Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης"

Transcript

1 Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης Οι ζώνες βλάστησης των νησιών του Β. Αιγαίου Τα φυτά, προκειμένου να πετύχουν τη μεγαλύτερη εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας και των θρεπτικών στοιχείων του εδάφους, δημιουργούν σε κάθε περιοχή αυστηρά προκαθορισμένες κοινωνίες, η σύνθεση των οποίων εξαρτάται από τα γενετικά αποθέματα και από τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Οι κοινωνίες αυτές ονομάζονται φυτοκοινότητες ή φυτοκοινωνίες. Οι φυτοκοινωνίες, εξαρτώμενες από τις εδαφικές και προπάντων από τις κλιματικές συνθήκες, διακρίνονται χωρικά και σχηματίζουν ζώνες βλάστησης, οι οποίες μεταβάλλονται φυσιογνωμικά όσο μεταβαίνουμε από τα μικρότερα στα μεγαλύτερα υψόμετρα. Τυπικό ημι-φυσικό τοπίο των νησιών του Β. Αιγαίου (Χίος) Πέντε ζώνες βλάστησης κυριαρχούν στον Ελλαδικό χώρο, από τις οποίες στην περιοχή των νησιών του Βορείου Αιγαίου εμφανίζεται μόνο η πρώτη, ενώ στη Λέσβο και στη Σάμο περιορισμένα και η δεύτερη: 1

2 - Η ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης ( Quecetalia ilicis) (παραλιακή, λ οφώδης και υποορεινή περιοχή). - Η παραμεσογειακή ζώνη βλάστησης (Quercetalia pubescentis) (λοφώδης, υποορεινή). - Η ζώνη των δασών οξυάς - ελάτης και των ορεινών παραμεσόγειων κωνοφόρων (Fagetalia) (ορεινή, υπαλπική). - Η ζώνη των ψυχρόβιων κωνοφόρων (Vaccinio-Picetalia), (ορεινή - υπαλπική) και - Η εξωδασική ζώνη των υψηλών ορέων (Astragalo-Acantholimonetalia). Ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης Η ζώνη αυτή είναι η θερμότερη και ξηρότερη ζώνη της πατρίδας μας. Είναι γνωστή ως Quercetalia ilicis ή ζώνη της αριάς, διότι τα όρια της συμπίπτουν με την εξάπλωση της αριάς ( Quercus ilex). Είναι η ζώνη των φρυγάνων και των αειφύλλων σκληροφύλλων θάμνων με ή χωρίς την παρουσία θερμόβιων πεύκων. Εμφανίζεται σε μια σχεδόν συνεχή λωρίδα, που διακόπτεται τοπικά από γεωργικές και οικιστικές περιοχές, κατά μήκος των ακτών των νησιών του Αιγαίου Πελάγους. Η ζώνη αυτή υποδιαιρείται οικολογικά, χλωριδικά και φυσιογνωμικά σε δυο υποζώνες: Την υποζώνη της αγριελιάς και της χαρουπιάς (Oleo-ceratonion) και την υποζώνη της αριάς (Quercion ilicis). Η πρώτη εμφανίζεται στις ακτές της νότιας νησιωτικής χώρας. Με τη σειρά της η υποζώνη αυτή διαιρείται σε δύο αυξητικούς χώρους ή φυτοκοινωνικές ενώσεις, την Oleoceratonietum και την Oleo-lentiscetum. Η Oleo-ceratonietum αποτελεί γεωγραφικά τη χαμηλότερη περιοχή των νησιών και κλιματικά το θερμότερο αυξητικό της χώρο. Αποτελεί μια από τις πλέον διαταραγμένες ζώνες εξαιτίας της έντονης παρουσίας του ανθρώπου από αρχαιοτάτων χρόνων. Στην πραγματικότητα, μπορούμε σήμερα να χαρακτηρίσουμε την ένωση αυτή και ως αυξητικό χώρο των φρυγάνων, αφού σε πολλές περιοχές, κυρίως νησιώτικες, κυριαρχούντα είδη είναι οι ακανθώδεις ημίθαμνοι, όπως αστοιβίδα ( Sarcopoterium spinosum), αφάνα ή γενίστα (Genista acanthoclada), γαλατσίδα (Euphorbia acanthothamnos), θυμάρι (Thymus capitatus), λαδανιές ( Cistus spp.), φασκόμηλο ( Salvia spp.), φλόμος ( Phlomis fruticosa), σπαράγγι (Asparagus aphyllus), αλογοθύμαρο (Anthyllis hermaniae), κ.λ.π.. Εμφανίζονται επίσης πολλά από τα αείφυλλα σκληρόφυλλα είδη της ζώνης της αριάς, όπως η ξυλοκερατιά ( Ceratonia siliqua), η αγριελιά ( Olea europea var. sylvestris), o σχίνος (Pistacia lentiscus), οι άρκευθοι (Juniperus spp.), τα ρείκια (Erica spp.), κ.λ.π. Επειδή η εμφάνιση των φρυγάνων είναι αποτέλεσμα της υποβάθμισης που προκάλεσε η ανθρώπινη παρουσία ( υπερβόσκηση, συχνές πυρκαγιές) σε συνδυασμό με το πιο ξηρό κλίμα της περιοχής. Ο αυξητικός χώρος της Oleo-lentiscetum εμφανίζεται στη νησιωτική Ελλάδα πάνω από την προηγούμενη ένωση. Από τη ζώνη αυτή αρχίζουν να εμφανίζονται οικοσυστήματα της 2

3 τραχείας πεύκης, με υπόροφο από περισσότερο ξηρόβιους, αείφυλλους και σκληρόφυλλους θάμνους (αγριελιά, σχίνο, ρείκια, πουρνάρια, φυλίκια) ή λιγότερο ξηρόβιους όπως η μυρτιά και η δάφνη. Στις καλύτερες θέσεις εμφανίζονται ημιαναρριχόμενα είδη, όπως Lonicera sp., Rubia peregrina, Smilax aspera, Clematis vitalba, κ.λ.π. Οι αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι εμφανίζουν εδώ την πιο καλή προσαρμογή στις επικρατούσες κλιματικές και εδαφικές συνθήκες. Η υποζώνη της αριάς (Quercion ilicis) εμφανίζεται στη νησιωτική χώρα, καταλαμβάνοντας τις δροσερότερες και υγρότερες ακτές. Στις περιοχές που η εμφάνισή της δεν ξεκινά από τη θάλασσα, αναπτύσσεται αμέσως υψηλότερα από τον αυξητικό χώρο του Oleo-lentiscetum. Τα οικοσυστήματα που αναπτύσσονται στην υποζώνη αυτή είναι κυρίως αυτά των αειφύλλων σκληροφύλλων θάμνων με ή χωρίς θερμόβια πεύκα. Στα πλέον αβαθή, φτωχά και όξινα εδάφη απαντώνται φυτοκοινωνίες των ειδών της οικογένειας Ericaceae (Erica manipuliflora, Arbutus unedo) και τα λαδάνια. Συχνά εμφανίζονται και πεύκα (τραχεία, Pinus brutia) τα οποία όμως είναι κακόμορφα, πολύ αραιά και το ύψος τους σπάνια ξεπερνά τα 10 μ. Όπου τα εδάφη είναι καλύτερα εκεί εισχωρεί και η Erica arborea, ενώ τα πεύκα σχηματίζουν εδώ κλειστούς σχηματισμούς και αποκτούν μεγαλύτερο ύψος (μέχρι και τα 15 μ). Αντίθετα, στις πολύ καλές θέσεις με βαθιά, γόνιμα και αυξημένης υγρασίας εδάφη εμφανίζονται όλοι σχεδόν οι αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι της Oleo-lentiscetum και επί πλέον τα σπάρτα ( Spartium junceum), ο ασπάλαθος ( Calicotome villosa), η αριά (Quercus ilex), καθώς και φυλλοβόλα της ανώτερης βλαστητικής ζώνης όπως ο φράξος (Fraxinus ornus), η χνοώδης δρυς ( Quercus pubescens) και άλλα. Τα θερμόβια πεύκα εμφανίζουν στις περιοχές αυτές το άριστο της ανάπτυξής τους, αποκτώντας ύψος που ξεπερνάει τα 20 μέτρα και σχηματίζουν κλειστές συστάδες. Στη νησιώτικη χώρα η πεύκη δημιουργεί μικτές συστάδες με το κυπαρίσσι (Cupressus sempervirens). Οι αυξητικοί χώροι που διακρίνονται σε αυτή την υποζώνη είναι: Adrachno-Quercetum ilicis, Orno-Quercetum ilicis, Lauro-Quercetum ilicis. Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των ζωνών οφείλονται κυρίως στις τοπικές εδαφικές συνθήκες (βάθος εδάφους, υγρασία, οξύτητα κ.λ.π.) και όχι σε κλιματικές. Η παραμεσογειακή ζώνη βλάστησης Όσο ανέρχεται κανείς στα όρη Όλυμπος, Άμπελος και Κέρκης, εγκαταλλείπει βαθμιαία τη μεσογειακή βλάστηση και συναντά είτε μία ιδιόρρυθμη μεταβατική ζώνη που μοιάζει φυσιογνωμικά με εκείνη των αείφυλλων- πλατύφυλλων ( Quercetalia ilicis), που διαφέρει όμως από την τελευταία οικολογικά και χλωριδικά, είτε τη ζώνη των ξηρόφιλων φυλλοβόλων πλατύφυλλων και κυρίως των δρυοδασών. 3

4 Η ζώνη αυτή είναι γνωστή ως Quercetalia pubescentis εξαιτίας της κυριαρχίας της χνοώδους δρυός (Quercus pubescens). Οι φωτιές στα χαμηλότερα σημεία της ζώνης αυτής, αν και δεν είναι σπάνιες είναι σαφώς λιγότερες από ότι στην υποκείμενη ευμεσογειακή ζώνη. Πρόκειται συνήθως για πυρκαγιές που ξεκινούν από τη ζώνη των αείφυλλων και εφόσον δεν ελεγχθούν έγκαιρα εξαπλώνονται στα φυλλοβόλα δρυοδάση. Τα όρια μεταξύ της ευμεσογειακής και της παραμεσογειακής ζώνης είναι ασαφή στη νότια ηπειρωτική και νησιωτική χώρα. Την ασάφεια προκαλεί η εξάπλωση του πουρναριού (Quercus coccifera) και στις δύο ζώνες, εξαιτίας της μεγάλης του αντοχής στη βόσκηση και τις πυρκαγιές. Εκτός από το πουρνάρι, στη ζώνη αυτή εμφανίζονται και άλλα θερμόφιλα είδη της ευμεσογειακής ζώνης, όπως είναι ο σχίνος, η αγριελιά, ο ασπάλαθος, το δενδρώδες ρείκι (E. arborea), το κρητικό λαδάνι (C. creticus) και άλλα. Το κλίμα εδώ γίνεται βαθμιαία ψυχρότερο και υγρότερο. Οι χειμώνες είναι ψυχρότεροι, οι βροχοπτώσεις αυξάνονται και η ξηρή περίοδος χρονικά περιορίζεται. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα οι θερμοκρασίες πέφτουν κάτω από 0 ο C και οι χιονοπτώσεις διαρκούν για μερικές ημέρες. Και αυτή η ζώνη διαιρείται φυσιογνωμικά, οικολογικά και χλωριδικά σε δύο υποζώνες: στο Ostryo-Carpinion και το Quercion confertae (frainetto)-cerris, ενώ ειδικά για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου ίσως είναι σκόπιμη η διάκριση και μιας τρίτης υποζώνης, αυτής του Quercion cocciferae. Η διάκριση μεταξύ της μεσογειακής και της υπομεσογειακής ( Ostryo-Carpinion) ζώνης βλάστησης στην Κ. και Β. Ελλάδα είναι αρκετά σαφής και εύκολη, όμως στα νησιά του Βορείου Αιγαίου τα όρια είναι ασαφή επειδή η Q. coccifera εμφανίζεται και στο Oleoceratonion δημιουργώντας έτσι έναν ξεχωριστό αυξητικό χώρο (ένωση) του Cocciferetum mixtum. Εδώ εμφανίζεται μια σειρά ενώσεων (α υξητικών χώρων) όπως το Quercetum cocciferae ή Cocciferetum, το Coccifero-Carpinetum και το Carpinetum orientalis. Στη ζώνη αυτή εμφανίζονται και τα δάση της μαύρης πεύκης, είτε σε αμιγή μορφή, είτε σε μίξη με την τραχεία πεύκη ή σπανιότερα και με τις φυλλοβόλες δρεις. Οι υπόλοιπες ζώνες βλάστησης Πέρα από τις δύο αυτές ζώνες υπάρχουν και οι τρεις υψηλότερες, οι οποίες όμως δεν εμφανίζονται στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Η ζώνη των δασών οξυάς - ελάτης και των ορεινών παραμεσόγειων κωνοφόρων, η ζώνη των ψυχρόβιων κωνοφόρων και η εξωδασική ζώνη των υψηλών ορέων. Στις ζώνες αυτές οι 4

5 πυρκαγιές είναι σπανιότατο φαινόμενο και εμφανίζονται σε χρονιές με εξαιρετικά ακραίες κλιματικές συνθήκες. Η ζώνη δασών οξυάς - ελάτης και ορεινών παραμεσόγειων κωνοφόρων (ορεινή, υπαλπική) εκτείνεται στις ορεινές περιοχές τις Στερεάς Ελλάδας, της Πελοποννήσου και της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδος και συγκροτείται από αμιγή ή μικτά δάση υβριδογενούς ελάτης και οξυάς που φθάνουν μέχρι τα ανώτερα δασοόρια ( μ.). Η ζώνη των ψυχρόβιων κωνοφόρων (ορεινή - υπαλπική) εμφανίζεται στα υψηλά όρη της Βόρειας Ελλάδας και σχηματίζεται από τα δάση της δασικής πεύκης, της ερυθρελάτης και της λευκής ελάτης. Οι πυρκαγιές στη ζώνη αυτή είναι σχεδόν ανύπαρκτες. Η εξωδασική ζώνη των υψηλών ορέων εμφανίζεται στα υψηλά όρη της χώρας, πάνω από τα δασοόρια (ψευδαλπικές εκτάσεις). Συντίθεται από ποώδη κυρίως βλάστηση με διάσπαρτους μικρούς θάμνους. Ούτε η ποσότητα οξυγόνου, ούτε η καύσιμη ύλη είναι ποτέ αρκετά ώστε να υπάρξει αξιόλογη πυρκαγιά στη ζώνη αυτή. 5

6 Τα Δάση Κωνοφόρων της Λέσβου Στην νήσο Λέσβο παρατηρείται ένα πυκνό σύμπλεγμα κωνοφόρων δασών το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί ως το μεγαλύτερο σε όλο το νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου. Συγκεκριμένα, το άθροισμα όλων των περιοχών που καλύπτονται από κωνοφόρα δέντρα (αμιγές δάσος, αραιό δάσος και νεαρό δάσος / αναδασώσεις) ανέρχεται στα ha. Σε όλο το νησί, ακόμα και σε περιοχές αμιγώς καλυμμένες με διαφορετικούς τύπους βλάστησης μπορεί κανείς να συναντήσει ξέχωρες αυτοφυείς συστάδες ή άτομα κωνοφόρων. Τα είδη κωνοφόρων της Λέσβου είναι η Τραχεία πεύκη ( Pinus brutia Ten.), η Μαύρη πεύκη στα ανώτερα υψόμετρα ( Pinus nigra Arnold), η κουκουναριά ( Pinus pinea) προερχόμενη κυρίως από δενδροφυτεύσεις του τοπικού δασαρχείου, όπως συνέβη και με τα άτομα ή συστάδες κυπαρισσιού ( Cupressus sempervirens) και, τέλος, αυτοφυή άτομα Αρκεύθου οξύκεδρου (Juniperus oxycedrus L.) τα οποία έχουν συχνή παρουσία σε μορφή θάμνου. Σπανιότερα εισαγόμενα είδη είναι η Κεφαλληνιακή ελάτη ( Abies cephalonica) η οποία σχηματίζει ένα μικρό αλσύλλιο δίπλα στο Σανατόριο της Αγιάσου και η Χαλέπιος πεύκη (Pinus halepensis) η οποία σχηματίζει και αυτή ένα μικρό αλσύλλιο στο αρχαίο θέατρο της πόλης της Μυτιλήνης. Η Τραχεία πεύκη είναι το πλέον διαδεδομένο είδος κωνοφόρου με συχνή παρουσία σε ολόκληρη την Λέσβο, σχηματίζοντας πυκνές συστάδες. Οι κώνοι της είναι σχεδόν χωρίς μίσχο, ενώ οι βελόνες της φέρουν αντίσταση (τραχιές) στην τριβή. Πέρα από την υλοτόμηση για την κάλυψη διαφόρων αναγκών των κατοίκων, οι συστάδες της αξιοποιούνταν για την συλλογή ρητίνης, κυρίως στις περιοχές της Μεγάλης και της Μικρής Λίμνης αλλά και στην περιφέρεια του όρους Αμπελικό. Η Μαύρη πεύκη σχηματίζει συστάδες κυρίως στον ορεινό όγκο του Προφήτη Ηλία (στην περιοχή Παρακοίλων Πτερούντας), καθώς και στο όρος Κεντρί και σε μια ακόμα θέση βορείως του Μεγαλοχωρίου, που όμως επλήγει από την μεγάλη πυρκαγιά του 1994 και έχουν απομείνει σήμερα μόνο περίπου 50 ώριμα άτομα. Ο κορμός της είναι σκούρος καφέ και γκριζωπός με πυραμοειδή κόμη. Ο Άρκευθος οξύκεδρος είναι συνήθως θάμνος στα δάση της Λέσβου και σπάνια μετατρέπεται σε δέντρο. Είναι διάσπαρτος στα βουνά του νησιού. Στο νησί υπάρχουν έξι μεγάλα αυτόνομα δασικά συμπλέγματα τα οποία καλύπτονται από κωνοφόρα, τα οποία μπορούν να χωριστούν σε μικρότερα τμήματα - υποομάδες βάσει των τοπογραφικών, κλιματικών και ανθρωπογενών συνθηκών. Συγκεκριμένα: α) στα νοτιοανατολικά υπάρχει το δάσος της Κρατήγου, β) στα ανατολικά, βορείως του κόλπου 6

7 της Γέρας, το δάσος Γερανίου Παλαμά, γ) στο κεντρικό τμήμα του νησιού και ανατολικά του κόλπου της Καλλονής, το βασικό δασικό σύμπλεγμα που εκτείνεται σε κατεύθυνση ΒΑ προς ΝΔ σε μήκος 27 km, αρχίζοντας από την περιοχή Φιράνες, διασχίζει τον Όλυμπο και το Αμπελικό και καταλήγει στην παραλία των Βατερών, δ) το δάσος του Πετσοφά Κλαπάδου το οποίο βρίσκεται μεταξύ Καλλονής και Πέτρας και εκτείνεται σε μια περιοχή 9 km ΒΔ έως ΝΑ, και ε) στην δυτική Λέσβο, το δάσος Παρακοίλων Προφήτη Ηλία, το οποίο περικλείει έναν θύλακα Μαύρης πεύκης γύρω από συστάδες Τραχείας πεύκης στα μεγαλύτερα υψόμετρα. Η έκτη περιοχή βρίσκεται βορείως του χωριού Μεγαλοχώρι στην νότια Λέσβο, η ιδιαιτερότητα της οποίας έγκειται στο ότι κάηκε ολοσχερώς το 1994 και πλέον έχει αρχίσει να επανασχηματίζει τις συστάδες λόγω της φυσικής αναγέννησης η οποία ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένη. Η περιοχή αυτή είναι αυτονομημένη από το βασικό δασικό σύμπλεγμα, χωριζόμενη από τον καστανιώνα της Αγιάσου και από μια συμπαγή περιοχή θαμνώνων αείφυλλων σκληρόφυλλων. Διάσπαρτοι θύλακες κωνοφόρων διαφορετικής σύστασης και έκτασης υπάρχουν παντού στο νησί, κυρίως σε μίξη με τους απέραντους ελαιώνες και τους θαμνώνες. Τα έξι κύρια αυτόνομα δασικά συμπλέγματα της νήσου Λέσβου 7

8 Διακρίθηκαν τέσσερις τύποι καύσιμης ύλης στα δάση κωνοφόρων της Λέσβου: Δάσος Μεσογειακών κωνοφόρων στο οποίο τα αείφυλλα σκληρόφυλλα κυριαρχούν στον υπόροφο και ξεπερνούν το 1,5 m ύψος σε ποσοστό κάλυψης άνω του 20% (καταγράφηκαν συχνότερα τα είδη Pistacia lentiscus, Quercus coccifera, Arbutus unedo, Phillyrea media), σε μίξη με ξηροφυλλοτάπητα (litter) από κωνοφόρα. Δάσος Μεσογειακών κωνοφόρων στο οποίο οι χαμηλοί θάμνοι (φρύγανα και αείφυλλα σκληρόφυλλα ύψους < 1,5 m) κυριαρχούν σε ποσοστό κάλυψης άνω του 20% στον υπόροφο (καταγράφηκαν συχνότερα τα είδη Erica malipuliflora, Sarcopterium spinosum, Cistus creticus, Cistus savofolius, Genista acanthoclada, Juniperus oxycedrus), σε μίξη με ξηροφυλλοτάπητα από Pinus brutia. Δάσος Μεσογειακών κωνοφόρων στο οποίο ο ξηροφυλλοτάπητας και η νεκρή ξυλώδης καύσιμη υλη όλων των διαμέτρων κυριαρχεί σε ποσοστό άνω του 70%, σε μίξη με ένα μικρό ποσοστό (< 30%) χαμηλών θάμνων και φρυγάνων. Δάσος Μεσογειακών κωνοφόρων στο οποίο έχει προηγηθεί βόσκηση, καύση ή άλλη μορφή διαχείρισης και εμφανίζονται σημάδια αναγέννησης, με κύριο φορέα καύσης ξηροφυλλοτάπητα χαμηλού φορτίου σε μίξη με ετήσια ποώδη φυτά, χαμηλούς θάμνους ή νεαρά δενδρύλλια. Τα δάση κωνοφόρων παρουσιάζουν αυξημένη επικινδυνότητα και απειλούνται από περιστατικά πυρκαγιών. Υπάρχει συσσωρευμένη καύσιμη ύλη, είτε λόγω εγκατάλειψης της υπαίθρου (μίξη δασικού -αγροτικού και περιαστικού περιβάλλοντος) είτε επανάκαμψης παλαιότερα καμένων εκτάσεων, ακόμα και λόγω ύπαρξης ώριμων συστάδων άνω των 100 ετών που έχουν μεγάλη επικινδυνότητα εμφάνισης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Περαιτέρω, ενώ σε άλλες περιοχές της Λέσβου καταγράφηκε αύξηση του φαινομένου της βόσκησης, υπάρχουν εκτεταμένα τμήματα εντός των δασών τα οποία έχουν πλέον παύσει να βόσκονται με την συχνότητα που γίνονταν παλαιότερα, επιτρέποντας στην βλάστηση να επανακάμψει. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την χρήση της φωτιάς ως μέσου καθαρισμού της περιττής βιομάζας από αγρότες και κτηνοτρόφους αυξάνουν την επικινδυνότητα για εμφάνιση νέων περιστατικών πυρκαγιάς, είτε από αμέλεια είτε από ατύχημα. Η απουσία περιστατικών πυρκαγιάς και η καταστολή εν τη γενέσει όσων προέκυπταν για πολλά έτη έχουν καταστήσει πολλές περιοχές ως ιδιαίτερα εύφλεκτες. Η Περιοχή Μελέτης της Χερσονήσου της Κρατήγου Η περιοχή στα ΝΑ της Λέσβου περιλαμβάνει το βασικό δάσος της Κρατήγου στο οποίο διενεργηθήκαν δειγματοληψίες σε 15 θέσεις καθώς και δύο θύλακες, έναν στον Άγιο 8

9 Ερμογένη (μια θέση δειγματοληψίας) και έναν στο όρος Κοκκινόβολος (μια θέση δειγματοληψίας) στα ΝΔ της πόλης της Μυτιλήνης. Στην παρακάτω είναι εύκολο να διαπιστωθεί ότι τουλάχιστον το μισό δάσος της Κρατήγου έχει καεί σε παλαιότερες πυρκαγιές τουλάχιστον μια φορά. Συγκεκριμένα, το 1977 κάηκαν 650 ha, το 1999 κάηκαν 111 ha, ενώ οι πιο πρόσφατες πυρκαγιές συνέβησαν το 2006 όπου κάηκαν σε δύο περιστατικά πυρκαγιών 567 ha και 290 ha δασικής έκτασης. Οι καμένες περιοχές από την πρόσφατη πυρκαγιά του 2006 δεν επανέκαμψαν φυσικά με αποτέλεσμα η περιοχή να μετατραπεί σε θαμνότοπο (λαδάνια και αστοιβιές). Οι παλαιότερα καμένες εκτάσεις έχουν πλέον μερικώς επανακάμψει, με εμφάνιση αραιού δάσους κωνοφόρων σε έντονη μίξη με περιοχές κυριαρχίας αείφυλλων σκληρόφυλλων. Από τις δειγματοληψίες προέκυψαν τα στοιχεία του Πίνακα. Περιστατικά πυρκαγιών, σημεία δειγματοληψίας και εδαφοκάλυψη στην χερσόνησο της Κρατήγου. 9

10 Ύψος δέντρ ων (m) Τετραγων ική μέση (στηθιαία) διάμετρος (cm) Μήκ ος κόμη ς (m) Διάμετ ρος κόμης (m) Ύψος έναρξ ης κόμης (m) Πυκνότ ητα κόμης (kg/m 3 ) Βασική επιφάν εια συστάδ ας (m 2 /ha) Αρ. δέντρ. στον ανώρο φο (n/ha) Αρ. δέντρ. στον υπόρο φο (n/ha) ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΔΑΣΟΣ ΚΡΑΤΗΓΟΥ Mean Median Max Min ΑΓΙΟΣ ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ Mean ΚΟΚΚΙΝΟΒΟΛΟΣ Mean Πίνακας: Περιγραφικά συγκεντρωτικά στοιχεία που προέκυψαν από τις δειγματοληψίες στην περιοχή μελέτης Στο κεντρικό δάσος Κρατήγου, στην πλειονότητα των σημείων δειγματοληψίας παρατηρήθηκε ότι υπάρχει νεαρό δάσος πολλαπλών κατακόρυφων στρωμάτων. Η ρητίνευση ήταν σπάνιο φαινόμενο στα δάση της περιοχής, ενώ δεν παρατηρηθήκαν μεγάλες και πολλές κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις. Τα δάση ήταν πυκνά και παρατηρήθηκε έντονη παρουσία αείφυλλων σκληρόφυλλων στον υποόροφο (Φωτογραφία 1). Παρατηρηθήκαν και καταγράφηκαν τα είδη λαδάνια, σχίνος, πουρνάρι, αστοιβιά, αγριελιά, φιλίκι, άρκευθος και κουμαριά). Έξι θέσεις είχαν υψόμετρο άνω των 400 m, άλλες επτά από 300 m έως 400 m και δύο κάτω από 200 m. Το ανατολικό τμήμα του δάσους δέχεται ισχυρές οικιστικές πιέσεις στα χαμηλότερα υψόμετρα, το δυτικό όμως τμήμα έχει μηδαμινή οικιστική δραστηριότητα. Η μέση κάλυψη από νεκρή καύσιμη ύλη είναι 53%, από θαμνώνες και φρύγανα 26%, από πέτρες 10% και από ετήσια φυτά 5%. Η περιοχή είναι συχνός τόπος αναψυχής, είτε λόγω επισκέψεων στην ευρύτερη περιοχή της εκκλησίας της Αμαλής για προσκύνημα και αναψυχή, είτε για εκδήλωση κυνηγητικών δραστηριοτήτων, είτε λόγω του ό,τι ο κεντρικός δρόμος διέρχεται από το νότιο τμήμα του δάσους και καταλήγει σε πολυσύχναστες παραλίες. Κάλυ ψη κόμη ς (%) 10

11 Φωτογραφία 1: Τυπικό δάσος Τραχείας πεύκης εντός του κεντρικού δάσους της Κρατήγου Το δάσος του Αγίου Ερμογένη έχει παρόμοιο δομή και σύσταση με αυτή του κεντρικού δάσους της Κρατήγου και εκτείνεται σε μια μικρή χερσόνησο που σχηματίζει έναν κόλπο (Φωτογραφία 2), ενώ η δειγματοληψία έγινε στο μέσο ύψος της περιοχής που είναι τα 90 m. Η περιοχή δέχεται πιέσεις λόγω της πολύ έντονης τουριστικής κίνησης, αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιάς κατά τους θερινούς μήνες. Θεωρείται ως περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους από τους κατοίκους και επισκέπτες του νησιού. Τα είδη βλάστησης εντός της δειγματοληψίας ήταν λαδάνια, ρείκι, αγριελιά και κουμαριά. Παρατηρήθηκε έντονη κατά τόπους φυσική αναγέννηση. Η εκτίμηση της εδαφοκάλυψης έδειξε ότι το 60% της περιοχής καλύπτεται από νεκρή καύσιμη ύλη και το 22% από θαμνώνες και φρύγανα. Φωτογραφία 2: Το δάσος του Αγίου Ερμογένη 11

12 Τέλος, το δάσος του όρους Κοκκινόβολος, ή όπως είναι ευρέως γνωστό ως περιοχή Προφήτη Ηλία, καλύπτει μια ορεινή περιοχή στα βορειοδυτικά του όρους σε υψόμετρο m. Η δειγματοληψία έγινε σε υψόμετρο 343 m σε ώριμο δάσος Τραχείας πεύκης. Παρατηρηθήκαν τα είδη πουρνάρι και κουμαριά κάτω από πυκνή κάλυψη κόμης (80%). Η νεκρή καύσιμη ύλη, αποτελούμενη και από πολλούς νεκρούς κορμούς, καλύπτει το 71% της περιοχής ενώ οι θαμνώνες το 22%. Τα δέντρα Τραχείας πεύκης ήταν ψηλά, υγιή και ώριμα ενώ οι θαμνώνες ανεπτυγμένοι και εύρωστοι, φτάνοντας σε μέσο ύψος 2 m (Φωτογραφία 3). Φωτογραφία 3: Περιοχή εντός του δάσους του όρους Κοκκινόβολος όπου διακρίνονται τα πολύ υψηλά δέντρα Τραχείας πεύκης και η υψηλή βλάστηση θαμνώνων. Η ανατολική πλευρά του όρους καλύπτεται από ελαιώνες, ενώ υπάρχουν αρκετές θέσεις όπου αναμιγνύονται με κωνοφόρα. Δεν παρατηρηθήκαν σημάδια δραστηριοτήτων όπως ρητίνευση ή υλοτόμηση. Στην περιοχή έχουν εκδηλωθεί μόλις τρία περιστατικά πυρκαγιών πολύ μικρής έκτασης τα τελευταία 40 χρόνια τα οποία κατεστάλησαν άμεσα. Δυναμική της Βλάστησης Τα δάση των μεγάλων νησιών του Β. Αιγαίου αυξήθηκαν μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο λόγω της αστυφιλίας και της εγκατάλειψης της υπαίθρου. Από την ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ε. παρατηρήθηκε μια βαθμιαία υποβάθμιση των δασών και των δασικών εκτάσεων γενικότερα, λόγω της αύξησης των ελαιώνων και του αριθμού των αιγοπροβάτων. 12

13 Η υποβάθμιση που συντελέστηκε κυρίως στα πιο ξηρά μέρη των νησιών οδήγησε στην επικράτηση φρυγανικών οικοσυστημάτων. Επιπλέον, οι συχνές πυρκαγιές υποβάθμισαν μεγάλα τμήματα των δασών που έχουν χάσει την ικανότητα για φυσική αναγέννηση. Όπως αναφέρεται πιο πάνω, στα μεγάλα νησιά του Βορείου Αιγαίου (Λέσβος, Χίος και Σάμος) εμφανίζεται ολόκληρη η πρώτη ζώνη των αείφυλλων σκληρόφυλλων θάμνων και το θερμότερο τμήμα της ζώνης των θερμόβιων φυλλοβόλων δρυών), στο οποίο αναπτύσσονται τα δάση της μαύρης πεύκης, της καστανιάς ( Castanea sativa) και της χνοώδους δρυός Quercus pubescens. Πιθανολογούμε ότι εάν συμβούν οι προβλεπόμενες κλιματικές αλλαγές, στα νησιά θα επεκταθεί η ζώνη των αειφύλλων σε βάρος των οικοσυστημάτων της ζώνης των φυλλοβόλων. Η ζώνη των αείφυλλων θάμνων γνωστότερη και ως μεσογειακή ζώνη, διακρίνεται σε δύο υποζώνες (βλ. παραπάνω), οι οποίες παρουσιάζουν κατακόρυφη διαδοχή. Στα χαμηλότερα υψόμετρα (μέχρι τα 300 μ.) βρίσκεται η πιο θερμή και ξηρή ζώνη της ελιάς και της χαρουπιάς η Oleo-ceratonion και στα αμέσως υψηλότερα η πιο δροσερή και υγρή ζώνη της αριάς (Quercion ilicis). Παρά το ότι οι ζώνες αυτές συνυπάρχουν, εν τούτοις θα μπορούσαμε να πούμε ότι στα νησιά του Αιγαίου και στην Κρήτη κυριαρχεί η Oleo-ceratonion και στην υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα η Quercion ilicis. Εάν εξαιρέσουμε την κουκουναριά (Pinus pinea), στην Ελλάδα έχουμε δύο θερμόβια μεσογειακά πεύκα: την τραχεία που εμφανίζεται ανατολικότερα από τη γραμμή διαχωρισμού του Αιγαίου και την χαλέπιο πεύκη ( Pinus halepensis) που εμφανίζεται δυτικά της γραμμής αυτής και φθάνει μέχρι τις ακτές του Ατλαντικού. Θα υπάρξει μια τάση μετακίνησης των ζωνών προς τα πάνω, η οποία προς το παρόν βασίζεται περισσότερο σε ανθρωπογενείς παράγοντες (βοσκή, ξύλευση, πυρκαγιές κ.λ.π.) και λιγότερο στις κλιματικές αλλαγές. Έτσι η διεύρυνση της ζώνης των φρυγάνων, θα μετακινήσει τους θάμνους ψηλότερα και αυτοί με τη σειρά τους θα καταφύγουν στη ζώνη της μαύρης πεύκης, της καστανιάς και της δρυός, τα δάση των οποίων, θα μετακινηθούν ακόμη ψηλότερα και εάν δεν έχουν χώρο, μάλλον θα εξαφανισθούν. Εάν δούμε για παράδειγμα τη Λέσβο, στο νοτιοανατολικό της τμήμα υπάρχει το μοναδικό βουνό της ο Όλυμπος, με υψόμετρο λίγο κάτω από τα 1000 μ. Γύρω από μια ασβεστολιθική άγονη κορυφή, και σε υψόμετρο πάνω από τα 700 μ. συμπιέζονται τα οικοσυστήματα της Quercetalia pubescentis (μαύρης πεύκης, της καστανιάς και της δρυός). Γύρω τους κυριαρχούν τα δάση των αειφύλλων με ή χωρίς την Pinus butia. Κάθε 13

14 παράγοντας που θα αλλάξει στο ελάχιστο τις ευαίσθητες οικολογικές συνθήκες, θα επιφέρει μια μεγάλη διαταραχή που θα έχει ως θύματα τα περισσότερο ψυχρόβια οικοσυστήματα. Altitude (m) Profil de l étagement des essences arbustives et forestières, Mont Olympe, Lesbos Altitudinal zonation of shrubs and forest species in Mount Olympus, Lesvos Sommet à sol nu, forêts de part et d autre Bare soil at the summit, forests on both sides Sud South Parcelle expérimentale d Amali Experimental site Station Météo Phrygana à/with Sarcopoterium spinosum, cistus spp. Pente faible Low slope Pinus brutia Maquis à/with Quercus coccifera, Arbutus spp., Pistacia lentiscus Pente < 30% Slope < 30% Forêts / Forests à/with Quercus pubescens Quercus aegilops Pinus nigra Pente faible 50% Slope low 50% Pinus brutia Maquis à/with Q. coccifera, Arbutus spp., P. lentiscus Pente < 30% Slope < 30% Parcelle expérimentale de Kidonies Experimental site Phrygana à/with S. spinosum, cistus spp. Pente faible Low slope Nord North Σχήμα: Ζώνες βλάστησης του Όρ. Ολύμπου (Λέσβος) Για να έχουμε μια ιδέα για τις κλιματικές διαφοροποιήσεις που εμφανίζονται μόνο στη μικρή σχετικά έκταση της Λέσβου, αναφέρουμε ότι στις επίπεδες περιοχές της δυτικής πλευράς οι βροχές φθάνουν μόλις τα 415 χιλιοστά ετησίως, για δε το ορεινό τμήμα της ανατολικής πλευράς τα 725 χιλιοστά. Εάν μελετήσουμε το μέσο ομβροθερμικό διάγραμμα του νησιού, παρατηρούμε ότι υπάρχει μια μακρά ξηρή περίοδος που αρχίζει από το τέλος 14

15 της άνοιξης και φθάνει μέχρι και την αρχή του φθινοπώρου. Εάν λοιπόν χωροθετήσουμε την ξηρή ζώνη, βλέπουμε ότι αυτή ταυτίζεται με τη ζώνη των φρυγάνων (oleo-ceratonion). To μεσογειακό κλίμα χαρακτηρίζεται από το θερμό και ξηρό καλοκαίρι και από τον ήπιο και μέτρια βροχερό χειμώνα. Οι αναμενόμενες κλιματικές αλλαγές θα δημιουργήσουν περισσότερο θερμά και ξηρά καλοκαίρια και θερμούς, λιγότερο βροχερούς χειμώνες. Η ξηρή περίοδος αναμένεται για την περιοχή μας να επιμηκυνθεί τουλάχιστον κατά δύο μήνες (θα έρχεται νωρίτερα την άνοιξη και θα τελειώνει αργότερα το φθινόπωρο) με ότι αυτό θα σημαίνει για τη διατήρηση ή την εξέλιξη των οικοσυστημάτων. Σήμερα καταγράφονται όπως σε κάθε περιοχή της χώρας μας και στην περιοχή του Βορείου Αιγαίου, υποβαθμιστικές διαδικασίες που οφείλονται στην ανθρώπινη οικονομική δραστηριότητα. Έτσι τα δάση με μέτρια βοσκή ή συχνότερες του κανονικού ρυθμού πυρκαγιές, μετατρέπονται σε δευτερογενείς θαμνώνες και εάν η πίεση συνεχισθεί μπορεί να μετατραπούν σε φρύγανα ή ακόμη και σε λιβάδια ή ξεχερσώνονται σε αγρούς. Όμως εάν οι εκτάσεις αυτές προστατευθούν έχουν τη δυνατότητα να επανέρχονται μέσα από μια καθορισμένη αναβαθμιστική πορεία. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει τουλάχιστον να βοηθούν και οι κλιματικές συνθήκες. Δηλαδή εκείνο που απειλεί τα δάση μας είναι κυρίως ο συνδυασμός ανθρώπινης δραστηριότητας και αλλαγής προς το δυσμενέστερο των κλιματικών συνθηκών. Για να αντιληφθούμε τη διαδοχική δυναμική της βλάστησης στο άμεσο μέλλον πρέπει να κατανοήσουμε τους μηχανισμούς προσαρμογής που διαθέτουν τα φυτά του μεσογειακού χώρου (θάμνοι και φρύγανα), την αειφυλλία, τη σκληροφυλλία, τη θερινή αναστολή της βιολογικής δραστηριότητας, του φαινομένου της αλληλοπάθειας και πολλών άλλων. Κύριος σκοπός της προσαρμογής είναι να εξοικονομήσουν το νερό και να κάνουν λογική χρήση του, ώστε να επιβιώσουν τη μακρά άνομβρη θερινή περίοδο. Τα φρύγανα από την άλλη εμφανίζονται σε περιοχές μέχρι 300 μ. υψόμετρο, πολύ ξηρές (βροχή < 300 χιλ.), διαβρωμένες και με μεγάλη βόσκηση. Τα φρύγανα εμφανίζουν καλύτερη προσαρμογή σε ακόμη ξηρότερα και άγονα περιβάλλοντα, από ότι οι θάμνοι. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ο εποχικός διμορφισμός, δηλαδή της αντικατάστασης των μεγάλων χειμερινών φύλλων, με μικρά θερινά φύλλα στο τέλος της άνοιξης, ώστε να περιορίσουν τη διαπνοή (απώλεια νερού) και να ανταπεξέλθουν έτσι στη μακρά και ξηρή θερινή περίοδο. Το σημαντικότερο για τα φρύγανα είναι ότι είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στο βασικότερο υποβαθμιστικό παράγοντα (μετά το κλίμα) που είναι η βόσκηση. Διαθέτοντας αγκάθια ή κολλώδεις ουσίες και πολλά αιθέρια έλαια βόσκονται μόνο όταν δεν υπάρχει κάτι άλλο να βοσκηθεί. 15

16 Η μετάπτωση ενός θαμνώνα σε φρυγανότοπο, συνήθως δεν γίνεται άμεσα. Τα φρύγανα στην πραγματικότητα κάνουν ότι κάνουν όλα τα οικοσυστήματα: φωτοσυνθέτουν, παράγουν ενέργεια και βιομάζα, ανακυκλώνουν την ύλη, προστατεύουν τη βιοποικιλότητα, και αποτελούν πηγή ζωής. Όμως το πρόβλημα, όπως και για κάθε άλλη μορφή βλάστησης είναι η έντονη βοσκή. Όταν τα άλλα διατροφικά φυτά εκλείψουν, τότε κυρίως τα κατσίκια τα χρησιμοποιούν αναγκαστικά ως τροφή. Στις περιοχές αυτές αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα. Οι διαβρώσεις είναι το βασικό αρνητικό επακόλουθο, στις περιοχές που εξαφανίζονται και τα φρύγανα. Οι περιπτώσεις αυτές θεωρούνται μη αναστρέψιμες τουλάχιστον με φυσικό τρόπο. = Φωτιά και υπερβόσκηση Δάσηs Αείφυλλα σκληρόφυλλα Πυκνά φρύγανα Πολύ υποβαθμισμένες ερημοποιημένες περιοχές Αραιά φρύγανα Δυναμική της βλάστησης λόγω της επίδρασης της φωτιάς και υπερβόσκησης ή της κλιματικής αλλαγής. 16

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Βλάστηση της Ελλάδας. Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών Τηλ.

Βλάστηση της Ελλάδας. Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών   Τηλ. Βλάστηση της Ελλάδας Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών E-mail: dkchrist@upatras.gr Τηλ.: 2610 997277 Χλωρίδα: Το σύνολο των φυτικών ειδών μιας περιοχής. Βλάστηση:

Διαβάστε περισσότερα

Δομή της παρουσίασης.

Δομή της παρουσίασης. Το μέλλον των δασών Δομή της παρουσίασης. Γιατί καίγονται τα δάση μας; Πως καίγονται τα δάση μας; Καίγονται όλα τα δάση μας; Ζημιά ή καταστροφή; Γιατί τόσο συχνά; Φυσική ή τεχνητή αποκατάσταση; Γιατί γιγαντώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου

Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων. Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Ημερίδα : Παράκτιες Αμμοθίνες με είδη Κέδρων Θέμα Παράκτιες αμμοθίνες με είδη κέδρων και δίκτυο «Natura 2000» στο νησί της Ρόδου Εισηγητές Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Δέσποινα

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Αγγελάκη Ειρήνη Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κιτικίδου Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης

Γυμνάσιο Πλωμαρίου. Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης Γυμνάσιο Πλωμαρίου Σχολικό Έτος 2007-08 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Οι άνθρωποι και οι δρόμοι της ρητίνης ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Το δάσος του Αμπελικού ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ Η θέση

Διαβάστε περισσότερα

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr

2112 (Νέο Στάδιο) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Μ. Κασωτάκη ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 2810 264940 FAX: 2810 314580 Ε- mail: ddh@apdkritis.gov.gr ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΡΗΤΗΣ Ηράκλειο 04-08-2015 ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ Αρ. πρωτ: 5686 ΚΑΙ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Δ/ΝΣΗ ΔΑΣΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΠΡΟΣ: ΩΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr

ΥΛΗ Προστασία και Διαχείριση Περιβάλλοντος Ευριπίδου 18, Αθήνα 2103213695 www.forest.gr Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Το ιοξείδιο του άνθρακα Τα τελευταία χρόνια, που η Κλιματική αλλαγή έχει μπει στις συζητήσεις όλης της ανθρωπότητας, εμείς στην Ελλάδα κοιτάζουμε με αληθινή λύπη

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

Παράδειγμα πρόληψης των δασικών πυρκαγιών στον καστανιώνα της οροσειράς Cévennes: ποιμενικός καθαρισμός καύσιμης ύλης στο Sumène (Gard) Η ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ

Παράδειγμα πρόληψης των δασικών πυρκαγιών στον καστανιώνα της οροσειράς Cévennes: ποιμενικός καθαρισμός καύσιμης ύλης στο Sumène (Gard) Η ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Ευρωπαϊκή Ένωση Ελληνική Δημοκρατία Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Β. Αιγαίου Πανεπιστήμιο Αιγαίου Παράδειγμα πρόληψης των δασικών πυρκαγιών στον καστανιώνα της οροσειράς Cévennes: ποιμενικός καθαρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Κατάσταση Απειλές - Προοπτικές

ΤΑ ΔΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Κατάσταση Απειλές - Προοπτικές 1 ο Παγκύπριο Επιστημονικό Συνέδριο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΚΥΠΡΟΣ 2014 28 Μαΐου Λεμεσός - ΤΕΠΑΚ ΤΑ ΔΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Κατάσταση Απειλές - Προοπτικές ΤΑΚΗΣ ΤΣΙΝΤΙΔΗΣ Πρώτος Συντηρητής Δασών ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Συνοδευτικό Κείμενο Διαφανειών Παρουσίασης για Το μέλλον των Δασών

Συνοδευτικό Κείμενο Διαφανειών Παρουσίασης για Το μέλλον των Δασών Συνοδευτικό Κείμενο Διαφανειών Παρουσίασης για Το μέλλον των Δασών 1. Λογότυπο WWF. Αναγνωρίζετε αυτό το σήμα; Το έχετε ξαναδεί; Ποιο είναι το ζώο που έχει για σήμα της η οργάνωση; Τι νομίζετε ότι συμβολίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός συστάσεων για την προσαρμογή της βλάστησης στις κλιματικές αλλαγές σε περιφερειακό επίπεδο

Οδηγός συστάσεων για την προσαρμογή της βλάστησης στις κλιματικές αλλαγές σε περιφερειακό επίπεδο Οδηγός συστάσεων για την προσαρμογή της βλάστησης στις κλιματικές αλλαγές σε περιφερειακό επίπεδο Εισαγωγή Τα δασικά οικοσυστήματα των μεγάλων και μικρών νησιών του Βορείου Αιγαίου αποτελούν πνεύμονα ζωής

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 10: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

"ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ"

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ "ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΘΩΝ, ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΩΝ ΦΡΥΓΑΝΙΚΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ" Δρ. Νικόλαος Α. Θεοδωρίδης ΓΕΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΔΑΣΩΝ & ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ 2 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ - ΣΠΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Στο πλαίσιο του έργου «Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα» το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE Περιβαλλοντική Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 Κεφάλαιο Πρώτο: Το μοντέλο του οικοσυστήματος 1.1. Βασικές αρχές και ορισμοί της Οικολογίας των Οικοσυστημάτων 1.2. Η

Διαβάστε περισσότερα

Λιβάδια - Θαµνότοποι

Λιβάδια - Θαµνότοποι ΟΓ ΟΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Λιβάδια - Θαµνότοποι ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ ΦΟΡΕΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΠΑΡΝΑΣΣΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΥΠΩΝ ΟΙΚΟΤΟΠΩΝ Δεκέμβριος 2015 Μέρος Β Ασβεστολιθικά βραχώδη πρανή με χασμοφυτική βλάστηση Κωδικός Natura 2000: 8210 Περιγραφή. Ασβεστολιθικά

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Αυτή η σελίδα δεν τυπώνεται. Η έκδοση αρχίζει από το επόμενο πρώτο σαλόνι.

Αυτή η σελίδα δεν τυπώνεται. Η έκδοση αρχίζει από το επόμενο πρώτο σαλόνι. Αυτή η σελίδα δεν τυπώνεται. Η έκδοση αρχίζει από το επόμενο πρώτο σαλόνι. Δασικά και Αγροτικά Οικοσυστήματα, Σάμος Επιδιώκοντας να ανοίξουμε ένα νέο δίαυλο επικοινωνίας, με την παρούσα έκδοση στοχεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Δασική Εδαφολογία Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Μέρος 1 ο ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του σ αυτή και η επιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων.

Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων. Ως δάσος χαρακτηρίζεται ένα πολύπλοκο οικοσύστημα με φυτά και ζώα που χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη πυκνότητα δέντρων. Τα δάση καλύπτουν το 9,4% της επιφάνειας της Γης (το 30% της ξηράς), αν και παλαιότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΠΑΝΙΔΑ

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΠΑΝΙΔΑ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΑΓΡΙΑ ΠΑΝΙΔΑ Η φωτιά στα μεσογειακά οικοσυστήματα Πολλές περιοχές της χώρας μας, ιδιαίτερα οι παράκτιες και νησιώτικες, χαρακτηρίζονται από μεσογειακού τύπου κλίμα κατά το οποίο οι βροχεροί

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή της περιοχής μελέτης και σχεδιασμός της δειγματοληψίας

Περιγραφή της περιοχής μελέτης και σχεδιασμός της δειγματοληψίας ΕΡΓΟ ΑΠΘ: ΘΑΛΗΣ 85492 Χαρτογράφηση βλάστησης και εκτίμηση βιομάζας με σύγχρονες μεθόδους Τηλεπισκόπησης στo πλαίσιο της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή και του Πρωτοκόλλου του Κιότο

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα

Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα Ανάλυση της δομής και της ποικιλότητας των εδαφικών κολεοπτέρων (οικογένειες: Carabidae και Tenebrionidae) σε ορεινά οικοσυστήματα Ι. Αναστασίου, Χ. Γεωργιάδης & Α. Λεγάκις Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. ΘΕΜΑ: «Η πορεία αποκατάστασης της Κεφαλληνιακής Ελάτης στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας μετά την Πυρκαγιά του 2007».

Πτυχιακή εργασία. ΘΕΜΑ: «Η πορεία αποκατάστασης της Κεφαλληνιακής Ελάτης στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας μετά την Πυρκαγιά του 2007». ΣΧΟΛΗ ΣΤΕΓ ΑΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ Πτυχιακή εργασία ΘΕΜΑ: «Η πορεία αποκατάστασης της Κεφαλληνιακής Ελάτης στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας μετά την Πυρκαγιά του 2007». ΔΡΑΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου

Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου Σ. Σ. Κανδρέλης 1 και Β. Π. Παπαναστάσης 2 1 Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, 471 00 Άρτα 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί ονοματολογίας

Ορισμοί ονοματολογίας Περιγραφή των τύπων κάλυψης γης του Corine 2000 Απόδοση στα ελληνικά: Ρούλα Τρίγκου 1. Τεχνητές επιφάνειες Ορισμοί ονοματολογίας 1.1. Αστική οικοδόμηση 1. 1. 1. Συνεχής αστική οικοδόμηση Το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Μοντελοποίηση συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών στην περιοχή μελέτης με τη χρήση κατάλληλων λογισμικών

Μοντελοποίηση συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών στην περιοχή μελέτης με τη χρήση κατάλληλων λογισμικών Μοντελοποίηση συμπεριφοράς δασικών πυρκαγιών στην περιοχή μελέτης με τη χρήση κατάλληλων λογισμικών Εισαγωγή Οι βασικοί παράγοντες που επιδρούν στην έναρξη, συµπεριφορά και εξάπλωση των δασικών πυρκαγιών

Διαβάστε περισσότερα

Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή

Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Τα Ελληνικά δάση και η Κλιματική Αλλαγή Ως κλιματική αλλαγή αναφέρεται η υπερθέρμανση του πλανήτη που προκαλείται από την άνοδο του ποσού των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Το διοξείδιο του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια MIL006 - Εκβολή Αγκάθια Περιγραφή Η εκβολή στα Αγκάθια βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 4,4 χιλιόμετρα περίπου βορειοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για εκβολή χειμάρρου σε άμεση αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση καμένων περιοχών

Αποκατάσταση καμένων περιοχών Αποκατάσταση καμένων περιοχών Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Καρέτσος, Εντεταλμένος Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΙΡΡΙΖΙΕΣ ΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΡΩΝ ΑΠΟ ΜΥΚΗΤΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ARMILLARIA

ΣΗΨΙΡΡΙΖΙΕΣ ΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΡΩΝ ΑΠΟ ΜΥΚΗΤΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ARMILLARIA ΣΗΨΙΡΡΙΖΙΕΣ ΑΣΙΚΩΝ ΕΝΤΡΩΝ ΑΠΟ ΜΥΚΗΤΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ARMILLARIA Εικ.1. Ελάτη προσβεβληµένη από το µύκητα Armillaria mellea. ιακρίνονται οι λευκές µυκηλιακές πλάκες στη βάση του κορµού. Μαίναλο. Εικ.2. Μυκηλιακές

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5

Περιεχόµενα. 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 Έργου: Page 2 of 21 Περιεχόµενα 1 Εισαγωγή 4 2 Η όδευση του αγωγού σε τµήµατα 5 2.1 Πεδιάδα του Αξιού (Kp 0 65) 5 2.2 Όρος Βέρµιο (Kp 65 105) 8 2.3 Λεκάνη της Πτολεµαΐδας (Kp 105 125) 13 2.4 Όρος Άσκιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ «ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» Διπλωματική εργασία ΘΕΜΑ: «Η πορεία της αναδάσωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ

ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΒΟΥΡΑΪΚΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι)

Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι) Το τσακάλι, τόσο κοντινό μα τόσο ντροπαλό! (Ανακαλύπτοντας το τσακάλι) ΗΛΙΚΙΑ: 7-12 ΕΠΟΧΗ: Φ, Χ, Α, Κ. ΙΑΡΚΕΙΑ: 1 ώρα προετοιμασία στην τάξη, 1 ώρα έρευνα στο σπίτι, 3-4 εβδομάδες έρευνας. ΥΛΙΚΑ: Ερωτηματολόγιο,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Έργο: LIFE+ Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα AdaptFor (Life08 ENV/GR/00054).

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ LIFE ENVIRONMENT «ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ: ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ» LIFE00ENV/GR/000685 ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΚΡΗΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Είναι µια γης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ. Ε και Στ τάξη

ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ. Ε και Στ τάξη ΦΥΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΑΣ Ε και Στ τάξη Μελέτη πεδίου Πεύκο Επιστημονική ονομασία: Pinus Περιγραφή: Αειθαλή δεντρα με χοντρό και φολιδωτό κορμό και ύψος από 15μ. 80μ. Μπορούν να ζήσουν για πολλά χρόνια. Πού

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Διαχείριση της Γενετικής Ποικιλότητας (με έμφαση στα μεσογειακά δάση) 1 Βιοποικιλότητα Ορίζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη Οδηγός φυτεύσεων Η Πάρνηθα καταλαμβάνει μια μεγάλη έκταση στη γεωγραφική περιοχή της Αττικής και μαζί με τα όρη Πεντέλη, Υμηττός και Αιγάλεω-Ποικίλο περικλείει την πρωτεύουσα και τα προάστια αυτής. Το

Διαβάστε περισσότερα

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δασολιβαδικά Συστήματα. Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα Θ. Παπαχρήστου & Π. Πλατής Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασολιβαδικά Συστήματα συστήματα χρήσης γης Βοσκήσιμη ύλη Κτηνοτροφικά προϊόντα Δασικά προϊόντα Μακροπρόθεσμο κέρδος από δένδρα

Διαβάστε περισσότερα

Βασιλική Κόντου Δασολόγος - Περιβαλλοντολόγος

Βασιλική Κόντου Δασολόγος - Περιβαλλοντολόγος Ανακαλύπτω τις αξίες του δάσους σε ένα περιβαλλοντικό δασικό μονοπάτι 1 Βασιλική Κόντου Δασολόγος - Περιβαλλοντολόγος Ανακαλύπτω τις αξίες του δάσους σε ένα περιβαλλοντικό δασικό μονοπάτι Εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 3 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ (2 Ο κεφάλαιο) ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Εξελικτική πορεία της ελληνικής χλωρίδας παράδειγμα τα νησιά του Αιγαίου

Εξελικτική πορεία της ελληνικής χλωρίδας παράδειγμα τα νησιά του Αιγαίου Εξελικτική πορεία της ελληνικής χλωρίδας παράδειγμα τα νησιά του Αιγαίου Καθηγητής Δημήτριος Χριστοδουλάκης Τμήμα Βιολογίας Τομέας Βιολογίας Φυτών E-mail: dkchrist@upatras.gr Τηλ.: 2610 997277 20 Αιγηίδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΗΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ. ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ : Ευθ. Κοκµοτός, ασολόγος Βασ. Κόντου, M.Sc. ασολόγος

ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΗΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ. ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ : Ευθ. Κοκµοτός, ασολόγος Βασ. Κόντου, M.Sc. ασολόγος ΜΕΛΕΤΗ ΑΝΤΙΠΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΗΣ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ : Ευθ. Κοκµοτός, ασολόγος Βασ. Κόντου, M.Sc. ασολόγος ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 1999 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Σελίδα Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 1. Ιστορικό της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια.

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. ........ Tα δασογεωργικά συστήματα στην Ελλάδα καταλαμβάνουν έκταση 1.044.875 εκτ. που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής γεωργικής γης

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου;

Διαμόρφωση προτύπων. 21 March Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Διαμόρφωση προτύπων Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Το χωρικό πρότυπο επηρεάζει τις οικολογικές διεργασίες (δυναμική των πληθυσμών, τη βιοποικιλότητα, οικοφυσιολογικές διεργασίες των οικοσυστημάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ωλενός, Ακράτα Από τα αρχαία χρόνια, η γεωργία συνεχώς «απαλλοτριώνει» περιοχές από την άγρια φύση. τέως λίμνη Αγουλινίτσα Η Γεωργία κατακερματίζει το βιότοπο των ειδών που χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Εταίροι και προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Χ. Ιωάννου Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη, e-mail: chioannou@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

«Η διαμόρφωση του Δασικού Τοπίου ως αποτέλεσμα της Δασικής Διαχείρισης και Πολιτικής»

«Η διαμόρφωση του Δασικού Τοπίου ως αποτέλεσμα της Δασικής Διαχείρισης και Πολιτικής» ΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ «Η διαμόρφωση του Δασικού Τοπίου ως αποτέλεσμα της Δασικής Διαχείρισης και Πολιτικής» Πτυχιακή εργασία του: Δουλακάκη Νικόλαου

Διαβάστε περισσότερα

Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση. Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης

Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση. Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης WWF Ελλάς, 2012 Επιστημονική Επιμέλεια Έκδοσης: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Χλωρίδα και βλάστηση των δασικών οικοσυστημάτων κατά μήκος του οδικού άξονα Κρέστενα-Ανδρίτσαινα μετά την πυρκαγιά του 2007

Χλωρίδα και βλάστηση των δασικών οικοσυστημάτων κατά μήκος του οδικού άξονα Κρέστενα-Ανδρίτσαινα μετά την πυρκαγιά του 2007 Χλωρίδα και βλάστηση των δασικών οικοσυστημάτων κατά μήκος του οδικού άξονα Κρέστενα-Ανδρίτσαινα μετά την πυρκαγιά του 2007 Α. Παπαδόπουλος και Γ. Φωτιάδης Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

Δασική πεύκη Πιερίων. SOS! Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΘΙΑΓΕ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών

Δασική πεύκη Πιερίων. SOS! Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΘΙΑΓΕ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Δασική πεύκη Πιερίων. SOS! Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΘΙΑΓΕ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Χαρακτηριστικά του δάσους Η δασική πεύκη (Pinus sylvestris) δημιουργεί δάσος 10.000 περίπου

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό 2010 2011 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης Τα δάση μαύρης πεύκης στην Ευρώπη, την Ελλάδα και τον Πάρνωνα Pinus nigra subsp. nigra var. caramanica Στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα

9. Για την αντιµετώπιση της κατάστασης πρέπει να προωθηθεί άµεσα 1 Προς το Περιφερειακό Συµβούλιο Αττικής Συνοπτική έκθεση της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος στην Πάρνηθα & Αττική και των µέτρων που πρέπει να ληφθούν (εν όψει της συζήτησης στο Π.Σ. για την Πάρνηθα)

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ. με ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ, ΧΗΜΙΚΕΣ, ΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ. με ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ, ΧΗΜΙΚΕΣ, ΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ με ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ, ΧΗΜΙΚΕΣ, ΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ Κύκλος του άνθρακα ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ ΔΥΟ ΑΝΤΙΘΕΤΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΊΝΑΙ ΙΔΙΟΣ ΣΕ ΧΕΡΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Kεφάλαιο 11 (σελ ) Ζώνες βλάστησης

Kεφάλαιο 11 (σελ ) Ζώνες βλάστησης Β Ενότητα «Το φυσικό περιβάλλον» 1 Kεφάλαιο 11 (σελ. 43 45) Ζώνες βλάστησης Στόχοι: -να γνωρίσουµε την έννοια της βλάστησης -να παρατηρήσουµε την κατανοµή της βλάστησης στην επιφάνεια της Γης -να συνδέουµε

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ.

ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ ΣΟΥΝΙΟΥ:ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, ΧΛΩΡΙΔΑ- ΠΑΝΙΔΑ. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΕΘΝΙΚΟΣ ΔΡΥΜΟΣ; Είναι μία γεωγραφική περιοχή με εξαιρετική φυσική ομορφιά, που συγκεντρώνει σπάνια και υπό εξαφάνιση είδη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΕΝΔΡΑ ΩΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ

ΤΑ ΔΕΝΔΡΑ ΩΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΑ ΔΕΝΔΡΑ ΩΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ (ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΓΥΡΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΕΚΤΙΚΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΤΟΥΣ) Ο νομός Σερρών, ουσιαστικά διαμορφώνεται σαν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΕΤΕ: ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ -> ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΥΣΑΝΘΕΜΟ

ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΝΑ ΕΚΦΡΑΣΕΤΕ: ΤΗΝ ΑΓΑΠΗ -> ΚΟΚΚΙΝΟ ΧΡΥΣΑΝΘΕΜΟ ΧΡΥΣΑΕΤΟΙ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Είμαστε μέλη της ερευνητικής ομάδας που ασχολείται με το περιβάλλον και με το τι μας κάνει να χαμογελάμε στη φύση. Επιλέξαμε αυτό το θέμα επειδή πιστεύουμε πως ακόμα υπάρχουν πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματική αλλαγή και αύξηση της ελάτης

Κλιματική αλλαγή και αύξηση της ελάτης ΤΕΙ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝ. ΤΡΟΦΙΜΩΝ KAI ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τ.Ε.Ι. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Επιστημονική ανακοίνωση Κλιματική αλλαγή και αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Θ. Δ. Ζάγκα Καθηγητή ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Τομέας Δασικής Παραγωγής-Προστασίας Δασών-

Διαβάστε περισσότερα

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου;

Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Μπορεί η διαχείριση των εδαφικών πόρων να συμβάλλει στη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου; Δημ. Αλιφραγκής Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Εδαφολογίας ΑΠΘ Αύξηση του ρυθμού δέσμευσης του διοξειδίου του άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα