Μεθοδολογικές προϋποθέσεις της µελέτης του δωσιλογισµού. Στάθης Ν. Καλύβας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεθοδολογικές προϋποθέσεις της µελέτης του δωσιλογισµού. Στάθης Ν. Καλύβας"

Transcript

1 Μεθοδολογικές προϋποθέσεις της µελέτης του δωσιλογισµού Στάθης Ν. Καλύβας Η παρούσα ανακοίνωση αποτελείται από τέσσερα µέρη. Ξεκινά µε µια περιγραφή των προβληµάτων που παρουσιάζει η έρευνα του δωσιλογισµού, των γενικών της προϋποθέσεων και εφτά διαστάσεων που την χαρακτηρίζουν. Ακολουθεί µια συνοπτική αναφορά στα µεθοδολογικά εργαλεία της έρευνας µε έµφαση στην συγκριτική ανάλυση. Το τρίτο µέρος παρουσιάζει, ως παράδειγµα συγκριτικής έρευνας στο µικροεπίπεδο, τα πορίσµατα µιας ποσοτικής ανάλυσης και η ανακοίνωση ολοκληρώνεται µε την σύγκριση τους µε τα πορίσµατα µιας αντίστοιχης έρευνας σε άλλη χώρα. 1. Η ερµηνεία του δωσιλογισµού Ο βασικός φραγµός στην ανάπτυξη της επιστηµονικής έρευνας γύρω από το θέµα του δωσιλογισµού είναι η επιτακτική απαίτηση µιας ηθικής αξιολόγησης που συνήθως υποκαθιστά την ίδια την έρευνα. Παρ ότι η στάση αυτή είναι επιστηµονικά απαξιωµένη, δεν λείπει από τη δηµόσια σφαίρα. 1 Όπως είναι φυσικό, ο δωσιλογισµός αποτελεί ένα ιδιαίτερα «δύσκολο» θέµα προς έρευνα καθώς συνιστά την πλέον έµπρακτη αµφισβήτηση της εθνικής ιδεολογίας και της παρεπόµενης οµοψυχίας. Είναι χαρακτηριστικό πως ακόµη και οι δωσίλογοι σ αυτήν την ιδεολογία ανατρέχουν για να εξηγήσουν τις επιλογές τους. 2 Στην χώρα µας, το θέµα του δωσιλογισµού υπήρξε ευαίσθητο και για τη δεξιά, αφού πολλοί δωσίλογοι ουδέποτε λογοδότησαν και εντάχθηκαν στο µεταπολεµικό κράτος, και για την αριστερά, στον βαθµό που η έκταση που πήρε το φαινόµενο δεν είναι άσχετη µε τη δράση της (π.χ. τον βίαιο περιορισµό των πολιτικών επιλογών των µη αριστερών δυνάµεων). Η δυσκολία εντείνεται στο βαθµό που ο δωσιλογισµός συναρτάται, όπως και αλλού (π.χ. Ιταλία), µε έναν εµφύλιο πόλεµο. 1 Για ένα πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγµα βλ. Ηλίας Νικολακόπουλος, «H «κόκκινη βία» και ο εξαγνισµός των δωσιλόγων», Τα Νέα, 22 Μαΐου 2004, P10. 2 Από την άποψη αυτή, µια ενδιαφέρουσα υπόθεση εργασίας είναι πως το εύρος της σιωπής γύρω από το δωσιλογισµό µπορεί να συσχετισθεί µε την έκταση που πήρε το φαινόµενο. 1

2 Ανατρέχοντας όµως στην ίδια την περίοδο των γεγονότων, προτού κρυσταλλωθεί η µεταπολεµική ερµηνεία της περιόδου, ανακαλύπτει κανείς αρκετές αναγνώσεις του φαινοµένου που αναδεικνύουν την πολυδιάστατη και σύνθετη µορφή του, η οποία σκεπάστηκε αργότερα από απλουστευτικά ηθικολογικά σχήµατα τύπου «πατριώτεςπροδότες». Μια τέτοια περίπτωση αποτελεί η ανταπόκριση του πολεµικού απεσταλµένου της Αγγλικής εφηµερίδας Daily Express, που δηµοσιεύθηκε στις 11 Οκωβρίου Στο άρθρο αυτό, ο Walter Lucas, που αποβιβάστηκε µε τον Αγγλικό στρατό στο Κατάκολο της Ηλείας, περιγράφει γλαφυρά το πως η επαφή του µε την Ελληνική πραγµατικότητα τον ανάγκασε να αναθεωρήσεις τις αρχικές του απόψεις: Αντιµετώπιζα το θέµα ως µιαν απλή ασπρόµαυρη αντίθεση: από την µία πλευρά οι αντάρτες του ΕΑΜ, µαχητές σε έναν ευγενικό και πατριωτικό αγώνα ενάντια στους κατακτητές και από την άλλη οι Έλληνες κουίσλινγκς, συνεργάτες των Γερµανών ενάντια στους αντάρτες. Ανακάλυψα, όµως, όπως και όλοι όσοι βρέθηκαν στην Ελλάδα για κάποιο διάστηµα, πως αυτή η γενίκευση προδίδει πλήρη σύγχυση. Το θέµα είναι απίστευτα περίπλοκο και καλύπτει κάθε απόχρωση ενός βρώµικου γκρίζου σε ότι αφορά τις αντίπαλες πλευρές. εν υπάρχει απόλυτο καλό και απόλυτο κακό ούτε στην µία πλευρά, ούτε στην άλλη. Η Ελλάδα σήµερα βρίσκεται στο µέσο ενός εµφυλίου πολέµου, τόσο έντονου ώστε η Γερµανία, ο φυσικός εχθρός της χώρας, να αγνοείται σχεδόν ολοκληρωτικά. Ο Lucas συνεχίζει αναφέροντας πως ενώ το ΕΑΜ στην Πελοπόννησο ξεκίνησε µε πατριωτικούς στόχους, εξελίχθηκε σταδιακά σε ένα είδος «τροµοκρατικής» οργάνωσης και διαπιστώνει πως και στις δύο πλευρές µπορούσε κανείς να συναντήσει αγνούς πατριώτες και αδίστακτους ηγέτες, όπως και απλούς ανθρώπους που δεν είχαν άλλη επιλογή από την ένταξη, ενώ σηµειώνει πως ο πληθυσµός επιθυµούσε την απαλλαγή του και από τις δύο παρατάξεις. Περιγράφει λεπτοµερώς τις Γερµανικές βαρβαρότητες µε ιδιαίτερη έµφαση στο ολοκαύτωµα των Καλαβρύτων και αναφέρεται στην έκπληξη που του προκάλεσαν οι συνοµιλίες του µε τους τοπικούς ηγέτες των αντιµαχόµενων παρατάξεων: 3 Walter Lucas, In Greece, Quislings are pro-british, Daily Express, 11 October

3 Και όµως παρά την [γερµανική] φρίκη, όταν ρώτησα τον Ερµή, τον ηγέτη της 18 ης ταξιαρχίας των ανταρτών στην Πάτρα, ποιος είναι ο κύριος εχθρός του, µου απάντησε δίχως δισταγµό, «τα Ελληνικά δωσιλογικά στρατεύµατα». Και όταν έθεσα στον Συνταγµατάρχη Κουρκουλάκο, τον διοικητή των ενόπλων δωσιλόγων το ίδιο ερώτηµα, η απάντηση του ήταν: «οι αντάρτες». Η «ανορθόδοξη» αυτή ανάγνωση (ανορθόδοξη σε σχέση µε τις µετέπειτα ερµηνείες) αναδεικνύει και την ερµηνευτική πρόκληση. Η ηθική αξιολόγηση επιλογών που έγιναν στο παρελθόν δεν µπορεί να γίνεται εν αγνοία του πλαισίου µέσα στο οποίο δρούσαν τα υποκείµενα. Προϋποθέτει σε βάθος γνώση του πώς, του που, του ποιος και τελικά του γιατί. Η ερµηνεία του φαινοµένου προϋποθέτει ακόµα περισσότερο το ξεπέρασµα της αποκλειστικής επιδίωξης να δικαιωθούν ή να καταδικαστούν τα υποκείµενα της εποχής, µιας επιδίωξης που είναι στείρα. Είναι προφανή άλλωστε τα ερµηνευτικά αδιέξοδα στα οποία οδηγούν τα απλουστευτικά ηθικολογικά σχήµατα τύπου «πατριώτες-προδότες». 4 Στον αντίποδα της στάσης αυτής, η µελέτη του δωσιλογισµού απαιτεί µια προσέγγιση ικανή να εξηγήσει εµπειρικά τουλάχιστον εφτά διαστάσεις του φαινοµένου. Πρώτη διάσταση, η έκτασή του δωσιλογισµού. Η συνεργασία µε τις κατοχικές αρχές καλύπτει ένα ευρύτατο πλέγµα κυµαινόµενων συµπεριφορών και έλαβε σηµαντικές διαστάσεις, συµπεριλαµβανόµενου και του σκληρού της πυρήνα, της ένοπλης συνεργασίας, στην οποία θα αναφερθώ από δω και πέρα. 5 ύο ερωτήµατα ξεπροβάλλουν. Πρέπει να εξηγηθεί η έκταση και η συλλογικότητα του φαινοµένου στην 4 Βλ. π.χ. πρόσφατο άρθρο για την ίδια περίοδο στην Κίνα: Even though the collaborationist government was a new regime inserted into the locality by the Japanese, it grew out of it and was marked by the social, political, and economic developments and dynamics of the prewar years. Collaboration was not necessarily summed up by the word betrayal, resistance did not necessarily connote nationalism. The context helps us evaluate the nature and meaning of collaboration and resistance wherever it occurred. In that vein, we must go beyond a simple moral interpretation of resistance and collaboration. Βλ. Keith R. Schoppa, Patterns and Dynamics of Elite Collaboration in Occupied Shaoxing County, στο David P. Barrett and Larry N. Shyu (επιµ.), Chinese Collaboration with Japan, : The Limits of Accommodation. (Stanford: Stanford University Press, 2001), Σύµφωνα µε τα διαθέσιµα στοιχεία, τα Τάγµατα Ασφαλείας και άλλοι ανάλογοι σχηµατισµοί ενέταξαν στις τάξεις τους 17 µε 23 χιλιάδες άνδρες. Αν προστεθούν σ αυτά η χωροφυλακή (που συµµετείχε σε επιχειρήσεις εναντίον του ΕΛΑΣ και υπήρξε στόχος του), οι διάφορες τοπικές πολιτοφυλακές και φρουρές χωριών που οπλίστηκαν από τους Γερµανούς, παραστρατιωτικοί, άτακτοι, κλπ, οι αριθµοί αυξάνονται. Πρόκειται δηλαδή για σηµαντικό αριθµό αν αναλογιστούµε τη διστακτικότητα µε την οποία οι Γερµανοί διέθεταν τα όπλα τους (αρκετές µαρτυρίες επισηµαίνουν πως η ζήτηση όπλων από τους Γερµανούς ήταν µεγαλύτερη της προσφοράς). Σε µερικές περιοχές µάλιστα, όπως η Πελοπόννησος, ο αριθµός των ένοπλων συνεργατών πρέπει να έφθασε ή και να ξεπέρασε τον αριθµό των ανταρτών του ΕΛΑΣ. 3

4 Ελλάδα (α) παρά την απουσία οργανωµένου µαζικού φασιστικού κινήµατος (ο Ελληνικός ένοπλος δωσιλογισµός είναι σαφώς µαζικότερος σε σχέση µε αυτόν π.χ. της Γαλλίας, µιας χώρας µε µαζικό φασιστικό κόµµα και αρχικά δηµοφιλή δωσιλογική κυβέρνηση) και (β) παρά το γενικευµένο µίσος απέναντι στην Γερµανική κατοχή και την ισχύ του εθνικού φρονήµατος. Η συλλογική διάσταση του φαινοµένου καθιστά ιδιαίτερα τρωτές τις διαδεδοµένες ερµηνείες περί εγκληµατικών στοιχείων, τυχοδιωκτών, κλπ. εύτερο, το χρονικό σηµείο ανάπτυξης της ένοπλης συνεργασίας. Όπως είναι γνωστό, τα Τάγµατα Ασφαλείας δηµιουργούνται αργά (στα µέσα του 1943) και γνωρίζουν ραγδαία ανάπτυξη την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1944, όταν ήταν πλέον φανερό πως οι Γερµανοί χάνουν τον πόλεµο. Η πρόσδεση στο νικηφόρο άρµα του Άξονα που εξηγεί αντίστοιχα φαινόµενα σε άλλες χώρες, δεν ισχύει λοιπόν για την Ελληνική περίπτωση. Τρίτο, η γεωγραφική διακύµανση της ένοπλης συνεργασίας. Φαίνεται πως η Πελοπόννησος και η υτική και Κεντρική Μακεδονία αποτέλεσαν τις περιοχές έξαρσης του φαινοµένου. Πώς µπορεί να εξηγηθεί αυτό το γεγονός; Γιατί η ένοπλη συνεργασία δεν πήρε µαζικές διαστάσεις, π.χ. στην Κρήτη ή τη Θράκη; Η απάντηση απαιτεί συστηµατικά πραγµατολογικά στοιχεία. Μια πρόχειρη µατιά, πάντως, διαψεύδει τη υπόθεση που υπερτονίζει την προπολεµική υποστήριξη προς τη βασιλεία ως βασικό παράγοντα για την ανάπτυξη της. Τέταρτο, η πολιτική και κοινωνική σύνθεση του δωσιλογισµού. Ως προς τις πολιτικές προτιµήσεις της ηγεσίας, διαθέτουµε πρόσφατα ερευνητικά πορίσµατα σύµφωνα µε τα οποία η πλειοψηφία των περίπου αξιωµατικών που στελέχωσαν τα Τ.Α. είχε βενιζελικό φρόνηµα. 6 Για τις πολιτικές προτιµήσεις των οπλιτών δεν γνωρίζουµε κάτι συγκεκριµένο. Προφανώς υπήρξαν αντικοµουνιστές, αλλά το ερώτηµα είναι αν συµµετείχαν στα σώµατα αυτά επειδή ήταν αντικοµουνιστές, ή αν έγιναν αντικοµουνιστές λόγω της συµµετοχής τους σε αυτά και τι σήµαινε ακριβώς ο 6 André Gerolymatos. The Role of the Greek Officer Corps in the Resistance, Journal of the Hellenic Diaspora 11, 3 (1984), Κάτι τέτοιο οπωσδήποτε αντανακλάται στο πολιτικό στίγµα τόσο των ιδρυτών των ΤΑ (π.χ. Πάγκαλος, Γονατάς) όσο και των πλέον ακραίων εκπροσώπων του φαινοµένου (Πούλος, άγκουλας). 4

5 αντικοµουνισµός γι αυτούς. Επίσης δεν είναι αυταπόδεικτο πως η συµµετοχή τους είχε κυρίως ιδεολογικά κίνητρα. Είναι πάντως χαρακτηριστικό πως η πλέον δηµοφιλής υπόθεση της βιβλιογραφίας κάνει λόγο για τον κυρίαρχο «λούµπεν» χαρακτήρα τους, κάτι που ίσως να ισχύει εν µέρει για Αθήνα, Πειραιά και Θεσσαλονίκη όχι όµως και για την ύπαιθρο, όπου ο όγκος των οπλιτών ήταν αγρότες και κτηνοτρόφοι. Αναλύοντας την σύνθεση του Τάγµατος Ασφαλείας της Πάτρας, ο Walter Lucas περιγράφει ένα µωσαϊκό αποτελούµενο από τέσσερις κατηγορίες ανθρώπων: τους «σωστούς ανθρώπους που µισούν τους Γερµανούς αλλά φοβούνται τον κοµουνιστικό µπαµπούλα», τους στρατολογηµένους που «δεν διέθεταν άλλη επιλογή», τους πεινασµένους που βρήκαν στα Τάγµατα ένα πιάτο φαΐ, και τους «αλήτες». Πέµπτο, η µορφή της σχέσης ανάµεσα σε εκείνους που προσφέρουν την δυνατότητα συνεργασίας και σε όσους την αποδέχονται. Τονίζεται τακτικά πως τα ένοπλα δωσιλογικά σώµατα υπήρξαν δηµιούργηµα των Γερµανών για εξοικονόµηση γερµανικού αίµατος. 7 Μια τέτοια ερµηνεία, όµως, παραβλέπει την αµφίδροµη σχέση ανάµεσα στις κατοχικές αρχές και τους δωσίλογους και δεν επιτρέπει ούτε καν να τεθεί το ερώτηµα του τι ώθησε τόσους Έλληνες να συνταχθούν µε τους Γερµανούς. Έκτο, οι πολιτικοί στόχοι του δωσιλογισµού. Τι επεδίωκαν εκείνοι που συνεργάστηκαν ένοπλα µε τους Γερµανούς; Τι υποστήριζαν οι ίδιοι γι αυτό; Πώς οι στόχοι τους σχετίζονται µε τα κίνητρα που διαµορφώνονται στη συγκεκριµένη χρονική περίοδο; Είναι προφανές πως η ανάπτυξη του ένοπλου δωσιλογισµού συναρθρώνεται µε τον κατοχικό εµφύλιο πόλεµο και δεν µπορεί να µελετηθεί δίχως την παράλληλη µελέτη της εµφύλιας διαµάχης. Τέλος, έβδοµο, η µεταπολεµική αντιµετώπιση του δωσιλογισµού και των δωσιλόγων από τις αντίπαλες παρατάξεις, τόσο κατά την διάρκεια του πολέµου όσο και µεταπολεµικά. Από την µία, η κατηγορία του δωσιλογισµού αποτέλεσε ένα ισχυρό συµβολικό όπλο, πράγµα που διακρίνεται καθαρά στον λόγο των δύο παρατάξεων που 7 Βλ. τον τίτλο άρθρου του Χάγκεν Φλάισερ για τον δωσιλογισµό: «Για να εξοικονοµηθεί πολύτιµο γερµανικό αίµα...» (Τα Νέα, 03 Μαρτίου 2004, P12). 5

6 αλληλοκατηγορούνταν για εθνική µειοδοσία. Από την άλλη, η σταδιακή υποκατάσταση του Β Παγκοσµίου Πολέµου από τον ψυχρό πόλεµο, µια διαδικασία που ξεκινά το 1944, οδήγησε στην υποβάθµιση του ηθικού στίγµατος της δωσιλογισµού και την υιοθέτηση των φορέων του ως κρίσιµου «ανθρώπινου πόρου» στο µεταπολεµικό πολιτικό τοπίο. Μια τέτοια λογική ισχύει πρωταρχικά για την µεταπολεµική δεξιά, αλλά αφορά και την αριστερά, τουλάχιστον στην περίπτωση των Σλαβοµακεδόνων κοµιτατζήδων στους οποίους επετράπη σε πολλές περιπτώσεις να ενσωµατωθούν στο ΕΑΜ, αντίθετα µε άλλους δωσίλογους,. 8 Μ άλλα λόγια η δίωξη ή η ενσωµάτωση των δωσίλογων πρέπει να µελετηθούν λιγότερο ως ηθικές επιλογές και περισσότερο ως πολιτικές στρατηγικές ενταγµένες στο πολιτικό πλαίσιο που διαµόρφωσε ο µεταπολεµικός συσχετισµός δυνάµεων και οι συνακόλουθες πολιτικές προοπτικές. 2. Εργαλεία για τη µελέτη του δωσιλογισµού Η αρχειακή έρευνα σε «κεντρικό» επίπεδο αποτελεί τον κλασικό τρόπο µε τον οποίο έχει επιχειρηθεί η ερµηνεία του φαινοµένου. Παρά τα προφανής της πλεονεκτήµατα, η µέθοδος αυτή παρουσιάζει δύο προβλήµατα: τα κεντρικά αρχεία είναι συχνά ελλιπή και εµπεριέχουν πρωταρχικά τον λόγο των πρωταγωνιστών. Οι «απλοί άνθρωποι» συνήθως είναι απόντες. Το αποτέλεσµα είναι να συνάγονται συµπεράσµατα τόσο για τη δράση όσο και τα κίνητρα των ανθρώπων αυτών από τον λόγο των ηγεσιών, πράγµα πολλαπλά προβληµατικό. Μια άλλη µέθοδος, είναι η χρήση εργαλείων όπως η ανθρωπολογική προσέγγιση, η χρήση µαρτυριών και αποµνηµονευµάτων, η προφορική ιστορία και η τοπική ιστορία (ιδίως όταν βασίζεται στην χρήση τοπικών αρχείων) που επιτρέπουν την πληρέστερη ανασύνθεση των γεγονότων στο µαζικό επίπεδο. Οι εργασίες των Βαν Μπουσχότεν και Αschenbrenner είναι ενδεικτικές των δυνατοτήτων της µεθόδου αυτής. 9 Ακόµα, υπάρχει 8 Ιωάννης Σ. Κολιόπουλος, Λεηλασία φρονηµάτων. Το Μακεδονικό ζήτηµα στην κατεχόµενη δυτική Μακεδονία, ύο τόµοι, Β έκδοση, (Θεσσαλονίκη: Βάνιας, 1996) και Raymondos Alvanos, Τhe experience of the village of Vasiliada in the Greek Civil War, Ανακοίνωση στο συνέδριο Domestic and international aspects of the Greek Civil War, King s College (Λονδίνο, Απριλίου 1999). 9 Ρίκη Βαν Μπουσχότεν, Ανάποδα χρόνια. Συλλογική Μνήµη και Ιστορία στο Ζιάκα Γρεβενών ( ) (Αθήνα: Πλέθρον, 1997). Stanley Αschenbrenner, «Ο Εµφύλιος από την οπτική ενός µεσσηνιακού χωριού», στο Lars Baerentzen, Γιάννης Ιατρίδης, Ole L. Smith (επιµ.), Μελέτες για τον Εµφύλιο Πόλεµο, (Αθήνα: Ολκός, 1992),

7 η λογοτεχνική επεξεργασία του φαινοµένου που µπορεί να αναδείξει σηµαντικά στοιχεία και να επηρεάσει αποφασιστικά την πορεία της έρευνας. Στη Γαλλία π.χ., η µελέτη της αντίστασης και της συνεργασίας αναπροσανατολίστηκε πλήρως µετά την προβολή της ταινίας του Marcel Ophüls, Le chagrin et la pitié. Η βασική επιστηµονική µελέτη ήρθε λίγα χρόνια µετά από τον Αµερικανό ιστορικό Robert Paxton για να συνεχιστεί από τον Γάλλο Henry Rousso και τους συνεργάτες του. Αναµφίβολα, ο ρόλος της Ορθοκωστάς του Θανάση Βαλτινού υπήρξε εξ ίσου καταλυτικός στην χώρα µας. 3. Η συγκριτική µέθοδος Η συγκριτική ανάλυση αποτελεί την προσφορότερη µέθοδο για την µελέτη των πολιτικών και κοινωνικών φαινοµένων, άρα και του δωσιλογισµού, καθώς προσφέρει τον απαραίτητο εµπειρικό έλεγχο (control) και επιτρέπει την µέγιστη δυνατή εφαρµογή της αρχής της διαψευσιµότητας. Η µέθοδος αυτή επιτρέπει την σύζευξη αρχειακής και τοπικής έρευνας. Η συγκριτική µέθοδος µπορεί να εφαρµοστεί σε τρία διαφορετικά επίπεδα: το µακροεπίπεδο (διακρατικές συγκρίσεις), το µεσοεπίπεδο (διαπεριφερειακες συγκρίσεις, στο πλαίσιο µιας χώρας) και το µικροεπίπεδο (ενδοπεριφερειακές συγκρίσεις στο πλαίσιο µιας περιφέρειας). Προς το παρόν διαθέτουµε ελάχιστες συστηµατικές εφαρµογές για το θέµα του δωσιλογισµού στο καθένα από τα επίπεδα αυτά. 10 Τα εργαλεία της αρχειακής έρευνας, της τοπικής έρευνας και της ανθρωπολογικής προσέγγισης επιτρέπουν, όταν συνδυαστούν µε την ποσοτική ανάλυση, την εφαρµογή της συγκριτικής µεθόδου στο µικροεπίπεδο. Το µεγάλο πλεονέκτηµα της έρευνας στο µικροεπίπεδο είναι προφανώς η δυνατότητα συλλογής µετρήσιµων στοιχείων, κάτι οπωσδήποτε δυσκολότερο για τα δύο άλλα επίπεδα. 10 Μια πρώτη γόνιµη προσέγγιση αποτελεί το έργο του Νίκου Μαραντζίδη, Γιασασίν Μιλλέτ-Ζήτω το Έθνος (Ηράκλειο: Πανεπιστηµιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2002). 7

8 Θα δώσω ένα αναγκαστικά συνοπτικό παράδειγµα από την δική µου έρευνα. 11 Το προς απάντηση ερώτηµα είναι η γεωγραφική διακύµανση του δωσιλογισµού. Τι εξηγεί τα κατά τόπους υψηλότερα επίπεδα ένοπλου δωσιλογισµού στο πλαίσιο µιας γεωγραφικής περιφέρειας; εν εξετάζω εδώ το πως ξεκινά ο δωσιλογισµός σε κεντρικό επίπεδο, ούτε το πώς αρθρώνεται ο λόγος του ή οι αντιλήψεις των υποκειµένων κλπ. Οι προς εξέταση παράγοντες περιλαµβάνουν τις προπολεµικές ιδεολογικές τάσεις της πόλης ή του χωριού (π.χ. αν έγερνε προς τους Βασιλόφρονες ή τους Φιλελευθέρους καθώς και την ισχύ του ΚΚΕ), τη διάθεση και δυνατότητα των Γερµανών να παράσχουν οπλισµό και υποστήριξη που εξαρτιόταν το βαθµό στρατιωτικού ελέγχου που ασκούσαν, τη γεωγραφική τοποθεσία του χωριού, την βιοτικό του επίπεδο (πιο φτωχά χωριά ενδεχοµένως να ήταν και πιο ευάλωτα στην προοπτική του δωσιλογισµού), την ένταση των τοπικών και διαπροσωπικών διαφορών, καθώς και το αν ή όχι είχε ασκηθεί προηγουµένως βία από την πλευρά του ΕΑΜ. 12 Όπως προαναφέρθηκε, στο µικροεπίπεδο είναι δυνατή η συστηµατική συλλογή ποιοτικών αλλά και ποσοτικών στοιχείων για όλους αυτούς τους παράγοντες. Η στατιστική ανάλυση (µε την µέθοδο της παλινδρόµησης) έδειξε πως στη συγκεκριµένη περίπτωση οι δύο παράγοντες που εξηγούν την διακύµανση της ένοπλης συνεργασία είναι η έκταση του Γερµανικού ελέγχου και η εκδήλωση αριστερής βίας στην προηγούµενη χρονική περίοδο. Με άλλα λόγια, τα χωριά εκείνα µε την µεγαλύτερη Γερµανική παρουσία και µε θύµατα από το ΕΑΜ στην προηγούµενη περίοδο είχαν, ceteris paribus, και την µεγαλύτερη πιθανότητα να παράγουν ένοπλους δωσίλογους σε σχέση µε εκείνα τα χωριά στα οποία οι δύο αυτοί παράγοντες ήταν απόντες. Αντίθετα, οι υπόλοιποι παράγοντες, όπως οι προπολεµικές πολιτικές τάσεις, το βιοτικό επίπεδο του χωριού και οι διαπροσωπικές συγκρούσεις, δεν επηρεάζουν στατιστικά την διακύµανση της ένοπλης συνεργασίας Το δείγµα καλύπτει 61 χωριά και δύο πόλεις των επαρχιών Άργους και Ναυπλίας του σηµερινού νοµού Αργολίδας. 12 Στο µεσοεπίπεδο, η αντίστοιχη µεταβλητή είναι αν ή εάν το ΕΑΜ είχε διαλύσει κάποια µη εαµική αντιστασιακή οργάνωση περιορίζοντας έτσι τις επιλογές της αντιεαµικής πλευράς. 13 Είναι χαρακτηριστικό πως τα πιο ορεινά χωριά, που ήταν και τα πλέον βασιλόφρονα στην προπολεµική (και τα περισσότερα στην µεταπολεµική περίοδο), δεν είχαν συµµετοχή στη συνεργασία. Οι γεωγραφικοί παράγοντες είναι οι αναµενόµενοι (ο ένοπλος δωσιλογισµός είναι φαινόµενο της πεδιάδας) αλλά δεν έχουν στατιστική σηµασία. 8

9 Ο συνδυασµός ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυση επιτρέπει την διατύπωση τριών πορισµάτων που µπορούν να χρησιµοποιηθούν ως υποθέσεις εργασίας σε αντίστοιχες έρευνες. Πρώτον, η κυριαρχία παράγει συµµετοχή: όποιος έχει τον έλεγχο µιας περιοχής µπορεί να κινητοποιήσει τον πληθυσµό της ακόµα και οι Γερµανοί. Ο ρόλος του στρατιωτικού παράγοντα είναι προφανής και φαίνεται να υποκαθιστά ακόµα και την στοιχειώδη έλλειψη νοµιµοποίησης. εύτερον, η βία παράγει συµµετοχή στην αντίπαλη πλευρά, µέσω των µηχανισµών της αντεκδίκησης και της αυτοπροστασίας. Τρίτον, οι ιδεολογικοί, οικονοµικοί και κοινωνικοί παράγοντες φαίνεται να παίζουν δευτερεύοντα ρόλο στην τοπική ανάπτυξη του ένοπλου δωσιλογισµού. Επιπρόσθετα, αναδεικνύεται και η σηµασία της αναλυτικής διάκρισης ανάµεσα στο ηγετικό και το µαζικό επίπεδο. 4. Μια διακρατική σύγκριση Εννοείται πως τα πορίσµατα αυτά µπορούν να γενικευθούν µόνο µέσω την εφαρµογής της ίδιας µεθόδου σε άλλες περιοχές και χώρες. Μέχρι τότε, η σύγκριση µε τα γενικά πορίσµατα ερευνών που αφορούν άλλες περιπτώσεις µπορεί να αποδειχθεί γόνιµη. Σαν παράδειγµα θα αναφερθώ στην πρόσφατη εργασία του Timothy Snyder για τη υτική Ουκρανία η οποία βασίζεται σε συνδυασµό αρχειακής έρευνας και τοπικών πηγών. 14 ιερευνώντας την Γερµανική κατοχή, την αντίσταση και τη συνεργασία µε τους Γερµανούς, ο Snyder κατέληξε σε πέντε συµπεράσµατα που συνάδουν µε τα πορίσµατα της τοπικής έρευνας στην οποία αναφέρθηκα πιο πάνω. Πρώτον, µια ανάλυση που συνάγει ερµηνείες αποκλειστικά από το «ιστορικό πλαίσιο» που οριοθετεί ο εύτερος Παγκόσµιος Πόλεµος στο µακροεπίπεδο, δηλαδή τη 14 Timothy Snyder, The Causes of the Ukrainian-Polish Ethnic Cleansing 1943, Past and Present 179 (2003), Ο Snyder µελέτησε την Βολχυνία, µια περιοχή µε πληθυσµό το 1939 γύρω στα 2 εκατοµµύρια, στην πλειοψηφία τους ορθόδοξους Ουκρανούς (68%) µε σηµαντικές µειοψηφίες Πολωνών (17%) και Εβραίων (10%). Η Βολχυνία προπολεµικά ανήκε στην Πολωνία, µεταπολεµικά προσαρτήθηκε στη Σοβιετική Ένωση και σήµερα αποτελεί πλέον κοµµάτι της ανεξάρτητης Ουκρανίας. Η Γερµανική κατοχή υπήρξε, όπως µπορεί να φανταστεί κανείς, ιδιαίτερα σκληρή. Αφ ενός οδήγησε στη γενοκτονία ολόκληρου σχεδόν του Εβραϊκού πληθυσµού και αφ ετέρου χαρακτηρίστηκε από τη σκληρότατη µεταχείριση Πολωνών και Ουκρανών για τους οποίους δεν προβλεπόταν θέση στο Γερµανικό Ράιχ. Παρ όλ αυτά, στην περιοχή αυτή αναπτύχθηκε εκτενής συνεργασία µε τους Γερµανούς, τόσο από πλευράς Ουκρανών όσο, αργότερα, και Πολωνών. Παράλληλα, Ουκρανοί αντάρτες που πολεµούσαν εναντίον των Γερµανών εξαπέλυσαν µία τεράστια εθνοκάθαρση εναντίον του Πολωνικού πληθυσµού της περιοχής, φονεύοντας 50,000 και εκδιώκοντας τους υπόλοιπους βίαια. 9

10 σύγκρουση φασισµού-αντιφασισµού, αδυνατεί να εξηγήσει το περιεχόµενο και την έκτασή των συγκρούσεων που σηµειώθηκαν στην περιοχή αυτή, καθώς και τη συµµετοχή των υποκειµένων στα διάφορα αντάρτικα και τα ένοπλα σώµατα συνεργατών. Η αδυναµία αυτής της ερµηνείας εξηγεί γιατί τελικά υιοθετήθηκε µόνο από την επίσηµη Σοβιετική ιστοριογραφία. εύτερον, είναι απαραίτητη η διάκριση ανάµεσα σε ηγετικές οµάδες και µάζες: οι πρώτες λειτουργούν συχνά µε ιδεολογικά ή γεωπολιτικά κριτήρια, όχι όµως απαραίτητα και οι δεύτερες. 15 ιάκριση βέβαια δεν σηµαίνει ανάλυση ενός µόνο επιπέδου εις βάρος του άλλου. Αντίθετα, είναι απαραίτητη η σύζευξη της δράσης και των στόχων των ηγετικών οµάδων µε αυτές των µαζών, µε την ταυτόχρονη πολύ σηµαντική διευκρίνιση πως δεν είναι ούτε αυτονόητη αλλά ούτε και απαραίτητη και η συµφωνία στα κίνητρά τους. Η παρατήρηση πως οι Γερµανοί έκαιγαν χωριά στη υτική Ουκρανία συγκαλύπτει το (κρίσιµο) γεγονός πως στην πραγµατικότητα Πολωνοί συνεργάτες των Γερµανών έκαιγαν Ουκρανικά χωριά ενώ Ουκρανοί συνεργάτες των Γερµανών κατέστρεφαν Πολωνικά χωριά. Τρίτον, η ανάπτυξη της συνεργασίας (όπως και της αντίστασης), µπορεί να ερµηνευθεί ορθά µόνο αν µελετηθεί συστηµατικά ο ρόλος της κατοχής ως µιας διαδικασίας κινητοποίησης και ριζοσπαστικοποίησης διαιρετικών τοµών που προϋπάρχουν της κατοχής, αλλά και ως µιας διαδικασίας δηµιουργίας νέων τοµών. Από την άποψη αυτή πρέπει να υπογραµµιστεί ο συχνά περιστασιακός χαρακτήρας της συµµετοχής στην ένοπλη συνεργασία (όπως και στην αντίσταση άλλωστε). 16 Κεντρικός παράγοντας από την άποψη αυτή είναι η γεωγραφία. 17 Για παράδειγµα, µετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν 15 Στο ίδιο συµπέρασµα καταλήγουν και άλλες εργασίες. Βλ. π.χ. Paul Jankowski, Communism and Collaboration: Simon Sabiani and Politics in Marseille, (New Haven: Yale University Press, 1989). 16 Βλ. την παρατήρηση του Todorov (1996:94): Often it was pure chance that oriented some [French people] toward the [pro-german] militia and the other toward the maquis [the resistance]. Tzvetan Todorov, A French Tragedy: Scenes of Civil War, Summer 1944 (Hanover, NH: University Press of New England 1996). 17 Βλ. την σχετική παρατήρηση του Chris Woodhouse (1948:58-9): He was living in his mountain village in [H]e joined the left-wing resistance movement, because it was the first in the neighborhood. (They were on top then, so he was right.) It happened that he joined the movement which was dominated by the Communists, though he was no Communist: he might as easily have happened in other 10

11 από τους Ουκρανούς, οι Πολωνοί συνεργάστηκαν µε τους Γερµανούς στις πόλεις και µε τους Σοβιετικούς παρτιζάνους στο ύπαιθρο. Όποιος δηλαδή κυριαρχούσε τοπικά και προσέφερε όπλα ήταν δυνητικά σύµµαχος. Ο δωσιλογισµός ήταν από την άποψη αυτή µια «παρενέργεια» (externality) του εµφυλίου πολέµου. Τέταρτον, η συνεργασία είναι µια κατ εξοχήν αµφίδροµη σχέση. Το γεγονός ότι επιτρέπει την εξοικονόµηση του αίµατος των κατακτητών δεν εξηγεί τη (συχνά) µαζική (και ιδίως εθελοντική) προσφορά αίµατος από την πλευρά των κατακτηµένων όπως και το γεγονός πως επιτυγχάνει την διαίρεση των κατακτηµένων δεν εξηγεί την πρόθεση τους να διαιρεθούν. Με άλλα λόγια, η σχέση κατοχής-συνεργατών είναι αµφίδροµη: οι κατακτητές µπορεί να χειραγωγούν τους συνεργάτες, αλλά οι συνεργάτες εκµεταλλεύονται και αυτοί τους κατακτητές. Η ανάλυση της ένοπλης συνεργασίας απαιτεί, δηλαδή, τη σύνδεση τριών χρόνων. Του παρελθόντος, δηλαδή των διαιρέσεων που ενεργοποιούνται από την κατοχή και καθιστούν τη συνεργασία νοµιµοποιηµένη επιλογή στα µάτια εκείνων που την επιλέγουν, του παρόντος, δηλαδή των (συχνά απρόβλεπτων) δυναµικών που αναπτύσσει η κατοχή (εδώ µπαίνει ο ρόλος ης γεωγραφίας), και τέλος του µέλλοντος, δηλαδή των µεταπολεµικών επιδιώξεων των συνεργατών στην περίπτωση των Ουκρανών συνεργατών, η επιδίωξη αυτή ήταν η ανεξαρτησία της χώρας τους. Πέµπτον, η συνεργασία (όπως και η αντίσταση) είναι συχνά ενδογενής στον πόλεµο, δηλαδή παράγωγο συγκρούσεων και βίας. Η βία πάντοτε παράγει περισσότερη κινητοποίηση και συµµετοχή. Οι Ουκρανοί αντάρτες π.χ. επιτέθηκαν εναντίον των Γερµανών, έτσι ώστε τα αδιάκριτα αντίποινά τους εναντίον του Ουκρανικού πληθυσµού τους να τον ωθήσει στις τάξεις του αντάρτικου. Η αποτυχία, εποµένως, της circumstances to join the Security Battalions formed to fight the Communists, though he would still not have been pro-german. He would not have been a recognisably different individual if things had happened otherwise; but recognisably different things would have befallen him. His fate did not rest in his own hands, but in the chances that brought him into contact with men from above the horizontal line [i.e. outsiders]; chances that were largely geographical. If he lived in one part of the mountains, he was more likely to be in contact with the Communist influence first; if in another, with the non-communist resistance; if in the plains, with the Security Battalions and the collaborating authorities; and so on. Chris Woodhouse, Apple of Discord; A Survey of Recent Greek Politics in their International Setting (London: Hutchinson & Co, 1948). 11

12 αποτρεπτικής ή εκδικητικής βίας λειτουργεί συχνά για την αντίσταση όπως και για τις δυνάµεις κατοχής, δηλαδή αντιπαραγωγικά, στρέφοντας τους πληθυσµούς προς την αντίθετη πλευρά και δηµιουργώντας «αρνητικές» ταυτίσεις στη λογική του «ο εχθρός του εχθρού µου είναι φίλος µου» Συµπέρασµα Το βασικό µεθοδολογικό συµπέρασµα της ανακοίνωσης αυτής είναι πως όταν ακολουθεί τις αρχές της συγκριτικής µεθόδου, η έρευνα στο µικροεπίπεδο προσφέρει την δυνατότητα εξαγωγής συστηµατικών, εµπειρικά ελέγξιµων (και άρα διαψεύσιµων) πορισµάτων, η θεωρητική εµβέλεια των οποίων ξεπερνά το τοπικό πλαίσιο που προσφέρει να απαραίτητα εµπειρικά δεδοµένα. Η χρήση της συγκριτικής µεθόδου αρχικά στο µικροεπίπεδο και αργότερα, όταν συγκεντρωθούν επαρκή πραγµατολογικά δεδοµένα στο µεσοεπίπεδο, παράλληλα µε το άνοιγµα σε ευρύτερες διακρατικές συγκρίσεις θα συµβάλλει τόσο στην κάλυψη των µεγάλων πραγµατολογικών κενών της ελληνική περίπτωσης όσο και στη γενικότερη ερµηνεία του φαινοµένου, κάτι που αποτελεί και την βασική προϋπόθεση µιας γενικότερης αξιολόγησης του. Είναι αναπόφευκτο, η επιστηµονική έρευνα ενός θέµατος ταµπού όπως ο δωσιλογισµός να προσκρούει στα αµυντικά αντανακλαστικά όσων εµπνέονται ακόµα από την πολιτική φόρτιση της δεκαετίας του Οι αντιδράσεις αυτές καθιστούν την συστηµατική έρευνα του δωσιλογισµού, αλλά και γενικότερα της δεκαετίας του 40, ακόµα πιο επιτακτική. 18 Όπως σηµειώνει ο Π. Ενεπεκίδης (1964:48) για τους Τουρκόφωνους Πόντιους που συνεργάστηκαν µε τους Γερµανούς: «Εις την περιοχή αυτήν [τη Μακεδονία] εσχηµατίσθη κατά την Κατοχήν ένας νέος τύπος «συνεργαζόµενου» µε τον εχθρόν. εν είναι οι άνθρωποι αυτοί οι γερµανοτραφείς διανοούµενοι ή επιχειρηµατίαι των αθηναϊκών σαλονιών οι οποίοι οµιλούντες την γλώσσαν του κατακτητού έστω και µε καραγκούνικη προφορά, νοµίζουν ότι έφθασεν η µεγάλη των ώρα δια να ανεβούν, να φανούν εις το προσκήνιον, να λάµψουν [ ] Τίποτε από αυτά, ο Ακρίτας των Μακεδονικών περιοχών αναγκάζεται να ζητήσει και από τον διάβολον τουφέκι διότι ο άλλος εχθρός του φαίνεται διαβολικώτερος». Πολυχρόνης Ενεπεκίδης, Η Ελληνική Αντίστασις , βάση των µυστικών αρχείων της Βέρµαχτ (Αθήνα: Εστία, 1964). 12

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

ΒΟΓΛΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ. Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βιογραφικό σημείωμα Ο Πολυμέρης Βόγλης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1964. Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και εκπόνησε τη διατριβή του στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949. ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚZ Η ΕΛΛΑ Α ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ Ο 1940-1949 ο θρίαµβος της εθνικής αντίστασης και η τραγωδία του εµφυλίου πολέµου 180 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube)

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών Έργων τέχνης Ιστορικών ντοκουµέντων µαρτυριών (YouTube) ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΗΘΙΚΗΣ ΣΤΟΝ Β ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ Ενότητες: 46 (Οργάνωση, Κατεχόµενης Ευρώπης) και 48 (Κατοχή, Αντίσταση) Υπεύθυνες: Κοσκοσά Π. Πόγα Ν. όριζα Α. Χρήση: Γραπτών Ιστορικών πηγών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ. 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ανταλλαγή των πληθυσμών Η αποκατάσταση των προσφύγων

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ. 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ανταλλαγή των πληθυσμών Η αποκατάσταση των προσφύγων ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α' ΜΕΡΟΣ Από τη Μικρασιατική Καταστροφή στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο Του Ιάκωβου Δ. Μιχαηλίδη?? 1. Η Διεθνής Συνδιάσκεψη της Λωζάννης?? Η ήττα της Ελλάδας στο μικρασιατικό Η ανταλλαγή των

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΤΗΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ Η Μάχη της Κρήτης έχει µια ξεχωριστή θέση στη ροή των γεγονότων του Β' Παγκοσµίου Πολέµου. Ο Ελληνικός λαός στη Κρήτη, εγκαταλελειµµένος

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας

Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Ορισµένες διαστάσεις της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας Τα κυριότερα χαρακτηριστικά της εξωτερικής πολιτικής της Γαλλίας είναι η συνέχεια στόχων και στρατηγικών επιλογών στη βάση των πολιτικών αντιλήψεων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας

Ναζισµός. Περιλαµβάνει έντονα στοιχεία: Ρατσισµού Αντισηµιτισµού (=κατά των Εβραίων) Δικτατορίας Ναζισµός Ο Β' Παγκόσµιος Πόλεµος είχε ως αποτέλεσµα την εµφάνιση µιας πολιτικής ιδεολογίας που εφαρµόστηκε στην Γερµανία, αλλά και σε κάποιες άλλες χώρες και ονοµάστηκε Ναζισµός ή Γερµανικός εθνικοσοσιαλισµός

Διαβάστε περισσότερα

1. Σκοπός της έρευνας

1. Σκοπός της έρευνας Στατιστική ανάλυση και ερμηνεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων πιστοποίησης ελληνομάθειας 1. Σκοπός της έρευνας Ο σκοπός αυτής της έρευνας είναι κυριότατα πρακτικός. Η εξέταση των δεκτικών/αντιληπτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ

ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Ηµερίδα «Σπουδές στη Γεωγραφία και Προοπτικές Σταδιοδροµίας», Τµήµα Γεωγραφίας, Πανεπιστηµίου Αιγαίου, Αθήνα, 24 Φεβρουαρίου 2006. ΓΕΩΓΡΑΦΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Παναγιώτης

Διαβάστε περισσότερα

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014

νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 νημερωτικό ελτίο Αριθμός Τεύχους: 03 Δεκέμβριος 2014 Σε αυτό το τεύχος: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ Η Διαπραγμάτευση ως Τρόπος Ειρηνικής Επίλυσης Συγκρούσεων. Συμφωνία Μυρόφυλλου - Πλάκας (29 Φεβ

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας, η ανθρωπιά διαθέτει σήμερα «ανταλλακτική αξία», παρότι ως έννοια αναφέρεται στη βοήθεια που κάποιος προσφέρει στο συνάνθρωπο. Παλαιότερα, εύχρηστος

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 2) Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Πολυμέρης Βόγλης Παραδοσιακή ιστοριογραφία Εδραιώνεται τον 19 ο αιώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση)

Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) 18 Η Θεωρία Αυτο-κατηγοριοποίησης (ΘΑΚ) Από Χαντζή, Α. (υπό δηµοσίευση) Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο John Turner και οι συνεργάτες του (Turner, 1985, Turner et al. 1987), θεωρητικοί και ερευνητές

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα:

Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ερευνώντας τις Αντισημιτικές Συμπεριφορές στην Ελληνική Κοινή Γνώμη: Στοιχεία από μια Αντιπροσωπευτική Έρευνα: Ηλίας Ντίνας elias.dinas@politics.ox.ac.uk Σπύρος Κοσμίδης spyros.kosmidis@politics.ox.ac.uk

Διαβάστε περισσότερα

Executive Summary. Οι 44 εταιρείες ϖου συµµετείχαν στην έρευνα. IT Skills: The Business Gain 1

Executive Summary. Οι 44 εταιρείες ϖου συµµετείχαν στην έρευνα. IT Skills: The Business Gain 1 Executive Summary Είναι γεγονός ϖως τα τελευταία χρόνια η καλή γνώση ϖληροφορικής και γνώσης χειρισµού Η/Υ αϖοτελεί σηµαντικό εφόδιο στη ϖροσϖάθεια των εργαζοµένων να ανελιχθούν στον εϖαγγελµατικό στίβο.

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑ.Λ. (ΟΜΑ Α Β ) 2012 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α1 ΟΜΑ Α ΠΡΩΤΗ Να δώσετε το περιεχόµενο των παρακάτω διεθνών συµφωνιών: α. Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (1878) β. Σύµφωνο Μολότοφ Ρίµπεντροπ (1939) γ. Συνθήκη

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΜΟΝΑΔΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ (ΜΟ.ΔI.Π.) Αξιολόγηση της ερευνητικής δραστηριότητας των Ελληνικών Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τη χρήση βιβλιομετρικών δεικτών

Διαβάστε περισσότερα

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης

Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Η γεφύρωση της οικονομικής θεωρίας και της εφαρμοσμένης οικονομικής ανάλυσης: η χρησιμότητα μίας ενημερωμένης οικονομικής Βιβλιοθήκης Αθήνα, 6 Μαρτίου 2015 Πέτρος Μηγιάκης Δ/νση Οικονομικής Ανάλυσης και

Διαβάστε περισσότερα

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής

Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής Του κ. Κωνσταντίνου Γαγλία Γενικού Διευθυντή του BIC Αττικής ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΩΝ CLUSTERS Με σκοπό τον εντοπισμό των βασικών παραγόντων επιτυχίας

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα

Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά. Ε. Κολέζα Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας ενότητας στα Μαθηµατικά Ε. Κολέζα Α. Θεωρητικές αρχές σχεδιασµού µιας µαθηµατικής ενότητας: Βήµατα για τη συγγραφή του σχεδίου Β. Θεωρητικό υπόβαθρο της διδακτικής πρότασης

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ 3 ο Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Ο ΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ Α. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστό) ή µε Λ (λάθος) καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις. 1. Ένα ιδιωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ

ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ ΑΠΟΡΡΗΤΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΤΟΥΡΚΙΑ Η ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ Του Χρήστου Μηνάγια minagias@gmail.com, τηλ. 6948260485 Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις ΚΑ ΜΟΣ (τηλ. 2310252320, Ερµού 48 Θεσσαλονίκη, Τ.Κ. 54623)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ 82.090 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 23 24 Μαΐου 2012

ΕΡΕΥΝΑ 82.090 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ. 23 24 Μαΐου 2012 ΕΡΕΥΝΑ 82.090 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ 1.212 ενήλικοι με δικαίωμα ψήφου 23 24 Μαΐου 2012 2 η έκδοση: με κάθε επιφύλαξη As an ESOMAR Member, I comply with the ICC/ESOMAR International Code of Marketing and Social Research

Διαβάστε περισσότερα

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων.

Ορισµένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι χρειαζόµαστε µίνιµουµ 30 περιπτώσεις για να προβούµε σε κάποιας µορφής ανάλυσης των δεδοµένων. ειγµατοληψία Καθώς δεν είναι εφικτό να παίρνουµε δεδοµένα από ολόκληρο τον πληθυσµό που µας ενδιαφέρει, διαλέγουµε µια µικρότερη οµάδα που θεωρούµε ότι είναι αντιπροσωπευτική ολόκληρου του πληθυσµού. Τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Οι Ελληνικές Τουριστικές Εισπράξεις ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Σταδίου 24, 105 33 Τηλ. 331 2253, 331 0022 Fax: 33 120 33 Email: itep@otenet.gr URL: http://www.itep.gr Αθήνα, 7 Σεπτεµβρίου 2005 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι Ελληνικές

Διαβάστε περισσότερα

INCOFRUIT - (HELLAS)

INCOFRUIT - (HELLAS) Αριθ. Πρωτ. 251/ Σελ 1 Αθήνα 16.4,2008 1 Προς ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΛΗ Κε Συνάδελφε Θέµα: Ενηµερωτικό δελτίο για την αγορά αγροτικών προϊόντων στη Γερµανία Παραθέτουµε συνηµµένα το πρώτο ενηµερωτικό δελτίο µε ειδήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος. Κυρίως μέρος

Πρόλογος. Κυρίως μέρος ΘΕΜΑ : Έχετε μελετήσει ως τώρα τα πρώτα τέσσερα κεφάλαια του Εγχειριδίου Μελέτης και του Συνοδευτικού Βιβλίου του Henig. Στη δεύτερη γραπτή Εργασία απαντήστε στα εξής ερωτήματα: Εκτιμώντας τις ιδιαιτερότητες

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΚΩΣΤΗ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ MP SECTOR HEAD OF DEVELOPMENT & COMPETITION, NEW DEMOCRACY PARTY Investment Energy Summit Greece, Cyprus, Israel Re-designing the European energy map ΠΕΜΠΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες.

ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. ιαπολιτισµική κοινωνική ψυχολογία Στόχος µαθήµατος: η κατάδειξη του ρόλου που παίζει ο πολιτισµός στις κοινονικο-ψυχολογικές διαδικασίες. Αξιολόγηση µαθήµατος: γραπτές εξετάσεις. ιαπολιτισµική κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΕΟ 33 ΤΟΜΟΣ Α «ΜΚΤ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2013-2014 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. ΤΟΥΣ. ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ Ορισμοί Υπηρεσιών. Κάθε δραστηριότητα ή ωφέλεια που κάποιος μπορεί να δώσει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη

ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ. Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΜΦΥΛΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΡΑΣΤΗΡΙΟΠΟΙΗΣΗ Ιωάννα Βραχωρίτου Άννα Κουµανταράκη ΣΤΟΧΟΙ ΕΡΕΥΝΑΣ α) η διερεύνηση των απόψεων και στάσεων των εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009)

Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) Αξιολόγηση Προγράμματος Αλφαβητισμού στο Γυμνάσιο Πρώτο Έτος Αξιολόγησης (Ιούλιος 2009) 1. Ταυτότητα της Έρευνας Το πρόβλημα του λειτουργικού αναλφαβητισμού στην Κύπρο στις ηλικίες των 12 με 15 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 ο H ΙΕΥΡΥΝΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ 6.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Μετά από δέκα χρόνια διαπραγµατεύσεις και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου της Κοπεγχάγης (12-13 εκεµβρίου 2002), η Ευρωπαϊκή Ένωση αναµένει

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα,

Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, Βασιλική Π. Μεσθανέως Η αντιπολίτευση στη µετεµφυλιακή Ελλάδα, 1949-1963 Πρόλογος Nικηφόρος ιαµαντούρος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 15 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 21 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 31 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι 49 ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΛΑΙΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στάθης Ν. Καλύβας, Νίκος Μαραντζίδης 23 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ

Στάθης Ν. Καλύβας, Νίκος Μαραντζίδης 23 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ Στάθης Ν. Καλύβας, Νίκος Μαραντζίδης 23 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ Περιεχόμενα Ο Στάθης N. Καλύβας είναι καθηγητής Πολιτικής Επιστήµης στο Πανεπιστήµιο Yale, όπου κατέχει την έδρα Arnold

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ»

«ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ» I ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Τίτλος μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΕΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Επιλογής / Ενότητα Τεχνών (ΤΕ) ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΕΙΡΗΝΗ ΝΑΚΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΤ1121 ΜΟΝΑΔΕΣ ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ

9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΕ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ ΚΑΙ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ 9.1 ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΥΠΟ ΟΧΗΣ Ποιες είναι οι κυριότερες επιπτώσεις των ΑΞΕ στη χώρες στις οποίες πραγµατοποιούνται; Σε αυτό το ερώτηµα

Διαβάστε περισσότερα

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β.

Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Γρηγόρης Θ. Παπανίκος Αντιπρόεδρος του ΠΣΑΟΣ & Επίτιμος Καθηγητής Οικονομικών Επιστημών Πανεπιστήμιο Στέρλιγκ (University of Stirling), Η.Β. Ξένοι Ποδοσφαιριστές και Ευρωπαϊκές Επιδόσεις: Η Περίπτωση του

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «ΑΝΑΚΑΜΠΤΕΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΑΓΟΡΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ» Σηµαντική έρευνα διεξήχθη από την Ευρωπαϊκή Οµοσπονδία Συµβούλων Μάνατζµεντ (FEACO-European Federation of Management Consultancies

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΙΣ ΤΟΥ ΟΓΚΟΓΟΝΙΔΙΟΥ BRCA1 ΚΑΙ BRCA2. Βασούλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Η αυριανή ηµερίδα στόχο έχει την παρουσίαση των αποτελεσµάτων δύο ερευνητικών προγραµµάτων: 1. «ΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία

Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Διοίκηση Ανθρώπινων Πόρων Ενότητα 7: Διοίκηση της ατομικής συμπεριφοράς στην εργασία Δρ. Σερδάρης Παναγιώτης Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων (Κοζάνη) Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις

7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΛΟΓΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ. Παρατηρήσεις, Σχόλια, Επεξηγήσεις 7η ιδακτική Ενότητα ΕΚΟΓΙΚΑ ΥΤΗΜΑΤΑ Παρατηρήσεις, χόλια, Επεξηγήσεις Παραθέτουµε απόσπασµα από το υνταγµατικό ίκαιο του Αθανασίου Γ. Ράικου, τόµος Α, εισαγωγή - οργανωτικό µέρος, τεύχος Α, καθώς και αποσπάσµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis)

ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 23 ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΗ (Meta-Analysis) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Έχοντας παρουσιάσει τις βασικές έννοιες των ελέγχων υποθέσεων, θα ήταν, ίσως, χρήσιμο να αναφερθούμε σε μια άλλη περιοχή στατιστικής συμπερασματολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική

ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική ΕΝΠΕ Παρασκευή 6 Μαρτίου 2015 Η έμφυλη εμπειρία των γυναικών στην πολιτική Κυρίες και κύριοι, Καταρχήν να συγχαρώ την Ένωση Περιφερειών για την πρωτοβουλία της οργάνωσης της σημερινής εκδήλωσης ενόψει

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων

Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν στις χώρες των εταίρων Perception, Attitude, Movement Identity Needs Action (PAM-INA) - 502077-LLP-1-2009-1-DE-COMENIUS-CMP WP3 Ανάλυση Σχολικών Προγραμμάτων Σύνθεση Ευρημάτων της Ανάλυσης των Αναλυτικών Προγραμμάτων που ισχύουν

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

OPMH. κοντά στο µαθητή!

OPMH. κοντά στο µαθητή! ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙ ΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑ Α Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού

Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά του επαγγελματία εκπαιδευτικού Σαλτερής Νίκος Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης (Π.Ε. 70) Νομαρχίας Πειραιά Αξιολόγηση του διδακτικού έργου και του μαθητή: πρακτική προσέγγιση από την μεριά

Διαβάστε περισσότερα

«Τα Βήματα του Εστερναχ»

«Τα Βήματα του Εστερναχ» «Τα Βήματα του Εστερναχ» Τοποθέτηση του ΔΗΜ.ΓΚΟΥΝΤΟΠΟΥΛΟΥ στη παρουσίαση του βιβλίου ΑΛΕΚΟΥ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΕΙΟ-Λάρισα 16/1/2009 Κυρίες και κύριοι. Σε κάθε βιβλίο, μελέτη,διήγημα η ποίημα ο συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ

XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ XRTC ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ 2015 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΡΑΠΕΖΩΝ ΜΕ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η μέση αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών δανείων της τράπεζάς σας σε σχέση με το 2013; (A.Αμετάβλητη / B.0%-50%

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΗΓΕΤΙΚΟΥ ΣΤΥΛ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΣΤΙΣ ΕΠΔΟΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Ανδρέας Κυθραιώτης- Πέτρος Πασιαρδής Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Πανεπιστήμιο Κύπρου Συνέδριο Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΟΡΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΟΡΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΥ ΟΡΟΥ ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ Σε προηγούμενη ενότητα μελετήσαμε την απόδοση των εξετασθέντων μαθητών (μέσω του μέσου όρου βαθμολογίας τους). Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ Δρ. Μαρία Μαυροπούλου ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ; Διαφωνία μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων ή ομάδων σε ένα θέμα αμοιβαίου ενδιαφέροντος Δρ. Μαρία Μαυροπούλου 1 ΟΜΑΔΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ. ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 4η ΠΡΟΒΛΕΨΗ ΖΗΤΗΣΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΑΝΟΥΡΓΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com

Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com Κατανομή ηγεσίας: Πραγματικότητα ή σύνθημα; Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης, ΕΔΕ, ΥΠΠ akythreotis@yahoo.com 1 Δομή της παρουσίασης Κατανεμημένη ηγεσία: 1. Έννοια και σημασία 2. Έρευνες σε διάφορες χώρες 3. Δυσκολίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλης Τσιάντος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Μέλος της ΑΔΙΠ ΠΑΤΡΑ

Βασίλης Τσιάντος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Μέλος της ΑΔΙΠ ΠΑΤΡΑ Βασίλης Τσιάντος Καθηγητής ΤΕΙ ΑΜΘ Μέλος της ΑΔΙΠ ΠΑΤΡΑ 12 ΜΑ ΙΟΥ 2014 ΑΡΧΗ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗΣ & ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΩΤΑΤΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Α.ΔΙ.Π) Hellenic Quality Assurance and Accreditation Agency

Διαβάστε περισσότερα

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό.

Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός και η κοινωνική γνώση. Η έννοια του εαυτού διαφέρει σηµαντικά από πολιτισµό σε πολιτισµό. Οεαυτός στο χώρο: Σε ατοµοκεντρικούς πολιτισµούς θα περιµέναµε ότι οι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να διατηρήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

Συζητάμε σήμερα τη σύσταση μίας ανεξάρτητης διοικητικής Αρχής για την. αξιολόγηση της εκπαίδευσης. Άρα, με κάποιο τρόπο συζητάμε το ζήτημα της

Συζητάμε σήμερα τη σύσταση μίας ανεξάρτητης διοικητικής Αρχής για την. αξιολόγηση της εκπαίδευσης. Άρα, με κάποιο τρόπο συζητάμε το ζήτημα της ΜΑΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ Συζητάμε σήμερα τη σύσταση μίας ανεξάρτητης διοικητικής Αρχής για την αξιολόγηση της εκπαίδευσης. Άρα, με κάποιο τρόπο συζητάμε το ζήτημα της αξιολόγησης. Θέλω να θέσω ένα ερώτημα και νομίζω

Διαβάστε περισσότερα

«Η γεωγραφία της εμφύλιας βίας στη κατοχική Μεσσηνία. Μια ποσοτική προσέγγιση»

«Η γεωγραφία της εμφύλιας βίας στη κατοχική Μεσσηνία. Μια ποσοτική προσέγγιση» «Η γεωγραφία της εμφύλιας βίας στη κατοχική Μεσσηνία. Μια ποσοτική προσέγγιση» Στάθης Ν. Καλύβας* Το άρθρο αυτό εστιάζει στη δυναμική της εμφύλιας βίας στο νομό Μεσσηνίας κατά τη διάρκεια της κατοχής χρησιμοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÏ ÈÅÙÑÇÔÉÊÏ ÊÅÍÔÑÏ ÁÈÇÍÁÓ - ÐÁÔÇÓÉÁ ΘΕΜΑ Α1 ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΟΜΑ Α Α Α1.1. Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν γράφοντας στο τετράδιό σας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Άρθρο AN009 JUN-2009

Τεχνικό Άρθρο AN009 JUN-2009 Τεχνικό Άρθρο JUN-2009 Εφαρµογές ιαφορικών Θερµοστατών Γενικά Τα σύγχρονα συστήµατα θέρµανσης γίνονται ολοένα και πολυπλοκότερα. Οι σύγχρονες ανάγκες επιβάλλουν την ενσωµάτωση εξελιγµένων υποσυστηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών

η πληρότητα των ξενοδοχείων στο σύνολο της χώρας την ίδια περίοδο, καθώς αυτό αποτελεί μια σημαντική ένδειξη του συνολικού τζίρου των τουριστικών ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ 2005-2008 Η Ελλάδα είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως, ένας πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο. Ο τουριστικός τομέας αποτελεί, αδιαμφισβήτητα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ (Κ.Ε.Θ.Ι.) ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ (Π.Ι.Ε.)

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους

Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους Ειδικό ευρωβαρόμετρο 386 Οι Ευρωπαίοι και οι γλώσσες τους ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στον πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ευρύτερα ομιλούμενη μητρική γλώσσα είναι η γερμανική (16%), έπονται η ιταλική και η αγγλική (13%

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ

ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΛΗΨΗ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗΣ ΠΡΩΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΠΙΛΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ(Διαφ.1) Στη 10χρονη εμπειρία μου με χρήστες ηρωίνης

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία.

Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία. 02.02.2015 Εορτασμός της ημέρας μνήμης του Ολοκαυτώματος Χριστίνα Κουλούρη Καθηγήτρια Νεότερης & Σύγχρονης Ιστορίας Πάντειο Πανεπιστήμιο Η ιστορία και η μνήμη του Ολοκαυτώματος. Από τη μαρτυρία στην παιδεία.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2

ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2 1 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ σ. 2 Α. ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ 2 Β. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑ 1. Γενικά Έννοιες.. 2 2. Πρακτικός Οδηγός Ανάλυσης εδοµένων.. 4 α. Οδηγός Λύσεων στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13

Στη Στ τάξη δουλεύουμε ομαδικά και μαθαίνουμε για το Β Παγκόσμιο Πόλεμο. Σελίδα 1 από 13 Σελίδα 1 από 13 Εισαγωγικό σημείωμα Στο πλαίσιο των αρχών που διέπουν την ομαδο-συνεργατική προσέγγιση της διδασκαλίας, την εφαρμογή της οποίας ενθαρρύνει και ενισχύει από καιρό η Σχολή Μωραΐτη, αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info

«Αθηνά» Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου Όπλων www.armscontrol.info http://, Τηλ:2105226884, 6944165341, FAX: 2105226884, 2310904794 Η πραγματική εικόνα του πολέμου στο Λίβανο με απλά λόγια. Θεόδωρος Λιόλιος Διευθυντής του Ε.Κ.Ε.Ο. Σαλαμίνος 10, Θεσσαλονίκη 54625, email:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001

Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.351-356 Η ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΟΥ EΠIΠEΔOΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 2001 Στέφος Ευστάθιος

Διαβάστε περισσότερα

Reprisals Remembered: German-Greek Conflict and Car Sales during the Euro Crisis

Reprisals Remembered: German-Greek Conflict and Car Sales during the Euro Crisis Reprisals Remembered: German-Greek Conflict and Car Sales during the Euro Crisis Βασιλική Φούκα Hans-Joachim Voth Abstract Κατά τη διάρκεια της κρίσης του ελληνικού χρέους μετά το 2010, η γερμανική κυβέρνηση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ;

ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ; ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕ ΤΟ 3 επιχειρηµατικές διαλέξεις ΕΙΣΤΕ ΗΓΕΤΗΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΣΑΣ; 1984, 1991, 2006 Wilson Learning Worldwide Inc. WLW 46663 Challenge 1 O Ηγέτης-Manager: Επιτυγχάνοντας υψηλή απόδοση µε αίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ. Θεωρία και Πολιτική ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ Θεωρία και Πολιτική Παντελής Καλαϊτζιδάκης Σαράντης Καλυβίτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Εισαγωγή στην οικονομική μεγέθυνση Ορισμός της οικονομικής μεγέθυνσης 15 Μια σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν

Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν Δ Η Μ Ο Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Υ Τ Ω Ν Ρουσσέτου Παναγιωτάκη: «Σταυροί», χαρακτικό. Συμπληρώνονται, φέτος, 70 χρόνια από τη μοιραία, 13η Δεκεμβρίου του 1943, ημερομηνία που σφράγισε, ανεξίτηλα, τα Καλάβρυτα και

Διαβάστε περισσότερα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Η ψυχιατρική περίθαλψη στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μ. Μαδιανός Κέντρο Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής Ζωγράφου, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ψυχιατρική 2002, 13:297-300 Η Ελλάδα, τρία έτη µετά την ένταξή της από το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006

ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ CYPRUS COMPUTER SOCIETY ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΜΑΘΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ 6/5/2006 Οδηγίες: Να απαντηθούν όλες οι ερωτήσεις. Ολοι οι αριθμοί που αναφέρονται σε όλα τα ερωτήματα είναι μικρότεροι το 1000 εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στη διατύπωση του προβλήματος. Διάρκεια: 3,5 ώρες Καλή

Διαβάστε περισσότερα