Προτάσεις επίτευξης δεικτών στο πλαίσιο συµµετοχής στο Βραβείο Αειφόρου Σχολείου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Προτάσεις επίτευξης δεικτών στο πλαίσιο συµµετοχής στο Βραβείο Αειφόρου Σχολείου"

Transcript

1 Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ - ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ Τµ. ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ Τηλ.: , Fax URL: fla.teiep.gr Πράσινη σχολική αυλή στο 2 ο Νηπιαγωγείο Παιανίας Προτάσεις επίτευξης δεικτών στο πλαίσιο συµµετοχής στο Βραβείο Αειφόρου Σχολείου Τσιρογιάννης Γιάννης Γεωπόνος PhD, MSc Γεωργικός Μηχανικός Καθηγητής Εφαρµογών Τµ. Ανθοκοµίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου ΤΕΙ Ηπείρου Χιωτέλλη Κατερίνα Γεωπόνος PhD Αρχιτέκτονας Τοπίου Φορέας ιαχείρισης Παµβώτιδας Βάρρας Γρηγόρης ασολόγος PhD Επίκουρος Καθηγητής Τµ. Ανθοκοµίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου ΤΕΙ Ηπείρου Τσουκαλά Κικιλία Νηπιαγωγός, ιεύθυνση Πρωτοβάθµιας Εκπαίδευσης Ν. Καρδίτσας Άρτα 2012

2 Εικόνα εξώφυλλου: Παπίλιος ο Μαχάων, τυπική πεταλούδα της ελληνικής φύσης (πηγή: Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας) Περιεχόµενα Εισαγωγή... 3 Θέση του έργου και υφιστάµενη κατάσταση... 3 Η περιοχή και το κλίµα της... 6 Γενικό πλάνο προτεινόµενων επεµβάσεων... 7 Ανάλυση προτεινόµενων επεµβάσεων ανά δείκτη Κατανάλωση νερού σε κυβικά µέτρα νερού ανά µαθητή και εκπαιδευτικό... 8 Γεωτεχνικές προτάσεις ιαθέτει το σχολείο λαχανόκηπο, ανθόκηπο ή ταρατσόκηπο;... 9 Γεωτεχνικές προτάσεις Πρόταση φυτών (ανθοφόρων και αρωµατικών) Χώµατα και υλικά επικάλυψης Κατασκευές Οδηγίες εγκατάστασης και ειδικές προφυλάξεις Πρόταση δηµιουργίας λαχανόκηπου Καλοκαιρινά Χειµερινά Οδηγίες εγκατάστασης και ειδικές προφυλάξεις Πόσα δέντρα και πολυετείς θάµνοι φυτεύτηκαν φέτος στο σχολείο; Γεωτεχνικές προτάσεις Οδηγίες εγκατάστασης και ειδικές προφυλάξεις Γίνεται κοµποστοποίηση στο σχολείο; Γεωτεχνικές προτάσεις Οδηγίες εγκατάστασης και ειδικές προφυλάξεις Αναφορές Εικόνες Εικόνα 1 ορυφορική εικόνα της θέσης σχολικού συγκροτήµατος (Google Earth) και ορθοφωτοχάρτης της θέσης του σχολικού συγκροτήµατος (Κτηµατολόγιο ΑΕ)..3 Εικόνα 2 Ορθοφωτοχάρτης του σχολείου (Κτηµατολόγιο ΑΕ)... 4 Εικόνα 3 Τοπογραφικό διάγραµµα σχολικής αυλής... 4 Εικόνα 4 Απόψεις της αυλής συνέχεια (Βάρρας Γ., 11/2012)... 5 Εικόνα 5 Οµβροθερµικό διάγραµµα και ξηροθερµική περίοδος... 6 Εικόνα 6 Ιδέες επεµβάσεων... 7 Εικόνα 7 Απλές διατάξεις φιλτραρίσµατος νερού βροχής και ειδικά φίλτρα... 9 Εικόνα 8 Τα παιδιά ενθουσιάζονται όταν συµµετέχουν σε διαδικασίες ανάπλασης της σχολικής αυλής και ταυτόχρονα καλλιεργείται η αγάπη και η υπευθυνότητά τους για τη φύση (27 ο σχολείο Ιωαννίνων, φωτο Χιωτέλλη Κατερίνα, 2011) Εικόνα 9 Μικρός λαχανόκηπος Εικόνα 10 Αναµενόµενη εικόνα λαχανόκηπου και σκιάχτρο Εικόνα 11 Κοµποστοποιητής 600lt Εικόνα 12 Κάδος κοµποστοποίησης από παλέτες µε κατακόρυφο κήπο (Καραµολέγκου και ηµητράκη, 2012) Πίνακες Πίνακας 1 Κλιµατικά δεδοµένα, εξατµισοδιαπνοή αναφοράς και ανάγκες σε νερό (κίτρινες γραµµές: εντός αρδευτικής περιόδου, 1mm νερό=1lt/m 2 )... 6 Πίνακας 2 Περίοδοι φύτευσης φυτών

3 Εισαγωγή Στο πλαίσιο συµµετοχής στο Βραβείο Αειφόρου Σχολείου (http://www.aeiforosxoleio.gr/), η διευθύντρια του 2 ου ηµοτικού Σχολείου Παιανίας, κ. Ευαγγελία Τριανταφύλλου ήλθε σε επαφή µε το τµ. Ανθοκοµίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΤΕΙ Ηπείρου (fla.teiep.gr) το οποίο είναι επιστηµονικός σύµβουλος του Βραβείου, µε σκοπό την υποστήριξη σε θέµατα που αφορούν το πράσινο, την κοµποστοποίηση και την αποτελεσµατική χρήση του νερού για άρδευση µε παράλληλη αξιοποίηση του νερού βροχής. Από την ειδική σελίδα του βραβείου σχετικά µε τους δείκτες για νηπιαγωγεία (http://www.aeiforosxoleio.gr/deiktes.php?stp=2), είναι φανερό ότι το τµ. ΑΑΤ µπορεί να κάνει προτάσεις σχετικά µε τους περιβαλλοντικούς δείκτες (Γ): 3. Κατανάλωση νερού σε κυβικά µέτρα νερού ανά µαθητή και εκπαιδευτικό. 10. ιαθέτει το σχολείο λαχανόκηπο, ανθόκηπο ή ταρατσόκηπο; 11. Πόσα δέντρα και πολυετείς θάµνοι φυτεύτηκαν φέτος στο σχολείο; 12. Γίνεται κοµποστοποίηση στο σχολείο; Τονίζεται ότι το κείµενο αυτό δεν αποτελεί µελέτη σχεδιασµού ή ανασχεδιασµού της σχολικής αυλής αλλά σειρά προτάσεων για τους συγκεκριµένους δείκτες του Βραβείου. Θέση του έργου και υφιστάµενη κατάσταση Το 2 ο Νηπιαγωγείο Παιανίας, βρίσκεται στο νοµό Αττικής, στην πόλη της Παιανίας (Εικόνα 1), στην οδό Πέδουλα Κύπρου 1 ( συντεταγµένες X, Y σε m χαρακτηριστικού σηµείου (κορυφή στέγης) κατά ΕΓΣΑ 87: ,1 και ,917) (Εικόνα 2). Εικόνα 1 ορυφορική εικόνα της θέσης σχολικού συγκροτήµατος (Google Earth) και ορθοφωτοχάρτης της θέσης του σχολικού συγκροτήµατος (Κτηµατολόγιο ΑΕ) 3

4 Β Εικόνα 2 Ορθοφωτοχάρτης του σχολείου (Κτηµατολόγιο ΑΕ) Το διαθέσιµο τοπογραφικό διάγραµµα της αυλής (Εικόνα 3) δεν αντιστοιχεί µε την υφιστάµενη κατάσταση. Η δε απόσταση του σχολείου από την έδρα του τµ. ΑΑΤ δεν επιτρέπει την αναλυτική επιτόπια συλλογή στοιχείων (τοπογραφική αποτύπωση, θέση και είδος φύτευσης και υλικών επίστρωσης, τύπος χώµατος, θέση και χαρακτηριστικά υδροληψιών, απολήξεις υδρορροών κοκ). Στις εικόνες που ακολουθούν (Εικόνα 4) παρουσιάζεται µία σειρά από απόψεις τις σχολικής αυλής. Εικόνα 3 Τοπογραφικό διάγραµµα σχολικής αυλής Μια εκτίµηση (εµβαδοµέτρηση µε βάση την ορθοφωτογραφία του Κτηµατολογίου) του εµβαδού των διαφόρων επιφανειών είναι: οικόπεδο: 1.800m 2 (χωρίς το χώρο στάθµευσης), στεγασµένοι χώροι: 450 m 2, χώροι πράσινου 850 m 2 (συµπεριλαµβανοµένης και της παιδικής χαράς). 4

5 (α) ανατολική άποψη από την είσοδο κτηρίου (β) βόριο-ανατολικά από την είσοδο κτηρίου (γ) βόριο-ανατολικά από την είσοδο κτηρίου (δ) νότιο-ανατολικά από είσοδο κτηρίου (ε) νότιο-ανατολικά από είσοδο κτηρίου (στ) νότιο-ανατολικά από είσοδο κτηρίου (ι) νότιο-δυτική πλευρά, παιδική χαρά (ια) νότια πλευρά, παιδική χαρά (ιβ) δυτική πλευρά Εικόνα 4 Απόψεις της αυλής συνέχεια (Βάρρας Γ., 11/2012) 5

6 Η περιοχή και το κλίµα της Η Παιανία είναι οικοδοµηµένη στις παρυφές του Υµηττού, περιτριγυρισµένη από καλλιεργήσιµες εκτάσεις. Η περιοχή είναι άνυδρη µε κλίµα ξηρό και µεσογειακό. Η χλωρίδα συνίσταται κυρίως σε αµπελώνες, ελαιόδενδρα και λοιπά καλλιεργήσιµα είδη. Με βάση τα κλιµατικά δεδοµένα του κοντινότερου µετεωρολογικού σταθµού της ΕΜΥ (Μ.Σ. Σπάτων, περίοδος παρατηρήσεων: ) 1, δηµιουργήθηκε το οµβροθερµικό διάγραµµα (Εικόνα 5) και υπολογίστηκε η εξατµισοδιαπνοή αναφοράς αλλά και οι ανάγκες σε νερό τυπικών φυτεύσεων (Πίνακας 1). Τ (οc) 35,00 30,00 25,00 20,00 15,00 10,00 5,00 ξηροθερµική περίοδος 70,00 60,00 50,00 40,00 30,00 20,00 10,00 B (mm/µήνα) 0,00 0, Τmin (oc) Tmax (oc) Τmean (oc) EΤo (mm day-1) B (mm/µήνα) Μήνας Εικόνα 5 Οµβροθερµικό διάγραµµα και ξηροθερµική περίοδος Η ξηροθερµική περίοδος εκτείνεται από µέσα Απριλίου έως και τέλος Οκτωβρίου, την περίοδο αυτή αναµένεται να υπάρχει ανάγκη άρδευσης. Πίνακας 1 Κλιµατικά δεδοµένα, εξατµισοδιαπνοή αναφοράς και ανάγκες σε νερό (κίτρινες γραµµές: εντός αρδευτικής περιόδου, 1mm νερό=1lt/m 2 ) Θερµοκρασίες περιόδου αναφοράς (π.χ. µήνα) Βροχόπτωση B (mm/µήνα) Εξατµισοδι απνοή αναφοράς Ανάγκες σε νερό φυτών µε µικρές απαιτήσει, σε πυκνή φύτευση Ανάγκες σε νερό φυτών µε µέτριες απαιτήσει, σε πυκνή φύτευση Ανάγκες σε νερό λαχανικά Τmin Tmax Μήνας ( o C) ( o EΤo C) (mm day -1 ) mm day -1 mm day -1 mm day -1 Ιαν 4,3 12,2 42,4 1,09 0,26 0,78 1,03 Φεβ 4,7 12,7 33,2 1,47 0,35 1,06 1,39 Μαρ 6,3 15,1 28,5 2,23 0,53 1,60 2,12 Απρ 8,6 18,5 13,1 3,34 0,80 2,40 3,17 Μαϊ ,66 1,12 3,36 4,43 Ιουν 17,3 29,5 3,6 5,86 1,41 4,22 5,56 Ιουλ 20,1 31,1 1,2 5,67 1,36 4,08 5,38 1 Μεγαδούκα., Προσδιορισµός και στατιστική επεξεργασία βιοδιαθέσιµων βαρεών µετάλλων σε επιβαρτµένα εδάφη της περιοχής Βάρης - Κορωπίου. Μεταπτυχιακή εργασία. Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθήνας. ιαθέσιµο στο: 6

7 Θερµοκρασίες περιόδου αναφοράς (π.χ. µήνα) Βροχόπτωση B (mm/µήνα) Εξατµισοδι απνοή αναφοράς Ανάγκες σε νερό φυτών µε µικρές απαιτήσει, σε πυκνή φύτευση Ανάγκες σε νερό φυτών µε µέτριες απαιτήσει, σε πυκνή φύτευση Ανάγκες σε νερό λαχανικά Τmin Tmax Μήνας ( o C) ( o EΤo C) (mm day -1 ) mm day -1 mm day -1 mm day -1 Αυγ 19,9 30,4 3,5 4,89 1,17 3,52 4,64 Σεπ 16,5 27,7 2,7 3,8 0,91 2,74 3,61 Οκτ 13,1 22,6 32,4 2,33 0,56 1,68 2,21 Νοε 9,3 17,3 46,6 1,38 0,33 1,00 1,31 εκ 6,2 13,7 52,2 1,01 0,24 0,72 0,95 Γενικό πλάνο προτεινόµενων επεµβάσεων Το γενικό πλάνο προβλέπει τη δηµιουργία ανεµοφράκτη στη βόρεια πλευρά, τη φύτευση φυλλοβόλων δένδρων για σκιά νότια της παιδικής χαράς και βόρεια του λαχανόκηπου, τη φύτευση ανθοφόρων θάµνων, τη δηµιουργία λαχανόκηπου, την εγκατάσταση συστήµατος συλλογής νερού βροχής µε σκοπό την άρδευση και την εγκατάσταση κάδων κοµποστοποίησης (Εικόνα 6). Ακολουθεί ανάλυση των προτεινόµενων επεµβάσεων. αειθαλή - ανεµοφράκτης δεξαµενή όµβριων φυλλοβόλα - σκίαση αρωµατικά ανθοφόρα λαχανόκηπος ανθοφόρα ανθοφόρα Κάδος κοµποστοποίησης φυλλοβόλα - σκίαση ελιά - αµπέλι Εικόνα 6 Ιδέες επεµβάσεων 7

8 Ανάλυση προτεινόµενων επεµβάσεων ανά δείκτη Η ανάλυση που ακολουθεί αφορά τους δείκτες του Βραβείου Αειφόρου Σχολείου που ανήκουν στην κατηγορία «Γ. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΕΙΚΤΕΣ» για νηπιαγωγεία. 3. Κατανάλωση νερού σε κυβικά µέτρα νερού ανά µαθητή και εκπαιδευτικό. Στη Μαθησιακή περιοχή «Περιβάλλον και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη», υπάρχει Ενότητα η οποία αφορά στην ιαχείριση Υδατικών Πόρων. Εκεί περιγράφονται µαθησιακοί στόχοι αναγνώρισης της άσκοπης χρήσης νερού και της υιοθέτησης στάσεων και συµπεριφορών που ενισχύουν την εξοικονόµηση νερού. Οι δράσεις που προτείνονται σχετικά µε τον είκτη 3, µπορούν να παρουσιαστούν και να συζητηθούν µε τα παιδιά του νηπιαγωγείου στο πλαίσιο προβληµατισµού, εντοπισµού και υιοθέτησης κατάλληλων στρατηγικών ορθολογικής διαχείρισης του νερού. Επίσης, οι καταγραφές ποσοτήτων νερού που προτείνονται µπορούν να παρακολουθούνται, να ακολουθούνται από τα ίδια τα παιδιά, ίσως και µε δικές τους καταγραφές και να εµπλουτίζονται µε άλλες διαθεµατικές δραστηριότητες. Έτσι, τα παιδιά αναπτύσσουν δεξιότητες καταγραφής, ενισχύουν τη µαθηµατική σκέψη τους µέσα από συγκρίσεις ποσοτήτων, και τη µεταγνωστική σκέψη τους µέσα από την αξιοποίηση των καταγραφών σε ποικίλες δραστηριότητες. Γεωτεχνικές προτάσεις Στο σχολείο δεν υπάρχει αρδευτικό δίκτυο. Τα φυτά αρδεύονται µε το χέρι. Μία βελτίωση που θα µπορούσε να προταθεί και να έχει επίπτωση στην γενικότερη κατανάλωση νερού σε κυβικά µέτρα νερού ανά µαθητή και εκπαιδευτικό θα ήταν η αξιοποίηση του νερού της βροχής για την άρδευση του λαχανόκηπου αλλά και άλλων τµηµάτων πράσινου. Ακόµη συστήνεται η δηµιουργία λάκκων γύρω από όλα τα υφιστάµενα και νέα φυτά (θάµνοι και δένδρα) ώστε να γίνεται καλύτερη αξιοποίηση του νερού της βροχής. Μια καλή λεκάνη πρέπει να έχει διάµετρο τουλάχιστον 60cm και βάθος 10-20cm. Με τις υδρορροές υπάρχει η δυνατότητα χρήσης δεξαµενών (συνήθως από µαύρο πλαστικό), όπου θα αποθηκεύεται το νερό για µελλοντική χρήση. Συνήθως το νερό που καταλήγει στις δεξαµενές αυτές προέρχεται από τη στέγη του κτηρίου. Η ποσότητα του νερού που συλλέγεται εξαρτάται από το µέγεθος, το υλικό της επιφάνειας και την κλίση της στέγης. Οι δεξαµενές συστήνεται να είναι κλειστές ώστε να αποφεύγεται το λέρωµα του νερού µε φύλλα, κουτσουλιές ή άλλα υλικά, η ανάπτυξη µικροοργανισµών στην επιφάνεια, η δηµιουργία ευνοϊκών συνθηκών για συγκέντρωση κουνουπιών κοκ. Τα ανοίγµατα των δεξαµενών πρέπει να κλειδώνονται για λόγους ασφαλείας. Απλές διατάξεις (όπως σχάρες στην είσοδο νερού στις κατεβασιές των υδρορροών) ή η χρήση ειδικών φίλτρων (Εικόνα 7) στις απολήξεις προς τις δεξαµενές βοηθούν ακόµη περισσότερο στη διατήρηση του νερού όσο το δυνατόν καθαρότερου. 8

9 Εικόνα 7 Απλές διατάξεις φιλτραρίσµατος νερού βροχής και ειδικά φίλτρα Στη συγκεκριµένη περίπτωση προτείνεται η εγκατάσταση δεξαµενής συλλογής νερού από τις υδρορροές και η εγκατάσταση υποβρύχια αντλίας σε αυτή µε σκοπό την τροφοδοσία λάστιχου ποτίσµατος (προτεινόµενο µήκος λάστιχου 30m). Με βάση υπολογισµούς (Τσιρογιάννης, 2011), η εγκατάσταση µίας δεξαµενής όγκου 3m 3 που θα τροφοδοτούνταν από το νερό που θα έπεφτε στο 1/2 της στέγης (200m 2 ) θα κάλυπτε το % των αναγκών σε νερό (άρδευση µε λάστιχο ή καλύτερα µε ποτιστήρια) ενός λαχανόκηπου εµβαδού 50m 2 που θα καλλιεργούνταν από Οκτώβριο έως και Μάιο. Το κόστος µίας πλαστικής δεξαµενής 3m 3 κυµαίνεται από (υπάρχουν στην αγορά και ειδικοί βροχοσυλλέκτες), το κόστος µίας υποβρύχιας αντλίας όµβριων υδάτων κυµαίνεται από Στο πλαίσιο της δράσης προτείνουµε θα έλθετε σε επαφή µε το τµήµα πράσινου του οικείου Ο.Τ.Α. αλλά και να αναζητήσετε σχετικούς επαγγελµατίες µεταξύ των γονέων και κηδεµόνων των µαθητών. Προσοχή: σε κάθε περίπτωση η εγκατάσταση του συστήµατος να γίνει από επαγγελµατίες. Συστήνεται να ακολουθούνται οι σχετικοί κανονισµοί του ΙΟΚ (2012). Σηµειώνεται ότι η ανάπτυξη ενός συστήµατος αξιοποίησης νερού βροχής είναι µια συνεχής διαδικασία που µπορεί να βελτιωθεί και να επεκταθεί µε το χρόνο. Αυτό είναι αναγκαίο µια και µόνο η παρακολούθηση της λειτουργίας και απόδοσής του χρόνο µε το χρόνο θα δώσει στοιχεία για αναδιατάξεις, βελτιώσεις, ρυθµίσεις και επεκτάσεις. Οι βασικές αρχές συντήρησης του συστήµατος είναι οι ακόλουθες: Καθαρίζουµε τακτικά τις υδροροές, τους αγωγούς και τα φίλτρα. Ελέγχουµε για φαινόµενα διάβρωσης του εδάφους. Καθαρίζουµε και επισκευάζουµε τυχόν αυλάκια, αναχώµατα κοκ. Καθαρίζουµε όσο είναι δυνατόν την δεξαµενή συγκέντρωσης νερού. Ελέγχουµε και διορθώνουµε προβλήµατα στο σύστηµα άρδευσης. Ακόµη εάν είναι δυνατόν καταγράφουµε (π.χ. µε χρήση ενός µετρητή όγκου νερού ρολόι) την ποσότητα νερού που συγκεντρώνουµε καθώς και την ποσότητα του νερού που χρησιµοποιούµε για την άρδευση του σχολικού κήπου. 10. ιαθέτει το σχολείο λαχανόκηπο, ανθόκηπο ή ταρατσόκηπο; Στη Μαθησιακή περιοχή «Περιβάλλον και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη», δεν υπάρχει κάποια ενότητα που να συνδέεται µε τη δηµιουργία λαχανόκηπου ή ανθόκηπου. Παρ όλα αυτά κρίνεται ως παιδαγωγικά πολύ σηµαντική η ενασχόληση των παιδιών µε τα φυτά και τη φύση γενικότερα (Froebel, Decroly, Rousseau, Piaget), καθώς τους δίνεται η δυνατότητα εµπλουτισµού του συναισθηµατικού και νοητικού κόσµου τους. 9

10 Στη Μαθησιακή περιοχή «Φυσικές Επιστήµες», γίνεται αναφορά στη διάκριση των παρατηρήσιµων εξωτερικών µορφολογικών χαρακτηριστικών των φυτών και προτείνονται δραστηριότητες παρατήρησης φυτών, δηµιουργίας φυτολογίου, καθώς και καταγραφής των ιδεών των παιδιών για το ριζικό σύστηµα των φυτών. Επίσης, αναφορικά µε τη διαδικασία της ζωής και της διάκρισης των σταδίων ανάπτυξης, προτείνεται η φύτευση σπόρων, η παρατήρηση και καταγραφή της ανάπτυξής τους, η συσχέτιση της ανάπτυξης µε άλλους παράγοντες (πότισµα, χώµα, φως). Ιδιαίτερα σηµεία προς εκπαιδευτική αξιοποίηση θα µπορούσαν να είναι: ο χωρισµός του λαχανόκηπου/ανθόκηπου σε µικρότερα τρίγωνα, τετράγωνα ή ορθογώνια µέρη, η ταξινόµηση και τοποθέτηση των ειδών (φυτά-λαχανικά, αρωµατικά-ανθοφόρα, χειµερινά-καλοκαιρινά, σπόροι-σπορόφυτα), ο προβληµατισµός σχετικά µε την κατάλληλη περίοδο φύτευσής τους, η παρακολούθηση της πορείας ανάπτυξής τους µε αυτοσχέδιες ή συµβατικές µονάδες µέτρησης, η γνωριµία µε την ποικιλία των χωµάτων που υπάρχουν και η επιλογή του κατάλληλου (φυτόχωµα, φυλλόχωµα), η κατάλληλη τοποθέτηση σε σχέση µε το φυσικό φως και τις καιρικές συνθήκες, οι σωστές ποσότητες χώµατος ή νερού και φυσικά η ενεργητική συµµετοχή των παιδιών ατοµικά και σε οµάδες στη φύτευση και φροντίδα τόσο του ανθόκηπου, όσο και του λαχανόκηπου. Επίσης, η δηµιουργία ανθόκηπου ή λαχανόκηπου θα µπορούσε να συνδεθεί και µε δραστηριότητες των ΤΠΕ, όπως η ανεύρεση στο ιαδίκτυο φωτογραφιών, σχετικών πληροφοριών, εκπαιδευτικών λογισµικών και βίντεο για περιβάλλοντα ανθόκηπων/λαχανόκηπων. Επιπλέον, πτυχές δηµιουργικότητας µπορούν να αναδειχθούν µε την κατασκευή ειδικών ταµπελών σήµανσης κάθε είδους άνθους/λαχανικού µε βότσαλα, ξύλα κλπ., καθώς και µε την δηµιουργική έκφραση ιδεών και συναισθηµάτων κατά την όλη δράση µε ποικίλα υλικά και τεχνικές (µαρκαδόροι, τέµπερες, λαδοπαστέλ, πηλός, πλαστελίνη, φυσικό υλικό, ζωγραφική, ιχνογράφηµα, κολλάζ, µακέτες, δραµατοποίηση κ.α.). Γεωτεχνικές προτάσεις Στην αυλή του σχολείου υπάρχουν αρκετά φυτά (κυρίως θάµνοι µετρίου µεγάλου µεγέθους). Το σχολείο δεν διαθέτει ταρατσόκηπο, ανθόκηπο ή λαχανόκηπο. Η δηµιουργία ταρατσόκηπου δεν είναι εύκολη, λόγω της κεραµοσκεπής που υπάρχει στο µεγαλύτερο µέρος της στέγης αλλά και του αυξηµένου κόστους µίας τέτοιας επέµβασης. Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται: 1. Φύτευση σηµαντικού αριθµού πολυετών ανθοφόρων και αρωµατικών θάµνων. Τα φυτά θα έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: Μεσογειακά µε αντοχή στην ξηρασία κατάλληλα για τη σχολική αυλή (να µην προκαλούν αλλεργίες, να µην έχουν αγκάθια κοκ) να αναβαθµίζουν αισθητικά και να δίνουν ενδιαφέρον στην αυλή (π.χ. να έχουν ποικιλία χρωµάτων, φυλλωµάτων, σχήµατος κόµης, αρωµάτων κοκ, να προσδίδουν εποχιακό ενδιαφέρον, να προσελκύουν βιοποικιλότηταπεταλούδες, πουλιά, κ.ά.» να µην έχουν µεγάλες απαιτήσεις συντήρησης και να µην έχουν υψηλό κόστος προµήθειας ώστε να µπορούν να τα προσφέρουν οι οικογένειες των µαθητών 2. ηµιουργία λαχανόκηπου µε χειµερινά και ανοιξιάτικα λαχανικά (περίοδοι όπου η εκπαιδευτική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη). Ένα πολύ ενδιαφέρον κείµενο σχετικά µε τις φυτεύσεις στις αυλές των σχολείων είναι το «Πρασινίζοντας τις αυλές των σχολείων» (WWG, 1999). Στο κείµενο αυτό ο εκπαιδευτικός θα βρει χρήσιµες τεχνικές οδηγίες για τα φυτά και τις φυτεύσεις αλλά και ένα γενικότερο πλαίσιο πάνω στο οποίο µπορεί να κτίσει ένα εκπαιδευτικό πρόγραµµα σχετικά µε τη χλωρίδα. 10

11 Πρόταση φυτών (ανθοφόρων και αρωµατικών) Προτείνεται η φύτευση φυτών συνολικά. Εικόνα 8 Τα παιδιά ενθουσιάζονται όταν συµµετέχουν σε διαδικασίες ανάπλασης της σχολικής αυλής και ταυτόχρονα καλλιεργείται η αγάπη και η υπευθυνότητά τους για τη φύση (27 ο σχολείο Ιωαννίνων, φωτο Χιωτέλλη Κατερίνα, 2011) Εύκολο να βρεθούν και απαραίτητα να µπουν: - Αρµπαρόριζα - Απήγανος 2 - Γεράνι - ενδρολίβανο - ιµορφοθήκη - υόσµος ή Μέντα - Λεβάντα - Μαργαρίτα - Μπουτλέια (ή Βουτλέγια ή Βουδλέϊα) (ακριβό φυτό όµως έλκει ιδιαίτερα τις πεταλούδες- µπορεί να αντικατασταθεί από δενδρολίβανο στην ίδια θέση) - Κυδωνίαστρο - Ρίγανη - Φασκόµηλο - Κουµαριά - Πυξάρι - Πασχαλιά - Φιλάδελφο - Βιβούρνο - Θυµάρι 2 Ο απήγανος είναι από τα φυτά που προσελκύουν ιδιαίτερα πεταλούδες όπως ο Παπίλιος ο Μαχάων. 11

12 Σχετικά δύσκολο να βρεθούν: - Αγήρατο - Ασκληπιάς - Βερβένα - Γαρύφαλλο ποιητών - Ζίνια - Ηλίανθος - Ηλίοψη - Ηµερόκαλις - Κόσµος - Λευκάνθεµο Χώµατα και υλικά επικάλυψης - Υπολογίστε 2-4lt φυτόχωµα ανά φυτό για βελτίωση του εδάφους - Μπορείτε να χρησιµοποιήσετε φυσικό φλοιό πεύκου για εδαφοκάλυψη Κατασκευές Βότσαλα ποταµίσια σχετικά ανοικτού χρώµατος στα οποία τα παιδιά θα γράψουν µε ανεξίτηλο µαρκαδόρο το όνοµα κάθε φυτού και θα το τοποθετήσουν κοντά στην αντίστοιχη θέση φύτευσης. Οδηγίες εγκατάστασης και ειδικές προφυλάξεις - Συστήνεται η συµµετοχή των παιδιών (µε την κατάλληλη καθοδήγηση) στην φύτευση των φυτών (Εικόνα 8) - Να αποφεύγεται η χρήση αιχµηρών, κοφτερών εργαλείων από τα παιδιά - Ελαφρύ σκάψιµο χώµατος - Προσθήκη φυτοχώµατος και ανακάτεµα - Φυτεύσεις: o Αποστάσεις φύτευσης 15-30cm. o Προσοχή: Η µέντα και ο δυόσµος, επειδή είναι ιδιαίτερα επεκτατικά φυτά να µπουν σε µεγαλύτερη γλάστρα και να φυτευτούν µε τη γλάστρα. - ιαµόρφωση λάκκου συγκέντρωσης νερού σε κάθε φυτό (δείτε σχετικό δείκτη) - Εδαφοκάλυψη µε φυσικό φλοιό πεύκου - Βότσαλα µε ονόµατα - Άφθονη άρδευση κάθε φυτού µετά τη φύτευση Εικόνες, χαρακτηριστικά και τιµές των φυτών µπορείτε να βρείτε σε σχετικούς διαδικτυακούς τόπους. Στο πλαίσιο της δράσης προτείνουµε θα έλθετε σε επαφή µε το τµήµα πράσινου του οικείου Ο.Τ.Α. αλλά και να αναζητήσετε σχετικούς επαγγελµατίες µεταξύ των γονέων και κηδεµόνων των µαθητών. Συστήνεται να ακολουθούνται οι σχετικοί κανονισµοί του ΙΟΚ (2012). Πρόταση δηµιουργίας λαχανόκηπου Η πρόταση που ακολουθεί περιλαµβάνει τόσο χειµερινά όσο και καλοκαιρινά λαχανικά. Η µεγαλύτερη πιθανότητα είναι να φυτευτούν µόνο χειµερινά τα οποία φυτεύονται και ολοκληρώνουν τον κύκλο τους κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Αντίθετα τα καλοκαιρινά θέλουν ιδιαίτερη περιποίηση το καλοκαίρι όπου το σχολείο δεν λειτουργεί συστηµατικά. Η προτεινόµενη θέση του λαχανόκηπου φαίνεται στο 12

13 γενικό σχέδιο πρότασης (Εικόνα 6). Θα απαιτηθεί η µετακίνηση (φύτευση σε άλλη θέση) των θάµνων που ήδη βρίσκονται εκεί. Βέβαια, εάν υπάρχει επιστάτης ή κάποιοι εκπαιδευτικοί, γονείς ή και γείτονες αναλαµβάνουν την περιποίηση των φυτών µπορούν να καλλιεργηθούν και καλοκαιρινά κηπευτικά. Σε αυτή την περίπτωση προτείνεται και η εγκατάσταση ενός απλού αρδευτικού µε προγραµµατιστή και σταλακτηφόρους σωλήνες ώστε τουλάχιστον η άρδευση να γίνεται αυτόµατα. Εάν υπάρχει σχετικό ενδιαφέρον µπορούν να δοθούν επιπλέον οδηγίες. Εικόνα 9 Μικρός λαχανόκηπος Πίνακας 2 Περίοδοι φύτευσης φυτών Καλοκαιρινά Φ: µεταφύτευση Χειµερινά Σ: σπορά απευθείας στη θέση φύτευσης Φυτό Ι Φ Μ Α Μ Ι Ι Α Σ Ο Ν Παρατηρήσεις Πράσο Φ Σέλινο Φ Κρεµµυδάκι Φ Χλωρό, εναλλάξ µε µαρούλι Μαρούλι Φ Εναλλάξ µε κρεµµυδάκι Λάχανο Φ Φ Σπανάκι Σ Σ Όλο σχεδόν το χρόνο Μάραθο Φ Άνηθος Σ Μπορντούρα Μαϊντανός Σ Σ Μπορντούρα Τοµάτες Φ Μελιτζάνες Φ Πιπεριές Φ Κολοκύθια Φ Βασιλικός Φ Σίγουρα κοντά στις µελιτζάνες Σηµείωση: ο µάραθος και ο άνηθος είναι από τα φυτά που προσελκύουν ιδιαίτερα πεταλούδες όπως ο Παπίλιος ο Μαχάων. 13

14 Καλοκαιρινά Τοµάτες 1. Ανά 70-80cm οι σειρές, 90cm τα φυτά επί της γραµµής 2. Ιδιαίτερη προσοχή στο κλάδεµα: αφαιρούνται οι πρώτοι πλευρικοί βλαστοί µε σκοπό τη δηµιουργία ισχυρού στελέχους, αφαίρεση παλαιών φύλλων. 3. Υποστύλωση: 2 καλάµια ή πάσαλοι ύψους περίπου 2m πάνω από το έδαφος αριστερά και δεξιά της γραµµής και σύρµατα: 60cm και από πάνω ανά 40cm (µπορούν στις άκρες να πηγαίνουν διαγώνια προς έδαφος στηρίγµατα + µπορώ και µε δύο καλάµια στήριξη των στύλων στα κάγκελα) Μελιτζάνες 1. Ανά 70-80cm οι σειρές, 90cm τα φυτά επί της γραµµής 2. Καλλιεργητικές φροντίδες ίδιες µε της τοµάτας 3. Συγκοµιδή 3 µήνες περίπου µετά τη µεταφύτευση (οι καρποί να µην είναι πολύ ώριµοι) 4. Ανάµεσα στις µελιτζάνες φυτεύεται βασιλικός για να µη πικρίζουν Πιπεριές 1. Κοινές αλλά και Φλωρίνης 2. Καλλιεργητικές φροντίδες ίδιες µε της τοµάτας 3. Ανά 70-80cm οι σειρές, ανά 50cm τα φυτά Κολοκύθια 1. Θάµνοι όχι έρποντα 2. Ανά 0,9m Άνηθος Βλέπε χειµερινά Μαϊντανός Βλέπε χειµερινά Λάχανο Βλέπε χειµερινά Σπανάκι Βλέπε χειµερινά Χειµερινά Πράσο 1. Φύτευση Αύγουστο 2. ιπλή σειρά στο αυλάκι 3. 15cm από φυτό σε φυτό, 30cm µεταξύ γραµµών 4. Ύψος 30-70cm 5. Περίπου 4 µήνες για συγκοµιδή (30cm τουλάχιστον ύψος, 3-4cm διάµετρος στελέχους) Σέλινο 1. Το φυλλώδες σέλινο 2. Ψηλό 70cm+ 3. Πότισµα µε αυλάκια (ευαίσθητος λαιµός) 4. Θέλει πολύ άζωτο 5. 40cm ανά φυτό στη σειρά (30cm ανά σειρά) 6. Όταν γίνει 30cm καλαµωτή γύρω του (4) Κρεµµυδάκι 1. Φύτευση κοκκαριού 2. Εναλλάξ µε µαρούλι 3. Φύτευση εναλλάξ µε µαρούλι cm µεταξύ γραµµών και φυτών Μαρούλι 1. Εναλλάξ µε κρεµµυδάκι 14

15 2. Ποικιλίες που ξαναφουντώνουν (2-3 σοδειές το χρόνο, ιδανικές για περιορισµένους χώρους) (4) ή ποικιλία Ρωµάνα (Κως) η πιο διαδεδοµένη στην Ελλάδα 3. 40cm µεταξύ γραµµών, 30cm επί των γραµµών (να ληφθεί υπόψη και το κρεµµυδάκι) Λάχανο 1. 50cm από φυτό σε φυτό, 80cm µεταξύ γραµµών ή σε γλάστρες 10lt 2. Μπορεί και καλοκαίρι και χειµώνα Σπανάκι 1. Φύτευση καλύτερα στα πετακτά σε γραµµές (40-50cm µεταξύ γραµµών) 2. Αραίωση ώστε να έχουµε τελικά 1 φυτό ανά 15cm 3. Πολύ χαµηλό Άνηθος 1. Σπορά απευθείας στη θέση ανάπτυξης 2. Αποστάσεις γραµµών 10-15cm 3. Ύψος 30-40cm 4. Μπορεί και καλοκαίρι και χειµώνα (προτιµά όµως χαµηλές θερµοκρασίες) Μάραθο 1. Απόσταση 50cm µεταξύ γραµµών, 15cm φυτών επί της γραµµής Μαϊντανός 1. Σπορά απευθείας στη θέση ανάπτυξης 2. Αποστάσεις γραµµών 10-15cm 3. Ύψος 30-40cm 4. Μπορεί και καλοκαίρι και χειµώνα (προτιµά όµως χαµηλές θερµοκρασίες) Εικόνα 10 Αναµενόµενη εικόνα λαχανόκηπου και σκιάχτρο Οδηγίες εγκατάστασης και ειδικές προφυλάξεις - Στην αγορά κυκλοφορούν πολλά βιβλία σχετικά µε την καλλιέργεια λαχανικών (προτείνεται να γίνει προσπάθεια απόκτησης της σειράς της Ευώνυµου βιβλιοθήκης Σχολικός Κήπος / Οδηγός Καλλιεργειών (συλλογικό έργο µελών ΕΠ του τµ. Επιστήµης Φυτικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθήνας). - Γενικά προτιµάµε την φύτευση σποροφύτων έναντι της σποράς µια και αυξάνεται η πιθανότητα επιτυχίας. Οι σπόροι όµως είναι πολύ πιο φθηνοί από τα σπορόφυτα και η διαδικασία της σποράς έχει ιδιαίτερη εκπαιδευτική αξία για τα παιδιά. Σε περίπτωση σποράς, συστήνεται να προτιµούνται ντόπιες ελληνικές ποικιλίες. είτε σχετικά το ίκτυο Πελίτι: - Προετοιµασία o Αποµάκρυνση αρδευτικού (θα µπει ξανά µετά το σκάλισµα) 15

16 o Καλό σκάλισµα (15-25cm) και προσθήκη κοπριάς (ή λιπάσµατος ή φυτοχώµατος) o Τοποθέτηση σανίδων ή λίθων για πρόσβαση στα φυτά o Ορισµός γραµµών φύτευσης µε σπάγκο - Συστήνεται η συµµετοχή των παιδιών στην φύτευση των φυτών και στις καλλιεργητικές φροντίδες. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να αγοραστούν εργαλεία κατάλληλα για τα παιδιά, γάντια εργασίας, γαλότσες, ποτιστήρια (µπορούν να ζωγραφιστούν από τα παιδιά) καθώς και µικρά καλάθια συλλογής λαχανικών. - Να αποφεύγεται η χρήση αιχµηρών, κοφτερών εργαλείων από τα παιδιά - Άφθονη άρδευση κάθε φυτού µετά τη φύτευση - Για την φυτοπροστασία προτείνεται η χρήση βιολογικής αντιµετώπισης - Ειδικές κατασκευές: o ιάδροµοι από σανίδες ή βότσαλο (πάνω σε πανί εδαφοκάλυψης) o Βότσαλα µε ονόµατα των φυτών. o Σκιάχτρο 3 o Στον τοίχο Εικόνες, χαρακτηριστικά και τιµές των φυτών µπορείτε να βρείτε σε σχετικούς διαδικτυακούς τόπους. Στο πλαίσιο της δράσης προτείνουµε θα έλθετε σε επαφή µε το τµήµα πράσινου του οικείου Ο.Τ.Α. αλλά και να αναζητήσετε σχετικούς επαγγελµατίες µεταξύ των γονέων και κηδεµόνων των µαθητών. Συστήνεται να ακολουθούνται οι σχετικοί κανονισµοί του ΙΟΚ (2012). 11. Πόσα δέντρα και πολυετείς θάµνοι φυτεύτηκαν φέτος στο σχολείο; Σχετικά µε αυτόν τον δείκτη δεν µπορούµε να βρούµε περιεχόµενα στο Νέο Α.Π.Σ., αλλά η προσωπική µας επαγγελµατική εµπειρία έχει δείξει ότι η ύπαρξη φυλλοβόλων και αειθαλών δέντρων στην αυλή του σχολείου παρέχει τη δυνατότητα στην/στον εκπαιδευτικό για πολυποίκιλες δραστηριότητες όλο το χρόνο, αποτελώντας πεδίο πολύ ευχάριστων εµπειριών για παιδιά και εκπαιδευτικούς. Η εναλλαγή των εποχών, των χρωµάτων, των αρωµάτων, ο εντοπισµός οµοιοτήτων και διαφορών στα δέντρα, η λειτουργική αξιοποίησή τους ως φράχτης ή σκίαση είναι µερικά από τα σηµεία που µπορούµε να εξετάσουµε και εκπαιδευτικά. Ειδικά για το τελευταίο γίνεται µια αναφορά στο Νέο Α.Π.Σ. στην ενότητα της Ηλιοπροστασίας, όπου τα παιδιά καλούνται να ευαισθητοποιηθούν ως προς το θέµα της προστασίας των ανθρώπων από την ηλιακή ακτινοβολία, και να αναλάβουν δράση. Επίσης, η φύτευση ελιάς ή κλίµατος δίνει σίγουρα στα παιδιά τη δυνατότητα να συσχετίσουν αυτά τα είδη µε εµπειρίες της καθηµερινής ζωής τους, µέσα από το σχεδιασµό και την υλοποίηση κατάλληλων εκπαιδευτικών προγραµµάτων που αυτή τη στιγµή αφθονούν στα ελληνικά νηπιαγωγεία. Γεωτεχνικές προτάσεις Στο πλαίσιο αυτού του δείκτη πέρα από την αύξηση του αριθµού των δένδρων µπορούν να επιτευχθούν και άλλα, όπως: Ενεργειακά οφέλη: 3 Βέβαια τα πουλιά δεν µας δηµιουργούν µόνο πρόβληµα µε το ότι τρώνε τους σπόρους του λαχανόκηπου, αλλά και λύση µια και τρώνε και πολλούς από τους εχθρούς των φυτών (κάµπιες, έντοµα κλπ). 16

17 o o προστασία της βόρειας πλευράς του σχολείου από τους σχετικούς ανέµους και το κρύο µέσω ενός φυτικού ανεµοφράκτη από αειθαλή φυτά (θάµνοι και δένδρα) προστασία της νότιας πλευράς του σχολείου από τα ηλιακά φορτία / ζέστη µέσω µίας σειράς από φυλλοβόλα φυτά (δένδρα). Σκίαση: σκίαση του χώρου της παιδικής χαρά µέσω µίας σειράς από φυλλοβόλα φυτά (δένδρα). Υποστήριξη εκπαιδευτικού προγράµµατος: π.χ. φύτευση µίας ελιάς (χρειάζεται προσοχή επειδή προκαλεί αλλεργίες) για την υποστήριξη της ενότητας ελιά και λάδι, φύτευση ενός κλίµατος (τοπική καλλιέργεια στα Μεσόγεια κοκ). Σε κάθε περίπτωση δένδρα και οι θάµνοι που θα επιλεγούν πρέπει να έχουν τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: Μεσογειακά µε αντοχή στην ξηρασία, κατάλληλα για τη σχολική αυλή (να µην προκαλούν αλλεργίες, να µην έχουν αγκάθια κοκ), οι αειθαλείς θάµνοι να προσδίδουν δοµή στην αυλή και παρουσία πρασίνου στη διάρκεια του χειµώνα, να προσελκύουν βιοποικιλότητα, να µην έχουν υψηλό κόστος προµήθειας ώστε να µπορούν να τα προσφέρουν οι οικογένειες των µαθητών, να µην έχουν µεγάλες απαιτήσεις συντήρησης. Τα φύλλα των φυλλοβόλων φυτών θα αποτελούν και πρώτη ύλη για την παραγωγή κοµπόστ (βλέπε επόµενο δείκτη). Όσο αφορά το φυτικό φράκτη η πιο τυπική λύση που µπορεί να προταθεί είναι η φύτευση Κουπρεσσοκύπαρις Λεϊλάντι (κοιν: Λέυλαντ) σε µονή γραµµή και αποστάσεις φύτευσης 2m. Το µειονέκτηµα είναι το κόστος των φυτών αλλά και το ότι έχουν µεγάλες απαιτήσεις σε νερό. Για φύτευση µίας γραµµής στη βόρεια πλευρά (Εικόνα 6) απαιτούνται 27 δένδρα (το κόστος κυµαίνεται από 6-8 /δένδρο για φυτά ύψους φυτού 1,10-1,30m σε γλάστρα 2,5lt και φτάνει τα 25+ /δένδρο για φυτά ύψους 2+m σε γλάστρα 12lt). Αντίθετα µε το Λέυλαντ που είναι ξενικό είδος, η άφνη Απόλλωνος είναι ένα φυτό της Ελληνικής φύσης µε καλή συµπεριφορά ως ανεµοφράκτης. Φύτευση ανά 2m, εποµένως απαιτούνται 54 φυτά (18 /φυτό ύψους 2m σε γλάστρα 12lt). Έχει ελάχιστες απαιτήσεις σε νερό. Πρόβληµα είναι η ανάγκη συστηµατικού καθαρισµού (1-2 φορές το χρόνο των λαίµαργων βλαστών που αναπτύσσονται από τη βάση του κορµού). Στα τµήµατα που απαιτείται σκίαση τους θερµούς µήνες και ελεύθερη πρόσπτωση της ηλιακής ακτινοβολίας τους ψυχρούς (Εικόνα 6), επιλέγονται φυλλοβόλα δέντρα όπως κουτσουπιά, καλλωπιστική δαµασκηνιά, σοφόρα, σφενδάµι, πλατάνι 4. Για τη συγκεκριµένη περίπτωση, προτείνεται η φύτευση: Μία σειράς από 3 καλλωπιστικές δαµασκηνιές στην βόρεια πλευρά του λαχανόκηπου. Μίας σειρά από 7 σφένδαµους (ποικιλία: Σφενδάµι Νεγούνδιο), µε αποστάσεις φύτευσης 8m, στην νότια και ανατολική άκρη της παιδικής χαράς. Ακόµη προτείνεται η φύτευση µία ελιάς (σχετικά µε την ποικιλία καλύτερα να γίνει µία έρευνα σχετικά µε το ποια καλλιεργείται κυρίως στην περιοχή, αλλιώς προτείνεται η 4 Το πεύκο, ένα πολύ κοινό δένδρο σε χώρους παιχνιδιού και σχολικές αυλές στην Ελλάδα, θέλει ιδιαίτερη προσοχή, τόσο λόγω του αυξηµένου κίνδυνου πτώσης κλαδιών όσο και επειδή δηµιουργεί αλλεργίες. Το πλατάνι, είναι και αυτό από τα συνηθισµένα µεγάλα δένδρα στην Ελλάδα. Απαιτεί πολύ χώρο για να αναδειχτεί, εάν υπάρχει το πλεονέκτηµα του χώρου είναι µια πολύ καλή επιλογή. 17

18 Καλαµών) και ενός κλίµατος (µπορεί να φυτευτεί κοντά στο φράκτη ώστε να αναπτυχθεί ως αναρριχόµενο). Τέλος στο κεφάλαιο για ανθοφόρα και αρωµατικά, έχει προταθεί µία σειρά από θάµνους. Οδηγίες εγκατάστασης και ειδικές προφυλάξεις - Συστήνεται η συµµετοχή των παιδιών στην φύτευση των φυτών και στις καλλιεργητικές φροντίδες. - Να αποφεύγεται η χρήση αιχµηρών, κοφτερών εργαλείων από τα παιδιά - Όλα τα δένδρα πρέπει να υποστυλωθούν. - Άφθονη άρδευση κάθε φυτού µετά τη φύτευση Εικόνες, χαρακτηριστικά και τιµές των φυτών µπορείτε να βρείτε σε σχετικούς διαδικτυακούς τόπους. Στο πλαίσιο της δράσης προτείνουµε θα έλθετε σε επαφή µε το τµήµα πράσινου του οικείου Ο.Τ.Α. αλλά και να αναζητήσετε σχετικούς επαγγελµατίες µεταξύ των γονέων και κηδεµόνων των µαθητών. Συστήνεται να ακολουθούνται οι σχετικοί κανονισµοί του ΙΟΚ (2012). 12. Γίνεται κοµποστοποίηση στο σχολείο; Η αναφορά του Νέου Α.Π.Σ. στην κοµποστοποίηση περιορίζεται στη φράση «τα παιδιά αναζητούν πληροφορίες για τις διαδικασίες κοµποστοποίησης» µε στόχο να διακρίνουν τα οργανικά από τα ανακυκλώσιµα απορρίµµατα και περιλαµβάνεται στην ενότητα ιαχείριση Απορριµµάτων. Πέρα από αυτό όµως η κοµποστοποίηση είναι µια δράση που µπορεί να ασκήσει τα παιδιά στην υιοθέτηση στάσεων και συµπεριφορών ορθολογικής διαχείρισης των απορριµµάτων, ειδικά όταν το βλέπουν να συµβαίνει µέσα στην αυλή του σχολείου τους και να διαδραµατίζουν ενεργό ρόλο τα ίδια, συλλέγοντας τα φύλλα και επανατοποθετώντας το κοµπόστ στον λαχανόκηπο και στα άλλα φυτά της αυλής. Γεωτεχνικές προτάσεις Προτείνεται η προµήθεια 1-2 κάδων κοµποστοποίησης δυναµικότητας λίτρων ο καθένας. Εναλλακτικά οι κάδοι µπορούν να κατασκευαστούν µε παλέτες (Καραµολέγκου και ηµητράκη, 2012) και να συνδυαστούν και µε δηµιουργία κατακόρυφου κήπου (Παπαδηµητρίου και Κοντοβάς, 2012). Εάν υπάρχει σχετικό ενδιαφέρον µπορούν να δοθούν επιπλέον οδηγίες. Άλλη εναλλακτική είναι η συµµετοχή στο πρόγραµµα ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ για σχολεία του ECOWEEK (http://ecoweek.netfirms.com/ecoweek/schools_ecoweek_gr.htm στο κάτω µέρος της σελίδας), µέσω του οποίου µπορείτε -εάν είναι ακόµη σε ισχύ η σχετική παροχήνα λάβετε κάδο κοµποστοποίησης δωρεάν. 18

19 Εικόνα 11 Κοµποστοποιητής 600lt Εικόνα 12 Κάδος κοµποστοποίησης από παλέτες µε κατακόρυφο κήπο (Καραµολέγκου και ηµητράκη, 2012) Οδηγίες εγκατάστασης και ειδικές προφυλάξεις - ιαβάστε προσεκτικά τον οδηγό κοµποστοποίησης που έχει ετοιµαστεί για το Βραβείο Αειφόρου Σχολείου από τους κ. Γκίζα και Καρρά (2011). - Συστήνεται η συµµετοχή των παιδιών στην διαδικασία της κοµποστοποίησης (συλλογή υλικών, παρακολούθηση εξέλιξης). - Να αποφεύγεται η χρήση αιχµηρών, κοφτερών εργαλείων από τα παιδιά Το κοµπόστ που θα παραχθεί θα χρησιµοποιηθεί για την λίπανση του λαχανόκηπου και των άλλων φυτών της σχολικής αυλής. Ειδικές προτάσεις για κάδους και τιµές µπορείτε να βρείτε σε σχετικούς διαδικτυακούς τόπους. 19

20 Στο πλαίσιο της δράσης προτείνουµε θα έλθετε σε επαφή µε το τµήµα πράσινου του οικείου Ο.Τ.Α. αλλά και να αναζητήσετε σχετικούς επαγγελµατίες µεταξύ των γονέων και κηδεµόνων των µαθητών. Αναφορές Βιβλία, οδηγοί 1. Bird R., Carter, G., 2007, Μικροί Παράδεισοι, Μοντέρνοι Καιροί 2. WWF, Πρασινίζοντας τις αυλές των σχολείων (διαθέσιµο στο: 3. Γκίζας Γ., Καρράς Γ., Κοµποστοποίηση (συντάχθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας του ΤΕΙ Ηπείρου µε το Βραβείο Αειφόρου Σχολείου, διαθέσιµο στο: 4. Ελληνική Εταιρεία Επιστήµης και Πολιτισµού, Βραβείο Αειφόρου Σχολείου, διαδικτυακός τόπος: Προσπελάστηκε: 1/12/ Ευώνυµος βιβλιοθήκη Σχολικός Κήπος / Οδηγός Καλλιεργειών (συλλογικό έργο µελών ΕΠ του τµ. Επιστήµης Φυτικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθήνας). 6. ΙΟΚ (Ινστιτούτο Οικονοµίας Κατασκευών), ΕΤΕΠ Πράσινου. ιαθέσιµα στο: 7. Καρράς Γ., Ποώδη φυτά- (φυτολογικός οδηγός (συντάχθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας του ΤΕΙ Ηπείρου µε το Βραβείο Αειφόρου Σχολείου, διαθέσιµο στο: 8. Καρράς Γ., Καρρά Α., Ετήσια, Πολυετή και Βοβλβώδη, Αγρότυπος 9. Κασσιός K Συγκεντρωτικός πίνακας µε τα χαρακτηριστικά των ενδεικνυόµενων φυτών για αύλειους σχολικούς χώρους (αρχείο Excel), Προσωπική επικοινωνία. 10. Οργανισµός Σχολικών Κτηρίων (ΟΣΚ), ιαδικτυακός τόπος: 11. Παπαδηµητρίου Ε., Κοντοβάς Σ., Κάθετος κήπος στο µπαλκόνι σας. BHMΑDECO, Μάιος 2012 σελ Πάτλης Ιωάννης, 2008, Gardens and Plants 6 (CD), Natura Media 13. Τσιρογιάννης Ι., Αξιοποίηση του νερού της βροχής µε σκοπό την άρδευση του πράσινου στις σχολικές αυλές - Γενικές σχεδιαστικές οδηγίες (συντάχθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας του ΤΕΙ Ηπείρου µε το Βραβείο Αειφόρου Σχολείου, διαθέσιµο στο: 14. Υπουργείο Παιδείας & Θρησκευµάτων, Πολιτισµού & Αθλητισµού, Νέο Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για το Νηπιαγωγείο, Μαθησιακές περιοχές «Περιβάλλον και Εκπαίδευση για την Αειφόρο Ανάπτυξη» και «Φυσικές Επιστήµες», όπου υπάρχουν περιεχόµενα που σχετίζονται µε τους αναφερόµενους δείκτες, διαθέσιµο στο: - Πρώτη Σχολική Ηλικία/2ο Μέρος.pdf 15. Φιλιππί Ο., Για έναν άνυδρο κήπο, Καστανιώτης, Αθήνα ιαδικτυακοί τόποι: -προϊόντα και κατασκευαστές έργων πράσινου 1. Πελίτι (ελληνικοί παραδοσιακοί σπόροι): 2. Φυτώρια Αντεµισάρη: 3. Φυτώρια ΤΑΝΙ: 4. Γεωπονικό Πάρκο: 5. Βελτιωτική Γ. Παππάς: 20

Προτάσεις επίτευξης δεικτών στο πλαίσιο συµµετοχής στο Βραβείο Αειφόρου Σχολείου

Προτάσεις επίτευξης δεικτών στο πλαίσιο συµµετοχής στο Βραβείο Αειφόρου Σχολείου Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ - ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ Τµ. ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ - ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ Τηλ.: 26810 50250, 26810 50227 Fax. 26810 50240 URL: fla.teiep.gr Πράσινη σχολική αυλή στο 2 ο Νηπιαγωγείο Παιανίας Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ - ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ηλιούπολη 12 Μαρτίου 2012 ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΤΤΙΚΗ ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΤΟΙΧΟΙ ΠΡΑΣΙΝΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 10 ο Δημοτικό Σχολείο Ηλιούπολης Μυκόνου 34, Ηλιούπολη Οριοθετείται από: Aριστερά από την οδό Πάφου, δεξιά από την οδό Αιγίνης και

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ. Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ Γενικές πληροφορίες σε σχέση με τη φύτευση και την άρδευση στο φυτεμένο δώμα Για την αύξηση και την ανάπτυξη των φυτών απαιτείται νερό και χώμα πλούσιο σε θρεπτικά

Διαβάστε περισσότερα

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ενσωμάτωση Βιοκλιματικών Τεχνικών και Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στα Σχολικά Κτήρια σε Συνδυασμό με Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Κατερίνα Χατζηβασιλειάδη Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ 1. Εισαγωγή Η προστασία

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός και οργάνωση του. 2.1 Έδαφος γεµάτο ζωή Α ΜΕΡΟΣ (70 ) 2.1.1 Η διαδικασία δηµιουργίας χούµους στο έδαφος

1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός και οργάνωση του. 2.1 Έδαφος γεµάτο ζωή Α ΜΕΡΟΣ (70 ) 2.1.1 Η διαδικασία δηµιουργίας χούµους στο έδαφος Σεµινάριο Οικολογικό περιβόλι & ανθόκηποι ταράτσας Το σεµινάριο αποτελείται από 20 µαθήµατα των 10 συναντήσεων Σύνολο: 35 εκπαιδευτικές ώρες 1 η Συνάντηση (1 ο µάθηµα) 1.1 Οικολογικό περιβόλι. Σχεδιασµός

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα

Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Αρωματικά Φυτά Αρωματικά Φυτά στην Κουζίνα Η προσθήκη του κατάλληλου βοτάνου μπορεί να κάνει πιο γευστικό και πιο ελκυστικό κάποιο φαγητό. Η γεύση, όμως, είναι ζήτημα προσωπικής προτίμησης και υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ, ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ, ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΧΑΡΟΥΜΕΝΟ, ΠΡΑΣΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ 6 ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης Αλ.Παπαναστασίου 21 & Ομήρου 6 Ομάδα Εργασίας: Αξαμίδου Ελένη Ζουμάς Κωνσταντίνος Κουίνογλου Δέσποινα Κρεστενίτη Αγγελική Λυκαντίδου Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Ο σχολικός κήπος Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Ο σχολικός κήπος Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ Τι προσφέρει ο σχολικός κήπος; Ανατρέχοντας στην ιστορία των σχολικών κήπων, διαπιστώνεται ότι, ο κυριότερος λόγος δημιουργίας τους ήταν η βιωματική διδασκαλία, η οποία ενθαρρύνει το μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Σχολικός κήπος. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΟΥ Νοέμβρης 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Σχολικός κήπος. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΟΥ Νοέμβρης 2013 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΧΕΔΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχολικός κήπος ΕΙΣΑΓΩΓΗ Βαρβάρα Παναγιωτίδου Διδάκτωρ Βιολογίας www.didascience.wordpress.com "Είναι αδύνατο για ένα παιδί που εργάζεται στον κήπο να μη συντονιστεί με ορισμένους παγκόσμιους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΠΑΡΚΟΥ ΚΡΟΚΙΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΠΑΡΚΟΥ ΚΡΟΚΙΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΠΑΡΚΟΥ ΚΡΟΚΙΩΝ Η ανάπλαση του Πάρκου Κροκίων εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Δήμου για τη βελτίωση της λειτουργικότητας του δημόσιου χώρου. Περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας

Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Σχολικός κήπος Πρακτικές βιολογικής γεωργίας Μιχαηλίδου Ειρήνη ΚΠΕ Λαυρίου ΜΟΡΦΕΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ Συμβατική γεωργία Ολοκληρωμένη γεωργία (διαχείριση) Παραδοσιακή γεωργία Φυσική γεωργία Αειφόρος γεωργία Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Πρασινίζω το σχολείο µου, πρασινίζω την πόλη µου! Το Εργαστήριο το σχολικό έτος 2004-2005, συνεργάστηκε µε το Πειραµατικό Νηπιαγωγείο Ν. Χηλής στο σχεδιασµό και την ανάπτυξη Προγράµµατος Περιβαλλοντικής

Διαβάστε περισσότερα

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία)

2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) Πριν ξεκινήσεις 1. Επέλεξε το χώρο (νερό, καλό έδαφος) 2. Επέλεξε τα μέσα (ποτιστικό, σύγχρονα εργαλεία) 3. Ξέχασε κατ αρχήν ευαίσθητα και σπάνια φυτά. Πρώτα περπάτα σε γνωστά μονοπάτια και σ αυτό που

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14..

ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14.. ΣΧ.ΕΤΗ 2012-13,2013-14.. Ο ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ αισθητική απόλαυση μέσο για τη σχολική διδασκαλία, η οποία εστιάζει στη διατροφή και την υγεία δίνει ευκαιρία στους μαθητές να γνωρίσουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης

Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 2 ο 2/θ Νηπιαγωγείο Αιγινίου Τμήμα 1 ο Κλασικό Αριθμός νηπίων προνηπίων: 13 Πρόγραμμα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Το σποράκι πηγή Ζωής «Σποράκι εδώ - σποράκι εκεί χτίζεται μια νέα ζωή» Υπεύθυνη Νηπιαγωγός:

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση και Προστασία του Εδάφους με Βάση την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Εδάφους

Διαχείριση και Προστασία του Εδάφους με Βάση την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Εδάφους Διαχείριση και Προστασία του Εδάφους με Βάση την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Εδάφους Στεγανοποίηση Εδάφους σε υπό Αστικοποίηση Περιοχές Δρ. Άνθιμος Σπυρίδης, Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός M.Sc., Ph.D. Πλ. Ιπποδρομίου

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ

ΣΥΚΙΑ ΣΥΚΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ ΣΥΚΙΑ Καταγωγή: Ν. Αραβία Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Moraceae FicuscaricaL. Βοτανικοί Χαρακτήρες Θηλυκοδίοικο (αρρενοσυκιά-µόνοικο, ηµεροσυκιά θηλυκά άνθη) Φυλλοβόλο Μέτριο έως µεγάλο µέγεθος, µαλακό ξύλο

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα,

Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το σχολικό κήπο Πετρίδου Βαρβάρα, «Ο σχολικός κήπος μέσα από ένα πρόγραμμα Π.Ε.: Κομποστοποίηση-Κατασκευή βραχόκηπου» Παρασκευή 2 Μαΐου 2014,Π.Ε. & Δ.Ε. Β Αθήνας Τα προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης της Δ.Ε. Β Αθήνας, με θέμα το

Διαβάστε περισσότερα

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014

Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 Προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω του σχεδιασμού διαχείρισης υδάτων στην Κύπρο 4/9/2014 1. Υφιστάμενη Κατάσταση Οι υδάτινοι πόροι συνδέονται άμεσα με το κλίμα καθώς ο υδρολογικός κύκλος εξαρτάται σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (IΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΚΘΕΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΚΘΕΣΗ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΟΥΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ Δ/ΝΣΗ ΠΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΣΩΝ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ... 3 ΠΡΟΟΡΙΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου

Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Καλλιεργητικέςφροντίδεςενός λαχανόκηπου Απότηνστιγμήπουοάνθρωποςαπέκτησε μόνιμη κατοικία άρχισε την κατοικιδιοποίηση τωνζώωνκαιτωνφυτών. Τα πρώτα καλλιεργούμενα φυτά προήλθαν πιθανώς τυχαία από σπόρους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΘΕΜΑ ΝΤΟΜΑΤΑ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το θέμα με το οποίο θα ασχοληθεί η ομάδα μας είναι η ντομάτα. Σκοπός είναι να γίνει γνώστη η σπουδαιότητα αυτού του αγροτικού προϊόντος. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού έγινε έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ: «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ.Θ.» ΕΡΓΑΣΙΑ: «Συντήρηση Πάρκων και Χώρων

ΕΡΓΑΣΙΑ: «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΠΑΡΚΩΝ ΚΑΙ ΧΩΡΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ.Θ.» ΕΡΓΑΣΙΑ: «Συντήρηση Πάρκων και Χώρων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Πρασίνου.Θ.» ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑ: 6262.02.01 της υπηρεσίας 35, ιεύθυνση Πρασίνου ΠΡΟΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ: 1.099.997,82 ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ: 6/2012 ΕΚΤΕΛΕΣΗ: ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ: «Συντήρηση

Διαβάστε περισσότερα

The Programme is co-funded by the European Union (ERDF) and National Funds of Greece and Bulgaria

The Programme is co-funded by the European Union (ERDF) and National Funds of Greece and Bulgaria The Programme is co-funded by the European Union (ERDF) and National Funds of Greece and Bulgaria Το Έργο Υλοποιείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Εδαφικής Συνεργασίας Ελλάδα Βουλγαρία 2007-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία

ΚΕΡΑΣΙΑ ΚΕΡΑΣΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη. Καταγωγή: Κασπία Καταγωγή: Κασπία ΚΕΡΑΣΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus avium Prunus mahaleb(µαχαλέπιος κερασιά) Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μεγάλου µεγέθους, βλάστηση ορθόκλαδη Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L.

ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ ΑΚΤΙΝΙ ΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Καταγωγή: Κίνα. Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καταγωγή: Κίνα ΑΚΤΙΝΙ ΙΟ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Actinidiaceae Actinidia chinensis var. hispida τύπου hispida L. Καρπός πλούσιος σε βιταµίνη C ΒοτανικοίΧαρακτήρες ίοικο Φυλλοβόλο, αναρριχώµενο, πολυετές

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Γκουντούµα µέλος Π.Ο. ΚΠΕ Μακρινίτσας Πηλίου

Μαρία Γκουντούµα µέλος Π.Ο. ΚΠΕ Μακρινίτσας Πηλίου Ηλεκτρονικόςοδηγός πρακτικήςσχολικώνκήπων Μαρία Γκουντούµα µέλος Π.Ο. ΚΠΕ Μακρινίτσας Πηλίου Βήµατα ολοκληρωµένου project Α. Στοιχεία οργάνωσης 1. Ιστορία και φιλοσοφία των σχολικών κήπων 2. Παιδαγωγική,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΟΚΟΜΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ Α. ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΙΘΡΟ Η επιτυχία μιας ανθοκομικής καλλιέργειας στην ύπαιθρο εξασφαλίζεται όταν οι συνθήκες είναι οι κατάλληλες για ένα συγκεκριμένο είδος.

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη φύτευση

Οδηγίες για τη φύτευση Οδηγίες για τη φύτευση Πότε; Η εποχή φύτευσης παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχία των αναδασώσεων. Η καλύτερη είναι εκείνη κατά την οποία εξασφαλίζεται 1. η άμεση και δραστήρια ανάπτυξη του ριζικού συστήματος

Διαβάστε περισσότερα

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας

Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας ΘΑΛΗΣ «Φιλική προς το περιβάλλον παραγωγή βιομάζας» Πείραμα κατεργασιών εδάφους για παραγωγή βιομάζας Γιουβανίδης Ευστράτιος Γεωπόνος Ερευνητής Εργαστήριο Γεωργικής Μηχανολογίας ΠΘ Σκοπός Στην παρούσα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΤΕΠ 10-06-02-01 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 10 Φυτοτεχνικά Εργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 02 Αρδεύσεις 01 Άρδευση Φυτών

ΠΕΤΕΠ 10-06-02-01 ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. 10 Φυτοτεχνικά Εργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 02 Αρδεύσεις 01 Άρδευση Φυτών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Υ.ΠΕ.ΧΩ..Ε. ΠΡΟΣΩΡΙΝΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟ ΙΑΓΡΑΦΕΣ ΠΕΤΕΠ 10-06-02-01 10 Φυτοτεχνικά Εργα 06 Συντήρηση Πρασίνου 02 Αρδεύσεις 01 Άρδευση Φυτών Έκδοση 1.0 - Μάιος 2006 Το έργο της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2009 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ ΝΕΟΥ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΜΕΓΑΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΜΕΛΕΤΗ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ ΝΕΟΥ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΜΕΓΑΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Το πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και από εθνικούς πόρους της Ελλάδας και της Βουλγαρίας ΜΕΛΕΤΗ ΦΥΤΕΜΕΝΟΥ ΔΩΜΑΤΟΣ ΝΕΟΥ ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΟΥ ΜΕΓΑΡΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2

ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ Advance mix 1. ΓΙΑ ΦΥΤΑ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Advance mix 2 Η Εταιρεία Η Plants Βase είναι μια εταιρεία νεοσύστατη που εμπορεύεται φυτοχώματα και κομπόστ - εδαφοβελτιωτικά. Διαθέτει ευρεία και πάμπληθη γκάμα προϊόντων δικών της, ενώ παράλληλα με την άγαστη συνεργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία

ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ - ΠΕΤΡΟΣ ΡΟΥΣΣΟΣ. Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος. Καταγωγή: Ασία Καταγωγή: Ασία ΑΜΥΓ ΑΛΙΑ Βοτανική ταξινόµηση: Οικ.: Rosaceae Prunus amygdalus (Prunus communis, Amygdalus communis). Βοτανικοί Χαρακτήρες Φυλλοβόλο Μικρό έως µεγάλο µέγεθος Φύλλα Απλά, κατ εναλλαγή, οδοντωτά,

Διαβάστε περισσότερα

ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών

ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ /ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΗΜΟΣ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ ΗΜΟΣ: Χερσονήσου ΕΡΓΟ: ιαµόρφωση περιβάλλοντα χώρου στο κτίριο του Πολιτιστικού Συλλόγου στον οικισµό της Ελιάς,.Ε. Γουβών Προϋπολογισµός:

Διαβάστε περισσότερα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα

Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Λιµνοδεξαµενές & Μικρά Φράγµατα Φώτης Σ. Φωτόπουλος Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, MEng ΕΜΠ, ΜSc MIT Ειδικός συνεργάτης ΕΜΠ, & Επιλογή τύπου και θέσης έργου Εκτίµηση χρήσεων & αναγκών σε νερό Οικονοµοτεχνική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση:

ΚΑΣΤΑΝΙΑ. Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: ΚΑΣΤΑΝΙΑ Καταγωγή: Μ. Ασία Βοτανική ταξινόμηση: Οικ.: Faqgaceae Castanea mollissima (κινέζικη Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. crenata (Ιαπωνική Καστανιά) Α: έλκος και μελάνωση C. sativa (Ευρωπαϊκή Καστανιά)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr 2012 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ e-school by Agronomist.gr ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ E-school by Agronomist.gr ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 2 ΓΕΩΡΓΙΑ, ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΕΩΡΓΙΑ, ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΚΑΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑ ΑΛΙΕΙΑ 3 Αρωματικά

Διαβάστε περισσότερα

Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1

Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΑΝΟΙΚΤΩΝ ΧΩΡΩΝ» 1 Τ.1.5. ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗΣ ΔΕΝΤΡΩΝ - ΦΥΤΩΝ Λαμβάνοντας υπόψη τα κλιματικά δεδομένα της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία Ημερομηνία

Διαβάστε περισσότερα

1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013

1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 1/Θ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΙΒΕΡΙΟΥ νηπιαγωγοί: Αγγελική Ντέρτη Γιώτα Σταυροπούλου Αριθμός νηπίων: 17 Το περιβάλλον είναι υπόθεση όλων μας και οφείλουμε να το προστατέψουμε. Στο νηπιαγωγείο μας κάναμε μια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑ: 7324.28.01/30.003 Aρ. Μελέτης: Α53/2011

ΚΑ: 7324.28.01/30.003 Aρ. Μελέτης: Α53/2011 ΗΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΕΡΓΟ: «Νέες κατασκευές και Αναπλάσεις πεζοδροµίων - Ανάπλαση της οδού Κίµωνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Σ ένα βιοκλιµατικό κτίριο σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζει

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε;

Πόσο λίπασμα θα ρίξουμε; Θρέψη φυτού Θρέψη αζώτου: τον Χειμώνα όχι πρόσληψη Ν, Άνοιξη έως και άνθιση έδαφος ψυχρό και απαιτήσεις μηδαμινές άρα ελάχιστη πρόσληψη Ν, με εκβλάστηση μεγάλες απαιτήσεις από αποθηκευμένο Ν και από το

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές

Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Παραγωγή λαχανικών στην αυλή του σχολείου - Πρακτικές συμβουλές Εργαστήριο Λαχανοκομίας Τμήμα Γεωπονίας ΑΠΘ Επιμορφωτικό σεμινάριο:«καλλιεργώ στην πόλη μου, στο σχολείο μου» Σάββατο 31/10/2015 Περίγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Παραγωγική Ανθοκομία. Γυψοφίλη. Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία. Γεώργιος Δημόκας. * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου TEI Πελοποννήσου Εργαστήριο Παραγωγική Ανθοκομία Θέμα Παραγωγική Ανθοκομία Ποικιλίες Καλλιέργεια Απαιτήσεις Γυψοφίλη Προβλήματα Ασθένειες Εχθροί Γεώργιος Δημόκας * Καθηγητής Εφαρμογών - Τ.Ε.Ι. Πελοποννήσου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ - ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΑ Εγκατάσταση Πρασίνου Παραλιακού Μετώπου Κ.Α. 35-7326.002 ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Συνέδριο ΤΕΕ Ενέργεια: Σημερινή εικόνα - Σχεδιασμός - Προοπτικές ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΚΤΗΡΙΑ ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ

ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΑΡΔΕΥΣΗ ΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΕΔΑΦΟΥΣ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΙΚΑ Ξελάκκωμα (λεκάνη βάθους 10 cm) Σκάψιμο (σε βάθος 15-20 cm μετά το κλάδεμα) Σκάλισμα (σε βάθος 5-8 cm μετά την καρπόδεση) ΜΕ ΕΛΚΥΣΤΗΡΕΣ Δίυνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΑΣΕΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΑΣΕΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΣΤΙΚΩΝ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΛΑΣΕΩΝ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΜΕΛΕΤΩΝ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο. Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας

Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο. Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας Ενεργειακή επιθεώρηση κτιρίου ΤΕΕ και πρόταση βελτίωσης ως πιλοτικό ενεργειακό έργο Δομή ΚΕΝΑΚ του ΤΕΕ- Κεντρ. & Δυτ. Θεσσαλίας Ιστορικό κτιρίου Είναι ιδιοκτησία του ΤΕΕ Κεντρικής & Δυτικής Θεσσαλίας Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Συντάχθηκε από το: ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΒΙΟΚΑΥΣΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας Τµήµα Μηχανικών ιαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ελληνική ΟΧΙ

ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ελληνική ΟΧΙ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGF450 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 4 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Εργασίες αναδιαμόρφωσης στο αίθριο της Βιβλιοθήκης»

«Εργασίες αναδιαμόρφωσης στο αίθριο της Βιβλιοθήκης» «Εργασίες αναδιαμόρφωσης στο αίθριο της Βιβλιοθήκης» ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΧΩΡΩΝ Αρμόδια:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΚΥΠΡΟΥ NΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 Η ΠΕ/ΕΑΑ

Διαβάστε περισσότερα

Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα

Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα Στο δάσος υπάρχουν πολλά και διαφορετικά φυτά: δέντρα, θάμνοι, πόες, βρύα 21 22 2.1 Δέντρα, θάμνοι, πόες Προσέγγιση των φυτών του δάσους, διαπίστωση της παρουσίας διαφορετικών φυτικών ειδών και διαχωρισμός

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών

Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» Φοιτήτρια: Τέλλου Βασιλική, Α.Μ. 331/03 Επιβλέπων: κ. Παλάτος Γεώργιος Καθηγητής Εφαρµογών ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων. Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται:

Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων. Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται: Βασικός εξοπλισμός Θερμοκηπίων Τα θερμοκήπια όσον αφορά τις βασικές τεχνικές προδιαγραφές τους χαρακτηρίζονται: (α) από το είδος της κατασκευής τους ως τοξωτά ή αμφίρρικτα και τροποποιήσεις αυτών των δύο

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρεία. Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη. Formula-patent Vitalia Mix. 2 3 www.vitalia.com.

Η εταιρεία. Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη. Formula-patent Vitalia Mix. 2 3 www.vitalia.com. Η εταιρεία Η µονάδα παραγωγής µας Αδειοδοτηµένη, πιστοποιηµένη & πλήρως αυτοµατοποιηµένη Formula-patent Vitalia Mix Στην Vitalia, μία σύγχρονη Ελληνική επιχείρηση, είμαστε υπερήφανοι που παράγουμε γόνιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Η παρούσα μελέτη συντάχθηκε από το τμήμα Πρασίνου του Δήμου Ηρακλείου προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ. Αρχιτεκτονική. Περιβαλλοντική αρχιτεκτονική Η ιδιοκτησία της ΑΝΘΕΜΙΑΣ Α.Ε., χωροθετείται μέσα στον οικισμό της Καρδίας. Ο πολεοδομικός και ο οικιστικός σχεδιασμός των οικοπέδων της ιδιοκτησίας οφείλει να στηρίζεται σε συγκεκριμένο στρατηγικό πλάνο,

Διαβάστε περισσότερα

10/9/2015. Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτές ΚΕ.ΠΑ

10/9/2015. Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτές ΚΕ.ΠΑ Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτές ΚΕ.ΠΑ Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός είναι ο τρόπος σχεδιασμού κτιρίων που λαμβάνει υπόψη τις τοπικές κλιματολογικές συνθήκες, τη θέση των χώρων και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟΥ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΤΙΡΙΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Χώρα, Πόλη Ελλάδα, Αρχάνες Μελέτη περίπτωσης Όνομα Δήμου: Αρχανών κτιρίου: Όνομα σχολείου: 2 Δημοτικό Σχολείο Αρχανών Το κλίμα στις Αρχάνες έχει εκτεταμένες περιόδους ηλιοφάνειας, Περιγραφή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΦΥΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΦΥΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΣ, ΤΗΛΕΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΦΥΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Νίκος Μορόπουλος Intell Business Consulting Ανδρέα Μεταξά 13-15 Αθήνα 106 81 nmoropou@otenet.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Πρόγραμμα Ενημέρωσης εκπαιδευτικών για INDUCTION 4-5 Φεβρουαρίου 2012 Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Πεδουλά ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ/ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ - ΒΑΣΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Ανθοκομία - Κηποτεχνία ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος

Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Αναπαραγωγή Ευκαλύπτων Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Το παρόν άρθρο το θεωρώ συνέχεια των προηγούμενων άρθρων σχετικά με τους ευκαλύπτους και μετά από πολλές ερωτήσεις φίλων μελισσοκόμων σχετικά με την

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΓΡΑΒΙΑΣ 1998 1999 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ «ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ» ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΓΕΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΑΘΗΤΕΣ: Β Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΡΗΓΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

15REQ002610131 2015-03-03

15REQ002610131 2015-03-03 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΝΟΜΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Έργο: «Προµήθεια φυτικού υλικού (βολβοί, εποχιακά ανθόφυτα, πολυετή ανθόφυτα, θάµνοι, δένδρα)» Αρ. Μελ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: 6 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Η Επισκόπηση χωρίζεται σε δύο μέρη: Α. Γενικό μέρος (συμπληρώνεται από όλα τα Σχολεία) Β. Ειδικό Μέρος που αντιστοιχεί στο θέμα που επιλέγεται κάθε χρόνο (Νερό,

Διαβάστε περισσότερα

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες»

«Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» «Αναδιάρθρωση της καλλιέργειας του καπνού µε άλλες ανταγωνιστικές καλλιέργειες» Τεχνικοοικονοµική Ανάλυση 1 www.agribusiness.uoi.gr Υπεύθυνος έργου: Φωτόπουλος Χρήστος: Καθηγητής Marketing Management Τροφίµων

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9

Σχήμα 8(α) Σχήμα 8(β) Εργασία : Σχήμα 9 3. Ας περιγράψουμε σχηματικά τις αρχές επί των οποίων βασίζονται οι καινοτόμοι σχεδιασμοί κτηρίων λόγω των απαιτήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας και ευαισθησία του χώρου και του περιβάλλοντος ; 1. Τέτοιες

Διαβάστε περισσότερα

«Αποστολή Νερό» Πρόγραµµα Μη Συµβατικών Υδατικών Πόρων στην Κύπρο

«Αποστολή Νερό» Πρόγραµµα Μη Συµβατικών Υδατικών Πόρων στην Κύπρο «Αποστολή Νερό» Πρόγραµµα Μη Συµβατικών Υδατικών Πόρων στην Κύπρο 2013-2015 Μαριέλα Αντωνακοπούλου, MSc. Global Water Partnership Mediterranean (GWP-Med) ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΜΑΣ: Υδατική Ασφάλεια στον Κόσµο Επαρκές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

Επαγγελματική Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών σε θέματα Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας Ερευνητικές-Πιλοτικές Εφαρμογές ΗΜΕΡΙΔΑ - 6 Φεβρουαρίου 2010 Καλές πρακτικές ενσωμάτωσης των Τεχνολογιών Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή. «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη. Σχολικό έτος 2014-15

Κυκλοφοριακή Αγωγή. «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη. Σχολικό έτος 2014-15 Κυκλοφοριακή Αγωγή «Κυκλοφορώ με ασφάλεια!» Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Φλώρινας - Γ Τάξη Σκοπός του προγράμματος είναι: Σχολικό έτος 2014-15 α) Ο εμπλουτισμός της γνώσης και η κατανόηση των βασικών κανόνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών,

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΙΛΙΟΝ,16/09/2009 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Κέντρο Πρόληψης «ΦΑΕΘΩΝ» των δήµων Ιλίου, Πετρούπολης, Καµατερού, Αγίων Αναργύρων σε συνεργασία µε τον Οργανισµό κατά των Ναρκωτικών, ΟΚΑΝΑ, συνεχίζει τις δράσεις στη τοπική

Διαβάστε περισσότερα

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα»

Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 1 Συλλογή απορριµµάτων µε το σύστηµα «πόρτα-πόρτα» 2 Κάδοι για τη συλλογή των απορριµµάτων Οι κάδοι που µοιράστηκαν στα πρώτα πιλοτικά σπίτια είναι τέσσερις µεγάλοι κάδοι χωρητικότητας 120 λίτρων καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΗ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΥ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΣΧΕ ΙΑΣΗ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΥ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΑΤΕΙ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΩΝ - ΒΟΤΑΝΙΚΗΣ ΣΧΕ ΙΑΣΗ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΗΠΟΥ ΣΤΟ ΑΓΡΟΚΤΗΜΑ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΛΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ

ΑΠΛΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ ΑΠΛΟΙ ΠΡΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΝΕΡΟΥ Με απλούς πρακτικούς τρόπους, µπορούµε όλοι µας να κάνουµε µία προσπάθεια ώστε να µειώσουµε την κατανάλωση νερού στο µπάνιο, στην κουζίνα, και στον κήπο. ΤΡΟΠΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή λαχανικών σε αστικό περιβάλλον: Μία καλή πρακτική στη διδασκαλία του μαθήματος Ερευνητική Εργασία

Παραγωγή λαχανικών σε αστικό περιβάλλον: Μία καλή πρακτική στη διδασκαλία του μαθήματος Ερευνητική Εργασία Παραγωγή λαχανικών σε αστικό περιβάλλον: Μία καλή πρακτική στη διδασκαλία του μαθήματος Ερευνητική Εργασία Παπαδοπούλου Παρθένα Γεωπόνος MSc 1 ο ΕΠΑ.Λ ΕΥΟΣΜΟΥ «Καλλιεργώ στην πόλη μου, στο σχολείο μου»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα