PARACHOREGEMA GREGORY M. SIFAKIS STUDIES ON ANCIENT THEATRE IN HONOUR OF PROFESSOR. edited by Stavros Tsitsiridis Ε-ΒΟΟΚ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "PARACHOREGEMA GREGORY M. SIFAKIS STUDIES ON ANCIENT THEATRE IN HONOUR OF PROFESSOR. edited by Stavros Tsitsiridis Ε-ΒΟΟΚ"

Transcript

1

2 PARACHOREGEMA STUDIES ON ANCIENT THEATRE IN HONOUR OF PROFESSOR GREGORY M. SIFAKIS edited by Stavros Tsitsiridis Ε-ΒΟΟΚ Crete University Press Foundation for Research & Technology Heraklion 2011

3 ΠΑΡΑΧΟΡΗΓΗΜΑ ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΠΡΟΣ ΤΙΜΗΝ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΡΗΓΟΡΗ Μ. ΣΗΦΑΚΗ Eπιμέλεια Σταύρος Τσιτσιρίδης Ε-ΒΟΟΚ ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας Hράκλειο 2011

4 ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ Iδρυμα Tεχνολογιασ και Eρευνας Hράκλειο Kρήτης, T.Θ. 1385, Tηλ , Fax: Aθήνα: Κλεισόβης 3, Tηλ , Fax: ΣΕΙΡΑ: ΣΥΜΒΟΛΕΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ 2010 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΡΗΤΗΣ Διόρθωση δοκιμίων: Τασούλα Μαρκομιχελάκη Στοιχειοθεσία σελιδοποίηση: Παρασκευή Βλάχου (Π.Ε.Κ.) Εκτύπωση: Γ. Αργυρόπουλος ΕΠΕ Βιβλιοδεσία: Στάμου ΕΠΕ Σχεδίαση εξωφύλλου: Βάσω Αβραμοπούλου ISBN

5 Γ. Μ. Ση φ ά κ η ς

6 Περιεχόμενα Πρόλογος του επιμελητή Κατάλογος δημοσιευμάτων Γ. Μ. Σηφάκη xiii xix ΜΕΡΟΣ Α. ΤΡΑΓΩΔΙΑ Στιχικοί ανάπαιστοι και σκηνικά δρώμενα στον Αισχύλο...3 Νικ ο σ X. ΧΟΥΡΜΟΥΖΙΑΔΗΣ The Lament of Seven against Thebes and the Role of Telestes...31 Kyriakos Tsantsanoglou Two Passages of Sophocles (Ant.1-7; El )...57 Eric Handley Πρὸ ὀμμάτων τίθεσθαι στο θέατρο του Σοφοκλή και στα Scholia Vetera...65 Μαιρη Μαντζιου Euripides Trojan Panathenaia...89 Diskin Clay Προς μια δραματική γραμματική των Βακχών του Ευριπίδη...99 Δαν ι η λ Ι. Ια κ ω β Τα αίτια του τρωικού πολέμου στις Τρωάδες του Ευριπίδη Kateρina Συνοδινου Thetis Journey from Epic to Drama: Euripides and the End of the Trojan Myth Menelaos Christopoulos

7 x ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ἡ Δανάη καὶ ὁ Δίκτυς τοῦ Εὐριπίδη Θεο δ ω ρ ο σ Κ. Στ ε φ α ν ο π ο υ λ ο ς Ξεχασμένες μαρτυρίες τραγικών και κωμικών αποσπασμάτων Δημ η τ ρ ι ο σ Α. Χρ η σ τ ι δ η ς Name-Dropping in Rhesus: Negotiating Ethnic Stereotypes in a Fourth-century Tragedy Vαυ ο s J. Liapis Cassandra and the Passionate Lucidity of furor in Seneca s Agamemnon Michael Paschalis ΜΕΡΟΣ Β. ΚΩΜΩΔΙΑ Re-introducing the Festival in Aristophanes Acharnians Αthena Kavoulaki A Farewell to Arms and the Man: Aristophanes Trugic Lamachus Αvi Sharon Drama and Society According to Aristophanes (Clouds and) Frogs Ole Thomsen Η αβάσταχτη ελαφρότητα των στίχων: Παιχνίδια γρίφων στον ποιητικό αγώνα των Βατράχων του Αριστοφάνη Ιωα ν ν η σ Μ. Κω ν σ τ α ν τ α κ ο ς On the Meaning and Uses of γε in Comic Conversation Antonis Tsakmakis On Aristophanic Parody: The Parodic Techniques Stavros Tsitsiridis Kleine Ährenlese zu den Poetae Comici Graeci Christos Theodoridis

8 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ xi ΜΕΡΟΣ Γ. ΜΙΜΟΣ Iphigenia in Oxyrhynchus and India: Greek Tragedy for Everyone Edith Hall ΜΕΡΟΣ Δ. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ Η έξωση του Αδράστου από τη Σικυώνα Νικολαοσ Κονομης δι ἐλέου καὶ φόβου περαίνουσα τὴν τ ῶ ν τ ο ι ο ύ τ ω ν π α θ η μ ά τ ω ν κάθαρσιν Δημητριοσ Λυπουρλης Aristotle s Poetics and «Tragic History» John Marincola ΜΕΡΟΣ Ε. ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΓΡΑΦΙΚΗ Euripides in Etruria: Admetus and Alcestis Larissa Bonfante «Ταναγραίοι αθλητές», όχι αριστοφανικοί Ὄρνιθες Μιχ α λ η σ Α. Τι β ε ρ ι ο ς Άγαλμα Παπποσιληνού με τραγικό προσωπείο Σεμελη Πινγιατογλου Ὃς ἀγαθῇ ψυχῇ σκηνὴν θυμέλης ἐπάτησε Μια αινιγματική επιγραφή σ ένα δακτυλιόλιθο από την Αίγυπτο Αγγελοσ Χανιωτης

9 xii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΣΤ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΒΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ O Διόνυσος στην υπηρεσία της βουκολικής ποιητικής του Βιργιλίου Ελενη Περακη-Κυριακιδου Το επεισόδιο του Κάδμου στις Μεταμορφώσεις του Οβιδίου: αφηγηματική τεχνική και θεατρική παράδοση Στρατησ Κυριακιδης A Riddling Epigrammatic Diptych (Dioscorides AP 7.37 and on Sophocles and Sositheus Maria Plastira Η μελέτη των οικοδομημάτων του αρχαίου θεάτρου κατά την Αναγέννηση και η συμβολή του Leon Battista Alberti Martin Kreeb Σύγκρισις Ελλήνων και Ρωμαίων, πρότυπα αρετής και εθνική συνείδηση στην Ιταλία Νικοσ Χατζηνικολαου Οι κληρονόμοι του Αριστοτέλη. Η αρχαία τραγωδία ως πρότυπο νεοελληνικών δραματικών συνθέσεων: Από το Φιλοκτήτη του Ν. Πίκκολου (1818) στο Φιλοκτήτη του Β. Ζιώγα (1989) Θοδωροσ Χατζηπανταζης

10 Πρόλογος του επιμελητή Tα εβδομηκοστά πέμπτα γενέθλια του Γρηγόρη Μ. Σηφάκη, ομότιμου καθηγητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης και επίτιμου διδάκτορα των Πανεπιστημίων Πατρών, Κύπρου και Κρήτης, προσφέρουν σε φίλους, συναδέλφους και μαθητές του μια θαυμάσια ευκαιρία, που την αναζητούσαν από καιρό, να τον τιμήσουν για το πλούσιο και πολυσχιδές ερευνητικό, συγγραφικό και διδακτικό του έργο στην Ελλάδα και το εξωτερικό, καθώς και για το γονιμότατο διοικητικό του έργο, αποκορύφωμα του οποίου υπήρξε η πολυετής διοίκηση του νεοσύστατου Πανεπιστημίου Κρήτης. Κεντρικός άξονας των επιστημονικών ενδιαφερόντων του τιμωμένου είναι το αρχαίο θέατρο και η θεωρητική του θεμελίωση στην Ποιητική του Αριστοτέλη. Αυτές οι βασικές ερευνητικές του επιλογές καθόρισαν αποφασιστικά και τον προσανατολισμό του, αφενός, στην κλασική φιλολογία και, αφετέρου, στην ιστορία και θεωρία του θεάτρου. Επιπλέον, η μεγάλη του αγάπη για τη μουσική, κλασική και νεότερη, προσέθεσε έναν ακόμη κλάδο στα ερευνητικά του ενδια φέροντα. Η θητεία του, εξάλλου, στην κενή για ορισμένο χρονικό διάστημα έδρα της Λαογραφίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έγινε αφορμή για την εκδήλωση των ενδιαφερόντων του σχετικά με τον παραδοσιακό πολιτισμό, και ειδικότερα το δημοτικό τραγούδι και την παραδοσιακή δραματουργία του θεάτρου σκιών.

11 xiv ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗ Στον δάσκαλό του T.B.L. Webster οφείλει τον γόνιμο συνδυασμό φιλολογίας και αρχαιολογίας. Δεν προκαλεί, επομένως, έκπληξη το γεγονός ότι ήδη στο πρώτο του βιβλίο (1967), που αποτελεί αναθεωρημένη και επαυξημένη μορφή της διδακτορικής του διατριβής και έχει ως θέμα το ελληνιστικό θέατρο από τον τρίτο έως τον πρώτο προχριστιανικό αιώνα, αξιοποιεί αποδοτικότατα αρχαιολογικές και επιγραφικές μαρτυρίες για τη μελέτη του θεάτρου κατά τους ελληνιστικούς χρόνους στους Δελφούς και στη Δήλο. Το βιβλίο αυτό, έργο αναφοράς μέχρι σήμερα για τη θεατρική δραστηριότητα κατά την αναφερθείσα περίοδο, καθιέρωσε τον, νεαρό τότε, Σηφάκη ως σημαντικό μελετητή του αρχαίου θεάτρου. Οι αγγειογραφίες εξετάζονται ενδελεχώς στο δεύτερο βιβλίο του (1971), για την παράβαση και τους θηριομορφικούς χορούς, όπου ερμηνεύονται παραστάσεις με άνδρες που ιππεύουν δελφίνια, στρουθοκαμήλους ή άλογα σε σχέση με τις απαρχές και τα πρώιμα στάδια της κωμωδίας, ενώ, παράλληλα, υπογραμμίζεται ο συμβατικός χαρακτήρας του αρχαίου θεάτρου σε αντιδιαστολή προς το νεό τερο ρεαλιστικό θέατρο. Η ουσιαστική αυτή διάκριση θα οδηγήσει τον συγγραφέα στο γενικότερο θεωρητικό ζήτημα του παραδοσιακού χαρακτήρα της αρχαίας ελληνικής λογοτεχνίας και τέχνης, θέμα που πραγματεύεται σε σχετικό, προγραμματικό μελέτημά του. Το μελέτημα αυτό είναι ταυτόχρονα προδρομικό, με την έννοια ότι αναπτύσσει προβληματισμούς που θα τον απασχολήσουν αργότερα (π.χ. το θέμα της προφορικότητας). Συμπλήρωση και προέκταση του βιβλίου του για την κωμωδία αποτελεί το άρθρο του για τους κωμικούς ύμνους και τους ιθυφάλλους. Το αξιοσημείωτο σε όλες αυτές τις σημαντικές προσεγγίσεις είναι ότι εδράζονται στον γόνιμο διεπιστημονικό διάλογο αρχαιολογίας και φιλολογίας, και από αυτή την ώσμωση προκύπτουν πρωτότυπα και συχνά ρηξικέλευθα συμπεράσματα, που εν μέρει αναθεωρούν ή και ανατρέπουν τελείως παλαιότερες, βαθιά ριζωμένες στην έρευνα απόψεις. Από την περιοχή της κωμωδίας, αλλά αυτή τη φορά με αξιοποίηση στοιχείων από τον χώρο της θεωρίας, προέρχεται το εκτενές μελέτημα το αφιερωμένο στην αφηγηματική δομή των κωμωδιών του Αριστοφάνη. (Παρενθετικά σημειώνεται ότι στα μεταφραστικά προβλήματα του Αριστοφάνη είχε αφιερώσει ήδη την πρώτη στην Ελλά-

12 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗ xv δα συναφή μελέτη, ενώ αξιομνημόνευτη είναι και η περισπούδαστη κριτική του για το σχετικό με την αριστοφανική κωμωδία βιβλίο του Κ. J. Dover.) Εδώ γίνεται εμφανής η επιρροή που άσκησε το πρωτοποριακό βιβλίο του V. Propp για τη μορφολογία του παραμυθιού με την πρότασή του για την ύπαρξη βασικών αφηγηματικών λειτουργιών στη δομή μιας ιστορίας. Οι θεωρίες για την προφορική σύνθεση των ομηρικών επών αλλά και την προφορικότητα γενικότερα, σε συνδυασμό με προτάσεις του δομισμού, αποτελούν τη βάση της πρωτοποριακής μονογραφίας του για την ποιητική του δημοτικού τραγουδιού (1998). Σε αυτήν ανιχνεύονται οι μηχανισμοί παραγωγής, εκτέλεσης και επανεκτέλεσης ενός τραγουδιού στο πλαίσιο της μη εγγράμματης, παραδοσιακής κοινωνίας. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι όχι μόνο εντοπίζονται και αναλύονται αυτοί οι μηχανισμοί, αλλά και υποδεικνύεται ο δρόμος της μεταστοιχείωσής τους σε ποίηση. Από τη μακρόχρονη αναστροφή του με την Ποιητική του Αριστοτέλη προέρχεται το βιβλίο (2001) για τις απόψεις του Σταγιρίτη φιλοσόφου σχετικά με τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα της ποίησης. Εδώ όχι μόνο τονίζεται η παιδευτική λειτουργία της ποίησης, αλλά και αναλύονται τα συναισθήματα που προκαλεί η ποίηση με βάση τα πορίσματα των σύγχρονων νευροεπιστημών, ενώ προτείνεται νέα ερμηνεία του πολυσυζητημένου όρου κάθαρσις στο έκτο κεφάλαιο της Ποιητικής. Για πρώτη φορά, τέλος, αναγνωρίζεται και αναδεικνύεται η βασική συμβολή της μουσικής στο θέα τρο, η οποία κάθε άλλο παρά δευτερεύοντα ρόλο διαδραματίζει, όπως πίστευε η έρευνα έως τώρα. Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συναγωγή των μικρών θεατρολογικών μελετημάτων του καθηγητή Σηφάκη, που κυκλοφόρησε σχετικά πρόσφατα (2007). Στον τόμο αυτόν δημοσιεύονται σε μετάφραση παλαιότερες ξενόγλωσσες μελέτες του με κάποιες βιβλιογραφικές ενημερώσεις και προσαρμογές, ενίοτε με την προσθήκη καινούριων στοιχείων και γνώσεων. Παράλληλα αναμένεται η συγκεντρωτική έκδοση των νεοελληνικών του μελετημάτων, η οποία θα αναδείξει τη σπουδαία συμβολή του και στη μελέτη της νεοελληνικής φιλολογίας. Η προηγούμενη αδρομερής, κατ ανάγκην υπαινικτική και, φυσικά, ελλιπής περιγραφή της ερευνητικής προσφοράς του καθηγη-

13 xvi ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗ τή Σηφάκη δεν είχε στόχο να προσφέρει ολοκληρωμένη εικόνα του επιστημονικού του έργου ούτε, πολύ περισσότερο, να παρουσιάσει τη μεγάλη συμβολή του από υπεύθυνες θέσεις, όπως η διοίκηση του Πανεπιστημίου Κρήτης, που οδήγησε στην πρωτοποριακή ίδρυση του Τομέα Θεατρολογίας και Μουσικολογίας, ή η διεύθυνση του ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών και η ίδρυση των ευφήμως γνωστών «Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης». Ήθελε απλώς να υπενθυμίσει συνοπτικά τις περιοχές με τις οποίες ασχολήθηκε ο τιμώμενος στην υπερτεσσαρακονταετή πανεπιστημιακή σταδιο δρομία του, εγκαινιάζοντας έναν γόνιμο διεπιστημονικό διάλογο της κλασικής φιλολογίας με την αρχαιολογία, τη θεατρολογία και τη θεωρία της λογοτεχνίας. Προκειμένου να αποφευχθεί η μεγάλη ανομοιογένεια, ο παρών χαριστήριος τόμος ανακλά μέρος μόνον των ενδιαφερόντων του Γ. Μ. Σηφάκη: αναφέρεται στο αρχαίο θέατρο σε όλο του το εύρος και σε κάθε του έκφανση. Απαρτίζεται από έξι ενότητες: οι πρώτες δύο αφορούν την τραγωδία και την κωμωδία αντιστοίχως, ενώ η τρίτη αφορά τον μίμο στην τέταρτη ενότητα θίγεται ένα ζήτημα της πρώιμης ιστο ρίας του θεάτρου, αλλά το μεγαλύτερο μέρος αφιερώνεται στην Ποιητική του Αριστοτέλη η πέμπτη ενότητα αναφέρεται σε ζητήματα αρχαιολογίας του θεάτρου και επιγραφικής η έκτη ενότητα, τέλος, αναφέρεται στην επίδραση και στις επιβιώσεις του αρχαίου θεάτρου. Η ιεράρχηση στο πλαίσιο κάθε ενότητας έγινε με χρονολογικό κριτήριο, ενώ όπου υπήρχαν περισσότερα άρθρα για έναν συγγραφέα ή για ένα θέμα ακολουθήθηκε η αλφαβητική σειρά βάσει του ονόματος του συγγραφέα του άρθρου. Εννοείται, βέβαια, ότι η ποικιλία και η ανομοιομορφία αποτελούν σύμφυτα χαρακτηριστικά παρόμοιων τόμων. Αυτό που προέχει, ωστόσο, εν προκειμένω είναι ο σκοπός: να τιμηθεί ένας λαμπρός επιστήμονας με μια προσφορά που θα μπορούσε υπό μία έννοια να θεωρηθεί μικρό συμπλήρωμα και προέκταση των δικών του εργασιών _ με ένα παραχορήγημα. Ολοκληρώνοντας το σύντομο σημείωμα, επιθυμώ να εκφράσω τις ευχαριστίες μου προς όλους τους συνεργάτες του τόμου, που με ιδιαίτερη χαρά ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση με τη συμβολή τους. Θερμότατες ευχαριστίες οφείλονται ιδιαιτέρως στον καθηγητή

14 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗ xvii Δανιήλ Ιακώβ για την πολύπλευρη και γενναιόδωρη _ όπως πάν τα _ βοήθειά του. Τις ευχαριστίες μου, τέλος, επιθυμώ να εκφράσω προς τις «Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης»: προς τον διευθυντή τους καθηγητή Στέφανο Τραχανά, που υιοθέτησε από την πρώτη στιγμή με χαρά την ιδέα της έκδοσης του τόμου, προς την κ. Διονυσία Δασκάλου, που σχεδίασε και φρόντισε την τυπογραφική του εμφάνιση, και προς την επιμελήτρια κ. Τασούλα Μαρκομιχελάκη, που φρόντισε για την κατά το δυνατόν ομοιόμορφη εμφάνιση των κειμένων. Απομένει το πιο ευφρόσυνο: να απευθύνουμε στον τιμώμενο τις ειλικρινείς ευχαριστίες όλων μας για όσα γενναιόδωρα προσέφερε έως τώρα και να του ευχηθούμε από καρδιάς να συνεχίσει με υγεία το έργο του στις επόμενες δεκαετίες (ολοκληρώνοντας, μεταξύ πολλών άλλων, το πολύτιμο «Πρόγραμμα Ηλεκτρονικής Τεκμηρίωσης της Ιστορίας του Αρχαίου Θεάτρου»), συντροφιά με τη σύζυγό του Νέλλη, τα δυο παιδιά του και την εγγονή του. Στα υ ρ ο ς Τσ ι τ σ ι ρ ι δ η ς

15 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ ΓΡΗΓΟΡΗ Μ. ΣΗΦΑΚΗ Στον κατάλογο που ακολουθεί παρατίθενται τα αμιγώς επιστημονικά μελετήματα που δημοσιεύτηκαν (ή είναι υπό δημοσίευση) είτε σε επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους είτε αυτοτελώς. Για λόγους εποπτικούς στις αυτοτελώς εκδεδομένες εργασίες ο τίτλος αραιογραφείται. 1. «Μάρκου Μουσούρου τοῦ Κρητὸς ποίημα εἰς τὸν Πλάτωνα», Κρητικὰ Χρονικά 8 (1954) «Τουρκικὸ ἔγγραφο τοῦ 1671», Κρητικὰ Χρονικά 10 (1956) «Αἰσχύλου Ἱκέτιδες, στ. 100», Ἀθηνᾶ 64 (1960) «High Stage and Chorus in the Hellenistic Theatre», Bulletin of the Institute of Classical Studies 10 (1963) [βλ. και αρ. 62]. 5. «SEG XIX 335. A Νote», Bulletin of the Institute of Classical Studies 10 (1963) «Organization of Festivals and the Dionysiac Guilds», Classical Quarterly 15 (1965) «Webster, T. B. L., Griechische Bühnenaltertümer (Studienhefte zur Altertumswissenschaft 9), Göttingen 1963», The Journal of Hellenic Studies 85 (1965) [βιβλιοκρισία]. 8. «Comedia: Αn Actress of Comedy», Hesperia 35 (1966) [βλ. και αρ. 62]. 9. Studies in the History of Hellenistic Drama, Athlone Press, Λονδίνο 1967, σσ. xv «Singing Dolphin Riders», Bulletin of the Institute of Classical Studies 14 (1967) πίν. vi.

16 xx ΠΑΡΑΧΟΡΗΓΗΜΑ 11. «Notes on Delian Inscriptions», Bulletin de Correspondance Hellénique 92 (1968) P a r a b a s i s a n d A n i m a l C h o r u s e s. A Contribution to the History of Attic Comedy, Athlone Press, Λονδίνο 1971, σσ. xiii + 150, 8 φωτ. πίνακες. 13. «Aristotle, E.N. IV, a 19-24, and the Comic Chorus in the Fourth Century», American Journal of Philology 92 (1971) «Ὁ παραδοσιακὸς χαρακτήρας τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς λογοτεχνίας καὶ τέχνης», Ἐπιστημονικὴ Ἐπετηρὶς τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης 12 (1973) [βλ. και αρ. 62]. 15. «Aristophanic Comedy. By K. J. Dover, University of California Press, 1972», Phoenix 28 (1974) [βιβλιοκρισία]. 16. «Κωμικοὶ ὕμνοι καὶ ἰθύφαλλοι», Φίλτρα: Τιμητικὸς τόμος Στυλιανοῦ Γ. Καψωμένου, Θεσσαλονίκη 1975, σσ «Iliad and the Death of Penthesilea», Bulletin of the Institute of Classical Studies 23 (1976) «Κλασικὴ φιλολογία καὶ ἀνθρωπιστικὴ παιδεία: Ἀλήθειες καὶ παρεξηγήσεις», στο: Ὑπουργεῖο Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κέν τρο Ἐκπαιδευτικῶν Μελετῶν καὶ Ἐπιμορφώσεως, Εἰσηγήσεις. Ἡ Ἀρχαία Ἑλληνικὴ Γραμματεία ἀπὸ μετάφραση. Ἡ Νεοελληνικὴ Γλῶσσα καὶ Γραμματεία, Αθήνα 1976, σσ «Children in Tragedy», Bulletin of the Institute of Classical Studies 26 (1979) (Ελληνική μετάφραση με εικονογράφηση στο περ. Θέατρο 64/66 [Γενάρης Απρίλης 1981] 23-35) [βλ. και αρ. 62]. 20. «Boy Αctors in New Comedy», στο: G. W. Bowersock W. Burkert M. C. Putnam (επιμ.), Arktouros: Hellenic Studies Presented to Bernard M. W. Knox, εκδ. de Gruyter, Βερολίνο & Νέα Υόρκη 1979, σσ , φωτ. πίνακες 1-6 [βλ. και αρ. 62]. 21. «ΤΖΩΡΤΖ ΤΟΜΣΟΝ: Ἐπίτιμος διδάκτωρ τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης», Ὁ Πολίτης 26 (Μάιος 1979) Ἡ παραδοσιακὴ δραματουργία τοῦ Καραγκιόζη, εκδ. Στιγμή, Aθήνα 1984, σσ «Πρόταση γιὰ μιὰ συνοπτικὴ ἔκδοση δημοτικῶν τραγουδιῶν», στο: Αντίχαρη. Αφιέρωμα στον καθηγητή Σταμάτη Καρατζά, Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο, Αθήνα 1984, σσ

17 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ Γ. Μ. ΣΗΦΑΚΗ xxi 24. «Η κοινωνική λειτουργία του θεάτρου στην αρχαία Αθήνα», Αρχαιολογία 12 (1984) Προβλήματα μετάφρασης τοῦ Ἀριστοφάνη, εκδ. Στιγμή, Αθήνα 1985), σσ φωτ. πίνακες. 26. «Learning from Art and Pleasure in Learning: Αn Interpretation of Aristotle, Poetics b 19», στο: J. H. Betts J. T. Hooker J. R. Green (επιμ.), Studies in Honour of T. B. L. Webster, Bristol Classical Press, Bristol , τόμ. Α, σσ «Janko, R., Aristotle on Comedy: Towards a Reconstruction of Poetics ii. London, 1984», The Journal of Hellenic Studies 107 (1987) [βιβλιοκρισία]. 28. «Towards a Μodern Poetics of Old Comedy», Métis 3 (1988) Γιὰ μιὰ ποιητικὴ τοῦ ἑλληνικοῦ δημοτικοῦ τραγουδιοῦ, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Hράκλειο 1988, σσ «Ζητήματα ποιητικῆς τοῦ Διγενῆ Ε καὶ τῶν ἀκριτικῶν τραγουδιῶν», Ἀριάδνη 5 (1989: Ἀφιέρωμα στὸν Στυλιανὸ Ἀλεξίου) «The Impasse of Greek Higher Education», στο: Speros Vryonis (επιμ.), Greece on the Road to Democracy: From the Junta to PASOK, , New Rochelle, New York 1991, σσ «Homeric Survivals in the Medieval and Modern Greek Folksong Tradition?», Greece & Rome 39 (1992) «The Structure of Aristophanic Comedy», Journal of Hellenic Studies 112 (1992) (Ελληνική μετάφραση στο: Γ. Δ. Κατσής [επιμ.], Θάλεια. Αριστοφάνης: δεκαπέντε μελετήματα, εκδ. Σμίλη, Αθήνα 2007, σσ ) 34. «The Ancient Greek Language, Classical Scholarship in Greece, and Modern Greek Paideia», στο: John Burke Stathis Gauntlett (επιμ.), Neo hellenism, Humanities Research Centre Monograph no. 5, Australian National University, Canberra 1992, σσ «Folklore and Ηistory in Modern Greece», στο: J. Stanojevich Allen C. P. Ioannides J. S. Langdon S. W. Reinert (επιμ.), Τὸ Ἑλληνικόν. Studies in Honor of SperosVryonis Jr., New Rochelle, New York 1993, τ. 2, σσ «Τὸ πρόβλημα τῆς προφορικότητας στὴ μεσαιωνικὴ δημώδη γραμματεία», στο: Ν. Μ. Παναγιωτάκης (επιμ.), Ἀρχὲς τῆς Νεο ελληνικῆς λογοτεχνίας. Πρακτικὰ τοῦ Δεύτερου Διεθνοῦς Συνεδρίου Neo graeca Me-

18 xxii ΠΑΡΑΧΟΡΗΓΗΜΑ dii Aevi, Βενετία, 7-10 Νοεμβρίου 1991, Βενετία Αθήνα 1993, τόμ. Α, σσ «The One-Actor Rule in Greek Tragedy», στο: Alan Griffiths (επιμ.), Stage Directions: Essays in Honour of E. W. Handley, Bulletin of the Institute of Classical Studies, Suppl. 66, Λονδίνο 1995, σσ [βλ. και αρ. 62]. 38. «Homeric Poetry and Modern Greek Folksongs: Α Second Essay», Dialo gos 3 (1996) Μ π έ λ α Μ π ά ρ τ ο κ κ α ὶ δ η μ ο τ ι κ ὸ τ ρ α γ ο ύ δ ι, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ἡράκλειο 1997, σσ CD. 40. «Formulas and their Relatives: A Semiotic Approach to Verse Making in Homer and Modern Greek Folksongs», Journal of Hellenic Studies 117 (1997) «Θουκυδίδου καὶ Ἀριστοτέλους ἀγωνίσματα (LSJ 9, ἀγώνισμα III)», Φιλερήμου ἀγάπησις: Τιμητικὸς τόμος γιὰ τὸν Καθηγητὴ Ἀγαπητὸ Γ. Τσοπανάκη (Ρόδος, 1997), σσ (Αγγλική μετάφραση στο Bulletin of the Institute of Classical Studies 41 [1997)] 21-27) [βλ. και αρ. 62]. 42. «Παλιὰ τραγούδια τῆς ὀρεινῆς Κρήτης. Μιὰ σημειωτικὴ ἀνάγνωση» (διάλεξη στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, , και στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, ) [υπό δημοσίευση]. 43. «Προβλήματα έκδοσης των δημοτικών τραγουδιών», στο: Μνήμη Ελένης Τσαντσάνογλου. Εκδοτικά και ερμηνευτικά ζητήματα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, Θεσσαλονίκη 1998, σσ Κτερίσματα: Φιλολογικὰ Μελετήματα ἀφιερωμένα στὸν Ἰω. Σ. Καμπίτση ( ), ἐπιμέλεια: Γ. Μ. Σηφάκης, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο «Δύο ἀνέκδοτα μελετήματα τοῦ Ἰω. Σ. Καμπίτση», Κτερίσματα (βλ. αρ. 40), σσ «Τὸ ἐπιστημονικὸ ἔργο τοῦ Μενέλαου Παρλαμᾶ», Παλίμψηστον 17 (2000) «Looking for the Tracks of Oral Tradition in Medieval and Early Greek Poetic Works», Journal of the Hellenic Diaspora 27 (2001) «The Function and Significance of Music in Tragedy», Bulletin of the Institute of Classical Studies 45 (2001) A r i s t o t l e o n t h e F u n c t i o n o f T r a g i c P o e t r y, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Hράκλειο 2001, σσ. 206.

19 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΩΝ Γ. Μ. ΣΗΦΑΚΗ xxiii 50. «Λαογραφία, ανθρωπολογία και ιστορία. Ή τα ετερώνυμα που δεν έλκονται», Το παρόν του παρελθόντος. Ιστορία, λαογραφία, κοινωνική ανθρωπολογία. Επιστημονικό συμπόσιο, Eταιρεία Νεοελληνικού Πολιτισμού, Aθήνα 2002, σσ «Ἀηδονολάλειε στῆθος μου: Ἡ ποιητικὴ γλῶσσα τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν καὶ ἐκδοτικὰ ζητούμενα», στο: Εκδοτικά προβλήματα και απορίες. Πρακτικά συνεδρίου στη μνήμη του Γ. Π. Σαββίδη, Αθήνα 2002, σσ «Ποίηση, ἱστορία καὶ φιλοσοφία: Μυθοπλασία καὶ ἀλήθεια», Σῆμα Μενελάου Παρλαμᾶ, Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών, Hράκλειο 2002, σσ «Looking for the Αctor s Αrt in Aristotle», στο: Pat Easterling Edith Hall (επιμ.), Greek and Roman Actors, Cambridge 2002, σσ [βλ. και αρ. 62]. 54. «Greek Tragedy», στο: Robert Kastenbaum (επιμ.), Macmillan Encyclopedia of Death and Dying, Macmillan Reference USA/Thomson/Gale, Νέα Υόρκη «Η συμμετοχή ήθους και πάθους στη λογική επιχειρηματολογία του ρήτορα κατ Αριστοτέλη», στο: Α. Βασιλειάδης κ.ά. (επιμ.), Δημητρίῳ στέφανος. Τιμητικός τόμος για τον καθηγητή Δημήτρη Λυπουρλή, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2004, σσ «Ὁ Ἀριστοτέλης στὸ θέατρο τοῦ Διονύσου», στο: Δ. Ι. Ιακώβ Ε. Παπάζογλου (επιμ.), Θυμέλη. Μελέτες χαρισμένες στον καθηγητή Ν. Χ. Χουρμουζιάδη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2004, σσ «Σκέψεις γιὰ τὴ γέννηση καὶ δομὴ τοῦ δεκαπεντασύλλαβου», στο: Μ. Μικέ Μ. Πεχλιβάνος Λ. Τσιριμώκου (επιμ.), O λόγος της παρουσίας. Τιμητικός τόμος για τον Παν. Μουλλά, εκδ. Σοκόλη, Αθήνα 2005, σσ «Προφορικότητα καὶ ἐγγραμματοσύνη: Δημιουργικὴ συνέργεια ἢ ἀντιπαλότητα;» [2005, υπό δημοσίευση]. 59. «Ὁ Ἐρωτόκριτος καὶ τὰ στιχουργικὰ χνάρια τοῦ δεκαπεντασύλλαβου», Πρακτικά του συνεδρίου «Ζητήματα ποιητικής στον Ερωτό κριτο», Ρέθυμνο 2003, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη Ηρακλείου, Ηράκλειο 2006, σσ «From Mythological Parody to Political Satire: Some Stages in the Evolution of Old Comedy», Classica & Mediaevalia 57 (2006)

20 xxiv ΠΑΡΑΧΟΡΗΓΗΜΑ 61. «Οἱ διαδοχικὲς θεωρίες τοῦ Samuel Baud-Bovy γιὰ τὸν δεκα πεντασύλλαβο», Colloque à la mémoire de Samuel Baud-Bovy (Genève, Novembre 2006) [υπό δημοσίευση]. 62. Μελέτες γιὰ τὸ ἀρχαῖο θέατρο, Πανεπιστημιακὲς Ἐκδόσεις Κρήτης, Ἡράκλειο 2007 [συλλογή κατά σειρά δημοσίευσης των μελετημάτων υπ αρ. 14, 37, 41, 19, 53, 20, 8, 4]. 63. «Aristotle, Poetics 17, 1455a 29-34: People in Real Life, Poets, or Spectators in the Grip of Passion?», Classical Quarterly 52 (2009) «Taplin, O., Pots and Plays. Interactions between Tragedy and Vasepainting of the Fourth Century BC, Los Angeles 2007», The Journal of Hellenic Studies 129 (2009) [βιβλιοκρισία, υπό δημοσίευση]. 65. «Opsis Misunderstood or Aristotle on Theatre Production», στο: G. W. M. Harrison & Vayos Liapis (επιμ.), Opsis. Studies on the Performative Aspect of Greek and Roman Theatre [υπό δημοσίευση].

21 ΜΕΡΟΣ Α m Τραγωδία

22

23 Ν. Χ. Χο υ ρ μ ο υ ζ ι α δ η σ Στιχικοί ανάπαιστοι και σκηνικά δρώμενα στον Αισχύλο Στη σημαντική μελέτη της A. M. Dale 1 για τα λυρικά μέτρα του αρχαίου δράματος περιέχονται, και σχετικά με τους αναπαίστους, όλες οι βασικές πληροφορίες, όπως: η μορφολογία, η διάκριση μεταξύ «στιχικών» και «μελικών», η ένταξη των πρώτων στα «απαγγελτικά» μέτρα, η ειδική κατηγορία των «εμβατήριων», ακόμη και η σχέση της κίνησης του ποδιού ενός βαδίζοντος ερμηνευτή με την άρση και τη θέση του μετρικού ποδός. Ωστόσο, ακόμη και ως προς το, σχετικά απλούστερο, στιχικό, είδος, πέρα από το πιθανό ρυθμικό-φωνητικό εκτόπισμα, που συνάγεται από την περιγραφή, η έλλειψη στοιχείων για την εκτέλεσή του αφήνει απορίες για πιθανές διαφοροποιήσεις και προς άλλα παρόμοια μέτρα, όπως το ιαμβικό και το τροχαϊκό, αλλά και μεταξύ διαφορετικών λειτουρ γιών του ίδιου του μέτρου. Άραγε ο Αριστοτέλης θα κατέτασσε, έστω κατά προσέγγιση, μαζί με τα ιαμβεία, και τους αναπαίστους μεταξύ των λεκτικῶν μέτρων (Ποιητ. IV 1449 a 24-5); Είναι δυνατόν να κατανοηθούν ως ταυτόσημα «απαγγελτικοί» οι ανάπαιστοι της παρόδου του Χορού και οι ίαμβοι των ρήσεων του Αγγέλου στους Πέρσες; Στον Ιππόλυτο, με τον ίδιο τρόπο ερμηνεύονταν οι ανάπαιστοι από τον Κορυφαίο, για να αναγγείλει την είσοδο της Φαίδρας, και από την ίδια στον φορτισμένο διάλογό της με την Τροφό; Αν υποτεθεί ότι στιχικά μέτρα όπως τα ιαμβεία ανταποκρίνονταν σε αυτό που αποκαλείται «απλή απαγγελία», ενώ μελικά στο 1. A. M. Dale, The Lyric Metres of Greek Drama, Cambridge , 47 κ.ε.

24 4 Ν. Χ. ΧΟΥΡΜΟΥΖΙΑΔΗΣ «καθαρό άσμα», μπορούμε να υποθέσουμε ότι οι ανάπαιστοι, κυρίως όταν χρησιμοποιούνται σε αυτοτελή συστήματα, τοποθετούνται κάπου ανάμεσα, ως ένα είδος μουσικής απαγγελίας, όπως περίπου το οπερατικό recitativo; Ανάλογα ερωτήματα προκαλεί, επίσης, η χρήση μορφολογικά πανομοιότυπων αναπαίστων σε συνδυασμό με κάποια, σαφώς διαφορετικά μεταξύ τους, σκηνικά δρώμενα, τα οποία, κατά κάποιον τρόπο, συνοδεύονται από το συγκεκριμένο μέτρο. Στόχο της ακόλουθης αναζήτησης αποτελεί η εστίαση σε αυτήν ειδικά τη λειτουργία του μέτρου, μια χρήσιμη οπτική γωνία η οποία, ανεξήγητα, εξακολουθεί να παρακάμπτεται κατά την ερμηνεία των δραμάτων. Ο προσδιορισμός κάποιων από αυτές τις σκηνικές λειτουργίες του μέτρου μπορεί, αντίστοιχα, να υποβάλει και την ποιότητα της εκτέλεσής του. Σημειωτέον ότι την εξέταση θα καθορίσει η αυτοτέλεια των στιχικών αναπαίστων σε σχέση με τα μελικά μέτρα, ακόμη και σε περιπτώσεις άμεσης γειτνίασης, ενώ δεν θα εξαιρεθούν συστήματα που περιέχουν δύο στοιχεία χαρακτηριστικά της μελικής κατηγορίας: τη συχνότητα σπονδειακών ποδών και την εμφάνιση δωρισμών. 2 Να διευκρινισθεί, πάντως, ότι: α) η σχετική διερεύνηση δεν προτίθεται να διατυπώσει κανόνες που διέπουν γενικά τη χρήση των αναπαίστων στην τραγωδία πρόκειται, απλώς, για απόπειρα τεκμηρίωσης κάποιων από τις ειδικές λειτουργίες τους και β) κάποιες από τις ερμηνείες που προτείνον ται θα έχουν, αναπόφευκτα, υποκειμενικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι προϋποθέτουν ένα είδος μετάπλασης του κειμένου σε σκηνικά δρώμενα, άρα μια απόπειρα σκηνοθέτησης _ με βάση τα ελάχιστα, άλλωστε, στοιχεία που διαθέτουμε για τις συνθήκες της πρώτης παράστασης των σχετικών δραμάτων. Πριν προχωρήσω, θεωρώ απαραίτητο να προτάξω, συνοπτικά, την άποψή μου σχετικά με την πιθανή μορφή του θεατρικού χώρου κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. 3 Πιστεύω ότι από την αρ- 2. Το δεύτερο προκαλεί αδιέξοδα, όταν εμφανίζεται σε ένα μόνο σημείο κά ποιου αναπαιστικού συστήματος, ενώ έχουν προηγηθεί ή ακολουθούν άλλα με το μέτρο στην απλή μορφή του οπότε τίθεται το ερώτημα: μήπως η παρουσία του αποτελεί κλειδί για το πώς εκτελείται _ λ.χ. μελικότερα ή οπωσδήποτε ομαδικά _ το σχετικό σύστημα ή και όσα ακολουθούν; 3. Το θέμα θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί με κάποια πεποίθηση, αν πολλά

25 ΣΤΙΧΙΚΟΙ ΑΝΑΠΑΙΣΤΟΙ ΣΤΟΝ ΑΙΣΧΥΛΟ 5 χή της ίδρυσής του το θέατρο _ του Διονύσου Ελευθερέως, εννοείται _ διέθετε, έστω στοιχειωδώς, και τα τρία μέρη του: το κοίλο, την ορχήστρα και τη σκηνή. Ως προς την τελευταία, που ενδιαφέρει ιδιαί τερα, εικάζω μια _ στην αρχή κάπως απροσδιόριστη και, πάντως, σκηνογραφικά όχι δεσμευτική _ ξύλινη κατασκευή, χαμηλή σε ύψος, με μικρό σχετικά βάθος, με πρόσβαση από το εσωτερικό προς τη στέγη, επίσης πρόσφορη για ειδικές σκηνές κατά ένα μέρος από το μήκος της πρόσοψης προσθέτω μια χαμηλή εξέδρα, κύριο αλλά όχι μόνιμο ούτε αποκλειστικό χώρο των υποκριτών, η οποία επικοινωνούσε κλιμακωτά με την ορχήστρα. Και για την πρώιμη περίοδο, θεωρώ μάλλον βέβαιη τη χρήση των δύο βασικών μηχανημάτων: του εκκυκλήματος και της μηχανής. Επίσης, προσθέτω και το αυτονόητο: Οι θεατρικές συμβάσεις δεν παγιώνονται ούτε λειτουργούν παρόμοια σε όλα τα λεγόμενα συμβατικά θέατρα. Γι αυτό βρίσκω ότι κάποιες ατεκμηρίωτες συγκρίσεις λ.χ. με το ιαπωνικό ή το ελισαβετιανό θέατρο, που έχουν κατά καιρούς επιχειρηθεί, 4 παραβλέπουν τις τεράστιες διαφορές ως προς τη γένεση και τη διαμόρφωση των συγκεκριμένων θεατρικών χώρων αλλά και ως προς τα δρώμενα που υποβάλλονται από τα κείμενα _ πουθενά λ.χ. στην ελληνική τραγωδία τα πρόσωπα δεν διασχίζουν ποτααπό τα προβλήματα σχετικά με το Θέατρο του Διονύσου δεν εξακολουθούσαν να παραμένουν άλυτα. Tην πιο πρόσφατη, διεξοδική και βιβλιογραφικά τεκμηριωμένη, επισκόπηση όλων των ανασκαφικών και ερευνητικών ποσπαθειών να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα προσφέρει ο Σάββας Γώγος στο έργο του Το αρχαίο θέατρο του Διονύσου (εκδ. «Μίλητος»), Αθήνα Με την πλήρη σχεδόν απουσία αρχαιολογικών ευρημάτων, ιδίως για την πρώιμη περίοδο, την μόνη πηγή για τον προσδιορισμό κάποιας μορφής του θεατρικού χώρου αποτελούν τα κείμενα, μέθοδο την οποία πρότεινε ήδη ο Wilamowitz (Kleine Schriften, I, Βerlin 1886, 148 κ.ε.) και ακολούθησαν μεταγενέστεροι μελετητές, όπως λ.χ. ο Oliver Taplin (The Stagecraft of Aeschylus: The Dramatic Use of Exits and Entrances in Greek Tragedy, Οxford 1989 ειδικά για το συγκεκριμένο θέμα 452 κ.ε.). Ως προς τη μορφή του σκηνικού οικοδομήματος βλ. P. Arnott, Greek Scenic Conventions in the Fifth Century B.C., London 1962 (ειδικά για την εξέδρα, 20 κ.ε.), με τον οποίο, ως προς αυτό το στοιχείο, συμφώνησα στη διδακτορική διατριβή μου Production and Imagination in Euripides: Form and Function of the Scenic Space, Αθήνα 1965 (passim και ειδικά 58 κ.ε.). 4. Βλ. λ.χ. Arnott, ό.π., 7, 92 και 108.

26 6 Ν. Χ. ΧΟΥΡΜΟΥΖΙΑΔΗΣ μούς ή βουνά, όπως στην πλατφόρμα του Νo, ούτε εμπλέκονται σε μάχες, όπως στην εξέδρα του Globe, γενονότα που αναμεταδίδονται μόνο αφηγηματικά. Κρίθηκε σκόπιμο η διερεύνηση να εστιασθεί στον Αισχύλο, κυρίως επειδή στα δικά του δράματα εντοπίζονται για πρώτη φορά όλα σχεδόν τα δείγματα των υπό εξέταση αναπαίστων απλώς, προς επίρρωση των εικασιών που προτείνονται, θα αναφέρονται, σε υποσημειώσεις, δείγματα από τον Ευριπίδη, ως πιστότερο από τον Σοφοκλή επίγονο του Αισχύλου. Ενδιαφέρον προς εξέταση υλικό προσφέρει το αρχαιότερο από τα σωζόμενα δράματα, οι Πέρσες, όπου εμπεριέχονται ανάπαιστοι ποικίλων χρήσεων. Οι πρώτες ενδείξεις είναι συγκεντρωμένες ήδη στην πάροδο του έργου, η οποία σηματοδοτεί την έναρξή του, περίπτωση σπανιότατη, αφού επαναλαμβάνεται, από τη σωζόμενη παραγωγή των τραγικών, μόνο στις Ικέτιδες του ίδιου ποιητή, αν δεν συνυπολογισθεί και ένα δείγμα στον ύποπτο Ρήσο. 5 Κοινό χαρακτηριστικό των δύο παρ όδων αποτελεί η χρήση αναπαιστικών συστημάτων, που καλύπτουν το πρώτο μέρος του χορικού, πριν αρχίσουν τα λυρικά μέτρα, ενώ απουσιάζουν οι δωρισμοί καθώς και, με μία μόνο εξαίρεση σε ένα μονόμετρο (Πέρσες 23) σε 103 στίχους, οι αποκλειστικά σπονδειακοί. Έχει θεωρηθεί βέβαιο ότι σε παρόμοια μέρη του δράματος, αλλά και σε μη εναρκτήριες παρόδους, οι ανάπαιστοι ανήκουν στους λεγόμενους «εμβατήριους», 6 άρα απλώς απαγγελτικούς, αν και δεν αντιμετωπίζονται με βεβαιότητα τα εξής προβλήματα: α) Από π οιον απαγγέλλονται αυτά τα μέρη, από το σύνολο του Χορού ή μόνο από τον Κορυφαίο; Είναι πιθανόν ανάπαιστοι παρόμοιας έκτασης να εκτελούνται, κατά το μεγαλύτερο τμήμα τους, από το σύνολο της ομάδας. β) Από πού αρχίζει η απαγγελία, άρα και η ταυτόχρονη κίνηση του Χορού; Είναι πιθανόν ότι αρχίζει ήδη από την πάροδο, αλλά, για το μεγαλύτερο διάστημα, συνεχίζεται στην ορχήστρα. Ας σημειωθεί ότι οι νηφάλιοι, σε σύγκριση με τα λυρικά 5. Κατά εικασία του Taplin (ό.π., 64 και 424), από τις χαμένες τραγωδίες του Αισχύλου, με αναπαιστική είσοδο του Χορού πιθανώς να άρχιζαν και οι: Προμηθέας Λυόμενος και Μυρμιδόνες, ενώ παρόμοιο παράδειγμα δεν συνάγεται από τα κατάλοιπα των δύο άλλων τραγικών. 6. Dale, ό.π., 55 κ.ε.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ. * Τραγωδία (1-8)

Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ. * Τραγωδία (1-8) Ευρυδίκη Κεφαλίδου ΣΑ 26 2015-2016 ΘΕΑΤΙΚΑ ΜΟΤΙΒΑ ΣΤΘΝ ΑΓΓΕΙΟΓΑΦΙΑ Α * Τραγωδία (1-8) Μια ματιά ςτα παραςκήνια: απεικονίςεισ τραγικών υποκριτών εκτόσ ςκηνήσ, ςε δφο αττικά ερυθρόμορφα αγγεία τησ κλαςικήσ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα ΙΙ. Η τραγωδία ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Ι. Το δράμα 1. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δράματος και τι νέο προσέφερε στο κοινό σε σχέση με το έπος και τη λυρική ποίηση; 2. Ποια είναι η προσέλευση του δράματος και με ποια γιορτή συνδέθηκε;

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA12] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Β Αρχαιολογία των κλασικών και ελληνιστικών χρόνων (480 π.χ. - 1ος αι. π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Τι είναι Aρχαιολογία; Η επιστήμη της αρχαιολογίας: Ασχολείται με την περισυλλογή,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Θα διδαχτούν η Ομήρου Οδύσσεια και οι Ηροδότου Ιστορίες σύμφωνα με το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Α) ΟΜΗΡΟΥ ΟΔΥΣΣΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΑ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Επίκουρος Καθηγήτρια της Κλασικής Φιλολογίας iopapad@helit.duth.gr

ΙΩΑΝΝΑ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Επίκουρος Καθηγήτρια της Κλασικής Φιλολογίας iopapad@helit.duth.gr ΙΩΑΝΝΑ Ν. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ Επίκουρος Καθηγήτρια της Κλασικής Φιλολογίας iopapad@helit.duth.gr Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Πανεπιστημιούπολη ΤΚ 69100 τηλ.: +30-25310-39947 φαξ:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων

113 Φιλολογίας Ιωαννίνων 113 Φιλολογίας Ιωαννίνων Η Φιλοσοφική Σχολή ιδρύθηκε στα Ιωάννινα και λειτούργησε για πρώτη φορά κατά το ακαδημαϊκό έτος 1964-65 ως παράρτημα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Β.Δ.

Διαβάστε περισσότερα

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο)

13Κ7: Εισαγωγή στην Ιστοριογραφία. Ηρόδοτος (Α Εξάμηνο) 13Κ31_15: Ηρόδοτος - Θουκυδίδης Ξενοφών (Δ Εξάμηνο) 2014-2015 2015-2016 13Κ1: Εισαγωγή στην Κλασική Φιλολογία - Επισκόπηση της Αρχαίας Ελληνικής Λογοτεχνίας (Α 13Κ2_12: Επισκόπηση της Λατινικής Λογοτεχνίας (με διδασκαλία πεζών κειμένων) (Α 13Κ1: Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΕΣ - ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Υπάρχει µεγάλη ποικιλία θεµάτων που θα µπορούσαν να δοθούν ως συνθετικές δηµιουργικές εργασίες. Όποιο θέµα όµως και να δοθεί, θα ήταν καλό να έχει ως στόχο τη στροφή του

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΩΔΩΝΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ Βαρβάκειο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο, 2011-2012 Περιεχόμενα Αρχαία Δωδώνη γεωγραφικά στοιχεία Κοίλον Ορχήστρα Σκηνή Ρωμαϊκά χρόνια Παραστάσεις που φιλοξενήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου

Διάρκεια: 2Χ80 Προτεινόμενη τάξη: Δ -Στ Εισηγήτρια: Χάρις Πολυκάρπου ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Θεατρικό Εργαστήρι: Δημιουργία δραματικών πλαισίων με αφορμή μαθηματικές έννοιες. Ανάπτυξη ικανοτήτων για επικοινωνία μέσω του θεάτρου και του δράματος. Ειδικότερα αναφορικά με τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ

«ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ «ΙΚΕΤΙΔΕΣ» ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ 1ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΆΡΓΟΥΣ Ο μύθος των Δαναΐδων, ο γενέθλιος μύθος του Άργους, αναβίωσε στο αρχαίο θέατρο της πόλης, από τη Θεατρική Ομάδα του 1ου Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση)

5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5. Στίχοι 100-161 (από µετάφραση) 5.1. Ερµηνευτικές ερωτήσεις ανοικτού τύπου (ανάπτυξης και σύντοµης απάντησης) 1. Μετά τον πρόλογο ακολουθεί η είσοδος του χορού, η πάροδος. α) Με ποια διάταξη και από

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 12:00-15:00 Μεσαία Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΑΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 11-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης

Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Αρχαίο ελληνικό δράμα: Ευριπίδης Ενότητα: 13. Ερμηνευτικές παρατηρήσεις στίχων 663-718 της Μήδειας Μενέλαος Χριστόπουλος Τμήμα Φιλολογίας Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ 1. Ατομικά ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Επειδή οι φάκελοι κατατίθενται στο τέλος του τετραμήνου (μαζί με την Ερευνητική Έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΕΡΙΟ ΟΥ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ - ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΩΡΑ ΜΑΘΗΜΑ ΑΙΘΟΥΣΕΣ ΕΞ/ΝΟ Υπ./ Επ. ΕΥΤΕΡΑ 27/1 Αγγλικά Ι Β1, Β2, Βσ 1 ο (επιλ) Ι ΑΣΚΩΝ (Επιτηρητές) Σπηλιοπούλου Χορολογία στον χορό

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Αξονες Προτεραιότητας 1,2,3, - Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΕΥΡΙΠΙΔΟΥ ΕΛΕΝΗ- Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά Καλλιτεχνική επιμέλεια εξωφύλλου ΝΙΚΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ Σχεδιασμός & δημιουργία εξωφύλλου ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΚΡΑΚΗΣ [www.alpha2.gr] ISBN έντυπης έκδοσης: 978-960-7948-46-5 ISBN ηλεκτρονικής

Διαβάστε περισσότερα

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους

Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Ανεμόσπηλια Αρχανών : τα ευρήματα και η ερμηνεία τους Βογιατζόπουλος Σταμάτης Ιστορικό - Αρχαιολογικό Ιωαννίνων Ζ' Εξάμηνο Υπ.Καθ : Αν. Βλαχόπουλος, Μάθημα: Κρητομυκηναϊκή Θρησκεία Δεκέμβριος 2013 Εικόνα

Διαβάστε περισσότερα

109 Φιλολογίας Αθήνας

109 Φιλολογίας Αθήνας 109 Φιλολογίας Αθήνας Σκοπός Τα Τμήματα Φιλολογίας σκοπό έχουν να αναδεικνύουν επιστήμονες ικανούς να ερευνούν τον αρχαίο ελληνικό, βυζαντινό και νεοελληνικό κόσμο, όπως αυτός εκφράζεται μέσα από τα φιλολογικά,

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΕΙΜΕΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014-2015 Μεσαία ΔΕΥΤΕΡΑ, 19-01-2015 ΤΡΙΤΗ, 20-01-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 21-01-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 22-01-2016 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 23-01-2015 13Κ14_11:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Η ΕΝΤΑΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ Αγγελική Γενά agena@ppp.uoa.gr ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ ΣΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Α. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Επίσταση Προσοχής Ομαδική & όχι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου

Ο Ευριπίδης παρωδεί την Ηλέκτρα του Αισχύλου Ευριπίδης Ο Ευριπίδης είναι ο νεότερος από τους σημαντικότερους τραγικούς ποιητές μετά τον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. Είναι ρεαλιστής. Φέρνει τη τραγωδία κοντά στην πραγματικότητα. Παρουσιάζει τους μυθικούς

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ»

Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ «ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΖΟΥΣΑ ΜΑΘΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ» Ειρηάννα Δραγώνα Θεατροπαιδαγωγός- Εμψυχώτρια Θεάτρου [ Το κείμενο βασίστηκε στις

Διαβάστε περισσότερα

C A P T I V A E Ρ Ω Ά Δ Ε Σ

C A P T I V A E Ρ Ω Ά Δ Ε Σ C A P T I V A E Ρ Ω Ά Δ Ε Σ Οι και παρουσιάζουν: CAPTIVAE ΤΡΩΑΔΕΣ Οι Τρωάδες του Ευριπίδη, τραγωδία παρουσιασμένη για πρώτη φορά το 415 π.χ., έργο πολύπλευρο και βαθειά αντιπολεμικό είναι και σήμερα (όπως

Διαβάστε περισσότερα

«Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι.

«Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι. «Η ΕΛΕΝΗ ΤΗΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΟΛΕΘΡΟΥ» Ο απόηχος του μύθου της ωραίας Ελένης στην εποχή της τεχνολογίας, στο μεταίχμιο του 20ου με τον 21ο αι. Εισαγωγή Πώς προέκυψε η ιδέα: Ιδέα για συμμετοχή στο Β Παγκύπριο

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού»

Θέµατα: «Βιβλία Γλώσσας Α, Β, Γ ηµοτικού», «Μαθηµατικά Α, Β ηµοτικού» 1 ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Για την ενηµέρωση των υποψηφίων συγγραφέων εγχειριδίων Γλώσσας και Μαθηµατικών, κοινοποιούµε απάντηση σε σχετικό ερωτηµατολόγιο που µας είχαν υποβάλει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2014-2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 31-08-2015 ΤΡΙΤΗ, 01-09-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 02-09-2015 ΠΕΜΠΤΗ, 03-09-2015 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ,

Διαβάστε περισσότερα

τα βιβλία των επιτυχιών

τα βιβλία των επιτυχιών Τα βιβλία των Εκδόσεων Πουκαμισάς συμπυκνώνουν την πολύχρονη διδακτική εμπειρία των συγγραφέων μας και αποτελούν το βασικό εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιούν οι μαθητές των φροντιστηρίων μας. Μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation Harvard Center for Hellenic Studies Κώδικας VENETUS A Studio Παράλληλο Κύκλωμα Ψηφιοποίηση, Τεκμηρίωση και Ανάδειξη κινηματογραφικών συλλογών από το αρχείο του STUDIO-παράλληλο κύκλωμα - Διάδοση της κινηματογραφικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ.

Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου): «Παιχνίδια, παιχνίδια, παιχνίδια» (β τεύχος, σ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΦΑΣΗ Β (2014-2015) Πλαίσιο Σχεδιασμού και Οργάνωσης Διδασκαλίας Ενότητα που αφορά στη διδασκαλία (βάσει του σχολικού γλωσσικού εγχειριδίου):

Διαβάστε περισσότερα

Παπαζώης Τριαντάφυλλος

Παπαζώης Τριαντάφυλλος digitalarchive publishing by tag Παπαζώης Τριαντάφυλλος Πρόκειται για τον ιστορικό ερευνητή που ανέτρεψε τα δεδομένα στη Βεργίνα! Έπειτα από πολυετή έρευνα αποκάλυψε ότι στον τάφο της Βεργίνας δεν βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61)

Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Ο Ύπνος των Γενναίων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 59-61) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. Το δράμα 1. Τι είναι το δράμα και ποια στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό από προγενέστερες μορφές ποίησης; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Σχολικό βιβλίο σελίδα 9: «Το δράμα είναι μια σύνθετη στους θεατές». 2. Από πού προήλθε

Διαβάστε περισσότερα

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82)

Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 1. KEIMENO Βιτσέντζου Κορνάρου: Ερωτόκριτος β. [Ήρθεν η ώρα κι ο καιρός] (στίχοι 767-818) (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σσ. 80-82) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Σε ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα

Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα ΓΙΩΡΓΟΣ Σ. ΔΡΟΥΛΙΑΣ Δεκατέσσερις ιστορίες ζητούν συγγραφέα Παραγωγή λόγου για την Ε και την ΣΤ Δημοτικού ΠΡΟΛΟΓΟΣ Για να κρατάς αυτό το βιβλίο στα χέρια σου, σημαίνει ότι θέλεις να μάθεις να εκφράζεσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ............................... 15 ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ................................... 17 ΜΕΡΟΣ Ι ΣΤΑΘΜΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΙΕΡΩΣΗ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 8: Οργάνωση των ομάδων κατά τη Νεολιθική Εποχή

Διδακτική πρόταση 8: Οργάνωση των ομάδων κατά τη Νεολιθική Εποχή Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 8: Οργάνωση των ομάδων κατά τη Νεολιθική Εποχή Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Νεολιθικής Εποχής; Ποιοι έπαιρναν τις αποφάσεις; Σύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Πράξη «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ, στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη», ΑΡXAIA ΕΛΛΗΝΙΚH ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ- ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Δρ. Χαρά Κοσεγιάν Οκτώβρης 2011 Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΙΟΥ, Αλέξανδρος Μπαξεβανάκης, ΒΠΠΓ ΔΙΟΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΙΟ ΟΝΟΜΑΣΤΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Το αρχαίο Δίον του Ολύμπου βρίσκεται 15 χλμ. νότια της Κατερίνης, στους πρόποδες του Ολύμπου δίπλα στο

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου

Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Οδηγίες Συγγραφής και Μορφοποίησης Κειμένου Περιεχόμενα 1. Στοιχεία κειμένου 5 2. Διαμόρφωση και διάταξη σελίδας 5 2.1. Έκταση κειμένου 5 2.2. Μορφοποίηση σελίδας 5 2.3. Μορφοποίηση κειμένου 5 2.4. Τίτλοι

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφία της παιδείας

Φιλοσοφία της παιδείας Ενότητα 1 η : Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Παιδείας Ρένια Γασπαράτου Σχολή Ανθρωπιστικών & Κοινωνικών Επιστημών Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης & της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας να γίνει

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς;

Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; Ζωγραφιά: Β. Χατζηβαρσάνης 2014, ΚΠΕ Ελευθερίου Κορδελιού & Βερτίσκου Γ φάση: Γιατί έτσι κι όχι αλλιώς; 95 Οδηγίες για τις δραστηριότητες της Γ φάσης Έχοντας συζητήσει για την κατάσταση της γειτονιάς μας

Διαβάστε περισσότερα

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή)

106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) 106 Ελληνικής Φιλολογίας Θράκης (Κομοτηνή) Ιστορικό του Τμήματος Το Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης ιδρύθηκε με το Π.Δ 365/1993(ΦΕΚ 156/13-9-1993 τεύχος Α') και άρχισε

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ:

1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΌΝΟΜΑ: ΜΑΡΙΑ ΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΛΑΔΑΚΗ ΌΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΠΑΤΕΡΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΗΤΕΡΑΣ: ΔΗΜΗΤΡΑ ΤΟΠΟΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: ΡΟΔΟΣ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΑΓ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ 8 ΙΑΛΥΣΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΓΓΡΑΦΗΣ ΦΟΙΤΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2010 Το θέμα που θα αναπτυχθεί πρέπει να ευρίσκεται εντός του κύκλου ενδιαφέροντος του φοιτητή. Ο-Η φοιτητής/τρια

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος παρακολούθησης Εξάµηνο Έτος ΔΜ ECTS ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ 1 1 2. Γνώσεις ιστορίας και θεωρίας του αρχαίου ελληνικού δράµατος και θεάτρου

Τύπος παρακολούθησης Εξάµηνο Έτος ΔΜ ECTS ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ 1 1 2. Γνώσεις ιστορίας και θεωρίας του αρχαίου ελληνικού δράµατος και θεάτρου Τίτλος µαθήµατος ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΟΥ: Η έµφυλη ετερότητα στο αρχαίο θέατρο και στις σύγχρονες παραστάσεις του Κωδικός µαθήµατος 68Θ200 Ακαδηµαϊκό έτος 2014-2015 Σχολή Φιλοσοφική Τµήµα Θεατρικών

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο

Eκπαίδευση» ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ. «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια. Άρθρο 1. Νέο Λύκειο ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «Νέο Λύκειο και σύστημα πρόσβασης στην Tριτοβάθμια Eκπαίδευση» Άρθρο 1 Νέο Λύκειο 1. Από το σχολικό έτος 2013-2014 καθιερώνεται ο θεσμός του Νέου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης

Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Π.3.2.5 Πιλοτική εφαρμογή και αξιολόγηση αντιπροσωπευτικού αριθμού σεναρίων από κάθε τύπο σε διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές συνθήκες πραγματικής τάξης Νεοελληνική Γλώσσα Ε Δημοτικού Τίτλος: «Μουσική» Συγγραφή:

Διαβάστε περισσότερα

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015

«Από την έρευνα στη διδασκαλία» Δημοτική Βιβλιοθήκη Κερατσινίου - Δραπετσώνας Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2015 Ε Λ Λ Η Σ 8 Β Ε Ρ Ο Ι Α 59132 Τ. 2 3 3 1-502003 w w w. f u t u r e l i b r a r y. g r Ζ Α Λ Ο Κ Ω Σ Τ Α 4 Α Θ Η Ν Α 1 0 6 7 1 Τ. 2 1 5 5-518150 i n f o @ f u t u r e l i b r a r y. g r «Από την έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Το αρχαίο ελληνικό θέατρο και η πρόσληψή του

Το αρχαίο ελληνικό θέατρο και η πρόσληψή του Δʹ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΘΕΑΤΡΟΛΟΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Υπό την αιγίδα της Αυτού Εξοχότητος του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολου Παπούλια Το αρχαίο ελληνικό θέατρο και η πρόσληψή του Πάτρα, 26-29 Μαΐου 2011 Συνεδριακό

Διαβάστε περισσότερα

www.synodoiporos,weebly.com Page 1

www.synodoiporos,weebly.com Page 1 ΓΡΑΦΟΝΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ Σε πρώτη φάση διαβάζουμε τουλάχιστον 2 φορές ολόκληρο το κείμενο και φροντίζουμε να το κατανοήσουμε πλήρως. Προσέχουμε ιδιαίτερα τη στάση - άποψη του συγγραφέα και το σκοπό

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών

ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας. των αναλυτικών 1 ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας. Γενικοί άξονες όλων των αναλυτικών 2 Εισαγωγή του ΝΑΠ της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στα Σχολεία Η εισαγωγή του ΝΑΠ στα Αρχαία Ελληνικά

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014

Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ. Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Εκπαιδευτικά προγράμματα και δράσεις της ΕΛΣ Αλέξανδρος Ευκλείδης Σκηνοθέτης Δρ. Θεατρολογίας 11/05/2014 Η Εθνική Λυρική Σκηνή επενδύει στην εκπαίδευση για τη δημιουργία αφενός μιας νέας γενιάς Ελλήνων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

εμινάρια Επιθεωρητών επτέμβριος 2013

εμινάρια Επιθεωρητών επτέμβριος 2013 ΤΠΟΤΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΣΙΜΟΤ ΔΙΕΤΘΤΝΗ ΜΕΗ ΕΚΠΑΙΔΕΤΗ εμινάρια Επιθεωρητών επτέμβριος 2013 Αναλυτικό Πρόγραμμα Αρχαίων Ελληνικών Διδακτικά εγχειρίδια Λουκία Φατζημιχαήλ, ΕΜΕ Υιλολογικών Οι Νεφέλες του

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΑ Β' ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Συγγραφείς 1. Δημήτριος Λ. Δρίτσας, Δρ Θεολογίας, Σχολικός Σύμβουλος 2. Δημήτριος Ν. Μόσχος, Δρ Θεολογίας, Καθηγητής Λυκείου Αναβύσσου 3. Στυλιανός Λ. Παπαλεξανδρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK

Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ALPHA BANK Η σηµερινή φυσιογνωµία της Βιβλιοθήκης της Alpha Βank διαµορφώθηκε µετά το 2000 µε τη συγχώνευση της Alpha Τραπέζης Πίστεως µε την Ιονική Τράπεζα. Τότε και οι Βιβλιοθήκες των

Διαβάστε περισσότερα

Τραγωδία. Πρόδρομοι. Καταγωγή. Τραγωδία 1

Τραγωδία. Πρόδρομοι. Καταγωγή. Τραγωδία 1 Τραγωδία 1 Τραγωδία Η τραγωδία είναι δραματικό είδος που εμφανίστηκε στην Αρχαία Ελλάδα. Ο φιλόσοφος Αριστοτέλης στο έργο του Περί Ποιητικής, δίνει τον εξής ορισμό της τραγωδίας: Ἐστὶν οὖν τραγωδία μίμησις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μετασχηματίζοντας δημιουργικά την αμφισβήτηση Μέσα στην τάξη ο εκπαιδευτικός με τους μαθητές αλληλεπιδρούν και αλληλοεπηρεάζονται από τις μεταξύ τους στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες

Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης. Σχεδιάγραμμα. Γενικές οδηγίες Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Δώρα Μαρκάτου, επίκ. Καθηγήτρια Πώς γράφεται μια προπτυχιακή εργασία στην Ιστορία της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 1989 Διδακτορικό Δίπλωμα Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (Τομέας Λαογραφίας) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΤΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο : Μαγδαληνή Ζωγράφου Διεύθυνση Επικοινωνίας : Εθνικής Αντίστασης 41, Δάφνη 17237 Tηλέφωνο Επικοινωνίας : 210-9760310, 210-6668198 Fax : - E-mail : zografou@phed.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 9 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 82-99. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. 2. Να εντοπίσετε στο παρακάτω κείμενο δύο ανακρίβειες και στη θέση τους να γράψετε το σωστό.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από:

ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ. Οι διακεκριμένοι καθηγητές Στρατηγικής Αθανάσιος Πλατιάς και Κωνσταντίνος. Δελτίο Τύπου. Εκδόσεις: Διαθέσιμο από: ΣΟΥΝ ΤΣΟΥ Πολεμική Στρατηγική Κείμενα: Αθανάσιος Πλατιάς, Κωνσταντίνος Κολιόπουλος ISBN: 978-960-531-342-5 Τιμή: 18,02 ευρώ Σελίδες: 280 Σχήμα: 17 x 24 Γλώσσα: Ελληνικά, Ημερομηνία κυκλοφορίας: 2015 Εκδόσεις:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται

Στρατηγική έρευνας. Στρατηγική έρευνας. Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Η ερευνητική διαδικασία στη βιβλιοθήκη αρχίζει από τη στιγμή που χρειάζεται Στρατηγική έρευνας κάποιος να λύσει ένα πρόβλημα, να κάνει μια εργασία για την εκπλήρωση κάποιου μαθήματος, να συγγράψει ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ 1. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2. ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΘΕΑΤΕΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 25 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ Α1.

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτορική Διατριβή

Διδακτορική Διατριβή Διδακτορική Διατριβή Ένας μοναχικός δρόμος με διεξόδους; Τόνια Αράχωβα, Υποψήφια Διδάκτωρ, tonia@idkaramanlis.gr Γκέλη Μανούσου, Υποψήφια Διδάκτωρ manousou@eap.gr Τόνια Χαρτοφύλακα, Υποψήφια Διδάκτωρ tonia@eap.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Οδηγός Εκπόνησης Διπλωματικής Εργασίας ΣΠΑΡΤΗ 2010-11 Περιεχόμενα 1.ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Της ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ

Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ. Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ΠΟΡΙΣΜΑ [Ν. 3094/03 Συνήγορος του Πολίτη και άλλες διατάξεις, άρ. 4 6] Θέμα: ΑΠΟΔΟΧΉ ΜΕΤΑΦΡΆΣΕΩΝ ΔΙΚΗΓΌΡΟΥ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήμονας:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΕΞΑΣΦΑΛΙΣΗ ΑΔΕΙΑΣ ΓΙΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Η εξασφάλιση άδειας από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισµού (ΥΠΠ) είναι απαραίτητη για τη διεξαγωγή έρευνας σε δηµόσια σχολεία οποιασδήποτε βαθµίδας.

Διαβάστε περισσότερα