Ολοκληρωµένη Περιβαλλοντική ιαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων. «Εγχειρίδιο λειτουργίας µονάδων κοµποστοποίησης» ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ολοκληρωµένη Περιβαλλοντική ιαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων. «Εγχειρίδιο λειτουργίας µονάδων κοµποστοποίησης» ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ"

Transcript

1 Ολοκληρωµένη Περιβαλλοντική ιαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων «Εγχειρίδιο λειτουργίας µονάδων κοµποστοποίησης» ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

2 1. Εισαγωγή Τι είναι κοµποστοποίηση Κρίσιµοι παράµετροι λειτουργίας Σχέση C/N της οργανικής πρώτης ύλης Πηγή αζώτου ph Υγρασία και ο αερισµός Μέγεθος των τεµαχιδίων Θερµοκρασία Τοξικές ενώσεις Κοµποστοποίηση µε την τεχνική των αναστρεφόµενων σειραδίων Αντιµετώπιση προβληµάτων Βιβλιογραφία... 17

3 1. Εισαγωγή Το εγχειρίδιο δηµιουργήθηκε στα πλαίσια του έργου «Ολοκληρωµένη Περιβαλλοντική ιαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων» στα πλαίσια του προγράµµατος διασυνοριακής συνεργασίας INTERREG Ελλάδα-Κύπρος» µε σκοπό να βοηθήσει το τεχνικό και επιστηµονικό προσωπικό του ήµου Ανωγείων και ήµου Αραδίππου στην λειτουργία των µονάδων κοµποστοποίησης κτηνοτροφικών αποβλήτων στις δυο περιοχές. Η κοµποστοποίηση είναι µια διεργασία βιολογικής αποσύνθεσης και σταθεροποίησης του οργανικού υλικού. Η διεργασία παράγει θερµότητα που έχει σαν αποτέλεσµα την παραγωγή ενός σταθεροποιηµένου τελικού προιόντος, απαλλαγµένου από παθογόνους µικροοργανισµούς και σπόρους φυτών που µπορεί να διατεθεί µε ασφάλεια στις καλλιέργειες. Καθώς το προϊόν σταθεροποιείται µειώνονται οι οσµές που παράγονται. Στην περίπτωση που το προς κοµποστοποίηση υλικό έχει υψηλή υγρασία θα πρέπει να προστίθενται διογκωτικά υλικά (άχυρο, κλαδέµατα, κλπ) έτσι ώστε να µειώνεται η υγρασία και να διατηρείται η συνοχή του σωρού κοµποστοποίησης. Τα τελευταία χρόνια η κοµποστοποίηση των κτηνοτροφικών αποβλήτων έχει αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον σαν µια εναλλακτική πρακτική διαχείρισης τους λόγω και της αυξηµένης πίεσης από την κοινωνία για να µειωθεί η επίδραση στο περιβάλλον από της λειτουργία των κτηνοτροφικών µονάδων. Στον Πίνακα 1 παρουσιάζονται τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα από την δηµιουργία µια µονάδας κοµποστοποίησης. Στα επόµενα κεφάλαια παρουσιάζονται µε λεπτοµέρεια οι τεχνικές που πρέπει να εφαρµόζονται για την επιτυχή κοµποστοποίηση της κοπριάς και οι παράγοντες που πρέπει να παρακολουθούνται στις µονάδες.

4 Πίνακας 1. Πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα από την κοµποστοποίηση της κοπριάς Πλεονεκτήµατα Μειονεκτήµατα Μειώνει της οσµές Απώλειες αµµωνίας Καταστρέφει τους παθογόνους Κόστος εξοπλισµού και µικοοργανισµούς λειτουργίας της µονάδας Καταστρέφει σπόρους ζιζανίων Απαίτηση γης για την εγκατάσταση της µονάδας Βελτιώνει τη σύσταση του εδάφους Βελτιώνει την ποιότητα των θρεπτικών ουσιών τα θρεπτικά στοιχεία από το κόµποστ απελευθερώνονται πιο αργά και πιο σταθερά στο έδαφος Μειώνει την ρύπανση- σταθεροποιεί το πτητικό άζωτο σε πρωτεινές Αυξάνει την υδατο-ικανότητα του εδάφους Προϊόν µε εµπορεύσιµη αξία

5 2. Τι είναι κοµποστοποίηση Η κοµποστοποίηση είναι µια ελεγχόµενη φυσική διαδικασία κατά την οποία τα οργανικά υλικά µε τη βοήθεια µικροοργανισµών µετατρέπονται σε ένα σταθερό χουµικό προϊόν που ονοµάζεται κόµποστ. Εικόνα 1. ιάγραµµα ροής της κοµπσοτοποίησης Η διαδικασία της κοµποστοποίησης περιλαµβάνει τα εξής στάδια: 1. Bιοσταθεροποίηση ή βιοαποδόµηση, το οποίο ανάλογα µε τα χρησιµοποιούµενα τεχνικά µέσα διαρκεί 2-8 εβδοµάδες και περιλαµβάνει όλες τις µικροβιολογικές δραστηριότητες για την αποδόµηση και σταθεροποίηση των οργανικών ουσιών. Οι κοπριές διαµορφώνονται σε σωρούς Πραγµατοποιείται σε τακτά χρονικά διαστήµατα ανάδευση των σωρών Ελέγχεται η θερµοκρασία και η υγρασία του υλικού Στη φάση αυτή οι µικροοργανισµοί δεσµεύουν οξυγόνο καθώς διασπούν το οργανικό υλικό της κοπριάς και παράγουν θερµότητα, διοξείδιο του άνθρακα και υδρατµούς. Στη φάση αυτή ελέγχοντας τη θερµοκρασία, την υγρασία και το οξυγόνο µπορούµε να αποφασίσουµε για της δραστηριότητες που θα πρέπει να γίνουν στο σειράδιο κοµποστοποίησης όπως αναστροφή, αερισµός ή προσθήκη νερού.

6 2. Ωρίµανση, όπου το παραγόµενο υλικό του προηγούµενου σταδίου αφήνεται να ωριµάσει για 4-12 εβδοµάδες. Σε αυτή τη φάση συµπληρώνεται ο εποικισµός του υλικού µε την πανίδα του εδάφους και επιτελούνται οι τελικές διεργασίες σχηµατισµού των χουµικών και φουλβικών ουσιών. Το «ώριµο» κόµποστ είναι ασφαλές πλέον υγειονοµικά. Το υλικό θα έχει µειωθεί σε όγκο κατά 20 µε 60%. Μια απλουστευµένη χηµική εξίσωση της οξείδωσης οργανικού υλικού µπορεί να χρησιµοποιηθεί ως παράδειγµα των διαδικασιών αποδόµησης που λαµβάνουν χώρα στο κέντρο ενός σειραδίου. C 6 H12O6 + 6O2 6CO2 + 6H 2O + 680Kcal/mol Από την εξίσωση αυτή προκύπτουν τα ακόλουθα τα οποία και εξηγούν την άνοδο της θερµοκρασίας, τη κατανάλωση οξυγόνου και την αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα κατά την διάρκεια της διεργασίας. Η πορεία χώνευσης όλων των οργανικών υλικών σε σωρούς εκτιµάται από τις µεταβολές µιας σειράς παραµέτρων της διεργασίας. Από τις παραµέτρους αυτές τρεις είναι εκείνες που µπορούν εύκολα και άµεσα, χωρίς εργαστηριακό έλεγχο, να εκτιµηθούν και να δώσουν µια αρκετά ικανοποιητική εικόνα της πορείας της διεργασίας και ακόµη της ολοκλήρωσης της. Αυτές οι παράµετροι είναι : Η θερµοκρασία κοµποστοποίησης Η συγκέντρωση Ο 2 µέσα στη µάζα του υπό κοµποστοποίηση υλικού Η συγκέντρωση CO 2 µέσα στη µάζα του υπό κοµποστοποίηση υλικού

7 3. Κρίσιµοι παράµετροι λειτουργίας Ελέγχοντας της κρίσιµες παραµέτρους λειτουργίας µπορούµε να επιταχύνουµε τη φυσική διαδικασία της κοµποστοποίησης. Ο καθένας από αυτούς τους παράγοντες επηρεάζουν την διεργασία και οι αποδεκτές τους τιµές παρουσιάζονται στον Πίνακα 2. Πίνακας 2. Παράµετροι που επηρεάζουν την κοµποστοποίηση και επιτρεπόµενα όρια Παράµετρος Επιτρεπόµενα όρια Θερµοκρασία Σχέση άνθρακα/αζώτου 25:1-30:1 Αερισµός, ποσοστό οξυγόνου >5% Υγρασία 50-60% Πορώδες ph Σχέση C/N της οργανικής πρώτης ύλης Η σχέση αυτή θα πρέπει να είναι γύρω στο 25-30:1 κατά την έναρξη της διαδικασίας γιατί οι µικροοργανισµοί χρειάζονται 20 µε 25 φορές περισσότερο άνθρακα από άζωτο για να παραµείνουν ενεργοί. Οι µικροοργανισµοί καταναλώνουν τον άνθρακα ως πηγή ενέργειας και απορροφούν άζωτο για την σύνθεση των απαραίτητων για αυτούς πρωτεϊνών και την αναπαραγωγή τους. Οι περισσότερες κοπριές έχουν αρκετή ποσότητα αζώτου αλλά µπορεί να µην έχουν αρκετό άνθρακα ανάλογα µε την ποσότητα στρώµνης που χρησιµοποιούν. Ενδεικτικά σηµειώνεται ότι ο λόγος αυτός στην κοπριά βοοειδών είναι συνήθως 28:1. Στην περίπτωση που η σχέση αυτή είναι µεγαλύτερη (ανεπαρκή ποσότητα αζώτου) η αποδόµηση του οργανικού υλικού µειώνεται. Στην περίπτωση που η σχέση αυτή είναι µικρότερη (υπερβολική ποσότητα αζώτου) πιθανότατα η περίσεια αζώτου θα απελευθερωθεί στην ατµόσφαιρα µε τη µορφή αµµωνίας. Αυτό µπορεί να οδηγήσει σε προβλήµατα οσµών. Σε περίπτωση λοιπόν που η αναλογία δεν είναι στα επιτρεπόµενα όρια θα πρέπει οι κοπριές να αναµιγνύονται µε άλλα κατάλληλα υλικά

8 (πηγές άνθρακα ή πηγές αζώτου) έτσι ώστε να διορθώνεται η αναλογία C/N. Απαραίτητη εποµένως προϋπόθεση για τη ζύµωση κάποιου οργανικού υλικού είναι ο εργαστηριακός προσδιορισµός της περιεκτικότητας του σε άνθρακα και ολικό άζωτο. 3.2 Πηγή αζώτου Η πηγή αζώτου που θα χρησιµοποιηθεί για τη διόρθωση της σχέσης C/N στα οργανικά υλικά που έχουν χαµηλή περιεκτικότητα σε άζωτο πρέπει βασικά να µην παρεµποδίζει την άνοδο του ph στην ελαφρώς αλκαλική περιοχή όπου και κυρίως αναπτύσσεται ο βακτηριακός πληθυσµός χωρίς να παρεµποδίζεται και η ανάπτυξη των µυκήτων και αντιµυκήτων. Έτσι θα πρέπει να αποκλείονται οι θειικές µορφές του αζώτου. Εκτός από τις ανόργανες πηγές του αζώτου, µπορούν να χρησιµοποιηθούν και οργανικά υλικά πλούσια σε άζωτο, όπως π.χ. είναι η κουτσουλιά και τα απόβλητα των υπονόµων και βόθρων. Τα τελευταία χρησιµοποιούνται ευρύτατα σε άλλες χώρες για τη ζύµωση των σκουπιδιών σε ορισµένες αναλογίες ανάλογα µε την ποιότητα και την περιεκτικότητα των σκουπιδιών σε άζωτο. 3.3 ph Όπως αναφέρθηκε και προηγουµένως οι µικροοργανισµοί που αποδοµούν τα οργανικά υλικά ανήκουν στα µεγάλα αθροίσµατα των βακτηρίων, µυκήτων και ακτινοµυκήτων. Για την ανάπτυξη και δράση αυτών των µικροοργανισµών, ιδιαίτερη σηµασία έχει το ph του υποστρώµατος. Το ελαφρό αλκαλικό ph καλύπτει τις ανάγκες των βακτηρίων και ακτινοκυκήτων και είναι αναδεκτό και από τους µύκητες. Συνήθως µε την έναρξη της ζύµωσης, σηµειώνεται µια µικρή πτώση στο ph και στη συνέχεια ανέρχεται στην αλκαλική περιοχή εξαιτίας της ελευθέρωσης αµµωνίας. Είναι όµως δυνατή και η διόρθωση προς τα άνω του ph µε την προσθήκη ασβέστη. Με την ολοκλήρωση της ζύµωσης το ph συνήθως κατέρχεται στην όξινη περιοχή. 3.4 Υγρασία και ο αερισµός Η βιολογική αποδόµηση των οργανικών υλικών για την παραγωγή χουµοποιηµένου προϊόντος πρέπει να είναι αερόβια. Έτσι απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή

9 ζύµωση είναι η εξασφάλιση αερόβιων συνθηκών. Παράλληλα όµως το υλικό θα πρέπει να έχει ένα υψηλό επίπεδο υγρασίας για την κάλυψη των αναγκών των µικροοργανισµών. Οι δύο αυτοί παράγοντες αντιστρατεύονται ο ένας τον άλλο και θα πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην εξασφάλιση και των δύο. Συνήθως επίπεδα υγρασίας που κυµαίνεται µεταξύ 50-60% (κατά βάρος) είναι ικανοποιητικά για την ανάπτυξη των µικροοργανισµών χωρίς να περιορίζει τον αερισµό. Εάν η υγρασία µειωθεί κάτω από 40% η µικροβιακή δραστηριότητα θα ελαττωθεί ενώ κάτω από 15% θα σταµατήσει τελείως. Από την άλλη µεριά εάν η υγρασία είναι πάνω από 60% θα έχουµε έκπλυση θρεπτικών, µείωση του πορώδους, δηµιουργία οσµών (λόγω των αναερόβιων συνθηκών) και µείωση της βιοαποδόµησης. Πρακτικά σφίγγοντας στο χέρι το υλικό έχει πολύ υγρασία εάν το νερό τρέχει από το χέρι και πολύ στεγνό εάν δεν σχηµατίζεται µια µπάλα όταν το σφίγγουµε (Εικόνα 2). χαµηλή υγρασία Υψηλή υγρασία Σωστή υγρασία Εικόνα 2. Εκτίµηση της υγρασίας στο υλικό κοµποστοποίησης χωρίς µέτρηση ΠΡΟΣΟΧΗ. Το υλικό στο σειράδιο µπορεί να έχει θερµοκρασία >60 o C, να χρησιµοποιείται φτυάρι για την δειγµατοληψία (Εικόνα 3). Αν το υλικό έχει υψηλή υγρασία θα πρέπει να ανακατευτεί µε τον αναστροφέα για να βοηθηθεί ο αερισµός. Επίσης η προσθήκη άχυρου, πριονιδιού ή ώριµου κόµποστ

10 µπορεί να µειώσει το πρόβληµα της υψηλής υγρασίας. Αν το υλικό είναι πολύ ξηρό θα πρέπει να προστεθεί νερό. Περισσότερο αποτελεσµατικό είναι η προσθήκη του νερού να γίνεται ταυτόχρονα µε αναστροφή. Επίσης η κάλυψη του σειραδίου µειώνει τις απώλειες νερού. - Εικόνα 3. ειγµατοληψία υλικού κατά τη διάρκεια της κοµποστοποίησης Η ελάχιστη επιθυµητή συγκέντρωση οξυγόνου στο κοµποστοποιηµένο υλικό θα πρέπει να είναι 5%. Πάνω από 10% είναι ιδανική για την αποφυγή αναερόβιων συνθηκών που έχουν σαν αποτέλεσµα την δηµιουργία οσµών. Ο αερισµός πραγµατοποιείται και µε φυσικό τρόπο καθώς ο θερµός αέρας αποµακρύνεται από το υλικό ενώ ταυτόχρονα φρέσκος αέρας εισέρχεται στο σωρό από την βάση. Ο καλός αερισµός µπορεί να εξασφαλισθεί µε συχνά γυρίσµατα του υλικού που ζυµώνεται ή ακόµη και µε τη διοχέτευση αέρος υπό πίεση µέσα στη µάζα του ζυµωµένου υλικού. Από την άλλη µεριά η υπερβολικές αναστροφές του υλικού έχουν σαν αποτέλεσµα την πτώση της θερµοκρασίας στο σωρό και την απώλεια σηµαντικών ποσοτήτων υγρασίας. 3.5 Μέγεθος των τεµαχιδίων Η επίδραση του µεγέθους των τεµαχιδίων πάνω στη ζύµωση του υλικού που πρόκειται να ζυµωθεί είναι σχετική και εξαρτάται βασικά από τη χηµική σύσταση του υλικού. Υλικά µε αυξηµένη περιεκτικότητα π.χ. σε κυτταρίνη και ιδιαίτερα σε λιγνίνη, θα πρέπει να έχουν µέγεθος µικρό και µάλιστα κάτω του µισού εκατοστού (µεγάλη διάσταση). Υλικά περισσότερο ευπρόσβλητα από τους µικροοργανισµούς,

11 µπορούν να έχουν µέγεθος µεγαλύτερο µέχρι και λίγα εκατοστά. Ακόµη το µέγεθος των τεµαχίων δεν θα πρέπει να είναι πάρα πολύ µικρό γιατί περιορίζει τους ελεύθερους χώρους και δυσκολεύει τον αερισµό του υλικού. 3.6 Θερµοκρασία Η θερµοκρασία χώνευσης αποτελεί µια από τις πιο χαρακτηριστικές παραµέτρους παρακολούθησης της πορείας του composting. Οι µεταβολές της µπορούν να αποδώσουν, σε γενικές γραµµές, την πορεία της βιολογικής αποδόµησης του υλικού στο οποίο γίνεται η χώνευση, γιατί η άνοδος και η πτώση της, είναι ανάλογη µε τη θερµότητα που ελευθερώνεται από την οξειδωτική δράση των µικροοργανισµών, πάνω στον οργανικό άνθρακα του υποστρώµατος (Εικόνα 4). Εικόνα 4. Θερµοκρασιακό προφίλ του προς κοµποστοποίηση υλικού Με την έναρξη της βιολογικής αποδόµησης και την ελευθέρωση θερµότητας η θερµοκρασία του υπό χώνευση υλικού ανέρχεται, µε την προϋπόθεση βέβαια ότι η απώλεια θερµότητας προς το περιβάλλον είναι µικρότερη από εκείνη που ελευθερώνεται. Με την άνοδο της θερµοκρασίας σηµειώνεται διαδοχικά η εµφάνιση και επικράτηση των µεσόφιλων και θερµόφιλων µικροοργανισµών, οι οποίοι µε τη δράση τους προκαλούν περαιτέρω άνοδο της θερµοκρασίας. Φαίνεται όµως πως από ένα ορισµένο σηµείο και πέρα η άνοδος της θερµοκρασίας είναι αποτέλεσµα εξώθερµων χηµικών αντιδράσεων. Πολλές φορές µάλιστα η θερµοκρασία µπορεί να φθάσει σε επίπεδα, όπου αναστέλλεται η ενζυµατική δραστηριότητα ή ακόµη

12 προκαλείται και θερµικός θάνατος ορισµένων τουλάχιστο ωφέλιµων µικροοργανισµών. Η θερµοκρασία στο υλικό θα πρέπει να διατηρείται στους 55 ο C το ελάχιστο για 14 ηµέρες έτσι ώστε να καταστρέφουν του παθογόνους µικροοργανισµούς και τους σπόρους των ζιζάνιων. Σηµειώνεται ότι η θερµοκρασία φθάνει σε αυτά τα επίπεδα στο εσωτερικό του σωρού και για αυτό το λόγο θα πρέπει να αναστρέφεται έτσι ώστε να εκτεθεί σε αυτές τις θερµοκρασίες το σύνολο του υλικού. Η µέτρηση της θερµοκρασίας µπορεί να γίνει µε οποιοδήποτε θερµόµετρο περιβάλλοντος που όµως θα πρέπει να έχει κλίµακα από 0 µέχρι 80 o C. Η µέτρηση της θερµοκρασίας στο σωρό γίνεται µε την τοποθέτηση του θερµοµέτρου µέσα στη µάζα του υλικού και σε βάθος τουλάχιστον 35 cm από την επιφάνεια του σωρού. Η τοποθέτηση του θερµοµέτρου µπορεί να γίνει είτε ανοίγοντας ένα λάκκο στο σωρό ανάλογου βάθους (για µικρού µήκους θερµόµετρα) είτε καρφώνοντας το θερµόµετρο στο σωρό, όταν το µήκος του είναι τόσο που να είναι δυνατή η θερµοµέτρηση στο επιθυµητό βάθος και ταυτόχρονα να µπορεί να γίνει η ανάγνωση της θερµοκρασίας στο τµήµα του θερµοµέτρου (Εικόνα 5). Η µέτρηση της συγκέντρωσης του Ο 2 και του CO 2 µέσα στη µάζα του οργανικού υλικού µπορεί να γίνει µε τη βοήθεια ειδικών συσκευών στις οποίες και διοχετεύεται ποσότητα αερίου που απορροφάται µέσα από το σωρό. Οι µετρήσεις αυτές µπορούν να γίνουν και από απόσταση µε αυτόµατοι µετρητές συνδεδεµένους µε κάποιο κεντρικό υπολογιστή (Εικόνα 6). 3.7 Τοξικές ενώσεις Κάποια οργανικά υλικά µπορεί να περιέχουν ουσίες τοξικές για τους µικοοργανισµούς της κοµποστοποίησης. Βαρέα µέταλλα όπως µαγγάνιο, χαλκός, ψευδάργυρος, νικέλιο, χρώµιο και µόλυβδος περιλαµβάνονται σε αυτή την κατηγορία. Επίσης η χρήση του ιδιαίτερα ανθεκτικού ζιζανιοκτόνου clopyralid για τον έλεγχο ζιζανίων δεν ενέχει καµία απειλή για τα ζώα και τον άνθρωπο, όµως µπορεί µέσω των ζώων να µολύνει το κόµποστ και στη συνέχεια η χρήση του να βλάψει φυτά όπως πιπεριές, τοµάτες, πατάτες κλπ. Εάν υποπτεύεστε ότι το κόµποστ είναι µολυσµένο µε clopyralid θα πρέπει να γίνουν αναλύσεις σε εργαστήριο.

13 Εικόνα 5. Μέτρηση θερµοκρασίας και αερίων (Ο 2 και CO 2 ) στο σωρό κοµποστοποίησης. Εικόνα 6. On-liine µετρητές θερµοκρασίας στο σειράδιο κοµποστοποίησης

14 4. Κοµποστοποίηση µε την τεχνική των αναστρεφόµενων σειραδίων Οι κοπριές τοποθετούνται σε µακρόστενους σωρούς (Εικόνα 7). Το πλάτος και το ύψος του σωρού καθορίζεται από τις διαστάσεις του αναστροφέα που χρησιµοποιείται και συνήθως είναι 3-6 µέτρα πλάτος και µέτρα ύψος. Το µήκος του σειραδίου δεν έχει περιορισµό και διαµορφώνεται ανάλογα µε τις διαστάσεις του δαπέδου κοµποστοποίησης. Η επίβλεψη της διαδικασίας βασίζεται στη θερµοκρασία που ελέγχεται αυτόµατα (µόνιµο σύστηµα καταγραφής και ελέγχου συνδεδεµένο µε υπολογιστή) ή χειρονακτικά (µε ειδικά θερµόµετρα). Όταν η θερµοκρασία ανέβει πάνω από τους 65 ο C µε 70 o C τότε µε τη βοήθεια του αναστροφέα γίνεται ανάδευση του σωρού (Εικόνα 8), προσθέτοντας αέρα στο σύστηµα και πολύ συχνά υγρασία Στην πράξη η ανάδευση µπορεί να γίνει χωρίς να καθορίζεται η θερµοκρασία σε τακτά χρονικά διαστήµατα που ποικίλουν από δυο φορές την εβδοµάδα έως και µια φορά κάθε δυο εβδοµάδες. Εικόνα 7. Σειράδια κοµποστοποίησης Στον πίνακα 3 παρουσιάζονται τα χαρακτηριστικά της κοµποστοποιήσης σε αναστρεφόµενα σειράδια.

15 Εικόνα 8. Μηχανική αναδευση του σωρού µε αναστροφέα. Πίνακας 3. Χαρακτηριστικά κοµποστοποιήσης σε αναστρεφόµενα σειράδια. Παράµετρος Χαρακτηριστικά Γενικά Τοποθεσία εγκατάστασης ιογκωτικά υλικά Ενεργή περίοδος Ωρίµανση Ύψος Πλάτος Μήκος Σύστηµα αερισµού Έλεγχος διεργασίας Οσµές Το πιο εφαρµοζόµενο σύστηµα κοµποστοποίησης παγκοσµίως Απαιτεί µεγάλη έκταση γης Μπορεί να δεχθεί όλων των ειδών ηµέρες 30+ ηµέρες 1-2,8 µέτρα 3-6 µέτρα Ποικίλει Μηχανική αναστροφή και φυσική µεταγωγή Ανακάτεµα σωρού και αρχική µίξη υλικών Η ανάδευση του σωρού προκαλεί οσµές τις πρώτες εβδοµάδες της κοµποστοποίησης

16 5. Αντιµετώπιση προβληµάτων Πίνακας 4. Αντιµετώπιση προβληµάτων κατά την κοµποστοποίηση κοπριάς Πρόβληµα Πιθανή αιτία Λύση Το εσωτερικό του σωρού είναι στεγνό Χαµηλή υγρασία Πρόσθεσε νερό κατά την διάρκεια της αναστροφής του σωρού Η θερµοκρασία είναι πολύ υψηλή Χαµηλή µέτρια υγρασία Πρόσθεσε περισσότερο νερό και συνέχισε τις αναστροφές του σωρού 1. Ανεπαρκής αερισµός 1. Συχνότερες αναστροφές του σωρού Η θερµοκρασία είναι πολύ χαµηλή 2. Υψηλή υγρασία 2. Πρόσθεσε περισσότερο στεγνό υλικό 3. Χαµηλό ph 3. Πρόσθεσε ασβέστη ή στάχτη και ανάδευσε Οσµές αµµωνίας 1. Υψηλή συγκέντρωση αζώτου 1. Πρόσθεσε οργανικά υλικά όπως πριονίδι, κλαδέµατα ή άχυρο 2. Υψηλό ph 2. Μείωσε το ph όπως φύλλα Οσµές υδροθείου Υψηλή υγρασία και χαµηλή θερµοκρασία στο σωρό Προσθήκη διογκωτικών υλικών

17 6. Βιβλιογραφία Haug, Roger T. The practical Handbook of Compost Engineering. London: Lewis Publishers, 1993 Rynk, R Northeast Regional Agricultural Engineering Service. On-farm Composting Handbook. NRAS Riley-Robb Hall, Cooperative extension, Ithica, Ny Windrow Composting of Swine AAFRD Publication 440/29-2 Manure Composting Manual Livestock Engineering Unit & Environmental Practices Unit. Technical Services Division, Alberta Agriculture, Food and Rural Development.

Εργαστήριο Βιολογικής. Γεωργίας. «Κομποστοποίηση» Εργαστήριο 4. Γεώργιος Δημόκας. Χρήστος Μουρούτογλου. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι.

Εργαστήριο Βιολογικής. Γεωργίας. «Κομποστοποίηση» Εργαστήριο 4. Γεώργιος Δημόκας. Χρήστος Μουρούτογλου. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Εργαστήριο Βιολογικής Γεωργίας «Κομποστοποίηση» Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. 12 / 10 / 2015 Χρήστος Μουρούτογλου Κομποστοποίηση (Composting) Κομποστοποίηση είναι ο μετασχηματισμός της

Διαβάστε περισσότερα

Κομποστοποίηση Οργανικών Υπολειμμάτων

Κομποστοποίηση Οργανικών Υπολειμμάτων Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Κρήτης Εργαστήριο Διαχείρισης Στερεών Υπολειμμάτων & Υγρών Αποβλήτων Κομποστοποίηση Οργανικών Υπολειμμάτων Δρ Θρασύβουλος Μανιός Επίκουρος Καθηγητής Μάιος 2009 Πίνακας Περιεχομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβια χώνευση - Κομποστοποίηση Απαραίτητος συνδυασμός για ολοκληρωμένη ενεργειακή αξιοποίηση οργανικών αποβλήτων

Αναερόβια χώνευση - Κομποστοποίηση Απαραίτητος συνδυασμός για ολοκληρωμένη ενεργειακή αξιοποίηση οργανικών αποβλήτων Αναερόβια χώνευση - Κομποστοποίηση Απαραίτητος συνδυασμός για ολοκληρωμένη ενεργειακή αξιοποίηση οργανικών αποβλήτων Γεράσιμος Λυμπεράτος Καθηγητής Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Αναερόβια χώνευση Είναι η

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια προϊόντα του βιολογικού μεταβολισμού είναι το διοξείδιο του άνθρακα, το νερό και θερμότητα.

Τα κύρια προϊόντα του βιολογικού μεταβολισμού είναι το διοξείδιο του άνθρακα, το νερό και θερμότητα. ΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ 1. Ορισμός και αρχές κομποστοποίησης Ως κομποστοποίηση ορίζεται η βιολογική, αερόβια, θερμόφιλη και ελεγχόμενη διεργασία μερικής αποσύνθεσης των οργανικών αποβλήτων

Διαβάστε περισσότερα

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας

Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας Ορθή περιβαλλοντικά λειτουργία μονάδων παραγωγής βιοαερίου με την αξιοποίηση βιομάζας ΑΡΓΥΡΩ ΛΑΓΟΥΔΗ Δρ. Χημικός TERRA NOVA ΕΠΕ περιβαλλοντική τεχνική συμβουλευτική ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΕΕ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή κομπόστ από αγρόκτηνοτροφικά

Παραγωγή κομπόστ από αγρόκτηνοτροφικά Παραγωγή κομπόστ από αγρόκτηνοτροφικά υπολείμματα Δρ Θρασύβουλος Μανιός, Καθηγητής, Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων, ΤΕΙ Κρήτης Δρ Μιχάλης Φουντουλάκης, Χημικός Μηχανικός Κομποστοποίηση «η βιολογική αποδόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Υποστρώµατα σποράς λαχανικών

Υποστρώµατα σποράς λαχανικών Υποστρώµατα σποράς λαχανικών Εδαφικά µείγµατα 1. Εδαφική κοµπόστα Χώµα & κοπριά σε αναλογία 2:1 Τύπος χώµατος: Αµµοπηλώδες ή αργιλλοπηλώδες Τύπος κοπριάς: αγελαδινή ή αλογίσια ή προβάτων εν συνιστάται

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά

Ε ΑΦΟΣ. Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά Ε ΑΦΟΣ Έδαφος: ανόργανα οργανικά συστατικά ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Έδαφος Το έδαφος σχηµατίζεται από τα προϊόντα της αποσάθρωσης των πετρωµάτων του υποβάθρου (µητρικό πέτρωµα) ή των πετρωµάτων τω γειτονικών

Διαβάστε περισσότερα

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr

E. Καµπουράκης. Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr ΛίπανσηστηνΒιολογικήΓεωργία E. Καµπουράκης Εθνικό Ίδρυµα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ταχ. Θυρ.. 2229, 71003 Ηράκλειο, Κρήτη Ελλάδα Τηλ.. 281 0 245851, Fax.. 281 0 245873 ekab@nagref-her.gr Λίπανσηστηνβιολογικήγεωργία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚH ΑΡΧH ΤΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

ΒΑΣΙΚH ΑΡΧH ΤΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΒΑΣΙΚH ΑΡΧH ΤΗΣ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ Η κομποστοποίηση είναι διαδικασία που βασίζεται στη δράση διαφόρων αερόβιων μικροοργανισμών εκ των οποίων κάποιοιπροτιμούν θερμοκρασίες 55-65 C (θερμόφιλοι), ενώ άλλοι «εργάζονται»

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση υγρών α οβλήτων

ιαχείριση υγρών α οβλήτων ιαχείριση υγρών α οβλήτων Χαρακτηριστικά αποβλήτων και λυµάτων Α όβλητα & Λύµατα Υγρά α όβλητα: τα υγρά και οι λάσπες που ρέουν εύκολα και αποβάλλονται από κατοικίες, βιοµηχανικές εγκαταστάσεις, µεταφορικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΤΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ

ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΤΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ Δήμος Καλαμαριάς ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΩΣ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΤΕ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΜΥΣΤΙΚΑ Αντιδημαρχία Καθαριότητας, Ανακύκλωσης & Πρασίνου Διεύθυνση Καθαριότητας - Ανακύκλωσης ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Η κομποστοποίηση είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων

Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων Εναλλακτική Διαχείριση Αγροτοβιομηχανικών & Κτηνοτροφικών Αποβλήτων Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής Εργαστήριο Διαχείριση Στερεών Υπολειμμάτων & Υγρών Αποβλήτων Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας

Διαβάστε περισσότερα

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του

Έδαφος. Οι ιδιότητες και η σημασία του Έδαφος Οι ιδιότητες και η σημασία του ΕΔΑΦΟΣ : Είναι το χαλαρό επιφανειακό στρώμα του στερεού φλοιού της γης. ΕΔΑΦΟΓΕΝΕΣΗ: Το έδαφος σχηματίζεται από την αποσάθρωση των μητρικών πετρωμάτων με την επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34

Συντάχθηκε απο τον/την E-GEOPONOI.GR Πέμπτη, 07 Αύγουστος 2008 11:30 - Τελευταία Ενημέρωση Σάββατο, 14 Νοέμβριος 2009 14:34 Φυσικά λιπάσματα Τα κύρια θρεπτικά συστατικά των φυτών Τρεις είναι οι θρεπτικές ουσίες που απαιτούνται από τα φυτά σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από τα άλλα στοιχεία. Είναι το άζωτο(n), ο φώσφορος(p) και

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος

Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Θρυμματισμός Κομποστοποίηση προϊόντων κλαδέματος Εισηγητής: Γιάννης Λιοντήρης, Γεωπόνος - MSc Περιβάλλοντος, Διευθυντής Γεωτεχνικών Υπηρεσιών Δήμου Καλαμάτας Στόχοι της συνάντησης Δεν θα εξετάσουμε όλους

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα

Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Διπλ. Μηχανικός Βασιλειάδης Μιχαήλ ΑΟΥΤΕΒ ΜΗΧΑΝΙΚΗ Α.Ε. 04 Φεβρουαρίου 2011 Hotel King George II Palace Πλατεία Συντάγματος Αθήνα Είδη πρώτων υλών Αγροτικού τομέα Κτηνοτροφικού τομέα Αστικά απόβλητα Αγροτικός

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων

Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Βιολογικές Επεξεργασίες Στερεών Αποβλήτων Κάτια Λαζαρίδη Επίκουρη Καθηγήτρια Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο klasaridi@hua.gr 1 ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΣΚΟΠΟΣ Οδηγία 1999/31/ΕΚ για την Υγειονοµική Ταφή Εναρµόνιση Εθνικού

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος

Νίκος Χαριτωνίδης. Πρόλογος Πρόλογος Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν µια ξεχωριστή κατηγορία τροφίµων. Ο λόγος που ξεχωρίζουν είναι ότι τα προϊόντα αυτά είναι ζωντανά, δηλαδή αναπνέουν και µεταβολίζονται και µετά τη συγκοµιδή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΡΑΣΗ ΗΜΟΥ ΑΡΑ ΙΠΠΟΥ

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΡΑΣΗ ΗΜΟΥ ΑΡΑ ΙΠΠΟΥ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΡΑΣΗ ΗΜΟΥ ΑΡΑ ΙΠΠΟΥ Ελένη Κίρλαππου Λειτουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων ήμος Αραδίππου ΤΕΠΑΚ, 7 Οκτωβρίου 2014 1. Εισαγωγή 2. Ενεργειακή Πολιτική Δήμου Αραδίππου 3. Έργο IMAST 1. Εισαγωγή (1) Η μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης

Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης Βελτίωση αναερόβιων χωνευτών και αντιδραστήρων µεθανογένεσης Τι είναι; BI-CHEM XP146 βιο-ενζυµατικό προϊόν σε σκόνη που περιέχει: Ένζυµα: τύποι πρωτεάσης, αµυλάσης, κυτταρινάσης και λιπάσης Αναερόβια βακτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

7. Η μικροβιολογία της κομποστοποίησης

7. Η μικροβιολογία της κομποστοποίησης 7. Η μικροβιολογία της κομποστοποίησης Έχει ήδη αναφερθεί ότι η κομποστοποίηση είναι μια καθαρά βιολογική διαδικασία στην οποία πλήθος μακροοργανισμών και κυρίως μικροοργανισμών παίρνουν μέρος. Οι μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου

Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου Ανδρέας Αθανασόπουλος Γεωπόνος, Υπεύθυνος Κ.Π.Ε. Λαυρίου Μακροστοιχεία ( C O Η ) Ν Ρ Κ Με αυτή τη σειρά και στα λιπάσματα Ιχνοστοιχεία Mn Mg Zn B... (Fe) 15/10/2011 ΚΠΕ Λαυρίου 2 Ανόργανη Οργανική (χηλική)

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνική Περιβάλλοντος

Τεχνική Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 9: Απομάκρυνση αζώτου Ευθύμιος Νταρακάς Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

Σήµερα οι εξελίξεις στην Επιστήµη και στην Τεχνολογία δίνουν τη

Σήµερα οι εξελίξεις στην Επιστήµη και στην Τεχνολογία δίνουν τη ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο: ΑΡΧΕΣ & ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Συνδυασµός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Προσφέρει τη δυνατότητα χρησιµοποίησης των ζωντανών οργανισµών για την παραγωγή χρήσιµων προϊόντων 1 Οι ζωντανοί οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτική και Ποσοτική Εκτίµηση των Παραγόµενων Αερίων θερµοκηπίου κατά την Κοµποστοποίηση Ιλύος Βιολογικών Καθαρισµών

Ποιοτική και Ποσοτική Εκτίµηση των Παραγόµενων Αερίων θερµοκηπίου κατά την Κοµποστοποίηση Ιλύος Βιολογικών Καθαρισµών Α.Τ.Ε.Ι ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ποιοτική και Ποσοτική Εκτίµηση των Παραγόµενων Αερίων θερµοκηπίου κατά την Κοµποστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5

Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 31 Δημητριακά και προϊόντα Αρτοποιίας Ψωμί και Γλυκά 5 Πολύ λίγοι υδρατμοί επιλογή σωστής θερμοκρασίας Οι θερμοκρασίες ποικίλουν ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού. Το σιταρένιο ψωμί ψήνεται σε χαμηλότερες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ. ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc.

ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ. ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc. ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΙΛΥΟΣ ΑΠΟΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΝίκοςΚάρτσωνας, Πολιτικός Μηχανικός, Υγιειονολόγος M.Sc. ιαχείρισηστερεώναποβλήτων Στόχος της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων: προστασία της δηµόσιας

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50

Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας. Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Ενεργειακή Αξιοποίηση Βιομάζας Δρ Θρασύβουλος Μανιός Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΙ Κρήτης ΣΕΠ στην ΠΣΕ50 Τι ορίζουμε ως «βιομάζα» Ως βιομάζα ορίζεται η ύλη που έχει βιολογική (οργανική) προέλευση. Πρακτικά,

Διαβάστε περισσότερα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα

Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Αναερόβιες Μονάδες για την παραγωγή βιο-αερίου από βιοµάζα Βιο-αέριο? Το αέριο που παράγεται από την ζύµωση των οργανικών, ζωικών και φυτικών υπολειµµάτων και το οποίο µπορεί να χρησιµοποιηθεί για την

Διαβάστε περισσότερα

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1

econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση econtentplus programme ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ 1 econteplusproject Organic.Edunet ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΣΟΛΑΝΩΔΩΝ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ Χαράλαμπος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ ΧΡΗΣΗ ΟΖΟΝΤΟΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΕ ΠΥΡΓΟΥΣ ΨΥΞΗΣ Η χρήση του όζοντος για την κατεργασία νερού σε πύργους ψύξης αυξάνει σηµαντικά τα τελευταία χρόνια και αρκετές έρευνες και εφαρµογές που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα καυσίμου σελ.1

Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Παράρτημα καυσίμου σελ.1 Περιγραφές της σύστασης καύσιμης βιομάζας Η βιομάζα που χρησιμοποιείται σε ενεργειακές εφαρμογές μπορεί να προέρχεται εν γένει από δέντρα ή θάμνους (ξυλώδης ή λιγνο-κυτταρινούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ 4 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ 4 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012 ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΔΑΦΟΛΟΓΙΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ 4 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2012 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: 1. Οι εδαφικές ιδιότητες μεταβάλλονται: Α. Κατά μήκος των τριών αξόνων (x, y, z) Β. Με το πέρασμα του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΔΙΑΘΕΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΚΑΙ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ενότητα 5: Στερεά απόβλητα και Αστική Ρύπανση (Μέρος 2 ο ) Ζαγγανά Ελένη Σχολή : Θετικών Επιστημών Τμήμα : Γεωλογίας Σκοποί ενότητας Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20

Πρόλογος Το περιβάλλον Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 Πίνακας περιεχομένων Πρόλογος... 7 1. Το περιβάλλον... 19 1.1 Περιβάλλον και οικολογική ισορροπία... 19 1.2 Η ροή της ενέργειας στο περιβάλλον... 20 2. Οι μικροοργανισμοί... 22 2.1 Γενικά... 22 2.2 Ταξινόμηση

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική και Διατροφική Μικροβιολογία

Περιβαλλοντική και Διατροφική Μικροβιολογία Περιβαλλοντική και Διατροφική Μικροβιολογία Βιολογική Επεξεργασία Στερεών αποβλήτων Κομποστοποίηση, Αναερόβια Χώνευση, Βιολογική Επεξεργασία Υγρών Αγροτικών Αποβλήτων - Βιοκλίνες Δημήτριος Καρπούζας Μέθοδοι

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ»

διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ» Πρώιµα κηπευτικά και ελαιόλαδο ολοκληρωµένης διαχείρισης από Αγροτικό Συνεταιρισµό Μάνος ασενάκης Πρόεδρος Συνεταιρισµού Κουτσουρά, «ΦΟΙΝΙΚΑΣ» Ο Αγροτικός Συνεταιρισµός Κουτσουρά Ο Αγροτικός Συνεταιρισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Πηγή ενέργειας Θερμότητα Οργανισμός CH 2 ON. 01 P. 001 S. 0005 Άχρηστες Απαραίτητα δομικά στοιχεία (C, N, P, H, O, ιχνοστοιχεία) Ουσίες ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Φωτοσυνθετικοί οργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ Δήμος Καλαμαριάς ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ Ευχαριστούμε για τη συμμετοχή σας! Ο Δήμαρχος Καλαμαριάς Θεοδόσης Μπακογλίδης Ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας, Ανακύκλωσης & Πρασίνου Σταύρος Ζαμπέτογλου

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες. για την παραγωγή ενέργειας. Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής

Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες. για την παραγωγή ενέργειας. Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής Ολοκληρωμένη αξιοποίηση αποβλήτων από αγροτοβιομηχανίες για την παραγωγή ενέργειας Μιχαήλ Κορνάρος Αναπλ. Καθηγητής ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ Τμήμα Χημικών Μηχανικών Εργαστήριο Βιοχημικής Μηχανικής και Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων «Αναλύσεις κτηνοτροφικών αποβλήτων σε κτηνοτροφικές μονάδες του Δήμου Αραδίππου»

Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων «Αναλύσεις κτηνοτροφικών αποβλήτων σε κτηνοτροφικές μονάδες του Δήμου Αραδίππου» Ολοκληρωμένη Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Αποβλήτων «Αναλύσεις κτηνοτροφικών αποβλήτων σε κτηνοτροφικές μονάδες του Δήμου Αραδίππου» ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 3 2. Μεθοδολογία...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Περιεχόμενα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Περιεχόμενα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 1 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 1.1 ΤΟ ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ... 3 1.1.1 Το βιοαέριο στην Ελλάδα... 6 1.2 ΛΥΜΑΤΑ ΧΟΙΡΟΣΤΑΣΙΟΥ... 8 1.2.1 Σύσταση των λυμάτων χοιροστασίου... 8 1.2.1.1 Νερό... 8

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανικός, Επίκουρος Καθηγητής

Μηχανικός, Επίκουρος Καθηγητής ( ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ί ΡΥΜΑ Κ Ρ Η Τ Η Σ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΛΑ ΟΚΑΘΑΡΩΝ ΗΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ο ενεργός αερισμός παρέχει στους μικροοργανισμούς φρέσκο αέρα, δηλαδή οξυγόνο.

1. Ο ενεργός αερισμός παρέχει στους μικροοργανισμούς φρέσκο αέρα, δηλαδή οξυγόνο. ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Τρία είναι τα κυρίαρχα στοιχεία του συστήματος: 1. Ο ενεργός αερισμός παρέχει στους μικροοργανισμούς φρέσκο αέρα, δηλαδή οξυγόνο. 2. Η διεργασία του αερισμού ρυθμίζεται από ένα σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική και ιατροφική Μικροβιολογία

Περιβαλλοντική και ιατροφική Μικροβιολογία Περιβαλλοντική και ιατροφική Μικροβιολογία Βιολογική Επεξεργασία Στερεών αποβλήτων Κομποστοποίηση, Αναερόβια Χώνευση, Βιολογική Επεξεργασία Υγρών Αγροτικών Αποβλήτων - Βιοκλίνες ημήτριος Καρπούζας Μεταπτυχιακό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Κομποστοποίηση εδαφοβελτιωτικό

Κομποστοποίηση εδαφοβελτιωτικό Κομποστοποίηση H αερόβια βιοσταθεροποίηση ή λιπασματοποίηση, ή χουμοποίηση ή κομποστοποίηση είναι εξ' ορισμού η βιολογική αποδόμηση και σταθεροποίηση οργανικών και μικροβίων κάτω από συνθήκες που επιτρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΚΑΙ ΛΥΜΑΤΩΝ Αστικά λύµατα περιέχονται στους υπονόµους του αποχετευτικού συστήµατος που µεταφέρει τα ακάθαρτα νερά µιας ανθρώπινης κοινότητας. Τα αστικά λύµατα προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι. Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι Πίνακας 1. Μέγιστες επιτρεπόμενες συγκεντρώσεις μετάλλων στην ιλύ για εδαφική εφαρμογή Μέταλλο Μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση (mg/kg ξηράς ουσίας) Cd 5 Cr(ολικό) 500 Cu 800 Hg 5 Ni 200 Pb

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης

Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Παραδόσεις του μαθήματος ΑΡΓΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Βιολόγος M.Sc. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο Αρχές και μεθοδολογία της βιοτεχνολογίας 3 Εισαγωγή Η Βιοτεχνολογία αποτελεί συνδυασμό Επιστήμης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super

ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ. Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΛΙΠΑΣΜΑΤΑ - ΝΡ Humus Vita Stallatico Super ΟΡΓΑΝΙΚΟ ΛΙΠΑΣΜΑ ΝΡ O χούμος προέρχεται αποκλειστικά από την ανάμειξη εκλεκτής κοπριάς (βοοειδών και πουλερικών) αφού υποστεί μία διαδικασία ζύμωσης

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 6. Τεχνολογίες Βιολογικής Απορρύπανσης

Διάλεξη 6. Τεχνολογίες Βιολογικής Απορρύπανσης Διάλεξη 6 Τεχνολογίες Βιολογικής Απορρύπανσης Τεχνολογίες Βιολογικής Απορρύπανσης Δύο είναι οι κύριες κατηγορίες μεθόδων - τεχνικών της βιολογικής απορρύπανσης αλλά και γενικότερα των μεθόδων απορρύπανσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Ζήτηµα 1ο Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ιοί είναι :

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000

Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 Θέµατα Βιολογίας Γενική Παιδεία Γ Λυκείου 2000 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Ζήτηµα 1ο Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

«Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

«Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «Κατασκευή κομποστοποιητή στο σχολικό κήπο ή στο σπίτι» ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Αριθμός μελών ομάδας:... Μέλη:......... Γραμματέας:... Όνομα ομάδας:... ΚΠΕ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ-ΤΡΟΙΖΗΝΑΣ-ΜΕΘΑΝΩΝ Ο κήπος του ΚΠΕ Τα φύλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ- ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ- ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ- ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΩΝ ΛΙΠΑΣΜΑΤΩΝ. Κυριλλίδου Χριστοδούλα Α.Μ.:351/03 Ξενόπουλος Κωνσταντίνος Α.Μ.:203/02 Επιβλέπων καθηγητής: Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρμογών ΠΕΡΙΛΗΨΗ Σκοπός της

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων

Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων Πρακτικές Ορθής Διαχείρισης Στερεών Γεωργικών Υπολειμμάτων ΚΑΤΣΑΜΠΑΣ ΗΛΙΑΣ Δρ. Χημικός Μηχανικός Προϊστάμενος Τμήματος Περιβάλλοντος & Υδροοικονομίας Περιφερειακής Ενότητας Μεσσηνίας Περιφέρειας Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ?

Ορισμός το. φλψ Στάδια επεξεργασίας λυμάτων ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? ΘΕΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ? Ο βιολογικος καθαρισμος αφορα την επεξεργασια λυματων, δηλαδη τη διαδικασια μεσω της οποιας διαχωριζονται οι μολυσματικες ουσιες από

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΜΟΝΑ Α ΑΝΑΕΡΟΒΙΑΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΓΡΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΤΥΡΟΚΟΜΙΚΩΝ ΜΟΝΑ ΩΝ Τα υγρά απόβλητα µονάδων επεξεργασίας τυροκοµικών προϊόντων περιέχουν υψηλό οργανικό φορτίο και προκαλούν αυξηµένα περιβαλλοντικά

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι άμεση ρύπανση?

Τι είναι άμεση ρύπανση? ΡΥΠΑΝΣΗ ΝΕΡΟΥ Τι είναι ρύπανση; Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΡΥΠΑΝΤΩΝ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Εισαγωγή Η μαγιά που χρησιμοποιούμε για την παραγωγή ψωμιού, αποτελείται από μικροοργανισμούς (ζυμομήκυτες, Saccharomyces

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου

Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Δ. Πρακτική. Πρακτικό Εργαστήριο Πίνακας Ελέγχου Ο παρακάτω πίνακας παρέχει πληροφορίες για τις ομάδες προϊόντων, όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο Γ. Η πρώτη στήλη παρουσιάζει όλων των ειδών τα προϊοντικά

Διαβάστε περισσότερα

LIFE08 ENV/GR/000578. Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη. Eργ. Μηχανικής Περιβαλλοντικών Διεργασιών, Τμήμα Χημικών Μηχανικών

LIFE08 ENV/GR/000578. Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη. Eργ. Μηχανικής Περιβαλλοντικών Διεργασιών, Τμήμα Χημικών Μηχανικών LIFE08 ENV/GR/000578 «Ανάπτυξη ολοκληρωμένης πολιτικής για τη διαχείριση αγροτοβιομηχανικών αποβλήτων με στόχο τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας» Μ. Κορνάρος & Κ. Βαβουράκη, Μ. Δαρειώτη

Διαβάστε περισσότερα

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ.

1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. 1.2. Ο ΣΙΔΗΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ. Ο σίδηρος πολύ σπάνια χρησιμοποιείται στη χημικά καθαρή του μορφή. Συνήθως είναι αναμεμειγμένος με άλλα στοιχεία, όπως άνθρακα μαγγάνιο, νικέλιο, χρώμιο, πυρίτιο, κ.α.

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση

Δασική Εδαφολογία. Εδαφογένεση Δασική Εδαφολογία Εδαφογένεση Σχηματισμός της στερεάς φάσης του εδάφους Η στερεά φάση του εδάφους σχηματίζεται από τα προϊόντα της αποσύνθεσης των φυτικών και ζωικών υπολειμμάτων μαζί με τα προϊόντα της

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Course: Renewable Energy Sources

Course: Renewable Energy Sources Course: Renewable Energy Sources Interdisciplinary programme of postgraduate studies Environment & Development, National Technical University of Athens C.J. Koroneos (koroneos@aix.meng.auth.gr) G. Xydis

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕΤΑΤΡΟΠΗ ΙΛΥΟΣ ΖΥΘΟΠΟΙΙΑΣ ΣΕ ΚΟΜΠΟΣΤ ΜΕ ΤΗ ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΣΥΝ-ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες Κατηγορίες παραγόντων Μικροβιολογία Τροφίµων Παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη και την επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα. Η ανάπτυξη και η επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα