Ηθική και δεοντολογία στην κλινική πράξη: το ιατρικό απόρρητο και η προστασία των προσωπικών δεδοµένων στη σύγχρονη πραγµατικότητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ηθική και δεοντολογία στην κλινική πράξη: το ιατρικό απόρρητο και η προστασία των προσωπικών δεδοµένων στη σύγχρονη πραγµατικότητα"

Transcript

1 ιεπιστηµονική Φροντίδα Υγείας(2012) Τόµος 4,Τεύχος 2, ISSN Ηθική και δεοντολογία στην κλινική πράξη: το ιατρικό απόρρητο και η προστασία των προσωπικών δεδοµένων στη σύγχρονη πραγµατικότητα Τσούνης Α. 1,Σαράφης Π. 2 1 Ψυχολόγος, MSc «Κοινωνική-Κλινική Ψυχολογία των Εξαρτήσεων και των Ψυχοκοινωνικών Προβληµάτων», Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας ήµου Θες/νίκης-ΟΚΑΝΑ. 2 Καθηγητής Εφαρµογών τµήµατος Νοσηλευτικής ΤΕΙ Λαµίας,MSc,MPH,PhD. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Η ηθική διάσταση της ιατρικής είναι αξεχώριστη απ την κλινική πράξη απ τα πρώτα κιόλας βήµατα της ιστορικής της συγκρότησης ως ξεχωριστού επιστηµονικού κλάδου. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διαπραγµάτευση ζητηµάτων ηθικής και δεοντολογίας στα πλαίσια της καθηµερινής κλινικής πρακτικής. Ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στο ζήτηµα του ιατρικού απόρρητου και της διασφάλισης των προσωπικών δεδοµένων υγείας. Μέθοδος: Η µεθοδολογία που ακολουθήθηκε περιελάµβανε ανασκόπηση της ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας µε τη βοήθεια λέξεων-κλειδιών. Συµπεράσµατα: Σε µια εποχή σαν τη σηµερινή που ο κοινωνικός σχηµατισµός χαρακτηρίζεται από υψηλό καταµερισµό γνώσεων και που οι επαναστατικές µεταβολές της βιοτεχνολογίας φέρνουν τους επαγγελµατίες υγείας αντιµέτωπους µε νέα ηθικά διλλήµατα, η περίοδος της αυτορρύθµισης του ιατρικού σώµατος µέσω εύκαµπτων ιδεολογικών κανόνων φαίνεται να έχει επέλθει οριστικά. Η συζήτηση γύρω από ζητήµατα της ιατρικής ηθικής έχει επανέλθει δυναµικά στο προσκήνιο σε µια προσπάθεια αναζήτησης απαντήσεων και καθορισµού ενός σταθερού πλαισίου αναφοράς, που θα διασφαλίζει την οµαλή ενσωµάτωση των υψηλών επιτευγµάτων στην καθηµερινή πρακτική, χωρίς να θίγονται θεµελιώδη ανθρώπινα δικαιώµατα. Λέξεις-Κλειδιά: Ιατρική δεοντολογία, βιοηθική, ιατρικό απόρρητο, ηλεκτρονικός φάκελος υγείας, προστασία δεδοµένων υγείας. Υπέυθ. Αλ/φίας : Τσούνης Ανδρέας, Μπ. Αννίνου 3, ΤΚ 54646, ΘΕΣ/ΝΙΚΗ Τηλ , 63

2 Interscientific Health Care (2012) Vol 4, Issue 2, ISSN Moral and medical ethics in clinical practice act: the medical confidentiality and the protection of personal data in modern reality. Tsounis A. 1 Sarafis P. 2 1 Psychologist, MSc ' "Social-Clinical Psychology of Addictions and Psychosocial Problems ", Center for Prevention of Addictions and Promoting Psychosocial Health of Municipality of Τhessaloniki-OKANA. 2 Lecturer, Nursing Faculty,TEI Lamia, MSc, MPH,PhD. ABSTRACT Introduction: the moral dimension of medicine bounds together with the clinical practice from the early steps of its formation as a separate scientific field. Aim: The aim of this task is to negotiate issues of morality and ethics in everyday clinical practice. Special emphasis is given to the issue of medical confidentiality and the safeguarding of personal health data. Method: the methodology which was used included a review of Greek and international bibliographyreview with the help of keywords. Conclusions: in an era like today that social formation is characterized by a high share of knowledge and the revolutionary changes of biotechnology bring health professionals confronted with new ethical dilemmas, the period of self-regulation of physicians through flexible ideological rules appear to have been ensued definitively. The debate around issues of medical ethics has come back strongly to the fore in an attempt of searchinganswers and establishing a stable frame of reference, which will ensure the smooth integration of high achievements in daily practice, without offending fundamental human rights. Keywords:, Medical Ethics,bioethics, medical confidentiality, electronic health record, health data protection. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η άσκηση της Ιατρικής αποτελεί λειτούργηµα που αποσκοπεί στη βελτίωση και αποκατάσταση της σωµατικής, πνευµατικής και ψυχικής υγείας του ατόµου. Η ιατρική πράξη απ τα πρώτα κιόλας βήµατα της ιστορικής της θεµελίωσης συνδεόταν µε τεράστιο βάρος ηθικής ευθύνης. Η αλµατώδης εξέλιξη της ιατρικής τεχνολογίας ανέδειξε τη σηµασία προσαρµογής της θεραπευτικής πράξης στα νέα δεδοµένα. Έτσι απ τη µια κατέστη χρέος του ιατρικού σώµατος η παρακολούθηση των εξελίξεων, ώστε να αντιµετωπίζονται επιτυχώς οι θεραπευτικές προκλήσεις σύµφωνα µε τις νέες επιστηµονικές µεθόδους και απ την άλλη διαµορφώθηκε η έντονη πια ανάγκη εκσυγχρονισµού 64 του νοµικού πλαισίου της ιατρικής άσκησης (Mason & Laurie, 2009) Την ίδια στιγµή αναζωπυρώθηκε η συζήτηση γύρω απ την ιατρική ηθική. Ως τέτοια ορίζεται η εφαρµογή της ηθικής διαλεκτικής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η ιατρική ηθική στα πλαίσια ενός κριτικού προβληµατισµού γύρω απ τις αρχές και αξίες, ασχολείται µε τα καθηµερινά προβλήµατα πρακτικής, αναζητώντας ηθικά αποδεκτές απαντήσεις στην κλινική πράξη, υπό το βάρος διαφορετικών αντιλήψεων και προτεραιοτήτων (Haldane, 1986). Η λήψη ηθικών αποφάσεων δεν προϋποθέτει απλά την καλή γνώση και προσαρµογή στις αρχές του κώδικα δεοντολογίας. Αντίθετα απαιτεί την καλλιέργεια Cor. Author: Tsounis Andreas, Mp. Anninou 3, 54646, Thessaloniki Tel ,

3 µιας διευρυµένης πλέον συλλογιστικής πάνω στις ηθικές όψεις του κάθε ζητήµατος που θα οδηγεί σε απαντήσεις και σφαιρικές λύσεις στα ηθικά διλλήµατα (Τριανταφυλλίδου & Παπαγεωργίου, 2011). Σκοπός της παρούσας µελέτης είναι η διαπραγµάτευση ζητηµάτων ηθικής και δεοντολογίας στα πλαίσια της καθηµερινής κλινικής πρακτικής. Αρχικά επιχειρείται ο εννοιολογικός προσδιορισµός των όρων «ηθική» και «δεοντολογία». Κατόπιν εξετάζονται οι αρχές του σεβασµού της ανθρώπινης ύπαρξης και της αυτονοµίας του προσώπου, ως θεµελιώδες υπόβαθρο των παραπάνω διαστάσεων και αναζητούνται οι θεωρητικές καταβολές της ηθικής των δικαιωµάτων και της αντίληψης περί αυτονοµίας. Ακολουθεί διεξοδική αναφορά στο ιατρικό απόρρητο, ως κοµβικό στοιχείο έκφρασης των παραπάνω. Ξεκινώντας απ τον ορισµό του παρουσιάζεται συνοπτικά ο τρόπος µε τον οποίο ρυθµίζεται στα πλαίσια της ελληνικής πραγµατικότητας, αναλύονται οι σκοποί που εξυπηρετεί και αναφέρονται οι προβλεπόµενοι λόγοι άρσης του. Τέλος στη βάση όλων των προηγούµενων συζητείται το θέµα της ασφάλειας των προσωπικών δεδοµένων υγείας. Αφού πρώτα παρουσιαστούν ορισµένοι κίνδυνοι, παρατίθενται πληροφορίες για το νοµικό πλαίσιο προστασίας τόσο σε διεθνές, όσο και σε εθνικό επίπεδο και προτείνονται τρόποι αντιµετώπισης επιµέρους προβληµάτων. ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΡΟΣ ΙΟΡΙΣΜΟΙ Οι έννοιες της «ηθικής» και της «δεοντολογίας» δεν χαρακτηρίζουν πλέον κάποιο µεµονωµένο κλάδο της φιλοσοφίας. Αντιθέτως τέµνοντας µια σειρά γνωστικών πεδίων συσχετίζονται µε ποικίλες δραστηριότητες της ανθρώπινης πράξης. Έτσι παρά την όποια αρχική τους προέλευση αποτελούν διεπιστηµονικές απόπειρες στην προσπάθεια κανονιστικής προσέγγισης µιας σειράς εφαρµογών, ανάµεσα στις οποίες και όσες αφορούν στην υγεία (Θεοδώρου & Μητροσύλη, 1999). Η πατρότητα του όρου «ηθική» οφείλεται στον Αριστοτέλη. Ως γενική έννοια χρησιµοποιείται για να καταδείξει την ενάρετη, δίκαιη και σύµφωνη µε τους κανόνες πράξη, καθώς και το σύστηµα αρχών που ρυθµίζει την κοινωνική συµπεριφορά (Βασιλείου & Σταµατάκης, 1992). Υπ αυτή την έννοια αποτελεί µια απ τις µορφές κοινωνικής συνείδησης. Λειτουργεί ως θεσµός που καθορίζει τις ανθρώπινες στάσεις και συχνά τα αιτήµατά της παίρνουν τη µορφή απρόσωπου χρέους (Κασιούρας, 1995). O προσδιορισµός του κριτηρίου της ηθικής συµπεριφοράς, διαφέρει στις διάφορες σχολές σκέψης. Στη θεωρία του ηδονισµού ηθική είναι η πράξη που συνεισφέρει στην ευδαιµονία του πράττοντος προσώπου, ενώ για τους εισηγητές της θεωρίας του ενστίκτου της αυτοσυντήρησης, αγαθό θεωρείται οτιδήποτε ικανοποιεί το συγκεκριµένο ένστικτο, ενώ κακό ότι απάδει προς αυτό (Πελεγρίνης, 2004). Οι υποστηρικτές του ωφελιµισµού απ την άλλη υποστηρίζουν ότι κανείς πρέπει να κάνει οτιδήποτε συµβάλλει στην ευδαιµονία του συνόλου ενώ στα πλαίσια της δεοντολογικής ηθικής του Καντ η ηθική υπαγορεύεται απ την έννοια του καθήκοντος. Ύψιστο ηθικό κίνητρο αποτελεί ο σεβασµός στον ηθικό νόµο (Πελεγρίνης, 2004). Το γεγονός βέβαια ότι στη γλώσσα µας χρησιµοποιούµε τη λέξη «ηθική» εννοώντας αδιάκριτα αυτό που στις νεότερες γλώσσες αποδίδεται µε δυο όχι πάντα µονοσήµαντους όρους ως "morals" και "ethics", καθιστά εµφανέστερη την αοριστία του όρου σε µια σειρά περιπτώσεων. Για το λόγο αυτό είναι χρήσιµη η διάκριση της ηθικής (morals) ως κανονιστικός λόγος ή σύνολο κανόνων, απ την ηθική φιλοσοφία (ethics) ως επιστήµη της ηθικότητας ( ραγώνα-μονάχου, 2002). Η «δεοντολογία» απ την άλλη αποτελεί µέρος της ηθικής θεωρίας που εξετάζει τα ζητήµατα των ηθικών επιταγών και κανόνων. Ο όρος που προτάθηκε απ τον φιλόσοφο Bentham, αναφέρεται στην ηθική µε τη στενή έννοια, ορίζοντας την ως σύνολο καθηκόντων. Αποτελεί ειδική µορφή εκδήλωσης αυτού που πρέπει να πραγµατοποιηθεί (του καθήκοντος) (Κασιούρας, 1995). Οι ηθικές και δεοντολογικές διαστάσεις της υγείας εκφράζονται µέσα απ τους κώδικες δεοντολογίας, που συνήθως αποτυπώνονται ως νόµοι του κράτους. Πέραν όµως των εθνικών κωδικοποιήσεων, αποτυπώνονται και σε διεθνείς διακηρύξεις, που καθορίζουν κριτήρια επιλογής ανάµεσα σε ηθικά διλλήµατα στην καθηµερινή πρακτική, συµβάλλοντας στην διαµόρφωση ενός σύγχρονου θετικού δικαίου (Θεοδώρου & Μητροσύλη, 1999). Τα εντυπωσιακά αποτελέσµατα της βιοτεχνολογίας έχουν φέρει την ανθρωπότητα αντιµέτωπη µε σειρά πολύπλοκων διλληµάτων, οδηγώντας στη διαµόρφωση νέων κοινωνικών θεσµών, ως απότοκο της µεταβολής των αναπαραστάσεων και της κοινωνικής σηµασίας των εννοιών της αρρώστιας, της θεραπείας, της συγγένειας, της ζωής και του θανάτου (Μητροσύλη, 2008). Αποτέλεσµα όλων αυτών ήταν και η εµφάνιση της «βιοηθικής» ως διεπιστηµονικού κλάδου της εφαρµοσµένης ηθικής. Ως πεδίο ερευνά τα ηθικά ζητήµατα που προκύπτουν στη βάση της ιλιγγιώδους ανάπτυξης των βιοεπιστηµών. Έρχεται να λειτουργήσει ως ασφαλιστική δικλείδα, συµφιλιώνοντας την επιστηµονική πρόοδο µε τον σεβασµό των ανθρωπίνων δικαιωµάτων ( ραγώνα- Μονάχου, 2002). Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΩΠΟΥ Οι αρχές του σεβασµού της ύπαρξης και της αυτονοµίας του ανθρώπου αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο πάνω στον οποίο στηρίζονται συνταγµατικά και νοµικά κείµενα, που στόχο έχουν τη διασφάλιση των δικαιωµάτων των ασθενών και τη θεµελίωση της σύγχρονης ιατρικής δεοντολογίας. Σ ότι αφορά στην πρώτη, η θεµελίωσή της συγκροτείται στη βάση της «ηθικής των δικαιωµάτων», ενώ η δεύτερη πηγάζει κυρίως απ την Καντιανή άποψη στο επίκεντρο της οποίας βρίσκεται η «αυτονοµία του προσώπου» (Θεοδώρου & Μητροσύλη, 1999). Η «ηθική των δικαιωµάτων» ακολουθώντας την εποχή του ιαφωτισµού έχει ως εφαλτήριο τη ιακήρυξη των ικαιωµάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη στη Γαλλία το 1789, που αποτελεί τη βάση 65

4 πλήθους κατοπινών συνταγµατικών κειµένων και διεθνών διακηρύξεων, σφραγίζοντας τη νεωτερική εποχή. Στο πρώτο κιόλας άρθρο της, καθορίζεται το δικαίωµα διατήρησης ύπαρξης και ελευθερίας του ατόµου ενώ στη συνέχεια περιγράφονται οι όροι που εγγυούνται και διασφαλίζουν τα θεµελιώδη αυτά δικαιώµατα φτάνοντας ακόµη και στη νοµιµοποίηση της λαϊκής ανυπακοής απέναντι σε νόµους που θα έρθουν να τα θίξουν (Ροβεσπιέρος, 2008). Τα θεµελιώδη δικαιώµατα διακρίνονται σε αρνητικά (ελευθερίας, ζωής, ιδιοκτησίας, ασφάλειας και ισότητας) καθώς απαιτούν απ το κράτος ή απ τα άλλα πρόσωπα να απέχουν από κάποιες δραστηριότητες επί του ατόµου και θετικά ή αλλιώς δικαιώµατα επέµβασης. Στη δεύτερη περίπτωση επιβάλλεται η παρέµβαση της κοινωνίας προκειµένου να παράσχει προστασία στα πιο αδύναµα µέλη της (Θεοδώρου & Μητροσύλη, 1999). Σ ότι αφορά στο χώρο της υγείας τόσο η Σύµβαση του Συµβουλίου της Ευρώπης για την Προστασία των Ανθρωπίνων ικαιωµάτων και την Βιοϊατρική του Oviedo (1997) όσο και η Οικουµενική ιακήρυξη για την Βιοηθική και τα Ανθρώπινα ικαιώµατα της UNESCO (2005), αναγνωρίζουν το «προβάδισµα του ανθρώπινου όντος» έναντι τόσο του κοινωνικού συµφέροντος, όσο και της επιστήµης. Η θεµελιώδης αυτή αρχή αποτυπώνεται στο άρθρο 2 της σύµβασης του Oviedo και στο άρθρο 3 της διακήρυξης της UNESCO. Απ την άλλη πλευρά αυτό που διασφαλίζει τον ουσιαστικό σεβασµό στην ανθρώπινη ύπαρξη είναι ο σεβασµός της «αυτονοµίας του προσώπου», που προϋποθέτει τη συναίνεση του ατόµου. Συνεπώς η δεοντολογική και ηθική λειτουργία της ιατρικής πράξης διασφαλίζεται µε την ενσυνείδητη συναίνεση του ασθενή. Σύµφωνα µε τη Καντιανή θεωρία, στην οποία εδράζεται ο παραπάνω συλλογισµός, ο ηθικός τρόπος δράσης συνδέεται µε την «καθαρή βούληση» που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση διασφάλισης της ελευθερίας. Όταν π.χ. κάποιος αποκαλύπτει κάτι υπό το βάρος µιας απειλής µπορεί κάλλιστα να υποστηρίξει ότι δεν φέρει ηθική ευθύνη, µη όντας ελεύθερος να πράξει διαφορετικά (Πελεγρίνης, 2009). Σε µια εποχή ωστόσο µε ραγδαίες µεταβολές στο πεδίο της τεχνοεπιστήµης, που φέρνουν τον ιατρικό κόσµο µπροστά σε µια αδυναµία ευρείας συναίνεσης για σειρά από ηθικά ερωτήµατα που σχετίζονται µε την κλινική πράξη (ευθανασία, τεχνητή γονιµοποίηση κλπ.) και που επικρατεί έντονος σχετικισµός των αξιών, αρκετοί οδηγούνται στην υποστήριξη των αρχών µιας «ελάχιστης ηθικής». Σύµφωνα µε τον πυρήνα της, ο ασθενής πρέπει να µπορεί να επιλέγει ελεύθερα, αρκεί να του εξασφαλίζεται πλήρης αυτονοµία στη λήψη της απόφασης, δηλαδή αυτή να συντελείται απαλλαγµένη από κάθε µορφή εσωτερικού ή εξωτερικού εξαναγκασµού (Θεοδώρου & Μητροσύλη, 1999). Οι απόψεις αυτές που φιλοσοφικά εδράζονται στη «δεοντολογική ηθική» του Καντ, χωρίς ωστόσο να περιορίζονται στην αρχική της θεώρηση, αποκρυσταλλώνονται σε πλήθος συµβάσεων. Στη Σύµβαση του Oviedo (1997) και στη ιακήρυξη της UNESCO (2005) υπάρχει πλήθος άρθρων που σχετίζονται µε το δικαίωµα στην πλήρη ενηµέρωση του ασθενούς, την προστασία των προσώπων που 66 βρίσκονται σε αδυναµία να συναινέσουν, την προστασία όσων πάσχουν από διανοητικές διαταραχές, τη διασφάλιση της ατοµικής ευθύνης και συναίνεσης του ατόµου στη θεραπεία. Παρά όµως τις προσπάθειες για συγκρότηση ενιαίων αρχών που θα διασφαλίζουν την ελευθερία επιλογής, η καθηµερινή κλινική πρακτική είναι πιο πλούσια σε προκλήσεις, απ όσα οι νοµοθέτες, οι οργανισµοί και η επιστηµονική κοινότητα µπορούν να προβλέψουν. Αν δεχτούµε πως ο σεβασµός απέναντι στο πρόσωπο περιλαµβάνει τόσο τη διάσταση της σωµατικής υγείας και ευεξίας, όσο και τον σεβασµό ευρύτερων αναγκών (ψυχολογικών, κοινωνικών κ.α.) και επιθυµιών του ασθενούς, κατανοούµε πως στην περίπτωση που αυτές οι επιθυµίες έρχονται σε αντίθεση µε όσα ο επαγγελµατίας υγείας θεωρεί πως πρέπει να περιλαµβάνει η φροντίδα, δηµιουργούνται συγκρούσεις που συχνά παίρνουν τη µορφή ηθικών διλληµάτων (Poulis, 2012) ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ Το ιατρικό απόρρητο συνίσταται στην αυστηρή τήρηση απόλυτης εχεµύθειας απ την πλευρά του γιατρού κατά την άσκηση των καθηκόντων του, για οποιοδήποτε στοιχεία αφορούν τον ασθενή ή τους οικείους του. Η υποχρέωση υφίσταται ανεξαρτήτως του τρόπου γνώσης και δεν παύει να ισχύει µε το θάνατο του ασθενή (Ν.3418/2005). Το καθήκον εχεµύθειας συναντάται ήδη στους θεραπευτές της αρχαίας Βαβυλώνας, στην αρχαία Αίγυπτο, στις παραδόσεις των Σουµέριων και στη Βραχµανική περίοδο, ενώ αποτυπώνεται ως ηθικό αξίωµα στον όρκο του Ιπποκράτη και κατόπιν στο Ρωµαϊκό δίκαιο (Μεράκου και συν., 1999). Στη χώρα µας η ρύθµιση του ιατρικού απορρήτου γίνεται από σειρά νοµοθετηµάτων (Ν.2472/1997 «περί προστασίας των ευαίσθητων προσωπικών δεδοµένων», Ν.3418/2005 «Κώδικας Ιατρικής εοντολογίας», τις διατάξεις του Ποινικού ικαίου και της Ποινικής ικονοµίας).η παραβίασή του επιφέρει πειθαρχική, αστική και ποινική ευθύνη. Σύµφωνα µε το άρθρο 13 του Ν.3418/2005 καθιερώνεται η υποχρέωση του γιατρού για άσκηση εποπτείας σε βοηθούς ή συνεργάτες του µε σκοπό την προστασία πληροφοριών, καθώς και η λήψη κάθε µέτρου διαφύλαξης του απορρήτου. Στην περίπτωση που η αποκάλυψη γίνεται στο πλαίσιο επιστηµονικής ανακοίνωσης, παράβαση υπάρχει όταν µε βάση την περιγραφή ενός περιστατικού, κάποιος µπορεί να καταλάβει το πρόσωπο για το οποίο γίνεται αναφορά (Κορσάνου και συν., 2010). Η παράβαση του ιατρικού απορρήτου επιφέρει ποινική ευθύνη. Σύµφωνα µε το άρθρο 371 του Ποινικού Κώδικα αντιµετωπίζεται ως πληµµέληµα µε προβλεπόµενη χρηµατική ποινή ή φυλάκιση έως ένα έτος. Η ποινική δίωξη γίνεται µετά από έγκλιση του προσώπου που θίγεται (Κορσάνου και συν., 2010). Η αστική ευθύνη του γιατρού επισύρεται στη βάση του άρθρου 57 του Αστικού Κώδικα. Η παραβίαση του απορρήτου θεωρείται προσβολή της προσωπικότητας και δηµιουργεί υποχρέωση αποζηµίωσης του θιγόµενου (Γεωργίου, 2007). Τέλος η παραβίαση αποτελεί πειθαρχικό αδίκηµα. Στις ανάλογες περιπτώσεις ακολουθείται η πειθαρχική

5 διαδικασία του οικείου ιατρικού συλλόγου (Κορσάνου και συν., 2010). Η λογική στοιχειοθέτησης του ιατρικού απορρήτου βασίζεται αφενός στο συµφέρον του ασθενή και αφετέρου στην εκπλήρωση του ιατρικού έργου. ιακρίνεται συνεπώς από ένα βαθύτερο κοινωνικό κίνητρο, που ξεκινώντας απ την προστασία του ατόµου που καταφεύγει στις ιατρικές υπηρεσίες, θωρακίζει την ιατρική αποτελεσµατικότητα (Θεοδώρου & Μητροσύλη, 1999). Θεµέλιο της σχέσης γιατρού-ασθενή αποτελεί η εµπιστοσύνη που συνιστά ουσιαστικό στοιχείο τόσο σε ηθικό, όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Νιώθοντας απόλυτη εµπιστοσύνη, ο ασθενής δεν πρόκειται να αποκρύψει απαραίτητες πληροφορίες. Κάτι τέτοιο όµως εξυπηρετεί το συµφέρον όλης της κοινωνίας. Αντίθετα ο ασθενής που πάσχει από κάποιο µεταδοτικό νόσηµα και αποφεύγει την ιατρική συµβουλή, φοβούµενος τη διαρροή µυστικών του, θέτει τελικά σε κίνδυνο τη συνολική δηµόσια υγεία (Μεράκου και συν., 1999). Η άρση του ωστόσο δικαιολογείται στις περιπτώσεις εκπλήρωσης νοµικού καθήκοντος του γιατρού. Αυτό συντρέχει τόσο στην περίπτωση ειδικού νόµου (γέννηση, θάνατος, µολυσµατικές νόσοι) όσο και στην περίπτωση γενικού νόµου (υποχρέωση καταγγελίας της τέλεσης ή απόπειρας τέλεσης εγκληµατικής πράξης) (Ν.3418/2005). Η υποχρέωση εχεµύθειας κάµπτεται και όταν ο γιατρός αποβλέπει στη διαφύλαξη έννοµου ή άλλου ουσιώδους δηµοσίου συµφέροντος, τόσο του ίδιου όσο και οποιουδήποτε άλλου και το οποίο διαφορετικά δεν θα µπορούσε να διαφυλαχτεί. Στην περίπτωση αυτή δεν υπάρχει κάποιος γενικός κανόνας που να καθορίζει το πότε συντρέχουν οι λόγοι για κάτι τέτοιο, οπότε ο γιατρός οφείλει να σταθµίσει το καθήκον εχεµύθειας µε το καθήκον εξυπηρέτησης του δηµοσίου συµφέροντος. Εδώ εντάσσονται συνθήκες που σχετίζονται µε τη σωτηρία κάποιου που διώκεται άδικα, την πρόληψη δηµοσίου κινδύνου (όταν π.χ. ένας οδηγός πάσχει από ασθένεια που µπορεί να τον καταστήσει υπαίτιο ατυχήµατος) και την προφύλαξη ζωής και υγείας ορισµένων ατόµων, όπως στην περίπτωση ανηλίκων που πάσχουν από αφροδίσια νοσήµατα (Κοτσιάνος, 1976). Επίσης ο γιατρός µπορεί να αποκαλύψει το απόρρητο όταν συντρέχει κατάσταση ανάγκης ή άµυνας. Τέτοιες περιπτώσεις παρουσιάζονται όταν π.χ. κατηγορηθεί ότι εφάρµοσε λανθασµένη θεραπεία που προκάλεσε βλάβη, οπότε αποκτά το δικαίωµα αποκαλύψεων προκειµένου να τεκµηριώσει αντίθετους ισχυρισµούς (Κουτσελίνη & Μιχαλοδηµητράκη, 1984). Τέλος από την υποχρέωση τήρησης του απορρήτου απαλλάσσονται έναντι των εντολέων τους και µόνο ως προς το αντικείµενο της εντολής, οι γιατροί που ασκούν δηµόσιες υπηρεσίες ελέγχου, επιθεώρησης ή πραγµατογνωµοσύνης (Ν.3418/2005). H εµπιστευτικότητα αν και αρχικά αποτελούσε µια ηθική αρχή, σήµερα προστατεύεται νοµικά σε όλες τις δυτικές χώρες. Σε γενικές γραµµές το ιατρικό απόρρητο σπάει όταν υπερισχύουν τα συµφέροντα που προστατεύονται απ την άρση του αντί της διαφύλαξής του και όταν η συγκεκριµένη κίνηση συµβάλει στην πρόληψη κινδύνων για το ίδιο το άτοµο ή τους άλλους. Μάλιστα σε αρκετές χώρες ο γιατρός είναι υποχρεωµένος να συµβουλευτεί τις αρµόδιες αρχές, παραβιάζοντας την εµπιστευτικότητα, όταν η υγεία των άλλων βρίσκεται σε σηµαντικό κίνδυνο, πράξη που ονοµάζεται καθήκον αποκάλυψης (revelationduty). Στην κλινική πρακτική ωστόσο τα πράγµατα είναι πολύ πιο σύνθετα απ ότι προβλέπει το κανονιστικό πλαίσιο (Gaertner et al, 2011). ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ Η επανάσταση των νέων τεχνολογιών και η εισαγωγή της πληροφορικής στο χώρο της υγείας διαµορφώνει νέα δεδοµένα. Η ιατρική πληροφορία παλαιότερα αποθηκευόταν στο ιατρικό γραφείο στο οποίο ελάχιστοι είχαν πρόσβαση. Σήµερα λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων αφενός ο όγκος των πληροφοριών έχει αυξηθεί και αφετέρου η πρόσβαση σε αυτές τις πληροφορίες γίνεται ευκολότερη σε περισσότερους, αλλάζοντας τα δεδοµένα της διασφάλισης της εµπιστευτικότητας (Μαλλιαρού & Λιάσκος, 2008). Μια απ τις εφαρµογές στις οποίες ενυπάρχουν κίνδυνοι για τη διασφάλιση απόρρητων πληροφοριών, είναι ο ηλεκτρονικός φάκελος υγείας που στη διεθνή βιβλιογραφία συναντάται ως EPR (Electronic Patient Record) ή EHR (Electronic Health Record). Πρόκειται για τη συστηµατική συλλογή σε ηλεκτρονική µορφή ιατρικών πληροφοριών για άτοµα ή πληθυσµούς που περιλαµβάνει δηµογραφικά στοιχεία, ιατρικό ιστορικό, φαρµακευτική αγωγή και πλήθος κλινικών δεδοµένων (Gunter & Terry, 2005). Ο ηλεκτρονικός φάκελος υγείας σίγουρα έχει πολλά πλεονεκτήµατα όσον αφορά στην υποστήριξη της συνέχειας της φροντίδας υγείας, στην εκπαίδευση και την έρευνα. Αποτελώντας µια εφαρµογή που περιέχει πληροφορίες υποστήριξης και τεκµηρίωσης της διάγνωσης, πλήρες ιστορικό και δυνατότητα ταυτόχρονης πρόσβασης σε γιατρούς διαφορετικών ειδικοτήτων, µπορεί να συµβάλει στον περιορισµό του κόστους υπηρεσιών και την αύξηση της αποδοτικότητάς τους (Malliarou & Sarafis, 2009). Ενέχει ωστόσο τον κίνδυνο ευκολότερης διαρροής. Στις ΗΠΑ όπου η χρησιµοποίηση του ηλεκτρονικού φακέλου έχει µεγαλύτερη ένταση, το 2011 υπήρξαν παραβιάσεις δεδοµένων σε αρχεία που αφορούσαν σε πάνω από 500 ασθενείς (HHS, 2011). Η πρόσληψη σε µια δουλειά, η παραµονή σ αυτή, η ασφαλιστική κάλυψη και πλήθος άλλων καταστάσεων µπορεί να επηρεαστεί απ τη διασπορά δεδοµένων. Το γεγονός αυτό επιβάλλει τον αποκλεισµό της πρόσβασης σε µη εξουσιοδοτηµένους χρήστες και την λήψη ουσιαστικών µέτρων προφύλαξης (Fernandez et al, 2004). Πέραν όλων αυτών σε µια εποχή που µεγάλο µέρος της επικοινωνίας συντελείται µέσω του διαδικτύου, πλήθος δεδοµένων εκτίθεται σ αυτό. Αν και η δραστηριότητα αυτή συντελείται εκτός τυπικών δοµών, όπως το σύστηµα υγείας, εκθέτει πλήθος προσωπικών πληροφοριών που µπορούν να γίνουν αντικείµενο επεξεργασίας από φαρµακευτικές, ασφαλιστικές και άλλες εταιρίες. Στην προσπάθεια συγκρότησης ενός επαρκούς καθεστώτος προστασίας των προσωπικών δεδοµένων έχει δηµιουργηθεί σειρά ευρωπαϊκών και διεθνών εργαλείων. Το Συµβούλιο της Ευρώπης µέσω της 67

6 σύστασης 108 δηµιούργησε τις πρώτες διασφαλίσεις θεωρώντας πως τα δεδοµένα προσωπικού χαρακτήρα δεν µπορούν να γίνουν αντικείµενο αυτόµατης επεξεργασίας χωρίς εγγυήσεις, που ορίζονται µε νόµο, ενώ µε την πρόταση R(81)1 προχώρησε σε πιο ακριβείς οδηγίες για τη χρήση ιατρικών βάσεων δεδοµένων. Σταθµό αποτέλεσε επίσης η οδηγία 95/46/ΕΚ όπου γίνεται προσπάθεια εναρµόνισης των εθνικών νοµοθεσιών των κρατών-µελών (Malliarou & Sarafis, 2009). Αντίστοιχες προσπάθειες έγιναν και στις ΗΠΑ. Το Αµερικανικό Κογκρέσο θέσπισε το 1996 την HIPAA (HealthInsurancePortabilityandAccountabilityAct) σε µια προσπάθεια διασφάλισης της ιδιωτικότητας, οργανώνοντας πρότυπα ασφαλείας για τις προστατευµένες ιατρικές πληροφορίες (Malliarou & Sarafis, 2009). Η τελική µορφή των κανόνων που οδήγησε στον καθορισµό αρχών προστασίας της ιδιωτικής πληροφορίας (Protected Health Information-PHI) µορφοποιήθηκε σε µια πιο οριστική µορφή τον Απρίλιο του 2003 (USDHS, 2003) Στην Ελλάδα το Σύνταγµα του 2001 για πρώτη φορά κατοχυρώνει την προστασία δεδοµένων απ τη συλλογή, επεξεργασία και χρήση από ηλεκτρονικά µέσα, ενώ προχωρά στη σύσταση ανεξάρτητης αρχής µε στόχο τη διασφάλισης του συγκεκριµένου δικαιώµατος. Επίσης µέσω το Ν.2472/97 κατοχυρώνονται τα δικαιώµατα του ασθενή, του οποίου τα δεδοµένα υπόκεινται κάποιας µορφής επεξεργασία (Malliarou & Sarafis, 2009). Οι κινήσεις που έχουν γίνει σε νοµικό και θεσµικό επίπεδο είναι σίγουρα σε θετική κατεύθυνση. Ωστόσο υπάρχει ανάγκη περεταίρω εξειδίκευσης στη λήψη µέτρων. Μέσω της νοµοθεσίας πρέπει να καθοριστούν επακριβώς οι κατηγορίες επαγγελµατιών που θα έχουν πρόσβαση στα ιατρικά δεδοµένα. Λόγου του πλήθους άλλωστε των διαφορετικών επαγγελµατιών (γιατροί, νοσηλευτές, φαρµακοποιοί) είναι σηµαντικό να καθοριστούν ειδικές κατηγορίες δεδοµένων που θα µπορούν να προσπελαστούν από ειδικότητες µε αντίστοιχο δικαίωµα. Επίσης ο έλεγχος της πρόσβασης πρέπει να συνδέεται µε τον αξιόπιστο προσδιορισµό και επαλήθευση της ταυτότητας των λειτουργών υγείας. Κοµβικό σηµείο στη διατήρηση της εµπιστευτικότητας είναι η συγκατάθεση του ασθενή. Ο ασθενής εκτός απ το δικαίωµα πρόσβασης στον ιατρικό του φάκελο, πρέπει εκ των προτέρων να γνωρίζει το ποιος άλλος έχει πρόσβαση και δυνατότητα επεξεργασίας. Η ενηµερωµένη συγκατάθεση πρέπει να ισχύει και για τη χρήση των ιατρικών φακέλων για δευτερεύοντες σκοπούς, όπως η ιατρική έρευνα, ενώ σηµαντικό είναι να γνωρίζει τα αποτελέσµατα της πιθανής αξιοποίησης των στοιχείων του. Την ίδια στιγµή η ανάπτυξη της γενοµικής (genomes) και η δηµιουργία βιοτραπεζών (biobanks) εγείρουν σειρά παρόµοιων ζητηµάτων. Οι βιοτράπεζες είναι χώροι µε κρυογονικές εγκαταστάσεις αποθήκευσης ανθρωπίνων ιστών και άλλων δειγµάτων, καθώς και ευρύτερων δεδοµένων υγείας. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε σηµαντική αύξηση στο µέγεθος και την κλίµακα, συµπεριλαµβανόµενης τόσο 68 της δηµιουργίας εθνικών φορέων σε χώρες όπως η Σουηδία, η Ιαπωνία, η Εσθονία, η Βρετανία κ.α. καθώς και ιδιωτικών, όπως στις Η.Π.Α., όπου εταιρίες βιοτεχνολογίας συγκεντρώνουν αριθµό δειγµάτων βιολογικών ιστών, λειτουργώντας ως ενδιάµεσοι διακινητές υλικών προς τους ερευνητές (Hawkins, 2010). Η ύπαρξη και λειτουργία τους φέρνει στην επιφάνεια ηθικά ζητήµατα που έχουν να κάνουν µε την εµπιστευτικότητα, τη µυστικότητα, την ιδιοκτησία του δείγµατος και των παραγόµενων δεδοµένων και τον βαθµό που ο δότης είναι σε θέση να συναινέσει στην αξιοποίηση των ερευνητικών δεδοµένων στο µέλλον (Hawkins & O'Doherty, 2011). Και στην περίπτωση των βιοτραπεζών στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων βρίσκεται το ζήτηµα της συγκατάθεσης. Η λήψη µέτρων προστασίας του απορρήτου, η αναγκαιότητα συναίνεσης του δότη στην αξιοποίηση των υλικών, η δυνατότητα να αποσύρει την συγκατάθεση και ο καθορισµός κριτηρίων που θα περιορίζουν την αοριστία των όρων ενηµέρωσης και συναίνεσης, προτείνονται ως επιµέρους και αναγκαίες κινήσεις ρύθµισης του νοµικού πλαισίου (Hawkins, 2010). Οι ανάγκες αυτές έχουν οδηγήσει σε σειρά νοµοθετικών παρεµβάσεων σε εθνικά και διεθνή πλαίσια. Το 1998 στην Ισλανδία ψηφίστηκε νόµος που αφορούσε στο συγκεκριµένο πεδίο, ενώ ένα χρόνο µετά η Εθνική Συµβουλευτική Επιτροπή Βιοηθικής των Η.Π.Α. εξέδωσε έκθεση που περιείχε συστάσεις πολιτικής σχετικά µε τον χειρισµό των βιολογικών δειγµάτων. Λίγα χρόνια αργότερα το 2006 µε το θέµα ασχολήθηκε και το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο (Haga & Beskow, 2008). Η διάχυση ωστόσο της ιατρικής πληροφορίας λόγω της τεχνολογικής ανάπτυξης δηµιουργεί ζητήµατα και σε πιο απλές εφαρµογές, όπως η χρήση φωτογραφιών και εικόνων στα πλαίσια της ιατρικής διδασκαλίας και των αντίστοιχων εκδόσεων. Στην σηµερινή εποχή ο έλεγχος της διακίνησης των δηµοσιευµένων φωτογραφιών είναι πρακτικά αδύνατος και αυτό είναι κάτι που οι ασθενείς πρέπει να γνωρίζουν. Το γεγονός αυτό επιβάλει εκ νέου τη λήψη µέτρων προστασίας που θα εξασφαλίζει την ανωνυµοποίηση του συγκεκριµένου υλικού ώστε να αποφεύγεται η ακούσια παραβίαση της αρχής της προστασίας της ιδιωτικής ζωής (Mavroforou et al, 2010). Επίσης στην εποχή της διαρκούς ζήτησης ενηµέρωσης «µε τις πιο πρόσφατες και αποκαλυπτικές ειδήσεις» απ το κοινό, όπου η διάχυση της πληροφορίας από πλήθος ηλεκτρονικών µέσων, επισήµων και µη, διαµορφώνει ένα δυναµικό περιβάλλον, η ιδιωτικότητα φαντάζει σχεδόν αδύνατη. Σε αρκετές περιπτώσεις που η πληροφορία υγείας αφορά σε διάσηµα πρόσωπα ή και ανώνυµους πρωταγωνιστές σε υποθέσεις που παρουσιάζουν έντονο δηµόσιο ενδιαφέρον, το δικαίωµα της ενηµέρωσης έρχεται σε σύγκρουση µε την αρχή της προστασίας προσωπικών δεδοµένων (Burcle & Cascino, 2011). Τέλος σε σχέση µε τη διακίνηση πληροφοριών, είναι σηµαντικό να υπάρξει εκστρατεία ενηµέρωσης για τους κινδύνους που εγκυµονεί το διαδίκτυο. Τα άτοµα πρέπει να γνωρίζουν τις παγίδες και τους τρόπους

7 προφύλαξης των προσωπικών τους δεδοµένων που εκθέτουν στις διαδικτυακές εφαρµογές. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η αλµατώδης επιστηµονική πρόοδος έχει οδηγήσει σε πρωτόγνωρα ηθικά προβλήµατα για τα οποία οι παλαιότεροι κώδικες ηθικής και δεοντολογίας µοιάζει να µην επαρκούν. Η σχέση γιατρού-ασθενή διαµεσολαβείται από νέα ερωτήµατα που επηρεάζονται απ τις «γκρίζες ζώνες της ζωής», όπως έχουν χαρακτηριστεί προγεννητικά και επιθανάτια προβλήµατα που δεσπόζουν στον κλάδο της βιοηθικής (Παπαγεωργίου, 2005). Άλλωστε ζητήµατα που σχετίζονται µε την ηθική και δεοντολογία στην κλινική πράξη παίζουν καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας φροντίδας. Αρκετές έρευνες γύρω από ζητήµατα επαγγελµατικού άγχους των λειτουργών υγείας έχουν δείξει ότι η αντιµετώπιση καθηµερινών ηθικών διλληµάτων παίζει καθοριστικό ρόλο στην έκβαση του εργασιακού άγχους και την ποιότητα της επαγγελµατικής ικανοποίησης. Συνεπώς αναδεικνύεται η ανάγκη ανάπτυξης του διαλόγου και της ειδικής εκπαίδευσης στην διαχείριση δεοντολογικών ζητηµάτων (Ulrich et al, 2010). Την ίδια στιγµή παραδοσιακές έννοιες όπως το ιατρικό απόρρητο αποκτούν νέα σηµασία σε µια εποχή ραγδαίας ανάπτυξης της πληροφορικής. Ο όγκος των πληροφοριών που συσσωρεύεται στις νέες τράπεζες δεδοµένων και η δυνατότητα προσβασιµότητας σ αυτές, επιβάλλουν σειρά ρυθµίσεων σε µια προσπάθεια διαφύλαξης του στοιχείου της εµπιστευτικότητας στην ιατρική πράξη. Η ανάγκη του εναρµονισµού των νοµικών πλαισίων σε διεθνές επίπεδο, σε µια προσπάθεια αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών απ τη µια και προστασίας των θεµελιωδών ανθρωπίνων δικαιωµάτων απ την άλλη, καθίσταται επιτακτική. Την ώρα που οι µεταβολές στις αντιλήψεις, ως απότοκο των ραγδαίων εξελίξεων και των διληµµάτων που επιφέρουν, επιφέρουν µεταβολές στις κοινωνικές σχέσεις, η ανθρωπότητα καλείται να τις εµπεριέξει σε νέους κοινωνικούς θεσµούς (Μητροσύλη, 2008). Θεσµούς που θα εξασφαλίζουν την αξιοποίηση των βιοϊατρικών εφαρµογών χωρίς να προσβάλλεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Θα πετυχαίνουν την ενσωµάτωση των εφαρµογών της πληροφορικής στα συστήµατα υγείας, χωρίς να θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των προσωπικών δεδοµένων. Θα εξασφαλίζουν τις αναγκαίες προσαρµογές που θα εγγυούνται ένα κοινά αποδεκτό πλαίσιο δεοντολογίας της υγείας. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Βασιλείου Θ.Α., Σταµατάκης Ν. (1992) Λεξικό των Επιστηµών του Ανθρώπου, Εκδ.Gutenberg, Αθήνα. 2. Burkle C.M., Cascino G.M. (2011)"Medicine anb the Media : Balancing the Public s Right to Know with the Privacy of the Patient", Mayo Clinic Proceedings 86(12) : Gaertner J., Vent J., Greiwald R., Rothschild M.A., Ostgathe C.,Kessel R., Voltz R. (2011) "Denying a Patient s Final Will: Public Safety vs. Medical Confidentiality and Patient Autonomy", Journal of Pain and Symptom Management, 42(6) : Γεωργίου Π.(2007) Το Ιατρικό Απόρρητο, Εκδ. Σάκουλα,Αθήνα. 5. Council of Europe CETS Nο.:164 of 4 April 1997 Oviedo Convention for the Protection of Human Rights and Dignity of the Human Being with regard to the Application of Biology and Medicine: Convention on Human Rights and Biomedicine. ιαθέσιµο σε : m 6. ραγώνα-μονάχου Μ.(2002) "Ηθική και Βιοηθική"Επιστήµη και Κοινωνία, τεύχ.,8-9: Fernandez E. B., Larrondo M.M. Sorgente T.(2004) " Security Models for Medical and Genetic Information" IADIS International Conference e-society,: ιαθέσιµο σε: 8. Θεοδώρου Μ., Μητροσύλη Μ. (1999) οµή και Λειτουργία του Ελληνικού Συστήµατος Υγείας ( ιοικητικές και Νοµικές ιαστάσεις), Τόµος Γ, ΕΑΠ, Πάτρα. 9. Gunter T.D., Terry N.P. (2005) The Emergence of National Electronic Health Record Architectures in the United States and Australia: Models, Costs, and Questions, Journal of Medical Internet Research, 7(1):e3. ιαθέσιµο σε: 10. Haga S. Beskow L. (2008) "Ethical, Legal and Social Implications of Biobanks for Genatic Research", Advances in Genetics 60 : Haldane J.J. (1986)" Medical Ethics an Alternative Approach" Journal of Medical Ethics,12: Hawkins A.K. (2010) "Biobanks : Importance, Implications and Opportunities for Genetic Counselors", Journal of Genetic Counseling 19(5) : Hawkins, A. K.,O'Doherty K.C. (2011). ""Who owns your poop?": insights regarding the intersection of human microbiome research and the ELSI aspects of biobanking and related studies,. BMC Medical Genomics 4: 72. ιαθέσιµοσε : 14. HHS - U.S. Department of Health & Human Services (2011) Health Information Privacy. ιαθέσιµο σε: chnotificationrule/breachtool.html 15. Κασιούρας.Γ. (1995) Σύντοµο Κοινωνικοπολιτικό Λεξικό, Εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 16. Κορσάνου Α., ουζένηςα.,λύκουρας Λ. (2010) "Το ιατρικό απόρρητο στην άσκηση της Ιατρικής µε έµφαση στην άσκηση της Ψυχιατρικής, Νοµικό πλαίσιο" Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής, 27(4): Κοτσιάνος Σ. (1976) Η Ιατρική Ευθύνη, Εκδ.Σάκκουλα, Θεσσαλονίκη 18. Κουτσελίνης Α., Μιχαλοδηµητράκης Μ. (1984) Ιατρική Ευθύνη, Εκδ.Gutenberg, Αθήνα. 19. Μαλλιαρού Μ. Λιάσκος Ι. (2008) "Νοµοθετική Προστασία των Ευαίσθητων Προσωπικών εδοµένων στον Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας", Νοσηλευτική, 47(2): Malliarou M., Sarafis P. (2009)"Legislative Issues in the Processing of Sensitive Personal Data in the Electronic Patient Record" Health Science Journal, 3(13): Mavroforou A., Antoniou G., Giannoukas A.D. (2010) "Ethical and Legal Aspects on the Use of Images and Fotographs in Medical Teaching and Publication", International Angiology 29(4): Mason K., Laurie G. (2009) Law and Medical Ethics, Oxford University Press, U.K. 69

8 23. Μεράκου Κ., άλλα Α.,Θεοδωρίδης. (1999) "Ιατρικό απόρρητο, οι «κατά συνθήκη» παραβιάσεις" Αρχεία Ελληνικής Ιατρικής,16(5): Μητροσύλη Μ. (2008)"Η Μετάβαση από τη Βιοηθική στο Βιοδίκαιο" Επιστήµη και Κοινωνία,τεύχ.20: Ν.2472/1997 "Προστασία του Ατόµου από την Επεξεργασία εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα", ΦΕΚ50/ τεύχ. Ά 26. Ν.3418/2005 "Κώδικας Ιατρικής εοντολογίας", ΦΕΚ287/ τεύχ. Ά 27. Παπαγεωργίου Ε. (2005). "Προβλήµατα Βιοηθικής: Σχέσεις Ιατρικής και Φιλοσοφίας",Ηθική Περιοδικό Φιλοσοφίας, τεύχ.1 ιαθέσιµο σε: 28. Πελεγρίνης Θ. (2004) Λεξικό της Φιλοσοφίας, Εκδ. Ελληνικά Γράµµατα, Αθήνα. 29. Poulis I. (2012) Approaches to Conflicts between Treatment Recommendations and Patients decisions in Physiotherapy: A Case Study, Physical Therapy Reviews, In Press. 30. Ροβεσπιέρος Μ. (2008) Αρετή και Τροµοκρατία, Λόγοι από την Γαλλική Επανάσταση, Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου, Αθήνα. 31. Τριανταφυλλίδου Σ., Παπαγεωργίου Ε. (2011) " εοντολογία και ιαχείριση Ηθικών ιληµµάτων στα Επαγγέλµατα Υγείας " Το Βήµα του Ασκληπιού,10 (4): Ulrich C.M., Taylor C., Soeken K., O Donnel P., Farrar A., Danis M., Grady C. (2010) "Everyday ethics : Ethical Issues and Stress in Nursing Practice", Journal of Advanced Nursing 66(11) : UNESCO (2005) Universal Declaration on Bioethics and Human Rights ιαθέσιµο σε: URL_ID=31058&URL_DO=DO_TOPIC&URL_SECTION =201.html 34. US Department of Health & Human Services (DHS) (2003), Summary of the HIPAA Privacy Rule. ιαθέσιµο σε:http://www.hhs.gov/ocr/privacy/hipaa/understanding/s ummary/privacysummary.pdf 70

ΑΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ

ΑΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ II- Ι ΡΥΜΑΤΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟΥ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ» ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΣΠΟΥ ΑΣΤΡΙΑΣ ΜΑΓΚΛΑΒΑΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010

, Ph.D. SYLLABUS 2009-2010 ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Γ. Κουλιεράκης, Ph.D. Ψυχολόγος της Υγείας SYLLABUS Ακαδηµαϊκό Έτος 2009-2010 ΒΑΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ M. Robin DiMatteo

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου

Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της. Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Προσωπικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας: Ασθενοκεντρική Προσέγγιση, Βελτίωση της Ποιότητας και Περιστολή της Δαπάνης Επικ. Καθηγήτρια Φλώρα Μαλαματένιου Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Χειρόγραφος Ιατρικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ 1 η ΜΕ ΘΕΜΑ: «Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΑΠΑΡΑΒΙΑΣΤΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΑΞΙΑΣ» Ι ΑΣΚΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: κ. ΑΝ ΡΕΑΣ ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ, ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: «ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα)

Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα) ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΤΩΝ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΩΝ Οργάνωση)καρδιολογικού)εργαστηρίου:) κίνδυνοι)και)νομικά)προβλήματα) Κοµπορόζος Χριστόφορος Καρδιολόγος, Πλωτάρχης (ΥΙ) επιµελητής καρδιολογικής κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ

ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΒΙΒΛΙΑΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Εισαγωγή Η προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα διασφάλισης του επιπέδου φροντίδας για την υγεία των πολιτών. Τα ανθρώπινα δικαιώματα στον τομέα

Διαβάστε περισσότερα

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

«ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΣΗΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : Κωνσταντινίδου Εύα Επιβλέπουσα καθηγήτρια : ηµητριάδου Αλεξάνδρα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2007 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στις µέρες µας επικρατεί µια παγκόσµια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ασθένεια και stress Ο φόβος της πιθανής ασθένειας και η αγωνία για την επιβίωση Ο φόβος της απώλειας του ελέγχου ζωτικών λειτουργιών Ο φόβος της καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. Πρόγραμμα Μαθημάτων. Ακαδ. Έτος 2014-2015. Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Πρόγραμμα Μαθημάτων Ακαδ. Έτος 2014-2015 Μάθημα: Ιατρική Ευθύνη και Ηθική Ενότητα Διδάσκων / Διδάσκουσα ΜΑΘΗΜΑ 1ο 30/09/2014 Η έννοια της Βιο-ηθικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα

Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Ο Χάρτης του εθελοντισµού προς τα παιδιά στην Ελλάδα του 21 ου αιώνα Μάνθου Γιώτα Ψυχολόγος / Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: Β4Ω8Ν-1ΓΝ. Αθήνα, 25/04/2012 Αριθµ. Πρωτ.: 2134 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ

ΑΔΑ: Β4Ω8Ν-1ΓΝ. Αθήνα, 25/04/2012 Αριθµ. Πρωτ.: 2134 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΑΔΑ Β4Ω8Ν-1ΓΝ Αθήνα, 25/04/2012 Αριθµ. Πρωτ. 2134 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ Ταχ. /νση Πληροφορίες Τηλ. Fax Ε-mail Ιστοσελίδα ραγατσανίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα

Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Τμήμα Νοσηλευτικής Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Στρατηγικές ενίσχυσης της συμμετοχής του ασθενή στην κατ οίκον φροντίδα Δρ Πέτρος Κολοβός Ειδικό Εργαστηριακό Διδακτικό Προσωπικό Η Συμμετοχή στη Φροντίδα Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΙΚΑΙΟ ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2003-2004 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΘΕΜΑ: ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση. Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος

Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση. Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος Ποιότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας : ανάγκη και πρόκληση Νίκος Γκιωνάκης ψυχολόγος Τι είναι η ποιότητα; Στη φροντίδα ψυχικής υγείας η ποιότητα είναι ένα μέτρο του κατά πόσον οι μονάδες : α) αυξάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com

Ίντα Ελιάου BSc, MSc, PGDip, MA Συμβουλευτική Ψυχολόγος eliaouida@gmail.com ΣΥΝΕΔΡΙΟ: ΠΡΟΛΗΨΗ & ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Limneon, Καστοριά, 19.12.15 «Ενημέρωση του ασθενούς & των συνοδών του με καρκίνο του πνεύμονα. Προβλήματα στην ελληνική πραγματικότητα»

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση στις Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες Υγείας Καθηγητής Ιωάννης Μαντάς Εργαστήριο Πληροφορικής της Υγείας Πανεπιστήµιο Αθηνών Γιατί είναι σηµαντική η Εκπαίδευση στην Ιατρική Πληροφορική; 1. Η ιατρική γνώση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π.

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1. Πεδίο Εφαρμογής AΡΘΡΟ 2. Ευθύνη του Δ.Π. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΗΘΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΕΥΝΩΝ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ AΡΘΡΟ 1 Πεδίο Εφαρμογής Ο κώδικας αυτός ισχύει για όλες τις ερευνητικές δραστηριότητες οι οποίες διεξάγονται στο Δ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409)

Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Δ. ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ (ΙΑΟ 409) Συντονιστής μαθήματος: Αλέξιος Μπένος, Καθηγητής Κοινωνικής Ιατρικής. Τηλ. 2310999137, e-mail: benos@med.auth.gr Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32 3 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2006 H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες Δρ.Ν.,., Μαρία Δάφνη Παπαδοπούλου, LL.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής.

Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Αγαπητές/οί συνάδελφοι, σε αυτό το τεύχος σας προτείνουµε µερικά ενδιαφέροντα βιβλία που αφορούν βασικές αρχές της Συµβουλευτικής. Arist Von Schlippe, Jochen Schweitzer επιµέλεια: Βιργινία Ιωαννίδου µετάφραση:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ. Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΚΠΑ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ Επίκ. Καθηγητής Άγγελος Μπώλος 28.4.2015 Ευθύνη Ιατρού: Πειθαρχική ευθύνη: κυρώσεις για παραβιάσεις των καθηκόντων και των υποχρεώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Στο Σχέδιο Νόμου «Προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 9 ης Μαρτίου 2011 περί εφαρμογής των δικαιωμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ «ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ» ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ( ΕΞΑΜΗΝΟ) Καθηγητής : Κος Α. Γ. ηµητρόπουλος. Φοιτήτρια: Κορδάκη Γεωργία

ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ «ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ» ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ( ΕΞΑΜΗΝΟ) Καθηγητής : Κος Α. Γ. ηµητρόπουλος. Φοιτήτρια: Κορδάκη Γεωργία ΝΟΜΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ( ΕΞΑΜΗΝΟ) Καθηγητής : Κος Α. Γ. ηµητρόπουλος «ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ» Φοιτήτρια: Κορδάκη Γεωργία Αρ. Μητρώου: 1340200700529 Περιεχόµενα Περιεχόµενα...2 1

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΩ ΙΚΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΚΩ ΙΚΑΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΕ ΡΙΚΟ ΙΑΤΑΓΜΑ ΥΠ' ΑΡΙΘΜ. 216/25-7-2001 ΦΕΚ 167, ΤΕΥΧΟΣ Α ΠΡΟΟΙΜΙΟ Στο κείµενο περιλαµβάνονται οι σηµαντικότερες αρχές που αναφέρονται στη συµπεριφορά των νοσηλευτών

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΟΥ ΕΡΓΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΟΡΓΑΝΩΝ ΣΕ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΝΕΚΡΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας».

Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η. Θ Ε Μ Α: «Έγκριση πίστωσης για παροχή υπηρεσίας µε Ιατρό Εργασίας». ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Αγιος Στέφανος 30/4/2013 Δ/ΝΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ Α.Π. 13372 & ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΠΛΗΡ.: ΛΕΚΑΡΑΚΟΥ Γ. Ε Ι Σ Η Γ Η Σ Η ΠΡΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης

Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Επιτροπή Συντονισμού της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Σχέδιο Κειμένου Βασικών Αρχών και Κατευθύνσεων Εθνική Στρατηγική για την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση 22 Μαΐου 2013 1 "Δεν μπορεί να υπάρξει διοικητική μεταρρύθμιση

Διαβάστε περισσότερα

Η Αριστοτελική Φρόνηση

Η Αριστοτελική Φρόνηση Η Αριστοτελική Φρόνηση µία δια βίου πρακτική για τον δια βίου µαθητευόµενο Χριστίνα Ζουρνά ΠΜΣ ΕΚΠ ΠΑΜΑΚ ΒΜ και σύγχρονη Πολιτεία Αυτό που θεωρείται πολύ σηµαντικό στο πρόγραµµα των Μεταπτυχιακών Σπουδών

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Η προστασία και ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και των πληροφοριών υγείας είναι πρωταρχικής σημασίας για την εταιρεία Outcome Sciences, Inc.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ

ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΩΝΤΑΣ ΣΧΕΣΗ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ ΕΜΠΙΣΤΕΥΟΜΑΙ ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΕΛΕΓΧΩ ΕΠΩΦΕΛΟΥΜΑΙ ΠΡΟΤΕΙΝΩ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΣΕΒΟΜΑΙ ΣΤΗΡΙΖΩ ΑΝΑΠΤΥΣΣΩ ΕΝΙΣΧΥΩ ΔΙΑΣΦΑΛΙΖΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 1.ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ,ΓΕΝΙΚΑ Ο σύγχρονος πολιτισμός αναπτύσσεται με κέντρο και σημείο αναφοράς τον Άνθρωπο. Η έννομη τάξη, διεθνής και εγχώρια, υπάρχουν για να υπηρετούν

Διαβάστε περισσότερα

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ

Kλινικές ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Kλινικές Mελέτες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΒΑΣΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ 1Τι είναι οι κλινικές μελέτες είναι σημαντικές; > Μη διστάσετε να ρωτήσετε το γιατρό σας για οποιαδήποτε και άλλη γιατί πληροφορία ή διευκρίνηση χρειάζεστε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις

ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις ΙΑΚΙΝ ΥΝΕΥΣΗ, ΑΣΦΑΛΕΙΑ, ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ ΝΕΦΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ 1. Ασφάλεια, δικαιώµατα, και νοµικές υποχρεώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η Διερεύνηση των Επιδράσεων που Επιφέρει ο Βελονισμός στους Καρκινοπαθείς Ευάγγελος Μπέρος Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ. ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ (SCIENTIFIC MOVEMENT) Frederick Taylor, 1911 ΘΕΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ. ΤΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ (SCIENTIFIC MOVEMENT) Frederick Taylor, 1911 ΘΕΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ 1 ΣΧΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ: ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞEΛΙΞΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί η εξελικτική πορεία των αρχών διοίκησης Το επιστηµονικό κίνηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο ΟΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΗ ΕΛΛΑ Α Ο όρος «προσφορά υπηρεσιών υγείας» εκφράζει την παροχή υπηρεσιών που προέρχονται από προµηθευτές υγείας (γιατρούς, νοσοκοµεία κ.τ.λ). Οι παράγοντες που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγµατος ΙΚΑΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗΣ ΙΚΑΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟ ΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΗΜΟΣΙΟΥ ΙΚΑΙΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΙΚΑΙΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: Α. ΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ άρθρο 20 παρ. 1 του

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους )

Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Πολιτική Εμπιστευτικότητας Σπουδαστών (Επικοινωνία με 3 ους ) Όλοι οι φοιτητές έχουν δικαίωμα στο απόρρητο των πληροφοριών.το προσωπικό της Bloomsbury International δεν θα περάσει προσωπικές πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

«Ζητήµατα χορήγησης προσωπικών δεδοµένων οροθετικών ασθενών από ιατρούς στο ΚΕΕΛ».

«Ζητήµατα χορήγησης προσωπικών δεδοµένων οροθετικών ασθενών από ιατρούς στο ΚΕΕΛ». «Ζητήµατα χορήγησης προσωπικών δεδοµένων οροθετικών ασθενών από ιατρούς στο ΚΕΕΛ». 25 Οκτωβρίου 2004 Αριθµ. Πρωτ. 17574/06.10.2004 Ειδικός Επιστήµονας: Πανάγου Αιµιλία 210 72.89.746 Βοηθός Επιστήµονας:

Διαβάστε περισσότερα

Σύστημα Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου OTE

Σύστημα Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου OTE Σύστημα Κανονιστικής Συμμόρφωσης Ομίλου OTE Μιχάλης Τσαµάζ Πρόεδρος και ιευθύνων Σύµβουλος ΟΤΕ Άρης ηµητριάδης Γενικός ιευθυντής Κανονιστικής Συµµόρφωσης Οµίλου ΟΤΕ Ποιες είναι οι αρχές της Κανονιστικής

Διαβάστε περισσότερα

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011

Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 ΑΡΧΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ Αθήνα, 09-05-2011 Αριθ. Πρωτ.: Γ/ΕΞ/3212/09-05-2011 Α Π Ο Φ Α Σ Η 54/2011 Η Αρχή Προστασίας εδοµένων Προσωπικού Χαρακτήρα συνεδρίασε στην έδρα της τη 15/07/2010

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 19 Α ΜΕΡΟΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ἡ πρόοδος τῆς Ἰατρικῆς Βιοτεχνολογίας... 29 2. Προκλήσεις γιά τήν ἀρχή τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς... 36 3. Προκλήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Περιγραφή Συμβουλευτικής ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των Συμβουλευτικών Κέντρων. Τα Συμβουλευτικά Κέντρα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge από την AIG

CyberEdge από την AIG Προστασία από τις συνέπειες των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών κινδύνων Business Solutions CyberEdge από την AIG ηλεκτρονικοί και Οι ηλεκτρονικοί και διαδικτυακοί κίνδυνοι αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οµάδα προστασίας των προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα του ΑΡΘΡΟΥ 29

Οµάδα προστασίας των προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα του ΑΡΘΡΟΥ 29 Οµάδα προστασίας των προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδοµένων προσωπικού χαρακτήρα του ΑΡΘΡΟΥ 29 00393/08/EL WP 146 Πρόγραµµα εργασίας 2008-2009 Οµάδα εργασίας του άρθρου 29 18 Φεβρουαρίου 2008 Η οµάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Πρόλογος ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος VΙΙ Ι. Γενικό Μέρος Α. Βασικές έννοιες... 1 1. Θέματα ορολογίας... 1 1.1. Οι χρησιμοποιούμενοι όροι... 1 1.2. Οι βασικές έννοιες... 2 1.3. «Εγγυήσεις θεσμών» και «εγγυήσεις θεσμικές»...

Διαβάστε περισσότερα

Γενική περιγραφή του Προγράµµατος

Γενική περιγραφή του Προγράµµατος Γενική περιγραφή του Προγράµµατος Γενικός Σκοπός Προγράµµατος Μέρος 1 ο (ΕΡΓΟΝΟΜΙΑ) Προβλεπόµενα στοιχεία µάθησης ILO 1. Ενότητα του προγράµµατος ραστηριότητες Μάθησης Εξετάσεις Ενότητα 1 «Ο γενικός σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ

ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΣΤΗ ΨΥΧΟΔΡΑΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ (ΨΥΚΑΠ) Μιχαλακολούλου 173 115 27 ΑΘΗΝΑ Τηλ.: 2106462797 Δικτυακός Τόπος: http://www.psychodrama.gr Ηλεκτρονική Διεύθυνση: kostas.letsios@psychodrama.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202-2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΚΔΟΤΗΣ: ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ Ε.202-2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ A ΜΕΡΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΕΞΑΜΗΝΟ: Β ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΗΘΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών

Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η Ασφάλεια Πληροφοριών στο χώρο της Εκκαθάρισης των Χρηµατιστηριακών Συναλλαγών Η πρόκληση & η πρακτική προσέγγιση Η Προστασία της Κρίσιµης Υποδοµής της Χώρας Αθήνα 14 Μαΐου 2003 Παναγιώτης Ηλιόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010

ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 2010 H ποιότητα ζωής στον αντίποδα της ψυχικής νόσου Εθνικό Ίδρυµα Ερευνών 16-2-2010 2010 Μ. Τζινιέρη Κοκκώση, Ph.D Επικ. Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας Α Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών-Αιγινήτειο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Κώδικας. Ηθικής & Δεοντολογίας

Κώδικας. Ηθικής & Δεοντολογίας Κώδικας Ηθικής και Δεοντολογίας Κώδικας - 1 - Ηθικής & Δεοντολογίας Επιτροπή Εκπαίδευσης & Ερευνών του ΤΕΙ Αθήνας - 2 - Τμήμα Ερευνητικών Προγραμμάτων / Επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας περιεχόμενα Κώδικας

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία

Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Δικαιώματα & Υπηρεσίες για τα Άτομα με Νοητική Αναπηρία Ελένη Δημητρίου Ψυχολόγος Λειτουργός Έγκαιρης Παιδικής Παρέμβασης Επιτροπή Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Νοητική Αναπηρία Επιτροπή Προστασίας

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσμια Ιατρική Ένωση

Παγκόσμια Ιατρική Ένωση Δράση: «Κατάρτιση δημοσίων λειτουργών (ιατρικών λειτουργών, ψυχολόγων κτλ) για διαπίστωση βασανιστηρίων και ανίχνευση ειδικών αναγκών σε θύματα βασανιστηρίων» Εκπαιδευτής: Dr. Thomas Wenzel Medical University

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ.

Θέµα εργασίας: «Θεσµική εφαρµογή των θεµελιωδών δικαιωµάτων».υπόθεση Κλόντια Σίφερ. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών Σχολή Νοµικών, Οικονοµικών και Πολιτικών Επιστηµών Τµήµα Νοµικής, Τοµέας ηµοσίου ικαίου. Μεταπτυχιακό ίπλωµα ηµοσίου ικαίου Μάθηµα «Συνταγµατικό ίκαιο», 2003

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ

ΜΕΘΟΔΟΣ -ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΑΡΘΡΩΝ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ PUBMED ΜΕ ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ, ΝΟΣΗΛΕΥΤΗΣ, ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΔΟΣΗ, ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΛΛΙΑΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Λοχαγός, Νοσηλεύτρια Ψυχικής Υγείας M.Sc Πληροφορική Υγεία Μεταπτυχιακή φοιτήτρια Διοίκησης Μονάδων Υγείας

Διαβάστε περισσότερα

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου

Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Κύκλος ικαιωµάτων του Ανθρώπου Θέµα: ΚΩΛΥΜΑ ΙΟΡΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΗΜΟΣΙΟ ΛΟΓΩ ΠΟΙΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΙΚΗΣ Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη: Ανδρέας Τάκης Ειδικός Επιστήµονας: Ευτύχης Φυτράκης ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 Ο Συνήγορος του Πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

Ιατρικός Σύλλογος. Ηρακλείου. Συνέντευξη τύπου

Ιατρικός Σύλλογος. Ηρακλείου. Συνέντευξη τύπου Ιατρικός Σύλλογος Ηρακλείου Συνέντευξη τύπου 01.02.2010 Η πολιτεία τα τελευταία τριάντα χρόνια αδυνατεί ή δεν θέλει, να λάβει αποφάσεις, να κάνει τομές, να δώσει λύσεις σε θέματα που αφορούν την Υγεία.

Διαβάστε περισσότερα

New Technologies in Security and Citizens Rights. Λίλιαν Μήτρου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αιγαίου

New Technologies in Security and Citizens Rights. Λίλιαν Μήτρου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αιγαίου New Technologies in Security and Citizens Rights Λίλιαν Μήτρου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αιγαίου Νέες προκλήσεις Για την (κυβερνο)ασφάλεια Για την προστασία κρίσιμων υποδομών Για την σύλληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ

Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος. Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Ψυχοκοινωνικοί βλαπτικοί παράγοντες του εργασιακού περιβάλλοντος Γ. Ραχιώτης Ειδικός ιατρός εργασίας Λέκτορας Επιδημιολογίας ΠΘ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τροποποίηση της σχέσης του ανθρώπου με το περιβάλλον.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ. Η ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΔΡ. Γ. Ι. ΠΙΣΣΑΚΑΣ ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΗΝ. ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ. ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ ΔΝΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΟΥ ΟΓΚΟΛΟΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΝΟΣ.

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1)

ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1 ΙΑΤΡΙΚΟ ΑΠΟΡΡΗΤΟ (άρθρο 371 ΠΚ παρ. 1) 1.Πολύ συχνά άγονται ενώπιον των δικαστηρίων υποθέσεις, κυρίως οικογενειακής υφής, στις οποίες ένα εκ των εµπλεκοµένων µερών, παρουσιάζει σοβαρά προβλήµατα υγείας,

Διαβάστε περισσότερα

1.1.1 1.1.2 1.1.3 1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4

1.1.1 1.1.2 1.1.3 1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4 Syllabus του προγράµµατος IT in Health (Τεχνολογίες στην Υγεία) Ο σκοπός του προγράµµατος IT in Health είναι να ενηµερώσει και να εκπαιδεύσει τους υποψήφιους και τους επαγγελµατίες υγείας πάνω σε ζητήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΤΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βάλια Τσοπόκη, Φωτεινή Τολίκα Γενική ΕΞΥΠΠ Προστασία Α.Ε. Νοσηλεύτριες Επαγγελματικής υγείας 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Νοσηλευτική επαγγελματικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Φύλο (sex) Σεξουαλικότητα (sexuality) Σεξουαλική υγεία (sexual health) Κοινωνική ταυτότητα (γένος) (gender) Κοινωνική ταυτότητα φύλου (gender identity) Σεξουαλικός προσανατολισµός

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ Β : TO ΔΙΚΑΙΟ Κεφάλαιο 2: Ατομικά & Κοινωνικά Δικαιώματα Περιεχόμενα 1. Δικαιώματα & υποχρεώσεις 2. Άσκηση & κατάχρηση δικαιώματος 3. Τα ατομικά δικαιώματα 4. Τα πολιτικά δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ TMHMA ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΣΕΥΠ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΑΠΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Παρουσίαση: ρ Μαρία Λαβδανίτη Καθηγήτρια Εφαρμογών Τμήμα Νοσηλευτικής Ορισμός της Νοσηλευτικής Η Νοσηλευτική είναι ανθρωπιστική

Διαβάστε περισσότερα

Όλγα Χ. Βερικάκη. Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής. Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός»

Όλγα Χ. Βερικάκη. Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής. Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» Όλγα Χ. Βερικάκη Κλινική Κοινωνική Λειτουργός,Msc Συμβουλευτικής Ψυχιατρικός Τομέας - Γ.Ν.Α «Ο Ευαγγελισμός» Ηκοινωνικήεργασίακαλείταιναλειτουργήσεισυμπληρωματικάμετην ιατρική παρέμβαση, παρέχοντας παράλληλα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας

ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ΕΚΑ Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθήνας ] Ηµερίδα ΤΕΕ «Επιτυχία σηµαίνει κανένα ατύχηµα» Χαιρετισµός του Προέδρου του ΕΚΑ Γρηγόρη Φελώνη Παρασκευή, 2 Νοεµβρίου 2001 1 Το ζήτηµα των συνθηκών εργασίας αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου

Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Υποκείμενα & Διακρίσεις Δικαίου Γενικότερα, ο όρος του δικαίου είναι ιδιαίτερα ευρύς και χρησιμοποιείται με περισσότερες από μια σημασίες. Δηλαδή χρησιμοποιείται για να προσδώσει την έννοια του ορθού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης

Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης Αθήνα, 17 Μαΐου 2012 Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας Διασφάλιση ποιότητας Εργαλεία πιστοποίησης Αγγελίνα Κουρούμπαλη Διδάκτωρ Πανεπιστημίου του Cambridge Συνεργαζόμενη Ερευνήτρια ΙΤΕ-ΙΠ Πρόγραμμα Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙ. Οι επιµέρους διατάξεις

ΙΙ. Οι επιµέρους διατάξεις Εισηγητική Έκθεση επί του προεδρικού διατάγµατος «Ίδρυση νοµικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου µε τη µορφή ανώνυµης εταιρείας για την αξιοποίηση και τη διαχείριση της περιουσίας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ

ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ ΚΩ ΙΚΑΣ ΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια του ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ Ο ΟΝΤΙΑΤΡΩΝ στις 30 Νοεμβρίου 2007, με τροποποιήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα