Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης"

Transcript

1 Μελέτη της παρελθούσας και μελλοντικής δυναμικής της βλάστησης στην περιοχή μελέτης Οι ζώνες βλάστησης των νησιών του Β. Αιγαίου Τα φυτά, προκειμένου να πετύχουν τη μεγαλύτερη εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας και των θρεπτικών στοιχείων του εδάφους, δημιουργούν σε κάθε περιοχή αυστηρά προκαθορισμένες κοινωνίες, η σύνθεση των οποίων εξαρτάται από τα γενετικά αποθέματα και από τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Οι κοινωνίες αυτές ονομάζονται φυτοκοινότητες ή φυτοκοινωνίες. Οι φυτοκοινωνίες, εξαρτώμενες από τις εδαφικές και προπάντων από τις κλιματικές συνθήκες, διακρίνονται χωρικά και σχηματίζουν ζώνες βλάστησης, οι οποίες μεταβάλλονται φυσιογνωμικά όσο μεταβαίνουμε από τα μικρότερα στα μεγαλύτερα υψόμετρα. Τυπικό ημι-φυσικό τοπίο των νησιών του Β. Αιγαίου (Χίος) Πέντε ζώνες βλάστησης κυριαρχούν στον Ελλαδικό χώρο, από τις οποίες στην περιοχή των νησιών του Βορείου Αιγαίου εμφανίζεται μόνο η πρώτη, ενώ στη Λέσβο και στη Σάμο περιορισμένα και η δεύτερη: 1

2 - Η ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης ( Quecetalia ilicis) (παραλιακή, λ οφώδης και υποορεινή περιοχή). - Η παραμεσογειακή ζώνη βλάστησης (Quercetalia pubescentis) (λοφώδης, υποορεινή). - Η ζώνη των δασών οξυάς - ελάτης και των ορεινών παραμεσόγειων κωνοφόρων (Fagetalia) (ορεινή, υπαλπική). - Η ζώνη των ψυχρόβιων κωνοφόρων (Vaccinio-Picetalia), (ορεινή - υπαλπική) και - Η εξωδασική ζώνη των υψηλών ορέων (Astragalo-Acantholimonetalia). Ευμεσογειακή ζώνη βλάστησης Η ζώνη αυτή είναι η θερμότερη και ξηρότερη ζώνη της πατρίδας μας. Είναι γνωστή ως Quercetalia ilicis ή ζώνη της αριάς, διότι τα όρια της συμπίπτουν με την εξάπλωση της αριάς ( Quercus ilex). Είναι η ζώνη των φρυγάνων και των αειφύλλων σκληροφύλλων θάμνων με ή χωρίς την παρουσία θερμόβιων πεύκων. Εμφανίζεται σε μια σχεδόν συνεχή λωρίδα, που διακόπτεται τοπικά από γεωργικές και οικιστικές περιοχές, κατά μήκος των ακτών των νησιών του Αιγαίου Πελάγους. Η ζώνη αυτή υποδιαιρείται οικολογικά, χλωριδικά και φυσιογνωμικά σε δυο υποζώνες: Την υποζώνη της αγριελιάς και της χαρουπιάς (Oleo-ceratonion) και την υποζώνη της αριάς (Quercion ilicis). Η πρώτη εμφανίζεται στις ακτές της νότιας νησιωτικής χώρας. Με τη σειρά της η υποζώνη αυτή διαιρείται σε δύο αυξητικούς χώρους ή φυτοκοινωνικές ενώσεις, την Oleoceratonietum και την Oleo-lentiscetum. Η Oleo-ceratonietum αποτελεί γεωγραφικά τη χαμηλότερη περιοχή των νησιών και κλιματικά το θερμότερο αυξητικό της χώρο. Αποτελεί μια από τις πλέον διαταραγμένες ζώνες εξαιτίας της έντονης παρουσίας του ανθρώπου από αρχαιοτάτων χρόνων. Στην πραγματικότητα, μπορούμε σήμερα να χαρακτηρίσουμε την ένωση αυτή και ως αυξητικό χώρο των φρυγάνων, αφού σε πολλές περιοχές, κυρίως νησιώτικες, κυριαρχούντα είδη είναι οι ακανθώδεις ημίθαμνοι, όπως αστοιβίδα ( Sarcopoterium spinosum), αφάνα ή γενίστα (Genista acanthoclada), γαλατσίδα (Euphorbia acanthothamnos), θυμάρι (Thymus capitatus), λαδανιές ( Cistus spp.), φασκόμηλο ( Salvia spp.), φλόμος ( Phlomis fruticosa), σπαράγγι (Asparagus aphyllus), αλογοθύμαρο (Anthyllis hermaniae), κ.λ.π.. Εμφανίζονται επίσης πολλά από τα αείφυλλα σκληρόφυλλα είδη της ζώνης της αριάς, όπως η ξυλοκερατιά ( Ceratonia siliqua), η αγριελιά ( Olea europea var. sylvestris), o σχίνος (Pistacia lentiscus), οι άρκευθοι (Juniperus spp.), τα ρείκια (Erica spp.), κ.λ.π. Επειδή η εμφάνιση των φρυγάνων είναι αποτέλεσμα της υποβάθμισης που προκάλεσε η ανθρώπινη παρουσία ( υπερβόσκηση, συχνές πυρκαγιές) σε συνδυασμό με το πιο ξηρό κλίμα της περιοχής. Ο αυξητικός χώρος της Oleo-lentiscetum εμφανίζεται στη νησιωτική Ελλάδα πάνω από την προηγούμενη ένωση. Από τη ζώνη αυτή αρχίζουν να εμφανίζονται οικοσυστήματα της 2

3 τραχείας πεύκης, με υπόροφο από περισσότερο ξηρόβιους, αείφυλλους και σκληρόφυλλους θάμνους (αγριελιά, σχίνο, ρείκια, πουρνάρια, φυλίκια) ή λιγότερο ξηρόβιους όπως η μυρτιά και η δάφνη. Στις καλύτερες θέσεις εμφανίζονται ημιαναρριχόμενα είδη, όπως Lonicera sp., Rubia peregrina, Smilax aspera, Clematis vitalba, κ.λ.π. Οι αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι εμφανίζουν εδώ την πιο καλή προσαρμογή στις επικρατούσες κλιματικές και εδαφικές συνθήκες. Η υποζώνη της αριάς (Quercion ilicis) εμφανίζεται στη νησιωτική χώρα, καταλαμβάνοντας τις δροσερότερες και υγρότερες ακτές. Στις περιοχές που η εμφάνισή της δεν ξεκινά από τη θάλασσα, αναπτύσσεται αμέσως υψηλότερα από τον αυξητικό χώρο του Oleo-lentiscetum. Τα οικοσυστήματα που αναπτύσσονται στην υποζώνη αυτή είναι κυρίως αυτά των αειφύλλων σκληροφύλλων θάμνων με ή χωρίς θερμόβια πεύκα. Στα πλέον αβαθή, φτωχά και όξινα εδάφη απαντώνται φυτοκοινωνίες των ειδών της οικογένειας Ericaceae (Erica manipuliflora, Arbutus unedo) και τα λαδάνια. Συχνά εμφανίζονται και πεύκα (τραχεία, Pinus brutia) τα οποία όμως είναι κακόμορφα, πολύ αραιά και το ύψος τους σπάνια ξεπερνά τα 10 μ. Όπου τα εδάφη είναι καλύτερα εκεί εισχωρεί και η Erica arborea, ενώ τα πεύκα σχηματίζουν εδώ κλειστούς σχηματισμούς και αποκτούν μεγαλύτερο ύψος (μέχρι και τα 15 μ). Αντίθετα, στις πολύ καλές θέσεις με βαθιά, γόνιμα και αυξημένης υγρασίας εδάφη εμφανίζονται όλοι σχεδόν οι αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι της Oleo-lentiscetum και επί πλέον τα σπάρτα ( Spartium junceum), ο ασπάλαθος ( Calicotome villosa), η αριά (Quercus ilex), καθώς και φυλλοβόλα της ανώτερης βλαστητικής ζώνης όπως ο φράξος (Fraxinus ornus), η χνοώδης δρυς ( Quercus pubescens) και άλλα. Τα θερμόβια πεύκα εμφανίζουν στις περιοχές αυτές το άριστο της ανάπτυξής τους, αποκτώντας ύψος που ξεπερνάει τα 20 μέτρα και σχηματίζουν κλειστές συστάδες. Στη νησιώτικη χώρα η πεύκη δημιουργεί μικτές συστάδες με το κυπαρίσσι (Cupressus sempervirens). Οι αυξητικοί χώροι που διακρίνονται σε αυτή την υποζώνη είναι: Adrachno-Quercetum ilicis, Orno-Quercetum ilicis, Lauro-Quercetum ilicis. Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των ζωνών οφείλονται κυρίως στις τοπικές εδαφικές συνθήκες (βάθος εδάφους, υγρασία, οξύτητα κ.λ.π.) και όχι σε κλιματικές. Η παραμεσογειακή ζώνη βλάστησης Όσο ανέρχεται κανείς στα όρη Όλυμπος, Άμπελος και Κέρκης, εγκαταλλείπει βαθμιαία τη μεσογειακή βλάστηση και συναντά είτε μία ιδιόρρυθμη μεταβατική ζώνη που μοιάζει φυσιογνωμικά με εκείνη των αείφυλλων- πλατύφυλλων ( Quercetalia ilicis), που διαφέρει όμως από την τελευταία οικολογικά και χλωριδικά, είτε τη ζώνη των ξηρόφιλων φυλλοβόλων πλατύφυλλων και κυρίως των δρυοδασών. 3

4 Η ζώνη αυτή είναι γνωστή ως Quercetalia pubescentis εξαιτίας της κυριαρχίας της χνοώδους δρυός (Quercus pubescens). Οι φωτιές στα χαμηλότερα σημεία της ζώνης αυτής, αν και δεν είναι σπάνιες είναι σαφώς λιγότερες από ότι στην υποκείμενη ευμεσογειακή ζώνη. Πρόκειται συνήθως για πυρκαγιές που ξεκινούν από τη ζώνη των αείφυλλων και εφόσον δεν ελεγχθούν έγκαιρα εξαπλώνονται στα φυλλοβόλα δρυοδάση. Τα όρια μεταξύ της ευμεσογειακής και της παραμεσογειακής ζώνης είναι ασαφή στη νότια ηπειρωτική και νησιωτική χώρα. Την ασάφεια προκαλεί η εξάπλωση του πουρναριού (Quercus coccifera) και στις δύο ζώνες, εξαιτίας της μεγάλης του αντοχής στη βόσκηση και τις πυρκαγιές. Εκτός από το πουρνάρι, στη ζώνη αυτή εμφανίζονται και άλλα θερμόφιλα είδη της ευμεσογειακής ζώνης, όπως είναι ο σχίνος, η αγριελιά, ο ασπάλαθος, το δενδρώδες ρείκι (E. arborea), το κρητικό λαδάνι (C. creticus) και άλλα. Το κλίμα εδώ γίνεται βαθμιαία ψυχρότερο και υγρότερο. Οι χειμώνες είναι ψυχρότεροι, οι βροχοπτώσεις αυξάνονται και η ξηρή περίοδος χρονικά περιορίζεται. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα οι θερμοκρασίες πέφτουν κάτω από 0 ο C και οι χιονοπτώσεις διαρκούν για μερικές ημέρες. Και αυτή η ζώνη διαιρείται φυσιογνωμικά, οικολογικά και χλωριδικά σε δύο υποζώνες: στο Ostryo-Carpinion και το Quercion confertae (frainetto)-cerris, ενώ ειδικά για τα νησιά του Βορείου Αιγαίου ίσως είναι σκόπιμη η διάκριση και μιας τρίτης υποζώνης, αυτής του Quercion cocciferae. Η διάκριση μεταξύ της μεσογειακής και της υπομεσογειακής ( Ostryo-Carpinion) ζώνης βλάστησης στην Κ. και Β. Ελλάδα είναι αρκετά σαφής και εύκολη, όμως στα νησιά του Βορείου Αιγαίου τα όρια είναι ασαφή επειδή η Q. coccifera εμφανίζεται και στο Oleoceratonion δημιουργώντας έτσι έναν ξεχωριστό αυξητικό χώρο (ένωση) του Cocciferetum mixtum. Εδώ εμφανίζεται μια σειρά ενώσεων (α υξητικών χώρων) όπως το Quercetum cocciferae ή Cocciferetum, το Coccifero-Carpinetum και το Carpinetum orientalis. Στη ζώνη αυτή εμφανίζονται και τα δάση της μαύρης πεύκης, είτε σε αμιγή μορφή, είτε σε μίξη με την τραχεία πεύκη ή σπανιότερα και με τις φυλλοβόλες δρεις. Οι υπόλοιπες ζώνες βλάστησης Πέρα από τις δύο αυτές ζώνες υπάρχουν και οι τρεις υψηλότερες, οι οποίες όμως δεν εμφανίζονται στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Η ζώνη των δασών οξυάς - ελάτης και των ορεινών παραμεσόγειων κωνοφόρων, η ζώνη των ψυχρόβιων κωνοφόρων και η εξωδασική ζώνη των υψηλών ορέων. Στις ζώνες αυτές οι 4

5 πυρκαγιές είναι σπανιότατο φαινόμενο και εμφανίζονται σε χρονιές με εξαιρετικά ακραίες κλιματικές συνθήκες. Η ζώνη δασών οξυάς - ελάτης και ορεινών παραμεσόγειων κωνοφόρων (ορεινή, υπαλπική) εκτείνεται στις ορεινές περιοχές τις Στερεάς Ελλάδας, της Πελοποννήσου και της Κεντρικής και Βόρειας Ελλάδος και συγκροτείται από αμιγή ή μικτά δάση υβριδογενούς ελάτης και οξυάς που φθάνουν μέχρι τα ανώτερα δασοόρια ( μ.). Η ζώνη των ψυχρόβιων κωνοφόρων (ορεινή - υπαλπική) εμφανίζεται στα υψηλά όρη της Βόρειας Ελλάδας και σχηματίζεται από τα δάση της δασικής πεύκης, της ερυθρελάτης και της λευκής ελάτης. Οι πυρκαγιές στη ζώνη αυτή είναι σχεδόν ανύπαρκτες. Η εξωδασική ζώνη των υψηλών ορέων εμφανίζεται στα υψηλά όρη της χώρας, πάνω από τα δασοόρια (ψευδαλπικές εκτάσεις). Συντίθεται από ποώδη κυρίως βλάστηση με διάσπαρτους μικρούς θάμνους. Ούτε η ποσότητα οξυγόνου, ούτε η καύσιμη ύλη είναι ποτέ αρκετά ώστε να υπάρξει αξιόλογη πυρκαγιά στη ζώνη αυτή. 5

6 Τα Δάση Κωνοφόρων της Λέσβου Στην νήσο Λέσβο παρατηρείται ένα πυκνό σύμπλεγμα κωνοφόρων δασών το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί ως το μεγαλύτερο σε όλο το νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου. Συγκεκριμένα, το άθροισμα όλων των περιοχών που καλύπτονται από κωνοφόρα δέντρα (αμιγές δάσος, αραιό δάσος και νεαρό δάσος / αναδασώσεις) ανέρχεται στα ha. Σε όλο το νησί, ακόμα και σε περιοχές αμιγώς καλυμμένες με διαφορετικούς τύπους βλάστησης μπορεί κανείς να συναντήσει ξέχωρες αυτοφυείς συστάδες ή άτομα κωνοφόρων. Τα είδη κωνοφόρων της Λέσβου είναι η Τραχεία πεύκη ( Pinus brutia Ten.), η Μαύρη πεύκη στα ανώτερα υψόμετρα ( Pinus nigra Arnold), η κουκουναριά ( Pinus pinea) προερχόμενη κυρίως από δενδροφυτεύσεις του τοπικού δασαρχείου, όπως συνέβη και με τα άτομα ή συστάδες κυπαρισσιού ( Cupressus sempervirens) και, τέλος, αυτοφυή άτομα Αρκεύθου οξύκεδρου (Juniperus oxycedrus L.) τα οποία έχουν συχνή παρουσία σε μορφή θάμνου. Σπανιότερα εισαγόμενα είδη είναι η Κεφαλληνιακή ελάτη ( Abies cephalonica) η οποία σχηματίζει ένα μικρό αλσύλλιο δίπλα στο Σανατόριο της Αγιάσου και η Χαλέπιος πεύκη (Pinus halepensis) η οποία σχηματίζει και αυτή ένα μικρό αλσύλλιο στο αρχαίο θέατρο της πόλης της Μυτιλήνης. Η Τραχεία πεύκη είναι το πλέον διαδεδομένο είδος κωνοφόρου με συχνή παρουσία σε ολόκληρη την Λέσβο, σχηματίζοντας πυκνές συστάδες. Οι κώνοι της είναι σχεδόν χωρίς μίσχο, ενώ οι βελόνες της φέρουν αντίσταση (τραχιές) στην τριβή. Πέρα από την υλοτόμηση για την κάλυψη διαφόρων αναγκών των κατοίκων, οι συστάδες της αξιοποιούνταν για την συλλογή ρητίνης, κυρίως στις περιοχές της Μεγάλης και της Μικρής Λίμνης αλλά και στην περιφέρεια του όρους Αμπελικό. Η Μαύρη πεύκη σχηματίζει συστάδες κυρίως στον ορεινό όγκο του Προφήτη Ηλία (στην περιοχή Παρακοίλων Πτερούντας), καθώς και στο όρος Κεντρί και σε μια ακόμα θέση βορείως του Μεγαλοχωρίου, που όμως επλήγει από την μεγάλη πυρκαγιά του 1994 και έχουν απομείνει σήμερα μόνο περίπου 50 ώριμα άτομα. Ο κορμός της είναι σκούρος καφέ και γκριζωπός με πυραμοειδή κόμη. Ο Άρκευθος οξύκεδρος είναι συνήθως θάμνος στα δάση της Λέσβου και σπάνια μετατρέπεται σε δέντρο. Είναι διάσπαρτος στα βουνά του νησιού. Στο νησί υπάρχουν έξι μεγάλα αυτόνομα δασικά συμπλέγματα τα οποία καλύπτονται από κωνοφόρα, τα οποία μπορούν να χωριστούν σε μικρότερα τμήματα - υποομάδες βάσει των τοπογραφικών, κλιματικών και ανθρωπογενών συνθηκών. Συγκεκριμένα: α) στα νοτιοανατολικά υπάρχει το δάσος της Κρατήγου, β) στα ανατολικά, βορείως του κόλπου 6

7 της Γέρας, το δάσος Γερανίου Παλαμά, γ) στο κεντρικό τμήμα του νησιού και ανατολικά του κόλπου της Καλλονής, το βασικό δασικό σύμπλεγμα που εκτείνεται σε κατεύθυνση ΒΑ προς ΝΔ σε μήκος 27 km, αρχίζοντας από την περιοχή Φιράνες, διασχίζει τον Όλυμπο και το Αμπελικό και καταλήγει στην παραλία των Βατερών, δ) το δάσος του Πετσοφά Κλαπάδου το οποίο βρίσκεται μεταξύ Καλλονής και Πέτρας και εκτείνεται σε μια περιοχή 9 km ΒΔ έως ΝΑ, και ε) στην δυτική Λέσβο, το δάσος Παρακοίλων Προφήτη Ηλία, το οποίο περικλείει έναν θύλακα Μαύρης πεύκης γύρω από συστάδες Τραχείας πεύκης στα μεγαλύτερα υψόμετρα. Η έκτη περιοχή βρίσκεται βορείως του χωριού Μεγαλοχώρι στην νότια Λέσβο, η ιδιαιτερότητα της οποίας έγκειται στο ότι κάηκε ολοσχερώς το 1994 και πλέον έχει αρχίσει να επανασχηματίζει τις συστάδες λόγω της φυσικής αναγέννησης η οποία ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένη. Η περιοχή αυτή είναι αυτονομημένη από το βασικό δασικό σύμπλεγμα, χωριζόμενη από τον καστανιώνα της Αγιάσου και από μια συμπαγή περιοχή θαμνώνων αείφυλλων σκληρόφυλλων. Διάσπαρτοι θύλακες κωνοφόρων διαφορετικής σύστασης και έκτασης υπάρχουν παντού στο νησί, κυρίως σε μίξη με τους απέραντους ελαιώνες και τους θαμνώνες. Τα έξι κύρια αυτόνομα δασικά συμπλέγματα της νήσου Λέσβου 7

8 Διακρίθηκαν τέσσερις τύποι καύσιμης ύλης στα δάση κωνοφόρων της Λέσβου: Δάσος Μεσογειακών κωνοφόρων στο οποίο τα αείφυλλα σκληρόφυλλα κυριαρχούν στον υπόροφο και ξεπερνούν το 1,5 m ύψος σε ποσοστό κάλυψης άνω του 20% (καταγράφηκαν συχνότερα τα είδη Pistacia lentiscus, Quercus coccifera, Arbutus unedo, Phillyrea media), σε μίξη με ξηροφυλλοτάπητα (litter) από κωνοφόρα. Δάσος Μεσογειακών κωνοφόρων στο οποίο οι χαμηλοί θάμνοι (φρύγανα και αείφυλλα σκληρόφυλλα ύψους < 1,5 m) κυριαρχούν σε ποσοστό κάλυψης άνω του 20% στον υπόροφο (καταγράφηκαν συχνότερα τα είδη Erica malipuliflora, Sarcopterium spinosum, Cistus creticus, Cistus savofolius, Genista acanthoclada, Juniperus oxycedrus), σε μίξη με ξηροφυλλοτάπητα από Pinus brutia. Δάσος Μεσογειακών κωνοφόρων στο οποίο ο ξηροφυλλοτάπητας και η νεκρή ξυλώδης καύσιμη υλη όλων των διαμέτρων κυριαρχεί σε ποσοστό άνω του 70%, σε μίξη με ένα μικρό ποσοστό (< 30%) χαμηλών θάμνων και φρυγάνων. Δάσος Μεσογειακών κωνοφόρων στο οποίο έχει προηγηθεί βόσκηση, καύση ή άλλη μορφή διαχείρισης και εμφανίζονται σημάδια αναγέννησης, με κύριο φορέα καύσης ξηροφυλλοτάπητα χαμηλού φορτίου σε μίξη με ετήσια ποώδη φυτά, χαμηλούς θάμνους ή νεαρά δενδρύλλια. Τα δάση κωνοφόρων παρουσιάζουν αυξημένη επικινδυνότητα και απειλούνται από περιστατικά πυρκαγιών. Υπάρχει συσσωρευμένη καύσιμη ύλη, είτε λόγω εγκατάλειψης της υπαίθρου (μίξη δασικού -αγροτικού και περιαστικού περιβάλλοντος) είτε επανάκαμψης παλαιότερα καμένων εκτάσεων, ακόμα και λόγω ύπαρξης ώριμων συστάδων άνω των 100 ετών που έχουν μεγάλη επικινδυνότητα εμφάνισης και εξάπλωσης πυρκαγιών. Περαιτέρω, ενώ σε άλλες περιοχές της Λέσβου καταγράφηκε αύξηση του φαινομένου της βόσκησης, υπάρχουν εκτεταμένα τμήματα εντός των δασών τα οποία έχουν πλέον παύσει να βόσκονται με την συχνότητα που γίνονταν παλαιότερα, επιτρέποντας στην βλάστηση να επανακάμψει. Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την χρήση της φωτιάς ως μέσου καθαρισμού της περιττής βιομάζας από αγρότες και κτηνοτρόφους αυξάνουν την επικινδυνότητα για εμφάνιση νέων περιστατικών πυρκαγιάς, είτε από αμέλεια είτε από ατύχημα. Η απουσία περιστατικών πυρκαγιάς και η καταστολή εν τη γενέσει όσων προέκυπταν για πολλά έτη έχουν καταστήσει πολλές περιοχές ως ιδιαίτερα εύφλεκτες. Η Περιοχή Μελέτης της Χερσονήσου της Κρατήγου Η περιοχή στα ΝΑ της Λέσβου περιλαμβάνει το βασικό δάσος της Κρατήγου στο οποίο διενεργηθήκαν δειγματοληψίες σε 15 θέσεις καθώς και δύο θύλακες, έναν στον Άγιο 8

9 Ερμογένη (μια θέση δειγματοληψίας) και έναν στο όρος Κοκκινόβολος (μια θέση δειγματοληψίας) στα ΝΔ της πόλης της Μυτιλήνης. Στην παρακάτω είναι εύκολο να διαπιστωθεί ότι τουλάχιστον το μισό δάσος της Κρατήγου έχει καεί σε παλαιότερες πυρκαγιές τουλάχιστον μια φορά. Συγκεκριμένα, το 1977 κάηκαν 650 ha, το 1999 κάηκαν 111 ha, ενώ οι πιο πρόσφατες πυρκαγιές συνέβησαν το 2006 όπου κάηκαν σε δύο περιστατικά πυρκαγιών 567 ha και 290 ha δασικής έκτασης. Οι καμένες περιοχές από την πρόσφατη πυρκαγιά του 2006 δεν επανέκαμψαν φυσικά με αποτέλεσμα η περιοχή να μετατραπεί σε θαμνότοπο (λαδάνια και αστοιβιές). Οι παλαιότερα καμένες εκτάσεις έχουν πλέον μερικώς επανακάμψει, με εμφάνιση αραιού δάσους κωνοφόρων σε έντονη μίξη με περιοχές κυριαρχίας αείφυλλων σκληρόφυλλων. Από τις δειγματοληψίες προέκυψαν τα στοιχεία του Πίνακα. Περιστατικά πυρκαγιών, σημεία δειγματοληψίας και εδαφοκάλυψη στην χερσόνησο της Κρατήγου. 9

10 Ύψος δέντρ ων (m) Τετραγων ική μέση (στηθιαία) διάμετρος (cm) Μήκ ος κόμη ς (m) Διάμετ ρος κόμης (m) Ύψος έναρξ ης κόμης (m) Πυκνότ ητα κόμης (kg/m 3 ) Βασική επιφάν εια συστάδ ας (m 2 /ha) Αρ. δέντρ. στον ανώρο φο (n/ha) Αρ. δέντρ. στον υπόρο φο (n/ha) ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΔΑΣΟΣ ΚΡΑΤΗΓΟΥ Mean Median Max Min ΑΓΙΟΣ ΕΡΜΟΓΕΝΗΣ Mean ΚΟΚΚΙΝΟΒΟΛΟΣ Mean Πίνακας: Περιγραφικά συγκεντρωτικά στοιχεία που προέκυψαν από τις δειγματοληψίες στην περιοχή μελέτης Στο κεντρικό δάσος Κρατήγου, στην πλειονότητα των σημείων δειγματοληψίας παρατηρήθηκε ότι υπάρχει νεαρό δάσος πολλαπλών κατακόρυφων στρωμάτων. Η ρητίνευση ήταν σπάνιο φαινόμενο στα δάση της περιοχής, ενώ δεν παρατηρηθήκαν μεγάλες και πολλές κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις. Τα δάση ήταν πυκνά και παρατηρήθηκε έντονη παρουσία αείφυλλων σκληρόφυλλων στον υποόροφο (Φωτογραφία 1). Παρατηρηθήκαν και καταγράφηκαν τα είδη λαδάνια, σχίνος, πουρνάρι, αστοιβιά, αγριελιά, φιλίκι, άρκευθος και κουμαριά). Έξι θέσεις είχαν υψόμετρο άνω των 400 m, άλλες επτά από 300 m έως 400 m και δύο κάτω από 200 m. Το ανατολικό τμήμα του δάσους δέχεται ισχυρές οικιστικές πιέσεις στα χαμηλότερα υψόμετρα, το δυτικό όμως τμήμα έχει μηδαμινή οικιστική δραστηριότητα. Η μέση κάλυψη από νεκρή καύσιμη ύλη είναι 53%, από θαμνώνες και φρύγανα 26%, από πέτρες 10% και από ετήσια φυτά 5%. Η περιοχή είναι συχνός τόπος αναψυχής, είτε λόγω επισκέψεων στην ευρύτερη περιοχή της εκκλησίας της Αμαλής για προσκύνημα και αναψυχή, είτε για εκδήλωση κυνηγητικών δραστηριοτήτων, είτε λόγω του ό,τι ο κεντρικός δρόμος διέρχεται από το νότιο τμήμα του δάσους και καταλήγει σε πολυσύχναστες παραλίες. Κάλυ ψη κόμη ς (%) 10

11 Φωτογραφία 1: Τυπικό δάσος Τραχείας πεύκης εντός του κεντρικού δάσους της Κρατήγου Το δάσος του Αγίου Ερμογένη έχει παρόμοιο δομή και σύσταση με αυτή του κεντρικού δάσους της Κρατήγου και εκτείνεται σε μια μικρή χερσόνησο που σχηματίζει έναν κόλπο (Φωτογραφία 2), ενώ η δειγματοληψία έγινε στο μέσο ύψος της περιοχής που είναι τα 90 m. Η περιοχή δέχεται πιέσεις λόγω της πολύ έντονης τουριστικής κίνησης, αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιάς κατά τους θερινούς μήνες. Θεωρείται ως περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους από τους κατοίκους και επισκέπτες του νησιού. Τα είδη βλάστησης εντός της δειγματοληψίας ήταν λαδάνια, ρείκι, αγριελιά και κουμαριά. Παρατηρήθηκε έντονη κατά τόπους φυσική αναγέννηση. Η εκτίμηση της εδαφοκάλυψης έδειξε ότι το 60% της περιοχής καλύπτεται από νεκρή καύσιμη ύλη και το 22% από θαμνώνες και φρύγανα. Φωτογραφία 2: Το δάσος του Αγίου Ερμογένη 11

12 Τέλος, το δάσος του όρους Κοκκινόβολος, ή όπως είναι ευρέως γνωστό ως περιοχή Προφήτη Ηλία, καλύπτει μια ορεινή περιοχή στα βορειοδυτικά του όρους σε υψόμετρο m. Η δειγματοληψία έγινε σε υψόμετρο 343 m σε ώριμο δάσος Τραχείας πεύκης. Παρατηρηθήκαν τα είδη πουρνάρι και κουμαριά κάτω από πυκνή κάλυψη κόμης (80%). Η νεκρή καύσιμη ύλη, αποτελούμενη και από πολλούς νεκρούς κορμούς, καλύπτει το 71% της περιοχής ενώ οι θαμνώνες το 22%. Τα δέντρα Τραχείας πεύκης ήταν ψηλά, υγιή και ώριμα ενώ οι θαμνώνες ανεπτυγμένοι και εύρωστοι, φτάνοντας σε μέσο ύψος 2 m (Φωτογραφία 3). Φωτογραφία 3: Περιοχή εντός του δάσους του όρους Κοκκινόβολος όπου διακρίνονται τα πολύ υψηλά δέντρα Τραχείας πεύκης και η υψηλή βλάστηση θαμνώνων. Η ανατολική πλευρά του όρους καλύπτεται από ελαιώνες, ενώ υπάρχουν αρκετές θέσεις όπου αναμιγνύονται με κωνοφόρα. Δεν παρατηρηθήκαν σημάδια δραστηριοτήτων όπως ρητίνευση ή υλοτόμηση. Στην περιοχή έχουν εκδηλωθεί μόλις τρία περιστατικά πυρκαγιών πολύ μικρής έκτασης τα τελευταία 40 χρόνια τα οποία κατεστάλησαν άμεσα. Δυναμική της Βλάστησης Τα δάση των μεγάλων νησιών του Β. Αιγαίου αυξήθηκαν μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο λόγω της αστυφιλίας και της εγκατάλειψης της υπαίθρου. Από την ένταξη της Ελλάδας στην Ε.Ε. παρατηρήθηκε μια βαθμιαία υποβάθμιση των δασών και των δασικών εκτάσεων γενικότερα, λόγω της αύξησης των ελαιώνων και του αριθμού των αιγοπροβάτων. 12

13 Η υποβάθμιση που συντελέστηκε κυρίως στα πιο ξηρά μέρη των νησιών οδήγησε στην επικράτηση φρυγανικών οικοσυστημάτων. Επιπλέον, οι συχνές πυρκαγιές υποβάθμισαν μεγάλα τμήματα των δασών που έχουν χάσει την ικανότητα για φυσική αναγέννηση. Όπως αναφέρεται πιο πάνω, στα μεγάλα νησιά του Βορείου Αιγαίου (Λέσβος, Χίος και Σάμος) εμφανίζεται ολόκληρη η πρώτη ζώνη των αείφυλλων σκληρόφυλλων θάμνων και το θερμότερο τμήμα της ζώνης των θερμόβιων φυλλοβόλων δρυών), στο οποίο αναπτύσσονται τα δάση της μαύρης πεύκης, της καστανιάς ( Castanea sativa) και της χνοώδους δρυός Quercus pubescens. Πιθανολογούμε ότι εάν συμβούν οι προβλεπόμενες κλιματικές αλλαγές, στα νησιά θα επεκταθεί η ζώνη των αειφύλλων σε βάρος των οικοσυστημάτων της ζώνης των φυλλοβόλων. Η ζώνη των αείφυλλων θάμνων γνωστότερη και ως μεσογειακή ζώνη, διακρίνεται σε δύο υποζώνες (βλ. παραπάνω), οι οποίες παρουσιάζουν κατακόρυφη διαδοχή. Στα χαμηλότερα υψόμετρα (μέχρι τα 300 μ.) βρίσκεται η πιο θερμή και ξηρή ζώνη της ελιάς και της χαρουπιάς η Oleo-ceratonion και στα αμέσως υψηλότερα η πιο δροσερή και υγρή ζώνη της αριάς (Quercion ilicis). Παρά το ότι οι ζώνες αυτές συνυπάρχουν, εν τούτοις θα μπορούσαμε να πούμε ότι στα νησιά του Αιγαίου και στην Κρήτη κυριαρχεί η Oleo-ceratonion και στην υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα η Quercion ilicis. Εάν εξαιρέσουμε την κουκουναριά (Pinus pinea), στην Ελλάδα έχουμε δύο θερμόβια μεσογειακά πεύκα: την τραχεία που εμφανίζεται ανατολικότερα από τη γραμμή διαχωρισμού του Αιγαίου και την χαλέπιο πεύκη ( Pinus halepensis) που εμφανίζεται δυτικά της γραμμής αυτής και φθάνει μέχρι τις ακτές του Ατλαντικού. Θα υπάρξει μια τάση μετακίνησης των ζωνών προς τα πάνω, η οποία προς το παρόν βασίζεται περισσότερο σε ανθρωπογενείς παράγοντες (βοσκή, ξύλευση, πυρκαγιές κ.λ.π.) και λιγότερο στις κλιματικές αλλαγές. Έτσι η διεύρυνση της ζώνης των φρυγάνων, θα μετακινήσει τους θάμνους ψηλότερα και αυτοί με τη σειρά τους θα καταφύγουν στη ζώνη της μαύρης πεύκης, της καστανιάς και της δρυός, τα δάση των οποίων, θα μετακινηθούν ακόμη ψηλότερα και εάν δεν έχουν χώρο, μάλλον θα εξαφανισθούν. Εάν δούμε για παράδειγμα τη Λέσβο, στο νοτιοανατολικό της τμήμα υπάρχει το μοναδικό βουνό της ο Όλυμπος, με υψόμετρο λίγο κάτω από τα 1000 μ. Γύρω από μια ασβεστολιθική άγονη κορυφή, και σε υψόμετρο πάνω από τα 700 μ. συμπιέζονται τα οικοσυστήματα της Quercetalia pubescentis (μαύρης πεύκης, της καστανιάς και της δρυός). Γύρω τους κυριαρχούν τα δάση των αειφύλλων με ή χωρίς την Pinus butia. Κάθε 13

14 παράγοντας που θα αλλάξει στο ελάχιστο τις ευαίσθητες οικολογικές συνθήκες, θα επιφέρει μια μεγάλη διαταραχή που θα έχει ως θύματα τα περισσότερο ψυχρόβια οικοσυστήματα. Altitude (m) Profil de l étagement des essences arbustives et forestières, Mont Olympe, Lesbos Altitudinal zonation of shrubs and forest species in Mount Olympus, Lesvos Sommet à sol nu, forêts de part et d autre Bare soil at the summit, forests on both sides Sud South Parcelle expérimentale d Amali Experimental site Station Météo Phrygana à/with Sarcopoterium spinosum, cistus spp. Pente faible Low slope Pinus brutia Maquis à/with Quercus coccifera, Arbutus spp., Pistacia lentiscus Pente < 30% Slope < 30% Forêts / Forests à/with Quercus pubescens Quercus aegilops Pinus nigra Pente faible 50% Slope low 50% Pinus brutia Maquis à/with Q. coccifera, Arbutus spp., P. lentiscus Pente < 30% Slope < 30% Parcelle expérimentale de Kidonies Experimental site Phrygana à/with S. spinosum, cistus spp. Pente faible Low slope Nord North Σχήμα: Ζώνες βλάστησης του Όρ. Ολύμπου (Λέσβος) Για να έχουμε μια ιδέα για τις κλιματικές διαφοροποιήσεις που εμφανίζονται μόνο στη μικρή σχετικά έκταση της Λέσβου, αναφέρουμε ότι στις επίπεδες περιοχές της δυτικής πλευράς οι βροχές φθάνουν μόλις τα 415 χιλιοστά ετησίως, για δε το ορεινό τμήμα της ανατολικής πλευράς τα 725 χιλιοστά. Εάν μελετήσουμε το μέσο ομβροθερμικό διάγραμμα του νησιού, παρατηρούμε ότι υπάρχει μια μακρά ξηρή περίοδος που αρχίζει από το τέλος 14

15 της άνοιξης και φθάνει μέχρι και την αρχή του φθινοπώρου. Εάν λοιπόν χωροθετήσουμε την ξηρή ζώνη, βλέπουμε ότι αυτή ταυτίζεται με τη ζώνη των φρυγάνων (oleo-ceratonion). To μεσογειακό κλίμα χαρακτηρίζεται από το θερμό και ξηρό καλοκαίρι και από τον ήπιο και μέτρια βροχερό χειμώνα. Οι αναμενόμενες κλιματικές αλλαγές θα δημιουργήσουν περισσότερο θερμά και ξηρά καλοκαίρια και θερμούς, λιγότερο βροχερούς χειμώνες. Η ξηρή περίοδος αναμένεται για την περιοχή μας να επιμηκυνθεί τουλάχιστον κατά δύο μήνες (θα έρχεται νωρίτερα την άνοιξη και θα τελειώνει αργότερα το φθινόπωρο) με ότι αυτό θα σημαίνει για τη διατήρηση ή την εξέλιξη των οικοσυστημάτων. Σήμερα καταγράφονται όπως σε κάθε περιοχή της χώρας μας και στην περιοχή του Βορείου Αιγαίου, υποβαθμιστικές διαδικασίες που οφείλονται στην ανθρώπινη οικονομική δραστηριότητα. Έτσι τα δάση με μέτρια βοσκή ή συχνότερες του κανονικού ρυθμού πυρκαγιές, μετατρέπονται σε δευτερογενείς θαμνώνες και εάν η πίεση συνεχισθεί μπορεί να μετατραπούν σε φρύγανα ή ακόμη και σε λιβάδια ή ξεχερσώνονται σε αγρούς. Όμως εάν οι εκτάσεις αυτές προστατευθούν έχουν τη δυνατότητα να επανέρχονται μέσα από μια καθορισμένη αναβαθμιστική πορεία. Για να γίνει όμως αυτό πρέπει τουλάχιστον να βοηθούν και οι κλιματικές συνθήκες. Δηλαδή εκείνο που απειλεί τα δάση μας είναι κυρίως ο συνδυασμός ανθρώπινης δραστηριότητας και αλλαγής προς το δυσμενέστερο των κλιματικών συνθηκών. Για να αντιληφθούμε τη διαδοχική δυναμική της βλάστησης στο άμεσο μέλλον πρέπει να κατανοήσουμε τους μηχανισμούς προσαρμογής που διαθέτουν τα φυτά του μεσογειακού χώρου (θάμνοι και φρύγανα), την αειφυλλία, τη σκληροφυλλία, τη θερινή αναστολή της βιολογικής δραστηριότητας, του φαινομένου της αλληλοπάθειας και πολλών άλλων. Κύριος σκοπός της προσαρμογής είναι να εξοικονομήσουν το νερό και να κάνουν λογική χρήση του, ώστε να επιβιώσουν τη μακρά άνομβρη θερινή περίοδο. Τα φρύγανα από την άλλη εμφανίζονται σε περιοχές μέχρι 300 μ. υψόμετρο, πολύ ξηρές (βροχή < 300 χιλ.), διαβρωμένες και με μεγάλη βόσκηση. Τα φρύγανα εμφανίζουν καλύτερη προσαρμογή σε ακόμη ξηρότερα και άγονα περιβάλλοντα, από ότι οι θάμνοι. Κύριο χαρακτηριστικό τους είναι ο εποχικός διμορφισμός, δηλαδή της αντικατάστασης των μεγάλων χειμερινών φύλλων, με μικρά θερινά φύλλα στο τέλος της άνοιξης, ώστε να περιορίσουν τη διαπνοή (απώλεια νερού) και να ανταπεξέλθουν έτσι στη μακρά και ξηρή θερινή περίοδο. Το σημαντικότερο για τα φρύγανα είναι ότι είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στο βασικότερο υποβαθμιστικό παράγοντα (μετά το κλίμα) που είναι η βόσκηση. Διαθέτοντας αγκάθια ή κολλώδεις ουσίες και πολλά αιθέρια έλαια βόσκονται μόνο όταν δεν υπάρχει κάτι άλλο να βοσκηθεί. 15

16 Η μετάπτωση ενός θαμνώνα σε φρυγανότοπο, συνήθως δεν γίνεται άμεσα. Τα φρύγανα στην πραγματικότητα κάνουν ότι κάνουν όλα τα οικοσυστήματα: φωτοσυνθέτουν, παράγουν ενέργεια και βιομάζα, ανακυκλώνουν την ύλη, προστατεύουν τη βιοποικιλότητα, και αποτελούν πηγή ζωής. Όμως το πρόβλημα, όπως και για κάθε άλλη μορφή βλάστησης είναι η έντονη βοσκή. Όταν τα άλλα διατροφικά φυτά εκλείψουν, τότε κυρίως τα κατσίκια τα χρησιμοποιούν αναγκαστικά ως τροφή. Στις περιοχές αυτές αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα. Οι διαβρώσεις είναι το βασικό αρνητικό επακόλουθο, στις περιοχές που εξαφανίζονται και τα φρύγανα. Οι περιπτώσεις αυτές θεωρούνται μη αναστρέψιμες τουλάχιστον με φυσικό τρόπο. = Φωτιά και υπερβόσκηση Δάσηs Αείφυλλα σκληρόφυλλα Πυκνά φρύγανα Πολύ υποβαθμισμένες ερημοποιημένες περιοχές Αραιά φρύγανα Δυναμική της βλάστησης λόγω της επίδρασης της φωτιάς και υπερβόσκησης ή της κλιματικής αλλαγής. 16

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Στο πλαίσιο του έργου «Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα» το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE Περιβαλλοντική Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας

Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Δασαρχείο Καλαμπάκας Ομάδα έργου: Παναγιώτης Πουλιανίδης, Αναστασία Κάκια, Φωτεινή Πελεκάνη Σεμινάριο Κατάρτισης Δασικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί ονοματολογίας

Ορισμοί ονοματολογίας Περιγραφή των τύπων κάλυψης γης του Corine 2000 Απόδοση στα ελληνικά: Ρούλα Τρίγκου 1. Τεχνητές επιφάνειες Ορισμοί ονοματολογίας 1.1. Αστική οικοδόμηση 1. 1. 1. Συνεχής αστική οικοδόμηση Το μεγαλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση καμένων περιοχών

Αποκατάσταση καμένων περιοχών Αποκατάσταση καμένων περιοχών Δρ Γεώργιος Λυριντζής, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ Δρ Γεώργιος Καρέτσος, Εντεταλμένος Ερευνητής,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα

ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Ωλενός, Ακράτα ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ωλενός, Ακράτα Από τα αρχαία χρόνια, η γεωργία συνεχώς «απαλλοτριώνει» περιοχές από την άγρια φύση. τέως λίμνη Αγουλινίτσα Η Γεωργία κατακερματίζει το βιότοπο των ειδών που χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Χ. Ιωάννου Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη, e-mail: chioannou@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου

Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου Το πρόβλημα της ασύδοτης βόσκησης στο νομό Δωδεκανήσου Κ. Βούλγαρης και Ν. Θεοδωρίδης Διεύθυνση Δασών Δωδεκανήσου, Γ. Μαύρου 2, 851 00 Ρόδος Περίληψη Στο νομό Δωδεκανήσου έχει δημιουργηθεί ένα τεράστιο

Διαβάστε περισσότερα

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια.

Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. Συνδυασμός δέντρων και γεωργικών καλλιεργειών στην ίδια επιφάνεια. ........ Tα δασογεωργικά συστήματα στην Ελλάδα καταλαμβάνουν έκταση 1.044.875 εκτ. που αντιστοιχεί στο 32% της συνολικής γεωργικής γης

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές.

Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές. Γεωβοτανική και Οικολογία. Βασικές έννοιες. Χλωρίδα και Βλάστηση. Τύποι βλάστησης. Βιότοπος, οικοσύστηµα. Βιοµορφές. ΜΑΡΙΑ ΣΑΡΙΚΑ-ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ & ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΑΖΟΣ Βιολόγοι, Υποψήφιοι διδάκτορες Πανεπιστηµίου

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Παπαστεργίου Σ. Κωνσταντινιά Δασολόγος Περιβαλλοντολόγος Α.Π.Θ. M.Sc. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Οι αμμοθίνες ή θίνες, είναι μικροί λόφοι από άμμο που συνήθως βρίσκονται στις παράκτιες περιοχές. Αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση Ο ανθρωπος εξαρτάται από τα δάση. Προμηθεύουν ξύλο και είναι σημαντικά για την αναψυχή του. Επιτελούν όμως και σημαντικές λειτουργίες. Ενισχύουν τη βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 16 ΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Η Ευρώπη είναι ήπειρος κυρίως πεδινή, χωρίς έντονο ανάγλυφο. Τα 2/3 της ηπείρου είναι πεδινές εκτάσεις. Έχει το χαμηλότερο μέσο υψόμετρο από την επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

των πρεμνοφυών δασών ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ Αγίου Όρους Ιερά Κοινότητα Δικαιούχος του έργου Συνεργαζόμενος φ ορέας

των πρεμνοφυών δασών ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ Αγίου Όρους Ιερά Κοινότητα Δικαιούχος του έργου Συνεργαζόμενος φ ορέας Δικαιούχος του έργου Ιερά Κοινότητα Αγίου Όρους των πρεμνοφυών δασών Συνεργαζόμενος φ ορέας ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝΔΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ε λ λ η ν ι κ ό Κ έ ν τ ρ ο Β ιο τ ο π ω ν - Υ ι ρ ο τ ο γ ιω ν ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

«Το δάσος από τα ξύλα του καίγεται»..

«Το δάσος από τα ξύλα του καίγεται».. URL: http://aeiforia.for.auth.gr «Το δάσος από τα ξύλα του καίγεται».. Νικ. Ι. Στάµου, Καθηγητής ασικής Οικονοµικής Σχολή ασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Α.Π.Θ. ιηµερίδα: Ένωση ικαστών ιοκητικής καιοσύνης,

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς. Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης

Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς. Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 811 00 Μυτιλήνη Τηλ. 22510 36436, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑΓΩΝ Ε ΑΦΟΚΑΛΥΨΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ

ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑΓΩΝ Ε ΑΦΟΚΑΛΥΨΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ 41 ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΑΛΛΑΓΩΝ Ε ΑΦΟΚΑΛΥΨΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΡΥΦΟΡΙΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ Α. Μαρτίνης 1, E. Χάρου 1,2, Κ. Καµπάση 1 και M. Στεφούλη 3 1 Τµήµα Οικολογίας και Περιβάλλοντος, ΤΕΙ Ιονίων Νήσων. 1,2 Ινστιτούτο Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ

ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ ΜΟΛΥΒΟΣ ΕΦΤΑΛΟΥ - ΣΚΑΛΑ ΣΥΚΑΜΙΑΣ ΣΥΚΑΜΙΑ - ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΑΡΓΕΝΟΣ - ΚΟΙΛΑΔΑ ΚΑΤΣΙΛΕΜΟΝΑ ΒΑΦΕΙΟΣ - ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000

LIFE - ΦΥΣΗ. Δημιουργία Δικτύου Μικρο-Αποθεμάτων στην Κύπρο για τη Διατήρηση Ειδών και Οικοτόπων Προτεραιότητας. Κλίμακα: 1:5000 ,,, LIFE+ /NAT/CY/ Χάρτης του Μικρο-αποθέματος του φυτού *Ophrys kotchyi Περιοχή Μιτσερού,, DEVELOPMΕNT PROGRAMME Οικότοποι Natura Γεωργικές Καλλιέργειες,, Ισοϋψείς γραμμές (ισοδιάσταση m) Όρια Μικροαποθέματος

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη

Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία. ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Βιοποικιλότητα η φυσική ισορροπία ράσεις υπεύθυνης επιχειρηµατικής πρακτικής για βιώσιµη ανάπτυξη Μέριµνα µε ευαισθησία για την προστασία του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας Η βιοποικιλότητα είναι

Διαβάστε περισσότερα

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533 LIFE08 NAT/GR/000533 ΑΝΑΦΟΡΑ LAYMAN S Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών Ασφάλεια & Αποδοτικότητα 4 Παρεμβάσεων στην NATURA 2000 της Ρόδου FRAMME Σεπτέμβριος 2013 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία

iv. Παράκτια Γεωμορφολογία iv. Παράκτια Γεωμορφολογία Η παράκτια ζώνη περιλαμβάνει, τόσο το υποθαλάσσιο τμήμα της ακτής, μέχρι το βάθος όπου τα ιζήματα υπόκεινται σε περιορισμένη μεταφορά εξαιτίας της δράσης των κυμάτων, όσο και

Διαβάστε περισσότερα

Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος. Κατάλογος Προϊόντων

Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος. Κατάλογος Προϊόντων Φυτώριο Καλλωπιστικών Στεργίου Χρήστος Κατάλογος Προϊόντων ΔΕΝΤΡΑ ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝΟΦΥΛΛΗ (ACACIA CYANOPHYLLA) : ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝ. ΣΑΚ. ΑΚΑΚΙΑ ΚΥΑΝ.ΔΕΝΤΡΟ ΓΛ.22 ΑΛΜΥΡΙΚΙ (TAMARIX PARVIFLORA) : ΑΛΜΥΡΙΚΙ ΔΕΝΤΡΟ ΓΛ.22

Διαβάστε περισσότερα

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007:

Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία. µετά την πυρκαγιά της 26ης Αυγούστου 2007: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ινστιτούτο Μεσογειακών ασικών Οικοσυστηµάτων & Τεχνολογίας ασικών Προϊόντων (Ι.Μ..Ο. & T..Π.) Τα αντιδιαβρωτικά και αντιπληµµυρικά έργα στην αρχαία Ολυµπία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11. Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ.

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11. Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ. ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ ΚΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΜΕΛΑΜΠΕΣ 9/10/11 Δρ Αλέξανδρος Ε. Στεφανάκης Κτηνίατρος Πρόεδρος ΓΕΩΤΕ.Ε. Π.Κ. Ποιός είναι ο Αγίος Βασιλείος; Πολύ καλούς και μοναδικούς φυσικούς πόρους!

Διαβάστε περισσότερα

Το µέτρο αποσκοπεί στη στήριξη της δάσωσης µη γεωργικών γαιών µε στόχους: Την ενίσχυση της αντιδιαβρωτικής και αντιπυρικής προστασίας

Το µέτρο αποσκοπεί στη στήριξη της δάσωσης µη γεωργικών γαιών µε στόχους: Την ενίσχυση της αντιδιαβρωτικής και αντιπυρικής προστασίας 5.3.2.2.3. Πρώτη δάσωση µη γεωργικών γαιών ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ Πρώτη δάσωση µη γεωργικών γαιών ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρα 36 (β) (iii) και 45 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 30 και σηµείο 5.3.2.2.3 Παράρτηµα II του

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση σπόρων ποωδών φυτών με σκοπό την αναβάθμιση των βιότοπων του λαγού, της ορεινής πέρδικας και του αγριόχοιρου

Χρήση σπόρων ποωδών φυτών με σκοπό την αναβάθμιση των βιότοπων του λαγού, της ορεινής πέρδικας και του αγριόχοιρου ΑΡIΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΑΣ & ΑΓΡΙΑΣ ΠΑΝΙΔΑΣ ΙΧΘΥΟΠΟΝΙΑΣ ΓΛΥΚΕΩΝ ΥΔΑΤΩΝ Δ ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕΛΕΤΗ Χρήση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου.

ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. ΟΌλυµπος υψώνεται στην Β.Α. Θεσσαλία και στην Ν.. Μακεδονία. Ο Μύτικας ή αλλιώς το Πάνθεον είναι η Ψηλότερη κορυφή του Ολύµπου. Ο Όλυµπος Πιθανώς σχηµατίστηκε κατά την διάρκεια της Ηωκαίνου εποχής πριν

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου

Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Δασογεωργικά συστήματα Δρ. Άννα Σιδηροπούλου Ελληνικό Αγροδασικό Δίκτυο, Α.Π.Θ. Τι είναι δασογεωργικά συστήματα; Δασογεωργικά ονομάζονται τα συστήματα που συνδυάζουν δέντρα και γεωργικές καλλιέργειες στην

Διαβάστε περισσότερα

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου»

«Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» «Οικοξενάγηση στην Προστατευόμενη Περιοχή του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» Θέμις Νασοπούλου MSc Ξεναγός Εθνικών Δρυμών και Υγροτόπων Λιτόχωρο 7-8/12/2013, «Ελληνο- Γερμανικό Φόρουμ Ορεινής Πεζοπορίας» www.olympusfd.gr

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Διαχείριση Ανάπλαση Άλσους Νέας Φιλαδέλφειας

Προστασία Διαχείριση Ανάπλαση Άλσους Νέας Φιλαδέλφειας Σελ. 2 από 18 Προστασία Διαχείριση Ανάπλαση Άλσους Νέας Φιλαδέλφειας ====================== Α Φάση ======================= Το Άλσος - Χαρακτηριστικά 423 στρέμματα Περίπου το 15% της έκτασης του δήμου Νέας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: LIFE+ AdaptFor. Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα. LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008

ΕΡΓΟ: LIFE+ AdaptFor. Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα. LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 ΕΡΓΟ: LIFE+ AdaptFor Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα www.life-adaptfor.gr Βασιλική Χρυσοπολίτου ΕΚΒΥ Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία

Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία Παύλος Κωνσταντινίδης Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ Λουτρά Θέρμης e-mail: pavkon@fri.gr Περίληψη Οι μελισσοκόμοι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι.

2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού, σαν να είμαστε μετεωρολόγοι. 1. Παρατηρούμε τον καιρό σήμερα και περιγράφουμε τις συνθήκες που αφορούν τη βροχή, τον άνεμο, τον ήλιο και τη θερμοκρασία. βροχή άνεμος ήλιος-σύννεφα θερμοκρασίαάνεση 2. Περιγράφουμε τα στοιχεία του καιρού,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής

ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ. 1. ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) Αρχή διαδρομής ΜΟΛΥΒΟΣ (Αλώνια) - ΒΑΦΕΙΟΣ ΣΤΥΨΗ ΠΕΤΡΙ ΠΕΤΡΑ ΜΟΛΥΒΟΣ 1. ΜΟΛΥΒΟΣ ("Αλώνια") Αρχή διαδρομής Το σημείο έναρξης ή λήξης της διαδρομής. Η διαδρομή είναι κυκλική με μήκος 24.340 μέτρα, επομένως το σύνολο της

Διαβάστε περισσότερα

Τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και. Την άµβλυνση των κλιµατικών µεταβολών

Τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και. Την άµβλυνση των κλιµατικών µεταβολών 5.3.2.2.1. Πρώτη δάσωση γεωργικών γαιών ΤΙΤΛΟΣ ΜΕΤΡΟΥ Πρώτη δάσωση γεωργικών γαιών ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ Άρθρο 43 του Κανονισµού (EΚ) 1698/2005 Άρθρο 31 του Κανονισµού (ΕΚ) 1974/2006 και Παράρτηµα II, σηµείο 5.3.2.2.1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ (MBA) ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ (MBA) ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ (MBA) ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΕΠΙΓΕΙΩΝ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΙΚΩΝ ΥΝΑΜΕΩΝ ΓΙΑ ΑΜΕΣΗ ΚΑΤΑΣΒΕΣΗ ΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΣ ΦΟΙΤΗΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ Ι ΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ Τίτλος δράσης Εκτροφή Σαλιγκαριών του είδους Helix

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4253, 23/7/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΩΝ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4253, 23/7/2010 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΩΝ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΔΑΣΩΝ ΝΟΜΟ Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: Συνοπτικός τίτλος. 14 του 1967 49 του 1987 44 του 1991 27(Ι) του 1999 1. Ο παρών Νόμος θα αναφέρεται ως ο περί Δασών

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών

Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ (ΕΘΙΑΓΕ) ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Αειφορία και σύγχρονες τάσεις (αειφορικής) διαχείρισης των δασών ρ. Σ. Γκατζογιάννης, Τακτικός ερευνητής Ι Ε/ ΕΘΙΑΓΕ 1. Το σύστηµα αξιών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ

Η ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ Η ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ Μιχαήλ Ξανθάκης 1, Παναγιώτης Μινέτος 1, Γεωργία Λυσίτσα

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά Ημερίδας «Περιβάλλον και Σύγχρονες Προκλήσεις Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2014»

Πρακτικά Ημερίδας «Περιβάλλον και Σύγχρονες Προκλήσεις Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος 2014» Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τ.Ε.Ι. Στερεάς Ελλάδας Τ.Ε.Ι. ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καρπενησίου Σύλλογος Σπουδαστών Δασοπονίας Σελίδα 1 ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1

Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ Λαμβάνοντας υπόψη τα κλιματικά δεδομένα της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ»

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ «ΒΟΣΚΗΣΙΜΕΣ ΓΑΙΕΣ ΕΛΛΑΔΑΣ» Άρθρο 1 Ορισμός Για τις ανάγκες του παρόντος νόμου, βοσκήσιμες γαίες καλούνται οι εκτάσεις που δύνανται να χρησιμοποιηθούν για βόσκηση ζώων, στις οποίες αναπτύσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΟΥΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΟΥΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΟΥΣ ΤΑΫΓΕΤΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 Χρηματοδότηση Η παρούσα μελέτη εκπονήθηκε υπό τον επιστημονικό συντονισμό και την επιμέλεια του Ελληνικού

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:...

Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Φυτά της Αλυκής και προσαρμογές στην Ξηρασία Όνομα Ομάδας:... Μέλη της ομάδας :...... Σχολείο:... Τάξη:... Ημερομηνία επίσκεψης:... Καταγραφή Περιβαλλοντικών συνθηκών Καλή σας μέρα. Ονομάζομαι Άγγελος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: Μαζοπίνακες για τη χαλέπιο πεύκη (Pinus halepensis) του δάσους Τατοΐου Πάρνηθας Αττικής. ΕΙΡΗΝΗ ΑΓΓΕΛΑΚΗ Δασολόγος

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: Μαζοπίνακες για τη χαλέπιο πεύκη (Pinus halepensis) του δάσους Τατοΐου Πάρνηθας Αττικής. ΕΙΡΗΝΗ ΑΓΓΕΛΑΚΗ Δασολόγος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: ΑΕΙΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Γ : ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας

Ο Δήμος Βιάννου. Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Ο Δήμος Βιάννου Προφίλ της Γεωγραφικής Ενότητας Γενικά χαρακτηριστικά Η Βιάννος αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς δήμους της Κρήτης. Ταυτόχρονα όμως, συνδυάζει πρόσβαση στη θάλασσα και μάλιστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς

Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Λόγοι υψηλής ελκυστικότητας της Μυκόνου και δυνατότητα εφαρμογής του μοντέλου τουριστικής ανάπτυξης της σε άλλους προορισμούς Σαακιάν Χρήστος Απρίλιος 2013 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία ασχολείται με τη Μύκονο

Διαβάστε περισσότερα

Για την κατανόηση του εκπαιδευτικού αυτού βοηθήματος είναι απαραίτητη η επαρκής γνώση της Φυσιολογίας Φυτών και της Φυσιολογίας Καταπονήσεων των

Για την κατανόηση του εκπαιδευτικού αυτού βοηθήματος είναι απαραίτητη η επαρκής γνώση της Φυσιολογίας Φυτών και της Φυσιολογίας Καταπονήσεων των Για την κατανόηση του εκπαιδευτικού αυτού βοηθήματος είναι απαραίτητη η επαρκής γνώση της Φυσιολογίας Φυτών και της Φυσιολογίας Καταπονήσεων των Φυτών 1. Τα μεσογειακά οικοσυστήματα στον πλανήτη Τα μεσογειακά

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Τεύχους Τεχνικών Προδιαγραφών

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Τεύχους Τεχνικών Προδιαγραφών ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τεύχους Τεχνικών Προδιαγραφών ΑΝΑΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΑΠΟΨΙΛΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΠΕΡΙΑΣΤΙΚΟΥ ΑΣΟΥΣ ΥΜΗΤΤΟΥ I. ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ II. ΤΕΧΝΙΚH ΠΕΡΙ ΕΡΙΓΡΑΦ ΓΡΑΦH III. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ IV. ΤΙΜΟΛΟΓΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007 Δ.Π.Μ.Σ. Οργάνωση και Διοίκηση Βιομηχανικών Συστημάτων Συστήματα Διαχείρισης Ενέργειας και Προστασίας Περιβάλλοντος Το έργο αποκατάστασης του αρχαιολογικού χώρου της Ολυμπίας μετά τις πυρκαγιές του 2007

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας. Μαργαρίτα Αριανούτσου

Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας. Μαργαρίτα Αριανούτσου Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας Μ. Αριανούτσου, Μαργαρίτα Αριανούτσου Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος

Δασικά εδάφη και υδρολογικός κύκλος Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του πάνω σ αυτή και η επιστροφή του στην ατμόσφαιρα λέγεται υδρολογικός κύκλος. το νερό πέφτει στην επιφάνεια της γης με τα ατμοσφαιρικά

Διαβάστε περισσότερα

Αγροδασοπονία: Μια νέα επιστήμη αλλά πολύ παλιά πρακτική

Αγροδασοπονία: Μια νέα επιστήμη αλλά πολύ παλιά πρακτική Αγροδασοπονία: Μια νέα επιστήμη αλλά πολύ παλιά πρακτική Δρ. Κωνσταντίνος Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Τμήμα Δασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Η Αγροδασοπονία

Διαβάστε περισσότερα

6.6. ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ

6.6. ΟΙΚΙΣΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Ορεινή Κορινθία -Αργολίδα. Αποτελεί τον πιο αναπτυγμένο άξονα δεδομένου πως, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί αρκετές τουριστικές μονάδες (ξενοδοχεία, εστιατόρια κτλ.), αξιοποιώντας κυρίως

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ A - D Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος Φοίτος, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Γεωργία Καμάρη Επιμέλεια κειμένων: Πέπη Μπαρέκα ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία

Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία Τίτλος: 7 o Πανελλήνιο Συνέδριο Οικολογίας Οικολογία: συνδέοντας συστήματα, κλίμακες και ερευνητικά πεδία Έκδοση: Ελληνική Οικολογική Εταιρεία Επιμέλεια έκδοσης: Παναγιώτης Γ. Δημητρακόπουλος, Αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων

Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων Μέθοδος των περιοδικών ξυλωδών λημμάτων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου

ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ & BEYOND Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014 Cellier Κριεζώτου ΜΟΣΧΟΦΙΛΕΡΟ Το Μοσχοφίλερο πιθανότατα είναι µια απο τις πιο παλιές Ελληνικές ποικιλίες, καθώς σύµφωνα µε ισχυρισµούς

Διαβάστε περισσότερα

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3

Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης. 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Χατζηνικολάκη Ελένη Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης 250579 Natural Europe CIP-ICT PSP-2009-3 Πώς προσαρμόζονται οι οργανισμοί στις αλλαγές του περιβάλλοντος (τροφή, κλίμα κ. ά.); Κληρονομώντας ευνοϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη

ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER. Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη ΟΙ ΥΔΡΙΤΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΩΣ ΚΑΥΣΙΜΗ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ. ΤΟ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ANAXIMANDER Από Δρ. Κωνσταντίνο Περισοράτη Οι υδρίτες (εικ. 1) είναι χημικές ενώσεις που ανήκουν στους κλειθρίτες, δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά Αγρανάπαυση Αγρανάπαυση ονομάζεται η προσωρινή διακοπή της καλλιέργειας ενός αγρού για να αποκτήσει ξανά την παραγωγικότητα του. Συνήθως διαρκεί ένα χρόνο και εξαρτάται από το είδος του εδάφους και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ - ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ - ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ - ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ FLORA SPORADUM: ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΙΔΑΣ ΤΩΝ ΒΟΡΕΙΩΝ ΣΠΟΡΑΔΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις

Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις Φελλοφόρος δρυς, ένα πολύτιμο δασοπονικό είδος με πολλαπλές χρήσεις Δρ Ιωάννης Σπανός, Τακτικός Ερευνητής Δρ Παναγιώτης Πλατής, Τακτικός Ερευνητής Γεώργιος Γιακζίδης, Δασολόγος Δρ Θωμάς Παπαχρήστου, Τακτικός

Διαβάστε περισσότερα