Πτυχιακή διατριβή ΤΑΧΕΙΑ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΕΝΑΛΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ : Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΖΩΤΟΥ. Μαρίνα Γρηγορίου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πτυχιακή διατριβή ΤΑΧΕΙΑ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΕΝΑΛΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ : Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΖΩΤΟΥ. Μαρίνα Γρηγορίου"

Transcript

1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή ΤΑΧΕΙΑ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΕΝΑΛΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ : Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΖΩΤΟΥ Μαρίνα Γρηγορίου Λεμεσός 2012

2

3 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Πτυχιακή διατριβή ΤΑΧΕΙΑ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΕΝΑΛΙΑΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΟΜΗΣ : Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΑΖΩΤΟΥ Μαρίνα Γρηγορίου Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Δημήτριος Σκαρλάτος Λεμεσός 2012

4 Πνευματικά δικαιώματα Copyright Μαρίνα Γρηγορίου, 2012 Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. All rights reserved. Η έγκριση της πτυχιακής διατριβής από το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Γεωπληροφορικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου δεν υποδηλώνει απαραιτήτως και αποδοχή των απόψεων του συγγραφέα εκ μέρους του Τμήματος. ii

5 Θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον επιβλέπων καθήγητή, Δρ. Δημήτριο Σκαρλάτο για την ευκαιρία που μου έδωσε να μελετήσω ένα τόσο ενδιαφέρον θέμα όπως το ναυάγιο του Μαζωτού. Ιδιαίτερα θα ήθελα να ευχαριστήσω την Σταυρούλα Κυπαρισσή για την υπομονή, την βοήθεια και τις γνώσεις που μου προσέφερε καθ όλη την διάρκεια δημιουργίας της συγκεκριμένη μελέτης. iii

6 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Θέμα της συγκεκριμένης διπλωματικής εργασίας είναι η τρισδιάστατη απεικόνιση και χαρτογράφηση υποβρύχιας αρχαιολογίας. Συγκεκριμένα η εργασία επικεντρώθηκε στην αποτύπωση του αρχαίου ναυαγίου της κλασικής περιόδου που βρέθηκε στον Μαζωτό το Το ναυάγιο βρίσκεται σε βάθος 45 μέτρων της θαλάσσιας περιοχής του χωριού Μαζωτός και 2.5 χιλιόμετρα από την ακτή. Η σπουδαιότητα του ναυαγίου του Μαζωτού δεν μπορεί να περιγραφεί, αφού αποτελεί την πρώτη ανασκαφή στην οποία συμμετέχουν αποκλειστικά κυπριακοί φορείς. Ωστόσο το γεγονός ότι το περιβάλλον μελέτης είναι υποβρύχιο δημιούργησε σημαντικά προβλήματα τόσο κατά την διαδικασία για την λήψη των δεδομένων του ναυαγίου, όσο και κατά την διαδικασία επεξεργασίας και εξαγωγής των αποτελεσμάτων. Προβλήματα όπως το μεγάλο βάθος, η μειωμένη ορατότητα, τα ρεύματα αλλά και η θολότητα του υποβρύχιου περιβάλλοντος, σε συνδυασμό με τον μειωμένο χρόνο κατάδυσης, οδήγησαν τους ερευνητές στην διαδικασία εφαρμογής αυτοματοποιημένης φωτογραμμετρικής μεθόδου. Αφού με την συγκεκριμένη μέθοδο είχαν γρήγορα, ακριβή στοιχεία για το ναυάγιο και ταυτόχρονα γνώριζαν την ακριβή θέση κάθε αμφορέα που τυχόν να είχε αφαιρεθεί. Επίσης σημαντικό συστατικό της μελέτης αυτής, είναι η σύγκριση μεταξύ των διαδοχικών ημερών ανασκαφής, της περιόδου εξέτασης, τόσο για εξαγωγή συμπερασμάτων, όσο και για σύγκριση των λογισμικών που χρησιμοποιήθηκαν. iv

7 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ... iv ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ....v ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ... viii ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ... ix ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ... x ΑΠΟΔΟΣΗ ΟΡΩΝ... xi ΕΙΣΑΓΩΓΗ... xii 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΝΑΛΙΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΠΟΒΡΥΧΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΔΙΑΘΛΑΣΗ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΒΥΘΟΥ ΕΝΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΑΥΞΗΣΗ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ ΝΕΡΟΥ ΘΕΡΜΟΚΛΙΝΕΣ ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ ΜΑΖΩΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΑΝΑΣΚΑΦΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΦΩΤΟΜΩΣΑΪΚΑ ΣΗΜΑΝΣΗ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΝΑΥΑΓΙΟΥ...10 v

8 ΑΡΧΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΤΥΠΩΣΗΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΕΞΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΤΑΥΤΙΣΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ-Ο ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ SIFT ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ ΕΙΚΟΝΩΝ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ - ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΡΙΔΣΔΙΑΣΤΑΤΟΥ ΝΕΦΟΥΣ ΣΗΜΕΙΩΝ ΓΕΩΑΝΑΦΟΡΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΕΙΚΟΝΩΝ BUNDLER ΜΕΣΩ SIFT PMVS - CMVS ΓΕΩΑΝΑΦΟΡΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ - ΧΡΗΣΗ MESHLAB ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΦΟΥΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΔΥΤΩΝ ΑΠΩΛΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΓΕΩΑΝΑΦΟΡΑ ΝΕΦΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΗΜΕΡΩΝ 21/5/10 ΚΑΙ 24/5/ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΗΜΕΡΩΝ 24/5/10 ΚΑΙ 25/5/ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΗΜΕΡΩΝ 25/5/10 ΚΑΙ 27/5/ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΗΜΕΡΩΝ 27/5/10 ΚΑΙ 29/5/ vi

9 5.5. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΗΜΕΡΩΝ 29/5/10 ΚΑΙ 3/6/ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ...41 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ.47 vii

10 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ Πίνακας 4.1. Δεδομένα Πίνακας 4.2. Αρχικές Τιμές Λογισμικών Πίνακας 4.3. Αριθμητικά αποτελέσματα χρήσης της αυτοματοποιημένης μεθόδου...28 Πίνακας 4.4. Σύγκριση αποτελεσμάτων από επαναλαμβανόμενες δοκιμές...47 Πίνακας 5.1. Στατιστικά ανά Σύγκριση...40 viii

11 ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Σχήμα 4.1:Διάγραμμα διαδικασίας εφαρμογής για δημιουργία τρισδιάστατου μοντέλου..22 ix

12 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ I.EN.A.E.: Ινστιτούτο Ενάλιων Αρχαιολογικών Ερευνών 3D: Τρισδιάστατο RGB: Red Green Blue PMVS: Patch- based Multi View Stereo CMVS: Cluster Multi View Stereo x

13 ΑΠΟΔΟΣΗ ΟΡΩΝ Bundle adjustment: Multi view stereo: Cluster: Προσανατολισμός Πολλαπλή Εμπροσθοτομία Υποσύνολο xi

14 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η Ενάλια αρχαιολογία αποτελεί μια από τις πιο συναρπαστικές και ενδιαφέρουσες εργασίες, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη η διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί για την χαρτογράφηση και την καταγραφή πληροφοριών σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον, όπως η θάλασσα. Ως Ενάλια αρχαιολογία ορίζεται η μελέτη του παρελθόντος στο υποβρύχιο περιβάλλον. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η υψηλή ακρίβεια και ποιότητα αποτύπωσης των αρχαιολογικών ευρημάτων είναι απαραίτητες προϋποθέσεις που επηρεάζονται και περιορίζονται, τόσο από την προσητότητα αυτών, όσο και από τον προϋπολογισμό και τον χρόνο. Η αποτύπωση της ενάλιας αρχαιολογίας αποτελεί μια δύσκολη και επίπονη διαδικασία, αφού οι συνηθισμένες τεχνικές δεν είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν. Απαιτούνται δηλαδή, ιδιαίτερες δεξιότητες από τους εμπλεκόμενους, ενώ είναι απαραίτητη η εκπαίδευση, τόσο στη χρήση των ναυτιλιακών οργάνων, όσο και στις καταδύσεις. Η Ενάλια αρχαιολογία στη χώρα μας δεν παρουσίασε άνθηση μετά την εύρεση και ανασκαφή του ναυαγίου της Κερύνειας. Μετά από μια τόσο μεγάλη περίοδο στασιμότητας, δόθηκε ξανά η ευκαιρία ανάπτυξης του συγκεκριμένου τομέα, με την εύρεση του ναυαγίου του Μαζωτού. Το συγκεκριμένο ναυάγιο είναι ένα από τα ελάχιστα της κλασικής περιόδου που σώζονται σε τόσο καλή κατάσταση και αποτελεί απόδειξη των συχνών εμπορικών σχέσεων Κύπρου Αιγαίου. Βρέθηκε το 2006, ενω το πραγματοποιήθηκαν δύο περιόδοι αποτύπωσης της υφιστάμενης κατάστασης του. Το 2010 πραγματοποιήθηκε η πρώτη ανασκαφική περίοδος, η οποία αποτελεί και το αντικείμενο μελέτης της συγκεκριμένης εργασίας. Ενώ, ταυτόχρονα όλα τα δεδομένα και οι πληροφορίες που χρησιμοποιήθηκαν αποτελούν μέρος των πληροφοριών που συλλέχτηκαν στις δυο περιόδους αποτύπωσης. Στόχος της διπλωματικής εργασίας, είναι η παρουσίαση μιας αυτοματοποιημένης μεθόδου απεικόνισης και αποτύπωσης υποθαλάσσιου μνημείου που κέντρο έχει την ακρίβεια των εξαγόμενων αποτελεσμάτων. Η εργασία αποτελείται από 6 κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η έννοια της Ενάλιας αρχαιολογίας και τα προβλήματα που μπορεί κανείς να συναντήσει στο υποβρύχιο περιβάλλον. Επίσης παρουσιάζεται το ναυάγιο του Μαζωτού και οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στα αρχικά στάδια εύρεσης του. Το δεύτερο κεφάλαιο αποτελεί το θεωρητικό υπόβαθρο, στο οποίο στηρίχθηκε η όλη διαδικασία. Με λίγα λόγια παρουσιάζονται όλες οι έννοιες από την εξαγωγή και ταύτιση xii

15 χαρακτηριστικών σημείων, τον προσανατολισμό εικόνων, την τρισδιάστατη ανακατασκευή ενός αντικειμένου, μέχρι και την γεωαναφορά του. Στο τρίτο κεφάλαιο περιγράφεται η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε. Δηλαδή παρουσιάζονται όλα τα στάδια από τα οποία πέρασε η εικόνα, μέσα από την χρήση ελεύθερων προγραμμάτων, την επεξεργασία, την ταύτιση, τον προσανατολισμό, έτσι ώστε να γίνει η ανακατασκευή της ανασκαφικής περιόδου του Στο τέταρτο και πιο σημαντικό κεφάλαιο γίνεται η παρουσίαση των αποτελεσμάτων που κατασκευάστηκαν κατά το στάδιο της εφαρμογής. Τα δεδομένα, που δόθηκαν και τα προβλήματα που αυτά παρουσίασαν και δημιούργησαν κατά την επεξεργασία, καθώς και τα αποτελέσματα δηλαδή τα νέφη σημείων που παρήχθησαν στο στάδιο αυτό. Στο πέμπτο κεφάλαιο γίνεται η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων και σχολιάζονται τα σφάλματα που τοίχον να έγιναν κατά το στάδιο της γεωαναφοράς. Επίσης παρουσιάζεται και η πρόοδος της ανασκαφής σε διαδοχικά νέφη σημείων. Τέλος στο έκτο κεφάλαιο, φαίνονται όλα τα συμπεράσματα που εξήχθησαν τόσο από την χρήση και εφαρμογή της συγκεκριμένης αυτοματοποιημένης μεθόδου, όσο και από την σύγκριση των νεφών και την εξαγωγή μετρητικών διαφορών. xiii

16 1 ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ 1.1 Ενάλια Αρχαιολογία Ενάλια Αρχαιολογία, είναι η μελέτη του παρελθόντος στο υποβρύχιο περιβάλλον. Δεν διαφέρει από την χερσαία μελέτη αφού αποτελείται από τους ίδιους κανόνες διαχείρισης. Παρόλα αυτά, απαιτεί ιδιαίτερες δεξιότητες από τους εμπλεκόμενους, ενώ είναι απαραίτητη η εκπαίδευση στη χρήση ναυτιλιακών οργάνων και στις καταδύσεις. Ωστόσο η ενάλια αρχαιολογία δεν αποτελούσε πάντα κλάδο της αρχαιολογίας. Η συστηματική έρευνα αρχαιολογικών ευρημάτων στο υποθαλάσσιο περιβάλλον ξεκίνησε πριν περίπου 50 χρόνια και πέρασε από πολλά στάδια μέχρι να φτάσει στο επίπεδο που βρίσκεται σήμερα. Η ουσία της αρχαιολογίας δεν αλλάζει, ακόμα και αν το περιβάλλον που αυτή εφαρμόζεται είναι διαφορετικό. Παρά το γεγονός ότι, για την εφαρμογή της αλλάζουν οι διαδικασίες και οι τεχνικές γνώσεις που πρέπει να έχουν οι εμπλεκόμενοι, η αρχαιολογία παραμένει ίδια σε όλα τα περιβάλλοντα χρήσης της. Ωστόσο, πρέπει κανείς να αναλογίζεται τις δυσκολίες και τα προβλήματα που είναι πιθανόν να αντιμετωπίσει σε ένα τόσο αφιλόξενο περιβάλλον για τον άνθρωπο. Προβλήματα που δυσχεράνουν τόσο την λήψη δεδομένων, όσο και την παρουσία του ανθρώπου στο χώρο αποτύπωσης. Μερικά από αυτά είναι η ύπαρξη περιοδικών και μη ρευματων, που επηρεάζουν την ισορροπία των δυτών και κάνουν δυσκολότερη την λήψη φωτογραφιών και δεδομένων. Επίσης οι διαφορετικές συνθήκες της επιφάνειας της θάλασσας σε σχέση με τις συνθήκες που επικρατούν στον βυθό, η μείωση της ορατότητας, η κατάσταση του βυθού (βραχώδης βυθός, αμμώδης, καλυμμένος με φύκια), αλλά και η πυκνότητα του, που αυξάνουν ανάλογα την διάθλαση των ακτινών του φωτός, δυσχεραίνουν τις εργασίες. Αναλυτικά παρουσιάζονται παρακάτω οι σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν τις υποβρύχιες εργασίες. 1

17 1.2 Προβλήματα υποβρυχίου περιβάλλοντος Ανάκλαση Ανάκλαση είναι το φαινόμενο αλλαγής διεύθυνσης του κύματος του φωτός, λόγω της πρόσπτωσης του πάνω σε μια επιφάνεια και η διάδοση του χωρίς να αλλάξει μέσο. Το φως ανακλάται σε οιαδήποτε ομαλή επιφάνεια όπως συμβαίνει και με την επιφάνεια της θάλασσας. Ακόμη και στις πιο ευνοϊκές συνθήκες υπάρχει ανάκλαση του φωτός κατά την πρόσπτωση του στην επιφάνεια της θάλασσας με ελάχιστο ποσοστό 2%. Θεωρητικά καλύτερες συνθήκες επικρατούν όταν η θάλασσα είναι ήρεμη, επειδή τότε ανακλάται μικρότερη ποσότητα φωτός, και όταν οι ακτίνες του ήλιου προσπίπτουν σχεδόν κάθετα στην επιφάνεια του νερού. Επομένως, υποθέτετε το γεγονός ότι, οι καλύτερες ώρες για την πραγματοποίηση των υποβρύχιων Εικόνα 1.1. Διάθλαση και εργασιών, είναι περίπου από τις δέκα το πρωί μέχρι τις δύο μετά Ανάκλαση Φωτός. το μεσημέρι Διάθλαση Η διάθλαση του ορατού φωτός μπορεί να οριστεί ως η απόκλιση μιας ακτίνας φωτός από την πορεία της και συμβαίνει όταν το φως διέρχεται από ένα μέσο σε ένα άλλο. Οι ακτίνες του ήλιου προσπίπτουν υπό γωνία στην επιφάνεια της θάλασσας με αποτέλεσμα εκτός από την μερική ανάκλαση που αναφέρθηκε πιο πάνω, να υφίστανται και διάθλαση. Έτσι, το φως αλλάζει κατεύθυνση όταν μεταδίδεται από τον αέρα στο νερό. Αυτό συμβαίνει λόγω της διαφορετικής πυκνότητας των δύο μέσων, δηλαδή του διαφορετικού δείκτη διάθλασης. Ως δείκτης διάθλασης ορίζεται το πηλίκο της ταχύτητας του φωτός, μέσα σε κάποιο υλικό προς την ταχύτητα του στο κενό. Ο δείκτης διάθλασης του νερού είναι 1,33, έτσι τα αντικείμενα μέσα στο νερό παρουσιάζονται 1,33 φορές πιο κοντά Απορρόφηση Το φαινόμενο της απορρόφησης είναι ένα από τα κυριότερα προβλήματα που αντιμετωπίζονται σε υποβρύχια περιβάλλοντα. Καθώς αυξάνεται το βάθος αυξάνεται και η απορρόφηση των χρωμάτων του φωτός, ενώ για κάθε χρώμα η απορρόφηση 2

18 πραγματοποιείται σε διαφορετικό βάθος. Σε βάθος 3-5 μέτρων απορροφάται το κόκκινο και ακολουθούν το πορτοκαλί και το κίτρινο στα 10 και 15 μέτρα αντίστοιχα. Το πράσινο χάνεται περίπου στα 20 μέτρα και σε βάθος μέτρα είναι διακριτό μόνο το χρώμα μπλε. Σε μεγαλύτερα βάθη παραμένει μόνο μια μπλε-γκρίζο απόχρωση που ανάλογα σκουραίνει με το βάθος. Στην περίπτωση του Μαζωτού στις φωτογραφίες κυριαρχεί το πράσινο και το σκούρο μπλε λόγω του βάθους που βρίσκεται το ναυάγιο. Εικόνα 1.2. Απορρόφηση φωτός σε σχέση με το βάθος Ορατότητα Η ορατότητα σε υποβρύχιο περιβάλλοντα αποτελεί ένα μεγάλο κεφάλαιο αφού επηρεάζεται από πολλούς και διάφορους παράγοντες. Η ύπαρξη ρεύματος, το βάθος και η τοπογραφική κατάσταση του βυθού, είναι μερικοί από αυτούς. Περιληπτικά η ορατότητα εξαρτάται από τους εξής φυσικούς παράγοντες Ηλιοφάνεια: Σε περιπτώσεις ύπαρξης σύννεφων ή δημιουργίας ομίχλης ή υγρασίας, το φως του ήλιου φιλτράρεται και ανάλογα με κάθε περίπτωση μειώνει σε διαφορετικό βαθμό την ποσότητα του φωτός που φτάνει στην επιφάνεια της θάλασσας. Ώρα: Όπως σημειώθηκε και πιο πάνω το μεσημέρι οι ακτίνες του ήλιου πέφτουν σχεδόν κάθετα στην επιφάνεια της θάλασσας με αποτέλεσμα την είσοδο μεγαλύτερης ποσότητας ακτινοβολίας στο νερό. Εποχή: Το καλοκαίρι η Γη βρίσκεται σε απόσταση κοντινότερη του ήλιου από ότι τον χειμώνα, με αποτέλεσμα οι ηλιακές ακτίνες να προσπίπτουν σχεδόν κάθετα στη επιφάνεια της θάλασσας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το καλοκαίρι να περνά περισσότερο φως στο βυθό της θάλασσας. Κύματα: Τα κύματα λειτουργούν σαν φακοί που απορροφούν τις ακτίνες δημιουργώντας ανάλογα με το βάθος και το είδος του βυθού περιοχές με εξαιρετική φωτεινότητα στο βυθό. Αιωρούμενα σωματίδια: Είναι οργανικά ή ανόργανα σωματίδια, τα οποία όταν το φως πέσει πάνω τους διαχέεται, χάνοντας την ικανότητα του για βαθύτερη διείσδυση. Θερμοκρασία: Σε σημεία που υπάρχει διαφορά θερμοκρασίας επηρεάζεται και θολώνεται η όραση. 3

19 Βάθος: Όσο πιο βαθιά προχωρούμε μέσα στον βυθό τόσο ελαττώνεται και η φωτεινότητα. Εκτός όμως από την ποσοτική ελάττωση του φωτός, συμβαίνει και ποιοτική διαφοροποίηση του, λόγω της απορρόφησης του κόκκινου χρώματος στα πρώτα δέκα μέτρα ενώ βαθύτερα χάνονται σταδιακά το πορτοκαλί, το κίτρινο, το πράσινο και τέλος το γαλάζιο Κατάσταση βυθού Ανάλογα με την κάθε περιοχή ο βυθός αποτελείται από διαφορετικά χαρακτηριστικά. Σε ένα αμμώδη βυθό το νερό θολώνει γρήγορα σε περιπτώσεις ύπαρξης ρευμάτων. Θολώνει ακόμα και με τις κινήσεις των δυτών, αν αυτές γίνονται πολύ κοντά στον πυθμένα. Σε ένα βραχώδη βυθό, υπάρχει το πλεονέκτημα της καλύτερης ορατότητας από ένα αμμώδες περιβάλλον. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι η σήμανση μπορεί να γίνει πολύ δύσκολα αφού ένα κάρφωμα μπορεί να θρυμματίσει το βράχο. Επίσης, σε ένα τέτοιο περιβάλλον υπάρχει μεγάλος κίνδυνος τραυματισμού. Αντίθετα σε ένα περιβάλλον καλυμμένο με φύκια υπάρχει μεγαλύτερη σταθερότητα και ο βυθός θολώνει δυσκολότερα από ότι ένας αμμώδης βυθός. Η ορατότητα αυξομειώνεται εποχιακά αφού σε εποχές γονιμοποίησης των φυκιών απελευθερώνονται σωματίδια που μοιάζουν με την γύρη των λουλουδιών, ενώ σε μεγάλες τρικυμίες ξεριζώνονται και παρασύρονται τα μαραμένα λόγω εποχής φύκια Ένταση του φωτός του ήλιου Η ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που διεισδύει στο θαλασσινό νερό εξαρτάται από διάφορους παράγοντες την ηλιοφάνεια, την ποσότητα σωματιδίων που αιωρούνται στην ατμόσφαιρα, και τη γωνία πρόσπτωσης της στην επιφάνεια της θάλασσας. Ενώ η γωνία πρόσπτωσης εξαρτάται από το ύψος του ήλιου, τον κυματισμό και την ποσότητα των αιωρούμενων οργανισμών μέσα στο νερό Αύξηση πυκνότητας νερού Η πυκνότητα της θάλασσας λειτουργεί σαν φίλτρο το οποίο απορροφά και αφαιρεί από το ηλιακό φως τα θερμά χρώματα, το κόκκινο το πορτοκαλί και το κίτρινο, έτσι απομένουν μόνο το πράσινο και το μπλε Θερμοκλινές Θερμοκλινές είναι το φαινόμενο της αλλαγής της θερμοκρασίας, ανάλογα με το βάθος. Το συγκεκριμένο φαινόμενο παρόλο που δεν επηρεάζει τον παρατηρητή άμεσα, αλλοιώνει την εικόνα που βλέπει μέσα στον βυθό. 4

20 1.3 Το ναυάγιο του Μαζωτού Το 1967 όταν η επιστήμη της ενάλιας αρχαιολογίας ήταν ακόμη στα αρχικά στάδια διαμόρφωσης της, πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο μια από τις σημαντικότερες ανασκαφές, αυτή του ναυαγίου της Κερύνειας. Την ανασκαφή και συντήρηση ανέλαβε το πανεπιστήμιο της Πενσυλβανίας, ενώ κανένας κυπριακός φορέας δεν ελαβε μέρος στο γεγονός. Η ολοκλήρωση των εργασιών συνέπεσε σχεδόν ταυτόχρονα με τα γεγονότα της εισβολής του Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, την ναι μεν προστασία των ευρημάτων και των πληροφοριών που καταγράφηκαν από την ανασκαφή, ωστόσο η ενάλια αρχαιολογία στην Κύπρο δεν είχε καμία επιπλέον ανάπτυξη. Μετά από σχεδόν 40 χρόνια στασιμότητας που παρουσίασε ο κλάδος της ενάλιας αρχαιολογίας στην χώρα μας, μας δόθηκε μια νέα ευκαιρία με τον εντοπισμό του ναυαγίου του Μαζωτού, το Το ναυάγιο αποδείκτηκε ότι ήταν εμπορικό πλοίο, από τα ελάχιστα που βρέθηκαν, το οποίο ανήκει στην κλασική περίοδο. Όπως υπολογίστηκε το πλοίο βυθίστηκε στα μέσα του 4 ου αιώνα π.χ. κάτω από άγνωστες συνθήκες μέχρι τώρα, αφού δεν ανακαλύφθηκαν οποιαδήποτε ευρήματα που να Εικόνα 1.3. Τμήμα του Ναυαγίου παρουσιάζουν τον λόγο βύθισης του. Το ναυάγιο (M.Γάρρα, Πανεπιστήμιο βρίσκεται σε βάθος 45 μέτρων της θαλάσσιας περιοχής Κύπρου, ΕΜΑ) του χωριού Μαζωτός, από όπου πήρε και την ονομασία του, και 2.5 χιλιόμετρα από την ακτή. Όταν εντοπίστηκε το ναυάγιο ήταν εμφανή μόνο 17 μέτρα μήκους και 8 μέτρα πλάτους. Σύμφωνα με τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν μέχρι σήμερα γίνονται υποθέσεις ότι το ναυάγιο του Μαζωτού ξεπερνά το ναυάγιο της Κερύνειας στο διπλάσιο. Το ομάδα, που περιλάμβανε την Ερευνητική μονάδα Αρχαιολογίας από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το ίδρυμα ΘΕΤΙΣ και το ΙΕΝΑΕ, με επικεφαλή την επίκουρο καθηγήτρια Στέλλα Δεμέστιχα, ξεκίνησαν την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του ναυαγίου. Οι πήλινοι αμφορείς που υπήρχαν στην επιφάνεια του πυθμένα καταδείκνυαν ότι το πλοίο μετέφερε κρασί από την Χίο, το ακριβότερο ελληνικό κρασί της τότε περιόδου. 5

21 Το 2010 στους συμμετέχοντες προστέθηκε το ΤΕΠΑΚ και πραγματοποιήθηκε η πρώτη ανασκαφική περίοδος, όπου έλαβαν μέρος 50 εθελοντές. Οι 30 από αυτούς ήταν Κύπριοι και οι υπόλοιποι από 8 διαφορετικές χώρες. Κατά την ανασκαφή στο νότιο μέρος του ναυαγίου καταμετρήθηκαν άνω των 800 αμφορέων και 2 μολύβδινες ράβδοι με υπολείμματα ξύλου, που αποτελούν τμήμα του στύπου της άγκυρας. Εκτός από τους χιώτικους αμφορείς που αποτελούν την πλειοψηφία του φορτίου, βρέθηκε και μικρός αριθμός Εικόνα 1.4. Τμήμα του στύπου της αμφορέων από άλλα νησιά του βορείου Αιγαίου, αλλά άγκυρας (M.Γάρρα, και πλήθος ελαιοπυρήνων που αποτελούσαν μέρος της Πανεπιστήμιο Κύπρου, ΕΜΑ) διατροφής του πληρώματος. Όλοι οι αμφορείς και μέρος της άγκυρας που ανελκύθηκαν από τον βυθό φυλάσσονται στο μουσείο της Λάρνακας, όπου γίνεται η σταδιακή αφαλάτωση και συντήρηση τους. Το ναυάγιο του Μαζωτού αποτελεί ένα από τα ελάχιστα ναυάγια της κλασσικής περιόδου που σώζονται σε τόσο καλή κατάσταση και είναι απόδειξη των συχνών εμπορικών σχέσεων Κύπρου και Αιγαίου. Η εύρεση του σήμανε την γένεση της Κυπριακής Υποβρύχιας αρχαιολογίας αφού αποτελεί την πρώτη υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα που γίνεται με τη συνεργασία αποκλειστικά κυπριακών φορέων, σε αντίθεση με αυτήν που πραγματοποιήθηκε για το ναυάγιο της Κερύνειας. Η περίοδος των ανασκαφών πραγματοποιείται 1 φορά το χρόνο και φτάνει περίπου τις 6 8 βδομάδες. Το περιορισμένο αυτό διάστημα σε συνδυασμό με τον περιορισμένο χρόνο κατάδυσης σε 20 λεπτά ημερησίως, λόγω του βάθους που βρίσκεται το ναυάγιο, οδήγησε τους αρχαιολόγους στην χρήση μιας μεθόδου που θα είχε γρήγορα αποτελέσματα. Δηλαδή θα ήταν απαραίτητο η μέθοδος να εφαρμόζεται και να παρουσιάζονται τα αποτελέσματα σε πολύ λίγες ώρες. Επίσης απαίτηση των αρχαιολόγων ήταν η μέθοδος αυτή να υπολογίζει την ακριβή θέση των ευρημάτων με ελάχιστα εκατοστά απόκλισης. Σύμφωνα με αυτές τις προδιαγραφές, αποφασίστηκε η χρήση της φωτογραμμετρίας. 6

22 Η συγκεκριμένη επιστήμη αποτελεί μέθοδο απόκτησης αξιόπιστων μετρητικών πληροφοριών από την επεξεργασία, μέτρηση και ερμηνεία φωτογραφικών εικόνων. Η φωτογραμμετρία έχει σημαντικά πλεονεκτήματα που την καθιστούν κατάλληλη για την συγκεκριμένη εφαρμογή, όπως ταυτόχρονη καταγραφή λεπτομερούς, ποσοτικής και ποιοτικής πληροφορίας και ταχύτατες διαδικασίες καταγραφής. Ωστόσο κατά την διάρκεια της πρώτης ανασκαφής παρατηρήθηκαν προβλήματα που δεν είχαν προβλεφθεί, σύμφωνα με τους εμπλεκόμενους. Μερικά από αυτά είχαν άμεση σχέση με το περιβάλλον που βρίσκεται η ανασκαφή δηλαδή η απώλεια φωτισμού λόγω του βάθους, η θόλωση και διάθλαση του νερού, αλλά και η ύπαρξη των υπόγειων ρευμάτων. Η απορρόφηση του κόκκινου χρώματος ήταν από τα σημαντικότερα προβλήματα Εικόνα 1.5. Απόδοση φωτογραφιών καθώς η απόδοση των φωτογραφιών ήταν σε σε μπλε και πράσινο χρώμα(m.γάρρα, πράσινο και μπλε χρώμα, μόνο. Πανεπιστήμιο Κύπρου, ΕΜΑ) Οι αρχαιολόγοι μη έχοντας οποιαδήποτε εμπειρία, τόσο στην εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθόδου, όσο και στην παραμονή τους στο υποθαλάσιο περιβάλλον, έπρεπε να βρουν ένα τρόπο προγραμματισμού των εργασιών για να μην χάνεται ο ελάχιστος και πολύτιμος χρόνος που είχαν κατά την κατάδυση. Έτσι κατά την διάρκεια των 20 λεπτών οι δύτες ακολουθούσαν μια προγραμματισμένη σειρά λήψης φωτογραφιών που είχε αποφασισθεί πριν την καταδυσή τους. Αρχικά οι δύτες έπαιρναν κάθετες φωτογραφίες της περιοχής μελέτης με κάλυψη 60 %, και στην συνέχεια έπαιρναν διαγώνιες λήψεις της περιοχής σε γωνία 45 μοιρών. Ωστόσο, οι απαιτήσεις αυτές δεν ήταν δυνατό να εφαρμοσθούν απολύτως αφού η σταθερότητα στο υποθαλάσσιο περιβάλλον είναι ανέφικτη. 1.4 Φυσικό περιβάλλον ανασκαφής Το υποβρύχιο περιβάλλον που βρίσκεται η ανασκαφή, αποτέλεσε μεγάλη πρόκληση για τους εμπλεκόμενους αφού οι επικρατούσες συνθήκες δυσχέραιναν αρκετά το έργο τους. Ιδιαίτερα το γεγονός ότι δεν υπήρχε κατάλληλη υποδομή, λόγω του ότι στην Κύπρο είναι η πρώτη φορά που αποκλειστικά Κυπριακοί φορείς ασχολούνται με ένα τέτοιου μεγέθους και αξίας μνημείο. Δεν υπήρχε δηλαδή ούτε ο κατάλληλος εξοπλισμός, λόγω μειωμένου 7

23 προϋπολογισμού, αλλά ούτε και κατάλληλα εξειδικευμένο προσωπικό για τέτοιες συνθήκες εργασίας Αναγνώριση περιοχής Η αναγνώριση περιοχής προηγείται κάθε άλλης εργασίας. Αποτελεί δηλαδή την αναγνώριση των ιδιαιτεροτήτων και των τοίχων προβλημάτων, που θα παρουσιαστούν κατά την πορεία των εργασιών. Σκοπός της προκαταρκτικής αυτής εργασίας είναι η συλλογή πληροφοριών για την εφαρμογή της οποιασδήποτε τοπογραφικής εργασίας, αλλά και ο προγραμματισμός εργασιών και καταδύσεων στο υποβρύχιο περιβάλλον. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να συλλεχθούν από υδρογραφικούς χάρτες τις περιοχής και από μελέτη των κλιματολογικών συνθηκών, των ανέμων, της θερμοκρασίας. Η αρχική συλλογή πληροφοριών, στο στάδιο της αναγνώρισης της περιοχής, είναι μια δύσκολη και επίπονη εργασία, ιδιαίτερα σε μεγάλα βάθη. Αυτό ισχύει γιατί σε μεγάλα βάθη απαιτείται η εργασία δυτών και όχι κολυμβητών όπως συμβαίνει στα ρηχά νερά. Ανάλογα με το βάθος μειώνεται και ο χρόνος παραμονής στον βυθό, έτσι απαιτείται ο συντονισμός για πλήρη αξιοποίηση του χρόνου αυτού. Απαραίτητη επίσης σε τέτοια βάθη, είναι η τήρηση των μέτρων ασφαλείας για αποφυγή τραυματισμών. Εργασία που κρίνεται απαραίτητη να πραγματοποιηθεί κατά το στάδιο αυτό, είναι η φωτογραφική τεκμηρίωση της υφιστάμενης κατάστασης του χώρου του ναυαγίου. Σκοπός αυτής της εργασίας δεν είναι η απόκτηση μετρητικών δεδομένων, αλλά η παραγωγή ενός φωτομωσαϊκού που θα χρησιμοποιηθεί ως βοηθητικό εργαλείο τόσο για την γενική επόπτευση της περιοχής, όσο και για τον προγραμματισμό των εργασιών και των καταδύσεων Φωτομωσαϊκά Ένα φωτομωσαϊκό είναι μια σύνθεση εικόνων χωρίς γεωμετρική ακρίβεια. Ο όρος προέρχεται από την διαδικασία "ραφής" των εικόνων και άρχισε από το Είναι δηλαδή η ένωση 2 ή περισσότερων κατακόρυφων, με επικάλυψη φωτογραφιών με αποτέλεσμα την σύνθεση μιας περιοχής. Η δημιουργία ενός φωτομωσαϊκού επιτυγχάνεται με την ταύτιση διαφόρων σημείων της επικαλυπτόμενης περιοχής και δίνει την εντύπωση μιας μεγάλης φωτογραφίας. Η κατασκευή τους είναι εξαιρετικά χρήσιμη αφού μπορεί να αποδώσει την εικόνα ενός ολόκληρου ευρήματος, όπως στην περίπτωση του ναυαγίου του Μαζωτού, σαν μια φωτογραφία. Γεγονός που δεν μπορεί να συμβεί με μία μόνο φωτογραφία, αφού περιορισμοί 8

24 όπως η πυκνότητα του νερού, ο μειωμένος φωτισμός και το βάθος που βρίσκεται η ανασκαφή δεν επιτρέπει λήψεις μεγάλης απόστασης. Έτσι με τη κατασκευή και χρήση ενός φωτομωσαϊκου, υπάρχει μια πλήρης αναπαράσταση του ναυαγίου, με την δυνατότητα επεξεργασίας και μεγέθυνσης σε μεμονωμένα τμήματα αυτού. Χωρίζονται στα μη ελεγχόμενα (χωρίς μετρητική αξία), στα ελεγχόμενα (με μετρητική αξία) και τα ορθοφωτομωσαϊκά. Τα μη ελεγχόμενα μωσαϊκά είναι συνθέσεις φωτογραφιών που δεν λαμβάνουν υπόψη το ανάγλυφο της επιφάνειας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην αποδίδεται σωστά η περιοχή και να παρουσιάζονται σφάλματα στη κλίμακα, στη μέτρηση των γωνιών και των αζιμούθιων. Αντίθετα, τα ελεγχόμενα φωτομωσαϊκά κατασκευάζονται από επεξεργασμένες, κατακόρυφα επικαλυπτόμενες φωτογραφίες. Τα μωσαϊκά αυτά παρουσιάζουν μειωμένα σφάλματα σε σχέση με τα προηγούμενα, ωστόσο, τα σφάλματα θέσης των σημείων λόγω του ανάγλυφου της περιοχής παραμένουν. Στην περίπτωση του ναυαγίου του Μαζωτού χρησιμοποιούνται τα ορθοφωτομωσαϊκα. Το συγκεκριμένο είδος μωσαϊκών κατασκευάζεται από την σύνθεση ορθοφωτογραφιών. Στις ορθοφωτογραφίες τα σημεία του ανάγλυφου βρίσκονται στην ορθογραφική τους θέση και έχουν την ίδια κλίμακα σε όλη την φωτογραφία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην δημιουργούνται προβλήματα στη σύμπτωση των διαφόρων χαρακτηριστικών του ανάγλυφου Σήμανση Ανάλογα με το περιβάλλον η σήμανση γίνεται με διάφορους τρόπους. Ωστόσο σε ένα περιβάλλον όπως το υποβρύχιο η σήμανση μπορεί να αποδεικτεί μια πολύ δύσκολη εργασία ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του βυθού. Σε αμμώδη βυθό χρησιμοποιείται συνήθως μεταλλική ράβδος που καρφώνεται στην άμμο. Η σταθερότητα της ράβδου διασφαλίζεται με τον εγκλωβισμό της σε κυλινδρική βάση τσιμέντου. Η ράβδος εξέχει από την βάση πάνω από ένα μέτρο, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται το γεγονός ότι, με το πέρας του χρόνου το σημείο σήμανσης δεν θα σκεπαστεί από άμμο. 9

25 Σε βραχώδης περιοχές η σήμανση γίνεται με ανεξίτηλο μαρκαδόρο, αφού πρώτα ο βράχος καθαριστεί και τριφτεί με συρματόβουρτσα. Επίσης, γίνεται ταυτόχρονη χρήση σημαδούρων ψαρέματος, έτσι ώστε να είναι ορατά τα σημεία και να εντοπίζονται εύκολα από τον δύτη. Στην περίπτωση του ναυαγίου του Μαζωτού η σήμανση εφαρμόστηκε απευθείας στους αμφορείς. Σε κάθε ακέραιο αμφορέα ή σε αμφορέα όπου το στόμιο του ήταν ακέραιο, τοποθετήθηκαν λεπτοί πλαστικοί δίσκοι, με τυπωμένο στόχο και χαρακτηριστικό χρώμα. Τα σταθερά αυτά σημεία αποδείχθηκαν αρκετά αποτελεσματικά αφού δεν μετακινήθηκαν από την θέση τους, ακόμα και μετά το πέρας ενός χρόνου Αποτύπωση του ναυαγίου Όπως σημειώθηκε και πιο πάνω πριν από κάθε ενέργεια έπρεπε να δημιουργηθεί ένα υπόβαθρο για στήριξη της ανασκαφής και της αποτύπωσης. Κρίθηκε έτσι απαραίτητη η δημιουργία φωτομωσαϊκού που θα αποτελούσε σημαντικό στοιχείο για τον προγραμματισμό των εργασιών. Το φωτομωσαϊκό κατασκευάστηκε από τον B. Hartzler με μεθοδολογία που περιλάμβανε ως κύριο λογισμικό το Hugin. Για να κατασκευαστεί χρησιμοποιήθηκαν 230 φωτογραφίες επεξεργασμένες στο Εικόνα 1.6. Φωτομωσαϊκό του ναυαγίου (B. Hartzler, Adobe Photoshop. Πανεπιστήμιο Κύπρου, ΕΜΑ). Στη συνέχεια έγινε ίδρυση δικτύου στην περιοχή του ναυαγίου έτσι ώστε να οριστούν οι συντεταγμένες αυτού, αλλά και των ευρημάτων. Το δίκτυο δεν εντάχθηκε στο κρατικό σύστημα αναφοράς, αλλά σε ένα ανεξάρτητο σύστημα που δημιουργήθηκε αποκλειστικά για το ναυάγιο. Αυτό κρίθηκε αναγκαίο να γίνει για δυο λόγους. Αρχικά την δυσκολία ένταξης στο κρατικό σύστημα λόγω του περιβάλλοντος και του βάθους που βρισκόταν το ναυάγιο, αλλά, και για την ασφάλεια των ευρημάτων από φαινόμενα αρχαιοκαπηλίας. Το δίκτυο αποτελείτω από 8 κορυφές από πλαστικούς σωλήνες ύψους 1 μέτρου που βρίσκονταν πάνω σε τσιμεντένια βάθρα περιμετρικά του ναυαγίου. 10

26 Ωστόσο η γεωμετρία του δικτύου κρίθηκε ανεπαρκής αφού δεν κάλυπτε όλη την έκταση του ναυαγίου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να απαιτείται η σήμανση των ευρημάτων, αλλά και να βρεθεί τρόπος ίδρυσης φωτοσταθερών σημείων για τις μετέπειτα ανασκαφές. Για να επιτευχθούν τα πιο πάνω, έγιναν πλευρομετρήσεις μεταξύ των 8 κορυφών και το δίκτυο επιλύθηκε με τριπλευρισμό. Για κάθε σημείο ελάχιστη απαίτηση για τον τρισδιάστατο προσδιορισμό του, ήταν η μέτρηση 3 αποστάσεων. Ωστόσο για μείωση του σφάλματος, μετρήθηκαν για κάθε σημείο 4 με 5 αποστάσεις. Ο τριπλευρισμός πραγματοποιήθηκε σε Site Recorder με αποτέλεσμα ένα ανεξάρτητο σύστημα συντεταγμένων. Μετά την επίλυση του δικτύου, που έγινε σε περιβάλλον Photomodeler, για κάθε σημείο εξήχθησαν 5 σημεία αναφοράς που περιέγραφαν τον τρισδιάστατο προσδιορισμό των αμφορέων και έγινε η ίδρυση των φωτοσταθερών σημείων. Σε κάθε μια από τις 140 θέσεις αμφορέων που υπολογίστηκαν, τοποθετήθηκε κυκλικός πλαστικός δίσκος 10 εκατοστών. Αυτοί οι δίσκοι ήταν στόχοι σε χρώμα μαύρο και κίτρινο, και περιλάμβαναν τον αντίστοιχο αριθμό του κάθε αμφορέα. Εικόνα 1.7. Σήμανση αμφορέων (M.Γάρρα, Πανεπιστήμιο Κύπρου, ΕΜΑ) Κατά την πρώτη ανασκαφική περίοδο που κέντρο είχε το νότιο μέρος του ναυαγίου, κρίθηκε απαραίτητη η πύκνωση των φωτοσταθερών σημείων λόγω ανεπάρκειας των υφιστάμενων. Τα 9 νέα φωτοσταθερά σημεία, τοποθετήθηκαν στις 3 πλευρές του χώρου της ανασκαφής έτσι ώστε να είναι ελεύθερη η τέταρτη πλευρά για την πραγματοποίηση των εργασιών της ανασκαφής Αρχική μεθοδολογία αποτύπωσης Στα αρχικά στάδια της πρώτης περιόδου ανασκαφής χρησιμοποιήθηκε το Photomodeler, τόσο για διάφορες, περιορισμένης έκτασης μετρήσεις αλλά και για απόδοση όλου του ναυαγίου. Το Photomodeler είναι λογισμικό που χρησιμοποιεί φωτογραφίες τόσο για μοντελοποίηση, όσο και κοντινής απόστασης φωτογραμμετρία και παράγει τρισδιάστατα μοντέλα και ακριβείς τρισδιάστατες μετρήσεις με χρήση οποιασδήποτε φωτογραφικής μηχανής. Ωστόσο το συγκεκριμένο λογισμικό παρουσίασε σημαντικά μειονεκτήματα, τα οποία το έκριναν ακατάλληλο για την εφαρμογή του στον Ναυάγιο του Μαζωτού. Αρχικά δεν ήταν 11

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ Βασίλης Γιαννακόπουλος, Δρ. Δασολόγος Φωτογραμμετρία Εισαγωγή Ορισμοί Πλεονεκτήματα Μειονεκτήματα Εφαρμογές Εισαγωγή Προσδιορισμός θέσεων Με τοπογραφικά όργανα Σχήμα Μέγεθος Συντεταγμένες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ 1. Εισαγωγή. Η ενέργεια, όπως είναι γνωστό από τη φυσική, διαδίδεται με τρεις τρόπους: Α) δι' αγωγής Β) δια μεταφοράς Γ) δι'ακτινοβολίας Ο τελευταίος τρόπος διάδοσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ

ΠΟΥ ΔΙΑΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΦΩΣ 1 ΦΩΣ Στο μικρόκοσμο θεωρούμε ότι το φως έχει δυο μορφές. Άλλοτε το αντιμετωπίζουμε με τη μορφή σωματιδίων που ονομάζουμε φωτόνια. Τα φωτόνια δεν έχουν μάζα αλλά μόνον ενέργεια. Άλλοτε πάλι αντιμετωπίζουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΔΙΚΤΥΩΝ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο ΠΑΛΙΟ http://eclass.survey.teiath.gr NEO

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος της εργασίας και ιδιαιτερότητες του προβλήματος

Στόχος της εργασίας και ιδιαιτερότητες του προβλήματος ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΠΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Κουλουμέντας Παναγιώτης Σχολή Ηλεκτρονικών Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Χανιά,Νοέμβριος 2014 Επιτροπή: Ζερβάκης Μιχάλης (επιβλέπων)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ZScan Τρισδιάστατη σάρωση χωρίς σαρωτή laser Τι είναι το ZScan Το ZScan είναι ένα σύστηµα τρισδιάστατης σάρωσης (3D scanning) για τη συλλογή νέφους σηµείων (pointcloud) µέσω ψηφιακής φωτογραφικής µηχανής,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές Μείωσης Διαστάσεων. Ειδικά θέματα ψηφιακής επεξεργασίας σήματος και εικόνας Σ. Φωτόπουλος- Α. Μακεδόνας

Τεχνικές Μείωσης Διαστάσεων. Ειδικά θέματα ψηφιακής επεξεργασίας σήματος και εικόνας Σ. Φωτόπουλος- Α. Μακεδόνας Τεχνικές Μείωσης Διαστάσεων Ειδικά θέματα ψηφιακής επεξεργασίας σήματος και εικόνας Σ. Φωτόπουλος- Α. Μακεδόνας 1 Εισαγωγή Το μεγαλύτερο μέρος των δεδομένων που καλούμαστε να επεξεργαστούμε είναι πολυδιάστατα.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ)

ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ (ΘΕΩΡΙΑ) ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΜΟΣ & ΚΙΝΗΣΗ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : ΝΤΙΝΤΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ (MSC) Καθηγητής Εφαρμογών ΚΑΡΔΙΤΣΑ 2013 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΦΩΤΟΑΠΟΔΟΣΗ: ΕΝΝΟΟΥΜΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΚΑΘΟΡΙΣΜΟΥ ΟΛΩΝ ΕΚΕΙΝΩΝ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα

ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ. Ανάκλαση. Κάτοπτρα. Διάθλαση. Ολική ανάκλαση. Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου. Μετατόπιση ακτίνας. Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ Ανάκλαση Κάτοπτρα Διάθλαση Ολική ανάκλαση Φαινόμενη ανύψωση αντικειμένου Μετατόπιση ακτίνας Πρίσματα ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΗ ΟΠΤΙΚΗ - Ανάκλαση Επιστροφή σε «γεωμετρική οπτική» Ανάκλαση φωτός ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1

Εικόνα. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 05-1 Εικόνα Εισαγωγή Ψηφιακή αναπαράσταση Κωδικοποίηση των χρωμάτων Συσκευές εισόδου και εξόδου Βάθος χρώματος και ανάλυση Συμβολική αναπαράσταση Μετάδοση εικόνας Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Τεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Αεροφωτογραφία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας

Εισαγωγή Στοιχεία Θεωρίας Εισαγωγή Σκοπός της άσκησης αυτής είναι η εισαγωγή στην τεχνογνωσία των οπτικών ινών και η μελέτη τους κατά τη διάδοση μιας δέσμης laser. Συγκεκριμένα μελετάται η εξασθένιση που υφίσταται το σήμα στην

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Τεκμηρίωση Μνημείων. Πολιτιστικών Αγαθών. Α. Γεωργόπουλος & Χ. Ιωαννίδης Εργαστήριο Φωτογραμμετρίας. Εισαγωγή

Γεωμετρική Τεκμηρίωση Μνημείων. Πολιτιστικών Αγαθών. Α. Γεωργόπουλος & Χ. Ιωαννίδης Εργαστήριο Φωτογραμμετρίας. Εισαγωγή Γεωμετρική Τεκμηρίωση Πολιτιστικών Αγαθών Α. Γεωργόπουλος & Χ. Ιωαννίδης Εργαστήριο Φωτογραμμετρίας Σχολή Αγρ.. & Τοπογράφων Μηχ. ΕΜΠ ιήμερο Συνέδριο προσωπικού του Τμήματος Αναδασμού, ΚΕΓΕ Αγρού, 17-18/11/2008

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή 3Δ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΕΙΚΟΝΩΝ DICOM ΚΑΙ ΕΣΤΙΩΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗΣ ΣΕ ΕΙΚΟΝΕΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ Νικολάου Φοίβια

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά του νερού Μέρος 2 ο : Φυσική ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Θερμοκρασία 2. Πυκνότητα 3. Διάδοση του φωτός στο νερό 4. Διάδοση του ήχου στο νερό Μια από τις πιο σημαντικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΟΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΝ - ΠΡΟΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον...

Περιεχόμενα. Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον... Περιεχόμενα Τοπογραφικό... 9 Σκάλα... 33 Φωτορεαλισμός... 57 Αντικείμενα... 91 Ανοίγματα... 95 Γραμμές... 99 Επεξεργασία... 103 Περιβάλλον... 111 Πρόλογος Στο κείμενο αυτό παρουσιάζονται οι νέες δυνατότητες

Διαβάστε περισσότερα

Á» Ä Æ ¹ º Ã Æ ¹ Ã ¹ Ã Ë Á ¹ Ã ª 2 0 0 9

Á» Ä Æ ¹ º Ã Æ ¹ à ¹ Ã Ë Á ¹ à ª 2 0 0 9 Á» Ä Æ ¹ º Ã Æ ¹ à ¹ Ã Ë Á ¹ à ª 2 0 0 9 44 Æ ËÌê ªËÁ ª»Ãª Ë ÃÆÄü Á ºÃ¹Á ¼ Ã˪ ¹ ÄË» Æê Á Äê ª. Á ª ª Θ Υ Γ Α Τ Ρ Ι Κ Ο Ι Δ Ρ Υ Μ Α Ν. Υ Ο Ρ Κ Η Σ Αρχαία ελληνικά ναυάγια στα βάθη της Μεσογείου ΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

χρονικό Η ενάλια αρχαιολογία στην Κύπρο ιανέµεται µε τον «ΠΟΛΙΤΗ» της Κυριακής 18 εκεµβρίου 2011 Τεύχος 194 ISSN 1986-048X

χρονικό Η ενάλια αρχαιολογία στην Κύπρο ιανέµεται µε τον «ΠΟΛΙΤΗ» της Κυριακής 18 εκεµβρίου 2011 Τεύχος 194 ISSN 1986-048X χρονικό ιανέµεται µε τον «ΠΟΛΙΤΗ» της Κυριακής 18 εκεµβρίου 2011 Τεύχος 194 ISSN 1986-048X Η ενάλια αρχαιολογία στην Κύπρο Της ρος Στέλλας εµέστιχα, Επίκουρης Καθηγήτρια Ενάλιας Αρχαιολογίας Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Γραφικά με Η/Υ / Εισαγωγή

Γραφικά με Η/Υ / Εισαγωγή Γραφικά με Η/Υ Εισαγωγή Πληροφορίες μαθήματος (1/4) Υπεύθυνος μαθήματος: Μανιτσάρης Αθανάσιος, Καθηγητής ιδάσκοντες: Μανιτσάρης Αθανάσιος: email: manits@uom.gr Μαυρίδης Ιωάννης: email: mavridis@uom.gr

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης. Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα

Α.Τ.Ε.Ι. Ηρακλείου Ψηφιακή Επεξεργασία Εικόνας ιδάσκων: Βασίλειος Γαργανουράκης. Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα Ανθρώπινη Όραση - Χρωµατικά Μοντέλα 1 Τι απαιτείται για την όραση Φωτισµός: κάποια πηγή φωτός Αντικείµενα: που θα ανακλούν (ή διαθλούν) το φως Μάτι: σύλληψη του φωτός σαν εικόνα Τρόποι µετάδοσης φωτός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΣΗ ΟΜΙΛΙΑΣ YΠΟΒΡΥΧΙΕΣ, ΕΠΙΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΓΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Εργαλεία Μεθόδους. Ενημέρωση. Νεωτέρων Πρεσβυτέρων.

ΣΤΟΧΟΘΕΤΗΣΗ ΟΜΙΛΙΑΣ YΠΟΒΡΥΧΙΕΣ, ΕΠΙΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΓΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ. Εργαλεία Μεθόδους. Ενημέρωση. Νεωτέρων Πρεσβυτέρων. YΠΟΒΡΥΧΙΕΣ, ΕΠΙΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΓΕΙΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ Δρ. Δημήτριος Σκαρλάτος Λέκτορας ΤΠΚ, Εργαστήριο Φωτογραμμετρίας Διπλ. Μηχ/κός ΕΜΠ, MSc Univ. London (UCL), Δρ. ΕΜΠ www.photogrammetric vision.weebly.com

Διαβάστε περισσότερα

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ

ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ ΖΗΚΟΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΛΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΤΡΙΓΚΑΣ ΝΙΚΟΣ Φυσικά φαινόμενα και τεχνολογία Το λευκό φως Το ουράνιο τόξο Το πολικό σέλας Το χρώμα του ουρανού Το ηλιοβασίλεμα Οι επιγραφές ΝΕΟΝ Το χρώμα στους υπολογιστές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ

ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΘΕΩΡΙΑΣ ΣΥΝΟΡΘΩΣΕΩΝ Βασίλης Δ. Ανδριτσάνος Δρ. Αγρονόμος - Τοπογράφος Μηχανικός ΑΠΘ Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας 3ο εξάμηνο http://eclass.teiath.gr Παρουσιάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Εισαγωγή Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης είναι η μελέτη του ηλεκτροοπτικού φαινομένου (φαινόμενο Pockels) σε θερμοκρασία περιβάλλοντος για κρύσταλλο KDP και ο προσδιορισμός της τάσης V λ/4. Στοιχεία Θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών

Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών O11 Απορρόφηση φωτός: Προσδιορισμός του συντελεστή απορρόφησης διαφανών υλικών 1. Σκοπός Η εργαστηριακή αυτή άσκηση αποσκοπεί α) στη μελέτη του φαινομένου της εξασθένησης φωτός καθώς διέρχεται μέσα από

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ

Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Πολυτεχνική Σχολή ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης ΘΕΜΑΤΙΚΗ : ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ Ιωάννης Φαρασλής Τηλ : 24210-74466, Πεδίον Άρεως, Βόλος http://www.prd.uth.gr/el/staff/i_faraslis

Διαβάστε περισσότερα

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ

Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα. Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Αντώνης Πουλιάσης Φυσικός M.Sc. 12 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ Πουλιάσης Αντώνης Φυσικός M.Sc. 2 Ανάκλαση Είδωλα σε κοίλα και κυρτά σφαιρικά κάτοπτρα Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες)

Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) Συμβολή στην Χαρτογράφηση Θαλάσσιων Οικοτόπων των Όρμων Κορθίου και Χώρας Άνδρου (Νοτιοανατολική Άνδρος, Κυκλάδες) 1 1. Εισαγωγή Οι θαλάσσιοι τύποι οικοτόπων αποτελούν τμήμα του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel

Μέτρηση Γωνίας Brewster Νόμοι του Fresnel Μέτρηση Γωνίας Bewse Νόμοι του Fesnel [] ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο πείραμα, δέσμη φωτός από διοδικό lase ανακλάται στην επίπεδη επιφάνεια ενός ακρυλικού ημι-κυκλικού φακού, πολώνεται γραμμικά και ανιχνεύεται από ένα

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού

Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Ζώντας στο φως! Σύστημα Φυσικού Φωτισμού Green roo fing Θόλος Κάτοπτρο Στεγάνωση Σωλήνας μεταφοράς και αντανάκλασης Απόληξη 2 Φωτοσωλήνες Νέα τεχνολογία φυσικού φωτισμού Η χρήση φωτοσωλήνων για την επίλυση

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα

Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Κεφάλαιο 4 ο Ο Προσωπικός Υπολογιστής Μάθημα 4.10: Οπτικά Αποθηκευτικά Μέσα Όταν ολοκληρώσεις το κεφάλαιο θα μπορείς: Να εξηγείς τις αρχές λειτουργίας των οπτικών αποθηκευτικών μέσων. Να περιγράφεις τον

Διαβάστε περισσότερα

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3,

Με k1 = 1.220, k2 = 2.232, k3 = 3.238, and n = 1,2,3, ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗ Ι ΠΟΜ 114(Ε) ΟΠΤΙΚΗ ιάθλαση φωτός µέσω σχισµής, γύρω από µικρό δοκάρι και µέσω µικρής οπής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό

ΟΡΟΣΗΜΟ ΓΛΥΦΑΔΑΣ. 7.1 Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ηλεκτρομαγνητικά κύματα. Ηλεκτρομαγνητικά κύματα 7. Τι είναι το ταλαντούμενο ηλεκτρικό δίπολο; Πως παράγεται ένα ηλεκτρομαγνητικό κύμα; 7.2 Ποιες εξισώσεις περιγράφουν την ένταση του ηλεκτρικού

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές προϊόντων (1/3) Πλέγµα τριγώνων (polygon meshes) Εικόνες απόστασης (range images)

Μορφές προϊόντων (1/3) Πλέγµα τριγώνων (polygon meshes) Εικόνες απόστασης (range images) Μορφές προϊόντων (1/3) Νέφη σηµείων (point clouds) + Εύκολος τρόπος παρουσίασης στον Η/Υ + Ικανοποιητικό τελικό προϊόν για απλά σχήµατα / όψεις υσκολία ερµηνείας για αντικείµενα µε σύνθετες µορφές Απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

UAV Unmanned Aerial Vehicle Ebee Sensefly

UAV Unmanned Aerial Vehicle Ebee Sensefly maps Ι.ΜΠΟΥΤΖΟΥΡΟΓΛΟΥ Η.ΠΟΝΤΙΚΑΣ Ο.Ε. ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ UAV Unmanned Aerial Vehicle Ebee Sensefly ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΟΡΘΟΦΩΤΟΧΑΡΤΗ ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ - ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση

Ποσοστό απόδοσης. Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Ποσοστό απόδοσης Ποιοτικός παράγοντας για την φωτοβολταϊκή εγκατάσταση Περιεχόμενα Το ποσοστό απόδοσης είναι ένα από τα σημαντικότερα μεγέθη για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας μίας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος

iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος iii ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος xi 1 Αντικείμενα των Πιθανοτήτων και της Στατιστικής 1 1.1 Πιθανοτικά Πρότυπα και Αντικείμενο των Πιθανοτήτων, 1 1.2 Αντικείμενο της Στατιστικής, 3 1.3 Ο Ρόλος των Πιθανοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης

Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης 3 Διάθλαση φωτός και ολική ανάκλαση: Εύρεση του δείκτη διάθλασης και της γωνίας ολικής ανάκλασης Μέθοδος Σε σώμα διαφανές ημικυλινδρικού σχήματος είναι εύκολο να επιβεβαιωθεί ο νόμος του Sell και να εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ: ΜΕΛΕΤΗ ΔΥΟ ΝΕΩΝ ΤΥΠΩΝ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ ΜΕ ΑΝΑΚΥΚΛΩΜΕΝΕΣ ΙΝΕΣ ΚΑΙ ΚΑΟΥΤΣΟΥΚ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΠΤΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ-2 Υ: ΜΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΥΠEΡΥΘΡΗ ΘΕΡΜΟΓΡΑΦΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης Τομέας Υλικών, Διεργασιών και

Διαβάστε περισσότερα

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής

Όλα τα θέματα των εξετάσεων έως και το 2014 σε συμβολή, στάσιμα, ηλεκτρομαγνητικά κύματα, ανάκλαση - διάθλαση Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ. Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής Η/Μ ΚΥΜΑΤΑ 1. Τα ηλεκτροµαγνητικά κύµατα: Ερωτήσεις Πολλαπλής επιλογής α. είναι διαµήκη. β. υπακούουν στην αρχή της επαλληλίας. γ. διαδίδονται σε όλα τα µέσα µε την ίδια ταχύτητα. δ. Δημιουργούνται από

Διαβάστε περισσότερα

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες

Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Ηχρήση του χρώµατος στους χάρτες Συµβατική χρήση χρωµάτων σε θεµατικούς χάρτες και «ασυµβατότητες» Γεωλογικοί χάρτες: Χάρτες γήινου ανάγλυφου: Χάρτες χρήσεων γης: Χάρτες πυκνότητας πληθυσµού: Χάρτες βροχόπτωσης:

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας ιδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Βασικά στοιχεία εικονοστοιχείου (pixel) Φυσική λειτουργία όρασης Χηµική και ψηφιακή σύλληψη (Κλασσικές και ψηφιακές φωτογραφικές µηχανές)

Διαβάστε περισσότερα

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός

Φύση του φωτός. Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο. μήκος κύματος φωτός. συχνότητα φωτός Γεωμετρική Οπτική Φύση του φωτός Θεωρούμε ότι το φως έχει διττή φύση: ΚΥΜΑΤΙΚΗ Βασική ιδέα Το φως είναι μια Η/Μ διαταραχή που διαδίδεται στο χώρο Βασική Εξίσωση Φαινόμενα που εξηγεί καλύτερα (κύμα) μήκος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή διατριβή ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΓΩΓΗΣ ΝΙΤΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΝΙΤΡΩΔΩΝ ΙΟΝΤΩΝ ΣΕ ΝΕΡΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας

Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Επεξεργασία Χαρτογραφικής Εικόνας Διδάσκων: Αναγνωστόπουλος Χρήστος Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνα Χρωματικά μοντέλα: Munsell, HSB/HSV, CIE-LAB Κώδικες μετρήσεων αντικειμένων σε εικόνες Η βασική

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση Υφής. Μέρος Α Υφή σε Πολύγωνα

Απεικόνιση Υφής. Μέρος Α Υφή σε Πολύγωνα Απεικόνιση Γραφικά ΥφήςΥπολογιστών Απεικόνιση Υφής Μέρος Α Υφή σε Πολύγωνα Γ. Γ. Παπαϊωάννου, - 2008 Τι Είναι η Υφή; Η υφή είναι η χωρική διαμόρφωση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της επιφάνειας ενός αντικειμένου,

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο

Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Φύλλο εργασίας Το φωτοβολταϊκό στοιχείο Στοιχεία ομάδας: Ονοματεπώνυμο Α.Μ. Ημερομηνία: Τμήμα: Απαραίτητες Θεωρητικές Γνώσεις: Το φωτοβολταϊκό στοιχείο είναι μία διάταξη που μετατρέπει τη φωτεινή ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης,

Διαβάστε περισσότερα

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6).

Στα 1849 ο Sir David Brewster περιγράφει τη μακροσκοπική μηχανή λήψης και παράγονται οι πρώτες στερεοσκοπικές φωτογραφίες (εικ. 5,6). ΣΤΕΡΕΟΣΚΟΠΙΑ Η στερεοσκοπία είναι μια τεχνική που δημιουργεί την ψευδαίσθηση του βάθους σε μια εικόνα. Στηρίζεται στο ότι η τρισδιάστατη φυσική όραση πραγματοποιείται διότι κάθε μάτι βλέπει το ίδιο αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ

«ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ ΧΡΥΣΟΣ ΣΤΗ ΧΑΛΚΙ ΙΚΗ» Παράρτηµα VΙΙΙ Εκτίµηση οπτικής όχλησης εγκαταστάσεων ENVECO A.E ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή... 2 2. Οπτικές επιπτώσεις µεταλλευτικής δραστηριότητας... 2 3. Αξιολόγηση της οπτικής

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου

Φυσική των οφθαλμών και της όρασης. Κική Θεοδώρου Φυσική των οφθαλμών και της όρασης Κική Θεοδώρου Περιεχόμενα Στοιχεία Γεωμετρικής Οπτικής Ανατομία του Οφθαλμού Αμφιβληστροειδής Ο ανιχνευτής φωτός του οφθαλμού Το κατώφλι της όρασης Φαινόμενα περίθλασης

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ

2. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ 1. ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΦΑΛΜΑΤΩΝ 1. Σφάλματα Κάθε μέτρηση ενός φυσικού μεγέθους χαρακτηρίζεται από μία αβεβαιότητα που ονομάζουμε σφάλμα, το οποίο αναγράφεται με τη μορφή Τιμή ± αβεβαιότητα π.χ έστω ότι σε ένα πείραμα

Διαβάστε περισσότερα

χρονικό Η ενάλια αρχαιολογία στην Κύπρο ιανέµεται µε τον «ΠΟΛΙΤΗ» της Κυριακής 18 εκεµβρίου 2011 Τεύχος 194 ISSN 1986-048X

χρονικό Η ενάλια αρχαιολογία στην Κύπρο ιανέµεται µε τον «ΠΟΛΙΤΗ» της Κυριακής 18 εκεµβρίου 2011 Τεύχος 194 ISSN 1986-048X χρονικό ιανέµεται µε τον «ΠΟΛΙΤΗ» της Κυριακής 18 εκεµβρίου 2011 Τεύχος 194 ISSN 1986-048X Η ενάλια αρχαιολογία στην Κύπρο Της ρος Στέλλας εµέστιχα, Επίκουρης Καθηγήτρια Ενάλιας Αρχαιολογίας Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Η εφαρμογή "Υδροληψίες Αττικής" είναι ένα πληροφοριακό σύστημα (αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32)

Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Γνωστική Ψυχολογία Ι (ΨΧ32) Διάλεξη 6 Μηχανισμοί επεξεργασίας οπτικού σήματος Οι άλλες αισθήσεις Πέτρος Ρούσσος Η αντιληπτική πλάνη του πλέγματος Hermann 1 Πλάγια αναστολή Η πλάγια αναστολή (lateral inhibition)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΣ. Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει

ΤΟ ΦΩΣ. Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει ΤΟ ΦΩΣ Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει Μπορεί να κολακέψει ένα αντικείμενο, τονίζοντας κάποια θετικά χαρακτηριστικά ή να υποβαθμίσει τα λιγότερο ελκυστικά Η τηλεόραση

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή διατριβή

Μεταπτυχιακή διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Μεταπτυχιακή διατριβή ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΧΥΜΟΥ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο.

Επειδή ο μεσημβρινός τέμνει ξανά τον παράλληλο σε αντιδιαμετρικό του σημείο θα θεωρούμε μεσημβρινό το ημικύκλιο και όχι ολόκληρο τον κύκλο. ΝΑΥΣΙΠΛΟΪΑ Η ιστιοπλοΐα ανοιχτής θαλάσσης δεν διαφέρει στα βασικά από την ιστιοπλοΐα τριγώνου η οποία γίνεται με μικρά σκάφη καi σε προκαθορισμένο στίβο. Όταν όμως αφήνουμε την ακτή και ανοιγόμαστε στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014

ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών, Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής ΤΕΛΙΚΕΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ (6 Μονάδες ECTS)- Ακαδημαϊκό Έτος 2013 2014 1. Ερευνητική Περιοχή: Επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Συντάκτης: Δημήτριος Κρέτσης 1. Ο κλάδος της περιγραφικής Στατιστικής: α. Ασχολείται με την επεξεργασία των δεδομένων και την ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή των Συστημάτων Πληροφοριών στην Γεωμετρική Τεκμηρίωση Μνημείων

Η συμβολή των Συστημάτων Πληροφοριών στην Γεωμετρική Τεκμηρίωση Μνημείων Η συμβολή των Συστημάτων Πληροφοριών στην Γεωμετρική Τεκμηρίωση Μνημείων Χαράλαμπος ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ Εργαστ. Φωτογραμμετρίας Σχολή Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών Ε.Μ.Π. E-mail: cioannid@survey.ntua.gr ΣΥΜΠΟΣΙΟ:

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρία, Αριθμοί και Μέτρηση

Γεωμετρία, Αριθμοί και Μέτρηση 1. Εισαγωγή Γεωμετρία, Αριθμοί και Μέτρηση Μαθαίνω Γεωμετρία και Μετρώ Παίζω με τους αριθμούς Βρίσκω τα πολλαπλάσια Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Γεωμετρία, Αριθμοί και Μέτρηση» δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1: ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΚΟΙ ΧΑΡΤΕΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ : Ι. ΖΑΧΑΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟ, 2015 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης

Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών. και Μετάδοσης Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Σερρών Τμήμα Πληροφορικής & Επικοινωνιών Δίκτυα Τηλεπικοινωνιών και Μετάδοσης Σύστημα μετάδοσης με οπτικές ίνες Tο οπτικό φέρον κύμα μπορεί να διαμορφωθεί είτε από αναλογικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 35 ΠερίθλασηκαιΠόλωση ΠεριεχόµεναΚεφαλαίου 35 Περίθλαση απλής σχισµής ή δίσκου Intensity in Single-Slit Diffraction Pattern Περίθλαση διπλής σχισµής ιακριτική ικανότητα; Κυκλικές ίριδες ιακριτική

Διαβάστε περισσότερα

UAV και οι ακρίβειες των κοινών ψηφιακών μηχανών

UAV και οι ακρίβειες των κοινών ψηφιακών μηχανών UAV και οι ακρίβειες των κοινών ψηφιακών μηχανών Γιάννης Γιαννίρης ΑΤΜ, MSc Φωτογραμμετρίας Εισήγηση στο 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών Θεσσαλονίκη 26-27-28 Σεπτεμβρίου 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1

Εικόνες και γραφικά. Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Εικόνες και γραφικά Περιγραφή στατικών εικόνων Αναπαράσταση γραφικών Υλικό γραφικών Dithering και anti-aliasing Σύνθεση εικόνας Ανάλυση εικόνας Μετάδοση εικόνας Τεχνολογία Πολυµέσων 05-1 Περιγραφή στατικών

Διαβάστε περισσότερα

εύτερη διάλεξη. Η Γεωµετρία στα αναλυτικά προγράµµατα.

εύτερη διάλεξη. Η Γεωµετρία στα αναλυτικά προγράµµατα. εύτερη διάλεξη. Η στα αναλυτικά προγράµµατα. Η Ευκλείδεια αποτελούσε για χιλιάδες χρόνια µέρος της πνευµατικής καλλιέργειας των µορφωµένων ατόµων στο δυτικό κόσµο. Από τις αρχές του 20 ου αιώνα, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως

Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Έγχρωµο και Ασπρόµαυρο Φως Χρώµα: κλάδος φυσικής, φυσιολογίας, ψυχολογίας, τέχνης. Αφορά άµεσα τον προγραµµατιστή των γραφικών. Αν αφαιρέσουµε χρωµατικά χαρακτηριστικά, λαµβάνουµε ασπρόµαυρο φως. Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ.

Γνωστό: P (M) = 2 M = τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M. Π.χ. M = {A, B, C} π. 1. Π.χ. Παραδείγματα Απαρίθμησης Γνωστό: P (M 2 M τρόποι επιλογής υποσυνόλου του M Τεχνικές Απαρίθμησης Πχ M {A, B, C} P (M 2 3 8 #(Υποσυνόλων με 2 στοιχεία ( 3 2 3 #(Διατεταγμένων υποσυνόλων με 2 στοιχεία 3 2

Διαβάστε περισσότερα

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr

I. ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ. math-gr I ΜΙΓΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ i e ΜΕΡΟΣ Ι ΟΡΙΣΜΟΣ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ Α Ορισμός Ο ορισμός του συνόλου των Μιγαδικών αριθμών (C) βασίζεται στις εξής παραδοχές: Υπάρχει ένας αριθμός i για τον οποίο ισχύει i Το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας.

Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Επιβεβαίωση του μηχανισμού ανάπτυξης της θαλάσσιας αύρας. Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» OdyKouk@gmail.com Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΟΠΤΙΚΗΣ Μάθημα προς τους ειδικευόμενους γιατρούς στην Οφθαλμολογία, Στο Κ.Οφ.Κ.Α. την 18/11/2003. Υπό: Δρος Κων. Ρούγγα, Οφθαλμιάτρου. 1. ΑΝΑΚΛΑΣΗ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Όταν μια φωτεινή ακτίνα ή

Διαβάστε περισσότερα

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική

Ο15. Κοίλα κάτοπτρα. 2. Θεωρία. 2.1 Γεωμετρική Οπτική Ο15 Κοίλα κάτοπτρα 1. Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι η εύρεση της εστιακής απόστασης κοίλου κατόπτρου σχετικά μεγάλου ανοίγματος και την μέτρηση του σφάλματος της σφαιρικής εκτροπής... Θεωρία.1 Γεωμετρική

Διαβάστε περισσότερα

Μια εισαγωγή στο φίλτρο Kalman

Μια εισαγωγή στο φίλτρο Kalman 1 Μια εισαγωγή στο φίλτρο Kalman Το 1960, R.E. Kalman δημόσιευσε το διάσημο έγγραφό του περιγράφοντας μια επαναλαμβανόμενη λύση στο γραμμικό πρόβλημα φιλτραρίσματος διακριτών δεδομένων. Από εκείνη τη στιγμή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος)

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου. (μάθημα ενδιαφέροντος) ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ I Β Ενιαίου Λυκείου (μάθημα ενδιαφέροντος) 1 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Με τη διδασκαλία του μαθήματος επιδιώκεται η μύηση των μαθητών στον κόσμο της φωτογραφίας ώστε να: 1. Αντιλαμβάνονται οι

Διαβάστε περισσότερα

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34

Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική ΚΕΦΑΛΑΙΟ 34 Γεωμετρική Οπτική Γνωρίζουμε τα βασικά Δηλαδή, πως το φως διαδίδεται και αλληλεπιδρά με σώματα διαστάσεων πολύ μεγαλύτερων από το μήκος κύματος. Ανάκλαση: Προσπίπτουσα ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Dcad 1.0

ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Dcad 1.0 ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Dcad 1.0 20130510 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εγκατάσταση προγράμματος DCAD 2 2. Ενεργοποίηση Registration 2 3. DCAD 3 3.1 Εισαγωγή σημείων 3 3.2 Εξαγωγή σημείων 5 3.3 Στοιχεία ιδιοκτησίας

Διαβάστε περισσότερα

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s.

Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Κεφάλαιο 1 Το Φως Το φως διαδίδεται σε όλα τα οπτικά υλικά μέσα με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. Το φως διαδίδεται στο κενό με ταχύτητα περίπου 3x10 8 m/s. 3 Η ταχύτητα του φωτός μικραίνει, όταν το φως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. «Φωτογραμμετρική αποτύπωση μετώπων εκσκαφής μορφής πρανών» ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΛΓΑ Ι.

ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. «Φωτογραμμετρική αποτύπωση μετώπων εκσκαφής μορφής πρανών» ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΛΓΑ Ι. ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Φωτογραμμετρική αποτύπωση μετώπων εκσκαφής μορφής πρανών» ΟΛΓΑ Ι. ΓΚΙΚΑ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Παρτσινέβελος Παναγιώτης (επιβλέπων) Γαλετάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc

ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ. Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΤΗΡΙΩΝ Εύη Τζανακάκη Αρχιτέκτων Μηχ. MSc Αρχές ενεργειακού σχεδιασμού κτηρίων Αξιοποίηση των τοπικών περιβαλλοντικών πηγών και τους νόμους ανταλλαγής ενέργειας κατά τον αρχιτεκτονικό

Διαβάστε περισσότερα

Μια «ανώδυνη» εισαγωγή στο μάθημα (και στο MATLAB )

Μια «ανώδυνη» εισαγωγή στο μάθημα (και στο MATLAB ) Μια «ανώδυνη» εισαγωγή στο μάθημα (και στο MATLAB ) Μια πρώτη ιδέα για το μάθημα χωρίς καθόλου εξισώσεις!!! Περίγραμμα του μαθήματος χωρίς καθόλου εξισώσεις!!! Παραδείγματα από πραγματικές εφαρμογές ==

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 32 Φως: Ανάκλασηκαι ιάθλαση Γεωµετρική θεώρηση του Φωτός Ανάκλαση ηµιουργίαειδώλουαπόκάτοπτρα. είκτης ιάθλασης Νόµος του Snell Ορατό Φάσµα και ιασπορά Εσωτερική ανάκλαση Οπτικές ίνες ιάθλαση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Βελτίωση τεχνικών ψηφιοποίησης και μοντελοποίησης

ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Βελτίωση τεχνικών ψηφιοποίησης και μοντελοποίησης 3D CMS - Ολοκληρωμένη Πλατφόρμα Ανάπτυξης και διαχείρισης 3D Εφαρμογών Πολιτιστικού Περιεχομένου ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ Βελτίωση τεχνικών ψηφιοποίησης και μοντελοποίησης Ενότητα Εργασίας 2. Τεχνικές βέλτιστης

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός

Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός ΠΜΣ «Πληροφορική» Τµήµα Πληροφορικής Πανεπιστήµιο Πειραιώς ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ (Introduction to GeoInformatics) Οπτικοποίηση και Χαρτογραφικός Σχεδιασµός Μαργαρίτα Κόκλα Ορισµοί του χάρτη Μια αναπαράσταση,

Διαβάστε περισσότερα

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Αυτό το σεμινάριο έχει απλώς ως στόχο να δώσει μερικά από τα βασικά της Θερμοδυναμικής, και πως σχετίζεται με τη μόνωση και με τη μόνωση με κεραμικά επιχρίσματα. Η θερμότητα μεταφέρεται με τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος

Ένωση Ελλήνων Φυσικών ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΦΥΣΙΚΗΣ 2015 Πανεπιστήμιο Αθηνών, Εργαστήριο Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας, Περιβάλλοντος Γ Λυκείου 7 Μαρτίου 2015 ΟΔΗΓΙΕΣ: 1. Η επεξεργασία των θεμάτων θα γίνει γραπτώς σε χαρτί Α4 ή σε τετράδιο που θα σας δοθεί (το οποίο θα παραδώσετε στο τέλος της εξέτασης). Εκεί θα σχεδιάσετε και όσα γραφήματα

Διαβάστε περισσότερα