. Η συλλογή σπερμάτων πραγματοποιήθηκε τέλος Οκτωβρίου στο Κεδροδάσος. Την περίοδο αυτοί υπάρχουν ώριμοι και ανώριμοι καρποί στο φυτό. Ο καρπός είναι δρύπη υποσφαιρική στην αρχή ερυθρή, μελανόχρωμη όταν ωριμάσει. Το είδος Pistacia lentiscus κατά την περίοδο της καρποφορίας Καρποί του Pistacia lentiscus: αριστερά, ώριμοι μελανόχρωμοι και δεξιά, ανώριμοι.

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ. Εργαστήριο 2 ο. Υλικό Καλλιέργειας. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO Εργαστήριο 2 ο Υλικό Καλλιέργειας Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΥΛΙΚΟ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ o Ο ζυγώτης εμφανίζει ολοδυναμικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο. Εισαγωγικές Έννοιες. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο Εισαγωγικές Έννοιες Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Καλλιέργεια in vitro (= μέσα σε γυαλί): η καλλιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ - ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2014-15 Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Γ. Ζερβουδάκης ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Αναπαραγωγή (reproduction) ζιζανίων Εγγενής αναπαραγωγή (sexual

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

«Eκτίμηση της αρχικής βιωσιμότητας και της φυτρωτικής ικανότητας των σπόρων του είδους Juniperus excelsa»

«Eκτίμηση της αρχικής βιωσιμότητας και της φυτρωτικής ικανότητας των σπόρων του είδους Juniperus excelsa» ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Eκτίμηση της αρχικής βιωσιμότητας και της φυτρωτικής ικανότητας των σπόρων του είδους Juniperus excelsa» ΤΣΟΥΚΑΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μικρο-Aποθέματα Φυτών

Μικρο-Aποθέματα Φυτών Μικρο-Aποθέματα Φυτών Γνωρίζω Προστατεύω Διατηρώ Σπάνια και ενδημικά φυτά που κινδυνεύουν με εξαφάνιση Πιλοτικό Δίκτυο Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στη Δυτική Κρήτη Γνωρίζεις ότι: 1734 10% 66 183 23 14 διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 NAT/CY/000453. Δράση Γ.3: Παρακολούθηση των Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών. Παραδοτέο: Βάση δεδομένων παρακολούθησης / Διαγραμματικά μοντέλα

LIFE08 NAT/CY/000453. Δράση Γ.3: Παρακολούθηση των Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών. Παραδοτέο: Βάση δεδομένων παρακολούθησης / Διαγραμματικά μοντέλα LIFE08 NAT/CY/000453 Δράση Γ.3: Παρακολούθηση των Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών Παραδοτέο: Βάση δεδομένων παρακολούθησης / Διαγραμματικά μοντέλα PLANT-NET CY Ιούνιος 2013 Το παρόν κείμενο ετοιμάστηκε από τη Μονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ E - Z ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ Ε - Z Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες»

Ινστιτούτο ασικών Ερευνών. πολύτιµες ιδιότητες» ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ινστιτούτο ασικών Ερευνών (Βασιλικά, Λουτρά Θέρµης) ρ. Ιωάννης Σπανός Τακτικός Ερευνητής «Κρανιά: Μία νέα καλλιέργεια µε πολύτιµες ιδιότητες» Λαµία, 16Μαϊου 2012 Τοποθέτηση

Διαβάστε περισσότερα

Δράση Δ.2: Εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση Action D.2: Ex situ conservation

Δράση Δ.2: Εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση Action D.2: Ex situ conservation CRETAPLANT A Pilot Network of Plant Micro-Reserves in Western Crete Πιλοτικό Δίκτυο Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στη Δυτική Κρήτη (LIFE04NAT_GR_000104) Δράση Δ.2: Εκτός τόπου (ex situ) διατήρηση Action D.2:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8. Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 8 Χαµοµήλι (Chamomilla recutita, Asteraceae) Το χαµοµήλι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 60 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania

Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania 2015 Η Μ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ι Ο C A L E N D A R Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania Ελληνική Δημοκρατία - Περιφέρεια Κρήτης Hellenic Republic - Region Of Crete

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 NAT/CY/000453

LIFE08 NAT/CY/000453 LIFE8 NAT/CY/453 Δράση Γ.7: Συλλογή και αποθήκευση σπερμάτων των υπό μελέτη ειδών στην τράπεζα σπερμάτων του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών για την εκτός-τόπου διατήρησή τους Παραδοτέο: Πρωτόκολλα για την

Διαβάστε περισσότερα

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη

Τύποι Φυτών. Ετήσια Διετή Πολυετή. Ποώδη. Ξυλώδη Τύποι Φυτών Ετήσια Διετή Πολυετή Ποώδη Ξυλώδη Δένδρα Θάμνοι Ανατομική των αγγειωδών φυτών Κύτταρο Ιστός Όργανο Φυτό Υπόγειο μέρος Υπέργειο μέρος Ρίζα Βλαστοί ή στελέχη Προέλευση και ανάπτυξη σπόρων Εγγενής

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ

ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ο ΤΩΝ ΖΙΖΑΝΙΩΝ Ζ Ι Ν 30 Ζιζάνια - αναγνώριση & αντιμετώπιση Βλήτο άσπρο Amaranthus albus L. Amaranthaceae AMAAL Tumble pigweed Το άσπρο βλήτο είναι ετήσιο, εαρινό, δικοτυλήδονο φυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ

ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΕΓΓΕΝΗΣ ΠΟΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ Σπορά τον Απρίλιο σε βάθος 2-3 cm και σε απόσταση 15 cm Μικρή βλαστική ικανότητα σπόρων (περίπου 3-4 έτη) Αδύνατη η πιστή αναπαραγωγή των ποικιλιών Καθυστέρηση εισόδου πρέμνων σε

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρεία. Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη. Formula-patent Vitalia Mix. 2 3 www.vitalia.com.

Η εταιρεία. Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη. Formula-patent Vitalia Mix. 2 3 www.vitalia.com. Η εταιρεία Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη Formula-patent Vitalia Mix Στην Vitalia, μία σύγχρονη Ελληνική επιχείρηση, είμαστε υπερήφανοι που παράγουμε γόνιμα

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη φύτευση

Οδηγίες για τη φύτευση Οδηγίες για τη φύτευση Πότε; Η εποχή φύτευσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αναδασώσεων. Η καλύτερη είναι εκείνη κατά την οποία εξασφαλίζεται 1. η άμεση και δραστήρια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23. Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΖΙΖΑΝΙΩΝ 23 Κοινή πόα (Poa annua, Poaceae) Η κοινή πόα είναι ετήσιο, φθινοπωρινό ή εαρινό, µονοκοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και µε µήκος καλαµιού µέχρι 30 cm. Αναπαράγεται µε

Διαβάστε περισσότερα

Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών

Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών Χειρισμός και τοποθέτηση των πλακών Προετοιμασία για τη νέα καλλιέργεια 3-3 Παράδοση 1 Η εξωτερική αποθήκευση δεν συνίσταται. Αποθηκεύστε σε χώρο καθαρό και στεγνό ξέχωρο από το χώρο παραγωγής. 3 Μην στοιβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος

Κεφάλαιο 8. Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος Κεφάλαιο 8 Ηδοµή καιηλειτουργεί του σπέρµατος Σπέρµατα - καρποί Αποτελούν την κύρια πηγή τροφής ανθρώπων και ζώων Έχουν µεγάλη οικονοµική - κοινωνική σηµασία Η εξέλιξη του πολιτισµού στηρίχθηκε σε µεγάλο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ. ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae)

ΖΙΖΑΝΙΟΛΟΓΙΑ. ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae) 14 ωδεκάνθι (Lamium amplexicaule, Lamiaceae) Το δωδεκάνθι είναι ετήσιο, χειµερινό, δικοτυλήδονο φυτό µε όρθια έκφυση και φθάνει µέχρι το ύψος των 30 cm. Αναπαράγεται µε σπόρους και φυτρώνει από το φθινόπωρο

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και το Ν. Αιγαίο

Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και το Ν. Αιγαίο LIFE+ 2007-2013 Φύση & Βιοποικιλότητα LIFE07NAT/GR/000296 Δράσεις για την προστασία των παράκτιων αμμοθινών με είδη Juniperus στην Κρήτη και το Ν. Αιγαίο LIFE+ (2007-2013) Χρηματοδοτικό μέσο της Ε.Ε. το

Διαβάστε περισσότερα

Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων. Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε

Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων. Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος. Κρουσσίων Δρ. Ελένη Μαλούπα Τακτική Ερευνήτρια ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε. ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε Fritilaria pontica Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Εργαστήριο Προστασίας και Αξιοποίησης Αυτοφυών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς

Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Διαφύλαξη της γεωργικής μας κληρονομιάς Αλκίνοος Νικολαΐδης, Διευθυντής Αξία των τοπικών ποικιλιών Οι τοπικές ποικιλίες καλλιεργούμενων ειδών είναι αποτέλεσμα μακροχρόνιας εξελικτικής διαδικασίας και επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá

Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá Σ π έ ρ μα - τ ο φυτό σ ε μ ι κ ρο γ ρα φί α Ôï óðýñìá ðåñéêëåßåé ïëïêëçñùìýíï ôï öõôü óå ìéêñïãñáößá Τα φυτά εξασφαλίζουν τη διαιώνιση και τη διασπορά τους με τα σπέρματα. Μέσα σε κάθε σπέρμα βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεισφορά της ερευνητικής δραστηριότητας του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών στη Βιοποικιλότητα και Διατήρηση της Φύσης

Συνεισφορά της ερευνητικής δραστηριότητας του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών στη Βιοποικιλότητα και Διατήρηση της Φύσης Συνεισφορά της ερευνητικής δραστηριότητας του Ινστιτούτου Γεωργικών Ερευνών στη Βιοποικιλότητα και Διατήρηση της Φύσης Δρ. Δώρα Χειμωνίδου 1 ο Παγκύπριο Επιστημονικό Συνέδριο: Περιβαλλοντική Επισκόπηση:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΛΙΜΝΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΧΑΝΙΑ - ΙΟΥΛΙΟΣ 2014 ΤΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Εκλαϊκευμένη Αναφορά

Εκλαϊκευμένη Αναφορά PLANT-NET CY www.plantnet.org.cy Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων Φυτών στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας LIFE08 NAT/CY/000453 Εκλαϊκευμένη Αναφορά Ιούνιος 2013 Το Έργο

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 Πολλαπλασιασμός ανθοκομικών φυτών 2 Στα θερμοκήπια

Διαβάστε περισσότερα

DISSEMINATION OF FINDINGS TO THE SCIENTIFIC COMMUNITY

DISSEMINATION OF FINDINGS TO THE SCIENTIFIC COMMUNITY ACTIONS FOR THE CONSERVATION OF COASTAL DUNES WITH JUNIPERUS spp. IN CRETE AND THE SOUTH AEGEAN (GREECE) Action D.6 Deliverable D.6.1 LIFE07NAT/GR/000296 DISSEMINATION OF FINDINGS TO THE SCIENTIFIC COMMUNITY

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Διατήρησης του απειλούμενου φυτού Bupleurum capillare Boiss. & Heldr.

Βιολογία Διατήρησης του απειλούμενου φυτού Bupleurum capillare Boiss. & Heldr. Πρακτικά 10 ου Συνεδρίου Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, 2005 109 Βιολογία Διατήρησης του απειλούμενου φυτού Bupleurum capillare Boiss. & Heldr. 1 Γεωργίου Κ., 1 Δεληπέτρου Π., 2 Καρέτσος Γ., 2 Τσαγκάρη

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ

Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΕΙΡΩΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΩΝ ΜΕΣΩΝ Εισαγωγή Τα θρεπτικά υλικά περιέχουν τις κατάλληλες ενώσεις για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των μικροοργανισμών. Οι ετερότροφοι οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα νερού

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Βλάστηση των σπερμάτων. Μελέτη των εξωγενών περιβαλλοντικών παραγόντων επηρεάζουν τη βλάστηση των σπερμάτων ΔΗΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ Δρ. Γεωπόνος Βλάστηση των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών

Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Ελληνικά Αρωματικά Φυτά Αξιοποίηση των ελληνικών φυτών Δρ. Ελένη Μαλούπα τακτική ερευνήτρια ΕΛ.Γ.Ο.- ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Δράμα, 10 και 11

Διαβάστε περισσότερα

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΦΥΤΩΝ ΤΕΧΝΗΤΗ ΕΠΙΚΟΝΙΑΣΗ 1 Ύπερος ( ): ωοθήκη (εμβρυόσακος), στύλος, στίγμα Ανδρείο ( ): στήμονες (νήμα, ανθήρας) στίγμα στύλος πέταλο ανθήρας νήμα σέπαλο ωοθήκη εμβρυόσακος Τυπικό τέλειο άνθος

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7

Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 Κωδικός: ΜΤΝ1 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 7 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα επεξεργασμένου

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας Σύνθεση & Ανάπτυξης Βιομηχανικών Διεργασιών & Συστημάτων Εργαστήριο Καυσίμων & Λιπαντικών Εργαστηριακή Άσκηση Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο

Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο Από ένα σπόρο γεννιέται το δέντρο ΕΘΝΙΚΟΣ ΡΥΜΟΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ 2007 Για τα δάση της χαλεπίου πεύκης όπως και για τα δάση αειφύλλων πλατυφύλλων. Για τα δάση αυτά απαιτείται μόνο προστασία από βόσκηση

Διαβάστε περισσότερα

Εκστρατεία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Αμμοθίνες με κέδρα στην Ελλάδα Οδηγός για εκπαιδευτικούς της Α Βάθμιας και Β Βάθμιας εκπαίδευσης

Εκστρατεία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Αμμοθίνες με κέδρα στην Ελλάδα Οδηγός για εκπαιδευτικούς της Α Βάθμιας και Β Βάθμιας εκπαίδευσης Οδηγός για εκπαιδευτικούς της Α Βάθμιας και Β Βάθμιας εκπαίδευσης 2 Εκστρατεία περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Αμμοθίνες με κέδρα στην Ελλάδα Οδηγός για εκπαιδευτικούς της Α Βάθμιας και Β Βάθμιας εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 1 ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 7 2 Τα υπόγεια βλαστικά όργανα αγενούς αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία. (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη

Ανθοκομία. (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4 2 Ο πολλαπλασιασμός των ανθοκομικών φυτών μπορεί να είναι εγγενής ή αγενής. Εγγενής ονομάζεται ο πολλαπλασιασμός με σπόρο. Λέγεται εγγενής πολλαπλασιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

P L A N T - N E T C Y

P L A N T - N E T C Y P L A N T - N E T C Y Περιεχόμενα Εισαγωγή και στόχοι έργου 1 Μικρο-Αποθέματα Φυτών (ΜΑΦ) 1 Arabis kennedyae 2 Astragalus macrocarpus subsp. lefkarensis Centaurea akamantis 2 3 Ophrys kotschyi 4 Δημιουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία Καταγωγή: Ασία ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus amygdalus (Prunus communis, Amygdalus communis). Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή, οδοντωτά,

Διαβάστε περισσότερα

AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ

AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ AYΞΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ Χ.Κ. ΚΙΤΣΑΚΗ 2008 1 Αντικείμενα της ενότητας Ορισμοί και έννοιες Σκοπός των διεργασιών της ανάπτυξης Πού και πώς πραγματοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής

ΣΥΚΙΑ. Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΣΥΚΙΑ Γραμματικός Διονύσιος, Γεωπόνος, Msc Τμήμα Αμπέλου & Ξ. Κ. Δ/νση ΠΑΠ Δενδροκηπευτικής ΒΟΤΑΝΙΚΟΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ Τάξη των Αγγειόσπερμων Δικότυλων φυτών. Οικογένεια Moraceae, γένος Ficus, είδος Carica.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΦΥΤΑ. Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί

ΤΑ ΦΥΤΑ. Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί ΤΑ ΦΥΤΑ Πολυκύτταροι ευκαρυωτικοί οργανισμοί, με λειτουργικά εξειδικευμένους ιστούς. Φωτοσυνθετικοί, αυτότροφοι οργανισμοί Περιέχουν χλωροφύλλες α και β και καροτενοειδή. Το άμυλο είναι η κύρια αποθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού. Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση

Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού. Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση Στοιχεία φυσιολογίας αμπελιού Αύξηση Αποθησαυρισμός Χειμέρια ανάπαυση Μεταφορά και διακίνηση αποθησαυριστικών ουσιών Αναπαραγωγική φάση Αύξηση: από την έκπτυξη των οφθαλμών (θ>10 0 C) μέχρι την ωρίμανση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΥΓΡΗΣ ΕΚΧΥΛΙΣΗΣ Ελένη Παντελή, Υποψήφια Διδάκτορας Γεωργία Παππά, Δρ. Χημικός Μηχανικός

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

ACTIVITIES OF MAICH CONSERNING THE STUDY AND CONSERVATION OF PLANT SPECIES 1. LOCAL HERBARIUM OF THE FLORA OF CRETE 2.

ACTIVITIES OF MAICH CONSERNING THE STUDY AND CONSERVATION OF PLANT SPECIES 1. LOCAL HERBARIUM OF THE FLORA OF CRETE 2. Mediterranean Plant Conservation Unit of MAICh Peculiarities in Seed Germination of Cretan plants - implications for significant impacts of Climate Change. WORKSHOP: Climate Change Impacts on Mediterranean

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες

Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών. ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Μελέτη αξιολόγησης της επίδρασης διαφορετικών φυσικών ουσιών στην αντοχή της ροδιάς σε χαµηλές θερµοκρασίες Παυλίνα ρογούδη, αναπλ. ερευνήτρια Ανθούλα έλλα, γεωπόνος MSc Γεώργιος Παντελίδης, µεταδιδακτορικός

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής

Ελαιόλαδο και Καταναλωτής Ελαιόλαδο και Καταναλωτής ΕΘΙΑΓΕ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΤΡΟΠΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ INTERNATIONAL OLIVE COUNCIL ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΧΑΝΙΩΝ PREFECTURE OF CHANIA Το ελαιόλαδο είναι ένας φυσικός χυμός που

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΑΚΤΙΝΙΔΙΩΝ Το ακτινίδιο είναι θάμνος με άνθη χρώματος λευκού. Τα φύλλα του έχουν ωοειδές σχήμα και στο κάτω μέρος τους έχουν χνούδι. Ο καρπός του είναι εδώδιμος, με γλυκόξινη γεύση. Το εξωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΛΕΓ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8

Κωδικός: ΛΕΓ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8 Κωδικός: ΛΕΓ2 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα που προορίζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ενδημικά και προστατευόμενα φυτά διαρκής παρακολούθηση

Ενδημικά και προστατευόμενα φυτά διαρκής παρακολούθηση Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας Μαυροβουνίου Κεφαλόβρυσου Βελεστίνου (Π.Ο.Κα.Μα.Κε.Βε) Management Body of Ecodevelopment Area of Karla - Mavrovouni Kefalovriso Velestino (E.A.Ka.Ma.Ke.Ve)

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΣΤΙΚΙΑ. Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp.

ΦΙΣΤΙΚΙΑ. Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp. ΦΙΣΤΙΚΙΑ Καταγωγή: Κεντρική Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Anacardiaceae Pistacia sp. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο, δίοικο, πρωτανδρικό Μεγάλο μέγεθος Μακρόβιο Φύλλα Σύνθετα - περιττόληκτα, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι

Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι Λουλούδια- Επικονίαση-Καρποί-Σπόροι 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Βοτανικό τμήμα Εκπαιδευτικό τμήμα ΜΦΙΚ Η ενότητα «Φύση είναι το σπίτι μας» του βιβλίου της ΜτΠ αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ)

Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ) Φύλλο Ιδιοτήτων Προϊόντος Έκδοση 16/02/2012 Κωδικός: 2012.08.03.020 SikaWrap Anchor G SikaWrap Anchor G Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ) Περιγραφή Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου.

Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου. Μελέτη για την Ένταση και τη Διεύθυνση των Ανέμων στη Θαλάσσια Περιοχή της Μεσογείου. Στο πλαίσιο του προγράμματος INTERRREG IIIb/WERMED (Weatherrouting dans la Méditerranée Occidentale) το Εθνικό Αστεροσκοπείο

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόνομα Ηλιακά Φωτιστικά Δρόμου - Κήπου Σειρά LED. ΝΑΝΟΔΟΜΗ, Ασκληπιού 109, 11472 Αθήνα, Τηλ. 2103629581 email: info@nanodomi.com

Αυτόνομα Ηλιακά Φωτιστικά Δρόμου - Κήπου Σειρά LED. ΝΑΝΟΔΟΜΗ, Ασκληπιού 109, 11472 Αθήνα, Τηλ. 2103629581 email: info@nanodomi.com Αυτόνομα Ηλιακά Φωτιστικά Δρόμου - Κήπου Σειρά LED ΝΑΝΟΔΟΜΗ, Ασκληπιού 109, 11472 Αθήνα, Τηλ. 2103629581 email: info@nanodomi.com Διαμόρφωση ηλιακού φωτιστικού δρόμου Ένα αυτόνομο ηλιακό φωτιστικό αποτελείται

Διαβάστε περισσότερα

Ζιζανιοκτόνο για την καταπολέμηση πλατύφυλλων ζιζανίων στην καλλιέργεια του αραβοσίτου.

Ζιζανιοκτόνο για την καταπολέμηση πλατύφυλλων ζιζανίων στην καλλιέργεια του αραβοσίτου. L1009280 GREC/4T PPE4051451 48 SL Dicamba (ντικάμπα) (χημική ομάδα βενζοϊκά παράγωγα) Πυκνό διάλυμα (SL) Αρ. Έγκρ. Κυκλ. Υπ. Αγρ. Ανάπτ.: 70077/20-03-14 ΕΓΓΥΗΜΕΝΗ ΣΥΝΘΕΣΗ: Dicamba 48% β/ο Βοηθητικές ουσίες

Διαβάστε περισσότερα

Κωδικός: ΜΤΝ4 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8

Κωδικός: ΜΤΝ4 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8 Κωδικός: ΜΤΝ4 Αρ. Έκδοσης: 1 Ημ/νία: 01-12-2014 Σελ. 1 από 8 1. ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της παρούσας οδηγίας είναι η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο λαμβάνονται, μεταφέρονται και συντηρούνται τα δείγματα υγρού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ ΝΟΥΚΛΕΪΚΩΝ ΟΞΕΩΝ (DNA ΚΑΙ RNA AΠΟ ΦΥΤΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΝΝΕΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

ΖΑΝΝΕΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΖΑΝΝΕΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΕΛΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΙΤΛΟΣ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΦΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΟΝΟΜΑ: ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΠΑΛΤΖΩΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Κος ΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΒΑΡΒΑΡΑΣ 2008-09 2 Επαναλ. Ασκήσεις Α Γυμν 2008-9 Κύτταρο 1. Από ποια μέρη αποτελείται το μικροσκόπιο; 2. Στην εικόνα φαίνεται ένα μικροσκόπιο. Να γράψετε τα μέρη του όπως υποδεικνύονται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ

Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Η ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ Οι ελιές και το ελαιόλαδο αποτελούν βασικό στοιχείο της διατροφής των Ελλήνων από την αρχαιότητα ακόμη. Επίσης αποτελούν ουσιαστικό μέρος της Μεσογειακής δίαιτας για την οποία τόσο

Διαβάστε περισσότερα

Ανθοκομία (Εργαστήριο)

Ανθοκομία (Εργαστήριο) Ανθοκομία (Εργαστήριο) Α. Λιόπα-Τσακαλίδη ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ 1 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 6 2 Η διαίρεση είναι η πιο απλή μέθοδος αγενούς

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη

5012 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη NP 0 Σύνθεση του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνης) από σαλικυλικό οξύ και οξικό ανυδρίτη CH CH + H H S + CH CH C H 6 C 7 H 6 C 9 H 8 C H (0.) (8.) (98.) (80.) (60.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και

Διαβάστε περισσότερα

Ασθένειες της Κερασιάς

Ασθένειες της Κερασιάς Ασθένειες της Κερασιάς ΚΟΡΥΝΕΟ Stigmina carpophila ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΚΟΡΥΝΕΟΥ Συνθήκες αναπτύξεως: Ο υγρός και βροχερός καιρός αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην ανάπτυξη της ασθένειας. Οι μολύνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΣΤΑ ΠΥΡΗΝΟΚΑΡΠΑ ΠΡΟΣΒΟΛΕΣ ΚΛΑΔΙΣΚΩΝ ΡΟΔΑΚΙΝΙΑΣ Χειμώνας / Ανοιξη Άνθηση Ανάπτυξη καρπών ΦΟΥΖΙΚΟΚΚΟ ΜΟΝΙΛΙΑ ΠΤΩΣΗ ΦΥΛΛΩΝ ΦΟΥΣΚΩΜΑ ΜΑΤΙΩΝ ΡΟΔΙΝΗ ΚΟΡΥΦΗ ΑΝΘΗΣΗ-ΠΤΩΣΗ ΠΕΤΑΛΩΝ ΠΤΩΣΗ ΚΑΛΥΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία;

Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Για τον καθηγητή Καλλιέργεια φυτών Έχει το χώµα σηµασία; Στόχοι / Ικανότητες Στόχοι 1. Να προετοιµάσουν οι µαθητές δείγµατα ξηρού χώµατος και να καταγράψουν τις παρατηρήσεις τους. 2. Να κατανοήσουν οι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΡΟΥΦΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α.ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τρούφα είναι ένα µανιτάρι, που µεγαλώνει κάτω από το έδαφος (5-30 cm), συµβιώνοντας µε το ριζικό σύστηµα ορισµένων δένδρων Η καλλιέργειά

Διαβάστε περισσότερα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα

Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΑ ΑΜΠΕΛΟΥ Αμερικάνικα είδη αμπέλου: γνωστά ως ανθεκτικά στη ριζόβια μορφή φυλλοξήρας (α.ρ.μ.φ.) υποκείμενα Εισβολή της φυλλοξήρας στην Ευρώπη από την Αμερική το 1864. Φυλλοξήρα ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ Φύτεμα καλλωπιστικών φυτών σε γλάστρες, ζαρντινιέρες και στην αυλή του σχολείου Φύτεμα καλλωπιστικών φυτών σε γλάστρες, ζαρντινιέρες και στην αυλή του

Διαβάστε περισσότερα