Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ"

Transcript

1

2 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΩΝ ΑΕΡΙΩΘΟyΜΕΝΩΝ, KΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή... 4 Μέρος Α : Τα πρώτα αεριωθούμενα μαχητικά KΕΦΑΛΑΙΟ 2 Republic F-84G Thunderjet KΕΦΑΛΑΙΟ 3 North American F-86E (M) Sabre) KΕΦΑΛΑΙΟ 4 Republic RF-84F Thunderflash KΕΦΑΛΑΙΟ 5 Republic F-84F Thunderstreak KΕΦΑΛΑΙΟ 6 North American F-86D Dog Sabre Μέρος Β : Τα εκπαιδευτικά αεριωθούμενα KΕΦΑΛΑΙΟ 7 Lockheed T-33A & Mk III Shooting Star KΕΦΑΛΑΙΟ 8 Cessna T-37 B/C Tweety Bird Μέρος Γ : Τα υπερηχητικά μαχητικά KΕΦΑΛΑΙΟ 9 Lockheed F/TF/RF-104G Starfighter KΕΦΑΛΑΙΟ 10 Northrop F-5A/B & RF-5A Freedom Fighter KΕΦΑΛΑΙΟ 11 Convair F-102A Delta Dagger Μέρος Δ : Ελληνικά Ακροβατικά Σμήνη KΕΦΑΛΑΙΟ 12 Ελληνικα Ακροβατικά Σμήνη Μέρος Ε KΕΦΑΛΑΙΟ 13 Συμπεράσματα & Απολογισμός KΕΦΑΛΑΙΟ 14 Βιβλιογραφία - Πηγές - Συντμήσεις ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ Ο Επισμηναγός Χαρίτων Χαρούσης είναι εν ενεργεία Ιπτάμενος Αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το Εισήλθε στη Σχολή Ικάρων το 1987 και αποφοίτησε το Έκτοτε τοποθετήθηκε σε διάφορες Μοίρες αεροσκαφών και επιτελικές θέσεις στο ΑΤΑ/ΕΚΑΕ και το ΓΕΑ. Έχει συνολική πτητική εμπειρία 2300 ώρες πτήσης σε μαχητικά RF-4E Phantom II, μεταγωγικά C-47 Dakota και πυροσβεστικά CL-415, με τα οποία πετάει και την παρούσα χρονική περίοδο. Συγγραφέας: Χαρίτων Χαρούσης Εκδότης - Διευθυντής: Γιώργος Ν. Χριστογιαννάκης Aτελιέ: Γιάννης Γιαννακόπουλος, Γιώργος Σαμπάνης, Βίκυ Γιακατού Διαχωρισμοί: Σωτήρης Σεργιάννης Γραμματεία: Καλομοίρα Παπανικολάου Διεκπεραίωση: Γιάννης Χάρης Υπεύθυνος Διανομής: Νίκος Παναγόπουλος Διάθεση - Διανομή: αργος Α.Ε. Πρακτορείο διανομής Τύπου, Ιερά Οδός 150, Αιγάλεω Μια τριμηνιαία έκδοση της Αμυντικησ Γραμμησ επε Λεωφόρος Μεσογείων 10, Αμπελόκηποι 11527, Αθήνα, τηλ.: (210) , , fax: (210) hellenicdefense.gr Υπεύθυνος Σύμφωνα με το Νόμο: Γιώργος Ν. Χριστογιαννάκης Απαγορεύεται σε οποιονδήποτε η αναδημοσίευση άρθρων, αποσπασμάτων, ή άλλου υλικού χωρίς την έγγραφη άδεια του εκδότη.

3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή Η δεκαετία του 1950 αποτέλεσε αναμφίβολα σημαντική χρονική περίοδο για την ανθρωπότητα, η οποία επούλωνε ακόμα τα βαθιά τραύματα που άφησε πίσω της ο Β Παγκόσμιος Πόλεμος. Η ανασυγκρότηση των κρατών, των κοινωνιών και των οικονομιών τους, ειδικά σε μια Ευρώπη που είχε ισοπεδωθεί από άκρου σε άκρο και η δημιουργία νέων προοπτικών για ειρήνη και ευημερία απηχούσαν τη θέληση των πολιτών, οι οποίοι ζούσαν νωπή την τραγωδία που άφησαν τα 60 και πλέον εκατομμύρια νεκρών του πολέμου. Το γεωπολιτικό σκηνικό είχε μεταβληθεί ριζικά. Οι ηττημένοι επισκιάστηκαν από τα εγκλήματα, την ερήμωση και την ισοπέδωση, ενώ οι νικητές μοίρασαν το σώμα της Ευρώπης σχεδόν στη μέση, δημιουργώντας το σιδηρούν παραπέτασμα που διαμέλισε τη γηραιά ήπειρο και τα γεωπολιτικά δεδομένα του κόσμου σε Ανατολή και Δύση. Το αποτέλεσμα, στον πολιτικό και φυσικά το στρατιωτικό τομέα, ήταν η σταδιακή ψύχρανση στις σχέσεις των υπερδυνάμεων των Συμμάχων. Οι Αμερικανοί, με τη σύμπραξη των Βρετανών και άλλων χωρών που ακολούθησαν τη δυτική νοοτροπία ένωσαν τις δυνάμεις τους υπό το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο (ΝΑΤΟ), ενώ οι Σοβιετικοί δημιούργησαν το αντίπαλο δέος που έμεινε στην ιστορία ως Σύμφωνο της Βαρσοβίας. Έγινε γρήγορα φανερό ότι η επένδυση του πολέμου σε τεχνολογία, χρήμα και φυσικά ζωές έπρεπε να έχει και την ανάλογη απόσβεση για τους νικητές, άσχετα αν δεν ήταν αυτοί που τον είχαν προκαλέσει. Η ηττημένη Γερμανία μοιράστηκε εδαφικά και πολιτικά ανάμεσα στους δύο αντίπαλους σχηματισμούς, αποτελώντας και το κυριότερο χερσαίο τους σύνορο. Από την τεχνοκρατική άποψη, κάθε πόλεμος της έκτασης του Β ΠΠ ήταν αναμενόμενο να επιφέρει ασύλληπτη εξέλιξη σε κάθε είδους οπλικό σύστημα, όπως επίσης στα δόγματα επιχειρήσεων και τις τακτικές που προέρχονταν από αυτά. Το ανθρώπινο είδος επωφελήθηκε από μια ανεπανάληπτη τεχνολογική έξαρση, αξιοποιήσιμη σε κάθε είδους εφαρμογή και φυσικά κάθε είδους σκοπό, καλό ή κακό. Ειδικότερα στον τομέα της αεροπορίας, η εξέλιξη είχε τη βάση της στην πρόοδο των Γερμανών στον τομέα της αεριώθησης ως μεθόδου προώθησης των αεροσκαφών αλλά και στα πρωτοποριακά πειραματικά σχέδια αεροτομών που είχαν παρουσιάσει. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με νέες εφαρμογές στην τεχνολογία των υλικών και την εμφάνιση των πρώτων ηλεκτρονικών και του Radar, έμελλε να θέσει ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ

4 πολύ γρήγορα τα ελικοφόρα σε δεύτερη μοίρα, τουλάχιστον σε ρόλους που αφορούσαν πολεμικές αποστολές αιχμής. Οι νικητές του πολέμου άδραξαν κυριολεκτικά την ευκαιρία και μαζί με την κατάκτηση της Γερμανίας, βάλθηκαν να αποκτήσουν και την τεχνολογία της, μαζί με σημαντικό μέρος από το αξιόλογο επιστημονικό δυναμικό που διέθετε. Απόρρητα σχέδια των Ναζί πέρασαν στα χέρια των δύο υπερδυνάμεων, που είχαν εντυπωσιαστεί από την απόδοση των γερμανικών αεριωθουμένων, όπως τα Me- 163 Komet, Me-262, Ar-234 κ.λ.π. Βεβαίως και οι Βρετανοί είχαν κάνει προόδους στο αντικείμενο, μάλιστα είναι ιστορικά τεκμηριωμένο ότι η παραχώρηση άδειας κατασκευής του βρετανικού Rolls Royce NENE στους Σοβιετικούς, έθεσε τη σοβιετική αεροπορική βιομηχανία σε ανταγωνιστική τροχιά με την αμερικανική, γεγονός που επιβεβαίωσαν αργότερα οι υπέρτερες επιδόσεις του MiG-15 έναντι του F-86 Sabre στους ουρανούς της Κορέας. Μέσα σε αυτό το παγκόσμιο σκηνικό η Ελλάδα, αν και ανήκε στην πλευρά των νικητών, είχε να αντιμετωπίσει πολύ μεγαλύτερα προβλήματα από άλλα ευρωπαϊκά κράτη. Η χώρα μας είχε απωλέσει κατά το Β ΠΠ το 12% του πληθυσμού της (το μεγαλύτερο ποσοστό παγκοσμίως,εκτός ίσως της Σοβιετικής Ένωσης), ενώ ο Εμφύλιος του ήταν υπεύθυνος για μια ακόμα αιμορραγία εντός των τειχών αυτή τη φορά, γεγονός που την κατέστησε και περισσότερο επώδυνη. Οι συνέπειες της στυγνής τριπλής κατοχής είχαν ισοπεδώσει την ύπαιθρο και απομυζήσει κάθε πόρο της ούτως ή άλλως ισχνής σε υποδομές χώρας. Αντίστοιχα, οι Ένοπλες Δυνάμεις, οι οποίες είχαν επωμιστεί και το σημαντικότερο ρόλο τόσο κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο ( ), όσο και με την προσπάθειά τους στο εξωτερικό (Β. Αφρική και Ιταλία) κατά τα έτη , συνέχισαν τη δεκάχρονη πορεία τους στα πεδία των μαχών με την απελευθέρωση των νησιών του Αιγαίου ( ) και τις επιχειρήσεις του Ελληνικού Εμφύλιου ( ). Η εμπειρία των στελεχών κατέστη αδιαμφι- Το αεροπορικό μουσείο του Σέδες φωτογραφημένο στη δεκαετία του 1980, γεμάτο από όλους σχεδόν τους τύπους αεριωθουμένων πρώτης γενιάς, όπως T-33A, F-86E Sabre και F-102Α. σβήτητη, διανθισμένη μάλιστα με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, που αποκτήθηκε κυρίως στα πλαίσια της συνεργασίας της ΕΒΑ (Ελληνική Βασιλική Αεροπορία) με τη βρετανική RAF (Royal Air Force). Η εφαρμογή πάντως του σχεδίου Marshal από το 1947, έφερε σταδιακά την Ελλάδα στην αμερικανική σφαίρα επιρροής. Η ΕΒΑ ξέφυγε από την επιρροή της RAF και τα ελικοφόρα που αυτή ήθελε να της επιβάλλει συνεχώς, υιοθετώντας αεροσκάφη και τακτικές της USAF. Το γεγονός αυτό επέδρασε καταλυτικά και στις Ένοπλες Δυνάμεις, ιδιαίτερα στον εξοπλισμό, την εκπαίδευση και το δόγμα τους. Η είσοδος της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ σηματοδότησε ανάλογη αναδιοργάνωση στους τομείς αυτούς, προκειμένου η χώρα να μπορεί να ανταποκριθεί στα πρότυπα και τις απαιτήσεις της Συμμαχίας. Η οργάνωση του ΝΑΤΟ κατά γεωγραφικούς τομείς ανέδειξε σύντομα τη γεωπολιτική αξία της χώρας μας, η οποία είχε ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: Κατ αρχήν, γειτνίαζε με χώρες μέλη ή ευνοϊκά κείμενες στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας (Αλβανία, Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία, Ρουμανία). Παράλληλα, συνόρευε με τα άλλα μέλη της ΝΑ Πτέρυγας του ΝΑΤΟ (Ιταλία, Τουρκία), για τα οποία αποτελεί γεωγραφικό κρίκο, καθώς ενώνει την Ασία με την Ευρώπη. Τέλος, ενίσχυε το υπογάστριο της Τουρκίας που συνόρευε με τη Σοβιετική Ένωση και έλεγχε τα στενά του Βοσπόρου. Η αξία των στενών άλλωστε ενισχύεται σε επίπεδο συμμαχίας από τον αναγκαστικό διάπλου του Ελληνικού Αιγαίου Πελάγους από κάθε δυνητικό χρήστη των στενών, καθιστώντας την Ελλάδα πολύπλευρης στρατηγικής αξίας γεωγραφική περιοχή. Η παραχώρηση αεροσκαφών μέσω των συμμαχικών προγραμμάτων MAP {ή MDAP (Mutual Defense Assistance Program), όπως συναντώνται και αλλιώς στην βιβλιογραφία} 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

5 Εισαγωγή Η είσοδος της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ σηματοδότησε ανάλογη αναδιοργάνωση στους τομείς αυτούς, προκειμένου η χώρα να μπορεί να ανταποκριθεί στα πρότυπα και τις απαιτήσεις της Συμμαχίας. εφοδίασε σε μικρό χρονικό διάστημα τη χώρα μας και μάλιστα χωρίς κόστος αγοράς με εκατοντάδες αεριωθούμενα. Στον αντίποδα η επιλογή των τύπων ποιοτικά και ποσοτικά ρυθμίζονταν ουσιαστικά από τους Αμερικανούς, οι οποίοι παρείχαν και το υλικό. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της επιθυμίας της Ελλάδας για απόκτηση 5 Μοιρών (90 αεροσκαφών) F-104G, η οποία μετατράπηκε τελικά σε παράδοση από τους Αμερικανούς 2 Μοιρών F-104G και 3 Μοιρών με F-5A. Κατά την ίδια χρονική περίοδο είχε ξεκινήσει η εκπαίδευση Ελλήνων στα ιταλικής προέλευσης αεροσκάφη κρούσης τύπου G.91, από τα οποία είχαν παραγγελθεί 25. Μάλιστα, πιθανότατα 4 από αυτά από αυτά φέρονται να παραδόθηκαν στην 111ΠΜ μεταξύ των ετών , με ημερομηνία παράδοσης του πρώτου την Τουλάχιστον δύο έχουν φωτογραφηθεί με ελληνικά εθνόσημα. Τελικά η προμήθεια αυτή δεν υλοποιήθηκε προς όφελος των F-5 και F-104. Γενικότερα τα προγράμματα MAP ήταν σχεδιασμένα για την ενίσχυση των αεροποριών του ΝΑΤΟ, μέσα όμως από μια πολιτική εξοπλισμών που χάραζε ο βασικός προμηθευτής τους, δηλαδή οι ΗΠΑ. Στο γεγονός αυτό ήρθαν να προστεθούν τόσο η συνεχής εμπλοκή των ΗΠΑ σε διάφορα απαιτητικά θέατρα επιχειρήσεων κατά τις δεκαετίες (Κορέα, Βιετνάμ), όσο και ο σκεπτικισμός που αντιμετώπισε η χώρα μας στον τομέα των στρατιωτικών προμηθειών, λόγω της πολιτικής κατάστασης της κατά τα έτη Όλοι αυτοί οι παράγοντες συντέλεσαν στη μη υλοποίηση προμηθειών σύμφωνα με τις εθνικές ανάγκες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η οικονομικοί πόροι της χώρας επαρκούσαν για την ικανοποίηση ανάλογων αναγκών με εθνικά κονδύλια. Ειδικά στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια η γιγάντωση της ΕΒΑ σε μέσα και υποδομές ήταν σαφώς έξω από κάθε εγχώρια οικονομική δυνατότητα και δε θα είχε πραγματοποιηθεί χωρίς εξωτερική βοήθεια. Τελικά η Π.Α. παρελάμβανε τα αεροσκάφη που πραγματικά ζητούσε αρκετά χρόνια αργότερα. Για παράδειγμα ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 1960 φλέρταρε έντονα με το πανάκριβο (2,5 εκ.$ της εποχής) F-4 Phantom II, που αποδείχτηκε σαφώς ικανότερο από κάθε άλλο μαχητικό 1ης και 2ης γενιάς μέχρι την παραλαβής αεροσκαφών 3ης γενιάς, το παρέλαβε μια δεκαετία αργότερα. Το ίδιο περίπου συνέβη και με τα (μεταχειρισμένα) F-102, τα οποία αν και ζητήθηκαν από το 1966, παραλήφθηκαν τελικά το Οι δyσκολiες της νeας εποχhς Με γνώμονα τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, η εμπειροπόλεμη ΕΒΑ πέρασε σε μια περίοδο όπου μέσα σε ελάχιστα χρόνια συντελέστηκε η μετάβασή της στην πρώιμη γενιά των αεριωθουμένων, βάζοντας στην άκρη τα απαρχαιωμένα Spitfire. Η αντικατάσταση αυτή του υλικού, έφερε στο προσκήνιο νέα μαχητικά, τα οποία διέφεραν σε όλους τους τομείς από τα ελικοφόρα που αντικατέστησαν, πολύ περισσότερο από ότι πρόδιδε το φουτουριστικό σχήμα τους. Οι διαφορές αυτές, μεταφράζονταν σε πολύ μεγαλύτερες επιδόσεις ταχύτητας, βαθμού ανόδου, επιταχύνσεων αλλά και την εισαγωγή νέων συστημάτων (ραδιοβοηθήματα, Radar κ.λ.π.) τα οποία ανήκαν σε μια νέα εποχή και ενίσχυαν δραματικά τις ικανότητες των αεροσκαφών αλλά και μεγάλωναν το φόρτο εργασίας των πιλότων. Όλα αυτά τα δεδομένα αύξησαν κατακόρυφα τις απαιτήσεις για τους αεροπόρους που κλήθηκαν να πετάξουν με αυτά αλλά και τους τεχνικούς που έπρεπε να τα υποστηρίξουν. Το προσωπικό ήρθε επίσης αντιμέτωπο με το βασικό σύστημα ανάπτυξης αυτής της γενιάς αεροσκαφών. Οι πρώτοι στροβιλοκινητήρες (turbojet, από όπου και το προσωνύμιο «jet»), ήταν ενεργοβόροι, θορυβώδεις, απαιτητικοί σε συντήρηση, ευπαθείς στις ζημιές από την εισρόφηση ξένων αντικειμένων (FOD, Foreign Object Damages) και τις υπερθερμάνσεις και ως προπομποί της νέας τεχνολογίας ήταν και αναξιόπιστοι. Συνοπτικά η λειτουργία ενός turbojet ή στροβιλοκινητήρα επί το ελληνικότερο στηρίζεται σε ένα συμπιεστή που αποτελείται από σειρές (βαθμίδες) πτερυγίων, στο τέλος του οποίου ο αέρας που εισέρχεται από την εισαγωγή συμπιέζεται, οπότε αυξάνουν κατά πολύ η πίεση, η θερμοκρασία και η πυκνότητά του. Ακολούθως το ρεύμα αέρα καταλήγει στους θαλάμους καύσης, όπου αναφλέγεται ως μίγμα με το καύσιμο που μεταφέρει το αεροσκάφος ενώ μικρό ποσοστό αέρα διαρρέει εξωτερικά τον κινητήρα για λόγους ψύξης, μόνωσης και απαγωγής των προϊόντων διαρροών. Τα θερμά καυσαέρια καταλήγουν στο στρόβιλο (turbine ή τουρμπίνα όπως συχνά αναφέρεται), προκειμένου να συνεχιστεί η κίνηση του συμπιεστή και ως εκ τούτου να συντηρηθεί η λειτουργία του κινητήρα. Τα υπόλοιπα καυσαέρια εκτονώ- ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ

6 νονται μέσω του ακροφυσίου (εξαγωγή) του κινητήρα και προωθούν το αεροσκάφος σύμφωνα με την αρχή δράσης αντίδρασης. Στο βασικό μοντέλο του κινητήρα είναι δυνατό να συναντήσει κανείς τη διάταξη της μετάκαυσης, η οποία ουσιαστικά αποτελεί συνέχεια του κυρίως σώματος του κινητήρα και ουσιαστικά λειτουργεί με την έκχυση επιπλέον καυσίμου στο ρεύμα των θερμών καυσαερίων, αυξάνοντας σημαντικά την ώση με μικρή αύξηση του βάρους του κινητήρα, με τίμημα την υπέρογκη κατανάλωση καυσίμου. Έχει ουσιαστικό ενδιαφέρον να εξεταστούν οι επιδράσεις στην πτητική συμπεριφορά των αεροσκαφών λόγω της εφαρμογής της αεριώθησης. Η πτητική συμπεριφορά της νέας αυτής γενιάς αεροσκαφών διέφερε σημαντικά από αυτή των ελικοφόρων. Ουσιαστικά οι εμπειρίες των πιλότων έπρεπε να ανανεωθούν ριζικά για να αξιοποιήσουν τα αεροσκάφη στο έπακρο. Ορισμένες χαρακτηριστικές διαφορές προέρχονταν από την απουσία ελίκων, με συνέπεια την εξαφάνιση των φαινόμενων αδράνειας λόγω της περιστροφής της έλικας, που καθιστούσε απαραίτητες τις διορθώσεις με τα ποδωστήρια στις μεγάλες μεταβολές της ισχύος. Στα πολυκινητήρια και ακριβέστερα δικινητήρια σύμφωνα με Η πίστα της 112ΠΜ στην Ελευσίνα κατά τη δεκαετία του 1950 ήταν γεμάτη από κάθε τύπου αεριωθούμενα, καθώς αποτελούσε το αεροδρόμιο ενεργοποίησης των Μοιρών που παραλάμβαναν τα νέα αεροσκάφη. Στη φωτογραφία η πίστα που στα νεώτερα χρόνια φιλοξένησε CL-215/415 και C-27 φαίνεται γεμάτη από T-33 και F-84G. (επάνω) Η πίστα της 110ΠΜ γεμάτη από RF-84F και T-33A. (κάτω) τα χαρακτηριστικά των βομβαρδιστικών που είχε ως τότε στη διάθεσή της η ΕΒΑ, η κράτηση του ενός κινητήρα έδινε τεράστιες ροπές ως προς τον κατακόρυφο άξονα, σε συνδυασμό με τα φαινόμενα ροπής λόγω περιστροφής των ελίκων και την αναγκαιότητα για άμεση πτέρωσή τους. Με τα αεριωθούμενα, ακόμα και με όσα ήταν δικινητήρια, όλα αυτά τα φαινόμενα ήταν παρελθόν. Η διαφορά αυτή εξακολουθεί να υφίσταται και στην εποχή μας, όπως και όσες θα ακολουθήσουν, ανεξάρτητα αν για λόγους έμφασης αλλά και αναφοράς σε αεροσκάφη που έχουν αποσυρθεί η αναφορά γίνεται σε παρελθόντα χρόνο. Πέρα από τη ευχάριστη πλευρά της επίδρασης στα χαρακτηριστικά πτήσης του αεροσκάφους και την αύξηση των επιδόσεων που προσέφεραν, οι νέοι κινητήρες και ειδικότερα όσοι είχαν συμπιεστή φυγοκεντρικής ροής δια- 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

7 Εισαγωγή Ένα καίριο πρόβλημα που έπρεπε να λύσουν οι πιλότοι των jet ήταν αυτό της εγκατάλειψης του αεροσκάφους σε περίπτωση κράτησης κινητήρα, εισόδου σε μη ελεγχόμενη πτήση, πλήγματος μάχης ή άλλου προβλήματος. Οι πιλότοι έπρεπε να εξοικειωθούν άμεσα με τις νέες διαδικασίες και κυρίως με την ιδέα ότι το εκτινασσόμενο κάθισμα ήταν ο μόνος τρόπος να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος και να έχουν ελπίδες επιβίωσης. κρίνονταν για την μεγάλη τους αδράνειά και την αργή απόκριση τους, ειδικά σε μικρές ταχύτητες και χαμηλά στοιχεία λειτουργίας, τα οποία πλέον εκφράζονταν σε ποσοστό επί τοις εκατό (%). Επίσης, οι νέες πτέρυγες που υποχρεωτικά υιοθετήθηκαν στον ατέρμονα αγώνα δρόμου για αεροπλάνα που θα πετούσαν ψηλότερα και ταχύτερα, οδήγησαν σε διπλασιασμό σχεδόν των ταχυτήτων απογείωσης και προσγείωσης. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την ανεμική απόδοση των πρώτων κινητήρων jet αύξησε επικίνδυνα τις αποστάσεις απογείωσης και προσγείωσης των αεροσκαφών και φυσικά και τις απαιτήσεις από τα πληρώματά τους. Φυσικά οι μεγαλύτερες ταχύτητες αύξησαν την ακτίνα στροφής και μεγάλωσαν την τροχιά εξόδου από βύθιση (recovery) κατά τις βολές αέρος εδάφους, ενώ η ελάττωση των στοιχείων σε χαμηλές ταχύτητες έφθειρε άμεσα την ενέργεια του αεροπλάνου, το οποίο εμφάνιζε γρήγορα τα πρώτα χαρακτηριστικά απώλειας στήριξης. Αντίθετα με τα ελικοφόρα του μικρού πτερυγικού φόρτου και του μεγάλου λόγου διατάμματος τα αεριωθούμενα είχαν ανεπαρκή ανεμοπορικά χαρακτηριστικά ή κατά την αεροπορική καθομιλουμένη δεν «πλανάριζαν». Ένα καίριο πρόβλημα που έπρεπε να λύσουν οι πιλότοι των jet ήταν αυτό της εγκατάλειψης του αεροσκάφους σε περίπτωση κράτησης κινητήρα, εισόδου σε μη ελεγχόμενη πτήση, πλήγματος μάχης ή άλλου προβλήματος. Οι πιλότοι έπρεπε να εξοικειωθούν άμεσα με τις νέες διαδικασίες και κυρίως με την ιδέα ότι το εκτινασσόμενο κάθισμα ήταν ο μόνος τρόπος να εγκαταλείψουν το αεροσκάφος και να έχουν ελπίδες επιβίωσης. Οι μεγάλες ταχύτητες μείωσαν αρκετά τους χρόνους αντίδρασης, ενώ τα εκτινασσόμενα καθίσματα πρώτης γενιάς απαιτούσαν μια πολύπλοκη αλληλουχία ενεργειών από τον πιλότο, προκειμένου να λειτουργήσουν. Το κυριότερο πρόβλημα ήταν ότι η ασφαλής εγκατάλειψη απαιτούσε συγκεκριμένες παραμέτρους ταχύτητας και ύψους πτήσης, όρια τα οποία αν παραβιάζονταν καθιστούσαν την εγκατάλειψη ενέργεια με ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας. Επιπλέον η εγκατάλειψη σε μεγάλες ταχύτητες επέφερε σίγουρο τραυματισμό ή και θάνατο για τον πιλότο. Τέλος, η αναγκαστική προσγείωση σε χωράφια και η προσθαλάσσωση ήταν (και είναι) απαγορευμένες διαδικασίες για τα αεριωθούμενα μαχητικά, σε αντίθεση με τα ελικοφόρα του Β ΠΠ, τα οποία «έπιαναν» σχεδόν παντού με σβηστό κινητήρα ενώ αρκετοί Έλληνες πιλότοι που υποχρεώθηκαν σε προσθαλάσσωση διασώθηκαν παρά την απώλεια του αεροσκάφους. Ένα σημαντικό πρόβλημα που αφορούσε αυτή τη μικρή κοσμογονία είχε σχέση με τις απαιτήσεις σε εγκαταστάσεις. Η ΕΒΑ των αρχών του Πολέμου βασίστηκε σε απλές πρόχειρα προετοιμασμένες επιφάνειες που κατ ευφημισμό ονομάζονταν αεροδρόμια. Επρόκειτο για απλά πεδία προσγείωσης, τις περισσότερες φορές χωρίς καμιά υποδομή για τη συντήρηση του υλικού και τη διαβίωση του προσωπικού. Η νέα γενιά αεροσκαφών δε μπορούσε σε καμιά περίπτωση να επιχειρήσει από τέτοιες συνθήκες. Τα αεριωθούμενα απαιτούσαν (και απαιτούν) πολυδάπανες και εκτεταμένες εγκαταστάσεις, με επίκεντρο έναν μακρύ ασφαλτοστρωμένο διάδρομο, εντελώς καθαρό από οποιοδήποτε αντικείμενο. Η συντήρησή τους απαιτούσε πολλές εργατώρες και μεγάλα υπόστεγα. Η τεράστια οικονομική και αμυντική επένδυση που αντιπροσώπευαν επέβαλε την κατασκευή ειδικών ενισχυμένων καταφυγίων (shelters) για την επιβίωσή τους από πιθανό εχθρικό πλήγμα. Μετέφεραν περισσότερα όπλα και κατανάλωναν πολλαπλάσια καύσιμα. Είχαν ανάγκη από περισσότερα και πιο εξειδικευμένα ανταλλακτικά. Διέθεταν ραδιοβοηθήματα για πτήση με άσχημο καιρό, ημέρα και νύχτα, η εκμετάλλευση των οποίων είχε ανάλογες απαιτήσεις υποδομής στο έδαφος και φυσικά προϋπέθετε εκπαίδευση υψηλού επιπέδου για τους πιλότους. Η εκπαίδευση αυτή είχε να κάνει με όλο το φάσμα της αξιοποίησης των αεροσκαφών τόσο ως πτητικές μηχανές, όσο και ως πολεμικά μέσα. Η αύξηση της ταχύτητας έθεσε από μόνη της νέα δεδομένα στους χρόνους αντίδρασης σε ατομικό επίπεδο, απαιτώντας από τους πιλότους ανάλογη εγρήγορση, αποφασιστικότητα και επαγγελματισμό. Το ίδιο συνέβη και με το συνολικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και αεράμυνας της χώρας, η οποία είχε πλέον ως αντίπαλο δέος χώρες με ανάλογες επιχειρησιακές δυνατότητες. Η εποχή των φουλαριών που ανέμιζαν ανέμελα στο ελικόρευμα είχε περάσει ανεπιστρεπτί για τις πολεμικές αεροπορίες όλου του κόσμου!!! Λiγα λoγια για το ανa χειρας βιβλiο Κάθε ένα από τα αεροσκάφη που παρουσιάζονται στη συνέχεια έχει τόση ιστορία, που αξίζει από μόνο του περισσότερα από ένα κεφάλαια ή και βιβλία. Ο σκοπός ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ

8 όμως του ανά χείρας πονήματος δεν είναι να εμβαθύνει στις λεπτομέρειες κάθε τύπου, αλλά να δώσει εκείνα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την πορεία του, σε συνδυασμό με τα άλλα αεροσκάφη της εποχής εκείνης, όπως αυτά πέρασαν στην ιστορία φορώντας τα ελληνικά εθνόσημα. Η απώτερη φιλοδοξία του βιβλίου αυτού είναι να αποτελέσει ένα συνοπτικό αφιέρωμα για τα πρώτα βήματα της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στην εποχή των αεριωθουμένων που να είναι προσιτό ακόμα και σε όσους απλά αγαπούν την ελληνική ιστορία, ανεξάρτητα από τις ειδικές ή μη γνώσεις τους σε αεροπορικά θέματα. Το παρόν βιβλίο πραγματεύεται αυτό ακριβώς το ξεκίνημα της ΕΒΑ στην εποχή των αεριωθουμένων. Συγκεκριμένα στη συνέχεια θα γίνει αναφορά στα πρώτα από αυτά τα αεροσκάφη. Αυτά ήταν τα F/RF-84 και F-86D/E. Η γενιά τους πλαισιώθηκε από δύο εξαιρετικά επιτυχημένα εκπαιδευτικά, απαραίτητα για την εισαγωγή των πιλότων στα νέα δεδομένα: Τα T-33 και T-37 ξεκίνησαν την καριέρα τους μαζί με τα πρώτα αεριωθούμενα, η οποία τελείωσε όταν αυτά έφτασαν να αποδώσουν στις Μοίρες αεροπόρους που πέταξαν αεροσκάφη τρίτης γενιάς. Ως συνέχεια αυτών και ενώ ήδη είχαν τεθεί οι πρώτες βάσεις εντάχθηκαν στο δυναμικό της ΕΒΑ τα πρώτα αεροσκάφη της λεγόμενης και ως «πρώτης γενιάς», που αφορούσαν πλέον αμιγώς υπερηχητικές σχεδιάσεις με βελτιωμένη αεροδυναμική και ηλεκτρονικά. Η κατηγορία αυτή αντιπροσωπεύεται από τα F-5 Freedom Fighter και F-104 Starfighter, με Η είσοδος της ΕΒΑ στο χώρο των υπερηχητικών μαχητικών υψηλών επιδόσεων έγινε ουσιαστικά με την ένταξη στο στόλο της των F-104G Starfighter και F-5A Freedom Fighter. Στη φωτογραφία παράδοση παρτίδας και από τους δύο τύπους το έτος Τα αεροσκάφη παραδίδονταν πλήρως καλυμμένα με ειδικό υλικό, προκειμένου να προστατευτούν από δυσμενείς συνθήκες κατά τη μεταφορά τους με πλοίο από τις ΗΠΑ. τη μικρή συμβολή ποσοτικά και χρονικά του F-102 Dagger, το οποίο δε γνώρισε την επιτυχία των προηγουμένων. Στην παρούσα φάση διευκρινίζεται ότι ο διαχωρισμός των μαχητικών σε «κατηγορίες» και «γενιές» έχει πολλές φορές διαφορετικά αίτια (εμπορικά, δημοσιογραφικά κ.λ.π.) και δε σχετίζεται απαραίτητα με τις δυνατότητες ενός αεροσκάφους. Σε καμιά περίπτωση δε θα μπορούσε όμως το F-104 να ανήκει στην ίδια κλάση επιδόσεων και τεχνολογίας με το F-84. Αυτή η πραγματικότητα οδηγεί καταχρηστικά τον γράφοντα στο διαχωρισμό των αεροσκαφών που εξετάζονται σε δύο διαφορετικές κατηγορίες, τα «υποηχητικά» και τα «υπερηχητικά» αεριωθούμενα πρώτης γενιάς. Κάλλιστα θα μπορούσε ο ίδιος διαχωρισμός να αναφέρεται ανά δεκαετίες ή να καταχωρηθεί εκ νέου σε «γενιές», μια πρακτική που κατά τη γνώμη του γράφοντος δε δικαιολογείται ούτε τεχνικά ούτε ιστορικά. Ο διαχωρισμός αυτός άλλωστε με βάση τις υπερηχητικές ή όχι επιδόσεις καθίσταται προφανής, καθώς τεχνολογικά οι δύο αυτές κατηγορίες αεροσκαφών είχαν σημαντικές διαφορές από άποψη τεχνολογίας, ειδικά στους τομείς της αεροδυναμικής, των υλικών και των κινητήρων, με ελάχιστες εξαιρέσεις. Το ίδιο ισχύει και για τα υφιστάμενα 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

9 Εισαγωγή Ως συνέχεια αυτών και ενώ ήδη είχαν τεθεί οι πρώτες βάσεις εντάχθηκαν στο δυναμικό της ΕΒΑ τα πρώτα αεροσκάφη της λεγόμενης και ως «πρώτης γενιάς», που αφορούσαν πλέον αμιγώς υπερηχητικές σχεδιάσεις με βελτιωμένη αεροδυναμική και ηλεκτρονικά. δόγματα της εποχής στην οποία σχεδιάστηκαν, με ανάλογο αντίκτυπο στις επιχειρησιακές τους δυνατότητες. Εξετάζοντας το θέμα από την άποψη της αεροδυναμικής, υπάρχουν σημαντικές διαφορές ανάμεσα σε αυτούς τους τύπους αεροσκαφών, με κυριότερη την οπισθοκλινή πτέρυγα. Επιπλέον η «πρώτη γενιά» που αφορά τα υπερηχητικά αεροσκάφη, ενώ στις επιδόσεις συγκρίνεται με τη «δεύτερη γενιά» μαχητικών (F-4 Phantom, Mirage F-1CG), υπολείπεται χαρακτηριστικά σε σχέση με αυτά στην τεχνολογία και κυρίως στα ηλεκτρονικά συστήματα. Κατά την άποψη του γράφοντος και για ιστορικούς λόγους που άπτονται της χρονολογίας ένταξής τους στο δυναμικό της Π.Α. πρέπει να εξεταστούν σε συνάφεια με τα πρώτα αεριωθούμενα, με τα οποία συνυπήρξαν άλλωστε για αρκετά χρόνια. Τέλος, μια επιπλέον ιδιαιτερότητα που αφορά τα 3 υπερηχητικά μαχητικά που θα παρουσιαστούν είναι η προμήθεια σημαντικού ποσοστού διθέσιων επιχειρησιακών εκπαιδευτικών αεροσκαφών κατά την εισαγωγή σε υπηρεσία κάθε ενός από αυτούς τους τύπους. Με τα υποηχητικά μαχητικά δεν υπήρχε αυτή η δυνατότητα, καθώς αυτά δεν κατασκευάζονταν και σε διθέσια εκπαιδευτική έκδοση, συνεχίζοντας τη νοοτροπία του Β ΠΠ. Η αύξηση των επιδόσεων και τα ιδιαίτερα αεροδυναμικά φαινόμενα που εισήγαγαν η δυνατότητα υπερηχητικής πτήσης και η οπισθοκλινής πτέρυγα, οδήγησαν στην υιοθέτηση των διθέσιων, με ευεργετικά αποτελέσματα για την απόδοση των πληρωμάτων. Έχοντας υπόψη τα παραπάνω το βιβλίο θα κινηθεί χρονικά με βάση την είσοδο σε υπηρεσία αυτών των τύπων, με αναφορά κυρίως στις δεκαετίες 1950 και 1960, ανεξάρτητα από το γεγονός της παρουσίας ορισμένων από αυτών των αεροσκαφών στις τάξεις της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας (Π.Α.) μέχρι και την αυγή του 21ου αιώνα. Ένας επιπλέον λόγος που οδήγησε στην ενασχόληση με αυτή τη χρονική περίοδο είναι η γενικότερη εικόνα της χώρας μας αλλά και της ΕΒΑ τις δεκαετίες 1950 και Από την άποψη των υποδομών, αυτές έπρεπε να δημιουργηθούν από την αρχή. Το ίδιο ίσχυε και για τη μετάπτωση του προσωπικού στα «jet». Παράλληλα, η ένταση με την Τουρκία, η οποία επικράτησε μετά τα γεγονότα της Κύπρου, το 1974, οδήγησε σε ριζική αναδιοργάνωση της Πολεμικής Αερο Η μετάπτωση από τα ελικοφόρα Supermarine Spitfire στα αεριωθούμενα έγινε για την ΕΒΑ με τρομακτικούς ρυθμούς. Ο τύπος αυτός αλλά και οι ανάλογοί του από το Β ΠΠ είχαν φτάσει πλέον στο όριο της απόδοσης των ελικοφόρων μαχητικών καταδιωκτικών. Οι έλικες θα αποτελούσαν πλέον το μέσο προώθησης αεροσκαφών με βοηθητικούς ρόλους. Σχεδιάγραμμα λειτουργίας κινητήρα turbojet (στροβιλοαντιδραστήρα μονής ροής). Μία από τις ιστορικότερες προσόψεις κτιρίων της Π.Α. είναι και η συγκεκριμένη, που στη φωτογραφία φέρει το έμβλημα της 342 Μοίρας. Το κτίριο βρίσκεται στην 112ΠΜ και στα επόμενα χρόνια φιλοξένησε την 361 ΜΒΕ με T- 37, την 354ΜΤΜ με Noratlas, το ΣΜΕΤ/ 112ΠΜ, την 383ΜΕΕΑ ενώ κατά την παρούσα περίοδο στεγάζει την 355ΜΤΜ. πορίας με υλικό που αποτέλεσε το σημαντικότερο πακέτο προμηθειών αεροπορικού υλικού αιχμής (64 F/RF-4E, 65 A/ TA-7H, 40 Mirage F-1CG, 40 T-2E, 12 C-130H) που παρέλαβε ποτέ η Ελλάδα μέσα σε μόλις 6 χρόνια. Αυτή η αναδιοργάνωση έθεσε οριστικά στο περιθώριο ή μείωσε αισθητά την επιχειρησιακή αξία όλων των προγενέστερων μαχητικών, εκτός από τα RF-84F, τα F-5 και F-104, τα οποία στην ουσία αποσύρθηκαν από το προσκήνιο και την πρώτη γραμμή με την έλευση των μαχητικών τρίτης γενιάς. Στη συνέχεια ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει αυτή την κοσμογονία της εισόδου της Π.Α. στην εποχή των αεριωθουμένων. Η σειρά παρουσίασης των αεροσκαφών επιλέχτηκε ημερολογιακά, με γνώμονα την είσοδό τους σε υπηρεσία με τα ελληνικά χρώματα. Εξαίρεση αποτελούν τα εκπαιδευτικά αεριωθούμενα, τα οποία παρουσιάζονται χωριστά από τα μαχητικά. Πέρα από το οργανωτικό πλαίσιο, το οποίο παρουσιάζεται διεξοδικά για κάθε τύπο σε επίπεδο Μοιρών και Μονάδων της Π.Α., υπάρχει ξεχωριστή αναφορά σε κάθε αεροπλάνο, μαζί με σημαντικό φωτογραφικό υλικό και στοιχεία που προέρχονται τόσο από τη βιβλιογραφία, τις επίσημες πηγές και τα ιδιωτικά αρχεία, όσο και από τα τεχνικά εγχειρίδια ορισμένων από τα αεροσκάφη αυτά. Παράλληλα, παρουσιάζονται αναλυτικοί πίνακες δεδομένων και επιδόσεων των αεροσκαφών. Το ίδιο γίνεται και με τους αριθμούς σειράς των αεροσκαφών, θέμα για το οποίο οπωσδήποτε κανείς δεν μπορεί να είναι απόλυτα βέβαιος για την αρτιότητα του εγχειρήματος. Ειδικά στους παλιότερους τύπους, το μεγάλο πλήθος και οι πολλές διαφορετικές παραλαβές αεροσκαφών από διάφορους χρήστες ανά τον κόσμο, μαζί με το πέπλο μυστηρίου που κάλυπτε κάθε στρατιωτική δραστηριότητα της εποχής του ψυχρού πολέμου αποτελούν σημαντικούς ανασταλτικούς παράγοντες για την έρευνα ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ

10 Στον παρόν βιβλίο έχουν καταγραφεί όλα τα δεδομένα που περιέχει η βιβλιογραφία, όπου αυτά είναι ακριβή και διασταυρωμένα. Κατά την έρευνα του θέματος, το ίδιο το φωτογραφικό υλικό που περιήλθε σε γνώση του γράφοντος βοήθησε στην προσθήκη επιπλέον στοιχείων. Ο αναγνώστης θα πρέπει επίσης να λάβει υπόψη του ορισμένα δεδομένα, προκειμένου να είναι σε θέση να αποκρυπτογραφήσει ορισμένα βασικά στοιχεία από τους αριθμούς σειράς των αεροσκαφών. Πολλές φορές στη βιβλιογραφία απαντάται ο όρος «serial number» που συχνά αποδίδεται ως «σειριακός αριθμός» ή «αριθμός σειράς». Επί της ουσίας ο όρος αφορά τον αύξοντα αριθμό καταχώρησης του αεροσκάφους στα μητρώα του φορέα ή της αεροπορίας της χώρας που το έχει παραγγείλει και παρακολουθεί την υλοποίηση του προγράμματος. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο αριθμός αυτός είναι διαφορετικός από τον αριθμό παραγωγής ή ταξινόμησης (c/n, construction number) που δίνεται στο αεροσκάφος από τον κατασκευαστή, ο οποίος είναι φυσικό να έχει διάφορους τύπους και παραγγελίες στη γραμμή παραγωγής. Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία, ανάλογα με την εποχή και τον τύπο, έβαφε (όπως και στην εποχή μας) τους αριθμούς σειράς των αεροσκαφών στο κάθετο σταθερό. Τα δείγματα είναι πάρα πολλά και ανάλογα με το τύπο και την εποχή χρησιμοποιούνταν 3-7 ψηφία. Για παράδειγμα, στη δεκαετία του 1950, την εποχή δηλαδή των F-84 / F-86 ήταν συνηθισμένοι οι πενταψήφιοι αριθμοί. Στην περίπτωση αυτή έλειπε το πρώτο ψηφίο, που συμβόλιζε τη δεκαετία παραγωγής του αεροσκάφους, ενώ το επόμενο (και πρώτο κατά σειρά γραφής) συμβόλιζε το έτος της δεκαετίας. Τα υπόλοιπα 4 ψηφία αφορούσαν σειριακό αριθμό σχετικό με το συμβόλαιο και την παρακολούθησή του από το φορέα που παρακολουθούσε την υλοποίηση της παραγγελίας. Π.χ. το RF-84F με αριθμό έχει στην πραγματικότητα αριθμό σειράς , αφορά δηλαδή συμβόλαιο του Σε μερικά αεροσκάφη (π.χ. F-102) εμφανίζεται μπροστά ένα «0» και μετά από μία παύλα ακολουθεί ο πενταψήφιος αριθμός. Το στοιχείο αυτό συμβολίζει ότι το συγκεκριμένο αεροσκάφος έχει υπηρετήσει τουλάχιστον μία δεκαετία με τα αμερικανικά εθνόσημα. Για παράδειγμα το αεροσκάφος με αριθμό είναι το του Για την παράθεση των αριθμητικών δεδομένων χρησιμοποιήθηκε το μετρικό σύστημα, προκειμένου τα στοιχεία αυτά να είναι περισσότερο προσιτά ακόμα και στον αμύητο αναγνώστη. Για τον ίδιο λόγο υπάρχει στο τέλος του βιβλίου παράθεση συντμήσεων ενώ μέσα στο κείμενο γίνονται αναλύσεις που αφορούν τεχνολογικά και επιχειρησιακά θέματα. Από το διαθέσιμο φωτογραφικό υλικό μικρό μόνο μέρος είναι δυνατό να παρουσιαστεί, κυρίως για λόγους οικονομίας του χώρου και ποιότητας των φωτογραφιών. Μια επιπλέον ευχάριστη ιδιαιτερότητα της εποχής είναι και η συγκρότηση 3 ακροβατικών σμηνών με αεροσκάφη της περιόδου που πραγματεύεται το ανά χείρας βιβλίο. Η περίπτωση αυτή θα παρουσιαστεί συνοπτικά σε ξεχωριστό κεφάλαιο. 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

11 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Republic F-84G Thunderjet Η ένταξη του F-84G τάξεις της ΕΒΑ συνέπεσε χρονικά με την είσοδο της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και της προσπάθειας που έκαναν οι δύο χώρες να αποδείξουν ότι η στρατιωτική τους ισχύ και ετοιμότητα στους κόλπους της Συμμαχίας συμβάδιζε με τη γεωστρατηγική τους αξία. Η ΕΒΑ τότε, όπως έχει ήδη αναλυθεί, βρισκόταν σε κατάστασης ριζικής αναδιοργάνωσης. Ουσιαστικά επρόκειτο μέσα σε λίγα χρόνια να δημιουργηθεί μια νέα Πολεμική Αεροπορία σχεδόν από την αρχή, με μοναδική προίκα το έμψυχο υλικό και τη μεγάλη επιχειρησιακή πείρα που είχε αποκομίσει όντας επί 9 χρόνια σε συνεχή εμπλοκή σε πολεμικές επιχειρήσεις. Με αφορμή τις νέες προδιαγραφές που επίτασσε η είσοδος της χώρας μας στο ΝΑΤΟ, άρχισε μια ταχύτατη προσπάθεια εκσυγχρονισμού σε κάθε τομέα. Η αφετηρία δόθηκε ουσιαστικά με την παράδοση αεριωθούμενων αεροσκαφών. Το πρώτο μαχητικό F-84G έφτασε στην Ελλάδα στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας στις , λίγους μήνες μετά τα πρώτα εκπαιδευτικά T-33 και μέσα σε ένα τρίμηνο υπήρχε ήδη ο πρώτος ετοιμοπόλεμος πυρήνας προσωπικού. Τουλάχιστον 133 από τα μαχητικά αυτά της Republic παραδόθηκαν στην ΕΒΑ, τα οποία στην ουσία ήταν μερικά από τα πρώτα μεταπολεμικά «jet» της αμερικανικής βιομηχανίας. Τα αεροσκάφη στην αρχή συγκεντρώθηκαν στην Ελευσίνα, όπου λάμβαναν χώρα όλες οι δραστηριότητες που τα αφορούσαν. Η πρώτη Μοίρα η οποία εφοδιάστηκε με αυτά ήταν η 337ΜΔ. Σταδιακά η πρόοδος των εργασιών στα αεροδρόμια Λάρισας και Αγχιάλου επέτρεψε την ανάπτυξη Μοιρών και σε αυτές τις βάσεις. Έξι από αυτά έφεραν μια ειδικά τροποποιημένη δεξαμενή, η οποία διέθετε στο πρόσθιο τμήμα της μία κατακόρυφη φωτογραφική μηχανή, αποτελώντας ταυτόχρονα και το πρώτο αναγνωριστικό αεριωθούμενο της Αεροπορίας μας. Τα δύο τελευταία αναγνωριστικά αποσύρθηκαν το 1956 με την έλευση των RF-84F. Ο τύπος αποσύρθηκε στα τέλη του 1959 και τα ελληνικά αεροσκάφη (εκτός από δύο που παρέμειναν στη χώρα μας και έχουν ιδιαίτερη ιστορική αξία) κατέληξαν στη Γιουγκοσλαβική Αεροπορία. Τα F-84G συνολικά υπηρέτησαν με 6 Μοίρες της Πολεμικής Αεροπορίας σύμφωνα με το παρακάτω χρονολόγιο: 335ΜΔΒ, η οποία παρέλαβε F-84G στην 112ΠΜ τον Οκτώβριο του 1953, προερχόμενη από το Σέδες. Το Εντυπωσιακή άποψη ενός F-84G στην 112ΠΜ. (επάνω) Στιγμιότυπο από την επίσκεψη του SACEUR (που την εποχή εκείνη ήταν ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, μετέπειτα Πρόεδρος των ΗΠΑ) στην Ελευσίνα, το Διακρίνονται παραταγμένα αρκετά F-84G. (κάτω) 12 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ

12 2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

13 Republic F-84G Thunderjet Σεπτέμβριο του 1954 μετακινήθηκε στην 111ΠΜ, μέχρι το Σεπτέμβριο του 1957 οπότε μετακινήθηκε στην 110ΠΜ και άρχισε να αντικαθιστά τον τύπο με τα νεώτερα F-84F. 336ΜΔΒ, η οποία μετακινήθηκε και αυτή από το Σέδες στην Ελευσίνα, παραλαμβάνοντας F-84G στις Σε λίγους μήνες, στις μετακινήθηκε στην 111ΠΜ, όπου άλλαξε τα αεροσκάφη της σε F-84F το ΜΔ, η οποία παρέλαβε αρχικά τον τύπο στις στην Ελευσίνα, όπου και παρέμεινε μέχρι τα τέλη του 1959, αλλάζοντας τα αεροσκάφη της με F-86D. 338ΜΔΒ, η οποία οργανώθηκε στην Ελευσίνα στις Το πρώτο μαχητικό F-84G έφτασε στην Ελλάδα στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας στις , λίγους μήνες μετά τα πρώτα εκπαιδευτικά T-33 και μέσα σε ένα τρίμηνο υπήρχε ήδη ο πρώτος ετοιμοπόλεμος πυρήνας προσωπικού , όπου και παρέλαβε F-84G την άνοιξη του Τον Απρίλιο του 1953 μετακινήθηκε στην 110ΠΜ μέχρι το Νοέμβριο του 1956, οπότε και επέστρεψε στην 112ΠΜ μέχρι τον Μάιο του Επόμενη βάση της ήταν η 115ΣΜ στη Σούδα, όπου και ανέστειλε προσωρινά της εργασίες της τον Ιανουάριο του 1960, εγκαταλείποντας για πάντα και τα F-84G. Ήταν η Μοίρα που αποχωρίστηκε τελευταία τον τύπο. 339ΜΔΒ, με ανάλογη πορεία με τις προηγούμενες, καθώς συγκροτήθηκε στις στην Ελευσίνα. Το 1953 παρέλαβε και αυτή F-84G και μετακινήθηκε στην 110ΠΜ. Στην Ελευσίνα επέστρεψε τον Ιανουάριο του Αντικατέστησε τα αεροσκάφη της με F- 84F τον Ιούλιο του ΜΔΒ, η συγκρότηση της οποίας ( ) συνέπεσε χρονικά με την άφιξη των πρώτων F-84G. Στις μετακινήθηκε στην 111ΠΜ, όπου και άλλαξε τύπο, παραλαμβάνοντας F-84F το Μάιο του Το ιστορικό των F-84G με την ΕΒΑ ήταν επεισοδιακό, αν και βραχύβιο. Στην εξάχρονη χρησιμοποίησή τους (επτάχρονη, αν ληφθεί υπ όψη και η εκπαίδευση στελεχών στο εξωτερικό) κόστισαν τη ζωή 36 Ελλήνων Αεροπόρων, δηλαδή κατά μέσο όρο 5 σχεδόν κάθε χρόνο, αριθμός που με τα σημερινά δεδομένα θεωρείται καταστροφή! Η αξιολόγηση όμως του φαινομένου πρέπει να λάβει υπόψη σημαντικές παραμέτρους της περιόδου αυτής, που δεν υφίσταται πλέον σε καμιά από τις σύγχρονες αεροπορίες της εποχής μας. Οι ελλείψεις σε εγκαταστάσεις, οι συχνές μετακινήσεις και η πίεση που υπήρχε, προκειμένου η χώρα 1 2 να ανταποκριθεί με υψηλές αξιώσεις στη δημιουργία ισχυρού προφίλ μέσα στους κόλπους του ΝΑΤΟ, ήταν μερικοί μόνο από τους παράγοντες που είχε να αντιμετωπίσει το προσωπικό. Μεγάλο μέρος των αιτίων των ατυχημάτων πρέπει να αναζητηθούν στα εγγενή χαρακτηριστικά των F-84G. Τα αεροσκάφη αυτά ήταν από τα πρώτα δείγματα μαχητικών της κατηγορίας τους, με συνέπεια να είναι βαριά και αεροδυναμικά να μην αφήνουν περιθώρια λαθών στον πιλότο. Η εικόνα αυτή ενισχυόταν και από την αναξιοπιστία των πρώτων κινητήρων jet τύπου J-35, οι οποίοι είχαν ανεπαρκή ώση για το βάρος του αεροσκάφους και εμφάνιζαν εύκολα συμπτώματα υπερθέρμανσης. Παρά τον αξονικής ροής συμπιεστή τους είχαν πολύ αργή απόκριση στις μετακινήσεις της μανέτας (μοχλού ισχύος), η οποία έπρεπε να χρησιμοποιείται με προοδευτικές κινήσεις, προκειμένου να αποφευχθούν προβλήματα και υπερθερμάνσεις. Αρκετές αστοχίες καταγράφηκαν και 14 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ

14 3 στα συστήματα προσγείωσης, καθώς ακόμα και τα πρώτα υδραυλικά συστήματα υψηλής πίεσης χρειάστηκαν χρόνια για να καταστούν αξιόπιστα. Το F-84G επιτάχυνε πολύ γρήγορα στη διηχητική περιοχή (>0,85 Μach). Ειδικά πάνω από τα 0,75 Μach τα χειριστήρια ήταν αδύνατο να μετακινηθούν, λόγω των υψηλών αεροδυναμικών πιέσεων στα πηδάλια, οπότε έπρεπε να υπάρχει επαρκές ύψος για recovery του αεροσκάφους (έξοδος από βύθιση) με την ελάττωση της ισχύος και την έκταση του αερόφρενου. Πάντως η ευστάθεια του αεροσκάφους βοηθούσε στην πτήση με όργανα, ενώ είχε καλή συμπεριφορά στις προσγειώσεις με πλάγιο άνεμο. Περιγραφh Η λήξη του Β ΠΠ βρήκε τους Αμερικανούς να έχουν ήδη εκδώσει προδιαγραφές από το 1944, που αφορούσαν την παραγωγή ενός μαχητικού ημέρας, ταχύτητας 966 km/h, εμβέλειας km και με οπλισμό 4-6 πολυβόλα. Το πρωτότυπο αυτής της προσπάθειας, σχεδιασμένο από τον Alexander Kartveli, πέταξε στις 28/2/1946. Η πρώιμη αυτή γενιά αεριωθουμένων έμελλε να αντιμετωπίσει όλο το βάρος των προβλημάτων που περίμενε τους σχεδιαστές και τους αεροπόρους που είχαν βαλθεί να εξερευνήσουν τις νέες τεχνολογίες της αεριώθησης αλλά και της αεροδυναμικής που αυτή επέβαλλε, καθώς τα αεροσκάφη είχαν πλέον τη δυνατότητα να προσεγγίσουν το όνειρο κάθε αεροδυναμιστή της εποχής: Το φράγμα του ήχου. Το όνομα του νέου μαχητικού ήταν Thunderjet, συνδυάζοντας την παράδοση που ήθελε την εταιρία Republic Aviation Company να δίνει το πρόθεμα «thunder» (κεραυνός) σε σημαντικά αεροσκάφη της (P Το πιλοτήριο του F-84G. Δύο F-84G ετοιμάζονται για εκκίνηση των κινητήρων με τη βοήθεια εξωτερικής πηγής. Πιλότοι εκτελούν συμβολικά ενημέρωση μπροστά από ένα άβαφο F-84G. Φέρουν αλεξίπτωτο πλάτης όπως επέβαλαν τα καθίσματα της εποχής. Στην κοιλιά του αεροσκάφους δεσπόζει το διάτρητο ανοιχτό αερόφρενο. 47 Thunderbolt) και τονίζοντας ταυτόχρονα το νέο προωστικό σύστημα του αεροσκάφους. Για το F-84 η κατάσταση εξελίχτηκε με πολλές δυσκολίες, με αποτέλεσμα οι πρώτες παραλλαγές του τύπου να μη χαρακτηρίζονται πλήρως επιχειρησιακές. Οι πρώτες δοκιμές σε αεροσήραγγα αποκάλυψαν προβληματική διαμήκη ευστάθεια και στρεβλώσεις στις επικαλύψεις του οριζόντιου ουραίου. Σύντομα το αεροσκάφος πέταγε με περιορισμούς, που όριζαν ως μέγιστη ταχύτητα όπου το αεροσκάφος παρέμενε ελέγξιμο τα 0,8Μach, ενώ οι μέγιστες φορτίσεις περιορίστηκαν στα 5,5G. Οι δεξαμενές στα ακροπτερύγια προκαλούσαν δομικές καταστροφές στην πτέρυγα κατά τους ελιγμούς με υψηλές φορτίσεις «G». Το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε με την τοποθέτηση ειδικών τριγωνικών πτερυγίων στο εξωτερικό μέρος των δεξαμενών αυτών. Οι προσπάθειες βελτίωσης του αεροσκάφους επέφεραν ραγδαία αύξηση του βάρους, που οι πρώτες εκδόσεις των ανεμικών στροβιλοκινητήρων J-35 με συμπιεστή αξονικής ροής της General Electric δυσκολεύονταν ιδιαίτερα να προωθήσουν. Η ωρίμανση του αεροσκάφους στο μοντέλο F-84D, το οποίο ήταν ταχύτερο, πιο αποδοτικό σε μεγάλα ύψη, μετέφερε μεγαλύτερο φορτίο και είχε καλύτερη εμβέλεια από το P-80 Shooting 2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

15 Republic F-84G Thunderjet S/N ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ F-84G Thunderjet (Μουσείο ΠΑ) (Ακρ. Σμήνος) (110ΠΜ) Star, βασικό αμερικανικό καταδιωκτικό της εποχής, διέσωσε το πρόγραμμα. Η έκδοση F-84G που τελικά προμηθεύτηκε η ΕΒΑ ήταν και η τελευταία των F-84 με πτέρυγα χωρίς οπισθόκλιση. Διέθετε νέο κινητήρα J35-A-29 ώσης 5,560 lb (2519kgr) ενώ στον οπλισμό του προστέθηκε η πυρηνική βόμβα Mk 7. Διέθετε 4 φορείς ανάρτησης οπλισμού κάτω από την πτέρυγα και ήταν ικανό να φέρει βόμβες, ρουκέτες και δεξαμενές καυσίμου. Οι επιδόσεις του τύπου ήταν αναιμικές σε αρκετές φάσεις της πτήσης. Η απογείωση απαιτούσε πολύ μεγά- λο μήκος διαδρόμου, ακόμα και της τάξης των 3000m σε θερμές ημέρες. Η διαδικασία υποβοηθούνταν από την έναυση 2 ή και 4 ρουκετών, περισσότερο γνωστών ως JATO ή RATO (Jet / Rocket Assisted Take Off ). Οι ρουκέτες αυτές πρόσφεραν ώση 1000lbs για χρόνο 15, δημιουργώντας όμως δυσκολίες στην ορατότητα των αεροσκαφών που απογειώνονταν πίσω από ένα F-84 που τις χρησιμοποιούσε. Η απογείωση και η προσγείωση απαιτούσαν περί τους 140kts (260 km/h) στο ταχύμετρο του αεροσκάφους, ταχύτητες σχεδόν 50% με- 16 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ

16 Τετράδα του πρώτου ακροβατικού σμήνους με F-84G πάνω από την Ελευσίνα. Το αεροδρόμιο αποτέλεσε πραγματικό λίκνο των αεριωθουμένων κατά τη δεκαετία του F-84G του πρώτου Ελληνικού Ακροβατικού Σμήνους απογειώνεται από την Ελευσίνα με τη χρήση ρουκετών JATO. Είναι χαρακτηριστική η βαφή των ακροπτερύγιων δεξαμενών και του πηδαλίου διεύθυνσης (rudder). Απογείωση τετράδας F-84G ανά ζεύγη στο αεροδρόμιο Αγχιάλου. Εντυπωσιακό στοιχείο είναι η μικρή απόσταση μεταξύ των ζευγών, δεδομένο που υποδηλώνει ότι το δεύτερο ζευγάρι ξεκινούσε την απογείωση πριν το πρώτο αφήσει το διάδρομο, αυξάνοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης σε περίπτωση που κάποιο από τα προπορευόμενα αεροσκάφη ματαίωνε την απογείωση. Το πρώτο F-84G της 336 ΜΔΒ. Το αεροσκάφος είναι φορτωμένο με 8 ρουκέτες 5 και δύο βόμβες. Στην κοιλιά δεσπόζει το ανοικτό αερόφρενο. 2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

17 Republic F-84G Thunderjet Η διατήρηση παρατεταμένης φόρτισης πάνω από 3G οδηγούσε σε ραγδαία πτώση της ταχύτητας, καθιστώντας το αεροσκάφος υποδεέστερο στις αερομαχίες έναντι του σύγχρονού του αλλά περισσότερο ευέλικτου και ταχύτερου MiG-15. γαλύτερες από τα μαχητικά του Β ΠΠ. Παρά το μικρό λόγο ώσης / βάρους, η καλή αεροδυναμική του αεροσκάφους το βοηθούσε να φτάσει σύντομα στο δομικό όριο ταχύτητας, που ήταν 0,82 Μach. Η υπέρβαση πάντως αυτής της ταχύτητας, ιδιαίτερα σε χαμηλό ύψος, οδηγούσε σε απότομες τάσεις ανόδου και δομική καταστροφή της πτέρυγας. Σε μεγαλύτερα ύψη (4600m), οι κραδασμοί που παράγονταν ήταν πολύ ισχυροί. Η διατήρηση παρατεταμένης φόρτισης πάνω από 3G οδηγούσε σε ραγδαία πτώση της ταχύτητας, καθιστώντας το αεροσκάφος υποδεέστερο στις αερομαχίες έναντι του σύγχρονού του αλλά περισσότερο ευέλικτου και ταχύτερου MiG-15. Το F-84 πάντως αποδείχτηκε πολύ σταθερή πλατφόρμα για βολές κάθε είδους. To F-84 (όλες οι παραλλαγές) κλήθηκε να φέρει σε πέρας σημαντικό μέρος των αποστολών κρούσης στον πόλεμο της Κορέας, εκτελώντας αποστολές, ρίχνοντας τόνους βομβών, τόνους napalm και προσβάλλοντας το 60% των στόχων εδάφους που χτυπήθηκαν από τους Αμερικανούς αποτελώντας και το πρώτο αεροσκάφος του θρυλικού αμερικάνικου ακροβατικού σμήνους «Thunderbirds» (F-84G). Ικανό για εναέριο ανεφοδιασμό και εξοπλισμό που μπορούσε να περιλάβει ατομικές βόμβες, παρήχθη σε μεγάλους αριθμούς. Από τα 3025 F-84G που κατασκευάστηκαν, 1936 κατέληξαν σε χώρες μέλη του ΝΑΤΟ μέσω του προγράμματος MDAP. Τα περισσότερα κατέληξαν πολύ σύντομα σε συμμαχικές προς τις Η.Π.Α. αεροπορίες. Η τιμή αγοράς καθενός από αυτά αντιστοιχούσε σε U.S. $ σε αποπληθωρισμένες τιμές του 1950, ποσό αρκετά σημαντικό για την εποχή εκείνη. Η αξία αυτή αναλυόταν ως εξής: $150,846 αναλογούσαν στο σκάφος, $41,488 στον κινητήρα, $4,761 στα ηλεκτρονικά, $2,719 στον εξοπλισμό και $37,433 στον οπλισμό ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ Σχηματισμός από 16 αεροσκάφη F-84G πάνω από την Ελευσίνα το Τετράδα F-84G. Μαχητικό F-84G απαγγιστρώνει αμέσως μετά την εκτέλεση βολής σε χαμηλό ύψος. Διακρίνεται ο στόχος που αποτελείται από πανί και κοντάρια.

18 Republic F-84G Thunderjet F-84G με τα χρώματα που απέκτησαν το 1958 τα αεροσκάφη του πρώτου Ελληνικού Ακροβατικού Σμήνους. Republic F-84G Thunderstreak F-84F στο φυσικό μεταλλικό του χρώμα. Παρατηρήστε την κίτρινη-μαύρη γραμμή που διατρέχει την περίμετρο του ρύγχους. 2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 North American F-86E (M) Sabre) Η δεκαετία του 1950 έμεινε στην ιστορία για πολλά σημαντικά γεγονότα. Ένα από αυτά, άμεσα σχετιζόμενο με το ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής και την αντιπαράθεση ανατολής δύσης ήταν ο πόλεμος στην Κορέα. Από αεροπορικής πλευράς η σύρραξη αυτή αποτέλεσε σημαντικό πεδίο δοκιμών των νέων αεριωθουμένων της εποχής σε πραγματικές συνθήκες καθώς και των δογμάτων που αφορούσαν τη σχεδίαση και την επιχειρησιακή τους αξιοποίηση. Από πλευράς Αμερικανών η ισχύς τους σε αποστολές αναχαίτισης και εναέριας υπεροχής βασίστηκε κυρίως στην παρουσία των F-86 Sabre (στα ελληνικά αποδίδεται «Σπάθη»), τα οποία έδωσαν επικές αερομαχίες με τα MiG-15, που αποτελούσαν τον αντίστοιχο τύπο αυτής της κατηγορίας στο σοβιετικό και το κινεζικό οπλοστάσιο της εποχής, που ήταν και οι δυνάμεις που υποστήριξαν τα στρατεύματα της Β. Κορέας. Η πρώτες σχεδιάσεις αεριωθουμένων είχαν ήδη δείξει τα πλεονεκτήματά τους σε πολεμικές αποστολές αιχμής έναντι των ελικοφόρων, η εκτόπιση των οποίων από το προσκήνιο είχε δρομολογηθεί ήδη σε παγκόσμιο επίπεδο. Παράλληλα τα προβλήματα της πρώιμης αυτής γενιάς αεριωθουμένων είχαν αρχίσει να βρίσκουν λύσεις, κυρίως τα προβλήματα αεροδυναμικής. Η υιοθέτηση της οπισθοκλινούς πτέρυγας επέτρεψε επιτέλους στα μαχητικά να φλερτάρουν με τη διηχητική περιοχή (0,85 1,15 Μach) χωρίς το φόβο να διαλυθούν στον αέρα! Οι νέες σχεδιάσεις της εποχής εμφάνισαν για πρώτη φορά ικανοποιητικές επιδόσεις και εξαιρετική ευελιξία. Η ιστορία του F-86E για την Ελληνική Αεροπορία αρχίζει επίσημα στις όταν παραδόθηκαν τα πρώτα από αυτά στην Ελευσίνα, όπως και κάθε αεριωθούμενο εκείνης της περιόδου. Επρόκειτο για μεταχειρισμένα αεροσκάφη, τα οποία πετούσαν με Μοίρες της Καναδικής Βασιλικής Αεροπορίας (RCAF) και είχαν αρχίσει να παραλαμβάνουν νεώτερες εκδόσεις του F-86E. Τα αεροσκάφη θεωρήθηκαν πλεονάζοντα και διατέθηκαν για την ενίσχυση των αεροποριών Ελλάδας και Τουρκίας. Ήταν Καναδικής κατασκευής (M = Modified, τροποποιημένο) και έφεραν την πτέρυγα τύπου 6-3, γνωστή και ως «σκληρή πτέρυγα». Σύμφωνα με την καναδική ονοματολογία αναφέρονται ως Canadair CL-13 Mk-2. Οι πρώτες παραδόσεις στην Ελευσίνα έγιναν από Καναδούς, κλιμάκιο των οποίων εκπαίδευσε και τους πρώτους Έλληνες πιλότους και τεχνικούς. Η παραλαβή των αεροσκαφών συνεχίστηκε στο Ringway στην Αγγλία, από όπου τα αεροσκάφη μετά F-86E σε πτήση με φόντο τα νέφη. (επάνω) Στιγμιότυπο από την τελετή παράδοσης 6 F-86Ε SABRE από την Καναδική Κυβέρνηση στις στην Ελευσίνα. (κάτω) 20 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΦΤΕΡΑ

20 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ

ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟΥ Το 19ο αιώνα κατασκευάστηκε το πρώτο αεροπλάνο από το Ρώσο εφευρέτη Α.Φ. Μοζάισκη. Η συσκευή έκανε μικρή πτήση. Αργότερα, στο τέλος του αιώνα, ο Χ. Μαξίμ στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΗ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. Από την αρχαιότητα, ο άνθρωπος ονειρεύτηκε να γίνει ο άρχοντας των αιθέρων. Ο Δαίδαλος και ο Ίκαρος, ο Βελλεροφόντης πάνω στο φτερωτό

Διαβάστε περισσότερα

Φωτ. Αεροδρόμιο Σερρών

Φωτ. Αεροδρόμιο Σερρών Η Ιστορία της Αεροπορίας Στρατού 1. Χρονική αφετηρία της Αεροπορίας Στρατού θεωρείται το έτος 1947 όταν τον Ιανουάριο εκείνης της χρονιάς μετέβησαν οι πρώτοι Αξιωματικοί του πυροβολικού στην Αγγλία στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΟΙΝΙΚΑΣ Αποστολή 7 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Με την πρώτη ημέρα από την άναδρη επίθεση της Τουρκίας να έχει περάσει, οι δυο χώρες έχουν εμπλακέι τόσο στην στεριά, όσο στην θάλασσα και στον αέρα. Στην

Διαβάστε περισσότερα

30 χρόνια στους ουρανούς µε τα RF-4E. 348 Μοίρα Τακτικής Αναγνώρισης

30 χρόνια στους ουρανούς µε τα RF-4E. 348 Μοίρα Τακτικής Αναγνώρισης 30 χρόνια στους ουρανούς µε τα RF-4E 348 Μοίρα Τακτικής Αναγνώρισης 30 χρόνια στους ουρανούς µε τα RF-4E π H 348 MΤΑ παρέλαβε τα πρώτα RF-4E το 1978, συνεχίζοντας τη µεγάλη παράδοση στις αποστολές τακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ένταξη σε υπηρεσία στην ΠΑ

Η ένταξη σε υπηρεσία στην ΠΑ P T Y P Q R S Mirage 2000-5Mk.2 Η ένταξη σε υπηρεσία στην ΠΑ P T Y Η ένταξη σε υπηρεσία στην ΠΑ Πραγµατοποιήθηκε στις 23 Νοεµβρίου, ηµέρα Παρασκευή στο αεροδρόµιο της Τανάγρας όπου εδρεύει η 114 Πτέρυγα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ. 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3 ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ 1. Εξέδρες για αεροφωτογράφηση Από τη στιγμή που άνθρωπος ανακάλυψε τη σπουδαιότητα της αεροφωτογραφίας, άρχισε να αναζητά τρόπους και μέσα που θα του επέτρεπαν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 11 ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 11 ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΤΡΟΒΙΛΟΜΗΧΑΝΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ Υπεύθυνος: Επικ. Καθηγητής Δρ. Α. ΦΑΤΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Όπως είναι γνωστό, στους. παλινδρομικούς κινητήρες, η πλήρωση και. εκκένωση των κυλίνδρων γίνεται με τη. βοήθεια ειδικών μεταλλικών βαλβίδων.

Όπως είναι γνωστό, στους. παλινδρομικούς κινητήρες, η πλήρωση και. εκκένωση των κυλίνδρων γίνεται με τη. βοήθεια ειδικών μεταλλικών βαλβίδων. Δεσμοδρομική Κίνηση Βαλβίδων Όπως είναι γνωστό, στους τετράχρονους εμβολοφόρους παλινδρομικούς κινητήρες, η πλήρωση και εκκένωση των κυλίνδρων γίνεται με τη βοήθεια ειδικών μεταλλικών βαλβίδων. Οι βαλβίδες

Διαβάστε περισσότερα

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη

1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη Περιεχόμενα Ευχαριστίες... 15 Εισαγωγή... 17 1 Η δημιουργία ενός Πιλότου-Ηγέτη... 23 2 Η Ματιά του Πιλότου... 33 3 Η επίγνωση της κατάστασης... 43 4 Η δύναμη του σχεδιασμού... 59 5 Στο απόγειο της τεχνολογίας...

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 2 : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 2 : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 2 : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΣΥΝΕΧΗ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΤΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΑ ΚΙΝΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΜΕΓΑΛΕΣ ΤΑΧΥΤΗΤΕΣ ΣΕ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΠΟΥ Η ΠΙΕΣΗ,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας

Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2008-2009 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Αεροπλάνα Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc22 Μπράχου Έλενα Τζουανάκη

Διαβάστε περισσότερα

Alpha, Alfa) www.redstar.gr

Alpha, Alfa) www.redstar.gr Πύραυλος εναντίον πλοίων 3M-51 (Alpha( Alpha, Alfa) 3Μ-51 (3Μ54) 3Μ-51 (3Μ54) Πύραυλος εναντίον πλοίων 3M-51 (Alpha, Alfa) 1 Χώρα: Ρωσία Αριθµός αντικειµένου: 3Μ-51 (3Μ54) Ονοµασία: Alfa Κατασκευαστής:

Διαβάστε περισσότερα

Εικ.1: BR151 σε διπλή έλξη μεταφοράς συρμού σιδηρομεταλλεύματος

Εικ.1: BR151 σε διπλή έλξη μεταφοράς συρμού σιδηρομεταλλεύματος Γενικά Σε συνέχεια της σειράς Ε50 οι Γερμανικοί Σιδηρόδρομοι (DB) κατασκεύασαν από το 1973 έως το 1977 τη σειρά BR151. Ήταν πιο ισχυρή, γρηγορότερη και σημαντικά ελαφρύτερη από την πρόγονό της. Περίπου

Διαβάστε περισσότερα

Αρ. Πρωτ. 9/2010 Αθήνα, 5/3/2010

Αρ. Πρωτ. 9/2010 Αθήνα, 5/3/2010 Αρ. Πρωτ. 9/2010 Αθήνα, 5/3/2010 ΠΡΟΣ : Σωματεία με δραστηριότητα υπερελαφρών ΘΕΜΑ : Πρόταση της Επιτροπής Υπερελαφρών επί του Κανονισμού ΥΠ.Α.Μ Αγαπητοί φίλοι, Συνημμένα θα βρείτε την πρόταση της Επιτροπής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 7 ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ 7 ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΘΕΡΜΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ ΚΑΙ ΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΤΡΟΒΙΛΟΜΗΧΑΝΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΡΟΒΙΛΟΚΙΝΗΤΗΡΩΝ Υπεύθυνος: Επικ. Καθηγητής Δρ. Α. ΦΑΤΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung. Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια

Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung. Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια Kιβώτιο ταχυτήτων διπλού συμπλέκτη Porsche Doppelkupplung Η ιστορία επιτυχίας του PDK: ένα bestseller σε μόλις πέντε χρόνια Στουτγάρδη. Στη δεκαετία του '80 η Porsche ανέπτυξε μια παγκόσμια τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

Το καλύτερο SYM. SYM Citycom 300. Το Citycom 300i είναι το scooter που φέρνει τη SYM μπροστά από τις παραδοσιακές δυνάμεις του χώρου

Το καλύτερο SYM. SYM Citycom 300. Το Citycom 300i είναι το scooter που φέρνει τη SYM μπροστά από τις παραδοσιακές δυνάμεις του χώρου Το καλύτερο SYM ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: AUTOMAG ΜΟΤΟ ΔΟΚΙΜΕΣ 073 SYM Citycom 300 ΚΕΙΜΕΝΟ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΤΡΟΧΕΙΛΟΣ Το Citycom 300i είναι το scooter που φέρνει τη SYM μπροστά από τις παραδοσιακές δυνάμεις του χώρου Τις

Διαβάστε περισσότερα

Σημαντικός παράγοντας στην επιλογή εξοπλισμού είναι:

Σημαντικός παράγοντας στην επιλογή εξοπλισμού είναι: ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ Χριστάκης Ιωάννου Πρόλογος ------------------------- Αυτή η μελέτη αφορά νέους πιλότους που αγόρασαν για πρώτη φορά εξοπλισμό ή αυτούς που θέλουν να μάθουν πώς θα κρατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού.

Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Κυρίες και Κύριοι, Με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση διοργανώνουμε τη σημερινή εκδήλωση, για να τιμήσουμε τα 100 χρόνια ζωής της Αεροπορίας Στρατού. Όταν το 1912 δειλά συγκροτείτο ο πρώτος αεροπορικός στόλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΕΡΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΕΡΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΑΕΡΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΑΡΙΑΝΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ 2014 Από πολύ νωρίς το σχήμα των οχημάτων επηρέασε σε μεγάλο βαθμό κατασκευαστές, επιστήμονες και μηχανικούς καθώς συνδέεται άμεσα με την αεροδυναμική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ M113 ΠΟΛΥΟΧΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ WARAN-G4. Nέα Τεχνολογία από το Flensburg

ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ M113 ΠΟΛΥΟΧΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ WARAN-G4. Nέα Τεχνολογία από το Flensburg ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ M113 ΠΟΛΥΟΧΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ WARAN-G4 Nέα Τεχνολογία από το Flensburg ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ AEV WISENT Μ113EXCAVATOR ΕΚΣΚΑΦΕΑΣ AEV WISENT ΠΟΛΥΟΧΗΜΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ WARAN-G4 Η FFG ανέλαβε να εκσυγχρονίσει και να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3 : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3 : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ ΜΑΘΗΜΑ 3 : ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΥΣΙΜΟΥ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΤΟ Α/ΦΟΣ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΟΥ ΣΕ ΈΝΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟ ΕΊΝΑΙ (Α) Η ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ ΜΕ ΚΑΥΣΙΜΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία

Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Τηλεπισκόπηση - Φωτοερμηνεία Ενότητα 2: Εισαγωγή στην Αεροφωτογραφία. Κωνσταντίνος Περάκης Ιωάννης Φαρασλής Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Επιλογή Κινητήρων. σωμάτων και νερού IPXY. Κατηγοριοποίηση: Ηλεκτρικές Μηχανές Βιομηχανικοί Αυτοματισμοί. μέχρι μια οριακή θερμοκρασία B, F, H, C

Επιλογή Κινητήρων. σωμάτων και νερού IPXY. Κατηγοριοποίηση: Ηλεκτρικές Μηχανές Βιομηχανικοί Αυτοματισμοί. μέχρι μια οριακή θερμοκρασία B, F, H, C Επιλογή Κινητήρων Οι κινητήρες κατασκευάζονται με μονώσεις που μπορούν να αντέξουν μόνο μέχρι μια οριακή θερμοκρασία Τα συστήματα μόνωσης έχουν κατηγοριοποιηθεί σε διάφορες κλάσεις: Y, A, E, B, F, H, C

Διαβάστε περισσότερα

Εργ.Αεροδυναμικής,ΕΜΠ. Καθ. Γ.Μπεργελές

Εργ.Αεροδυναμικής,ΕΜΠ. Καθ. Γ.Μπεργελές Η Τεχνολογία των Ελικοπτέρων Τι είναι τα ελικόπτερα Κατηγορίες Ελικοπτέρων Τυπικό ελικόπτερο Υβριδικό αεροσκάφος Tilt-rotor Πως λειτουργεί μιά έλικα Ι U = ταχύτητα πτήσης η σχετική ταχύτητα του αέρα ως

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Αλεξιπτωτάρισμα Ελεύθερη μετάφραση από άρθρο της dhv Λιόντος Σωτήρης "

Αλεξιπτωτάρισμα Ελεύθερη μετάφραση από άρθρο της dhv Λιόντος Σωτήρης Αλεξιπτωτάρισμα Ελεύθερη μετάφραση από άρθρο της dhv Λιόντος Σωτήρης " Το πρόβλημα του αλεξιπτωταρίσματος δεν είναι γενικό. Το 2003 δηλώθηκαν μόνο 5 ατυχήματα. Αφορά μόνο λίγα μοντέλα αλεξιπτώτων που συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

Seat 1500 (1963) Written by cordova

Seat 1500 (1963) Written by cordova Το 1965 η Seat παρουσίασε στην αγορά το Seat 1500 (δύο χρόνια πριν -1963- είχε παρουσιαστεί στην έκθεση αυτοκινήτου της Βαρκελώνης). Λόγω του μεγαλύτερου και ισχυρότερου κινητήρα, των χώρων που πρόσφερε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΤΗΣΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΟΣ ΠΤΗΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το παρακάτω κείμενο βασίζεται σε δημοσιευμένο υλικό του περιοδικού DHV info (τεύχη Νο 114 και Νο 140) της Γερμανικής ομοσπονδίας. Παρ όλα αυτά, δεν μπορώ να πάρω καμία ευθύνη και συνιστώ να συμβουλευτεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΩΝ Εργαστηριακή Άσκηση 2 ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΟΣ ΔΥΝΑΜΗ Ονοματεπώνυμο: Παριανού Θεοδώρα Όνομα Πατρός: Απόστολος Αριθμός μητρώου: 1000107 Ημερομηνία Διεξαγωγής: 05/12/11 Ημερομηνία Παράδοσης:

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ)

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΤΗΣΕΩΝ (Ε ΑΑΠ) ΠΟΡΙΣΜΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΟΥΣ SX-AMF 02/2003 26-02-2000 i ΠΟΡΙΣΜΑ ΙΕΡΕΥΝΗΣΗΣ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας. Εξ ορισμού το Foilsim κατά την έναρξή του έχει τις ακόλουθες τιμές προεπιλεγμένες:

Φύλλο Εργασίας. Εξ ορισμού το Foilsim κατά την έναρξή του έχει τις ακόλουθες τιμές προεπιλεγμένες: Φύλλο Εργασίας Σημείωση: Δίπλα από το κάθε ερώτημα του φύλλου εργασίας και με υπογραμμισμένη γραμματοσειρά, δίνεται για τους σκοπούς του παρόντος διδακτικού σεναρίου και από μία σύντομη ενδεικτική απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ

ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΟΦΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ PDF Created with deskpdf PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com 1. Εάν µάθατε να πετάτε το αεροπλάνο Υπολοχαγός µην ξεχάσετε να το πετάτε σαν Ταγµατάρχης.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Α2 έτος 2014-15 Ομάδα Β. Ενότητα: Μεταφορές-Επικοινωνίες Θέμα: Αεροπλάνα! Εργασία της μαθήτριας: Κύρκου Μυρτώ

Τμήμα: Α2 έτος 2014-15 Ομάδα Β. Ενότητα: Μεταφορές-Επικοινωνίες Θέμα: Αεροπλάνα! Εργασία της μαθήτριας: Κύρκου Μυρτώ Τμήμα: Α2 έτος 2014-15 Ομάδα Β Ενότητα: Μεταφορές-Επικοινωνίες Θέμα: Αεροπλάνα! Εργασία της μαθήτριας: Κύρκου Μυρτώ Αεροπλάνα! Ενότητα 1 ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ Τεχνολογία είναι η επιστήμη και η τέχνη της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ 2

ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ 2 ΕΓΧΕΙΡΙ ΙΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α. ΑΝΑΘΕΣΗ ΚΑΘΗΚΟΝΤΩΝ 1 Εκπαιδευτές Βοηθοί Εκπαιδευτών Αέρος 1 Εκπαιδευτές Εδάφους 1 Ρυµουλκοί 1 Εξουσιοδότηση για Εκπαίδευση 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Β. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ-----ΛΕΣΒΙΑΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ-----ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ-----ΛΕΣΒΙΑΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑΣ ΑΝΟΙΧΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΗΣ-----ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΣΧΟΛΗΣ ΣΚΑΦΟΣ Η μορφή των ιστιοφόρων σκαφών όπως εξελίχθηκε από τα αρχαία ξύλινα εμπορικά και πολεμικά πλοία έως τα σύγχρονα αγωνιστικά επηρεάζονταν από τους ίδιους παράγοντες. Είναι συνάρτηση της χρήσης τους,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ CESSNA 172SP SX AVP

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ CESSNA 172SP SX AVP ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ CESSNA 172SP SX AVP Σελίδα 1 από 10 ΠΡΟΣΟΧΗ! Όταν είναι ανοιχτός ο Γενικός Διακόπτης Ηλεκτρικών του αεροπλάνου (master switch) και πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρες μιας νέας εποχής

Κινητήρες μιας νέας εποχής Κινητήρες μιας νέας εποχής H ABB παρουσιάζει μια νέα γενιά κινητήρων υψηλής απόδοσης βασισμένη στην τεχνολογία σύγχρονης μαγνητικής αντίστασης. Η ΑΒΒ στρέφεται στην τεχνολογία κινητήρων σύγχρονης μαγνητικής

Διαβάστε περισσότερα

8ο Φοιτητικό Συνέδριο «Επισκευές Κατασκευών 2002», Μάρτιος 2002 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ ΤΟΥ 1999

8ο Φοιτητικό Συνέδριο «Επισκευές Κατασκευών 2002», Μάρτιος 2002 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ ΤΟΥ 1999 8ο Φοιτητικό Συνέδριο «Επισκευές Κατασκευών 2002», Μάρτιος 2002 Εργασία Νο 1 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΒΛΑΒΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΕΙΣΜΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΤΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΗ ΤΟΥ 1999 Ο.Σ. ΑΠΟ ΤΟ ΞΑΓΟΡΑΡΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΛΑΟΥΡΔΕΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

αα ΑΡΘΡΟ ΣΧΟΛΙΑ 01 Άρθρο 32 & (η), (θ), (ιβ) και (ιγ)

αα ΑΡΘΡΟ ΣΧΟΛΙΑ 01 Άρθρο 32 & (η), (θ), (ιβ) και (ιγ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 ΣΟΒΑΡΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΥΔΑΤΟΔΡΟΜΙΩΝ αα ΑΡΘΡΟ ΣΧΟΛΙΑ 01 Άρθρο 32 & (η), (θ), (ιβ) και (ιγ) Στο άρθρο αυτό και στις συγκεκριμένες παραγράφους, γίνεται προσπάθεια να μεταφερθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 13 Απριλίου, 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση. Γενικές οδηγίες: 1.

Διαβάστε περισσότερα

σειρά Ape ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ Ape.indd 1 18/3/2009 1:00:36 µµ

σειρά Ape ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ Ape.indd 1 18/3/2009 1:00:36 µµ σειρά Ape ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΟΧΗΜΑΤΑ Ape.indd 1 18/3/2009 1:00:36 µµ ΕΔΩ ΚΑΙ ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟ ΠΙΟ ΠΟΛΥΧΡΗΣΤΙΚΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΟΧΗΜΑ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ Από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και μέχρι σήμερα οι τροχοί

Διαβάστε περισσότερα

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.»

«Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» «Αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου. Προδιαθέτει τους μαθητές, θετικά ή αρνητικά για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής.» Με τον όρο αθλητική υλικοτεχνική υποδομή του σχολείου ορίζουμε τις εγκαταστάσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοσυσσωρευτές ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Θερμοσυσσωρευτές ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ Θερμοσυσσωρευτές Οι θερμοσυσσωρευτές αποτελούν την ιδανική λύση θέρμανσης για πολλά σπίτια. Είναι ιδιαίτερα αποδοτικοί και οικονομικοί. Καθώς αποθηκεύουν θερμότητα με τη φθηνότερη χρέωση, συνήθως κατά

Διαβάστε περισσότερα

i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου

i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το i-size το νέο πρότυπο της ΕΕ για την ασφάλεια των καθισμάτων αυτοκινήτου Πίνακας περιεχομένων Ένα νέο πρότυπο ασφαλείας για τα παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΕΡΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ

ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΕΡΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ & ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΑΕΡΟΔΥΝΑΜΙΚΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1 ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΣΧΗΜΑΤΩΝ 7 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 10 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 0 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ-ΚΥΡΙΑ ΤΜΗΜΑΤΑ-ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ 11 1.1 ΓΕΝΙΚΑ 11 1.2 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΑΕΡΟΣΚΑΦΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΑΪΟΥ 03 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλές επιδόσεις και χαμηλή κατανάλωση: Η αποδοτικότητα βρίσκεται σε κάθε Audi.

Υψηλές επιδόσεις και χαμηλή κατανάλωση: Η αποδοτικότητα βρίσκεται σε κάθε Audi. Vorsprung durch Technik www.audi.gr Υψηλές επιδόσεις και χαμηλή κατανάλωση: Η αποδοτικότητα βρίσκεται σε κάθε Audi. Ανακαλύψτε περισσότερα στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Αudi www.audi.gr ή στους Εξουσιοδοτημένους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2

Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Νέο Ευρωπαϊκό Πρότυπο ενεργειακής απόδοσης EN50598-2 Πώς μπορείτε να επωφεληθείτε Η εξοικονόμηση ενέργειας στην βιομηχανική παραγωγή αποτελεί θέμα ιδιαίτερης αξίας. Βασική επιδίωξη και πρωταρχικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5

ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ Σχ. Έτος : 2013-2014 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ. Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΙΕΚ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ: Στέλεχος Υπηρεσιών Ασφαλείας Ημ/νια: 09/01/2014 ΕΞΑΜΗΝΟ: Α Χειμερινό Εισηγητής : Εμμανουήλ Ε. Νικόλαος Μάθημα: Υγιεινή και Ασφάλεια Εργασιακών Χώρων Ενότητα: Κεφάλαιο 5 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ;

Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση. της κρίση ; Το ISIS καταρρέει. Λύση του δράματος ή εξάπλωση Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2015 της κρίση ; Του Γεωργίου Κ. Φίλη Ph.D.* Τη στιγμή αυτή οι τύχες του πολέμου τόσο στο Ιράκ όσο και στη Συρία φαίνεται να έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες. 1. Aεροπόροι-πιλότοι. COCHRAN, JACQUELINE ("Jackie") (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ))

Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες. 1. Aεροπόροι-πιλότοι. COCHRAN, JACQUELINE (Jackie) (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ)) Γυναίκες αεροπόροι-πιλότοι και εξερευνήτριες Έρευνα-επιλογή: Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ 1. Aεροπόροι-πιλότοι COCHRAN, JACQUELINE ("Jackie") (Κόχραν, Ζακλίν (Τζάκυ)) ΗΠΑ πιλότος

Διαβάστε περισσότερα

EXPOSEC DEFENSEWORLD - CONFERENCE 2015 40 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ

EXPOSEC DEFENSEWORLD - CONFERENCE 2015 40 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ EXPOSEC DEFENSEWORLD - CONFERENCE 2015 40 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΧΘΕΣ, ΣΗΜΕΡΑ, ΑΥΡΙΟ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δ.Σ. ΕΑΒ Α.Ε. 16 Μαΐου 1975 Δημοσίευση Νόμου 43/75 που αφορά στη σύσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Μάθημα: ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2007 7:30

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com, τηλ. 6948260485 Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις ΚΑ ΜΟΣ (τηλ. 2310252320, Ερµού 48 Θεσσαλονίκη, Τ.Κ. 54623)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ INTERNET Το Internet είναι ένα πλέγμα από εκατομμύρια διασυνδεδεμένους υπολογιστές που εκτείνεται σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη και παρέχει τις υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

genoa Fort lauderdale hellenic match Flow Prestige 680 Fjord 48 Hanse 415 Xp 38 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ BIMONTHLY YACHTING MAGAZINE

genoa Fort lauderdale hellenic match Flow Prestige 680 Fjord 48 Hanse 415 Xp 38 ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ BIMONTHLY YACHTING MAGAZINE w w w. p l e f s i m a g. g r ΔΙΜΗΝΙΑΙΟ ΘΑΛΑΣΣΙΝΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ BIMONTHLY YACHTING MAGAZINE ΤΕΥΧΟΣ 154 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2015 - ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2016 4.80 Flow Prestige 680 Fjord 48 Hanse 415 Xp 38 genoa QATAR Fort lauderdale

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΕΡΓΟ: ΣΥΝΤΑΞΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ZEPPELIN NT ΖΕΠΠΕΛΙΝ ΠN. Η εναλλακτική πρόταση. για την διαρκή παρουσία στον εναέριο χώρο

ZEPPELIN NT ΖΕΠΠΕΛΙΝ ΠN. Η εναλλακτική πρόταση. για την διαρκή παρουσία στον εναέριο χώρο ZEPPELIN NT ΖΕΠΠΕΛΙΝ ΠN Η εναλλακτική πρόταση για την διαρκή παρουσία στον εναέριο χώρο Allmannsweilerstr. 132 D 88046 Friedrichshafen www.zeppelin nt.com Γραφείο Αντιπροσώπου Ελλάδος: Πανεπιστημίου 42

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Δεύτερη Φάση) Κυριακή, 13 Απριλίου 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Οδηγίες: Το δοκίμιο αποτελείται από έξι (6) σελίδες και έξι (6) θέματα. Να απαντήσετε

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης

Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης 1 Γιατί απαιτείται σύστημα λίπανσης Οι βαλβίδες και οι έδρες των βαλβίδων μερικών κινητήρων είναι περισσότερο επιρρεπείς στη φθορά όταν ένα όχημα οδηγείτε με υγραέριο LPG ή φυσικό αέριο CNG. Αυτό δεν ισχύει

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο 3: καταχώρηση κάδων ανακύκλωσης με πλήρη ποσοτικά και ποιοτικά στοιχείων και οργανικοί κάδοι

Επίπεδο 3: καταχώρηση κάδων ανακύκλωσης με πλήρη ποσοτικά και ποιοτικά στοιχείων και οργανικοί κάδοι Σύντομη βοήθεια για την ειδική εφαρμογή HERRCO Η ενότητα αυτή περιλαμβάνει μερικά βασικά στοιχεία για το χειρισμό των ειδικών λειτουργιών που αναπτύχθηκαν αποκλειστικά για την καταγραφή των κάδων ανακύκλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. 1. Τα πλήρη στοιχεία του υπόψη βιβλίου, καθώς και το εξώφυλλο αυτού, φαίνονται ως κάτωθι:

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ. 1. Τα πλήρη στοιχεία του υπόψη βιβλίου, καθώς και το εξώφυλλο αυτού, φαίνονται ως κάτωθι: ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΕΝΙΚΑ 1. Τα πλήρη στοιχεία του υπόψη βιβλίου, καθώς και το εξώφυλλο αυτού, φαίνονται ως κάτωθι: ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Τα Ελληνικά Ακροβατικά Σμήνη 1954-1968 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣ: Παναγιώτης -

Διαβάστε περισσότερα

Ανοίξτε δρόμο στον μύθο

Ανοίξτε δρόμο στον μύθο Racer Special Stone Ανοίξτε δρόμο στον μύθο Αρχικά ήταν το μέλλον Κομψή, Ιταλίδα, δικύλινδρη, με μια μοναδική ιστορία. Το πάθος, η συγκίνηση και η περιπέτεια χρόνο με το χρόνο δυναμώνουν... Η αναζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Αεροδροµίων

Σχεδιασµός Αεροδροµίων Σχεδιασµός Β. Ψαριανός Ακαδ. Έτος 00-003 Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής Κωδικός Αναφοράς Αεροδροµίου Ψηφίο Ψηφίο Αριθµός Μήκος αναφοράς Αεροδροµίου (m) Γράµµα Άνοιγµα πτερύγων (m) Απόσταση Τροχών (m)

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδες 5. Α2. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα

Μονάδες 5. Α2. Τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΠΑΛ (ΟΜΑ Α Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ 26 ΜΑÏΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ether Applications (ΑΙΘΗΡ) όλη σας η ενέργεια

Ether Applications (ΑΙΘΗΡ) όλη σας η ενέργεια Ether Applications (ΑΙΘΗΡ) όλη σας η ενέργεια Δραστηριότητα στον χώρο της ενέργειας στην Ελλάδα, τα Βαλκάνια και την Κύπρο Γραφεία Προσφέρουμε ολοκληρωμένες λύσεις Έμφαση στις ανάγκες του πελάτη Εταιρική

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία των Καιρών: Από το Μάτι του Zeppelin μέχρι τον Κεραυνό μας

Σημεία των Καιρών: Από το Μάτι του Zeppelin μέχρι τον Κεραυνό μας Σημεία των Καιρών: Από το Μάτι του Zeppelin μέχρι τον Κεραυνό μας 1862 Η κατασκευάστρια ραπτομηχανών Adam Opel παρουσιάζει με υπερηφάνεια τα αρχικά της A και O στα πάνελ από χυτοσίδηρο όλων των μοντέλων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΑΪΟΥ 03 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΠΛΩΝ

«Αθηνά» ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ ΟΠΛΩΝ «Αθηνά» Δ/νση: Θ. Χατζίκου 11, Θεσσαλονίκη 56122, Τηλ/Fax: 2310-904794 / 6944165341, www.armscontrol.info ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΔΟΚΙΜΗΣ ΤΗΣ Β.ΚΟΡΕΑΣ Θεόδωρος Ε. Λιόλιος 1,2 1 Στρατιωτική Σχολή

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015

Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 Φ230: Αστροφυσική Ι Λύσεις: Τελική Εξέταση 28 Αυγούστου 2015 1. Ο Σείριος Α, έχει φαινόμενο οπτικό μέγεθος mv - 1.47 και ακτίνα R1.7𝑅 και αποτελεί το κύριο αστέρι ενός διπλού συστήματος σε απόσταση 8.6

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΘΕΡΜΙΚΕΣ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΕΣ ΓENIKA Θερµική κατεργασία είναι σύνολο διεργασιών που περιλαµβάνει τη θέρµανση και ψύξη µεταλλικού προϊόντος σε στερεά κατάσταση και σε καθορισµένες θερµοκρασιακές και χρονικές συνθήκες.

Διαβάστε περισσότερα

Ullman JockeySeatstm Ullman Dynamics

Ullman JockeySeatstm Ullman Dynamics ΚΑΘΊΣΜΑΤΑ Ullman JockeySeats tm ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΓΙΑ ΣΚΑΦΗ ΥΨΗΛΗΣ ΑΠΟΔΟΣΗΣ Ullman Dynamics ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ Ullman JockeySeats ΜΕΙΩΝΟΥΝ ΤΑ ΚΡΟΥΣΤΙΚΑ ΦΟΡΤΙΑ ΣΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΣΩΜΑ Η Ullman Dynamics είναι

Διαβάστε περισσότερα

www.biofial.com www.biofial.gr

www.biofial.com www.biofial.gr Νοέµβριος 2013 Θεοχάρης Χ. ηµήτριος Μηχανολόγος Μηχανικός Α.Π.Θ. ιευθυντής Παραγωγής BIOFIAL HYDRAULICS Ενεργειακή απόδοση υδραυλικών ανελκυστήρων Πραγµατικότητα και προοπτικές Key Words: Υδραυλικός Ανελκυστήρας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΆ ΈΤΟΙΜΑ ΓΙΑ ΆΜΕΣΗ ΠΑΡΆΔΟΣΗ

ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΆ ΈΤΟΙΜΑ ΓΙΑ ΆΜΕΣΗ ΠΑΡΆΔΟΣΗ ΓΕΡΑΝΟΓΈΦΥΡΕΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΊΑΣ ΓΕΡΑΝΟΓΈΦΥΡΕΣ ΠΥΡΗΝΙΚΏΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΉΡΩΝ ΓΕΡΑΝΟΓΈΦΥΡΕΣ ΛΙΜΈΝΩΝ ΦΟΡΤΗΓΆ ΑΝΎΨΩΣΗΣ ΒΑΡΈΟΥ ΤΎΠΟΥ ΣΥΝΤΉΡΗΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΎ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΆ ΈΤΟΙΜΑ ΓΙΑ ΆΜΕΣΗ ΠΑΡΆΔΟΣΗ ΑΝΤΑΛΛΑΚΤΙΚΑ 2 Konecranes

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική Διαχείριση) Θέμης Λιακόπουλος Σύμβουλος Επιχειρησιακής Ανάπτυξης OTS. Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ

ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΤΟΣΦΑΙΡΙΣΗ ΚΜ: : 305 ΠΑΤΣΙΑΟΥΡΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΤΟ ΣΕΡΒΙΣ Το σερβίς είναι το στοιχείο της τεχνικής με το οποίο αρχίζει το παιχνίδι Το

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΣΠΥΡΙΔΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΠΥΡΙΔΩΝΑ ΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2011-2012 ΓΡΑΠΤΕ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕ ΕΞΕΤΑΕΙ ΦΥΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΗ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31-05-2012 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 07.45 10.15 Οδηγίες 1. Το εξεταστικό δοκίμιο αποτελείται από 9 σελίδες.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ. Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε.

ΦΥΣΙΚΗ. Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ. Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΦΥΣΙΚΗ Ενότητα 4: ΚΙΝΗΣΗ ΣΕ 2 ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Αν. Καθηγητής Πουλάκης Νικόλαος ΤΕΙ Δ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Ποδόσφαιρο, τι είναι?

Ποδόσφαιρο, τι είναι? ΟΜΑΔΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ Ποδόσφαιρο, τι είναι? επίθεση Κύκλος τεσσάρων φάσεων σκοράρισμα εναλλαγή + - παρεμπόδιση ανάπτυξης άμυνα ανάπτυξη + - εναλλαγή αποσόβηση σκοραρίσματος Στόχος του παιχνιδιού: Νίκη Ομαδικές

Διαβάστε περισσότερα

Κινητήρες Αεροσκαφών Ι

Κινητήρες Αεροσκαφών Ι ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ Ευάγγελος Καρέλας, Ιωάννης Τριαντάφυλλος, Γρηγόριος Φρέσκος Κινητήρες Αεροσκαφών Ι ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΑ Β Τάξη 1 ου Κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ

2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ 28 2. ΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ Οι γεννήτριες εναλλασσόµενου ρεύµατος είναι δύο ειδών Α) οι σύγχρονες γεννήτριες ή εναλλακτήρες και Β) οι ασύγχρονες γεννήτριες Οι σύγχρονες γεννήτριες παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ

ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ Διαγωνισμός F1 in Schools Έτος 2013 1 Περιεχόμενα 1. Εισαγωγή Σελ.3 2. Μέλη Ομάδας Σελ.4 3. Σχεδιασμός του λογότυπου της ομάδας Σελ.5 3.1 Αρχικές ιδέες 3.2 Διαμορφωμένες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ)

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΕΠΙ ΧΕΙΡ Η ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ 2011-2012 ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΜΚΕ) ΜΑΤΙ ΚΟ ΤΗ ΤΑ Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράµµατος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση»

Διαβάστε περισσότερα

1029 νέα έργα, συνολικού προϋπολογισμού 3,19 δις ευρώ, εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ

1029 νέα έργα, συνολικού προϋπολογισμού 3,19 δις ευρώ, εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ Αθήνα, 5 Σεπτεμβρίου 2011 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ 1029 νέα έργα, συνολικού προϋπολογισμού 3,19 δις ευρώ, εντάχθηκαν στο ΕΣΠΑ Δηλώσεις του υπουργού Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, κ. Μιχάλη Χρυσοχοϊδη,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα

Κεφάλαιο 2: Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Κεφάλαιο : Ο Νεύτωνας παίζει μπάλα Το ποδόσφαιρο κατέχει αδιαμφισβήτητα τη θέση του βασιλιά όλων των αθλημάτων. Είναι το μέσο εκείνο που ενώνει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο επηρεάζοντας ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

NEW FLY 125 3V / 50 4T4V

NEW FLY 125 3V / 50 4T4V NEW FLY 125 3V / 50 4T4V Η πόλη είναι το φυσικό του περιβάλλον. Από το πρωί μέχρι το βράδυ, μετατρέπει σε απόλαυση κάθε μετακίνησή σας. Συμπαγείς διαστάσεις και τροχοί 12 το καθιστούν εξαιρετικά ευέλικτο.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα

Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα Μάθημα 4.2 Η μητρική πλακέτα - Εισαγωγή - Οι βάσεις του επεξεργαστή και της μνήμης - Οι υποδοχές της μητρικής πλακέτας - Άλλα μέρη της μητρική πλακέτας - Τυποποιήσεις στην κατασκευή μητρικών πλακετών Όταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΣΚΑΦΩΝ ΥΠΟΕΠΙΤΡΟΠΗ HULL, LIABILITY & ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ «Αρθρογραφία» ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ Του Νίκου Κλήμη Στη χώρα μας, με τα αμέτρητα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανολόγος Μηχανικός στο Α.Π.Θ.

Μηχανολόγος Μηχανικός στο Α.Π.Θ. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Μηχανολόγος Μηχανικός στο Α.Π.Θ. Παναγιώτης Σεφερλής Αναπληρωτής Καθηγητής Έχεις το «μικρόβιο» του Μηχανικού; Dilbert 2 Επιστήμη του Μηχανολόγου

Διαβάστε περισσότερα

6η Δραστηριότητα. Ναυμαχία Αλγόριθμοι αναζήτησης. Περίληψη. Αντιστοιχία με το σχολικό πρόγραμμα * Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά

6η Δραστηριότητα. Ναυμαχία Αλγόριθμοι αναζήτησης. Περίληψη. Αντιστοιχία με το σχολικό πρόγραμμα * Ικανότητες. Ηλικία. Υλικά 6η Δραστηριότητα Ναυμαχία Αλγόριθμοι αναζήτησης Περίληψη Συχνά ζητάμε από τους υπολογιστές να ψάξουν πληροφορίες στο εσωτερικό μεγάλων αρχείων δεδομένων. Για να το καταφέρουν, απαιτούνται ταχείες και αποτελεσματικές

Διαβάστε περισσότερα