Μεθοδολογικές προϋποθέσεις της µελέτης του δωσιλογισµού. Στάθης Ν. Καλύβας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεθοδολογικές προϋποθέσεις της µελέτης του δωσιλογισµού. Στάθης Ν. Καλύβας"

Transcript

1 Μεθοδολογικές προϋποθέσεις της µελέτης του δωσιλογισµού Στάθης Ν. Καλύβας Η παρούσα ανακοίνωση αποτελείται από τέσσερα µέρη. Ξεκινά µε µια περιγραφή των προβληµάτων που παρουσιάζει η έρευνα του δωσιλογισµού, των γενικών της προϋποθέσεων και εφτά διαστάσεων που την χαρακτηρίζουν. Ακολουθεί µια συνοπτική αναφορά στα µεθοδολογικά εργαλεία της έρευνας µε έµφαση στην συγκριτική ανάλυση. Το τρίτο µέρος παρουσιάζει, ως παράδειγµα συγκριτικής έρευνας στο µικροεπίπεδο, τα πορίσµατα µιας ποσοτικής ανάλυσης και η ανακοίνωση ολοκληρώνεται µε την σύγκριση τους µε τα πορίσµατα µιας αντίστοιχης έρευνας σε άλλη χώρα. 1. Η ερµηνεία του δωσιλογισµού Ο βασικός φραγµός στην ανάπτυξη της επιστηµονικής έρευνας γύρω από το θέµα του δωσιλογισµού είναι η επιτακτική απαίτηση µιας ηθικής αξιολόγησης που συνήθως υποκαθιστά την ίδια την έρευνα. Παρ ότι η στάση αυτή είναι επιστηµονικά απαξιωµένη, δεν λείπει από τη δηµόσια σφαίρα. 1 Όπως είναι φυσικό, ο δωσιλογισµός αποτελεί ένα ιδιαίτερα «δύσκολο» θέµα προς έρευνα καθώς συνιστά την πλέον έµπρακτη αµφισβήτηση της εθνικής ιδεολογίας και της παρεπόµενης οµοψυχίας. Είναι χαρακτηριστικό πως ακόµη και οι δωσίλογοι σ αυτήν την ιδεολογία ανατρέχουν για να εξηγήσουν τις επιλογές τους. 2 Στην χώρα µας, το θέµα του δωσιλογισµού υπήρξε ευαίσθητο και για τη δεξιά, αφού πολλοί δωσίλογοι ουδέποτε λογοδότησαν και εντάχθηκαν στο µεταπολεµικό κράτος, και για την αριστερά, στον βαθµό που η έκταση που πήρε το φαινόµενο δεν είναι άσχετη µε τη δράση της (π.χ. τον βίαιο περιορισµό των πολιτικών επιλογών των µη αριστερών δυνάµεων). Η δυσκολία εντείνεται στο βαθµό που ο δωσιλογισµός συναρτάται, όπως και αλλού (π.χ. Ιταλία), µε έναν εµφύλιο πόλεµο. 1 Για ένα πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγµα βλ. Ηλίας Νικολακόπουλος, «H «κόκκινη βία» και ο εξαγνισµός των δωσιλόγων», Τα Νέα, 22 Μαΐου 2004, P10. 2 Από την άποψη αυτή, µια ενδιαφέρουσα υπόθεση εργασίας είναι πως το εύρος της σιωπής γύρω από το δωσιλογισµό µπορεί να συσχετισθεί µε την έκταση που πήρε το φαινόµενο. 1

2 Ανατρέχοντας όµως στην ίδια την περίοδο των γεγονότων, προτού κρυσταλλωθεί η µεταπολεµική ερµηνεία της περιόδου, ανακαλύπτει κανείς αρκετές αναγνώσεις του φαινοµένου που αναδεικνύουν την πολυδιάστατη και σύνθετη µορφή του, η οποία σκεπάστηκε αργότερα από απλουστευτικά ηθικολογικά σχήµατα τύπου «πατριώτεςπροδότες». Μια τέτοια περίπτωση αποτελεί η ανταπόκριση του πολεµικού απεσταλµένου της Αγγλικής εφηµερίδας Daily Express, που δηµοσιεύθηκε στις 11 Οκωβρίου Στο άρθρο αυτό, ο Walter Lucas, που αποβιβάστηκε µε τον Αγγλικό στρατό στο Κατάκολο της Ηλείας, περιγράφει γλαφυρά το πως η επαφή του µε την Ελληνική πραγµατικότητα τον ανάγκασε να αναθεωρήσεις τις αρχικές του απόψεις: Αντιµετώπιζα το θέµα ως µιαν απλή ασπρόµαυρη αντίθεση: από την µία πλευρά οι αντάρτες του ΕΑΜ, µαχητές σε έναν ευγενικό και πατριωτικό αγώνα ενάντια στους κατακτητές και από την άλλη οι Έλληνες κουίσλινγκς, συνεργάτες των Γερµανών ενάντια στους αντάρτες. Ανακάλυψα, όµως, όπως και όλοι όσοι βρέθηκαν στην Ελλάδα για κάποιο διάστηµα, πως αυτή η γενίκευση προδίδει πλήρη σύγχυση. Το θέµα είναι απίστευτα περίπλοκο και καλύπτει κάθε απόχρωση ενός βρώµικου γκρίζου σε ότι αφορά τις αντίπαλες πλευρές. εν υπάρχει απόλυτο καλό και απόλυτο κακό ούτε στην µία πλευρά, ούτε στην άλλη. Η Ελλάδα σήµερα βρίσκεται στο µέσο ενός εµφυλίου πολέµου, τόσο έντονου ώστε η Γερµανία, ο φυσικός εχθρός της χώρας, να αγνοείται σχεδόν ολοκληρωτικά. Ο Lucas συνεχίζει αναφέροντας πως ενώ το ΕΑΜ στην Πελοπόννησο ξεκίνησε µε πατριωτικούς στόχους, εξελίχθηκε σταδιακά σε ένα είδος «τροµοκρατικής» οργάνωσης και διαπιστώνει πως και στις δύο πλευρές µπορούσε κανείς να συναντήσει αγνούς πατριώτες και αδίστακτους ηγέτες, όπως και απλούς ανθρώπους που δεν είχαν άλλη επιλογή από την ένταξη, ενώ σηµειώνει πως ο πληθυσµός επιθυµούσε την απαλλαγή του και από τις δύο παρατάξεις. Περιγράφει λεπτοµερώς τις Γερµανικές βαρβαρότητες µε ιδιαίτερη έµφαση στο ολοκαύτωµα των Καλαβρύτων και αναφέρεται στην έκπληξη που του προκάλεσαν οι συνοµιλίες του µε τους τοπικούς ηγέτες των αντιµαχόµενων παρατάξεων: 3 Walter Lucas, In Greece, Quislings are pro-british, Daily Express, 11 October

3 Και όµως παρά την [γερµανική] φρίκη, όταν ρώτησα τον Ερµή, τον ηγέτη της 18 ης ταξιαρχίας των ανταρτών στην Πάτρα, ποιος είναι ο κύριος εχθρός του, µου απάντησε δίχως δισταγµό, «τα Ελληνικά δωσιλογικά στρατεύµατα». Και όταν έθεσα στον Συνταγµατάρχη Κουρκουλάκο, τον διοικητή των ενόπλων δωσιλόγων το ίδιο ερώτηµα, η απάντηση του ήταν: «οι αντάρτες». Η «ανορθόδοξη» αυτή ανάγνωση (ανορθόδοξη σε σχέση µε τις µετέπειτα ερµηνείες) αναδεικνύει και την ερµηνευτική πρόκληση. Η ηθική αξιολόγηση επιλογών που έγιναν στο παρελθόν δεν µπορεί να γίνεται εν αγνοία του πλαισίου µέσα στο οποίο δρούσαν τα υποκείµενα. Προϋποθέτει σε βάθος γνώση του πώς, του που, του ποιος και τελικά του γιατί. Η ερµηνεία του φαινοµένου προϋποθέτει ακόµα περισσότερο το ξεπέρασµα της αποκλειστικής επιδίωξης να δικαιωθούν ή να καταδικαστούν τα υποκείµενα της εποχής, µιας επιδίωξης που είναι στείρα. Είναι προφανή άλλωστε τα ερµηνευτικά αδιέξοδα στα οποία οδηγούν τα απλουστευτικά ηθικολογικά σχήµατα τύπου «πατριώτες-προδότες». 4 Στον αντίποδα της στάσης αυτής, η µελέτη του δωσιλογισµού απαιτεί µια προσέγγιση ικανή να εξηγήσει εµπειρικά τουλάχιστον εφτά διαστάσεις του φαινοµένου. Πρώτη διάσταση, η έκτασή του δωσιλογισµού. Η συνεργασία µε τις κατοχικές αρχές καλύπτει ένα ευρύτατο πλέγµα κυµαινόµενων συµπεριφορών και έλαβε σηµαντικές διαστάσεις, συµπεριλαµβανόµενου και του σκληρού της πυρήνα, της ένοπλης συνεργασίας, στην οποία θα αναφερθώ από δω και πέρα. 5 ύο ερωτήµατα ξεπροβάλλουν. Πρέπει να εξηγηθεί η έκταση και η συλλογικότητα του φαινοµένου στην 4 Βλ. π.χ. πρόσφατο άρθρο για την ίδια περίοδο στην Κίνα: Even though the collaborationist government was a new regime inserted into the locality by the Japanese, it grew out of it and was marked by the social, political, and economic developments and dynamics of the prewar years. Collaboration was not necessarily summed up by the word betrayal, resistance did not necessarily connote nationalism. The context helps us evaluate the nature and meaning of collaboration and resistance wherever it occurred. In that vein, we must go beyond a simple moral interpretation of resistance and collaboration. Βλ. Keith R. Schoppa, Patterns and Dynamics of Elite Collaboration in Occupied Shaoxing County, στο David P. Barrett and Larry N. Shyu (επιµ.), Chinese Collaboration with Japan, : The Limits of Accommodation. (Stanford: Stanford University Press, 2001), Σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία, τα Τάγµατα Ασφαλείας και άλλοι ανάλογοι σχηµατισµοί ενέταξαν στις τάξεις τους 17 µε 23 χιλιάδες άνδρες. Αν προστεθούν σ αυτά η χωροφυλακή (που συµµετείχε σε επιχειρήσεις εναντίον του ΕΛΑΣ και υπήρξε στόχος του), οι διάφορες τοπικές πολιτοφυλακές και φρουρές χωριών που οπλίστηκαν από τους Γερµανούς, παραστρατιωτικοί, άτακτοι, κλπ, οι αριθµοί αυξάνονται. Πρόκειται δηλαδή για σηµαντικό αριθµό αν αναλογιστούµε τη διστακτικότητα µε την οποία οι Γερµανοί διέθεταν τα όπλα τους (αρκετές µαρτυρίες επισηµαίνουν πως η ζήτηση όπλων από τους Γερµανούς ήταν µεγαλύτερη της προσφοράς). Σε µερικές περιοχές µάλιστα, όπως η Πελοπόννησος, ο αριθµός των ένοπλων συνεργατών πρέπει να έφθασε ή και να ξεπέρασε τον αριθµό των ανταρτών του ΕΛΑΣ. 3

4 Ελλάδα (α) παρά την απουσία οργανωµένου µαζικού φασιστικού κινήµατος (ο Ελληνικός ένοπλος δωσιλογισµός είναι σαφώς µαζικότερος σε σχέση µε αυτόν π.χ. της Γαλλίας, µιας χώρας µε µαζικό φασιστικό κόµµα και αρχικά δηµοφιλή δωσιλογική κυβέρνηση) και (β) παρά το γενικευµένο µίσος απέναντι στην Γερµανική κατοχή και την ισχύ του εθνικού φρονήµατος. Η συλλογική διάσταση του φαινοµένου καθιστά ιδιαίτερα τρωτές τις διαδεδοµένες ερµηνείες περί εγκληµατικών στοιχείων, τυχοδιωκτών, κλπ. εύτερο, το χρονικό σηµείο ανάπτυξης της ένοπλης συνεργασίας. Όπως είναι γνωστό, τα Τάγµατα Ασφαλείας δηµιουργούνται αργά (στα µέσα του 1943) και γνωρίζουν ραγδαία ανάπτυξη την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1944, όταν ήταν πλέον φανερό πως οι Γερµανοί χάνουν τον πόλεµο. Η πρόσδεση στο νικηφόρο άρµα του Άξονα που εξηγεί αντίστοιχα φαινόµενα σε άλλες χώρες, δεν ισχύει λοιπόν για την Ελληνική περίπτωση. Τρίτο, η γεωγραφική διακύµανση της ένοπλης συνεργασίας. Φαίνεται πως η Πελοπόννησος και η υτική και Κεντρική Μακεδονία αποτέλεσαν τις περιοχές έξαρσης του φαινοµένου. Πώς µπορεί να εξηγηθεί αυτό το γεγονός; Γιατί η ένοπλη συνεργασία δεν πήρε µαζικές διαστάσεις, π.χ. στην Κρήτη ή τη Θράκη; Η απάντηση απαιτεί συστηµατικά πραγµατολογικά στοιχεία. Μια πρόχειρη µατιά, πάντως, διαψεύδει τη υπόθεση που υπερτονίζει την προπολεµική υποστήριξη προς τη βασιλεία ως βασικό παράγοντα για την ανάπτυξη της. Τέταρτο, η πολιτική και κοινωνική σύνθεση του δωσιλογισµού. Ως προς τις πολιτικές προτιµήσεις της ηγεσίας, διαθέτουµε πρόσφατα ερευνητικά πορίσµατα σύµφωνα µε τα οποία η πλειοψηφία των περίπου αξιωµατικών που στελέχωσαν τα Τ.Α. είχε βενιζελικό φρόνηµα. 6 Για τις πολιτικές προτιµήσεις των οπλιτών δεν γνωρίζουµε κάτι συγκεκριµένο. Προφανώς υπήρξαν αντικοµουνιστές, αλλά το ερώτηµα είναι αν συµµετείχαν στα σώµατα αυτά επειδή ήταν αντικοµουνιστές, ή αν έγιναν αντικοµουνιστές λόγω της συµµετοχής τους σε αυτά και τι σήµαινε ακριβώς ο 6 André Gerolymatos. The Role of the Greek Officer Corps in the Resistance, Journal of the Hellenic Diaspora 11, 3 (1984), Κάτι τέτοιο οπωσδήποτε αντανακλάται στο πολιτικό στίγµα τόσο των ιδρυτών των ΤΑ (π.χ. Πάγκαλος, Γονατάς) όσο και των πλέον ακραίων εκπροσώπων του φαινοµένου (Πούλος, άγκουλας). 4

5 αντικοµουνισµός γι αυτούς. Επίσης δεν είναι αυταπόδεικτο πως η συµµετοχή τους είχε κυρίως ιδεολογικά κίνητρα. Είναι πάντως χαρακτηριστικό πως η πλέον δηµοφιλής υπόθεση της βιβλιογραφίας κάνει λόγο για τον κυρίαρχο «λούµπεν» χαρακτήρα τους, κάτι που ίσως να ισχύει εν µέρει για Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη όχι όµως και για την ύπαιθρο, όπου ο όγκος των οπλιτών ήταν αγρότες και κτηνοτρόφοι. Αναλύοντας την σύνθεση του Τάγµατος Ασφαλείας της Πάτρας, ο Walter Lucas περιγράφει ένα µωσαϊκό αποτελούµενο από τέσσερις κατηγορίες ανθρώπων: τους «σωστούς ανθρώπους που µισούν τους Γερµανούς αλλά φοβούνται τον κοµουνιστικό µπαµπούλα», τους στρατολογηµένους που «δεν διέθεταν άλλη επιλογή», τους πεινασµένους που βρήκαν στα Τάγµατα ένα πιάτο φαΐ, και τους «αλήτες». Πέµπτο, η µορφή της σχέσης ανάµεσα σε εκείνους που προσφέρουν την δυνατότητα συνεργασίας και σε όσους την αποδέχονται. Τονίζεται τακτικά πως τα ένοπλα δωσιλογικά σώµατα υπήρξαν δηµιούργηµα των Γερµανών για εξοικονόµηση γερµανικού αίµατος. 7 Μια τέτοια ερµηνεία, όµως, παραβλέπει την αµφίδροµη σχέση ανάµεσα στις κατοχικές αρχές και τους δωσίλογους και δεν επιτρέπει ούτε καν να τεθεί το ερώτηµα του τι ώθησε τόσους Έλληνες να συνταχθούν µε τους Γερµανούς. Έκτο, οι πολιτικοί στόχοι του δωσιλογισµού. Τι επεδίωκαν εκείνοι που συνεργάστηκαν ένοπλα µε τους Γερµανούς; Τι υποστήριζαν οι ίδιοι γι αυτό; Πώς οι στόχοι τους σχετίζονται µε τα κίνητρα που διαµορφώνονται στη συγκεκριµένη χρονική περίοδο; Είναι προφανές πως η ανάπτυξη του ένοπλου δωσιλογισµού συναρθρώνεται µε τον κατοχικό εµφύλιο πόλεµο και δεν µπορεί να µελετηθεί δίχως την παράλληλη µελέτη της εµφύλιας διαµάχης. Τέλος, έβδοµο, η µεταπολεµική αντιµετώπιση του δωσιλογισµού και των δωσιλόγων από τις αντίπαλες παρατάξεις, τόσο κατά την διάρκεια του πολέµου όσο και µεταπολεµικά. Από την µία, η κατηγορία του δωσιλογισµού αποτέλεσε ένα ισχυρό συµβολικό όπλο, πράγµα που διακρίνεται καθαρά στον λόγο των δύο παρατάξεων που 7 Βλ. τον τίτλο άρθρου του Χάγκεν Φλάισερ για τον δωσιλογισµό: «Για να εξοικονοµηθεί πολύτιµο γερµανικό αίµα...» (Τα Νέα, 03 Μαρτίου 2004, P12). 5

6 αλληλοκατηγορούνταν για εθνική µειοδοσία. Από την άλλη, η σταδιακή υποκατάσταση του Β Παγκοσµίου Πολέµου από τον ψυχρό πόλεµο, µια διαδικασία που ξεκινά το 1944, οδήγησε στην υποβάθµιση του ηθικού στίγµατος της δωσιλογισµού και την υιοθέτηση των φορέων του ως κρίσιµου «ανθρώπινου πόρου» στο µεταπολεµικό πολιτικό τοπίο. Μια τέτοια λογική ισχύει πρωταρχικά για την µεταπολεµική δεξιά, αλλά αφορά και την αριστερά, τουλάχιστον στην περίπτωση των Σλαβοµακεδόνων κοµιτατζήδων στους οποίους επετράπη σε πολλές περιπτώσεις να ενσωµατωθούν στο ΕΑΜ, αντίθετα µε άλλους δωσίλογους,. 8 Μ άλλα λόγια η δίωξη ή η ενσωµάτωση των δωσίλογων πρέπει να µελετηθούν λιγότερο ως ηθικές επιλογές και περισσότερο ως πολιτικές στρατηγικές ενταγµένες στο πολιτικό πλαίσιο που διαµόρφωσε ο µεταπολεµικός συσχετισµός δυνάµεων και οι συνακόλουθες πολιτικές προοπτικές. 2. Εργαλεία για τη µελέτη του δωσιλογισµού Η αρχειακή έρευνα σε «κεντρικό» επίπεδο αποτελεί τον κλασικό τρόπο µε τον οποίο έχει επιχειρηθεί η ερµηνεία του φαινοµένου. Παρά τα προφανής της πλεονεκτήµατα, η µέθοδος αυτή παρουσιάζει δύο προβλήµατα: τα κεντρικά αρχεία είναι συχνά ελλιπή και εµπεριέχουν πρωταρχικά τον λόγο των πρωταγωνιστών. Οι «απλοί άνθρωποι» συνήθως είναι απόντες. Το αποτέλεσµα είναι να συνάγονται συµπεράσµατα τόσο για τη δράση όσο και τα κίνητρα των ανθρώπων αυτών από τον λόγο των ηγεσιών, πράγµα πολλαπλά προβληµατικό. Μια άλλη µέθοδος, είναι η χρήση εργαλείων όπως η ανθρωπολογική προσέγγιση, η χρήση µαρτυριών και αποµνηµονευµάτων, η προφορική ιστορία και η τοπική ιστορία (ιδίως όταν βασίζεται στην χρήση τοπικών αρχείων) που επιτρέπουν την πληρέστερη ανασύνθεση των γεγονότων στο µαζικό επίπεδο. Οι εργασίες των Βαν Μπουσχότεν και Αschenbrenner είναι ενδεικτικές των δυνατοτήτων της µεθόδου αυτής. 9 Ακόµα, υπάρχει 8 Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Λεηλασία φρονηµάτων. Το Μακεδονικό ζήτηµα στην κατεχόµενη δυτική Μακεδονία, ύο τόµοι, Β έκδοση, (Θεσσαλονίκη: Βάνιας, 1996) και Raymondos Alvanos, Τhe experience of the village of Vasiliada in the Greek Civil War, Ανακοίνωση στο συνέδριο Domestic and international aspects of the Greek Civil War, King s College (Λονδίνο, Απριλίου 1999). 9 Ρίκη Βαν Μπουσχότεν, Ανάποδα χρόνια. Συλλογική Μνήµη και Ιστορία στο Ζιάκα Γρεβενών ( ) (Αθήνα: Πλέθρον, 1997). Stanley Αschenbrenner, «Ο Εµφύλιος από την οπτική ενός µεσσηνιακού χωριού», στο Lars Baerentzen, Γιάννης Ιατρίδης, Ole L. Smith (επιµ.), Μελέτες για τον Εµφύλιο Πόλεµο, (Αθήνα: Ολκός, 1992),

7 η λογοτεχνική επεξεργασία του φαινοµένου που µπορεί να αναδείξει σηµαντικά στοιχεία και να επηρεάσει αποφασιστικά την πορεία της έρευνας. Στη Γαλλία π.χ., η µελέτη της αντίστασης και της συνεργασίας αναπροσανατολίστηκε πλήρως µετά την προβολή της ταινίας του Marcel Ophüls, Le chagrin et la pitié. Η βασική επιστηµονική µελέτη ήρθε λίγα χρόνια µετά από τον Αµερικανό ιστορικό Robert Paxton για να συνεχιστεί από τον Γάλλο Henry Rousso και τους συνεργάτες του. Αναµφίβολα, ο ρόλος της Ορθοκωστάς του Θανάση Βαλτινού υπήρξε εξ ίσου καταλυτικός στην χώρα µας. 3. Η συγκριτική µέθοδος Η συγκριτική ανάλυση αποτελεί την προσφορότερη µέθοδο για την µελέτη των πολιτικών και κοινωνικών φαινοµένων, άρα και του δωσιλογισµού, καθώς προσφέρει τον απαραίτητο εµπειρικό έλεγχο (control) και επιτρέπει την µέγιστη δυνατή εφαρµογή της αρχής της διαψευσιµότητας. Η µέθοδος αυτή επιτρέπει την σύζευξη αρχειακής και τοπικής έρευνας. Η συγκριτική µέθοδος µπορεί να εφαρµοστεί σε τρία διαφορετικά επίπεδα: το µακροεπίπεδο (διακρατικές συγκρίσεις), το µεσοεπίπεδο (διαπεριφερειακες συγκρίσεις, στο πλαίσιο µιας χώρας) και το µικροεπίπεδο (ενδοπεριφερειακές συγκρίσεις στο πλαίσιο µιας περιφέρειας). Προς το παρόν διαθέτουµε ελάχιστες συστηµατικές εφαρµογές για το θέµα του δωσιλογισµού στο καθένα από τα επίπεδα αυτά. 10 Τα εργαλεία της αρχειακής έρευνας, της τοπικής έρευνας και της ανθρωπολογικής προσέγγισης επιτρέπουν, όταν συνδυαστούν µε την ποσοτική ανάλυση, την εφαρµογή της συγκριτικής µεθόδου στο µικροεπίπεδο. Το µεγάλο πλεονέκτηµα της έρευνας στο µικροεπίπεδο είναι προφανώς η δυνατότητα συλλογής µετρήσιµων στοιχείων, κάτι οπωσδήποτε δυσκολότερο για τα δύο άλλα επίπεδα. 10 Μια πρώτη γόνιµη προσέγγιση αποτελεί το έργο του Νίκου Μαραντζίδη, Γιασασίν Μιλλέτ-Ζήτω το Έθνος (Ηράκλειο: Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2002). 7

8 Θα δώσω ένα αναγκαστικά συνοπτικό παράδειγµα από την δική µου έρευνα. 11 Το προς απάντηση ερώτηµα είναι η γεωγραφική διακύµανση του δωσιλογισµού. Τι εξηγεί τα κατά τόπους υψηλότερα επίπεδα ένοπλου δωσιλογισµού στο πλαίσιο µιας γεωγραφικής περιφέρειας; εν εξετάζω εδώ το πως ξεκινά ο δωσιλογισµός σε κεντρικό επίπεδο, ούτε το πώς αρθρώνεται ο λόγος του ή οι αντιλήψεις των υποκειµένων κλπ. Οι προς εξέταση παράγοντες περιλαµβάνουν τις προπολεµικές ιδεολογικές τάσεις της πόλης ή του χωριού (π.χ. αν έγερνε προς τους Βασιλόφρονες ή τους Φιλελευθέρους καθώς και την ισχύ του ΚΚΕ), τη διάθεση και δυνατότητα των Γερµανών να παράσχουν οπλισµό και υποστήριξη που εξαρτιόταν το βαθµό στρατιωτικού ελέγχου που ασκούσαν, τη γεωγραφική τοποθεσία του χωριού, την βιοτικό του επίπεδο (πιο φτωχά χωριά ενδεχοµένως να ήταν και πιο ευάλωτα στην προοπτική του δωσιλογισµού), την ένταση των τοπικών και διαπροσωπικών διαφορών, καθώς και το αν ή όχι είχε ασκηθεί προηγουµένως βία από την πλευρά του ΕΑΜ. 12 Όπως προαναφέρθηκε, στο µικροεπίπεδο είναι δυνατή η συστηµατική συλλογή ποιοτικών αλλά και ποσοτικών στοιχείων για όλους αυτούς τους παράγοντες. Η στατιστική ανάλυση (µε την µέθοδο της παλινδρόµησης) έδειξε πως στη συγκεκριµένη περίπτωση οι δύο παράγοντες που εξηγούν την διακύµανση της ένοπλης συνεργασία είναι η έκταση του Γερµανικού ελέγχου και η εκδήλωση αριστερής βίας στην προηγούµενη χρονική περίοδο. Με άλλα λόγια, τα χωριά εκείνα µε την µεγαλύτερη Γερµανική παρουσία και µε θύµατα από το ΕΑΜ στην προηγούµενη περίοδο είχαν, ceteris paribus, και την µεγαλύτερη πιθανότητα να παράγουν ένοπλους δωσίλογους σε σχέση µε εκείνα τα χωριά στα οποία οι δύο αυτοί παράγοντες ήταν απόντες. Αντίθετα, οι υπόλοιποι παράγοντες, όπως οι προπολεµικές πολιτικές τάσεις, το βιοτικό επίπεδο του χωριού και οι διαπροσωπικές συγκρούσεις, δεν επηρεάζουν στατιστικά την διακύµανση της ένοπλης συνεργασίας Το δείγµα καλύπτει 61 χωριά και δύο πόλεις των επαρχιών Άργους και Ναυπλίας του σηµερινού νοµού Αργολίδας. 12 Στο µεσοεπίπεδο, η αντίστοιχη µεταβλητή είναι αν ή εάν το ΕΑΜ είχε διαλύσει κάποια µη εαµική αντιστασιακή οργάνωση περιορίζοντας έτσι τις επιλογές της αντιεαµικής πλευράς. 13 Είναι χαρακτηριστικό πως τα πιο ορεινά χωριά, που ήταν και τα πλέον βασιλόφρονα στην προπολεµική (και τα περισσότερα στην µεταπολεµική περίοδο), δεν είχαν συµµετοχή στη συνεργασία. Οι γεωγραφικοί παράγοντες είναι οι αναµενόµενοι (ο ένοπλος δωσιλογισµός είναι φαινόµενο της πεδιάδας) αλλά δεν έχουν στατιστική σηµασία. 8

9 Ο συνδυασµός ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυση επιτρέπει την διατύπωση τριών πορισµάτων που µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως υποθέσεις εργασίας σε αντίστοιχες έρευνες. Πρώτον, η κυριαρχία παράγει συµµετοχή: όποιος έχει τον έλεγχο µιας περιοχής µπορεί να κινητοποιήσει τον πληθυσµό της ακόµα και οι Γερµανοί. Ο ρόλος του στρατιωτικού παράγοντα είναι προφανής και φαίνεται να υποκαθιστά ακόµα και την στοιχειώδη έλλειψη νοµιµοποίησης. εύτερον, η βία παράγει συµµετοχή στην αντίπαλη πλευρά, µέσω των µηχανισµών της αντεκδίκησης και της αυτοπροστασίας. Τρίτον, οι ιδεολογικοί, οικονοµικοί και κοινωνικοί παράγοντες φαίνεται να παίζουν δευτερεύοντα ρόλο στην τοπική ανάπτυξη του ένοπλου δωσιλογισµού. Επιπρόσθετα, αναδεικνύεται και η σηµασία της αναλυτικής διάκρισης ανάµεσα στο ηγετικό και το µαζικό επίπεδο. 4. Μια διακρατική σύγκριση Εννοείται πως τα πορίσµατα αυτά µπορούν να γενικευθούν µόνο µέσω την εφαρµογής της ίδιας µεθόδου σε άλλες περιοχές και χώρες. Μέχρι τότε, η σύγκριση µε τα γενικά πορίσµατα ερευνών που αφορούν άλλες περιπτώσεις µπορεί να αποδειχθεί γόνιµη. Σαν παράδειγµα θα αναφερθώ στην πρόσφατη εργασία του Timothy Snyder για τη υτική Ουκρανία η οποία βασίζεται σε συνδυασµό αρχειακής έρευνας και τοπικών πηγών. 14 ιερευνώντας την Γερµανική κατοχή, την αντίσταση και τη συνεργασία µε τους Γερµανούς, ο Snyder κατέληξε σε πέντε συµπεράσµατα που συνάδουν µε τα πορίσµατα της τοπικής έρευνας στην οποία αναφέρθηκα πιο πάνω. Πρώτον, µια ανάλυση που συνάγει ερµηνείες αποκλειστικά από το «ιστορικό πλαίσιο» που οριοθετεί ο εύτερος Παγκόσµιος Πόλεµος στο µακροεπίπεδο, δηλαδή τη 14 Timothy Snyder, The Causes of the Ukrainian-Polish Ethnic Cleansing 1943, Past and Present 179 (2003), Ο Snyder µελέτησε την Βολχυνία, µια περιοχή µε πληθυσµό το 1939 γύρω στα 2 εκατοµµύρια, στην πλειοψηφία τους ορθόδοξους Ουκρανούς (68%) µε σηµαντικές µειοψηφίες Πολωνών (17%) και Εβραίων (10%). Η Βολχυνία προπολεµικά ανήκε στην Πολωνία, µεταπολεµικά προσαρτήθηκε στη Σοβιετική Ένωση και σήµερα αποτελεί πλέον κοµµάτι της ανεξάρτητης Ουκρανίας. Η Γερµανική κατοχή υπήρξε, όπως µπορεί να φανταστεί κανείς, ιδιαίτερα σκληρή. Αφ ενός οδήγησε στη γενοκτονία ολόκληρου σχεδόν του Εβραϊκού πληθυσµού και αφ ετέρου χαρακτηρίστηκε από τη σκληρότατη µεταχείριση Πολωνών και Ουκρανών για τους οποίους δεν προβλεπόταν θέση στο Γερµανικό Ράιχ. Παρ όλ αυτά, στην περιοχή αυτή αναπτύχθηκε εκτενής συνεργασία µε τους Γερµανούς, τόσο από πλευράς Ουκρανών όσο, αργότερα, και Πολωνών. Παράλληλα, Ουκρανοί αντάρτες που πολεµούσαν εναντίον των Γερµανών εξαπέλυσαν µία τεράστια εθνοκάθαρση εναντίον του Πολωνικού πληθυσµού της περιοχής, φονεύοντας 50,000 και εκδιώκοντας τους υπόλοιπους βίαια. 9

10 σύγκρουση φασισµού-αντιφασισµού, αδυνατεί να εξηγήσει το περιεχόµενο και την έκτασή των συγκρούσεων που σηµειώθηκαν στην περιοχή αυτή, καθώς και τη συµµετοχή των υποκειµένων στα διάφορα αντάρτικα και τα ένοπλα σώµατα συνεργατών. Η αδυναµία αυτής της ερµηνείας εξηγεί γιατί τελικά υιοθετήθηκε µόνο από την επίσηµη Σοβιετική ιστοριογραφία. εύτερον, είναι απαραίτητη η διάκριση ανάµεσα σε ηγετικές οµάδες και µάζες: οι πρώτες λειτουργούν συχνά µε ιδεολογικά ή γεωπολιτικά κριτήρια, όχι όµως απαραίτητα και οι δεύτερες. 15 ιάκριση βέβαια δεν σηµαίνει ανάλυση ενός µόνο επιπέδου εις βάρος του άλλου. Αντίθετα, είναι απαραίτητη η σύζευξη της δράσης και των στόχων των ηγετικών οµάδων µε αυτές των µαζών, µε την ταυτόχρονη πολύ σηµαντική διευκρίνιση πως δεν είναι ούτε αυτονόητη αλλά ούτε και απαραίτητη και η συµφωνία στα κίνητρά τους. Η παρατήρηση πως οι Γερµανοί έκαιγαν χωριά στη υτική Ουκρανία συγκαλύπτει το (κρίσιµο) γεγονός πως στην πραγµατικότητα Πολωνοί συνεργάτες των Γερµανών έκαιγαν Ουκρανικά χωριά ενώ Ουκρανοί συνεργάτες των Γερµανών κατέστρεφαν Πολωνικά χωριά. Τρίτον, η ανάπτυξη της συνεργασίας (όπως και της αντίστασης), µπορεί να ερµηνευθεί ορθά µόνο αν µελετηθεί συστηµατικά ο ρόλος της κατοχής ως µιας διαδικασίας κινητοποίησης και ριζοσπαστικοποίησης διαιρετικών τοµών που προϋπάρχουν της κατοχής, αλλά και ως µιας διαδικασίας δηµιουργίας νέων τοµών. Από την άποψη αυτή πρέπει να υπογραµµιστεί ο συχνά περιστασιακός χαρακτήρας της συµµετοχής στην ένοπλη συνεργασία (όπως και στην αντίσταση άλλωστε). 16 Κεντρικός παράγοντας από την άποψη αυτή είναι η γεωγραφία. 17 Για παράδειγµα, µετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν 15 Στο ίδιο συµπέρασµα καταλήγουν και άλλες εργασίες. Βλ. π.χ. Paul Jankowski, Communism and Collaboration: Simon Sabiani and Politics in Marseille, (New Haven: Yale University Press, 1989). 16 Βλ. την παρατήρηση του Todorov (1996:94): Often it was pure chance that oriented some [French people] toward the [pro-german] militia and the other toward the maquis [the resistance]. Tzvetan Todorov, A French Tragedy: Scenes of Civil War, Summer 1944 (Hanover, NH: University Press of New England 1996). 17 Βλ. την σχετική παρατήρηση του Chris Woodhouse (1948:58-9): He was living in his mountain village in [H]e joined the left-wing resistance movement, because it was the first in the neighborhood. (They were on top then, so he was right.) It happened that he joined the movement which was dominated by the Communists, though he was no Communist: he might as easily have happened in other 10

11 από τους Ουκρανούς, οι Πολωνοί συνεργάστηκαν µε τους Γερµανούς στις πόλεις και µε τους Σοβιετικούς παρτιζάνους στο ύπαιθρο. Όποιος δηλαδή κυριαρχούσε τοπικά και προσέφερε όπλα ήταν δυνητικά σύµµαχος. Ο δωσιλογισµός ήταν από την άποψη αυτή µια «παρενέργεια» (externality) του εµφυλίου πολέµου. Τέταρτον, η συνεργασία είναι µια κατ εξοχήν αµφίδροµη σχέση. Το γεγονός ότι επιτρέπει την εξοικονόµηση του αίµατος των κατακτητών δεν εξηγεί τη (συχνά) µαζική (και ιδίως εθελοντική) προσφορά αίµατος από την πλευρά των κατακτηµένων όπως και το γεγονός πως επιτυγχάνει την διαίρεση των κατακτηµένων δεν εξηγεί την πρόθεση τους να διαιρεθούν. Με άλλα λόγια, η σχέση κατοχής-συνεργατών είναι αµφίδροµη: οι κατακτητές µπορεί να χειραγωγούν τους συνεργάτες, αλλά οι συνεργάτες εκµεταλλεύονται και αυτοί τους κατακτητές. Η ανάλυση της ένοπλης συνεργασίας απαιτεί, δηλαδή, τη σύνδεση τριών χρόνων. Του παρελθόντος, δηλαδή των διαιρέσεων που ενεργοποιούνται από την κατοχή και καθιστούν τη συνεργασία νοµιµοποιηµένη επιλογή στα µάτια εκείνων που την επιλέγουν, του παρόντος, δηλαδή των (συχνά απρόβλεπτων) δυναµικών που αναπτύσσει η κατοχή (εδώ µπαίνει ο ρόλος ης γεωγραφίας), και τέλος του µέλλοντος, δηλαδή των µεταπολεµικών επιδιώξεων των συνεργατών στην περίπτωση των Ουκρανών συνεργατών, η επιδίωξη αυτή ήταν η ανεξαρτησία της χώρας τους. Πέµπτον, η συνεργασία (όπως και η αντίσταση) είναι συχνά ενδογενής στον πόλεµο, δηλαδή παράγωγο συγκρούσεων και βίας. Η βία πάντοτε παράγει περισσότερη κινητοποίηση και συµµετοχή. Οι Ουκρανοί αντάρτες π.χ. επιτέθηκαν εναντίον των Γερµανών, έτσι ώστε τα αδιάκριτα αντίποινά τους εναντίον του Ουκρανικού πληθυσµού τους να τον ωθήσει στις τάξεις του αντάρτικου. Η αποτυχία, εποµένως, της circumstances to join the Security Battalions formed to fight the Communists, though he would still not have been pro-german. He would not have been a recognisably different individual if things had happened otherwise; but recognisably different things would have befallen him. His fate did not rest in his own hands, but in the chances that brought him into contact with men from above the horizontal line [i.e. outsiders]; chances that were largely geographical. If he lived in one part of the mountains, he was more likely to be in contact with the Communist influence first; if in another, with the non-communist resistance; if in the plains, with the Security Battalions and the collaborating authorities; and so on. Chris Woodhouse, Apple of Discord; A Survey of Recent Greek Politics in their International Setting (London: Hutchinson & Co, 1948). 11

12 αποτρεπτικής ή εκδικητικής βίας λειτουργεί συχνά για την αντίσταση όπως και για τις δυνάµεις κατοχής, δηλαδή αντιπαραγωγικά, στρέφοντας τους πληθυσµούς προς την αντίθετη πλευρά και δηµιουργώντας «αρνητικές» ταυτίσεις στη λογική του «ο εχθρός του εχθρού µου είναι φίλος µου» Συµπέρασµα Το βασικό µεθοδολογικό συµπέρασµα της ανακοίνωσης αυτής είναι πως όταν ακολουθεί τις αρχές της συγκριτικής µεθόδου, η έρευνα στο µικροεπίπεδο προσφέρει την δυνατότητα εξαγωγής συστηµατικών, εµπειρικά ελέγξιµων (και άρα διαψεύσιµων) πορισµάτων, η θεωρητική εµβέλεια των οποίων ξεπερνά το τοπικό πλαίσιο που προσφέρει να απαραίτητα εµπειρικά δεδοµένα. Η χρήση της συγκριτικής µεθόδου αρχικά στο µικροεπίπεδο και αργότερα, όταν συγκεντρωθούν επαρκή πραγµατολογικά δεδοµένα στο µεσοεπίπεδο, παράλληλα µε το άνοιγµα σε ευρύτερες διακρατικές συγκρίσεις θα συµβάλλει τόσο στην κάλυψη των µεγάλων πραγµατολογικών κενών της ελληνική περίπτωσης όσο και στη γενικότερη ερµηνεία του φαινοµένου, κάτι που αποτελεί και την βασική προϋπόθεση µιας γενικότερης αξιολόγησης του. Είναι αναπόφευκτο, η επιστηµονική έρευνα ενός θέµατος ταµπού όπως ο δωσιλογισµός να προσκρούει στα αµυντικά αντανακλαστικά όσων εµπνέονται ακόµα από την πολιτική φόρτιση της δεκαετίας του Οι αντιδράσεις αυτές καθιστούν την συστηµατική έρευνα του δωσιλογισµού, αλλά και γενικότερα της δεκαετίας του 40, ακόµα πιο επιτακτική. 18 Όπως σηµειώνει ο Π. Ενεπεκίδης (1964:48) για τους Τουρκόφωνους Πόντιους που συνεργάστηκαν µε τους Γερµανούς: «Εις την περιοχή αυτήν [τη Μακεδονία] εσχηµατίσθη κατά την Κατοχήν ένας νέος τύπος «συνεργαζόµενου» µε τον εχθρόν. εν είναι οι άνθρωποι αυτοί οι γερµανοτραφείς διανοούµενοι ή επιχειρηµατίαι των αθηναϊκών σαλονιών οι οποίοι οµιλούντες την γλώσσαν του κατακτητού έστω και µε καραγκούνικη προφορά, νοµίζουν ότι έφθασεν η µεγάλη των ώρα δια να ανεβούν, να φανούν εις το προσκήνιον, να λάµψουν [ ] Τίποτε από αυτά, ο Ακρίτας των Μακεδονικών περιοχών αναγκάζεται να ζητήσει και από τον διάβολον τουφέκι διότι ο άλλος εχθρός του φαίνεται διαβολικώτερος». Πολυχρόνης Ενεπεκίδης, Η Ελληνική Αντίστασις , βάση των µυστικών αρχείων της Βέρµαχτ (Αθήνα: Εστία, 1964). 12

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ )

Κεφάλαιο 8. Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ ) Ιστορία ΣΤ τάξης Ενότητα Ε - «Η Ελλάδα στον 20 ο αιώνα» 1 Κεφάλαιο 8 Η γερµανική επίθεση και ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος (σελ. 208 211) Μετά την αποτυχία των Ιταλών να καταλάβουν την Ελλάδα, έσπευσαν να τους

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons

Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Εσωτερικοποίηση του πολιτιστικού υποσυστήματος και εκπαίδευση: Talcott Parsons Διδάσκων: Δρ. Βασίλης Ντακούμης 1 Διάγραμμα της παρουσίασης Μάθημα 3ο (σελ. 67-79) 2 Talcott

Διαβάστε περισσότερα

. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ . ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 4 Η Κατοχή και η Εθνική Αντίσταση (επαναληπτικό) ΘΕΜΑ 1ο Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ. Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΕΜΟΣ Γενικά στοιχεία Περιεχόµενα Οδηγός για µελέτη Το παρόν ηλεκτρονικό εγχειρίδιο έχει ως στόχο του να παρακολουθήσει τις πολύπλοκες σχέσεις που συνδέουν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ. 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ανταλλαγή των πληθυσμών Η αποκατάσταση των προσφύγων

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ. 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ανταλλαγή των πληθυσμών Η αποκατάσταση των προσφύγων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ Από τη Μικρασιατική Καταστροφή στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο Του Ιάκωβου Δ. Μιχαηλίδη?? 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ήττα της Ελλάδας στο μικρασιατικό Η ανταλλαγή των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 19/5/2007 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Αν κάπου κάνετε κάποιες υποθέσεις να αναφερθούν στη σχετική ερώτηση. Όλα τα αρχεία που αναφέρονται στα προβλήματα βρίσκονται στον ίδιο φάκελο με το εκτελέσιμο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube)

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube) ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Ενότητες: 46 (Οργάνωση, Κατεχόµενης Ευρώπης) και 48 (Κατοχή, Αντίσταση) Υπεύθυνες: Κοσκοσά Π. Πόγα Ν. όριζα Α. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας

Ηγεσία και Διοικηση. Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας Ηγεσία και Διοικηση Αποτελεσματική Ηγεσία στο Χώρο της Εργασίας 1. Η έννοια της αποτελεσματικής ηγεσίας Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε πως η έννοια της ηγεσίας δεν είναι ταυτόσημη με τις έννοιες της

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΦΑΚΕΛΟΣ ΟΙ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ 110398 2015-2016 ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΟΣΧΟΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ι. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - ΥΛΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Executive Summary. Οι 44 εταιρείες ϖου συµµετείχαν στην έρευνα. IT Skills: The Business Gain 1

Executive Summary. Οι 44 εταιρείες ϖου συµµετείχαν στην έρευνα. IT Skills: The Business Gain 1 Executive Summary Είναι γεγονός ϖως τα τελευταία χρόνια η καλή γνώση ϖληροφορικής και γνώσης χειρισµού Η/Υ αϖοτελεί σηµαντικό εφόδιο στη ϖροσϖάθεια των εργαζοµένων να ανελιχθούν στον εϖαγγελµατικό στίβο.

Διαβάστε περισσότερα

Κακοποίηση Ζώων Συντροφιάς

Κακοποίηση Ζώων Συντροφιάς Κακοποίηση Ζώων Συντροφιάς VPRC VPRC Δ.1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ VPRC- - Εμπιστευτικό Proastiakos.net 17993 // Δ.2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η VPRC, με την ευαισθησία που τη διακρίνει σε θέματα που αφορούν στα ζώα συντροφιάς,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σημειώσεις Μαθήματος Ανθρωπογεωγραφίας-Ανάλυση Περιφερειακού Χώρου Ηλίας Μπεριάτος ΒΟΛΟΣ 2000 «Ανάλυση του Περιφερειακού Χώρου»

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου

Ανάλυση Πολιτικού Λόγου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9η: Ο λόγος της Πολιτικής Οικολογίας 2 Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής ΑΠΘ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Εγκληματικότητα στην Αμερική

Εγκληματικότητα στην Αμερική 11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχολ. 2014-2015 Τμήμα Α 1 1. Κριτήρια επιλογής θέματος: Στάδια ερευνητικής εργασίας Επιλέξαμε αυτό το θέμα διότι μας ενδιέφερε το φαινόμενο της εγκληματικότητας στην Αμερική καθώς και το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΣΤ Ο ΕΥΤΕΡΟΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 152 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Να βάλετε σε κύκλο το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες

Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες Κυβέρνηση συνεργασίας και ευρώ θέλουν οι Ελληνες Πρώτο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ, ανεπαίσθητη πτώση της ΝΔ, νέες απώλειες για το ΠαΣοΚ το 80% ζητεί παραμονή στην ευρωζώνη ενώ μόνο το 13% θέλει επιστροφή στη δραχμή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ 82.090 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 23 24 Μαΐου 2012

ΕΡΕΥΝΑ 82.090 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 23 24 Μαΐου 2012 ΕΡΕΥΝΑ 82.090 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.212 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 23 24 Μαΐου 2012 2 η έκδοση: με κάθε επιφύλαξη As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing and Social Research

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013

Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ. Αθήνα, 24/1/2013 Δελτίο Τύπου ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ & ΙΝΕ ΓΣΕΕ Αθήνα, 24/1/2013 Κοινή Έρευνα των Ινστιτούτων της ΓΣΕΒΕΕ και της ΓΣΕΕ σχετικά με τα κίνητρα και τα εμπόδια συμμετοχής των ενηλίκων στη διά βίου μάθηση. Το Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 Σε αυτό το τεύχος: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Η Διαπραγμάτευση ως Τρόπος Ειρηνικής Επίλυσης Συγκρούσεων. Συμφωνία Μυρόφυλλου - Πλάκας (29 Φεβ

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, η ανθρωπιά διαθέτει σήμερα «ανταλλακτική αξία», παρότι ως έννοια αναφέρεται στη βοήθεια που κάποιος προσφέρει στο συνάνθρωπο. Παλαιότερα, εύχρηστος

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα:

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ηλίας Ντίνας elias.dinas@politics.ox.ac.uk Σπύρος Κοσμίδης spyros.kosmidis@politics.ox.ac.uk

Διαβάστε περισσότερα

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½

þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ Neapolis University HEPHAESTUS Repository School of Economic Sciences and Business http://hephaestus.nup.ac.cy Master Degree Thesis 2016 þÿ ÀÌ Ä º± µä À ¹ ¼ ½ þÿµºà±¹ µåä¹ºì ¹ ¹º ĹºÌ ÃÍÃÄ ¼± þÿãä ½ º±Ä±½µ¼

Διαβάστε περισσότερα

10 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας (ΔΣΕ)

10 Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας (ΔΣΕ) Εισαγωγή Η τελική φάση του Εμφυλίου πολέμου 1943-1949, που από αρκετούς αποκαλείται «τρίτος γύρος» και θεωρείται πως εγκαινιάστηκε συμβολικά την παραμονή των βουλευτικών εκλογών του 1946 με την επίθεση

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟ.ΔI.Π.) Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ

ΧΡΟΝΟΣ ΝΟΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΓΑΣΙΑ & ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΕΠΙΔΟΣΗ Σελ.1 Μια σύνοψη του Βιβλίου (ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ): Υπάρχει τεράστια διαφορά μεταξύ Νοημοσύνης και Λογικής. Λογική είναι οι γνώσεις και οι εμπειρίες από το παρελθόν. Η Λογική έχει σχέση με το μέρος εκείνο της

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΑ-ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΜΟΝΤΕΛΑ-ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ-ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ Οι κρίσεις δημιουργούν απρόβλεπτες καταστάσεις οι οποίες εξελίσσονται ραγδαία και απαιτούν αποφάσεις προκειμένου οι επιπτώσεις τους να μην επεκταθούν ταχύτατα. Κάθε κρίση απαιτεί

Διαβάστε περισσότερα

12 Η ελληνική κοινωνία στην Κατοχή

12 Η ελληνική κοινωνία στην Κατοχή Εισαγωγή Η δεκαετία του 1940 εδώ και αρκετά χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος και της δημόσιας συζήτησης με έναν τρόπο που δεν έχουμε δει για κανένα άλλο θέμα ιστορίας (πλην,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δημογραφία Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση Μιχάλης Αγοραστάκης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας &

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος

Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Πόσο νεωτερικό είναι το ελληνικό κράτος; H αντιφατική πορεία από τον βαλκανικό περίγυρο στο ευρωπαϊκό περιβάλλον * Greece: a modern state? Trajectories from the Balkan milieu to the European

Διαβάστε περισσότερα

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις»

Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω όρων: α. Οργανικός νόµος 1900 β. Συνθήκη φιλίας και συνεργασίας γ. «Ηνωµένη αντιπολίτευσις» Β. Να αντιστοιχίσετε τα γράµµατα της στήλης Α µε αυτά της στήλης 1.Επανάσταση

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Στο παραπάνω κείµενο ο συγγραφέας αναφέρεται στους χώρους θέασης και ακρόασης ως δηµιουργίες της ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΚΩΣΤΗ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ MP SECTOR HEAD OF DEVELOPMENT & COMPETITION, NEW DEMOCRACY PARTY Investment Energy Summit Greece, Cyprus, Israel Re-designing the European energy map ΠΕΜΠΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων

Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Β.δ Επιλογή των κατάλληλων εμπειρικών ερευνητικών μεθόδων Νίκος Ναγόπουλος Για τη διεξαγωγή της κοινωνικής έρευνας χρησιμοποιούνται ποσοτικές ή/και ποιοτικές μέθοδοι που έχουν τις δικές τους τεχνικές και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 2: Η μελέτη του αγροτικού χώρου στην Ελλάδα Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη

Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η πρόσληψη της Καινής Διαθήκης στη λογοτεχνία και την τέχνη Όγδοη Ενότητα: H πρόσληψη της ιστορίας του Ιησού στον κινηματογράφο (Ι) Αικατερίνη

Διαβάστε περισσότερα

Η σύντομη ιστορία της ποδοσφαιρικής ομάδας του Νίκου Ζαχαριάδη Σταύρος Τζίμας

Η σύντομη ιστορία της ποδοσφαιρικής ομάδας του Νίκου Ζαχαριάδη Σταύρος Τζίμας Η σύντομη ιστορία της ποδοσφαιρικής ομάδας του Νίκου Ζαχαριάδη Σταύρος Τζίμας Η ενδεκάδα του ΚΚΕ στην Πολωνία με το «εθνόσημο» στην μπλούζα, που δημιουργήθηκε στο Ζγκόρτζελετς το 1950 με εντολή Ζαχαριάδη.

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com, τηλ. 6948260485 Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις ΚΑ ΜΟΣ (τηλ. 2310252320, Ερµού 48 Θεσσαλονίκη, Τ.Κ. 54623)

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ορισμοί Υπηρεσιών. Κάθε δραστηριότητα ή ωφέλεια που κάποιος μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 7 Σεπτεµβρίου 2005 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι Ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του προβλήματος

Παρουσίαση του προβλήματος Εισαγωγή Κατά τον Martin (2013) ο φίλαθλος χρησιμοποιεί το άθλημα που παρακολουθεί και συγκεκριμένα την ομάδα ή τον αθλητή ως μέσο απόδρασης από τη καθημερινότητα, ως μέσο διασκέδασης, αίσθηση του επιτεύγματος,

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου

Κεφάλαιο 5 (σελ ) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Ιστορία ΣΤ τάξης Γ Ενότητα «Η Μεγάλη Επανάσταση (1821 1830) 1 Κεφάλαιο 5 (σελ. 90 93) Η επανάσταση στα νησιά του Αιγαίου Η επανάσταση διαδόθηκε γρήγορα στα νησιά του Αιγαίου. Σπουδαίοι ναυτικοί, όπως ο

Διαβάστε περισσότερα

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί

στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ιστορικοί και οι πολιτισμικοί όροι για τη δημοκρατική ισότητα: στη δυτική αντίληψη της ανθρώπινης οντότητας, το παιδί 160 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Τα δικαιώματα του παιδιού και οι συνέπειες της αναγνώρισής τους σε διεθνές επίπεδο αντιπροσωπεύουν μια τεράστια αλλαγή των αντιλήψεων και των νοοτροπιών για το παιδί, γεγονός που συνοδεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα,

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, Βασιλική Π. Μεσθανέως Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, 1949-1963 Πρόλογος Nικηφόρος ιαµαντούρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 49 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΟΓΙΚΑ ΥΤΗΜΑΤΑ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις Παραθέτουµε απόσπασµα από το υνταγµατικό ίκαιο του Αθανασίου Γ. Ράικου, τόµος Α, εισαγωγή - οργανωτικό µέρος, τεύχος Α, καθώς και αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

«Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας

«Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας «Ναζισμός και Ολοκαύτωμα: μια προσέγγιση του ρατσισμού στη σύγχρονη Ευρωπαϊκή Ιστορία» Φύλλα εργασίας Ηλιάδη Αμαλία, ιστορικόςφιλόλογος, Δ/ντρια του 3 ου Γυμνασίου Τρικάλων Αμαλία Κ. Ηλιάδη, ιστορικός

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Κυρίως μέρος

Πρόλογος. Κυρίως μέρος ΘΕΜΑ : Έχετε μελετήσει ως τώρα τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια του Εγχειριδίου Μελέτης και του Συνοδευτικού Βιβλίου του Henig. Στη δεύτερη γραπτή Εργασία απαντήστε στα εξής ερωτήματα: Εκτιμώντας τις ιδιαιτερότητες

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη. Αθήνα Επιχειρησιακό Πρόγραμμα: «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Εκτενής Σύνοψη Αθήνα Απρίλιος 2008 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Δια βίου Μάθηση» Στις επόμενες σελίδες γίνεται μια πρώτη προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολή αριθμού μαθητών από την Β' Λυκείου ( ) στην Γ' Λυκείου (το )

Μεταβολή αριθμού μαθητών από την Β' Λυκείου ( ) στην Γ' Λυκείου (το ) Μεταβολή αριθμού μαθητών από την Β' Λυκείου (1998-99) στην Γ' Λυκείου (το 1999-2000) Σε μια προσπάθεια συστηματικότερου προσδιορισμού του φαινομένου της "κίνησης" των μαθητών εξετάζουμε την διαφορά η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙ ΟΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008

ΕΠΙ ΟΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΤΟΜΕΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ-ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24 105 64 Αθήνα Τηλ. 210-3312253, 210-3310022 Φαξ. 210-3312033 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΠΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Page 1 of 5 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Του Θάνου Κατσάμπα Σε λιγότερο από δύο μήνες συμπληρώνονται έξι χρόνια αφότου η Ελλάδα περιέπεσε στη δίνη των προγραμμάτων στήριξης από

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,2008 1 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Ενηµερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερµανία Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό δελτίο µε ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΤΑΘΑΚΗ ΒΟΥΛΕΥΤΗ, ΤΟΜΕΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΠΕΜΠΤΗ 7 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013 ECONOMIST

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ. Εισηγητής: Γεωργία Κατωτικίδη. Επιβλέπων Καθηγητής: Αναστάσιος Στιβακτάκης

ΘΕΜΑ. Εισηγητής: Γεωργία Κατωτικίδη. Επιβλέπων Καθηγητής: Αναστάσιος Στιβακτάκης ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ & ΙΑΦΗΜΙΣΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ Ιστορική Εξέλιξη του Management & Προοπτικές στο Σύγχρονο Περιβάλλον. Η ανάπτυξη της

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

[Το μετόχι ως συνιστώσα παραγωγής του αγροτικού χώρου στην Κρήτη.

[Το μετόχι ως συνιστώσα παραγωγής του αγροτικού χώρου στην Κρήτη. [Το μετόχι ως συνιστώσα παραγωγής του αγροτικού χώρου στην Κρήτη. Η περίπτωση του μετοχιού Ησυχάκη στον Αλικιανό.] Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση ιδιαιτεροτήτων στην εξέλιξη του αγροτικού χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Νοέμβρι Νοέμβρ ος 200 ιος 2007 Έρευνα 30/10 1/11

Πανελλαδική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Νοέμβρι Νοέμβρ ος 200 ιος 2007 Έρευνα 30/10 1/11 Πανελλαδική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Νοέμβριος 2007 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 30 Οκτωβρίου έως και 1 Νοεμβρίου 2007. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Η αυριανή ηµερίδα στόχο έχει την παρουσίαση των αποτελεσµάτων δύο ερευνητικών προγραµµάτων: 1. «ΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 200 Μάρτιος 2008 Έρευνα 11-13/3

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 200 Μάρτιος 2008 Έρευνα 11-13/3 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης ΠΕΙΡΑΙΑΣ Μάρτιος 2008 1 Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 11 έως και 13 Μαρτίου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ.

ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. 2 ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ι) ΤΟ ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. ΤΙ ΟΝΟΜΑΖΟΥΜΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ; Στο μάθημα «Κοινωνική Θεωρία της Γνώσης (I)» (όπως και στο (ΙΙ) που ακολουθεί) παρουσιάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Κοινότητα και κοινωνία

Κοινότητα και κοινωνία Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, 53/1984 Κοινότητα και κοινωνία Στάθης Π. Σορώκος* Η διάκριση ανάμεσα στην κοινότητα και την κοινωνία αποτελεί βασικό πρόβλημα, θεωρητικό και πρακτικό, της κοινωνιολογίας.

Διαβάστε περισσότερα

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9.1 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ Ποιες είναι οι κυριότερες επιπτώσεις των ΑΞΕ στη χώρες στις οποίες πραγµατοποιούνται; Σε αυτό το ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΑΫΜΕΝΑΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ (ΤΟΥ) ΣΤΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ (ΣΩΜΑΤΕΙΑ, ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ, ΚΟΜΜΑΤΑ κ.α.

ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΑΫΜΕΝΑΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ (ΤΟΥ) ΣΤΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ (ΣΩΜΑΤΕΙΑ, ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ, ΚΟΜΜΑΤΑ κ.α. ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΑΫΜΕΝΑΚΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ (ΤΟΥ) ΣΤΟΥΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ (ΣΩΜΑΤΕΙΑ, ΠΑΡΑΤΑΞΕΙΣ, ΚΟΜΜΑΤΑ κ.α.) Α) Με διαφάνεια και δηµοσιότητα: Ναι στη συµµετοχή και στα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ

Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ Η ΚΙΝΑ ΣΤΟΝ 21 Ο ΑΙΩΝΑ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΧΟΥΧΛΙΑ ΜΑΡΘΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΙΝΑΣ Προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ Απριλίου 2012

ΕΡΕΥΝΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ Απριλίου 2012 ΕΡΕΥΝΑ 82.080 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.206 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 9 11 Απριλίου 2012 2 η έκδοση με κάθε επιφύλαξη As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing and Social Research

Διαβάστε περισσότερα