ΠΑΝΩ ΑΠΟ 450 ΝΕΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΡ. ΚΥΠΡΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΑΝΩ ΑΠΟ 450 ΝΕΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΡ. ΚΥΠΡΟΥ"

Transcript

1 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΩΡΕΑΝ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ρ. Γιόλα Μάρκου - ρ. Ελένη Κακουρή Συστηµατική θεραπεία Ελένη Περατοπούλου Λεµφοίδηµα και προστασία Αντώνης Τρύφωνος - Άρτεµης Κοµατίνα Η ψυχολογική στήριξη ρ. Πέτρος Πολυβίου Απεικονιστική παρακολούθηση Κέντρο αναφοράς για τον καρκίνο του µαστού ΠΑΝΩ ΑΠΟ 450 ΝΕΑ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ ΚΑΘΕ ΧΡΟΝΟ ΣΤΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΡ. ΚΥΠΡΟΥ Το τεύχος αυτό εστιάζει στον καρκίνο του µαστού. Στο Ογκολογικό Κέντρο παρακολουθούνται πάνω από γυναίκες µε καρκίνο του µαστού ενώ κάθε χρόνο προσέρχονται πάνω από 450 νέα περιστατικά. Επτά ιατροί (παθολόγοι ογκολόγοι, ακτινοθεραπευτές ογκολόγοι, ακτινοδιαγνώστες) αποτελούν τον πυρήνα της εξειδικευµένης οµάδας του καρκίνου του µαστού. Με πρώτιστο µέλη- µα την ασθενή συνεργάζονται στενά µε χειρουργούς, ιστοπαθολόγους και γενετιστές, τόσο από το δηµόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τοµέα. Αξιολογούν και συναποφασίζουν στο πλαίσιο εβδοµαδιαίων πολυθεµατικών ογκολογικών συµβουλίων. ιασφαλίζουν την ολιστική φροντίδα των ασθενών µε παραποµπές σε επαγγελµατίες ψυχολόγους και φυσιοθεραπευτές. Τα πρωτόκολλα χηµειοθεραπείας είναι τεκµηριωµένα, διεθνώς αναγνωρισµένα και υιοθετούνται και ελέγχονται µε τη συµµετοχή έµπειρων φαρµακοποιών. Η χηµειοθεραπεία ετοιµάζεται και χορηγείται από νοσηλευτές εξειδικευµένους στον καρκίνο του µαστού και εκπαιδευµένους στην ανασύσταση και στη χορήγησή της, µέσα από σωστές υποδοµές και συστήµατα για τη µεγαλύτερη δυνατή ασφάλεια. Η ακτινοθεραπεία είναι ψηλής ποιότητας, σχεδιάζεται και εφαρµόζεται σε συνεργασία µε φυσικούς ιατρικής και τεχνολόγους ακτινοθεραπευτές κατάλληλων επαγγελµατικών προσόντων, µε τελευταίας τεχνολογίας εξοπλισµό και συστήµατα. Οι απεικονιστικές εξετάσεις διενεργούνται από προσοντούχους τεχνολόγους ακτινολόγους, ερµηνεύονται από ακτινοδιαγνώστες ιατρούς µε πολυετή εµπειρία και συζητούνται µε τους ογκολόγους ιατρούς. Κυρίαρχη επιδίωξη είναι η συνεχιζό- µενη βελτίωση, καθοριστικό χαρακτηριστικό ενός κέντρου αναφοράς. Η Συντακτική Επιτροπή Νίκη Βασιλείου Μαστογραφία, σύµµαχος ζωής ρ. Κυριάκος Κυριάκου Καρκίνος και κληρονοµικότητα ρ. Βιολέττα Αναστασιάδου Γενετική συµβουλευτική Στέφανη Στεφάνου Ακτινοθεραπεία ρ. Ιωάννα Ζουβάνη Μοριακή ταξινόµηση Στέλλα Κυριακίδου Μαζί κερδίζουµε τη ζωή ρ. Γεωργία Κουλέρµου Μαστεκτοµή - αποκατάσταση

2 EΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ ST GEORGE S UNIVERSITY - ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Κλινική άσκηση φοιτητών ιατρικής στο Κέντρο µας Από τον Οκτώβριο 2012, οι δευτεροετείς φοιτητές της ιατρικής στη Σχολή St George s University of London στο Πανεπιστήµιο Λευκωσίας θα ασκούνται στο Ογκολογικό Κέντρο. Οι φοιτητές θα εκπαιδεύονται στα τµήµατα και στα ιατρεία του Κέντρου και θα παρακολουθούν διαλέξεις από τους ειδικούς ιατρούς. Ο ρ. Ανδρέας Χαραλάµπους, Κοσµήτορας της Σχολής, η οποία προσφέρει πτυχίο ιατρικής µιας από τις κορυφαίες Ιατρικές Σχόλες στο Ηνωµένο Βασίλειο, δήλωσε για τη συνεργασία µε το Ογκολογικό Κέντρο: «Είµαστε ιδιαίτερα χαρούµενοι που συνεργαζόµαστε µε το Ογκολογικό Κέντρο, ένα εξειδικευµένο κοινωφελές νοσηλευτήριο µε εξαιρετικού επιπέδου ιατρούς και υπηρεσίες. Η κλινική άσκηση των δευτεροετών φοιτητών αποτελεί την απαρχή ευρύτερης συνεργασίας». Σχολιάζοντας την περαιτέρω ανάπτυξη του Κέντρου ως ακαδηµαϊκού και εκπαιδευτικού, ο Γενικός ιευθυντής του κ. Αλέκος Σταµάτης αναφέρθηκε στη σηµασία της εµπλοκής των ιατρών σε εκπαιδευτικό έργο. «Βιώνουµε τα οφέλη αφού από το 2010 ασκούνται στο Κέντρο δυο ιατροί στην Παθολογική Ογκολογία, ενώ από τις αρχές της προηγούµενης δεκαετίας προσφέρουµε άσκηση σε τεχνολόγους ακτινοθεραπείας που φοιτούν σε Αγγλικά πανεπιστήµια. Μεταξύ άλλων, η ικανοποίηση των απαιτήσεων της Σχολής προωθεί τη συνεχιζόµενη αναβάθµιση του Κέντρου και συνεπώς ωφελεί και τους ασθενείς». Χώρος στάθµευσης για τους ασθενείς του Ογκολογικού Κέντρου Το Ογκολογικό Κέντρο σε συνεργασία µε το Υπουργείο Υγείας έχουν δηµιουργήσει χώρο στάθµευσης στη βόρεια πλευρά του Μακάρειου Νοσοκοµείου. Ο χώρος είναι προσβάσιµος από τη Λεωφόρο Ακροπόλεως (µε κατεύθυνση προς το Κέντρο της πόλης) από την πάροδο που βρίσκεται αµέσως µετά το Κέντρο Θαλασσαιµίας. Ο υπέργειος χώρος προορίζεται για χρήση από τους ασθενείς του Κέντρου και είναι χωρητικότητας 86 θέσεων. Η είσοδος γίνεται µε σάρωση της Κάρτας Επισκέψεων την οποία θα προµηθευτείτε κατά την εγγραφή σας στο Ογκολογικό Κέντρο. Ενηµερωτικό ελτίο Ογκολογικού Κέντρου Τράπεζας Κύπρου ISSN (print) ISSN (online) Λεωφόρος Ακροπόλεως 32, 2006 Στρόβολος, Λευκωσία Tηλ , Fax: , Συντακτική Επιτροπή ρ. Πέτρος Κίτσιος, ρ. Πέτρος Πολυβίου, ρ. Γιόλα Μάρκου, ρ. Χριστόδουλος Κωνσταντίνου, Nίκη Βασιλείου, Γιώργος Πολυκάρπου, Μιχάλης Σταυρινού. Επιµέλεια-παραγωγή: Άλφα ηµιουργική, Εκτύπωση: Τυπογραφεία Κ. Γιαλλούρης & Υιοί Λτδ. 2

3 ΟΙ ΝΕΟΤΕΡΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ Συστηµατική θεραπεία Ο καρκίνος του µαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες και η δεύτερη αιτία θανάτου στο γυναικείο πληθυσµό. Στην Κύπρο παρουσιάζονται γύρω στα 550 νέα περιστατικά καρκίνου ετησίως. Αποτελεί νόσηµα γνωστό από αρχαιοτάτων χρόνων, µε δραµατικές αλλαγές στην αντίληψη και θεραπεία του τα τελευταία χρόνια. Η ιστορική αναφορά στη θεραπεία του νοσήµατος αυτού µιλά για ριζικές χειρουργικές αντιµετωπίσεις, µέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα. Η πεποίθηση, ότι το νόσηµα αυτό ήταν τοπικό και ότι ο ριζικός καθαρισµός-ακρωτηριασµός του γυναικείου σώµατος από το µαστό θα ήταν αποτελεσµατικός, επικράτησε για αρκετά χρόνια. Παρόλες τις ακρωτηριαστικές επεµβάσεις, οι γυναίκες πέθαιναν από τις απο- µακρυσµένες µεταστάσεις που δυστυχώς δεν θεράπευε το χειρουργείο. Έτσι ξεκίνησε η αναζήτηση νεότερων συστη- µατικών θεραπειών και ο συνδυασµός θεραπειών. Με τις νεότερες θεραπείες, η επιβίωση των γυναικών µε καρκίνο του µαστού έχει βελτιωθεί, σε σηµείο που να µπορούµε να µιλούµε σήµερα για ένα ιάσιµο νόσηµα. Η εξέλιξη της βιολογίας και οι νέες µέθοδοι µοριακής βιολογίας βοήθησαν στην κατανόηση του καρκίνου σε κυτταρικό επίπεδο. Η ταυτοποίηση του καρκίνου του µαστού σε διαφορετικούς υπότυπους µε διαφορετική πλέον βιολογική συµπεριφορά, αλλά και διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση, άλλαξε τα δεδοµένα της τελευταίας δεκαετίας. Υπάρχουν τρείς πυλώνες συστηµατικής θεραπείας οι οποίοι είναι εξίσου σηµαντικοί και οι οποίοι µπορούν να δίνονται είτε από µόνοι τους, είτε σε συνδυασµό. Η ορµονική θεραπεία, η χηµειοθεραπεία ρ. Γιόλα Μάρκου Παθολόγος Ογκολόγος γος ρ. Ελένη Κακουρή Παθολόγος Ογκολόγος και οι νέοι βιολογικοί παράγοντες. Η ορµονική θεραπεία παραµένει µια από τις πιο σηµαντικές και αποτελεσµατικές θεραπείες στον καρκίνο του µαστού για τις γυναίκες που εκφράζουν τους ορµονικούς υποδοχείς (ER-oestrogen receptor, PR-progesterone receptor). Ένα ποσοστό 70% µεταεµµηνοπαυσιακών και ένα ποσοστό 50% προεµµηνοπαυσιακών γυναικών εκφράζουν τους υποδοχείς αυτούς. Η ταµοξιφαίνη παραµένει η ορµόνη πρώτης επιλογής για τις προεµµηνοπαυσιακές γυναίκες. Στις µεταεµµηνοπαυσιακές ασθενείς οι επιλογές είναι περισσότερες µε τη χρήση των τριών αναστολέων της αρωµατάσης, όπως η λετροζόλη (Femara), η αναστροζόλη (Arimidex) και η εξεµεστάνη (Exemestane). Για πολλές γυναίκες η ορµονοθεραπεία µπορεί να είναι και η µοναδική συστηµατική θεραπεία. Η χρήση συνδυασµού κυτταροστατικών φαρµάκων στη χηµειοθεραπεία έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια µε αντίστοιχη αύξηση της επιβίωσης. Παρόλο που τα χηµειοθεραπευτικά σχήµατα δεν είναι τόσο στοχευµένα και µπορεί σε ένα πολύ µικρό ποσοστό να έχουν µακροχρόνιες παρενέργειες, η σωστή χρήση τους µειώνει τον κίνδυνο επανεµφάνισης της νόσου. Σήµερα υπάρχουν διαγνωστικές εξετάσεις οι οποίες µπορούν να διευκρινίσουν ποιες γυναίκες δεν χρειάζονται χηµειοθεραπεία ώστε αυτή να αποφευχθεί. Οι βιολογικοί παράγοντες, οι στοχευµένες θεραπείες όπως λέγονται, είναι από τα πιο ελπιδοφόρα φάρµακα στο καρκίνο του µαστού. Το φάρµακο trastuzumab (Herceptin) χρησιµοποιείται τα τελευταία επτά χρόνια στη συ- µπληρωµατική θεραπεία. Χορηγείται σε γυναίκες που υπερεκφράζουν τον υποδοχέα του Her-2 ή c-erb2. Μία στις πέντε γυναίκες υπερεκφράζουν το ογκογονίδιο αυτό και µπορούν να επωφεληθούν σηµαντικά. Στην ίδια κατηγορία φαρµάκων κατά του Ηer2 είναι και το φάρµακο lapatinip το όποιο όµως χρησιµοποιείται στο µεταστατικό καρκίνο του µαστού. ύο νέα φάρµακα στην ίδια κατηγορία αναµένεται να κυκλοφορήσουν σύντοµα για γυναίκες µε µεταστατικό νόσηµα. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός Φαρµάκων έχει εγκρίνει πρόσφατα το βιολογικό φάρµακο Everolimus (Affinitor) για χορήγηση, σε συνδυασµό µε ορµονοθεραπεία, σε γυναίκες µε ορµονοεξαρτώµενο µεταστατικό καρκίνο του µαστού. Οι θεραπείες του καρκίνου γίνονται όλο και πιο πολύπλοκες, µε καλύτερα όµως αποτελέσµατα. Απαιτείται εξειδίκευση και γνώση από όλους τους ειδικούς που ασχολούνται µε τον καρκίνο του µαστού, για να εξασφαλιστεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσµα. 3

4 Πώς να προστατευθείτε από το Λεµφοίδηµα Το λεµφοίδηµα παρουσιάζεται όταν δυσλειτουργεί το λεµφικό σύστηµα. Το λεµφικό υγρό (το υγρό που προέρχεται από τους ιστούς του σώµατος) συσσωρεύεται σε οποιοδήποτε µέρος του σώµατος, όπως άνω άκρα, κάτω άκρα, κορµό, γεννητικά όργανα και πρόσωπο. Μικρός αριθµός καρκινοπαθών εµφανίζει λεµφοίδηµα είτε µετά από χειρουργική επέµβαση (ειδικά όταν έχουν αφαιρεθεί λεµφαδένες µετά από θεραπεία του καρκίνου του µαστού, του προστάτη, της κεφαλής τραχήλου, σάρκωµα ή µελάνωµα), είτε µετά από ακτινοθεραπεία. Επίσης, ο καρκίνος, αρκετές φορές από µόνος του, δυνατό να προκαλέσει φράξιµο στο λεµφικό σύστηµα. Φυσικά, η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία. Εάν ανήκετε στις πιο πάνω κατηγορίες θα πρέπει να λάβετε προληπτικά µέτρα όπως παρατίθενται στον πίνακα: Ελένη Περατοπούλου Φυσιοθεραπεύτρια Θεραπεύτρια Λεµφοιδήµατος Αντικαρκινικός Σύνδεσµος Κύπρου Μέτρα προφύλαξης ιατηρείτε καθαρό και ενυδατωµένο το δέρµα σας χρησιµοποιώντας προϊόντα µε χαµηλό ΡΗ (ίσο ή µικρότερο από 5) Αποφεύγετε οποιονδήποτε τραυµατισµό στην περιοχή (γδαρσίµατα από κατοικίδια ζώα, τραυµατισµοί από το κόψιµο νυχιών και παρανυχίδων, τσιµπήµατα από έντοµα) Λάβετε θεραπεία για οποιοδήποτε κοκκίνισµα που µπορεί να υποδηλώνει φλεγµονή Αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο Μην χρησιµοποιείτε πολύ ζεστό νερό στο µπάνιο Μην σηκώνετε βαριά αντικείµενα Αποφεύγετε τη µέτρηση της αρτηριακής πίεσης ή την αιµοληψία από το επηρεαζόµενο άκρο Αποφεύγετε τα σφικτά ρούχα, παπούτσια, κάλτσες, κοσµήµατα, στηθόδεσµους στην περιοχή που είναι σε κίνδυνο Μην ξαπλώνετε πάνω στο πάσχον µέλος Φορείτε ελαστική κάλτσα ή να κάνετε επίδεση στην περίπτωση που θα ταξιδέψετε µε αεροπλάνο Έχετε ισορροπηµένο διαιτολόγιο Κάνετε τις ασκήσεις που θα σας υποδείξει ο φυσιοθεραπευτής σας Κάνετε αυτοµάλαξη (SLD) την οποία επίσης θα σας υποδείξει ο φυσιοθεραπευτής σας Χρησιµοποιείτε ηλεκτρικό ξυραφάκι για αποτρίχωση στην περιοχή της µασχάλης Θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα παρατηρητικοί όσον αφορά στην αύξηση του όγκου ή της θερµοκρασίας, καθώς και στην αίσθηση πόνου σε περιοχές που παρουσιάζουν ή είναι πιθανόν να δηµιουργηθεί λεµφοίδηµα. Άλλες ενδείξεις είναι η εµφάνιση κόκκινων κηλίδων ή η βύθιση του δέρµατος σε περίπτωση που το πιέσετε. Είναι πιθανόν επίσης να νιώσετε τσι- µπήµατα στα δάκτυλα ή έλλειψη αίσθησης σε κάποια περιοχή, καθώς και να παρατηρήσετε λεµφόρροια (έξοδος λεµφοικού υγρού από το δέρµα στο επηρεαζόµενο άκρο). Στις περιπτώσεις που αναφέρονται, θα πρέπει να αποταθείτε στον/ην φυσιοθεραπευτή/τρια που έχει εξειδίκευση στην αντιµετώπιση του λεµφοιδήµατος για άµεση θεραπευτική αγωγή που περιλαµβάνει: Οδηγίες για φροντίδα του δέρµατος Εξειδικευµένο τύπο µάλαξης (MLDεφαρµόζεται από φυσιοθεραπευτή λεµφοιδήµατος/sld-αυτοµάλαξη) Πιεστική επίδεση και µετά τοποθέτηση ελαστικού µανικιού ή ελαστικής κάλτσας Πρόγραµµα κινητοποίησης 4

5 Oκαρκίνος του µαστού έχει τις ιδιαιτερότητες αλλά και τις προκλήσεις του αναφορικά µε την ψυχοκοινωνική του διάσταση. H ασθενής δεν έρχεται αντιµέτωπη µόνο µε ένα σοβαρό νόσηµα που απειλεί τη ζωή της, αλλά και µε την πιθανή απώλεια ενός τµήµατος του σώµατος που συµβολίζει δύο από τους σηµαντικότερους ρόλους στη γυναίκα: τη µητρότητα και τη θηλυκότητα. Καθένας από εµάς όταν έρχεται αντι- µέτωπος µε µια ασθένεια που απειλεί την ζωή του, χρησιµοποιεί µια σειρά από µηχανισµούς για να προσαρµοστεί στα νέα δεδοµένα της ζωής, όπως η άρνηση, η στωική αποδοχή και η µαχητικότητα. Συναισθήµατα όπως άγχος, σώµα της, λόγω χειρουργικής επέµβασης ή χηµειοθεραπείας. Οι επαγγελµατίες υγείας καλούνται να βοηθήσουν τους ασθενείς µε καρκίνο του µαστού ξεκινώντας από το σηµείο αφετηρίας που βρίσκονται οι ασθενείς. Ας µην ξεχνάµε ότι είναι από τους ασθενείς µας που µαθαίνουµε και όχι αντίστροφα. Το ταξίδι της στήριξης µεταξύ του ψυχολόγου και της ασθενούς είναι µια διαδροµή µε πολλούς σταθµούς. Αφού ο ψυχολόγος και η ασθενής αναπτύξουν αµοιβαίο σεβασµό και αλληλοεκτίµηση, µπορούν να φθάσουν στη δική τους Ιθάκη. Είναι επίσης σηµαντικό ο ψυχολόγος να έχει υπόψη του τα θέµατα που µπορεί να απασχολήσουν Αντώνης Τρύφωνος Συντονιστής Ψυχοκοινωνικής Υπηρεσίας ΠΑΣΥΚΑΦ Άρτεµης Κοµατίνα Συµβουλευτική Ψυχολόγος, ΠΑΣΥΚΑΦ Η ψυχολογική στήριξη γυναικών µε καρκίνο του µαστού θλίψη, θυµός, απελπισία και φόβος είναι αναµενόµενα και αποτελούν µέρος της ανθρώπινής µας φύσης. εν υπάρχει σωστός και λάθος τρόπος αντίδρασης στο άκουσµα της διάγνωσης. Οι ψυχολογικοί µηχανισµοί αντιµετώπισης είναι εκεί για κάποιο λόγο, ενώ όπως γνωρίζουµε δεν υπάρχουν σωστά και λάθος συναισθήµατα. Ο καθένας από εµάς αντιδρά στο περιβάλλον του ανάλογα µε τα βιώµατα, την προσωπικότητα αλλά και την ηλικία του τη δεδοµένη στιγµή. Βιολογικά δεν είµαστε προδιατεθειµένοι να δεχόµαστε εύκολα τις αλλαγές στο σώµα µας. Γι αυτό και η φύση προνόησε να µας δώσει πολλά χρόνια ώστε να προσαρ- µοστούµε και να δεχτούµε τις αλλαγές που µπορεί να επιφέρει ο χρόνος. Για παράδειγµα, τα µαλλιά γίνονται γκρίζα πριν να ασπρίσουν και οι ρυτίδες εµφανίζονται στο πρόσωπό µας πριν τις βιώσουµε στο σώµα µας. Έτσι οφείλουµε όλοι να είµαστε αρκετά ανεχτικοί στην αντίδραση της ασθενούς στις αλλαγές που µπορεί να επέλθουν στο εν υπάρχει σωστός και λάθος τρόπος αντίδρασης στο άκουσµα της διάγνωσης την ασθενή, όπως η σεξουαλικότητα, η µητρότητα και η θηλυκότητα. Τα θέµατα αυτά είναι δύσκολα και κάποιες φορές ταµπού, όχι µόνο για την ίδια την ασθενή και την κοινωνία, αλλά ακόµη και για τον ίδιο το θεραπευτή. Για παράδειγµα οι επαγγελµατίες υγείας χρειάζεται να ξεχωρίσουν ότι η σεξουαλικότητα δεν αφορά µόνο τη σεξουαλική επαφή. Η σεξουαλικότητα είναι µια συνεχώς µεταβαλλόµενη βιωµατική εµπειρία η οποία επιδρά στον τρόπο που βλέπου- µε τον εαυτό µας, αλλά και το σώµα µας (Hordern, 1999). Σε όλα αυτά τα θέµατα ο ψυχολόγος χρειάζεται ο ίδιος να είναι ξεκάθαρος συναισθηµατικά, έτσι ώστε να µπορεί να στηρίξει αποτελεσµατικά το συνάνθρωπό του. Όλοι σχεδόν οι επαγγελµατίες υγείας αναγνωρίζουν πόσο σηµαντικό είναι το υποστηρικτικό περιβάλλον στη βελτίωση της προσαρµογής στη νόσο. Η εµπειρία της διάγνωσης, της θεραπευτικής αντιµετώπισης αλλά και της αποκατάστασης στον καρκίνο του µαστού, είναι µια δύσκολη εµπειρία. Αυτό δεν σηµαίνει ότι όλες οι γυναίκες χρειάζονται επαγγελµατική ψυχολογική υποστήριξη. Είναι σηµαντικό όµως και ίσως απαραίτητο, να αναγνωρίσουµε την ανάγκη να µπορεί η γυναίκα να εκφράσει δύσκολα συναισθήµατα και σκέψεις, χωρίς να νιώθει ότι θα την κρίνουν στο οικογενειακό αλλά και φιλικό της περιβάλλον. Έρευνες δείχνουν ότι τα άτοµα που δέχονται επαγγελµατική και σωστή υποστήριξη από το περιβάλλον τους, έχουν βελτίωση στη διάθεσή τους αλλά και στην ποιότητα της ζωής τους και γίνονται πιο αισιόδοξοι και αποφασιστικοί. 5

6 Απεικονιστική παρακολούθηση ασθενών µε προσωπικό ιστορικό καρκίνου του µαστού ρ Πέτρος Πολυβίου Ακτινοδιαγνώστης Ο αριθµός των γυναικών µε προσωπικό ιστορικό καρκίνου του µαστού (ΠΙΚΜ) συνεχώς αυξάνεται λόγω βελτίωσης της επιβίωσης, εξαιτίας των νέων θεραπειών αλλά και της έγκαιρης διάγνωσης. Οι γυναίκες αυτές όµως παρουσιάζουν αυξηµένο κίνδυνο εµφάνισης νέου καρκίνου, είτε στον ίδιο είτε στον αντίθετο µαστό (περίπου 5,4-6,6 ανά 1000 γυναίκες/έτος), γι αυτό πρέπει να βρίσκονται κάτω από προσεκτική ιατρική παρακολούθηση. Στόχος είναι η έγκαιρη διάγνωση µιας πιθανής υποτροπής, όταν η πρόγνωση είναι πολύ ευνοϊκή. Ο ρόλος της απεικόνισης στον τοµέα αυτό είναι εξαιρετικά σηµαντικός. Η µαστογραφία έχοντας ψηλή ευαισθησία και ειδικότητα είναι η µόνη απεικονιστική εξέταση η οποία αποδεδειγµένα µειώνει τη θνησιµότητα από τον καρκίνο του µαστού. Γι αυτό και υπάρχει γενική συµφωνία για χρήση της µεθόδου στα πλαίσια παρακολούθησης των γυναικών µε ΠΙΚΜ ετήσια µε έναρξη 6-12 µήνες µετά το πέρας της ακτινοθεραπείας. Η ευαισθησία της µαστογραφίας όµως µειώνεται σε πυκνούς µαστούς και σε παρουσία µετεγχειρητικών και µετακτινικών αλλοιώσεων. Η σύγκριση µε προηγούµενες µαστογραφικές εξετάσεις είναι πάντα βοηθητική γι αυτό και πρέπει αυτές να είναι διαθέσιµες. Η εισαγωγή της ψηφιακής µαστογραφίας λίγο έχει βοηθήσει σε περιπτώσεις πυκνών µαστών, γι αυτό και η χρήση συµπληρω- µατικών απεικονιστικών µεθόδων ενδείκνυται για τον εντοπισµό περισσότερων βλαβών. Η υπερηχογραφία είναι µια ευρέως διαθέσιµη µέθοδος η οποία είναι καλά ανεκτή από τις γυναίκες. Η χρήση της από έµπειρους ακτινολόγους µπορεί να συµβάλει συµπληρωµατικά στη µαστογραφία στην ανίχνευση πρώιµα νέων καρκίνων σε Απεικονιστικά Κατευθυνόµενη Βιοψία Μαστού Η βιοψία µαστού κάτω από απεικονιστική καθοδήγηση είτε στερεοτακτικά (στο µαστογράφο), είτε µε τη χρήση υπερηχογράφου, είναι µια απλή επεµβατική µέθοδος που αποσκοπεί στην οριστική ιστολογική διάγνωση ύποπτων αλλοιώσεων οι οποίες ανιχνεύονται απεικονιστικά ή κλινικά. Αποτελεί πλέον µια διαδεδοµένη πρακτική που θεωρείται συµπληρωµατική της απεικονιστικής διερεύνησης του µαστού. Κάτω από τοπική αναισθησία και απεικονιστική καθοδήγηση µε χρήση τέµνουσας βελόνας λαµβάνεται µικρός αριθµός ιστολογικών δειγµάτων από την ύποπτη αλλοίωση, αποφεύγοντας την επιλογή της ανοιχτής χειρουργικής βιοψίας. εν χρειάζεται ειδική προετοιµασία, η διαδικασία διαρκεί περίπου µισή ώρα, η γυναίκα µπορεί να επιστρέψει αµέσως µετά στις συνήθεις δραστηριότητές της και δεν αφήνει ουλές στο δέρµα. γυναίκες µε πυκνούς µαστούς. Επιπλέον, όπως και η µαστογραφία, µπορεί να χρησιµεύσει στην απεικονιστική καθοδήγηση βιοψίας σε ύποπτες αλλοιώσεις για οριστική ιστολογική διάγνωση. Η µαγνητική µαστογραφία είναι µια άλλη εξειδικευµένη απεικονιστική µέθοδος. Η εφαρµογή της στα πλαίσια παρακολούθησης ασυµπτωµατικών γυναικών µε ΠΙΚΜ περιορίζεται προς το παρόν µόνο σε ασθενείς φορείς των γονιδίων BRCA 1 και 2, καθώς δεν υπάρχουν ακόµα τεκµηριωµένες µελέτες που να 6

7 ΜΑΣΤΟΓΡΑΦΙΑ Ενας σύµµαχος ζωής Νίκη Βασιλείου Ανώτερος Τεχνολόγος Ακτινολόγος δικαιολογούν τη γενικευµένη χρήση της σε όλες τις γυναίκες µε ΠΙΚΜ. Τέλος µια νέα εξέλιξη στην απεικόνιση του µαστού είναι η ανάπτυξη της τοµοσύνθεσης ή τρισδιάστατης (3D) απεικόνισης στη µαστογραφία η οποία όταν χρησιµοποιείται συµπληρωµατικά µε την κλασσική τεχνική σε πυκνούς µαστούς βελτιώνει την αποτελεσµατικότητα της µεθόδου, σύµφωνα µε κάποιες µελέτες. Η εφαρ- µογή της τεχνικής αυτής ενδεχοµένως θα µειώσει την ανάγκη για συµπληρωµατικό υπερηχογραφικό έλεγχο, προς το παρόν όµως δεν υπάρχουν συγκεκριµένες ενδείξεις για γενικευµένη εφαρ- µογή της. Τονίζεται ότι όλες οι απεικονιστικές εξετάσεις πρέπει να γίνονται κάτω από συγκεκριµένες ενδείξεις. Η κατάχρησή τους µπορεί να οδηγήσει σε αυξηµένο ποσοστό ψευδών βλαβών, και εποµένως αύξηση των συµπληρωµατικών εξετάσεων και των βιοψιών µε αποτέλεσµα την ταλαιπωρία και αχρείαστη ψυχολογική επιβάρυνση των γυναικών. Πρέπει να σηµειωθεί ότι οι γυναίκες µε ΠΙΚΜ παρουσιάζουν αυξηµένο ποσοστό καρκίνου ενδιάµεσα των απεικονιστικών ελέγχων, γεγονός που καθιστά την τακτική αυτοεξέταση απαραίτητη. Σύµφωνα µάλιστα µε κάποιες µελέτες η αυτοεξέταση υπερτερεί της κλινικής εξέτασης από ογκολόγο στην ανίχνευση νέων βλαβών. Αποδεδειγµένα η µαστογραφία αποτελεί την απεικονιστική µέθοδο παρακολούθησης των γυναικών µε ΠΙΚΜ η οποία µειώνει τη θνησιµότητα. Εκεί που η µαστογραφία υστερεί, ιδιαίτερα σε πυκνούς µαστούς, πρέπει να συµπληρώνεται µε την υπερηχογραφία, τη µαγνητική µαστογραφία και τις νεώτερες µαστογραφικές τεχνικές χωρίς να υποτιµάται η αξία της κλινικής εξέτασης και της αυτοεξέτασης. Η έγκαιρη διάγνωση πιθανής υποτροπής µπορεί να βοηθήσει σηµαντικά τις γυναίκες να κερδίσουν τη µάχη µε τον καρκίνο. Η µαστογραφία είναι µια εξέταση που ενδεχοµένως να φοβίζει και να δηµιουργεί άγχος, αλλά ταυτόχρονα µπορεί να αποδειχτεί σωτήρια καθώς ανιχνεύει ανωµαλίες του µαστού που, όταν δεν είναι ψηλαφητές, διαφεύγουν, τόσο της ίδιας της γυναίκας, όσο και του ιατρού που την εξετάζει. Κατά την εξέταση ο µαστός τοποθετείται σε δύο θέσεις (στη λοξή και στην κεφαλουριαία) στην ειδική υποδοχή του µαστογράφου και συµπιέζεται ελαφρά µε το ειδικό έδρανο συµπίεσης που ενεργοποιεί την έκθεση σε ακτίνες Χ. Αν χρειαστεί γίνονται επιπλέον λήψεις (µεγεθυντική, πλάγια). Η επεξεργασία και γνωµάτευση των εικόνων γίνεται πλέον ψηφιακά. Η µαστογραφία δεν είναι επώδυνη εξέταση, ωστόσο απαιτεί ελαφρά πίεση στο µαστό για να επιτευχθεί η καλύτερη δυνατή απεικόνιση µε τη µικρότερη δόση ακτινοβολίας. Στις περιπτώσεις που ο µαστός είναι πολύ πυκνός απαιτείται µεγαλύτερη πίεση που ίσως προκαλέσει κάποια ευαισθησία, η οποία όµως είναι υποφερτή και παροδική. Να σηµειωθεί ότι η δόση ακτινοβολίας που δέχεται ο µαστός µε τη µαστογραφία είναι εξαιρετικά χαµηλή. Σε περίπτωση ολικής µαστεκτοµής δεν είναι δυνατή η µαστογραφία στην πλευρά που έχει αφαιρεθεί ο µαστός, η παρουσία όµως προσθέσεων σιλικόνης ή συσκευών διάτασης σε περίπτωση µερικής µαστεκτοµής, δεν αποτελούν εµπόδιο. Σε τέτοια περίπτωση πρέπει να ενηµερώνεται ο τεχνολόγος ακτινολόγος ώστε να εφαρ- µόσει την κατάλληλη τεχνική. Όταν υπάρχει βηµατοδότης στο θωρακικό τοίχωµα, καλό είναι να αποφεύγεται η µαστογραφία στην πλευρά εκείνη. Η συνεργασία της γυναίκας µε τον τεχνολόγο ακτινολόγο είναι πολύ σηµαντική ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη απεικόνιση. Πρόσφατα έχει εισαχθεί η τεχνική της τοµοσύνθεσης στη µαστογραφία. Με τη νέα αυτή τεχνική λαµβάνονται συνεχόµενα, υπό διαφορετική γωνία µε κίνηση της λυχνίας του µαστογράφου, µέχρι 30 εικόνες σε κάθε µαστό αντί των κλασσικών δύο. Η νέα τεχνική αποσκοπεί στο να βελτιώσει τη διαγνωστική ικανότητα της µεθόδου σε πυκνούς µαστούς µειώνοντας την επικάλυψη των ιστών. Με τη νέα τεχνική αυξάνεται η δόση της ακτινοβολίας για το µαστό, η οποία όµως παραµένει εντός των επιτρεπτών ορίων. 7

8 Mοριακές γενετικές αναλύσεις για κληρονοµικότητα στον καρκίνο του µαστού Ό λοι διατρέχουµε σε κάποιο βαθµό τον κίνδυνο εµφάνισης καρκίνου του µαστού. Εντούτοις, για κάποια άτοµα ο κίνδυνος αυτός είναι πολύ πιο µεγάλος σε σχέση µε το γενικό πληθυσµό, λόγω της ύπαρξης µιας γενετικής αλλαγής (µετάλλαξης) που µπορεί να έχουν κληρονοµήσει. Ένα ποσοστό γύρω στο 20-30% των γυναικών που διαγιγνώσκοναι µε καρκίνο του µαστού έχουν και οικογενειακό ιστορικό. Υπολογίζεται ότι µόνο στο 5-10% των περιστατικών υπάρχει κληρονοµικότητα, που οφείλεται κυρίως σε µεταλλάξεις στα γονίδια προδιάθεσης BRCA1 ρ. Κυριάκος Κυριάκου ιευθυντής Τµήµατος Ηλεκτρονικού Μικροσκοπίου/Μοριακής Παθολογίας, Iνστιτούτο Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου Ένα ποσοστό γύρω στο 20-30% των γυναικών που διαγιγνώσκονται µε καρκίνο του µαστού έχουν και οικογενειακό ιστορικό. και BRCA2. Το υπόλοιπο όµως 20% δεν µπορεί να αποδοθεί σε µετάλλαξη σε κάποιο από τα γνωστά γονίδια προδιάθεσης και µάλλον αναπτύσσεται λόγω συνέργιας πολλών γονιδίων. Από το 2004, στο Τµήµα Ηλεκτρονικού Μικροσκοπίου/Μοριακής Παθολογίας του Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου (ΙΝΓΚ) προσφέρεται διαγνωστική υπηρεσία µέσω της οποίας γίνεται γενετικός έλεγχος για ανεύρεση µεταλλάξεων στα γονίδια προδιάθεσης για τον καρκίνο του µαστού. Για την προσφορά της υπηρεσίας αυτής υπάρχει άµεση συνεργασία µε τους ιατρούς του Ογκολογικού Κέντρου Τράπεζας Κύπρου, καθώς και µε τα µέλη της Κλινικής Γενετικής του ΙΝΓΚ. Ο γενετικός έλεγχος εφαρµόζεται σε άτοµα υψηλού κινδύνου, βάσει συγκεκριµένων κριτηρίων που στηρίζονται κυρίως στο βεβαρηµένο οικογενειακό ιστορικό. Όταν πληρούνται τα κριτήρια αυτά οι ασθενείς παραπέµπονται από το θεράποντα ιατρό τους στην Κλινική Γενετικής όπου γίνεται γενετική συµβουλευτική (βλέπε άρθρο από ρ. Αναστασιάδου). Στους ασθενείς που αποφασίσουν να προχωρήσουν µε το γενετικό έλεγχο, γίνεται λήψη αίµατος, από το οποίο αποµονώνεται το γενετικό υλικό (DNA). Ακολούθως, διενεργείται ανάλυση των γονιδίων προδιάθεσης για τον καρκίνο του µαστού. Τα κυριότερα γονίδια είναι το BRCA1 και το BRCA2. Η γονιδιακή ανάλυση είναι µια ιδιαίτερα εξειδικευµένη και λεπτοµερής εξέταση, που έχει ως στόχο την ανίχνευση γενετικών αλλαγών (µεταλλάξεων) που τυχόν να υπάρχουν στα γονίδια που µελετούνται. Μέσω των γενετικών αναλύσεων που προσφέρονται στο ΙΝΓΚ είναι δυνατός ο εντοπισµός ατόµων/οικογενειών που έχουν αυξηµένο κίνδυνο εµφάνισης καρκίνου του µαστού. Στα άτοµα αυτά γίνεται πιο στενή παρακολούθηση για πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου, γεγονός που επιφέρει πολλαπλά οφέλη για τους Κύπριους καρκινοπαθείς και τις οικογένειές τους. Σηµειώνεται ότι πολλές από τις µεταλλάξεις που έχουν βρεθεί µέχρι σήµερα στα γονίδια BRCA1 και BRCA2 είναι χαρακτηριστικές για τις Κυπριακές οικογένειες. Για την διεκπεραίωση της πιο πάνω υπηρεσίας στο Τµήµα Ηλεκτρονικού Μικροσκοπίου/Μοριακής Παθολογίας εργάζονται οι ρ. Α. Χατζησάββας, ρ. Μ. Λοϊζίδου, κα Χ. Φλουρή και κα Ι. Νεοφύτου υπό τη διεύθυνση του ρ. Κ. Κυριάκου. 8

9 Γενετικές εξετάσεις Η διαδικασία επικοινωνίας µε άτοµα που αντιµετωπίζουν την πιθανή διάγνωση γενετικού, ή και κληρονοµικού νοσήµατος, ή γενετικής προδιάθεσης. ρ. Βιολέττα Αναστασιάδου ιευθύντρια Κλινικής Γενετικής Ινστιτούτο Νευρολογίας & Γενετικής Κύπρου και Νοσοκοµείο Μακάριος ΙΙΙ Πολύ συχνά οι ασθενείς που εµφανίζουν καρκίνο του µαστού διερωτούνται «γιατί» αλλά και για την πιθανότητα να «τρέχει» στην οικογένεια το νόσηµα αυτό, ιδίως όταν υπάρχουν και άλλα άτοµα που νόσησαν στην ίδια οικογένεια. Η ερώτηση αυτή αφορά όχι µόνο τον/την ασθενή αλλά και άλλα άτοµα, γονείς αδέλφια παιδιά ή και άλλους. Οι γενετικές εξετάσεις ανήκουν στον ασθενή, εντούτοις αφορούν και άλλα άτοµα στην ευρύτερη οικογένεια. Παρόλο που το ποσοστό των ασθενών µε γενετική/κληρονοµική προδιάθεση για καρκίνο του µαστού είναι µικρό, φαίνεται πως πολλοί ασθενείς έχουν ενδείξεις για να παραπεµφθούν στην Κλινική Γενετικής για γενετική συµβουλευτική. Η γενετική συµβουλευτική είναι διαδικασία επικοινωνίας µε άτοµα που αντιµετωπίζουν την πιθανή διάγνωση γενετικού, ή και κληρονοµικού νοσήµατος, ή γενετικής προδιάθεσης. Κατά τη διαδικασία αυτή συζητούνται όλες οι πληροφορίες που απορρέουν από το ατοµικό και οικογενειακό ιστορικό, µελετώνται τα δεδοµένα που αφορούν την πιθανή διάγνωση, τον τρόπο κληρονόµησης, τις πιθανότητες επανάληψης και τις διάφορες επιλογές που υπάρχουν για την αντιµετώπιση και τον οικογενειακό προγραµµατισµό. Επίσης, συζητούνται προκαταβολικά τα τυχόν πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των γενετικών εξετάσεων. Εάν και εφόσον υπάρχει αποδοχή των προεκτάσεων του αποτελέσµατος µιας γενετικής ανάλυσης και ενηµερωµένη συγκατάθεση, τότε προχωρούµε στη λήψη αίµατος. Η επιλογή των κατάλληλων γονιδίων που θα αναζητήσουµε να αναλυθούν στο αρµόδιο εργαστήριο εξαρτάται από το ιστορικό και τα ιατρικά δεδο- µένα του ασθενή. Τα αποτελέσµατα του γενετικού ελέγχου για προδιαθεσικά γονίδια στον καρκίνο του µαστού µπορεί να είναι θετικά - να βρεθεί δηλαδή µια αλλαγή στο γενετικό κώδικα παθογόνος, ή αρνητικά - να µην βρεθεί µια γνωστή παθογόνος αλλαγή - ή αδιευκρίνιστα - να βρεθεί µια αλλαγή για την οποία δεν γνωρίζουµε αρκετά επί του παρόντος. Η σηµασία των αποτελεσµάτων του ελέγχου για προδιαθεσικά γονίδια στον καρκίνο του µαστού αφορά δυνητικά µετατροπές στην αντιµετώπιση και διαχρονική παρακολούθηση των ασθενών. Την ίδια ώρα όµως αφορά και άλλα άτοµα στην οικογένεια, αφού µοιράζονται µαζί µας κάποια από τα γονίδιά µας. Εποµένως θα χρειαστεί να ενηµερώσουµε τους συγγενείς µας αυτούς εάν οι γενετικές µας αναλύσεις θα τους είναι χρήσιµες για έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη ή και τυχόν προσαρµογή της αντιµετώπισης σε νέα δεδοµένα. Η γενετική συµβουλευτική είναι η υπηρεσία που προσφέρεται πριν το γενετικό έλεγχο αλλά και µετά, για την επεξήγηση των αποτελεσµάτων, έτσι ώστε αυτά να γίνουν καλά κατανοητά και αποδεκτά. Επίσης η γενετική συµβουλευτική έχει στόχο να στηρίξει τον/την ασθενή να διαχειριστεί το συναισθηµατικό κόστος των αποτελεσµάτων και να µπορέσει να τα µοιραστεί µε όσους πρέπει. Στην Κύπρο προσφέρονται υπηρεσίες γενετικής συµβουλευτικής του καρκίνου από την Κλινική Γενετικής (ΙΝΓΚ και Νοσοκοµείο Μακάριος ΙΙΙ) που απαρτίζουν οι κλινικοί γενετιστές ρ Β. Αναστασιάδου και ρ Γ. Ταντελές, οι σύµβουλοι γενετικής κα Ε.Αριστίδου και κα T. Delikurt και η νοσηλευτική λειτουργός κα A. Κώττη. 9

10 Ακτινοθεραπεία Μια από τις κυριότερες θεραπευτικές αντιµετώπισης του καρκίνου Στέφανη Στεφάνου Ανώτερη Φυσικός Ιατρικής Η θεραπεία χορηγείται σε συνεδρίες που διαρκούν λεπτά, σε καθηµερινή βάση, για περίοδο 5-6 εβδοµάδων. Εικόνα 1: Πλάνο θεραπείας του µαστού που δείχνει πως τοποθετούνται οι δέσµες ακτίνων, και την κατανοµή της δόσης µέσα στο µαστό Η ακτινοθεραπεία, µία από τις κυριότερες θεραπευτικές αντιµετώπισης του καρκίνου, γίνεται µε δέσµες ακτίνων Χ υψηλής ενέργειας (φωτόνια) και ηλεκτρόνια που παράγονται από γραµµικούς επιταχυντές. Ο προγραµµατισµός της θεραπείας ξεκινά µε τη λήψη εικόνων υπολογιστικής το- µογραφίας. Ακολουθεί ο τρισδιάστατος σχεδιασµός κατανοµής της δόσης ακτινοβολίας και η επαλήθευσή του µε εξοµοίωση. Αφού ολοκληρωθεί ο προγραµµατισµός αυτός, τότε και µόνο µπορεί να ξεκινήσουν οι συνεδρίες για χορήγηση της θεραπείας. Η γεωµετρική ακρίβεια και η σωστή επανατοποθέτηση της ασθενούς σε όλες τις συνεδρίες της θεραπείας είναι µεγάλης σηµασίας και αυτό επιτυγχάνεται µε την επαλήθευση και έλεγχο σε κάθε σηµείο της διαδικασίας αυτής. Η ασθενής καλείται να υποβληθεί σε αξονική τοµογραφία. Ο αξονικός τοµογράφος του Ογκολογικού Κέντρου διαφέρει από τα αντίστοιχα διαγνωστικά µηχανήµατα. ιαθέτει τραπέζι µε επίπεδη επιφάνεια, όµοιο µε εκείνο του γραµµικού επιταχυντή. Επίσης το άνοιγµα του τοµογράφου έχει µεγαλύτερη διάµετρο ώστε να επιτρέπει στην τοποθέτηση της ασθενούς σε βοηθητικό υποστήριγµα ακινητοποίησης, µε αποτέλεσµα το χέρι να είναι ανυψωµένο και µακριά από τα πεδία ακτινοβολίας και να µην εκτίθεται σε αχρείαστη ακτινοβολία. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας αυτής οι τεχνολόγοι ακτινοθεραπείας τοποθετούν µόνιµα σηµάδια στο δέρµα της ασθενούς (tattoo). Αυτά ευθυγραµµίζονται µε το σύστηµα laser, ώστε να επιτυγχάνεται τόσο η σωστή επανατοποθέτηση της ασθενούς όσο και η συσχέτιση των συντεταγµένων του στόχου ακτινοβόλησης. Στη συνέχεια τοποθετούν την ασθενή στην επιθυµητή θέση και διενεργούν αξονική τοµογραφία της περιοχής του θώρακα. Οι εικόνες από την αξονική τοµογραφία αποστέλλονται στο σύστηµα σχεδιασµού θεραπείας. Αυτό είναι ένα σύστηµα υπολογιστών µε υψηλές προδιαγραφές που διαθέτει λογισµικό µε εξελιγµένους αλγόριθµους για να υπολογίζουν την κατανοµή της δόσης ακτινοβολίας στον ιστό. Εκεί ο ακτινοθεραπευτής ογκολόγος σχεδιάζει τον όγκο-στόχο (target) και στη συνέχεια οι φυσικοί ιατρικής σχεδιάζουν το πλάνο ακτινοθεραπείας επιλέγοντας τον αριθµό, την ενέργεια και την κατεύθυνση των δεσµών των ακτίνων. Παράλληλα αποφασίζουν αν χρειάζονται διαµορφωτές δέσµης για βελτίωση της κάλυψης του όγκου και αποφυγή ακτινοβόλησης παραπλήσιων υγειών ιστών, µε βάση την ανατοµία της ασθενούς. Στη θεραπεία του µαστού συνήθως εφαρ- µόζονται δύο λοξές εφαπτόµενες δέσµες ακτίνων που εισέρχονται στο σώµα από συγκεκριµένες γωνίες (εικόνα 1). Με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η δόση ακτινοβολίας στους πνεύµονες και στην καρδία και επιτυγχάνεται επαρκής κάλυψη του µαστού και της κοίτης του όγκου. Επειδή το σχήµα του µαστού δεν είναι συµµετρικό, χρησιµοποιούνται δια- µορφωτές δέσµης σε σχήµα σφήνας για να επιτευχθεί οµοιογενής κατανοµή της δόσης ακτινοβολίας. Στην περίπτωση που υπάρχει λεµφαδενική εµπλοκή προστίθενται στο πλάνο επιπλέον δέσµες ώστε να χορηγηθεί κατάλληλη δόση ακτινοβολίας και στους λεµφαδένες. Όταν το πλάνο ολοκληρωθεί και εγκριθεί από το θεράποντα ακτινοθεραπευτή ογκολόγο, διεξάγεται η διαδικασία της εξοµοίωσης στο εξειδικευµένο µηχάνηµα (Simulator) για Εικόνα 2: Τρισδιάστατη απεικόνιση του σώµατος µε τους µαστούς που δείχνει την τοποθέτηση των δεσµών και την ισοδοσιακή επιφάνεια για 95% της δόσης ακτινοβολίας την επαλήθευση της τοποθέτησης της ασθενούς και της σωστής κάλυψης του στήθους (εικόνα 2). Το πλάνο αποστέλλεται στο γραµ- µικό επιταχυντή για να ξεκινήσει η θεραπεία. Στο γραµµικό επιταχυντή η ασθενής τοποθετείται και ακινητοποιείται, όπως και στην εξοµοίωση. Η θεραπεία χορηγείται σε συνεδρίες που διαρκούν λεπτά, σε καθηµερινή βάση εκτός Σαββατοκύριακου και αργιών, για περίοδο 5-6 εβδοµάδων. Αποκλίσεις από τη διάρκεια αυτή είναι πιθανές, αναλόγως του περιστατικού. Η κλασµατοποίηση της δόσης σε συνεδρίες επιτρέπει στον οργανισµό να αποβάλει τα νεκρά κύτταρα και στον υγιή ιστό να αναρρώσει. Κατόπιν ολοκλήρωσης της θεραπείας, η ασθενής παρακολουθείται από τους ιατρούς του Ογκολογικού Κέντρου. 10

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δώρα Πετρακοπούλου ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή Η αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή είναι η διαδικασία δημιουργίας καινούργιου μαστού σε γυναίκες που έχουν υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

H AΠ AΠOKATA OKATAΣΤΑΣΗ ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠO ΑΠO ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Dr Γ.Α ΚΟΚΚΑΛΗΣ ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΛΑΣΤΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ «ΑΓ.ΣΑΒΒΑΣ» Στη διαδικασία συμμετέχει ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού

Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Κλινικές επιλογές σε μεταλλάξεις των BRCA 1/2 γονιδίων Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Η ανίχνευση BRCA μετάλλαξης δεν αποτελεί διάγνωση νόσου αλλά γενετική πληροφορία και εκτίμηση κινδύνου Ενδείξεις

Διαβάστε περισσότερα

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού

Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS. Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Προληπτική Μαστογραφία Ανακαλύπτοντας το DCIS Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Ειδικός Χειρουργός Μαστού Ductal Carcinoma in Situ Πορογενές καρκίνωμα in Situ In Situ = επί τόπου Τοπικό πορογενές καρκίνωμα; Ductal

Διαβάστε περισσότερα

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό.

Οι ασφαλισμένοι ΕΟΠΥΥ αποζημιώνονται, μόνο εφόσον έχει προηγηθεί η έγκριση του ελεγκτή ιατρού ΕΟΠΥΥ για την αποστολή του δείγματος στο εξωτερικό. 2.α. ΟNCOTYPE Σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού αρχικού σταδίου (με θετικούς ορμονοϋποδοχείς και αρνητικούς μασχαλιαίους λεμφαδένες) παρέχεται η τεχνική της αλυσιδωτής αντίδρασης της αντίστροφης μεταγραφάσης

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

www.cirse.org Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ογκολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική www.cirse.org Cardiovascular and Interventional Radiological Society of Europe Cardiovascular and Interventional

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών

Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών Πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού σε γυναίκες µεταξύ 50 και 69 ετών Με την προσωπική πρόσκληση συµµετοχής σας στο πρόγραµµα για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του µαστού µέσω

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΡΟΛΗΨΗΣ Αντωνίου Χαρά Διευθύντρια Β Χειρουργικής Κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Χανίων ΣΕ ΤΙ ΘΑ ΑΝΑΦΕΡΘΟΥΜΕ??? Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος του μαστού? Ποια αίτια τον προκαλούν?

Διαβάστε περισσότερα

1 η Διεπιστημονική. προσέγγιση του καρκίνου του μαστού. Από τη θεωρία στην πράξη 12-13. Δεκεμβρίου 2014. Προκαταρκτικό πρόγραμμα

1 η Διεπιστημονική. προσέγγιση του καρκίνου του μαστού. Από τη θεωρία στην πράξη 12-13. Δεκεμβρίου 2014. Προκαταρκτικό πρόγραμμα Διοργάνωση: Υπό την αιγίδα: Β Ογκολογική Κλινική Metropolitan Hospital Γ Ογκολογική Κλινική Metropolitan Hospital Τμήμα Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας Metropolitan Hospital Χειρουργική Κλινική Μαστού Metropolitan

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Απόλαυσε τον ήλιο με προστασία. Βάλτε περισσότερη άσκηση στη ζωή σας. Ενημέρωση για τον καρκίνο του προστάτη. Αφιέρωμα διατροφικές συνήθειες και υγεία

Απόλαυσε τον ήλιο με προστασία. Βάλτε περισσότερη άσκηση στη ζωή σας. Ενημέρωση για τον καρκίνο του προστάτη. Αφιέρωμα διατροφικές συνήθειες και υγεία Ιουνιος 2012 - Τευχος 03-04 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 2011-2015 Απόλαυσε τον ήλιο με προστασία Βάλτε περισσότερη άσκηση στη ζωή σας Ενημέρωση για τον καρκίνο του προστάτη Αφιέρωμα διατροφικές

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

9 Ιανουαρίου 2016 ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016. Νεώτερα Δεδομένα. 1 η Επιστημονική Ημερίδα. Ώρα προσέλευσης: 09:00 ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ Οργάνωση: Απεικονιστικό Τμήμα Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Α Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Β Κλινική Μαστού ΜΗΤΕΡΑ Ογκολογική Κλινική ΜΗΤΕΡΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Ν. ΛΟΥΡΟΣ ΜΗΤΕΡΑ 1 η Επιστημονική Ημερίδα ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 2016

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008

Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ - ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΑΣΤΟΥ Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2008 Ο καρκίνος του µαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος στις γυναίκες. Οι Ελληνίδες φαίνεται να ανησυχούν αρκετά για το ενδεχόµενο να νοσήσουν οι ίδιες, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη

Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη Α' ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΦΡΟΔΙΣΙΩΝ ΚΑΙ ΔΕΡΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ "Ανδρέας Συγγρός" Μελάνωμα: Πληθυσμιακός έλεγχος και δευτερογενής πρόληψη ΜΑΡΙΑ ΚΩΣΤΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Μονάδα Σπίλων και Μελανώματος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα της πλαστικής αποκατάστασης;

Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα της πλαστικής αποκατάστασης; Πηγή: Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών µε καρκίνο µαστού Άλµα Ζωής Ποια είναι τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα της πλαστικής αποκατάστασης; Αυτά και άλλα ερωτήµατα απαντώνται από τον ηµήτρη Μαστοράκο,

Διαβάστε περισσότερα

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει

Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Κλείσε ένα ραντεβού ζωής Αφιέρωσε 10 λεπτά στον εαυτό σου για μια μαστογραφία Όσα θα θέλατε να μάθετε για τον καρκίνο του μαστού Η πρώιμη διάγνωση σώζει. Ο ειδικός θεραπεύει Τι είναι ο καρκίνος του μαστού;

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Τα ενδοφλέβια υγρά θα αναπληρώνουν τις ανάγκες του οργανισµού σας για µερικές ηµέρες µέχρις ότου µπορέσετε να τρέφεστε κανονικά.

Τα ενδοφλέβια υγρά θα αναπληρώνουν τις ανάγκες του οργανισµού σας για µερικές ηµέρες µέχρις ότου µπορέσετε να τρέφεστε κανονικά. Μετά την χειρουργική επέµβαση Η ανάρρωση µετά από την χειρουργική επέµβαση στους πνεύµονες επέρχεται µετά από πάροδο µερικών εβδοµάδων. Κάποιοι ασθενείς φυσικά αναρρώνουν πιο γρήγορα από άλλους. Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο Ιωάννης Θ. Νατσιόπουλος Χειρουργός Μαστού Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο 19 ος αιώνας Σήμερα Μαστεκτομή Τεταρτεκτομή Τμηματεκτομή Ογκεκτομή Ο Dr. Charles Hewitt Moore στα 1867 θέτει τις αρχές της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας

Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Μια ενημέρωση για ασθενείς και παρόχους φροντίδας Τι είναι το FoundationOne ; Το FoundationOne είναι μια εξέταση που ανιχνεύει γενωμικές μεταβολές (π.χ. μεταλλάξεις) που είναι γνωστό ότι σχετίζονται με

Διαβάστε περισσότερα

Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ

Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ Διαδικασία δαπάνης Oncotype DX από ΕΟΠΥΥ Ιατρικές ενδείξεις για κάλυψη 1. Σε ασθενείς ηλικίας έως και 65 ετών ( 65ετών) 2. Πρώιμο πλήρως εξαιρεθέν διηθητικό αδενοκαρκίνωμα του μαστού. 3. Χρονικό διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Η Τεχνολογία στην Ιατρική

Η Τεχνολογία στην Ιατρική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Τεχνολογία στην Ιατρική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc27

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος & η Επιδερµίδα

Ο Ήλιος & η Επιδερµίδα Ο Ήλιος & η Επιδερµίδα Η επιδερµίδα είναι το µεγαλύτερο όργανο του σώµατος και συµβάλλει σε πολλαπλές λειτουργίες, όπως προστασία του οργανισµού, ρύθµιση της θερµοκρασίας, αποθήκευση αίµατος, µεταβολισµός,

Διαβάστε περισσότερα

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του

Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του 1 Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, κάθε χρόνο υπάρχουν 1.38 εκατομμύρια καινούρια περιστατικά και περίπου 458 000 θάνατοι από τον καρκίνο του μαστού. Ο καρκίνος του μαστού είναι με μεγάλη διαφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΕΥΤΕΡΠΗ ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής ΑΠΘ Ο όρος αποκατάσταση μαστού (breast reconstruction) περιλαμβάνει το σύνολο των επεμβάσεων που αφορούν

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015

Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Σχολή Επιστημών Υγείας ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Καρκίνος Μαστού Απρίλιος 2015 Γιώργος Κύργιας Ογκολόγος Ακτινοθεραπευτής Αναπλ. Καθηγητής Ακτινοθεραπείας ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΜΑΣΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού;

ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; ΕΧΕΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΔΙΑΓΝΩΣΘΕΙ με πρώιμο καρκίνο του μαστού; Anne-Marie Μητέρα Επιστήμονας Ιατρικής από την Ιρλανδία και ασθενής με καρκίνο μαστού που έκανε το Oncotype DX Ένας εκπαιδευτικός οδηγός που δημιουργήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά

Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά Albert Salomon, Γερμανός χειρουργός, 1913 Ακτινογράφησε 3000 μαστούς από μαστεκτομή και συσχέτισε ακτινολογικά, κλινικά και παθολογοανατομικά ευρήματα. Stafford Warren, 1930, επί ασθενών, (στερεοσκοπική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού.

Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Ο οδηγός σας αναφορικά µε την Έκθεση Ιστοπαθολογίας για τον Καρκίνο του Μαστού. Κάθε φορά που αφαιρείται ιστός από το σώµα µας για να ελεγχθεί ως προς την ύπαρξη καρκίνου, συντάσσεται µια έκθεση η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Συστήματος αναλυτή για τον Μοριακό έλεγχο Γονιδίων για την στοχευμένη θεραπεία ογκολογικών ασθενών.

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Συστήματος αναλυτή για τον Μοριακό έλεγχο Γονιδίων για την στοχευμένη θεραπεία ογκολογικών ασθενών. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ Συστήματος αναλυτή για τον Μοριακό έλεγχο Γονιδίων για την στοχευμένη θεραπεία ογκολογικών ασθενών. ΓΕΝΙΚΑ Αγορά για το Παθολογοανατομικό Τμήμα αντιδραστηρίων για την ανίχνευση μεταλλάξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΕΝ ΟΜΗΤΡΙΟΥ Κ. ΣΥΚΙΩΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Γ ΜΑΙΕΥΤΙΚΗΣ-ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟΣ - ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ Η ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ του καρκίνου του

Διαβάστε περισσότερα

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες

Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Εγκυμοσύνη και Ιοντίζουσες Ακτινοβολίες Υπάρχουν περιπτώσεις που μια μέλλουσα μητέρα χρειάζεται να υποβληθεί σε κάποια ιατρική διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με ιοντίζουσες ακτινοβολίες. Επίσης, δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτική μαστογραφία

Ανιχνευτική μαστογραφία ια περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Πρόγραμμα του Κεμπέκ για την Ανίχνευση του Καρκίνου του Μαστού ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΜΟΝΤΡΕΑΛ Γραμμή πληροφοριών: 514 528-2424 Ανιχνευτική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Σύγκριση του καρκίνου του προστάτη µε άλλους καρκίνους Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον

Διαβάστε περισσότερα

Γ κύκλος μαθημάτων. Ημερομηνίες μαθημάτων

Γ κύκλος μαθημάτων. Ημερομηνίες μαθημάτων Γ κύκλος μαθημάτων Ημερομηνίες μαθημάτων 1 ο Μάθημα: 30 31 Μαρτίου 2012 2 ο Μάθημα: 11 12 Μαΐου 2012 3 ο Μάθημα: 28, 29 & 30 Σεπτεμβρίου 2012 4 ο Μάθημα: 23, 24 & 25 Νοεμβρίου 2012 Γραμματεία Σεμιναρίων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist

histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis Dr.Stefanos Goudelas, Dermatologist histogenesis αισθητική προσώπου Dr. Stefanos Goudelas, Dermatologist η πιο διαδεδομένη και αποτελεσματική αγωγή για τις ρυτίδες έκφρασης Dr. Stefanos Goudelas

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΛΑΧΤΣΗΣ ΙΑΤΡΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΟΡΑΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΛΑΡΥΓΓΑ ΟΓΚΟΓΕΝΕΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2006 3 Κωνσταντίνος

Διαβάστε περισσότερα

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS)

ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) 12 ειγµατοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) Μεταφρασµένο από την Κατερίνα Πουγούνια και την Μαρία Τζέτη. Ιανουάριος 2009 Τροποποιήθηκε από φυλλάδια που εκδόθηκαν από τα νοσοκοµεία Guy s και St Thomas στο Λονδίνο,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

BREAST SCREENING The Facts

BREAST SCREENING The Facts BREAST SCREENING GREEK The Facts ΕΞΕΤΑΣΗ ΜΑΣΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Τα στοιχεία Τι είναι η εξέταση µαστού; Η εξέταση µαστού (µαστογραφία) είναι µια ακτινογραφία των µαστών. Η εξέταση µαστού µπορεί να ανιχνεύσει όγκους

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Αγαπητοί Συνάδελφοι, Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Αγαπητοί Συνάδελφοι, Συνεχίζοντας τη δραστηριότητά μας στο τομέα της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των ιατρών που άρχισε το 1997, διοργανώνουμε στις 17 & 18 Οκτωβρίου 2015, τη 18η Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

H «φάτνη» του... Νότου. Μαιευτήριο Ρέα. Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή του. Aqua Pilates, η νέα τάση LIFESTYLE ΥΓΕΙΑ GOSSIP ΣΠΙΤΙ

H «φάτνη» του... Νότου. Μαιευτήριο Ρέα. Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή του. Aqua Pilates, η νέα τάση LIFESTYLE ΥΓΕΙΑ GOSSIP ΣΠΙΤΙ OPIS_EXOF_Layout 1 12/3/10 3:43 PM Page 1 w w w. a t t i c a p r e s s. g r ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 / ΤΕΥΧΟΣ 007 Μ Η Ν Ι Α Ι Ο Π Ε Ρ Ι Ο Δ Ι Κ Ο Π Ο Ι Κ Ι Λ Η Σ ΥΛ Η Σ Ο Πέτρος Δούκας μιλάει για την παραμπομπή

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία της υγείας του μαστού

Η σημασία της υγείας του μαστού Η σημασία της υγείας του μαστού y Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο κοινός γυναικείος καρκίνος παγκοσμίως, με περίπου 1.1 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 411,000 θανάτους κάθε χρόνο. y Η σωματική άσκηση,

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ)

ΑΥΤΟΕΞΕΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ (ΑΕΜ) ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Συχνότητα και θνησιμότητα Ca μαστού Ο κίνδυνος για την ανάπτυξη καρκίνου του μαστού στο γενικό πληθυσμό υπολογίζεται ότι κυμαίνεται σε 800 νέες περιπτώσεις ανά έτος σε 1.000.000 γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού

Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Παράρτημα 1 Λόγοι έκδοσης γνώμης για τον χαρακτηρισμό φαρμακευτικού προϊόντος ως ορφανού Η Επιτροπή Ορφανών Φαρμάκων (COMP), έχοντας εξετάσει την αίτηση, κατέληξε στα ακόλουθα: Σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ-ΕΝΑΡΞΗ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ Π.ΦΑΛΗΡΟΥ Η ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ, ΕΝΗΜΕΡΩΣΟΥ ΣΤΟ ΚΕΠ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΑΛ. ΦΑΛΗΡΟΥ ΤΜΗΜΑ : ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΡΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΙΑΤΡΕΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ : ΑΓ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ 77 ΠΛΗΡ. : ΤΣΟΥΜΑΝΗ ΑΛΙΚΗ ΤΗΛ.: 210 98.39.373 ΔΕΛΤΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της

Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της Λήψεις με οριζόντια δέσμη Λυχνία στις 90 Οι ΜLO & CC λήψεις δεν μπορούν πάντα να καθορίσουν ακριβώς τη θέση μιας αλλοίωσης Ανάλογα με τη θέση της αλλοίωσης (έσω ή έξω) επιλέγεται η έξω έσω ή η έσω έξω

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ. Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΜΗ ΨΗΛΑΦΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΜΑΣΤΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΟΣ Πετρούλα Αραπαντώνη-Δαδιώτη Δ/ντρια Παθολογοανατομικού Εργαστ ΕΑΝΠ-ΜΕΤΑΞΑ-ΠΕΙΡΑΙΑΣ οι αλλοιώσεις του μαστού που χειρουργούνται χαρακτηρίζονται ως

Διαβάστε περισσότερα

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος

συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος ΗΠΑΡ συχνος μεταστατικος στοχος πυλαια οδος Μαλλον επιχωρια μεταστασις,οσον αφορα το πεπτικο,παρα γενικευμενη νοσος Χειρουργικη εκτομη ηπατικων μεταστασεων(πλην παχεος-ορθου) Αμφισβητουμενη Μονον στα πλαισια

Διαβάστε περισσότερα

θεραπεία είναι η νέα πραγµατικότητα που οφείλουµε να προσεγγίσουµε.

θεραπεία είναι η νέα πραγµατικότητα που οφείλουµε να προσεγγίσουµε. Αγαπητές/ οί συνάδελφοι Σήµερα που η επιστηµονική γνώση µας έχει βοηθήσει να αποκωδικοποιήσουµε πολλές µορφές καρκίνου, προβάλλει επιτακτικά η ανάγκη της αγαστής συνεργασίας των ειδικοτήτων, προκειµένου

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Παναγιώτου Χρυσούλα Ανώτερη Νοσηλευτικός Λειτουργός Νοσηλεύτρια Ελέγχου Λοιμώξεων ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΦΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΑΝ ΔΕΙΚΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Φτάνοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΣΗ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ 1 Η απεικόνιση βοηθά τους γιατρούς στη διάγνωση και στην

Διαβάστε περισσότερα

Γ κύκλος μαθημάτων. Ημερομηνίες μαθημάτων

Γ κύκλος μαθημάτων. Ημερομηνίες μαθημάτων Γ κύκλος μαθημάτων Ημερομηνίες μαθημάτων 1 ο Μάθημα: 30 31 Μαρτίου 2012 2 ο Μάθημα: 11 12 Μαΐου 2012 3 ο Μάθημα: 28, 29 & 30 Σεπτεμβρίου 2012 4 ο Μάθημα: 23, 24 & 25 Νοεμβρίου 2012 Γραμματεία Σεμιναρίων

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τι συµβαίνει σε ένα Εργαστήριο Γενετικής?

Τι συµβαίνει σε ένα Εργαστήριο Γενετικής? 12 εργαστήριο ίσως ελέγξει τα αποθηκευµένα δείγµατα (ιδιαίτερα εάν ο αρχικός έλεγχος δεν έδωσε αποτέλεσµα), αλλά µόνο εάν έχετε δώσει τη γραπτή σας συγκατάθεση για κάτι τέτοιο. Με αυτό τον τρόπο οι ασθενείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ ΤΕΥΧΟΣ 10 IOYNIOΣ 2014 ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΑ ΝΕΑ ΤΕΥΧΟΣ 10 IOYNIOΣ 2014 ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΥΧΟΣ 10 IOYNIOΣ 2014 ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ ΔΩΡΕΑΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ Σε λειτουργία το νέο ακτινογραφικό μηχάνημα στην καινούργια πτέρυγα Πρώτο Διεπιστημονικό Ογκολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα

Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα Μέρα Νταλαντύσε Αχµέτι Φλούτουρα πολυσύνθετο εξελισσόµενο θέµα Τέλη 90 ο ιό ήταν θανατηφόρο Σύνδροµο επίκτητη ανοσολογική ανεπάρκεια (AIDS) 1998 πρώτε αποτελεσµατικέ θεραπείε Χρόνιο νόσηµα Ο φορέα συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονικό Πρόγραµµα

Επιστηµονικό Πρόγραµµα Επιστηµονικό Πρόγραµµα Χαιρετισµός ρ Αθανάσιος Αθανασιάδης Πρόεδρος της ΕΟΠΕ Επιστηµονικοί Υπεύθυνοι ιευθυντές Σπουδών Επιστηµονικό Πρόγραµµα. ΑΛΙΑΝΗ, Α. ΜΠΑΜΙΑΣ Ι. ΜΠΟΥΚΟΒΙΝΑΣ, Χ. ΠΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική και Επιστημονική επιτροπή

Οργανωτική και Επιστημονική επιτροπή 2 Οργανωτική και Επιστημονική επιτροπή Πρόεδρος: Χρήστος Δερβένης Μέλη: Χαρίνα Τριαντοπούλου Χρήστος Αγαλιανός Νίκος Γούβας Κωνσταντίνος Μανές Ελένη Τζερμπίνη Γιάννης Πασσάς 3 Επιστημονικό Πρόγραμμα 1

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ: ΕΝΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΙΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ESMO Αυτός ο οδηγός για ασθενείς προετοιμάστηκε από το Reliable Cancer

Διαβάστε περισσότερα

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον

Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον Η διαδικασία επικοινωνίας με τους ενδιαφερόμενους με σκοπό την ενημέρωσή τους: α) σε θέματα διάγνωσης, πρόγνωσης και αντιμετώπισης της νόσου β) στον τρόπο κληρονομικής μεταβίβασης της νόσου και της πιθανότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ,ΟΔΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΣΤΡΑΤΗ Ε. ΚΕΤΣΙΟΥ Κ. ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΕΣ Τ.Ε. ΜΕΠ / ΒΠΠ Γ.Ν.Θ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ Κάπνισµα και καρδιά! Μειώνει τη χοληστερόλη HDL και αυξάνει την

Διαβάστε περισσότερα

Στους άντρες ηλικίας 65 ετών και άνω προτείνεται κλινική εξέταση και υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής.

Στους άντρες ηλικίας 65 ετών και άνω προτείνεται κλινική εξέταση και υπερηχογραφικός έλεγχος για ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το ΚΕΠ Υγείας Μεταμόρφωσης, μια νέα δημοτική δομή που ασχολείται με την πρόληψη και την προαγωγή υγείας, ενημερώνει τους κατοίκους του δήμου για τις προληπτικές εξετάσεις, που προτείνονται

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

«Ευαγόρειο» Κέντρο Ανακουφιστικής Φροντίδας Ημερήσιας Νοσηλείας. σε συνεργασία με την ομάδα εθελοντών και φίλων «ΕΥΑΓΟΡΕΙΟ»

«Ευαγόρειο» Κέντρο Ανακουφιστικής Φροντίδας Ημερήσιας Νοσηλείας. σε συνεργασία με την ομάδα εθελοντών και φίλων «ΕΥΑΓΟΡΕΙΟ» «Ευαγόρειο» Κέντρο Ανακουφιστικής Φροντίδας Ημερήσιας Νοσηλείας ANTIKAPKINIKOΣ ΣYN EΣMOΣ KYΠPOY THE CYPRUS ANTΙ-CANCER SOCIETY www.anticancersociety.org.cy σε συνεργασία με την ομάδα εθελοντών και φίλων

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα.

Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Παιδιά και νέοι με χρόνια προβλήματα υγείας και ειδικές ανάγκες. Σύγχρονες ιατρικές θεωρήσεις και ελληνική πραγματικότητα. Μαρία Φωτουλάκη Επίκουρη καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Γαστρεντερολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ

ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ. Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΜΟΡΙΑΚΗ ΒΑΣΗ ΓΕΝΕΤΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ ΘΕΜΑ: ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΝΕΥΡΟΙΝΩΜΑΤΩΣΗ Ομάδα ΑΡΕΑΛΗ ΑΝΤΩΝΙΑ ΜΠΑΗ ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΤΕΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2015 ΣΚΟΠΟΣ Σκοπός της εργασίας αυτής είναι η παρουσίαση των χαρακτηριστικών της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ

ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΣΤΙΚΟΥ ΠΟΝΟΥ ΜΠΟΝΙΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Επιμελήτρια Β Ακτινοθεραπευτικού Τμήματος ΑΝΘ ΘΕΑΓΕΝΕΙΟΥ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ ΠΟΝΟΥ Ο όρος πόνος προέρχεται από τη λατινική λέξη POENA που σημαίνει PUNISHMENT(τιμωρία)

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσκληση. Με την πεποίθηση ότι η συμμετοχή σας στην ημερίδα μας θα είναι εποικοδομητική, σας καλωσορίζουμε και φέτος στο «ΑΤΤΙΚΟ» Νοσοκομείο.

Πρόσκληση. Με την πεποίθηση ότι η συμμετοχή σας στην ημερίδα μας θα είναι εποικοδομητική, σας καλωσορίζουμε και φέτος στο «ΑΤΤΙΚΟ» Νοσοκομείο. Πρόσκληση Μετά από την περσινή ανταπόκριση στην 1 η Επιστημονική Διημερίδα της Γ Μαιευτικήςκαι Γυναικολογικής Κλινικής, με μεγάλη χαρά σας καλωσορίζουμε στην 2 η Επιστημονική Ημερίδα της Γ Μ & Γ της Ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012

Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΚΑΙ ΜΑΙΩΝ CYPRUS NURSES AND MIDWIVES ASSOCIATION Περί Νοσηλευτικής και Μαιευτικής Νόμοι 1988-2012 Κανονισμοί δυνάμει της παραγράφου (στ) του άρθρου 22 ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΑΡΜΟΔΙΟΤΗΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες

Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες Επιστηµονική ηµερίδα: Από την πρόληψη στις ελάχιστα επεµβατικές θεραπείες ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ - 26 Νοεµβρίου 2011 Αγαπητοί συνάδελφοι, Εδώ και αιώνες γίνεται έντονη προσπάθεια και συζήτηση για να απαντήσουµε στο

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα