ιδακτική Προσέγγιση - Βιωµατική Παρέµβαση στο Μάθηµα της Βιοηθικής σε Φοιτητές-τριες Νοσηλευτικής

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιδακτική Προσέγγιση - Βιωµατική Παρέµβαση στο Μάθηµα της Βιοηθικής σε Φοιτητές-τριες Νοσηλευτικής"

Transcript

1 ιδακτική Προσέγγιση - Βιωµατική Παρέµβαση στο Μάθηµα της Βιοηθικής σε Φοιτητές-τριες Νοσηλευτικής Iωαννίδη Βασιλική, ρ Παιδαγωγικής Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών, Μέλος Ε.Ε. Ι.Π. Ειδικής Αγωγής Τµήµατος Νοσηλευτικής, Σχολή Επιστηµών Ανθρώπινης Κίνησης και Ποιότητας Ζωής (Σπάρτη), Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου. Βασιλειάδου Σοφία, Νοσηλεύτρια Π.Ε., Msc Φιλοσοφικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστηµίου Αθηνών, Νοσοκοµείο «Αττικόν». Τραυλός Αντώνιος K. Επίκ. Καθηγητής Αθλητικής Ψυχολογίας, Τµήµα Οργάνωσης και ιαχείρισης Αθλητισµού, Σχολή Επιστηµών Ανθρώπινης Κίνησης και Ποιότητας Ζωής (Σπάρτη), Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της παρούσας ερευνητικής µελέτης ήταν η δηµιουργία ενός παιδαγωγικού και εκπαιδευτικού περιβάλλοντος, όπου οι ακαδηµαϊκές γνώσεις συνοδεύονται τόσο από συναισθηµατικό εµπλουτισµό όσο και από παράλληλη διαµόρφωση κοινωνικών στάσεων και αξιών. Η έρευνα αφορά µία διδακτική προσέγγιση - βιωµατική εµπλοκή των φοιτητών τριών στο πλαίσιο του µαθήµατος της Βιοηθικής, µε στόχο την εµβάθυνση µέσω της δηµιουργίας κινήτρων και ενδιαφερόντων για ελεύθερη έκφραση σκέψεων, συναισθη- µάτων, αποριών, βιωµάτων κ.λπ., ώστε η ίδια η µάθηση να κινητοποιεί την αίσθηση και από κοινού να δια- µορφώνουν τη συµπεριφορά. Στην έρευνα συµµετείχαν 41 φοιτητές τριες του Τµήµατος Νοσηλευτικής του Πανεπιστηµίου Πελοποννήσου. Από τους φοιτητές τριες ζητήθηκε ένα «κείµενο ελεύθερης γραφής» στο οποίο µε ελεύθερο τρόπο περιέγραψαν την εµπειρία τους, τις σκέψεις τους και τα συναισθήµατά τους κατά τη διάρκεια της συµµετοχής τους στο µάθηµα της Βιοηθικής. Τα κείµενα ελεύθερης γραφής υποβλήθηκαν σε ανάλυση περιεχοµένου. Από την ανάλυση των κειµένων, προέκυψαν επτά γενικές κατηγορίες, στις οποίες ταξινοµήθηκαν τα θέµατα, ανάπτυξης γνωστικών δεξιοτήτων, ανάπτυξης κοινωνικών δεξιοτήτων, συναισθήµατος-βιώµατος, ολιστικής ανάπτυξης, επαγγελµατικής ανάπτυξης, αξιολόγησης-αναφοράς στην εκπαιδευτική µεθοδολογία και θεµάτων που εµφανίστηκαν µία φορά (ή δεν µπορούσαν να ταξινοµηθούν στις υπόλοιπες κατηγορίες). Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν ότι µέσα από τη συγκεκριµένη διδακτική προσέγγιση-βιωµατική εµπειρία ενισχύονται η δηµιουργία κινήτρων (αφόρµηση, συναισθηµατική προετοι- µασία, ενδιαφέρον), η επιχειρηµατολογία στη παρουσίαση και ανάλυση ενός προβλήµατος, και ο προβλη- µατισµός κατά την εµπέδωση των θεµατικών ενοτήτων του µαθήµατος. Λέξεις - κλειδιά: Βιοηθική, Βιωµατική µάθηση, ιδακτική προσέγγιση, υναµική οµάδας, Εκπαίδευση Φοιτητές-τριες νοσηλευτικής #51#

2 Εισαγωγή Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην παρουσίαση µιας διδακτικής πρότασης στο πλαίσιο εκπαίδευσης νοσηλευτών τριών. Συγκεκριµένα, αφορά µία διδακτική προσέγγιση - βιωµατική παρέµβαση, στο πλαίσιο του κατ επιλογήν µαθήµατος «Βιοηθική» (Ιωαννίδη, 2008), στους φοιτητές τριες του Τµήµατος Νοσηλευτικής του Πανεπιστηµίου Πελοποννήσου (χρονική διάρκεια: ακαδηµαϊκό έτος , συµµετοχή 41 φοιτητών τριών σε 2ωρες εβδοµαδιαίες συναντήσεις στο µάθηµα της Βιοηθικής, Α εξάµηνο του Προπτυχιακού Προγράµµατος Σπουδών). Έµπνευση για τη συγκεκριµένη ερευνητική µελέτη στάθηκε µία ανάλογη εµπειρία-έρευνα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Μπακιρτζής, 2002). Με άλλα λόγια, πρόκειται για µία προσπάθεια της διδάσκουσας του µαθήµατος για βιωµατική εµπλοκή των φοιτητών τριών, µε στόχο την εµβάθυνση µέσω της δηµιουργίας κινήτρων και ενδιαφερόντων για ελεύθερη έκφραση σκέψεων, συναισθηµάτων, αποριών, βιωµάτων κ.λπ., ώστε η ίδια η µάθηση να κινητοποιεί την αίσθηση και από κοινού να διαµορφώνουν τη συµπεριφορά. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η Βιοηθική, ως νέα διεπιστηµονική προσέγγιση επιστηµονικών, τεχνολογικών, κοινωνικών, πολιτικών και ηθικών προβληµάτων που αναφύονται από την εφαρµογή των γενετικών και τεχνολογικών εν γένει νεωτερισµών και εφαρµογών, προσφέρεται για µία τέτοια παιδαγωγική προσέγγιση της διεπιστηµονικής φύσης του συγκεκριµένου γνωστικού αντικειµένου, διότι η εκπαίδευση, η καλλιέργεια και η παιδεία είναι το βασικότερο επίπεδο, στο οποίο ανάγεται κάθε κοινωνικό ζήτηµα (Αλαχιώτης, 2004; Johnstone, 2005). Στους αντικειµενικούς στόχους του µαθήµατος περιλαµβάνονται:(1) η κατανόηση βασικών ζητηµάτων βιοηθικής αλλά και της έννοιας της διεπιστηµονικότητας και της διακλαδικότητας, ως εκφράσεις στην ολιστική θεώρηση των θεµάτων υγείας και της σύνδεσής τους µε τις παραγωγικές δυνάµεις µιας κοινωνίας, (2) η αποδοχή, εκ µέρους των επαγγελµατιών υγείας αλλά και των εκπαιδευτικών, της διεύρυνσης του γνωστικού τους αντικειµένου, (3) η ανάπτυξη της ικανότητας για επικοινωνία και συνεργασία µεταξύ επαγγελµατιών υγείας και στελεχών εκπαίδευσης, σε προσωπικό και επιστηµονικό επίπεδο, και (4) η ανάπτυξη για ικανότητα σχεδιασµού ενός προγράµµατος, όσον αφορά την υγεία και την εκπαίδευση για την υγεία, µε βάση τη διεπιστηµονικότητα. Στα επιδιωκόµενα µαθησιακά αποτελέσµατα έχουµε θέσει, πρώτον, την ανάπτυξη ικανοτήτων σύνθεσης, κριτικής και δηµιουργικής σκέψης, επικοινωνίας και συµµετοχικότητας, στο πλαίσιο διδασκαλίας του µαθήµατος (βραχυπρόθεσµα) και δεύτερον, την ανάπτυξη αυτοεκτίµησης, συµβολή στην ικανότητα για εύρεση εργασίας, αλλά και επίλυση προβληµάτων καθώς και λήψη ηθικών αποφάσεων σε εργασιακό-επαγγελ- µατικό επίπεδο (µακροπρόθεσµα). υναµική της οµάδας και βιωµατική µάθηση Η σύγχρονη βιβλιογραφία τονίζει πως, παρά το γεγονός ότι η µάθηση και η ανάπτυξη εµφανίζονται ως ατοµικό επίτευγµα, οικοδοµούνται µέσα σε συλλογικά πλαίσια (Ματσαγγούρας, 2003). Εποµένως, στην ανάπτυξη της βιω- µατικής µάθησης, η οµάδα και η δυναµική της µάς αφορούν ως δασκάλους και εκπαιδευτές. Ο όρος «δυναµική της οµάδας» φανερώνει το γεγονός ότι οι σχέσεις και οι αλληλεπιδράσεις µεταξύ των µελών της δεν είναι στατικές και, µάλιστα, επηρεάζουν και διαµορφώνουν την αποτελεσµατικότητα της διδασκαλίας και της µάθησης (βλ. Lavin, Ruebling, Banks, Block, Counte, Furman, Miller, Reese,Viehmann, Holt, 2001). Βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη δυναµική µιας οµάδας είναι το µέγεθος και η σύνθεσή της, καθώς και οι ενδο-οµαδικές και δι-οµαδικές σχέσεις. Η έρευνα έχει δείξει ότι όσο αυξάνεται το µέγεθος της οµάδας οι διαδικασίες γίνονται πιο χρονοβόρες, η επικοινωνία δυσκολότερη, η απόσπαση της προσοχής ευκολότερη και η ενεργός συµµετοχή όλων λιγότερη, οπότε και το εκπαιδευτικό έργο δυσχεραίνεται. Παρ όλα αυτά, για τον καθορισµό του µεγέθους της οµάδας πρέπει ο εκπαιδευτής να λάβει υπόψη την ηλικία και την εµπειρία των µελών της οµάδας, αλλά και τη χρονική διάρκεια της δραστηριότητας που προγραµµατίζει (Ματσαγγούρας, 2003). Η θεωρία της βιωµατικής µάθησης δίνει έµφαση στο σηµαντικό ρόλο που παίζει η εµπειρία (τα βιώµατα και τα συναισθήµατα, ο τρόπος που κανείς αντιλαµβάνεται τον κόσµο) στη διαδικασία της µάθησης, καθώς και στους δεσµούς µεταξύ του ατόµου που εκπαιδεύεται, της καθηµερινής του ζωής και του κοινωνικού περιβάλλοντος ( εδούλη, 2002; Kolb, Boyatzis, Mainemelis, 2001). Ο όρος της βιωµατικής µάθησης περιλαµβάνει διάφορες έννοιες. Αρχικά, σχετίζεται µε τη γνώση, τις στάσεις και τις συµπεριφορές που έχει ήδη αποκτήσει το άτοµο µέσα από τις εµπειρίες του και τους γνωστικούς µηχανισµούςδηλαδή το πώς µαθαίνει- που έχει αναπτύξει. Σύµφωνα µε τη Γνωστική Ψυχολογία, στη διαδικασία της µάθησης σηµαντικό ρόλο παίζουν οι εσωτερικές γνωστικές δοµές που δηµιουργούνται µε την αλληλεπίδραση περιβάλλοντος και ατόµου. Μάλιστα, κατά τον Piaget, η γνώση δοµείται πάνω στις προϋπάρχουσες γνώσεις και εµπειρίες του ατόµου και η µάθηση είναι η αναδόµηση προηγούµενης εµπειρίας και συνδέεται µε αυτά που είναι ήδη γνωστά (Κασσωτάκης, Φλουρής, 2005). Το διαµορφωµένο γνωστικό υπόβαθρο και οι εσωτερικές διαδικασίες µάθησης- γνωστικοί µηχανισµοί, που είναι ασφαλώς διαφορετικά σε κάθε άτοµο, αναδεικνύουν την αξία της υποκειµενικής προσωπικής εµπειρίας στη µάθηση, καθώς αναµφίβολα επηρεάζουν την ικανότητά του για κατάκτηση νέων γνώσεων και αλλαγή της συµπεριφοράς και, για το λόγο αυτό, πρέπει να λαµβάνονται υπόψη σε κάθε εκπαιδευτική διαδικασία. Έτσι, µια µαθησιακή διαδικασία είναι βιω- µατική, όταν δίνει την ευκαιρία στο µαθητή να συσχετίσει τη Eλληνικό Περιοδικό της Nοσηλευτικής Επιστήµης #52#

3 νέα εµπειρία του µε την προηγούµενη γνώση του (Ματσαγγούρας, 2003). Στο χώρο της εκπαίδευσης και σύµφωνα µε παιδαγωγούς όπως ο Dewey, ο όρος βιωµατική µάθηση αναφέρεται στον τρόπο που οργανώνεται η µαθησιακή διαδικασία: η περίφηµη φράση learning by doing αποκαλύπτει τη σχέση που αποδίδει ο Dewey ανάµεσα στην εκπαίδευση και την εµπειρία ( εδούλη, 2002). Η θεωρία αυτή µας προτρέπει να δηµιουργούµε για τους µαθητές (εν γένει τους εκπαιδευόµενους) εκπαιδευτικά περιβάλλοντα, στα οποία µπορούν να δηµιουργούν βιώµατα συµµετέχοντας ενεργά στη µαθησιακή διαδικασία. Ενεργός συµµετοχή για το άτοµο που µαθαίνει σηµαίνει συµµετοχή σε δραστηριότητες όπου καλείται να ερευνήσει, να παρατηρήσει, να περιεργαστεί, να µελετήσει, να κατασκευάσει, να συζητήσει, να δηµιουργήσει, κ.ο.κ. Στο πλαίσιο αυτό, βιωµατική µάθηση σηµαίνει ότι δίνεται στο µαθητή η δυνατότητα να βιώσει αυτό που διδάσκεται (Καµαρινού, 2000), γεγονός που θα τον βοηθήσει να οικειοποιηθεί τη γνώση µέσα από την κατανόηση και την ενεργό εµπλοκή του µε το αντικείµενο. Μια άλλη διάσταση της βιωµατικής µάθησης αναφέρεται στην ανάγκη ανάπτυξης του συνόλου της προσωπικότητας του µαθητή, όχι, δηλαδή µόνο της πνευµατικής του ανάπτυξης. «Ο ρόλος του εκπαιδευτή στη διαδικασία αυτή είναι να ενθαρρύνει, µέσα από τις δραστηριότητες, τον εκπαιδευόµενο-µαθητή να στοχαστεί πάνω στα συναισθή- µατα, στις ιδέες, στις αξίες, στις στάσεις του σε ένα περιβάλλον σεβασµού και αποδοχής» (Καµαρινού, 2000). Συνακόλουθα, και σύµφωνα µε τη εδούλη (2002) «οι κυριότερες, λοιπόν, αρχές της βιωµατικής µάθησης µπορούν να συνοψιστούν ως εξής: (α) αξιοποιεί τα βιώµατα των µαθητών και προκαλεί νέα βιώµατα, (β) ενθαρρύνει το µαθητή να συµµετέχει ενεργά στη διαδικασία, (γ) τον προτρέπει να ερευνά, να ανακαλύπτει, να ενεργοποιεί τη φαντασία και τη δηµιουργικότητά του, (δ) προτείνει την αναζήτηση και τη δηµιουργία προσωπικού νοήµατος, αντί της αποµνηµόνευσης πληροφοριών, (ε) στοχεύει στην απαρτίωση της νοητικής και συγκινησιακής διαδικασίας κινητοποιώντας το µαθητή διανοητικά και συναισθηµατικά, αφού είναι παραδεκτό ότι η µάθηση βασίζεται στη σχέση και την αλληλεπίδραση γνώσης και συναισθηµατικών διεργασιών, (στ) βοηθά το µαθητή να αντιληφθεί το ρόλο των κοινωνικών, οικονοµικών, ιστορικών και πολιτισµικών παραγόντων στη διαµόρφωση του κοινωνικού γίγνεσθαι, και (ζ) προωθεί την αυτογνωσία του µαθητή». Παιδαγωγική µεθοδολογία Σύµφωνα µε τα παραπάνω, η συνάντηση του παιδαγωγού µε τον παιδαγωγούµενο αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για την άσκηση παιδαγωγικών επιρροών αλλά και την επίτευξη παιδαγωγικού αποτελέσµατος, µε πολύτιµο µέσο την επικοινωνία (Γκότοβος, 2002). Σε ένα τέτοιο πλαίσιο θεωρήσαµε πρωταρχικής σηµασίας την πολυεπίπεδη εκπαίδευση φοιτητών / τριών, που δίδει έµφαση (α) στην ενεργητική συµµετοχή των φοιτητών /- τριών, (β) στην ευελιξία του µαθήµατος σε αλλαγές σύµφωνα µε τις ανάγκες της οµάδας, και (γ) στην υποστήριξη της οµάδας προκειµένου να λειτουργεί ως οµάδα µε τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Κατά συνέπεια και µε την πεποίθηση µιας εποικοδο- µητικής διδακτικής προσέγγισης: (1) διατυπώσαµε συγκεκριµένους στόχους σε συνδυασµό µε τη γνώση βασικών εννοιών και διαστάσεων της Βιοηθικής, (2) αναφέραµε παραδείγµατα από το χώρο της νοσηλευτικής, (3) ενθαρρύναµε µε διδακτικές δραστηριότητες και διαµορφωµένες ερωτήσεις την περαιτέρω ανάλυση και εµπέδωση των θεµάτων που εξετάστηκαν, (4) προωθήσαµε την εξαγωγή συµπερασµάτων µέσα από την επεξεργασία πληροφοριών από διάφορες πηγές και υπηρεσίες π.χ. διαδίκτυο, τύπος, κατάθεση απόψεων και εµπειριών κ.λπ., και (5) διερευνήσαµε τη δυνατότητα εναλλακτικών αντιλήψεων των φοιτητών τριών και την πιθανή τροποποίησή τους µέσα από διάφορες παρεµβάσεις. Εποµένως, το σκεπτικό της παιδαγωγικής µεθοδολογίας που ακολουθήθηκε ήταν βασισµένο σε αντίστοιχες παιδαγωγικές εµπειρίες-έρευνες και εφαρµογές (βλ. Γεωργόπουλος, Μπακιρτζής, 1998; Μπακιρτζής, 1998; εδούλη, Μαρµαρινός, 1999; O Shea, 2003). Το διδακτικό πλαίσιο οργάνωσης του µαθήµατος «Βιοηθική» βασίστηκε στις αρχές της διεπιστηµονικότητας, της ανάπτυξης της κριτικής σκέψης, καθώς και την έµφαση στη δηµιουργία ευκαιριών για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων µέσα στην αίθουσα διδασκαλίας (Sanchez-Sweatman, 1999). Συνολικά, η εκπαιδευτική διαδικασία βασίστηκε στο οµαδοκεντρικό σύστηµα και η δυναµική της οµάδας αξιοποιήθηκε µε έµφαση σε µεθόδους ενεργητικής και βιωµατικής µάθησης. Ο ακαδηµαϊκός τρόπος µετάδοσης της γνώσης πλαισιώθηκε από διδακτικές µεθόδους και τεχνικές ενεργού µάθησης και οµαδικής εργασίας καθώς και διδακτικής αξιοποίησης της προσωπικής εµπειρίας των φοιτητών. Κατ αυτόν τον τρόπο, η πορεία διδασκαλίας βασίστηκε σε δύο επίπεδα: το ακαδηµαϊκό (πληροφορίες σε σχέση µε την προγραµµατισµένη θεµατολογία του µαθήµατος, κριτική παρουσίαση πληροφοριακού υλικού σε µία θεµατική ενότητα, προβολή διαφανειών, διαµορφωµένες ερωτήσεις, συµπλήρωση τεστ), και το βιωµατικό (δραστηριότητες ενίσχυσης της δηµιουργικότητας π.χ. καταιγισµός ιδεών, αφηγήσεις και αναφορά βιωµατικών εµπειριών, παιχνίδια ρόλων, ασκήσεις συνειδητοποίησης, ελεύθερη συζήτηση). #53#

4 Σκοπός Κατά συνέπεια, µε άξονες αναφοράς την ανάπτυξη γνώσεων και την καλλιέργεια αξιών και δεξιοτήτων στα µελλοντικά στελέχη υγείας, θέσαµε ως σκοπό της συγκεκριµένης ερευνητικής µελέτης τη δηµιουργία ενός παιδαγωγικού και εκπαιδευτικού περιβάλλοντος, όπου οι ακαδη- µαϊκές γνώσεις θα συνοδεύονται τόσο από συναισθηµατικό εµπλουτισµό όσο και από παράλληλη διαµόρφωση κοινωνικών στάσεων και αξιών. Κατ αυτόν τον τρόπο, ο εκπαιδευτικός µας στόχος έλαβε το εξής σχήµα: «Κατατάσσω, αναλύω, συνθέτω, αξιολογώ τη γνώση µέσα από διεργασία επικοινωνίας και συν-εκκίνησης (συγκίνησης)». Επιδίωξή µας ήταν η διαµόρφωση µιας ευρύτερης επιστηµονικής και κοινωνικής συλλογιστικής που θα επιτρέψει τη λήψη ηθικών αποφάσεων και όχι απαντήσεις σε ηθικά διλήµµατα, που από τη φύση τους είναι τόσο σύνθετα λόγω κοινωνικού, πολιτικού οικονοµικού και ηθικού πλέγµατος σε µία κοινωνία παγκοσµιοποίησης, που και µετά από πολύωρο στοχασµό µπορούν να εµπεριέχουν αντιφάσεις (Kushner, Thomasma, 2001). Κάτι τέτοιο θεωρήσαµε ότι θα επιτρέψει υπεύθυνες προσωπικές και επαγγελµατικές επιλογές, προάγοντας έτσι τη δηµόσια υγεία. Η κύρια ερευνητική υπόθεση ήταν η εξής: «Οι φοιτητές-τριες εµπλουτίστηκαν σε γνωστικό, κοινωνικό και συναισθηµατικό επίπεδο, µέσα από µία σφαιρική προσέγγιση της γνώσης σε βιωµατικό και ακαδηµαϊκό πλαίσιο». Υλικό και µέθοδος Στο τέλος του εξαµήνου ζητήθηκε από 41 φοιτητές τριες ένα «κείµενο ελεύθερης γραφής» όπως ονοµάστηκε, στο οποίο µε ελεύθερο τρόπο θα περιέγραφαν την εµπειρία τους, τις σκέψεις τους και τα συναισθήµατά τους κατά τη διάρκεια της συµµετοχής τους στο µάθηµα αυτό. Στην έρευνα συµµετείχαν όλοι οι φοιτητές-τριες που γράφτηκαν και παρακολούθησαν το µάθηµα της Βιοηθικής. Τα κείµενα ελεύθερης γραφής υποβλήθηκαν σε ανάλυση περιεχοµένου (Krippendorff, 2004). Η συγκεκριµένη µέθοδος κρίνεται κατάλληλη για µελέτες µικρής κλίµακας και διεξάγεται για να αναλυθούν πληροφορίες κυρίως γραπτών τεκµηρίων (Graneheim, Lundman, 2004). Σύµφωνα µε τους Verma & Mallick (1999) η ανάλυση περιεχοµένου µπορεί να εφαρµοστεί σε οποιαδήποτε µορφή επικοινωνίας και αποτελεί ένα χρήσιµο εργαλείο εκπαιδευτικής έρευνας Επεξεργασία των κειµένων ελεύθερης γραφής ανάλυση περιεχοµένου Για την επεξεργασία των κειµένων ελεύθερης γραφής όπου οι φοιτητές κατέγραψαν τις σκέψεις, τις απόψεις τα βιώµατα ή τις κριτικές τους για το µάθηµα ακολουθήσαµε την τεχνική της ανάλυσης περιεχοµένου (Βάµβουκας, 1988). Η τεχνική αυτή υπαγορεύει συγκεκριµένη διαδικασία και αρχές, τις οποίες και ακολουθήσαµε (Ryan, Bernard, 2004). Ορισµός και επιλογή της ενότητας ανάλυσης: Ακολουθώντας τη θεµατική ή σηµασιολογική ανάλυση (Βάµβουκας, 1988), επιλέξαµε ως ενότητα ανάλυσης το θέµα, δηλαδή τη σηµασία της οµάδας των λέξεων που αποτελούσαν την απάντηση των φοιτητών. Ορισµός και επιλογή της µονάδας µέτρησης: Σύµφωνα µε τον Βάµβουκα, η ανάλυση του περιεχοµένου αποσκοπεί στη µετατροπή του ποιοτικού σε ποσοτικό και µετρήσιµο. Η αρχή αυτή εξασφαλίζεται µε τον ακριβή καθορισµό της µονάδας µέτρησης, η οποία επιλέξαµε να είναι η συχνότητα εµφάνισης των σηµαντικών ενδείξεων που µελετάµε. Με άλλα λόγια, για την µετατροπή των ποιοτικών δεδοµένων σε ποσοτικά καταµετρήσαµε ένα θέµα τόσες φορές, όσες αναφέρεται στις απαντήσεις των ερωτηθέντων. Έτσι, σε πολλές περιπτώσεις καταµετρήσαµε ένα θέµα και περισσότερες από µία φορές, τόσες όσες αυτό εµφανιζόταν, στο κείµενο ελεύθερης γραφής του ίδιου φοιτητή. ηµιουργία των κατηγοριών: Προκειµένου να γίνει δυνατή η ποσοτικοποίηση των δεδοµένων µας, δηµιουργήσαµε ένα σύστηµα κατηγοριών, στις οποίες ταξινοµήθηκαν οι ενότητες της ανάλυσης µε βάση το σηµασιολογικό τους περιεχόµενο. Το σύστηµα της κατηγοριοποίησης θεµελιώνεται σε τέσσερις κανόνες, σύµφωνα µε τον Βάµβουκα, τους οποίους και ακολουθήσαµε: Ο κανόνας της αντικειµενικότητας, της καταλληλότητας, της εξαντλητικότητας και του αµοιβαίου αποκλεισµού (Βάµβουκας, 1988). Με βάση την ανάλυση των κειµένων, προέκυψαν οι εξής επτά γενικές κατηγορίες, στις οποίες ταξινοµήθηκαν τα θέµατα: (1) ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων, (2) ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, (3) συναίσθη- µα-βίωµα, (4) ολιστική ανάπτυξη, (5) επαγγελµατική ανάπτυξη, (6) αξιολόγηση-αναφορά στην εκπαιδευτική µεθοδολογία, και (7) γενικά. Στην τελευταία κατηγορία «Γενικά», ταξινοµήθηκαν όσα θέµατα εµφανίζονται µία φορά ή δεν µπορούν να ταξινοµηθούν στις υπόλοιπες έξι κατηγορίες. Το εννοιολογικό περιεχόµενο των κατηγοριών αναλύεται κατά την παρουσίαση των αποτελεσµάτων της ανάλυσης περιεχοµένου στα κείµενα ελεύθερης γραφής, όπου και δίνονται παραδείγµατα. Eλληνικό Περιοδικό της Nοσηλευτικής Επιστήµης #54#

5 Αποτελέσµατα της ανάλυσης περιεχοµένου Οι συχνότητες των αναφορών ανά κατηγορία-θέµα απεικονίζονται στο Γράφηµα 1. Τα αποτελέσµατα της έρευνας παρουσιάζονται ανά κατηγορία και συµπληρώνουµε το σχολιασµό τους µε την παράθεση ορισµένων ενδεικτικών χωρίων από τα κείµενα ελεύθερης γραφής. Ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων Στην κατηγορία αυτή ταξινοµήθηκαν τα θέµατα που σχετίζονταν µε την ανάπτυξη των φοιτητών στο γνωστικό επίπεδο, όπως τη βίωσαν και την αποτύπωσαν οι ίδιοι, δηλαδή µε την επίδραση που είχε η εκπαιδευτική δραστηριότητα στον τρόπο σκέψης τους, στην αλλαγή και ανάπτυξη προηγούµενων γνώσεων, αντιλήψεων, απόψεων και στάσεών τους και στην κριτική τους σκέψη και ικανότητα. Γράφηµα 1. Συχνότητες των αναφορών ανά κατηγορία-θέµα Συνολικά, καταµετρήθηκαν 51 αναφορές- θέµατα που εντάσσονται στην κατηγορία «Ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων». Είναι αξιοσηµείωτο ότι όλα σχεδόν τα κείµενα περιείχαν τουλάχιστον ένα θέµα που αφορά στην «ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων» και οι φοιτητές στη συντριπτική τους πλειοψηφία παρατήρησαν ότι η δραστηριότητα τους βοήθησε να αναπτύξουν νέες στάσεις και αντιλήψεις πάνω σε σηµαντικά ζητήµατα βιοηθικής. Για παράδειγµα, θέµατα που ταξινοµήθηκαν στην κατηγορία αυτή είναι τα εξής: «έµαθα να βλέπω κάθε γεγονός στη ζωή µου από όλες τις πλευρές του» «συνειδητοποίησα ορισµένα θέµατα που δεν µε είχαν απασχολήσει πιο πριν» «λάβαµε αρκετή πληροφόρηση και διαµορφώσαµε µια εικόνα για έννοιες, όπως ήθος, ελευθερία, εξατοµίκευση» «διαπίστωσα την άγνοια που επικρατούσε σε µένα και τους συµφοιτητές µου» «πολλά θέµατα που δεν είχαµε αναλύσει στο παρελθόν διδαχθήκαµε να τα εξετάζουµε µε βάση όλους τους παράγοντες που αλληλεπιδρούν» Στην κατηγορία «ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων» ταξινοµούνται επιπλέον και τρεις αναφορές των φοιτητών, οι οποίοι εκφράζουν την άποψη ότι το µάθηµα δεν συνέβαλε στην ανάπτυξη του γνωστικού τους επιπέδου: «είχα ασχοληθεί µε τα θέµατα αυτά και δεν ήταν τίποτα πρωτόγνωρο για µένα» «γνώριζα ήδη τις πληροφορίες που δόθηκαν για τα θέµατα» «το µάθηµα δεν συνέβαλε στην ανάπτυξη γνώσεων» Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων Στην κατηγορία αυτή ταξινοµήθηκαν τα θέµατα που αφορούν στην ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων µέσα από έννοιες και διαδικασίες, όπως ο διάλογος, η συνεργασία, η ελεύθερη έκφραση ιδεών, η αλληλεπίδραση, το κλίµα που αναπτύσσεται µεταξύ της οµάδας των συµµετεχόντων στην εκπαιδευτική δραστηριότητα, οι αποφάσεις που λαµβάνει το άτοµο ως µέλος ενός κοινωνικού συνόλου. Καταµετρήθηκαν 51 αναφορές- θέµατα που υπάγονται στο εννοιολογικό πλαίσιο της κοινωνικής ανάπτυξης. Η κατηγορία αυτή είναι ιδιαίτερα σηµαντική, καθώς σχετίζεται απόλυτα όχι µόνο µε τους στόχους της συγκεκριµένης βιωµατικής δραστηριότητας αλλά και µε τους σκοπούς κάθε µαθησιακής διαδικασίας. Επίσης, αξίζει να σηµειωθεί το πλήθος των θεµάτων στα οποία οι φοιτητές αναφέρονται στη δυνατότητα που τους παρείχε η εκπαιδευτική δραστηριότητα να εκφράσουν ελεύθερα και χωρίς φόβο τις απόψεις και τα συναισθήµατά τους. Παραδείγµατα των θεµάτων που ταξινοµήθηκαν στην κατηγορία αυτή είναι τα εξής: «µέσα από το µάθηµα λάβαµε οφέλη για την κοινωνική ζωή σχετικά µε τις σχέσεις που θα αναπτύσσουµε µε τους συνανθρώπους µας» «(το µάθηµα) ήταν το µέσο για να εκφράσω όσα πίστευα αβίαστα και χωρίς το φόβο ότι η άποψή µου θα καταπατηθεί» «αναπτύχθηκε διάλογος, η δηµοκρατία και η οµαδικότητα» Συναίσθηµα - βίωµα Στην κατηγορία αυτή ταξινοµήθηκαν οι αναφορές εκείνες που αφορούσαν συναισθήµατα που βίωσαν οι φοιτητές κατά τη διάρκεια των εκπαιδευτικών συναντήσεων. Καταγράφηκαν 34 σχετικά θέµατα και είναι αξιοσηµείωτη η συχνότητα µε την οποία οι φοιτητές καταγράφουν την άποψή τους ότι το µάθηµα κινητοποίησε το ενδιαφέρον τους, ενώ πολλοί στο τέλος των κειµένων τους ευχαριστούν την διδάσκουσα µε θερµά λόγια. Μεταξύ των θεµάτων που εντοπίστηκαν χαρακτηριστικά αναφέρουµε τα εξής: «ήταν το πιο ωραίο µάθηµα που έχω παρακολουθήσει» «η διδασκαλία µε συνεπήρε και θεωρώ ότι είναι ένα από τα αγαπηµένα µου µαθήµατα» «ένιωθα πολύ ελεύθερη στο µάθηµα» «µου έκανε εντύπωση ότι θα διδασκόµουν ένα τέτοιο µάθηµα» Επαγγελµατική ανάπτυξη Στην κατηγορία αυτή εντάχθηκαν αναφορές στις οποίες οι φοιτητές συσχετίζουν την εκπαιδευτική δραστηριότητα µε την επαγγελµατική τους ταυτότητα και εντοπίζουν τα οφέλη από τη διδασκαλία του συγκεκριµένου µαθήµατος στη µελλοντική επαγγελµατική τους ανάπτυξη και συµπεριφορά. #55#

6 Συνολικά καταγράφηκαν 10 αναφορές, µεταξύ των οποίων αναφέρουµε χαρακτηριστικά τις εξής: «τα θέµατα µε τα οποία ασχοληθήκαµε µας προετοιµάζουν ώστε να αντιµετωπίσουµε ευκολότερα προβλήµατα ηθικής στο επαγγελµατικό µας µέλλον» «το µάθηµα θα αποτελέσει πολύτιµο εργαλείο για τη µετέπειτα καριέρα µας» «έµαθα τα επαγγελµατικά µου δικαιώµατα» Αξιολόγηση- αναφορά στον τρόπο διδασκαλίας Στην κατηγορία αυτή ταξινοµήθηκαν οι απαντήσεις των φοιτητών που σχετίζονταν µε την άποψή τους για τον τρόπο διεξαγωγής των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Θεωρούµε ότι αποτελεί µία εξαιρετικά σηµαντική κατηγορία, καθώς οι ίδιοι οι φοιτητές διαπιστώνουν τα οφέλη της βιωµατικής µάθησης αλλά και εντοπίζουν τις επιµέρους εκπαιδευτικές δραστηριότητες (την οµαδική εργασία, την ενεργητική συµ- µετοχή, τη διερευνητική µάθηση). Μάλιστα, τα θέµατα που κατηγοριοποιούνται εδώ εµφανίστηκαν µε εξαιρετική συχνότητα, οι απαντήσεις ήταν γλαφυρές και ενθουσιώδεις, ενώ ήταν πολλές οι προτάσεις των φοιτητών να υιοθετηθεί ο τρόπος αυτός διδασκαλίας και σε άλλα µαθήµατα. Μεταξύ των 39 σχετικών αναφορών ενδεικτικά αναφέρουµε τις εξής: «µακάρι όλα τα µαθήµατα να γίνονταν έτσι και να µην περιορίζονταν σε στείρες διαλέξεις» «η βιωµατική εκπαίδευση πρέπει να υιοθετηθεί από όλους τους φορείς» «είχαν µεγάλη σηµασία οι παρουσιάσεις από τις οµάδες των φοιτητών» «ο τρόπος διδασκαλίας µε έκανε να κατανοήσω τη λογική του µαθήµατος» «θεωρώ ότι µας δόθηκε η δυνατότητα να βρούµε οι ίδιοι τη γνώση και όχι απλώς να τη δεχτούµε άκριτα από τον καθηγητή» Μεταξύ των 39 αναφορών υπήρξε και µία που σχολίασε αρνητικά τη διερευνητική µέθοδο διδασκαλίας «κατά την προσωπική µου γνώση, ο προβληµατισµός που τέθηκε γύρω από ορισµένα θέµατα αποτέλεσε ανασταλτικό παράγοντα για το ενδιαφέρον µου,( ), θα επιθυµούσα µία κατευθυντήρια οδό αντιµετώπισης τέτοιων θεµάτων για να αντεπεξέλθω ως επαγγελµατίας υγείας». Ολιστική ανάπτυξη Στην κατηγορία αυτή περιλήφθηκαν οι αναφορές που τοποθετούσαν το µάθηµα και τη χρησιµότητά του σε ένα ευρύτερο πλαίσιο της ζωής του φοιτητή και εντόπιζαν τη σπουδαιότητα των θεµάτων που πραγµατεύεται για τον κοινωνικό βίο. Μεταξύ των 19 αναφορών χαρακτηριστικά αναφέρου- µε τις εξής: «τα ζητήµατα που µας απασχόλησαν κατέχουν σπουδαίο ρόλο στη ζωή µας και την επηρεάζουν» «η βιοηθική θα µας απασχολεί για όλη τη ζωή» «το µάθηµα µε βοήθησε να διευρύνω τους ορίζοντές µου» «φυσικά τα διλήµµατα που αντιµετωπίζουµε καθηµερινά είναι πολλά, αλλά διδαχθήκαµε ένα µονοπάτι που πρέπει να ακολουθούµε και πήραµε τα εφόδια που θα µας οδηγήσουν στον προορισµό µας σε κάθε κατάσταση» Συµπεράσµατα Συµπερασµατικά, µέσα από τη συγκεκριµένη βιωµατική παρέµβαση-παιδαγωγική εµπειρία, σκοπός του µαθήµατος ήταν µία ολιστική προσέγγιση γνωστικών λειτουργιών, συναισθηµατικού εµπλουτισµού και κοινωνικών δεξιοτήτων, για τη δηµιουργία διεργασιών µάθησης, συνεργατικότητας και επικοινωνίας. οµικά στοιχεία µιας τέτοιας εκπαιδευτικής συνάντησης ήταν η πρόκληση του ενδιαφέροντος των φοιτητών τριών για πρόσκτηση γνώσεων και η προθυµία και ενεργητική συµµετοχή τους στη διαδικασία οικοδόµησης της γνώσης. Παράλληλα, η έµφαση στην ανάπτυξη κινήτρων και σε ευκαιρίες ευελιξίας, όσον αφορά τα θέµατα που αναπτύσσονται, ανάλογα µε τις ανάγκες της οµάδας, µε δεδοµένο την υποστήριξη της οµάδας προκει- µένου να µάθει να λειτουργεί ως οµάδα. Τα αποτελέσµατα της έρευνας έδειξαν ότι µέσα από τη συγκεκριµένη διδακτική προσέγγιση-βιωµατική εµπειρία ενισχύονται η δηµιουργία κινήτρων (αφόρµηση, συναισθη- µατική προετοιµασία, ενδιαφέρον), η επιχειρηµατολογία στη παρουσίαση και ανάλυση ενός προβλήµατος, και ο προβληµατισµός κατά την εµπέδωση των θεµατικών ενοτήτων του µαθήµατος. Έτσι, διευκολύνθηκε η έκφραση και η επικοινωνία, υπήρξε προώθηση διαλόγου, συναισθηµατική εµπλοκή και παράλληλη πρόσκτηση γνώσεων, αποδοχή κοινών αλλά και διαφορετικών απόψεων καθώς και ανάπτυξη φιλιών. Είναι χαρακτηριστικό ότι το επικοινωνιακό πλαίσιο της µάθησης, η σχέση αλληλεπίδρασης µεταξύ διδάσκοντα και διδασκοµένου, ο δάσκαλος ως διαχειριστής της γνώσης και ως διαµεσολαβητής µεταξύ νέου ατόµου και κοινωνικού πλαισίου αναφοράς, είναι βασικά ζητήµατα που αναδύονται µέσα από την παιδαγωγική σχέση, ως βιωµένη εµπειρία που προωθεί την ανακάλυψη, την απόκτηση και τη δηµιουργία της γνώσης. Και όπως επισηµαίνει ο Μπακιρτζής (2002, σελ. 229), «η µάθηση και η ανάπτυξη µέσα από αυτή τη σύνθεση των ανθρωπίνων λειτουργιών επιβεβαιώνεται ότι δεν µπορεί παρά να εδράζονται και να περνούν µέσα από τη συγκινησιακή φύση και λειτουργία του ανθρώπου». Τέλος, η συγκεκριµένη παιδαγωγική-βιωµατική εµπειρία συνεχίζεται, εµπλουτίζοντας συνεχώς το διδακτικό ορίζοντά µας και την ερευνητική µας προβληµατική για την εκπαίδευση των µελλοντικών επαγγελµατικών υγείας και εκπαίδευσης. Eλληνικό Περιοδικό της Nοσηλευτικής Επιστήµης #56#

7 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Αλαχιώτης, Σ., Βιοηθική. Αναφορά στους γενετικούς και τεχνολογικούς νεωτερισµούς. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. 2. Βάµβουκας, Μ., Εισαγωγή στην ψυχοπαιδαγωγική έρευνα & µεθοδολογία. Αθήνα: Γρηγόρης. 3. Γεωργόπουλος, Α., Μπακιρτζής, Κ., Ερευνητική µελέτη, βιωµατική παιδαγωγική εµπειρία στο µάθηµα-εργαστήριο της ανθρώπινης οικολογίας. Ερευνώντας τον Κόσµο του Παιδιού, ΟΜΕΡ 3, Γκότοβος, Α., Παιδαγωγική αλληλεπίδραση. Επικοινωνία και κοινωνική µάθηση στο σχολείο. Αθήνα: Τυπωθήτω Gutenberg. 5. εδούλη, Μ., Μαρµαρινός, Ι., Συνεχιζόµενη Εκπαίδευση: Μια Προσωποκεντρική Βιωµατική παρέµβαση σε Πρόγραµµα Επιµόρφωσης Εκπαιδευτικών. Πρακτικά Θ ιεθνούς Παιδαγωγικού Συνεδρίου της Παιδαγωγικής Εταιρείας Ελλάδος, Βόλος Μαγνησίας Νοεµβρίου. 6. εδούλη, Μ., Βιωµατική µάθηση- υνατότητες αξιοποίησής της στο πλαίσιο της ευέλικτης ζώνης. Επιθεώρηση Εκπαιδευτικών Θεµάτων 6, Graneheim, U.H., Lundman, B., Qualitative content analysis in nursing research: Concepts, procedures and measures to achieve trustworthiness. Nurse Education Today 24, Ιωαννίδη, Β., Ηθική και εκπαίδευση για την υγεία. Βασικά ζητή- µατα Βιοηθικής, Αγωγής και Προαγωγής της Υγείας. Αθήνα: Π. Χ. Πασχαλίδης. 9. Johnstone, M.-J., Bioethics: a nursing perspective, 4th edn. Sidney: Churchill Livingstone Elsevier. 10. Καµαρινού,., Βιωµατική µάθηση στο σχολείο. Αθήνα: (χ.ό.). 11. Κασσωτάκης, M., Φλουρής, Γ., Μάθηση και διδασκαλία: Σύγχρονες απόψεις για τις διαδικασίες της µάθησης και τη µεθοδολογία της διδασκαλίας. Αθήνα: [χ.½.]. 12. Kolb, D.A., Boyatzis, R. E., Mainemelis, C., 2001 Experiential learning theory: Previews research and new directions. In: Sternberg, R. J., Zhang, L.-F. (Εds.), Perspectives on cognitive, learning and thinking styles. NJ: Lawrence Erlbaum, pp 13. Krippendorff, K., Content Analysis, an Introduction to Its Methodology, 2nd Edition.Thousand Oaks, CA: Sage. 14. Kushner, T. K., Thomasma, D. C., Ward Ethics: Dilemmas for Medical Students and Doctors in Training, New York, NY: Cambridge University Press. 15. Lavin, M. A., Ruebling, I., Banks, R., Block, L., Counte, M., Furman, G., Miller, P., Reese, C.,Viehmann,V., Holt, J., Interdisciplinary Health Professional Education: A Historical Review. Advances in Health Sciences Education 6, Ματσαγγούρας, Η., Η ιαθεµατικότητα στη σχολική γνώση: Εννοιοκεντρική αναπλαισίωση και σχέδια εργασίας. Αθήνα: Γρηγόρης. 17. Μπακιρτζής, Κ., Βιωµατική επιµόρφωση των εκπαιδευτικών στην ψυχοπαιδαγωγική της επικοινωνίας. Παιδαγωγική Επιθεώρηση 27-28, Μπακιρτζής, Κ., Επικοινωνία και αγωγή. Αθήνα: εκδ. Gutenberg. 19. O Shea, E., Self-directed learning in nurse education: a review of the literature. Journal of Advanced Nursing 43(1), Ryan, G. W., Bernard, R. H Data management and analysis methods. In: Denzin, N., Lincoln,Y., (Eds.), Handbook of qualitative research 2nd ed.thousand Oaks, CA: Sage, pp Sanchez-Sweatman, L. R., The development of nursing cases for ethics research: A methodologic enquiry. Master Thesis, Graduate Department of Nursing Science, University of Toronto, Ontario, Canada. 22.Verma, G. K., Mallick, K., Researching education: Perspectives and techniques. London: Falmer Press #57#

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των

α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ΔΕΠΠΣ ΑΠΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ α. η παροχή γενικής παιδείας, β. η καλλιέργεια των δεξιοτήτων του μαθητή και η ανάδειξη των ενδιαφερόντων του, γ. η εξασφάλιση ίσων ευκαιριών και δυνατοτήτων μάθησης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που

Κάθε επιλογή, κάθε ενέργεια ή εκδήλωση του νηπιαγωγού κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι σε άμεση συνάρτηση με τις προσδοκίες, που ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι προσδοκίες, που καλλιεργούμε για τα παιδιά, εμείς οι εκπαιδευτικοί, αναφέρονται σε γενικά κοινωνικά χαρακτηριστικά και παράλληλα σε ατομικά ιδιοσυγκρασιακά. Τέτοια γενικά κοινωνικο-συναισθηματικά

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Γιατί η Ρομποτική στην Εκπαίδευση; A) Τα παιδιά όταν σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και προγραμματίζουν ρομπότ έχουν την ευκαιρία να μάθουν παίζοντας και να αναπτύξουν δεξιότητες Η

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu

Δημήτρης Ρώσσης, Φάνη Στυλιανίδου Ελληνογερμανική Αγωγή. http://www.creative-little-scientists.eu Τι έχουμε μάθει για την προώθηση της Δημιουργικότητας μέσα από τις Φυσικές Επιστήμες και τα Μαθηματικά στην Ελληνική Προσχολική και Πρώτη Σχολική Ηλικία; Ευρήματα για την εκπαίδευση στην Ελλάδα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

NïóèìåùôéëÜ ð é ó ô Ü í è Æ Þ í ï 1, Æ å à ø ï 2, Á ï Û í â ò é ï - å ë Û í â ò é ï 2 0 0 8

NïóèìåùôéëÜ ð é ó ô Ü í è Æ Þ í ï 1, Æ å à ø ï 2, Á ï Û í â ò é ï - å ë Û í â ò é ï 2 0 0 8 E ì ì è î é ë Þ ð å ò é ï ä é ë Þ ô è NïóèìåùôéëÜ ð é ó ô Ü í è Æ Þ í ï 1, Æ å à ø ï 2, Á ï Û í â ò é ï - å ë Û í â ò é ï 2 0 0 8 Tο Eπιστηµονικό Περιοδικό της Ένωσης Nοσηλευτών Eλλάδος ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΟΡΦΩΤΙΚΗ ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΑ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΙΑΛΟΓΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙ ΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Η

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α.

Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο. Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βασικές αρχές σχεδιασμού και οργάνωσης Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Δρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύμβουλος Φ.Α. Βιωματικές Δράσεις Γυμνασίου Στην Α τάξη υλοποιούνται θέματα του διδακτικού αντικειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ, ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Οι τρεις διαστάσεις της μάθησης Αλέξης Κόκκος Ο Knud Illeris, ο σημαντικότερος ίσως θεωρητικός της μάθησης σήμερα, στο κείμενό του «Μια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο:

Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας. Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: Τμήμα: Προσχολικής & Πρωτοβάθμιας Φωκίδας Φορέας ιεξαγωγής: ΠΕΚ Λαμίας Συντονιστής: ημητρακάκης Κωνσταντίνος Τηλέφωνο: 2231081842 Χώρος υλοποίησης: ΕΚΦΕ Φωκίδας Υπεύθυνος: Μπεμπή Ευαγγελία Τηλέφωνο επικοινωνίας:

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 3

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΦΥΣΙΚΑ Ε & Στ ΣΤΕΛΙΟΣ ΚΡΑΣΣΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Φυσικές Επιστήμες Θεματικό εύρος το οποίο δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο του σχολικού μαθήματος. Έμφαση στην ποιότητα, στη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου

Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων. Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Αξιολόγηση ιδακτικών Βιβλίων Ηλίας Γ. Ματσαγγούρας Αντιπρόεδρος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου 1 Τέσσερις οι Λειτουργίες των ιδακτικών Βιβλίων: α. Γνωστική: Οικοδόµηση εννοιολογικής, δηλωτικής και διαδικαστικής

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology»

Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015 με θέμα «Science in Technology» ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εργασία 1 η Ενεργή παρακολούθηση του Διεθνούς Συνεδρίου Scinte2015

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ

Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει. Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Αυθεντικό πλαίσιο μάθησης και διδασκαλίας για ένα σχολείο που μαθαίνει Κατερίνα Κασιμάτη Επικ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος ΑΣΠΑΙΤΕ Ορισμός αυθεντικής μάθησης Αυθεντική μάθηση είναι η μάθηση που έχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ Διδακτικές τεχνικές/ μέθοδοι Εκπαίδευση για το Περιβάλλον & την Αειφορία Μεθοδολογικές προσεγγίσεις προσανατολισμένη στη ΔΡΑΣΗ με κεντρικό άξονα την ΟΛΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης

Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» Δράση 9.10 Υπηρεσία Υποστήριξης Τελικών Χρηστών των Βιβλιοθηκών και Κέντρων Πληροφόρησης ΚΥΡΙΩΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ: 9.10.5 Ηλεκτρονικό ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων

Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Παιδαγωγικές δραστηριότητες μοντελοποίησης με χρήση ανοικτών υπολογιστικών περιβαλλόντων Βασίλης Κόμης, Επίκουρος Καθηγητής Ερευνητική Ομάδα «ΤΠΕ στην Εκπαίδευση» Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της

Διαβάστε περισσότερα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα

Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών. Ε. Κολέζα Η Καινοτοµία στη Διδασκαλία των Μαθηµατικών Ε. Κολέζα Κάτω υπό ποιες προϋποθέσεις το σχολείο θα αποτελέσει κέντρο δράσης και δηµιουργικότητας; 1. Εκπαίδευση των µαθητών µέσα από τη δηµιουργία «µαθησιακών

Διαβάστε περισσότερα

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών

3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών 3 βήματα για την ένταξη των ΤΠΕ: 1. Εμπλουτισμός 2. Δραστηριότητα 3. Σενάριο Πέτρος Κλιάπης-Όλγα Κασσώτη Επιμόρφωση εκπαιδευτικών Παρουσίαση βασισμένη στο κείμενο: «Προδιαγραφές ψηφιακής διαμόρφωσης των

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ 1. Τίτλος ΟΙ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 2. Εµπλεκόµενες γνωστικές περιοχές Γεωγραφία, Γλώσσα 3. Γνώσεις και πρότερες ιδέες ή αντιλήψεις τ ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Οι συγκοινωνίες» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά)

ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ (ενδεικτικά) ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Διεξαγωγή μικρής έρευνας στο Γυμνάσιο Β' Γυμνασίου Διδάσκουσα: Ασπράκη Γαβριέλλα Νεοελληνική Γλώσσα email: gabby.aspraki@gmail.com ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ - Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ. Μανώλης Πατσαδάκης ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ Δ/ΛΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Μανώλης Πατσαδάκης Γιατί Αξιολόγηση των Μαθητών; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ Υποστηρίζει την επίτευξη των γενικών εκπ/κών στόχων της

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών

5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών 5.34 Αξιοποίηση κοινοτήτων μάθησης στο πλαίσιο προγράμματος προπτυχιακής εκπαίδευσης εν δυνάμει εκπαιδευτικών συντελεστές Σπυρίδων Δουκάκης sdoukakis@rhodes.aegean.gr ΠΤΔΕ Πανεπιστημίου Αιγαίου Μαρία Μοσκοφόγλου-

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατικές Τεχνικές

Συνεργατικές Τεχνικές Καταιγισμός ιδεών, Παιχνίδι ρόλων, Ομάδες Εργασίας, Συζήτηση με διάταξη δύο κύκλων, Δομημένη Συζήτηση - Debate Μέθοδος σχεδίων εργασίας ΚΕΣΥΠ ΚΙΛΚΙΣ Καταιγισμός ιδεών Είναι η εξέταση ενός ζητήματος μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο

Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο Οδηγίες για την Πιλοτική Εφαρμογή των μαθημάτων και των Βιωματικών Δράσεων στο Γυμνάσιο για τις ανάγκες της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) Πιλοτική Εφαρμογή». Α. ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης

Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Κωνσταντίνα Δ. Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας Απογευματινή Επιμορφωτική Συνάντηση με τους εκπαιδευτικούς των Γυμνασίων της Γενικής Παιδαγωγικής ευθύνης Θέμα: Εφαρμογή των Βιωματικών Δράσεων

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου»

ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» ΤΡΟΠΟΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΨΗΦΙΑΚΩΝ ΚΟΜΙΚΣ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ «οι μύθοι του Αισώπου» 6/Θ ΔΗΜ. ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΙΤΡΟΥΣ ΠΙΕΡΙΑΣ Μαρία Υφαντή (ΠΕ 11) Δαμιανός Τσιλφόγλου (ΠΕ 20) Θέμα: Μύθοι Αισώπου και διδαχές του Τάξη

Διαβάστε περισσότερα

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης

Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Ένα Εκπαιδευτικό Πλαίσιο Σχεδιασμού Ανοικτής και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης Χαρούλα Αγγελή cangeli@ucy.ac.cy Τμήμα Επιστημών της Αγωγής 1 Το περιβάλλον της συνεργασίας Συνεργασία μεταξύ πανεπιστημιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΙ 1. Ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων και ικανοποιητική εκτέλεση ορισμένων από αυτές Απόκτηση γνώσεων από την αθλητική επιστήμη (πώς ώ και γιατί) κα

ΣΚΟΠΟΙ 1. Ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων και ικανοποιητική εκτέλεση ορισμένων από αυτές Απόκτηση γνώσεων από την αθλητική επιστήμη (πώς ώ και γιατί) κα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοποί Στόχοι Επιδιώξεις- Θεματικές Ενότητες ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ: Πέτρος Πατσιάς Στέλιος Αδάμου ΣΚΟΠΟΙ 1. Ανάπτυξη κινητικών δεξιοτήτων και ικανοποιητική

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης

Καθορισµός της έννοιας της µάθησης ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΑΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε.

Αρχές και πρακτικές. Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. Αρχές και πρακτικές Δρ Χρυσάνθη Κουμπάρου Σχολική Σύμβουλος Πρόεδρος ΠΑΝ.Σ.ΜΕ.ΚΑ.Δ.Ε. «Βίωμα» Η έννοια του βιώματος συνδέεται με το συγκινησιακό φαινόμενο. Βίωμα είναι η προσωπική εμπειρία που συγκινεί

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική της Πληροφορικής

Διδακτική της Πληροφορικής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 3: Η Πληροφορική στην Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση - Γυμνάσιο Σταύρος Δημητριάδης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική

Υ.Α Γ2/6646/ Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική Υ.Α Γ2/6646/20-11-97 Επιµόρφωση καθηγητών στο ΣΕΠ και τη Επαγγελµατική Συµβουλευτική ΥΠΕΠΘ-Γ2/6646120.Ι 1.97 Ενηµέρωση για το πρόγραµµα επιµόρφωσης Καθηγητών στο Σχολικό Επαγγελµατικό Προσανατολισµό και

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης)

Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Πανεπιστήµιο Αιγαίου Παιδαγωγικό Τµήµα ηµοτικής Εκπαίδευσης Μιχάλης Σκουµιός Εφαρµοσµένη ιδακτική των Φυσικών Επιστηµών (Πρακτικές Ασκήσεις Β Φάσης) Παρατήρηση ιδασκαλίας και Μοντέλο Συγγραφής Έκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙΝΩΤΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ» (INOV) Ζ ΚΥΚΛΟΣ To Κέντρο Συνεχιζόμενης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων. - ο ρόλος του δικτύου. ρ. Απόστολος Ντάνης

Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων. - ο ρόλος του δικτύου. ρ. Απόστολος Ντάνης Χαρακτηριστικά εκπαιδευτικών παρεµβάσεων της φυσικής άσκησης για την υγεία - ο ρόλος του δικτύου ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φυσικής Αγωγής Το απλό εκπαιδευτικό σχήµα Στόχοι Εκπαιδευτική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ o Ηγνωστική σύνδεση Η γνωστική σύνδεση, σύμφωνα με τον Ausebel, διαδραματίζει βασικότατο ρόλο στη διαδικασία της ουσιαστικής μάθησης, ηοποία σημαίνει τη διαδικασία σύνδεσης των νέων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης

Γεωργική Εκπαίδευση. Θεματική ενότητα 11 2/2. Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Γεωργική Εκπαίδευση Θεματική ενότητα 11 2/2 Όνομα καθηγητή: Αλέξανδρος Κουτσούρης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Μαθησιακοί στόχοι 1/2 Οι φοιτητές/τριες πρέπει να είναι ικανοί/ες: να καταγράψουν

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο

ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο ΣΧΈΔΙΟ RELEASE για τη δια βίου μάθηση και την ενδοϋπηρεσιακή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών στην Κύπρο Παρουσίαση από τις: Φροσούλα Πατσαλίδου, ερευνήτρια, & Μαίρη Κουτσελίνη, επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών

«Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών «Η παιδαγωγική αξία της αξιολόγησης του μαθητή» Δρ. Χριστίνα Παπαζήση Σχολική Σύμβουλος Φυσικών Επιστημών Ρωτώ τον εαυτό μου Κάνε αυτήν την απλή ερώτηση στον εαυτό σου, κάθε πρωί στην πορεία σου για το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον

ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι. (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον ΣΧΟΛΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ Ι (1) Στόχοι, περιεχόμενο μαθήματος, η παρατήρηση ως τεχνική συλλογής δεδομένων στο σχολικό περιβάλλον Στόχοι της Σχολικής Πρακτικής Ι Επιδιώκεται οι φοιτητές/-τριες: Να εξοικειωθούν με

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας

Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας. Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού. Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Η ανάλυση της κριτικής διδασκαλίας Περιεχόμενο ή διαδικασία? Βασικό δίλημμα κάθε εκπαιδευτικού Περιεχόμενο - η γνώση ως μετάδοση πληροφορίας Διαδικασία η γνώση ως ανάπτυξη υψηλών νοητικών λειτουργιών (

Διαβάστε περισσότερα

«Συµβουλευτική Σταδιοδροµίας»

«Συµβουλευτική Σταδιοδροµίας» Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Γραφείο ιασύνδεσης Εκδήλωση «ιαδροµές Σταδιοδροµίας» «Συµβουλευτική Σταδιοδροµίας» Ναταλία Μουτοπούλου Σύµβουλος Σταδιοδροµίας Αίθουσα Συνεδρίων, 15/10/2015 Τι (επιπλέον) θα µάθουµε

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου

Υπεύθυνη Επιστημονικού Πεδίου Χρυσή Χατζηχρήστου «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Υποέργο 1: «Εκπόνηση Προγραμμάτων Σπουδών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και οδηγών για τον εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Κατηγορίες υποψηφίων που γίνονται δεκτοί στο Πρόγραμμα: Εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΜΕ ΤΙΤΛΟ: «Αξιολόγηση Εκπαιδευτικής Επάρκειας Ανάπτυξη παιδαγωγικών και διδακτικών δεξιοτήτων στη Γενική, Ειδική και Διαπολιτισμική Αγωγή, με έμφαση στην Καινοτομία και

Διαβάστε περισσότερα

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ

Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Δομώ - Οικοδομώ - Αναδομώ Χριστίνα Τσακαρδάνου Εκπαιδευτικός Πανθομολογείται πως η ανάπτυξη του παιδιού ορίζεται τόσο από τα γενετικά χαρακτηριστικά του, όσο και από το πλήθος των ερεθισμάτων που δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Διδακτικές μέθοδοι Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης

4. Σηµειώ -στε. 8 Μάθηση ως διαδικασία και όχι µόνον ως περιεχόµενο ή αποτέλεσµα 9 Διαθεµατική ολική προσέγγιση της διδασκαλίας και µάθησης ΑΣΚΗΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Με βάση τα παρακάτω παιδαγωγικά κριτήρια αξιολογήστε το µαθησιακό περιβάλλον µίας διδακτικής παρέµβασης σηµειώνοντας την ύπαρξή τους είτε µε εισαγωγή σχολίου πάνω στα

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Συνάντηση 3η ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΑΧΙΜΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ 2010-2011-Συνάντηση 3η ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ/ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ/ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Τηλ.: 22800737, 22800951

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Φ.Ε.Κ. τεύχος Β αρ. φύλλου 303/13-03-2003, Παράρτημα Α, Μάιος 2003 Επιμέλεια: Ελισάβετ Λαζαράκου Σχολική Σύμβουλος, 28 η Περιφέρεια Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Βασικός σκοπός της αξιολόγησης του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Κατερίνα Κασιμάτη, Επίκ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικoύ Τμήματος, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ. Κατερίνα Κασιμάτη, Επίκ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικoύ Τμήματος, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Κατερίνα Κασιμάτη, Επίκ. Καθηγήτρια Παιδαγωγικoύ Τμήματος, Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ -ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ -ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΑΚΡΟΕΠΙΠΕΔΟ Ο ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Μέθοδος Project Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Σεμιναριακό Εργαστήριο

Σεμιναριακό Εργαστήριο Σεμιναριακό Εργαστήριο Μέθοδοι και τεχνικές στη σύγχρονη Θρησκευτική Εκπαίδευση Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Ενότητα: Εκπαιδευτικό υλικό και σχολικό εγχειρίδιο Διδάσκων: Κατσαρού Ελένη ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία

Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική. Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση. ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία Διδακτικές προσεγγίσεις στην Πληροφορική Η εποικοδομιστική προσέγγιση για τη γνώση ως ενεργητική και όχι παθητική διαδικασία ως κατασκευή και όχι ως μετάδοση ως αποτέλεσμα εμπειρίας και όχι ως μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ

YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ YΠΟΔΕΙΓΜΑ ΙΙ ΖΩΝΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ/-ΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΜΠΟΥΡΔΗ ΜΑΡΙΝΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Στην αλόγιστη

Διαβάστε περισσότερα

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση

Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Από τη σχολική συμβατική τάξη στο νέο υβριδικό μαθησιακό περιβάλλον: εκπαίδευση από απόσταση για συνεργασία και μάθηση Δρ Κώστας Χαμπιαούρης Επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης Συντονιστής Άξονα Αναλυτικών

Διαβάστε περισσότερα

Αικατερίνη Ταγκαλάκη Εκπαιδευτικός Π.Ε M.Sc. Μαρία Δασκολιά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Τμήμα ΦΠΨ, ΕΚΠΑ

Αικατερίνη Ταγκαλάκη Εκπαιδευτικός Π.Ε M.Sc. Μαρία Δασκολιά Επίκουρη Καθηγήτρια Εργαστήριο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Τμήμα ΦΠΨ, ΕΚΠΑ Προσεγγίζοντας την έννοια της αειφόρου τοπικής ανάπτυξης μέσα από το σχεδιασμό ενός ψηφιακού παιχνιδιού από μαθητές του τομέα Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος ενός ΕΠΑ.Λ. Αικατερίνη Ταγκαλάκη Εκπαιδευτικός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΕΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ Θέμα διδακτικού υλικού: Όνομα αξιολογητή: Ημερομηνία αξιολόγησης: Γενικές Οδηγίες Να αξιολογήσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Seminar s outline ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Διαχρονική και σταθερή αξία στην εκπαιδευτική πραγματικότητα φέρει ο εκπαιδευτικός. Αδιαμφισβήτητα διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη

Διαβάστε περισσότερα

Ηφιλοσοφίατων ΕΠΠΣκαιτωνΑΠΣ. Γιώργος Αλβανόπουλος Σχολικός Σύµβουλος Ειδικής Αγωγής http://amaked-thrak.pde.sch.gr/symdim-kav4/ ΑλβανόπουλοςΓ. Σχ. Σύµβουλος 1 ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εποχή µας χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Παναγάκος Ιωάννης Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Βασικοί Στόχοι ενός Προγράμματος Σπουδών Ένα πρόγραμμα σπουδών επιδιώκει να επιτύχει δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Παιδαγωγικά παιχνίδια Ελεύθερος συνειρμός Το παιχνίδι ρόλων Οραματισμός Ζωγραφική / Σχέδιο Εργασία σε μικρές ομάδες Επισκέπτες ομιλητές Χρήση Βίντεο Ανάθεση εργασιών Τα παιδαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ

Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Ελένη Σίππη Χαραλάμπους ΕΔΕ Παναγιώτης Κύρου ΕΔΕ Δομή παρουσίασης Εισαγωγή Έννοια της διαφοροποιημένης διδασκαλίας Γιατί διαφοροποίηση διδασκαλίας; Θετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της διαφοροποιημένης

Διαβάστε περισσότερα

Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία: projicio = προβάλλω, σχεδιάζω, σκοπεύω, βάζω κάτι στο µυαλό µου. Σηµερινή χρήση: Η λέξη project εµπεριέχει δύ

Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία: projicio = προβάλλω, σχεδιάζω, σκοπεύω, βάζω κάτι στο µυαλό µου. Σηµερινή χρήση: Η λέξη project εµπεριέχει δύ Ηµερίδα εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής Κατερίνη, 10-10-2008 Η Παιδαγωγική του ΣΧΕ ΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (Μέθοδος Project) Γιώργος Περδίκης Υπεύθυνος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Τι σηµαίνει µέθοδος project; Ετυµολογία:

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ, ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

Επιμορφωτικό Σεμινάριο: ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΕΣ, ΣΥΣΤΗΜΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ - ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ-ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ Τομέας Παιδαγωγικής Εργαστήριο Πειραματικής Παιδαγωγικής Ακαδημαϊκό έτος: 2015-2016

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ στο µάθηµα Γενικής Παιδείας ιστορία νεότερη και σύγχρονη ΑΘΗΝΑ 2000 Οµάδα Σύνταξης Συντονιστής:

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση

Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Διδακτική των Φυσικών Επιστημών στην Προσχολική Εκπαίδευση Ενότητα # 1.2: Η προοπτική των βασικών αρχών της φύσης των Φυσικών Επιστημών στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές κατευθύνσεις. Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά

Βασικές κατευθύνσεις. Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά Βασικές κατευθύνσεις Επιδιώξεις Προοπτικές Οργάνωση-Σχεδιασµός Βασικά χαρακτηριστικά Επιδιώξεις στην εκπαιδευτική διαδικασία Να µεταδοθούν γνώσεις, οι οποίες θα ευαισθητοποιήσουν, θα επηρεάσουν τις στάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 93Κ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «Έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

Εννοιολογική χαρτογράφηση: Διδακτική αξιοποίηση- Αποτελέσματα για το μαθητή

Εννοιολογική χαρτογράφηση: Διδακτική αξιοποίηση- Αποτελέσματα για το μαθητή Το λογισμικό της εννοιολογικής χαρτογράυησης Inspiration Η τεχνική της εννοιολογικής χαρτογράφησης αναπτύχθηκε από τον καθηγητή Joseph D. Novak, στο πανεπιστήμιο του Cornell. Βασίστηκε στις θεωρίες του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΤΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ 1) Τίτλος διδακτικού σεναρίου: «Παιχνίδι με τα γράμματα και τα ζώα» 2) Θέμα : Διαθεματική δραστηριότητα για επανάληψη και τον διαχωρισμό των γραμμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ. Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Σ. Κ. ΚΡΑΣΣΑΣ &Ν. Μ. ΣΑΛΤΕΡΗΣ Σχολικοί Σύμβουλοι Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής Περιληπτικά Τα δομικά στοιχεία της διδασκαλίας και βασικά ερωτήματα του διδάσκοντος Διάγραμμα διδασκαλίας Βασικά μοντέλα /

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα