Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download ""

Transcript

1 ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ Χρύσα Αρβανίτη Επιµελήτρια Α Β Νευρολογική Κλινική Νοσοκοµείο «Αττικόν» Η κεφαλαλγία αποτελεί µία από τις συχνότερες αιτίες που οδηγούν τους ασθενείς στο γιατρό. Η κεφαλαλγία µπορεί να είναι απλά ένα σύµπτωµα που επηρεάζει τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής του ατόµου (πρωτοπαθής κεφαλαλγία), µπορεί όµως να αποτελεί σύµπτωµα µια υποκείµενης νοσηρής κατάστασης, δυνητικά επικίνδυνης για τη ζωή του ασθενούς (δευτεροπαθής κεφαλαλγία). Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας περιλαµβάνει την κεφαλαλγία στις 20 πρώτες παθήσεις ανά τον κόσµο που προκαλούν σηµαντικό πρόβληµα αναπηρίας, θέλοντας να τονίσει τη σηµασία της στην καθηµερινότητα και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Υπολογίζεται ότι στις ΗΠΑ πάσχουν από ηµικρανία περίπου 28 εκατ. ασθενείς, ηλικίας άνω των 12 ετών (21 εκατ. γυναίκες και 7 εκατ. άνδρες). Οι κεφαλαλγίες διακρίνονται σε πρωτοπαθείς, αν δεν υπάρχει υποκείµενο νόσηµα και σε δευτεροπαθείς όταν αποτελούν σύµπτωµα ενός υποκείµενου νοσήµατος. Ο χρόνος και ο τρόπος έναρξης της κεφαλαλγίας είναι πολύ σηµαντικός για τη διάγνωση. Οξεία εγκατάσταση έντονης κεφαλαλγίας θέτει την υποψία αγγειακής βλάβης (υπαραχνοειδής αιµορραγία, ενδοεγκεφαλική αιµορραγία, αιµορραγία όγκου του εγκεφάλου). Στην υπαραχνοειδή αιµορραγία οι ασθενείς αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι ήταν «ο χειρότερος πονοκέφαλος της ζωής τους». Ένα άλλο «σήµα κινδύνου» είναι η επιδείνωση προϋπάρχουσας κεφαλαλγίας που συµβαίνει συχνά σε ασθενείς που κάνουν κατάχρηση αναλγητικών, αλλά µπορεί να υποκρύπτει χωροκατακτητική εξεργασία του εγκεφάλου ή υποσκληρίδιο αιµάτωµα. Κεφαλαλγία πρόσφατης εγκατάστασης σε ασθενείς µε καρκίνο ή σε ανοσοκατεσταλµένους ασθενείς θα πρέπει πάντα να υποβάλλεται σε παρακλινικό έλεγχο (αξονική ή µαγνητική τοµογραφία εγκεφάλου) για να αποκλειστούν οι δευτεροπαθείς εντοπίσεις εγκεφάλου (µεταστάσεις), η καρκινωµατώδης ή λοιµώδης µηνιγγίτις (ΟΝΠ) και το απόστηµα εγκεφάλου.

2 Ασθενής που εµφανίζει κεφαλαλγία µε πυρετό, εξάνθηµα, αυχενική δυσκαµψία και διαταραχές του επιπέδου συνείδησης θα πρέπει να ελέγχεται για λοίµωξη του ΚΝΣ (µηνιγγίτις, εγκεφαλίτις). Όταν υπάρχουν ενδείξεις συστηµατικού νοσήµατος θα πρέπει να συµπεριλαµβάνονται στη διαφορική διάγνωση και τα κολλαγονικά νοσήµατα. Εστιακά νευρολογικά σηµεία που δεν αφορούν την ηµικρανική αύρα µπορεί να υποκρύπτουν παρεγχυµατική βλάβη (όγκος, αρτηριοφλεβώδης δυσπλασία ή ανεύρυσµα, ΑΕΕ, αυτοάνοσο νόσηµα). Το οίδηµα των οπτικών θηλών στη βυθοσκόπηση δηλώνει αυξηµένη ενδοκράνια πίεση (χωροκατακτητικές εξεργασίες, ιδιοπαθής ενδοκράνια υπέρταση). Κεφαλαλγία σε ασθενή άνω των 50 ετών µε διαταραχές από την όραση και αυξηµένη ΤΚΕ αφορά συνήθως την κροταφική αρτηριίτιδα και για τη διάγνωσή της χρειάζεται βιοψία των κροταφικών αρτηριών. Κεφαλαλγία σε γυναίκα που κάνει χρήση αντισυλληπτικών φαρµάκων και κυρίως σε καπνίστριες θέτει την υποψία της θρόµβωσης των φλεβωδών κόλπων. ιαγνωστική προσέγγιση της κεφαλαλγίας Σύµφωνα µε την κατάταξη της ιεθνούς Εταιρείας Κεφαλαλγίας, η διάγνωση των πρωτοπαθών συνδρόµων κεφαλαλγίας είναι φαινοµενολογική, και κατά συνέπεια στο µεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών η λήψη του ιστορικού καθορίζει και τη διάγνωση. Κατά τη λήψη του ιστορικού ιδιαίτερη σηµασία έχουν: Η ηλικία και τρόπος έναρξης της κεφαλαλγίας (οξεία, υποξεία ή χρόνια) Η συχνότητα των κεφαλαλγιών Η εντόπιση και η επέκταση του άλγους Ο χαρακτήρας (σφυγµώδης, πιεστική, διαξιφιστική κεφαλαλγία), η διάρκεια πόνου, η ένταση και οι τυχόν µεταβολές του Η ώρα εµφάνισης του πόνου Οι παράγοντες που επηρεάζουν την ένταση του πόνου Η αναζήτηση πρόδροµων συµπτωµάτων, αύρας και συνοδών συµπτωµάτων (ναυτία, έµετοι, ηχοφοβία, φωτοφοβία) Η συσχέτιση της κεφαλαλγίας µε την εµµηνορρυσία Η συµπεριφορά και στάση του ασθενούς κατά τη διάρκεια της κεφαλαλγίας Η επίδραση του πόνου στη λειτουργικότητα του ασθενούς

3 Οι προηγούµενες θεραπείες και αποτελεσµατικότητα των φαρµάκων Το προηγούµενο ιατρικό ιστορικό Το οικογενειακό ιστορικό κεφαλαλγιών Το ιστορικό καταχρήσεων (αλκοόλ, φαρµάκων) Το ψυχολογικό ιστορικό Οι ασθενείς µε κεφαλαλγία θα πρέπει στη συνέχεια να υποβάλλονται σε κλινική εξέταση (πάντα θα πρέπει να εξετάζεται ο ασθενής για αυχενική δυσκαµψία) και ανάλογα µε τα ευρήµατα της κλινικής εξέτασης θα αποφασίζεται ο παρακλινικός έλεγχος. Η βυθοσκόπηση µπορεί να αποκαλύψει αυξηµένη ενδοκράνια πίεση, ενώ η εξέταση ΕΝΥ θα πρέπει να γίνεται όταν υπάρχει υποψία λοίµωξης του ΚΝΣ (µηνιγγίτις, εγκεφαλίτις) ή ισχυρή υποψία υπαραχνοειδούς αιµορραγίας χωρίς σαφή ακτινολογικά ευρήµατα. Ο απεικονιστικός έλεγχος µε αξονική ή µαγνητική τοµογραφία εγκεφάλου δεν είναι απαραίτητος σε κάθε κεφαλαλγία, αλλά επιβάλλεται στις εξής περιπτώσεις: 1. Σε ασθενείς που παρουσιάζουν εστιακά νευρολογικά σηµεία 2. Σε ασθενείς µε ΗΕΓραφικά εστιακά ευρήµατα 3. Σε ασθενείς µε ηµικρανία που εντοπίζεται πάντα στην ίδια πλευρά της κεφαλής και συνοδεύεται µε ετερόπλευρα εστιακά νευρολογικά σηµεία 4. Σε περιπτώσεις όπου η συχνότητα, η ένταση και τα κλινικά χαρακτηριστικά της κεφαλαλγίας έχουν αλλάξει 5. Σε όλες τις περιπτώσεις χρόνιας κεφαλαλγίας που είναι ανθεκτική στη φαρµακευτική αγωγή 6. Σε ασθενείς ηλικίας άνω των 50 ετών µε πρωτοεµφανιζόµενη κεφαλαλγία Στο Τµήµα των Επειγόντων Περιστατικών εφαρµόζεται συνήθως η αξονική τοµογραφία εγκεφάλου που µπορεί να απεικονίσει άµεσα µια εγκεφαλική αιµορραγία, ενώ η χρήση σκιαγραφικού βοηθά στην απεικόνιση των περισσότερων χωροκατακτητικών εξεργασιών, Η µαγνητική τοµογραφία εγκεφάλου είναι πιο ευαίσθητη στην απεικόνιση ισχαιµικών εµφράκτων σε πρώιµη φάση, όγκων, φλεγµονοδών ή αποµυελινωτικών βλαβών. Σε ασθενείς µε ηµικρανία και κυρίως σε ασθενείς µε ηµικρανία µε αύρα συχνά αποκαλύπτονται µη ειδικές υποφλοιώδεις βλάβες. Το Ηλεκτροεγκεφαλογράφηµα δεν βοηθά ιδιαίτερα στη διερεύνηση της κεφαλαλγίας αν και έχουν αναφερθεί πολλές συσχετίσεις µεταξύ ηµικρανίας και επιληψίας, όπως για παράδειγµα η µετακριτική κεφαλαλγία. Συνιστάται σε περιπτώσεις που η κεφαλαλγία

4 συνοδεύεται από επιληπτικούς σπασµούς, σε περιπτώσεις σύγχυσης ή διαταραχών επιπέδου συνείδησης, σε υποψία εγκεφαλίτιδος ή εγκεφαλοπάθειας. Η οσφυονωτιαία παρακέντηση (ΟΝΠ) θα πρέπει να γίνεται µετά από την αξονική τοµογραφία εγκεφάλου ή τη βυθοσκόπηση, για να αποκλειστεί ο κίνδυνος του εγκολεασµού. Αποτελεί την εξέταση εκλογής για τις λοιµώξεις του ΚΝΣ, είναι ιδιαίτερα χρήσιµη σε περιπτώσεις ισχυρής κλινικής υποψίας υπαραχνοειδούς αιµορραγίας που δεν απεικονίστηκε στην αξονική τοµογραφία εγκεφάλου. Επίσης συνιστάται σε περιπτώσεις αυξηµένης ενδοκράνιας πίεσης (µέτρηση της πίεσης του ΕΝΥ) που παρατηρείται στο σύνδροµο της ιδιοπαθούς ενδοκράνιας υπέρτασης, το οποίο εκδηλώνεται συνήθως σε γυναίκες παχύσαρκες και συνοδεύεται από διαταραχές της όρασης. Οι αιµατολογικές εξετάσεις που µπορεί να βοηθήσουν στη διάγνωση της δευτεροπαθούς κεφαλαλγίας αναφέρονται στον πίνακα 1. Εργαστηριακός έλεγχος στην κεφαλαλγία Εξέταση Γενική αίµατος Αιτία κεφαλαλγίας Αναιµία, λοίµωξη ΤΚΕ, CRP Κροταφική αρτηρίτις, λοίµωξη, αυτοάνοσα νοσήµατα Βιοχηµικός έλεγχος Νεφρική ανεπάρκεια, υπογλυκαιµία, υπερνατριαιµία, υπερασβεστιαιµία Αέρια αίµατος Υποξία, υπερκαπνία Θυρεοειδική λειτουργία Υπερθυρεοειδισµός Κολλαγονικός έλεγχος Αγγειίτις, αυτοάνοσο νόσηµα Καλλιέργειες αίµατος Λοίµωξη ΚΝΣ ή συστηµατική λοίµωξη Πίνακας 1. Αιµατολογικός έλεγχος σε πιθανή δευτεροπαθή κεφαλαλγία

5 Ύποπτα σηµεία Πιθανή διάγνωση ιερεύνυση κεφαλαλγίας Αιφνίδια δυνατή κεφαλαλγία Οίδηµα οπτικών θηλών Υπαραχνοειδής αιµορραγία, ενδοεγκεφαλική αιµορραγία Χωροκατακτητική εξεργασία Ιδιοπαθής ενδοκράνια υπέρταση Νευροαπεικόνιση (CT εγκεφάλου, MRI MRA εγκεφάλου), ΟΝΠ (σε ισχυρή κλινική υποψία υπαραχνοειδούς αιµορραγίας µε αρνητική αξονική) Νευροαπεικόνιση, ΟΝΠ σε Ιδιοπαθή ενδοκράνια υπέρταση Κεφαλαλγία, πυρετός, Μηνιγγίτις, εγκεφαλίτις, Νευροαπεικόνιση, ΟΝΠ αυχενική δυσκαµψία, συστηµατική λοίµωξη, εξάνθηµα κολαγγόνωση Κεφαλαλγία σε Μηνιγγίτις, απόστηµα, Νευροαπεικόνιση, ΟΝΠ ανοσοκατεστελµένο µεταστάσεις ασθενή ή σε ασθενή µε καρκίνο Πρόσφατης έναρξης κεφαλαλγία σε ασθενή άνω των 50 ετών Χωροκατακτητική εξεργασία Κροταφική αρτηριίτις Νευροαπεικόνιση, ΤΚΕ, CRP, Υπερηχογράφηµα κροταφικών αρτηριών, βιοψία κροταφικών αρτηριών Ιστορικό κάκωσης Υποσκληρίδιο αιµάτωµα Νευροαπεικόνιση κεφαλής

6 Πίνακας 2. ιερεύνηση δευτεροπαθών κεφαλαλγιών Η ΟΝΠ (οσφυονωτιαία παρακέντηση θα πρέπει να γίνεται µετά την αξονική τοµογραφία εγκεφάλου) Πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες Οι κυριότερες πρωτοπαθείς κεφαλαλγίες είναι: Η ηµικρανία Χωρίς αύρα Με αύρα Η κεφαλαλγία τύπου τάσεως Επεισοδιακή Χρόνια Η αθροιστική κεφαλαλγία και άλλες κεφαλαλγίες που σχετίζονται µε το τρίδυµο νεύρο και το αυτόνοµο νευρικό σύστηµα Ηµικρανία Η ηµικρανία είναι επεισοδιακή κεφαλαλγία, µε νευρολογικά σηµεία και συµπτώµατα από το πεπτικό και τα αυτόνοµο νευρικό σύστηµα. Έχει παρατηρηθεί αυξηµένος σχετικός κίνδυνος εµφάνισης ηµικρανίας σε συγγενείς πρώτου βαθµού και αφορά συχνότερα τις περιπτώσεις ηµικρανίας µε αύρα. ιακρίνεται σε ηµικρανία χωρίς αύρα και σε ηµικρανία µε αύρα. Ηµικρανία χωρίς αύρα Πρόκειται για επαναλαµβανόµενα επεισόδια κεφαλαλγίας διάρκειας 4-72 ωρών. Τυπικά χαρακτηριστικά της κεφαλαλγίας είναι η ετερόπλευρη εντόπιση, ο σφύζοντας χαρακτήρας, η µέση ή µεγάλη έντασή του και η επιδείνωση µετά από απλή σωµατική δραστηριότητα. Επίσης η συνύπαρξη µε ναυτία και/ή φωτοφοβία και ηχοφοβία. H ηµικρανία χαρακτηρίζεται χρόνια αν τα επεισόδια συµβαίνουν 15 ή περισσότερες ηµέρες το µήνα. Ηµικρανία µε αύρα

7 Πρόκειται για υποτροπιάζουσα διαταραχή η οποία εκδηλώνεται µε αναστρέψιµα νευρολογικά συµπτώµατα, που εµφανίζονται προοδευτικά εντός 5-20 λεπτών και διαρκούν για λιγότερο από 60 λεπτά (αύρα). Στη συνέχεια ακολουθεί ηµικρανία µε τα χαρακτηριστικά της ηµικρανίας χωρίς αύρα. Ηµικρανική αύρα Η ηµικρανική αύρα είναι µια καλοήθης, παροξυσµική δυσλειτουργία του εγκεφαλικού φλοιού, που εκδηλώνεται µε εστιακά νευρολογικά συµπτώµατα διάρκειας λεπτών, σε στενή χρονική σχέση µε την κεφαλαλγία. Εµφανίζεται συνήθως πριν την κεφαλαλγία, αλλά µπορεί να εµφανιστεί και στη διάρκεια της κεφαλαλγίας (δεν µπορεί να έπεται της κεφαλαλγίας). εν εµφανίζεται πάντα στις κρίσεις ηµικρανίας και η ύπαρξη µόνο 2 επεισοδίων αύρας αρκεί για να χαρακτηριστεί η ηµικρανία µε αύρα. Συνήθως η αύρα είναι οπτική (φωταψίες, σκοτώµατα, θάµβος όρασης, τεθλασµένες γραµµές), αλλά µπορεί να εµφανίζεται και µε αισθητικά συµπτώµατα (µονόπλευρες δυσαισθησίες ή αιµωδίες), µε διαταραχές λόγου (αφασία). Η µονόπλευρη µυική αδυναµία που προηγείται της ηµικρανίας θα πρέπει πάντα να διερευνάται εργαστηριακά (ηµιπληγική ηµικρανία). Άλλες µορφές της ηµικρανίας µε αύρα είναι η ηµιπληγική ηµικρανία και η ηµικρανία της βασικής αρτηρίας. Η ηµιπληγική ηµικρανία είναι σπάνια και διακρίνεται σε οικογενή και σποραδική. Χαρακτηρίζεται από κεφαλαλγία µε τα χαρακτηριστικά της ηµικρανίας µε διάρκεια από λίγες ώρες έως µερικές ηµέρες (συνήθως 24 ώρες) και αύρα που εκδηλώνεται µε κινητική αδυναµία (ηµιπληγία) και ένα ή περισσότερα αναστρέψιµα συµπτώµατα της αύρας (οπτικά, αισθητικά, διαταραχές λόγου). Τα συµπτώµατα της αύρας ολοκληρώνονται εντός λεπτών και µπορεί να διαρκέσουν για ώρες ή και ηµέρες. Το χαρακτηριστικό της ηµιπληγικής ηµικρανίας είναι η κινητική αύρα. Η ανίχνευση παθογόνων µεταλλάξεων στο γονίδιο CACNA1A σε ασθενείς µε οικογενή ηµιπληγική ηµικρανία οδήγησε στην κατάταξή της στην οµάδα των νοσηµάτων των ιοντικών διαύλων.

8 Η ηµικρανία της βασικής αρτηρίας εµφανίζεται συχνότερα σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες και χαρακτηρίζεται από τυπική αύρα (οπτική, αισθητική ή µε διαταραχές λόγου), αλλά και άτυπη αύρα µε αµφοτερόπλευρες διαταραχές από την όραση, αµφοτερόπλευρες παραισθησίες, ίλιγγο, αταξία, δυσαρθρία, διαταραχές ακοής και διαταραχές επιπέδου συνείδησης. Στην ηµιπληγική ηµικρανία και την ηµικρανία της βασικής αρτηρίας δεν χορηγούνται τριπτάνες. Στάδια ηµικρανικής κρίσης 1. Πρόδροµα συµπτώµατα Τα πρόδροµα συµπτώµατα στην ηµικρανία προηγούνται του πόνου και είναι είτε αρνητικά συµπτώµατα (αίσθηµα κόπωσης, χασµουρητό, ελάττωση της όρεξης, υπνηλία, δυσανεξία, καταθλιπτικόµορφο συναίσθηµα, υποδραστηριότητα), είτε θετικά συµπτώµατα (ευερεθιστότητα, ευεξία, αύξηση της όρεξης, υπερδραστηριότητα, αυξηµένη ευαισθησία σε φώς και θορύβους). Τα πρόδροµα συµπτώµατα είναι ανεξάρτητα από την αύρα, προηγούνται της ηµικρανίας και δεν εµφανίζονται πάντα. Πιθανά οφείλονται σε υπερδραστηριότητα του µεταιχµιακού συστήµατος. 2. Ηµικρανική αύρα 3.Κεφαλαλγία και συνοδά συµπτώµατα (ναυτία, έµετοι, ηχοφοβία, φωτοφοβία, οσµοφοβία) 4. Υποχώρηση του πόνου και αποκατάσταση στο φυσιολογικό Παθογένεια ηµικρανίας Σύµφωνα µε την αγγειακή θεωρία της ηµικρανίας («Headache and Other Head Pain», Wolff 1948) η ηµικρανική αύρα οφείλεται σε αγγειοσύσπαση ενός ή περισσοτέρων βασικών αρτηριών του εγκεφάλου που οδηγεί σε εγκεφαλική ισχαιµία. Με την υποχώρηση του σπασµού ακολουθεί αντανακλαστική αγγειοδιαστολή, εξαγγείωση υγρών και περιαγγειακό οίδηµα. Τα εξωκρανικά αγγεία που δεν συµµετέχουν στο σπασµό προκαλούν την αίσθηση του πόνου.

9 Αργότερα η αύρα αποδόθηκε στο φαινόµενο της φλοιώδους µετακινούµενης καταστολής ΦΜΚ- (cortical spreading depression). Πρόκειται για µια βραχύτατη εκπόλωση των νευρώνων και των νευρογλοιακών κυττάρων την οποία διαδέχεται µια παρατεταµένη φάση (διάρκειας 5-60 λεπτών) καταστολής της κυτταρικής δραστηριότητας που µετακινείται µε ταχύτητα 2-3 mm/λεπτό (Lauritzen, 1994) και εκδηλώνεται µε εστιακά συµπτώµατα (αύρα) που προηγούνται της ηµικρανίας. Το 1979 ο M. Moskowitz διατυπώνει τη θεωρία του αγγειονευρώδους πλέγµατος του τριδύµου σύµφωνα µε την οποία κατά τη διάρκεια της κεφαλαλγίας εκκρίνονται από τις αισθητικές απολήξεις του τριδύµου αγγειοδραστικά πεπτίδια (ουσία P, νευροκινίνη Α, το πεπτίδιο που σχηµατίζεται από το γονίδιο της καλσιτονίνης (CGRP) που προκαλούν αγγειοδιαστολή, εξαγγείωση πλάσµατος και πρωτεινών µε αποτέλεσµα τη νευρογενή φλεγµονή. Η απάντηση στη νευρογενή φλεγµονή µεταφέρεται µε τις λεπτές νευρικές ίνες ορθόδροµα και αντίδροµα στον πυρήνα του τριδύµου και από εκεί στο φλοιό του εγκεφάλου όπου συνειδητοποιείται ο πόνος. Το 1987 εκφράζεται από τον M. Welch, η Βιοσυµπεριφορική θεωρία της ηµικρανίας σύµφωνα µε την οποία στους ηµικρανικούς ασθενείς υπάρχει ένα ενεργοποιηµένο εσωτερικό ηµικρανικό κατώφλι, νευρωνικό (αδρενεργικό) κύκλωµα που εκτείνεται από το µετωπιαίο λοβό µέχρι το εγκεφαλικό στέλεχος. Εξωγενείς εκλυτικοί παράγοντες (άγχος, διατροφή, αυπνία κ. α.) επιδρούν σ αυτό το κατώφλι και προκαλούν ηµικρανική κρίση. Η ηµικρανία οφείλεται σε χυµικούς και βιοχηµικούς παράγοντες που µεταβάλλουν τον ουδό αυτού του συστήµατος και ξεκινά µε χαµηλά δυναµικά που εξαπλώνονται στο φλοιό προκαλώντας διαδοχικές νευρωνικές εκπολώσεις. Στη διάρκεια της ηµικρανικής κρίσης υπάρχει χαµηλή συγκέντρωση ιόντων Mg υπερδραστηριότητα του ασπαρτικού και γλουταµικού και υποδραστηριότητα του GABA (διαµορφωτές του ηµικρανικού κατωφλιού) µε αποτέλεσµα τη δραστηριοποίηση των NMDA 2+,

10 υποδοχέων και τη δηµιουργία του φαινοµένου της ΦΜΚ (1990 M. Welch, ιατύπωση της υπόθεσης της νευρωνικής υπερδραστηριότητος του ΚΝΣ) Συµπερασµατικά, θα µπορούσαµε να πούµε ότι η ηµικρανία είναι µια νευροαγγειακή διαταραχή που πυροδοτείται ως απάντηση σε ξαφνικές αλλαγές του εσωτερικού ή εξωτερικού περιβάλλοντος του οργανισµού και κάθε άτοµο έχει έναν γενετικά καθορισµένο ηµικρανικό ουδό (κατώφλι). Γενικές αρχές της θεραπευτικής αντιµετώπισης της ηµικρανίας Το πρώτο βήµα στην αντιµετώπιση της ηµικρανίας είναι η οριστική διάγνωση µε βάση τα κριτήρια της ιεθνούς Εταιρείας Κεφαλαλγίας. Στη συνέχεια ακολουθεί η ενηµέρωση και επιµόρφωση του ασθενούς για την αναζήτηση εκλυτικών παραγόντων της ηµικρανίας, η παρακολούθηση µε το ηµερολόγιο της κεφαλαλγίας και η αλλαγή τόπου ζωής (άσκηση, αποφυγή παράλειψης γευµάτων, καλός ύπνος). Η θεραπεία διακρίνεται σε συµπτωµατική (θεραπεία των ηµικρανικών κρίσεων) και σε χρόνια προφυλακτική αγωγή. Για την αντιµετώπιση των κρίσεων (συµπτωµατική θεραπεία) επιλέγεται ένα φάρµακο εκλογής και ένα δεύτερο φάρµακο «διαφυγής» (εναλλακτικό φάρµακο αν δεν ανταποκριθεί ο ασθενής στο φάρµακο εκλογής). Φάρµακο «διαφυγής» Χορηγείται 2 ώρες µετά τη χορήγηση του πρώτου φαρµάκου, εφ όσον ο πόνος παραµένει έντονος (NRS: > 5/10), προτιµότερο να χορηγείται παρεντερικά και να ανήκει σε άλλη κατηγορία από το πρώτο φάρµακο (τριπτάνες αντιφλεγµονώδες και µετοκλοπραµίδη). Σε περίπτωση υποτροπής (σε επανεµφάνιση της κεφαλαλγίας που είχε υποχωρήσει µε το πρώτο φάρµακο) χορηγείται πάλι το φάρµακο εκλογής. Επιλέγουµε φάρµακα που χορηγούνται παρεντερικά σε ασθενείς µε ναυτία ή εµέτους και χορηγούµε και αντιεµετικά. Στο τµήµα επειγόντων περιστατικών προτιµούµε φάρµακα µε παρεντερική χορήγηση. Ειδικά φάρµακα για τη θεραπεία της ηµικρανίας είναι οι τριπτάνες. Πρόκειται για σεροτονινεργικούς αγωνιστές που δρουν σε υποτύπους των 5-ΗΤ I υποδοχέων και προκαλούν εκλεκτική αγγειοσύσπαση του καρωτιδικού συστήµατος και ειδικά των µεγάλων αρτηριών της σκληράς µήνιγγας. Παρεµποδίζουν την εξαγγείωση πλάσµατος και πρωτεινών και ελαττώνουν τα επίπεδα του πεπτιδίου που ελέγχεται από το γονίδιο της καλσιτονίνης (CGRP) στην σφαγίτιδα φλέβα. Η σουµατριπτάνη επηρεάζει και τα επίπεδα των νευροδιαβιβαστών στο ΚΝΣ.

11 Η σεροτονίνη (5-ΗΤ) είναι αµίνη του ΚΝΣ. Χρησιµοποιούµε ειδικά αντι ηµικρανικά φάρµακα (τριπτάνες) σε ασθενείς µε µέτρια η βαριά ηµικρανία, σε ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν σε NSAID ή συνδυασµούς φαρµάκων (aspirin plus acetaminophen plus caffeine.) Οι τριπτάνες θα πρέπει να αποφεύγονται σε ασθενείς µε στεφανιαία νόσο, µε ΑΕΕ, µε περιφερική αγγειακή νόσο, µε στηθάγχη Prinzmetal, και µε ηµιπληγική ηµικρανία και ηµικρανία της βασικής αρτηρίας. Η παλαιότερη τριπτάνη είναι η σουµατριπτάνη (Imigran) που χορηγείται από το στόµα, υποδόρια ή µε ρινικούς ψεκασµούς. Καταπολεµά το σύνολο των συµπτωµάτων της ηµικρανικής κρίσης και είναι ασφαλής, ενώ είναι αποτελεσµατική στο 70-85% των ασθενών (γενετικός πολυµορφισµός υποδοχέων σεροτονίνης). Στις ανεπιθύµητες ενέργειες της σουµατριπτάνης αναφέρονται αίσθηµα έξαψης, σύσφιξης, βάρους και πίεσης στο πρόσωπο και το θώρακα (περιφερική αγγειοσύσπαση). Αντενδείκνυται σε ασθενείς µε ισχαιµική νόσο κάθε µορφής και υπέρταση. Στις νεότερες τριπτάνες ανήκουν η Ζολµιτριπτάνη, η Ναρατριπτάνη, η Ριζατριπτάνη (χορηγείται επιγλώσσια και προτιµάται σε ασθενείς µε εµέτους λόγω καλύτερης απορρρόφησης), η ελετριπτάνη, η αλµοτριπτάνη και η φλοβατριπτάνη (έχει µεγαλύτερο χρόνο ηµίσειας ζωής (25-30 ώρες) και είναι αποτελεσµατική σε ασθενείς µε υψηλό ποσοστό υποτροπών). Μη ειδικά φάρµακα για τη θεραπεία της ηµικρανικής κρίσης Απλά αναλγητικά Παρακεταµόλη, Ασπιρίνη (δράση µέσω σύνθεσης προσταγλανδινών και µέσω κεντρικών σεροτονινεργικών µηχανισµών). Έχουν καλά αποτελέσµατα σε συνδυασµό µε µετοκλοπραµίδη και αντενδείξεις αποτελούν η αιµορραγική διάθεση και οι παθήσεις πεπτικού συστήµατος. Μη στεροειδή αντιφλεγµονώδη (NSAIDs) Ναπροξένη, τολφεναµικό οξύ, ινδοµεθακίνη, νατριούχος δικλοφενάκη. ρούν µέσω αναστολής σύνθεσης προσταγλανδινών και αναστολή απελευθέρωσης σεροτονίνης. Είναι αποτελεσµατικά, αλλά δεν συνιστώνται για µακροχρόνια χρήση γιατί προκαλούν αντιδραστική κεφαλαλγία (rebound headache) σε κατάχρηση. Επίσης αντένδειξη στη χορήγησή τους αποτελεί η υπέρταση.

12 Ανταγωνιστές ντοπαµίνης Μετοκλοπραµίδη (PRIMPERAN), είναι αποτελεσµατική στη ναυτία και βοηθά την απορρόφηση άλλων φαρµάκων, δοµπεριδόνη (CILROTON). Χλωροπροµαζίνη ΕΦ σε στάγδην έγχυση σε σοβαρές κρίσεις ηµικρανίας που δεν ανταποκρίνονται σε άλλα φάρµακα (ZULEDINE) Αντενδείξεις : Καρδιαγγειακές παθήσεις (αρρυθµίες, εξωπυραµιδικά σύνδροµα) Μη ειδικά φάρµακα * Aspirin Ειδικά φάρµακα Triptans Paracetamol (1000mg) Sumatriptan (50-100mg) Naratriptan (2,5mg) NSAIDS Rizatriptan (10mg) Naproxen ( mg) Zolmitriptan (2.5-5mg) Ibuprofen ( mg) Eletriptan (40-80mg) Tolfenamic acid (200mg) Almotriptan (12.5mg) Frovatriptan (2.5mg) *Συχνά συνδυάζονται µε αντιεµετικά φάρµακα όπως metoclopramide (10mg)ή domperidone (10mg). Πίνακας 3. Φάρµακα για την αντιµετώπιση της ηµικρανικής κρίσης Χρόνια προφυλακτική αγωγή ηµικρανίας Η χρόνια προφυλακτική αγωγή έχει σκοπό την µείωση της συχνότητας, της διάρκειας και της έντασης των ηµικρανικών κρίσεων και κατά συνέπεια τη βελτίωση της λειτουργικότητος και της ποιότητας ζωής των ασθενών.

13 Συνιστάται σε ασθενείς που εµφανίζουν συχνές ηµικρανικές κρίσεις (2-3 µηνιαίως), που δεν ανταποκρίνονται καλά στη συµπτωµατική αγωγή και καταφεύγουν συχνά στο φάρµακο διαφυγής, σε ασθενείς που παρουσιάζουν ανεπιθύµητες ενέργειες από τη χρήση συµπτωµατικής αγωγής ή κάνουν κατάχρηση φαρµάκων και σε ιδιαίτερες ηµικρανικές µορφές (ηµιπληγική ηµικρανία, ηµικρανία της βασικής αρτηρίας). Η διάρκεια της προφυλακτικής αγωγής είναι από 6 µήνες έως ένα έτος. Η προφυλακτική αγωγή δρα µέσω ρύθµισης των υποδοχέων και των νευροδιαβιβαστών στο ΚΝΣ και στο τοίχωµα των αγγείων και προστατεύει από τις κρίσεις για τουλάχιστον 1-2 χρόνια µε το τέλος τη θεραπείας. Φάρµακα προφυλακτικής αγωγής Ανταγωνιστές β-αδρενεργικών υποδοχέων Propranolol (INDERAL) ρούν µέσω του κεντρικού κατεχολαµινεργικού συστήµατος, αντενδείξεις αποτελούν οι αποφρακτικές και περιοριστικές πνευµονοπάθειες, η καρδιακή ανεπάρκεια, οι αρρυθµίες, η υπόταση, η περιφερική αγγειοπάθεια και η κατάθλιψη. Αντιεπιληπτικά Βαλπροικό νάτριο. ρα µέσω σεροτονινεργικού συστήµατος και GABA και στις ανεπιθύµητες ενέργειες περιλαµβάνονται η αύξηση του σωµατικού βάρους και ναυτία. Τοπιραµάτη. Αντιεπιληπτικό φάρµακο µε καλά αποτελέσµατα στην ηµικρανία. Αντικαταθλιπτικά Αµιτριπτυλίνη. Έχει αναλγητική δράση µέσω ρύθµισης των 5-ΗΤ 2 υποδοχέων. SSRIs (σετραλίνη, παροξετίνη, φλουοξετίνη). Συνιστώνται σε περιπτώσεις που συνυπάρχει κατάθλιψη µε την ηµικρανία. Φάρµακο όση Ανεπιθύµητες ενέργειες β-αναστολείς Βραδυκαρδία, υπόταση, κατάθλιψη Αντένδειξη σε βρογχικό άσθµα Propranolol mg x2 Τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά

14 Amitriptyline mg Ξηροστοµία, υπνηλία Αντιεπιληπτικά Topiramate mg/day Ζάλη, υπνηλία, αιµωδίες, ανορεξία και µείωση σωµατικού βάρους Valproate mg x2 Ναυτία, υπνηλία, αύξηση σωµατικού βάρους, τρόµος, αλωπεκία, λευκοπενία Gabapentin mg Υπνηλία, ζάλη, αταξία Flunarizine 5-15 mg /day Κατάθλιψη, εξωπυραµιδικό σύνδροµο Πίνακας 4. Φάρµακα για προφυλακτική θεραπεία της ηµικρανίας Κεφαλαλγία τάσης Μπορεί να εµφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία και είναι είτε επεισοδιακή (λιγότερες από 15 ηµέρες το µήνα) είτε χρόνια (περισσότερες από 15 ηµέρες το µήνα). Εντοπίζεται µετωπιαία, αυχενικά, ινιακά και σπάνια µονόπλευρα και είναι σαν πίεση ή σαν σφίξιµο. Μπορεί να διαρκεί από λίγες ώρες έως ολόκληρη την ηµέρα. εν έχει πρόδροµα συµπτώµατα, αύρα ή ναυτία και εµέτους. Στους ασθενείς µε κεφαλαλγία τάσεως συνιστάται αλλαγή του τρόπου ζωής (άγχος, κακός ύπνος, καθιστική ζωή), σωµατική άσκηση. Η συµπτωµατική αγωγή περιλαµβάνει απλά αναλγητικά και αντιφλεγµονώδη και η προφυλακτική αγωγή αµιτριπτιλίνη, προπρανολόλη, SSRIs. Αθροιστική κεφαλαλγία Εµφανίζεται συχνότερα σε άνδρες, ηλικίας ετών µε συχνότητα 1 ή περισσότερες κρίσεις την ηµέρα για διάστηµα περίπου 6 εβδοµάδων. Ο πόνος εντοπίζεται πάντα µονόπλευρα και περιοφθαλµικά, είναι διαξιφιστικός και πάρα πολύ έντονος, διαρκεί από 30 λεπτά έως 2 ώρες. Τυπικά συνοδεύεται από πτώση βλεφάρου, δακρύρροια, ερυθρότητα οφθαλµού και ρινική καταρροή. Στην κρίση χορηγείται οξυγόνο 7-10 lt/ min για λεπτά ή σουµατριπτάνη υποδόρια. Σαν θεραπεία προφύλαξης προτείνονται η βεραπαµίλη το λίθιο και η πρεδνιζόνη.

15 Κρανιακές νευραλγίες-προσωπαλγίες Ο όρος νευραλγία χαρακτηρίζει τα άλγη τα οποία οφείλονται σε ερεθισµό των αισθητικών ινών ενός νεύρου κατά τη διαδροµή του. Οι κυριότερες νευραλγίες είναι: Νευραλγία τριδύµου Σύνδροµο λαιµού-γλώσσας Γλωσσοφαρυγγική νευραλγία Νευραλγία του διάµεσου νεύρου Ανώτερη λαρυγγική νευραλγία Ινιακή νευραλγία Νευραλγία τριδύµου Χαρακτηρίζεται από παροξυσµικές προσβολές προσωπικού ή µετωπιαίου πόνου, διάρκειας από µερικά sec έως το πολύ 2min. Ο πόνος έχει τουλάχιστον 4 από τα παρακάτω χαρακτηριστικά: 1. Εντοπίζεται στην περιοχή ενός ή περισσοτέρων κλάδων του τριδύµου 2. Είναι αιφνίδιος, οξύς, επιφανειακός, σαν κάψιµο ή µαχαιριά 3. Είναι µεγάλης έντασης 4. Προκαλείται από ερεθισµό συγκεκριµένων περιοχών ή από καθηµερινές δραστηριότητες (σίτιση, βούρτσισµα δοντιών) 5. Μεταξύ των κρίσεων ο ασθενής είναι ασυµπτωµατικός 6. Οι προσβολές είναι στερεότυπες σε κάθε ασθενή Η νευραλγία τριδύµου µπορεί να είναι ιδιοπαθής (άγνωστης αιτιολογίας) ή συµπτωµατική (δευτεροπαθής). Η δευτεροπαθής νευραλγία τριδύµου οφείλεται είτε σε βλάβες που συµπιέζουν το γάγγλιο του τριδύµου (βρόγχος αρτηριοσκληρυντικού αγγείου, ανεύρυσµα βασικής αρτηρίας, όγκοι γεφυροπαρεγκεφαλιδικής γωνίας) είτε αποµυελινωτικές βλάβες (υπερδιεγερσιµότητα του νευράξονα). Η θεραπεία είναι φαρµακευτική µε αντιεπιληπτικά (Carbamazepine, Phenytoin, Gabapentin, Pregabalin, Sodium Valproate, Lamotrigine, Oxcarbazepine) ή µη αντιεπιληπτικά φάρµακα (Baclofen, Amitriptyline) και χειρουργική (διαδερµική θερµοπηξία του µηνοειδούς γαγγλίου, διαδερµική έγχυση γλυκερόλης, µικροαγγειακή αποσυµπίεση του νεύρου).

16 ευτεροπαθείς κεφαλαλγίες Οι συχνότερες δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες αφορούν χωροκατακτητικές εξεργασίες εγκεφάλου (νεοπλάσµατα), αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια (υπαραχνοειδής αιµορραγία, ενδοπαρεγχυµατική αιµορραγία, υποσκληρίδια ή επισκληρίδια αιµατώµατα), λοιµώξεις του ΚΝΣ (µηνιγγίτις, εγκεφαλίτις, αποστήµτα εγκεφάλου), µεταβολικές διαταραχές (υποξία, υπογλυκαιµία) συνδεόµενη µε µη αγγειακής φύσης ενδοκρινική διαταραχή, γλαύκωµα, παραρρινοκολπίτις, κροταφική αρτηριίτις, ιδιοπαθής ενδοκράνια υπέρταση Τη δευτεροπαθή κεφαλαλγία θα πρέπει να την υποπτευόµαστε όταν υπάρχουν συστηµατικά συµπτώµατα (πυρετός, απώλεια βάρους), παράγοντες κινδύνου (νεόπλασµα, ανοσοκαταστολή, υπέρταση, αιµορραγική διάθεση), παθολογικά ευρήµατα στη νευρολογική εξέταση, πρόσφατης έναρξης επίµονη κεφαλαλγία, πρωτοεµφανιζόµενη κεφαλαλγία µετά την ηλικία των 50 ετών, αλλαγή στη συχνότητα ή τα χαρακτηριστικά µιας προυπάρχουσας κεφαλαλγίας, κεφαλαλγία που επιδεινώνεται µε την έγερση, το βήχα ή την άσκηση. Όταν υπάρχει υποψία δευτεροπαθούς κεφαλαλγίας θα πρέπει πάντα να γίνεται παρακλινικός έλεγχος (εξέταση αίµατος, αξονική ή µαγνητική τοµογραφία εγκεφάλου, οσφυονωτιαία παρακέντηση, βυθοσκόπηση). Σε ασθενείς άνω των 55 ετών µε πρόσφατη κεφαλαλγία θα πρέπει πάντα να γίνεται έλεγχος για κροταφική αρτηριίτιδα (γενική αίµατος, ΤΚΕ, CRP, υπερηχογράφηµα κροταφικών αρτηριών, οφθαλµολογική εξέταση) και σε ισχυρή υποψία θα πρέπει να γίνεται έλεγχος κροταφικών αρτηριών. Στην υπαραχνοειδή αιµορραγία η κεφαλαλγία έχει αιφνίδια εγκατάσταση στην ινιακή χώρα ή στον αυχένα, είναι πολύ έντονη και υπάρχει αυχενική δυσκαµψία. Στην µικροβιακή µηνιγγίτιδα συνυπάρχει πυρετός, αυχενική δυσκαµψία και διαταραχές του επιπέδου συνείδησης. Η αντιµετώπιση της δευτεροπαθούς συνίσταται στην αντιµετώπιση του βασικού νοσήµατος που την προκαλεί. Αναλγητικά µπορεί να χορηγηθούν για την ανακούφιση του ασθενούς.

17

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΠEΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος... 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ Ι. Φυσιολογία και παθοφυσιολογία του πόνου... 15 1. Ορισμός και τύποι του πόνου... 15 1.1. Ο ορισμός του πόνου... 15 1.2.

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά

Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008. Αντικαταθλιπτικά Κατερίνα Τυλιγάδα Επίκουρη Καθηγήτρια Φαρµακολογίας ΚΤ 2008 Αντικαταθλιπτικά ΚΤ 2008 Vincent van Gogh, 1890 ιαταραχές σε Συναίσθηµα Όρεξη Ύπνο Ενεργητικότητα lipido Μονοπολική Μείζων κατάθλιψη θλίψη -

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

Ημικρανία ή Κεφαλαλγία Τύπου Τάσης; Διαφοροδιάγνωση & αντιμετώπιση

Ημικρανία ή Κεφαλαλγία Τύπου Τάσης; Διαφοροδιάγνωση & αντιμετώπιση Ημικρανία ή Κεφαλαλγία Τύπου Τάσης; Διαφοροδιάγνωση & αντιμετώπιση Δερμιτζάκης Μανώλης Νευρολόγος, Θεσσαλονίκη Μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Εταιρίας Κεφαλαλγίας Εισαγωγή Συχνά η σοβαρότητα μιας πάθησης μετριέται

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαλγία σε µη αγγειακές ενδοκράνιες διαταραχές. Δρ Γεωργιάδης Γεώργιος Συντον. Διευθυντής Νευρολογικό Τµήµα Ιπποκράτειου Νοσοκοµείου Θεσσαλονίκης

Κεφαλαλγία σε µη αγγειακές ενδοκράνιες διαταραχές. Δρ Γεωργιάδης Γεώργιος Συντον. Διευθυντής Νευρολογικό Τµήµα Ιπποκράτειου Νοσοκοµείου Θεσσαλονίκης Σεµινάρια ΕΝΕ Κεφαλαλγία σε µη αγγειακές ενδοκράνιες διαταραχές Δρ Γεωργιάδης Γεώργιος Συντον. Διευθυντής Νευρολογικό Τµήµα Ιπποκράτειου Νοσοκοµείου Θεσσαλονίκης Θα ασχοληθούµε µε : Ø 7.1 κεφαλαλγία που

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Φαρμακολογία Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Φαρμακολογία Ι Αυτόχθονα Βιοδραστικά Μόρια Διδάσκοντες: Μ. Μαρσέλος, Μ. Κωνσταντή, Π. Παππάς, Κ. Αντωνίου, Γ. Λεονταρίτης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις στις σχετικές παραγράφους της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και του φύλλου οδηγιών χρήσης Σημείωση: Αυτή η Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος και το Φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ!ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ!ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ!ΚΝΣ! ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣΕΠΙΠΛΟΚΕΣΛΟΙΜΩΞΕΩΝΚΝΣ ΜΑΡΘΑΣΠΗΛΙΩΤΗ Νευρολόγος Α ΝευρολογικήΚλινική ΝοσοκομείοΑΧΕΠΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ15/12/2012 ΕΝΤΟΠΙΣΗΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΩΝΕΠΙΠΛΟΚΩΝ ΚΝΣ/ΠΝΣ ΚΝΣ Εγκέφαλος Μήνιγγες Νωτιαίος μυελός ΠΣ Περιφερικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΜΟΣ - ΣΠΑΣΜΟΙ. Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου. Λέκτορας Παθολογίας

ΤΡΟΜΟΣ - ΣΠΑΣΜΟΙ. Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου. Λέκτορας Παθολογίας ΤΡΟΜΟΣ - ΣΠΑΣΜΟΙ Αλεξάνδρα Αλεξοπούλου Λέκτορας Παθολογίας ΑΚΟΥΣΙΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ Τρόµος Χορεία Ακανόνιστες, µη ρυθµικές, απότοµες κινήσεις που επιτείνονται κατά τις εκούσιες κινήσεις (τοξικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς

Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά, α-αποκλειστές, νιτρώδη: πού, πότε, πώς Ηρακλής Αβραμόπουλος Παθολόγος Ιατρείο Υπέρτασης Νοσοκομείο Υγεία Αμέσως δρώντα αγγειοδιασταλτικά ΒΒ Χάλαση των αγγείων Δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Επιληψία. Λεωνίδας Στεφανής

Επιληψία. Λεωνίδας Στεφανής Επιληψία Λεωνίδας Στεφανής Τι είναι μία επιληπτική κρίση; Όταν ένας πληθυσμός νευρωνικών κυττάρων έχει μια ανώμαλη, υπέρμετρη και παροξυσμική δραστηριότητα Αιφνίδια, παροδική διαταραχή της νευρολογικής

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α

1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ: ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ 1. ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΚΟΚΚΙΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙ Α Τι είναι η µηνιγγίτιδα; Η µηνιγγίτιδα είναι µία σοβαρή λοίµωξη των µηνίγγων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΝΤΕΣ ΕΜΕΤΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΝΤΕΣ ΕΜΕΤΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΥΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΝΤΕΣ ΕΜΕΤΟΙ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ιωάννα Παναγιώτου Δεκέμβριος 2015 Υποτροπιάζοντες έμετοι ΧΡΟΝΙΟΙ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Βαρύτητα 2/3 υποτροπιαζόντων Ήπια ή Μέτρια Ένταση Αφυδάτωση (-) Εμφάνιση Στερεοτυπία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ. Π. Παππάς ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Π. Παππάς ΑΥΤΟΧΘΟΝΑ ΒΙΟ ΡΑΣΤΙΚΑ ΜΟΡΙΑ Κατηγορίες ιστικών ορµονών Αποκαρβοξυλιωµένα αµινοξέα (ισταµίνη, σεροτονίνη) Πολυπεπτίδια (κινίνες, ουσία Ρ) Εικοσανοειδή

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock

Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock Γιατί σε κάποιες περιπτώσεις, οι αλλεργίες μπορεί να είναι θανατηφόρες; Το αλλεργικό shock 1 Τι συμβαίνει στο σώμα σας σε μια αλλεργική αντίδραση; Μια ξένη ουσία εισέρχεται μέσω της τροφής στο σώμα Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg).

Το Xarelto είναι φάρμακο που περιέχει τη δραστική ουσία ριβαροξαβάνη. Διατίθεται σε μορφή δισκίων (2,5, 10, 15 και 20 mg). EMA/230698/2013 EMEA/H/C/000944 Περίληψη EPAR για το κοινό ριβαροξαβάνη Το παρόν έγγραφο αποτελεί σύνοψη της Ευρωπαϊκής Δημόσιας Έκθεσης Αξιολόγησης (EPAR) του. Επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν πάρετε το Naramig

2. Τι πρέπει να γνωρίζετε πριν πάρετε το Naramig ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ 2,5 mg επικαλυμμένο με λεπτό υμένιο δισκίο Ναρατριπτάνη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης πριν αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο.

Διαβάστε περισσότερα

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.

Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα. Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π. Φάρμακα και Τροχαία Ατυχήματα Μαρία Μυρωνίδου-Τζουβελέκη Αναισθησιολόγος Καθ. Φαρμακολογίας Α Εργ. Φαρμακολογίας, Ιατρική Σχολή, Α.Π.Θ Μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης φαρμάκων Περίπου 20% των φαρμάκων που

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ - ΚΝΣ Στοιχεία Ανατομίας Φυσιολογίας

ΣΠΙΝΘΗΡΟΓΡΑΦΗΜΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ - ΚΝΣ Στοιχεία Ανατομίας Φυσιολογίας Εργαστήριο Πυρηνικής Ιατρικής Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Θεσσαλίας ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2014-2015 Σπινθηρογραφική Απεικόνιση Εγκεφάλου - ΚΝΣ Παναγιώτης Αν. Γεωργούλιας Αν. Καθηγητής Πυρηνικής

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11

Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 Β Οφθαλμολογική Κλινική Α.Π.Θ. ΣΤΟΙΧΕΙΩΔΕΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑ IΙ (9-19) Εκδοχή 7/1.10.11 11 Θεωρητικές Δεξιότητες Πόνος Διαταραχές οπτικής λειτουργίας 9. Επιφανειακός Πόνος 10. Ασθενωπία Διόφθαλμή

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging)

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) Βασικές αρχές και κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΨΥΧΟΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΨΥΧΟΔΙΑΝΟΗΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ 1. Εκτίμηση Λήψη Ιστορικού Εξέταση των Ψυχοδιανοητικών Λειτουργιών Εξέταση του Λόγου Εξέταση των Εγκεφαλικών Συζυγιών Οι λειτουργίες των Εγκεφαλικών Συζυγιών Ι-ΧΙΙ Λειτουργική εξέταση των Εγκεφαλικών Συζυγιών

Διαβάστε περισσότερα

Νοσολογία-Α.Ε.Ε. Αιτιολογία

Νοσολογία-Α.Ε.Ε. Αιτιολογία Νοσολογία-Α.Ε.Ε Ως εγκεφαλικό επεισόδιο ορίζεται η βλάβη του εγκεφαλικού ιστού αγγειακής αιτιολογίας (ΑΕΕ) που προήλθε είτε από διακοπή της παροχής του αίματος στην πάσχουσα περιοχή (ισχαιμικό ΑΕΕ), είτε

Διαβάστε περισσότερα

Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση

Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση Επίδραση Φαρµάκων στο ΚΝΣ Προσυναπτικά: 1.δυναµικό παλµού 2.σύνθεση νευροδιαβιβαστών 3.µεταβολισµός 4.έκκριση 5.επαναπρόσληψη 6.διάσπαση Μετασυναπτικά: 7.σύνδεση µε τον υποδοχέα 8.µεταβολές διαπερατότητας

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ενδιαφέρουσας περίπτωσης. Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2015

Μελέτη ενδιαφέρουσας περίπτωσης. Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2015 Μελέτη ενδιαφέρουσας περίπτωσης Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2015 Μελέτη ενδιαφέρουσας περίπτωσης Άνδρας, 67 ετών Καταγωγή: Γεωργία Γενική εφημερία Αιτία εισόδου:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (ΙΙ) Α.Δ.ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (ΙΙ) Α.Δ.ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΚΝΣ (ΙΙ) Α.Δ.ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ agouliam@med.uoa.gr Εφαρμογές των απεικονιστικών μεθόδων στο Νευρολογικό άρρωστο Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις Αγγειακές παθήσεις Φλεγμονώδεις παθήσεις Ογκοι Απομυελινωτικά-Νευροεκφυλιστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Ι Μη Ναρκωτικά Αναλγητικά Π. ΠΑΠΠΑΣ Εργαστήριο Φαρµακολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Αντιµετώπιση του πόνου ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ αίσθηµα πόνου Ναρκωτικά αναλγητικά Μη ναρκωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias.

ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ. ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN www.orl-peiraias. ΑΒΟΥΡΗΣ Ν. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ & ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ ΩΡΛ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ METROPOLITAN ΕΜΒΟΕΣ ΩΤΩΝ Ορισμός - επιδημιολογία Με τον όρο εμβοές εννοούμε την αντίληψη ήχων κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ

ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Η ΜΙΖΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑΣ ΓΑΣΤΡΟ-ΟΙΣΟΦΑΓΙΚΗ ΠΑΛΙΝΔΡΟΜΙΚΗ ΝΟΣΟΣ Αίτιο Χαλάρωση σφιγκτήρα κατώτερου οισοφάγου Συχνή παλινδρόμηση (μετακίνηση προς τα πάνω) υγρών του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ. Δεύτερη Έκδοση TIMOTHY J FOWLER DM FRCP ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ. Δεύτερη Έκδοση TIMOTHY J FOWLER DM FRCP ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ Δεύτερη Έκδοση C DAVID MARSDEN FRS DSC FRCP FRCPsych TIMOTHY J FOWLER DM FRCP ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΑΡΑΖΙΩΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ ΕΛΙΣΑΒΕΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος Βασικές Αρχές Έλεγχος της πυραµιδικής οδού µε το Διακρανιακό Μαγνητικό Ερεθισµό:

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Age at onset Presence or absence of aura and prodrome Frequency, intensity and duration of attack Number of headache days per month Time and mode of

Age at onset Presence or absence of aura and prodrome Frequency, intensity and duration of attack Number of headache days per month Time and mode of ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ Επιδημιολογία 85% του πληθυσμού των ΗΠΑ σημαντική κεφαλαλγία τουλάχιστον 1 φορά 3-5% επισκέψεις ΤΕΠ με κύριο σύμπτωμα 90% των καλοήθων αιτίων: ημικρανία, αθροιστική κεφαλαλγία και κεφαλαλγία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΥΡΑΛΓΙΑΣ ΤΡΙ ΥΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΑ Ε ΟΜΕΝΑ

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΥΡΑΛΓΙΑΣ ΤΡΙ ΥΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΝΕΥΡΑΛΓΙΑΣ ΤΡΙ ΥΜΟΥ ΝΕΟΤΕΡΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΑΡΓΥΡΙΟΣ Α. ΚΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή Θωρακικό άλγος Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Θωρακικό άλγος Το θωρακικό άλγος είναι συχνό σύμπτωμα

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ. Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ

Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ. Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1. Σχετικά σπάνιες, αλλά σοβαρές κλινικά και µε κακή πρόγνωση 2. Ανάλυση του ΕΝΥ!!! 3. Επιδηµιολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015

ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ. Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΣΥΧΝΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Άσκηση και τρίτη ηλικία Μάθημα Επιλογής Κωδικός: 005 Εαρινό εξάμηνο 2015 ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ Περιεχόμενα προηγούμενης διάλεξης Περιγραφή παθολογιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΙΚΗ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Τι είναι η τροφική αλλεργία; Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού εναντίον ενός τμήματος μιας τροφής (συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Κοτσικόρος Νικόλαος Ειδικευόµενος Β Γαστρεντερολογικής Κλινικής ΓΝΑ «Ο Ευαγγελισµός» ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ 1. Ιδιοπαθής αχαλασία 2. Ιδιοπαθής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρική Σουµατριπτάνη

Ηλεκτρική Σουµατριπτάνη Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για το χρήστη SUMATRIPTAN/GENERICS 50 mg & 100 mg επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία Ηλεκτρική Σουµατριπτάνη ιαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού

Διαβάστε περισσότερα

Απειλή τα εγκεφαλικά και για τους νέους!

Απειλή τα εγκεφαλικά και για τους νέους! Απειλή τα εγκεφαλικά και για τους νέους! Η υψηλή πίεση ευθύνεται για τα µισά εγκεφαλικά επεισόδια και η σωστή ρύθµισή της µπορεί να τα µειώσει κατά 40%! Επιπλέον, η διακοπή του τσιγάρου µειώνει 50% τις

Διαβάστε περισσότερα

Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ευρετήριο Ομιλητών Αβραμίδης Θ. Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός Αρτέμης Ν. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Βαδικόλιας Κ. Νευρολόγος, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ IMIGRAN TM 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ α. Sumatriptan Succinate 50mg/δισκίο. β. Sumatriptan Succinate 100mg/δισκίο.

Διαβάστε περισσότερα

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών

Αγχώδειςδιαταραχές. διαταραχέςκαι Πανικός. Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών. Αθηνών Αγχώδειςδιαταραχές διαταραχέςκαι Πανικός Εµµανουήλ Ν. Κάττουλας MD, PhD Ψυχίατρος- Γνωσιακός Ψυχοθεραπευτής ιδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Επιστηµονικός Συνεργάτης Α Ψυχιατικής Κλινικής Παν/µίου Αθηνών Ψυχίατρος

Διαβάστε περισσότερα

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών

Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Συστάσεις για τη διαχείριση των πυρετικών σπασμών Ad hoc Task Force of LICE Guidelines Commission ITALIAN LEAGUE AGAINST EPILEPSY Giuseppe Capovilla, Massimo Mastrangelo, Antonino Romeo, and Federico Vigevano

Διαβάστε περισσότερα

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ

20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ. β-αποκλειστές: Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ 20 ο ΕΑΡΙΝΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ β-αποκλειστές: ποιο φάρμακο σε ποιον άρρωστο; Χαράλαμπος Βλαχόπουλος Λέκτορας, Α Καρδιολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιπποκράτειο ΓΝΑ Υπέρταση Γενικά οι β 1 -εκλεκτικοί

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση της PRAC στις 6-9 Ιανουαρίου 2015

Εγκρίθηκαν κατά τη συνεδρίαση της PRAC στις 6-9 Ιανουαρίου 2015 22 Ιανουαρίου 2015 EMA/PRAC/63325/2015 Επιτροπή Φαρμακοεπαγρύπνησης-Αξιολόγησης Κινδύνου Συστάσεις της Επιτροπής Φαρμακοεπαγρύπνησης- Αξιολόγησης Κινδύνου (PRAC) σχετικά με ενδείξεις που αιτιολογούν επικαιροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ

Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ Ημερίδα με Θέμα Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ: ΓΝΩΡΙΖΩ-ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ-ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΩ 2 Ιουνίου 2014 / 14 O Δημοτικό Σχολείο Ιλίου Αλεξάδρα Κολοβού Παιδικές Ιώσεις-Συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία

Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία Charles-Bonnet σύνδρομο σε άτομα με αυξημένη ινσουλινοαντίσταση και παθολογική υπεργλυκαιμία Σπύρος Καραμαγκιώλης, Ελένη Παπαγεωργίου, Ελένη Γεωργιάδη, Γεωργία Λιμπανοβνού, Έρβιν Κωστάκης, Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

Γλαύκωμα. www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Γλαύκωμα www.ophthalmica.gr IΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ Τι ακριβώς είναι το γλαύκωμα; Ο όρος γλαύκωμα ορίζει μια ομάδα παθήσεων που τις χαρακτηρίζει μια σταδιακή καταστροφή του οπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD)

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Κατερίνα Αδαμαμά Μωραΐτου Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. FLUTD Σύνδρομο με κοινή συμπτωματολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Panadol 120 mg/5 ml πόσιμο εναιώρημα Παρακεταμόλη

ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ. Panadol 120 mg/5 ml πόσιμο εναιώρημα Παρακεταμόλη ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣΗΣ: ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΗΣΤΗ Panadol 120 mg/5 ml πόσιμο εναιώρημα Παρακεταμόλη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη

Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Παρουσίαση: Καρατζά Ελίζα Στεργιοπούλου Θεοδούλη Ορίζεται ως παροδική απώλεια επικοινωνίας με το περιβάλλον που δεν οφείλεται σε τραυματισμό του εγκεφάλου και προς τον παρόν δεν έχει καθοριστεί το αίτιο

Διαβάστε περισσότερα

AIMOΡΡΑΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ-ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ CT ΣΤΗΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ

AIMOΡΡΑΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ-ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ CT ΣΤΗΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ AIMOΡΡΑΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΑΝΤΙΠΗΚΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ-ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ CT ΣΤΗΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΤΩΝ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ Δημουλιά Σοφία, Ζαμπάκης Πέτρος, Βάλσαμος Ανδρέας, Σωτηριάδη Αθανασία, Σπηλιόπουλος Σταύρος, Πέτσας Θεόδωρος, Καλογεροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΥΠΝΟΣ αναζωογόνηση του οργανισμού επηρεάζει την καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζει τη σωματική και διανοητική υγεία ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΠΝΟΥ τακτική,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΜΕΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ Ι. Μούντζιος 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το κακόηθες μελάνωμα είναι ο τρίτος σε συχνότητα συμπαγής

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Εγκεφαλονωτιαίο υγρό Φυσιολογία

Εγκεφαλονωτιαίο υγρό Φυσιολογία Φυσιολογία Το εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) είναι διαυγέ, άχρωµο υγρό το οποίο ευρίσκεται στο κοιλιακό σύστηµα του εγκεφάλου και στον υπαραχνοειδή χώρο Για αιώνε θεωρείτο το «ζωτικό πνεύµα» που τροφοδοτούσε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΝΕΥΡΟΠΑΘΗΤΙΚΟ ΠΟΝΟ Χρήστος Ιατρού Καθηγητής Αναισθησιολογίας Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης I. ΟΡΙΣΜΟΣ Νευροπαθητικός πόνος (ΝΠ-Πόνος) - Παθολογικός πόνος Ο πόνος που προκαλείται από βλάβη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ. 08/Φεβ/2013 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας 1 2 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ -- ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ- ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ Ορθοπαιδικός Χειρουργός Πολυκλινική Λευκωσίας

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία

Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Διευθυντές : Καθ. Σταύρος Α. Δημητράκος Καθ. Παναγιώτης Οικονομίδης Στοιχειώδεις Δεξιότητες στην Οφθαλμολογία Δεξιότητες 28-33 Κεφάλαιο ΙV i. Επιπεφυκίτιδες ii. Όγκοι επιπεφυκότα iii. Δ/Δ κριτήρια Ηλ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Φαιοχρωμοκύττωμα. Ευγενία Γκαλιαγκούση. Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Φαιοχρωμοκύττωμα. Ευγενία Γκαλιαγκούση. Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Φαιοχρωμοκύττωμα Ευγενία Γκαλιαγκούση Επιμελήτρια Β, B Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Φαιοχρωμοκύττωμα (Ι) Aπό χρωμαφινικά κύτταρα του μυελού των επινεφριδίων (85-90%)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ

ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ ΜΕΣΗ ΩΤΙΤΙΣ Η συχνότερη αιτία επίσκεψης των παιδιών στον ιατρό είναι η μέση ωτίτις. Περίπου το 1/3 των παιδιών ηλικίας από 1-5 ετών, παρουσιάζουν παραπάνω από τρεις προσβολές μέσης ωτίτιδας το χρόνο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ Σε ποιούς ασθενείς µε τι µακροχρόνια αποτελέσµατα. Νικ. Λάγιος Χειρ. Ορθοπαιδικός Διευθυντής Α Ορθοπαιδικής Κλινικής Ι ΙΑΣΩ GENERAL ΠΑΡΕΜΒΑΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑΣ

Διαβάστε περισσότερα